PROJAKO CIOWE STRATEGIE ZARZ DZANIA I ICH ZASTOSOWANIE W OBSZARZE OPIEKI ZDROWOTNEJ NA PRZYKŁADZIE SWISSMED CENTRUM ZDROWIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROJAKO CIOWE STRATEGIE ZARZ DZANIA I ICH ZASTOSOWANIE W OBSZARZE OPIEKI ZDROWOTNEJ NA PRZYKŁADZIE SWISSMED CENTRUM ZDROWIA"

Transkrypt

1 PROJAKO CIOWE STRATEGIE ZARZ DZANIA I ICH ZASTOSOWANIE W OBSZARZE OPIEKI ZDROWOTNEJ NA PRZYKŁADZIE SWISSMED CENTRUM ZDROWIA MAŁGORZATA WIŚNIEWSKA, ANETA MUZOLF Streszczenie Dynamiczne zmiany zachodz ce w sektorze ochrony zdrowia, zaostrzenie si mechanizmów konkurencji skłaniaj do wzrostu efektywno ci działania oraz nowego podej cia do zarz dzania. Pojawiaj si nowe wyzwania wymagaj ce realizacji projako ciowych strategii zarz dzania oraz integrowania wszystkich komponentów usług. Celem artykułu jest prezentacja projako ciowych strategii zarz dzania w obszarze zakładów opieki zdrowotnej w wybranym szpitalu. Metod badawcz jest studium przypadku, oparte na przykładzie szpitala Swissmed Centrum Zdrowia. Słowa kluczowe: doskonalenie, zarz dzanie jako ci, jako usług medycznych, samoocena 1. Wprowadzenie System opieki zdrowotnej we współczesnym wiecie d y do stałego wprowadzania zmian oraz działa lepiej dostosowanych do potrzeb społecznych. Planowane zmiany powinny wpływa na podnoszenie efektywno ci tego systemu, a tym samym, na jako opieki zdrowotnej. Zasadniczym warunkiem osi gania i utrzymania wła ciwej jako ci jest z jednej strony odpowiednie do potrzeb i mo liwo ci podnoszenie standardów jako ci, a z drugiej, stworzenie stałego systemu zapewnienia jako ci 1. Współczesne oczekiwania społeczne wobec opieki szpitalnej nie ograniczaj si do wdra ania doskonalszych procedur medycznych, lecz ukierunkowane s na jako, kultur organizacji, na zmniejszanie ryzyka zwi zanego z hospitalizacj i na ogóln atmosfer procesu leczenia. Na nasz rynek wkraczaj instrumenty działalno ci projako ciowej obszaru regulowanego i nieregulowanego. S to: dyrektywy, europejskie techniczne normy zharmonizowane, normy dotycz ce sposobu zarz dzania organizacj, np. z rodziny ISO 9000, ISO 14001, norma ISO 13485:2000, Europejska i krajowe nagrody jako ci opracowane według modelu EFQM, Ameryka ska Nagroda Jako ci według modelu Malcolma Baldridge a, przyznawana od kilku lat tak e w obszarze ochrony zdrowia. Wymieni tu nale y równie krajowe programy akredytacji, w tym Program Akredytacji Szpitali przy Ministrze Zdrowia, realizowany przez Centrum Monitorowania Jako ci w Ochronie Zdrowia, w Krakowie 2. Celem artykułu jest prezentacja projako ciowych strategii zarz dzania w obszarze zakładów opieki zdrowotnej na przykładzie wybranego szpitala. Metod badawcz jest studium przypadku, za podmiotem badawczym szpital Swissmed Centrum Zdrowia. 1 A. Ksykiewicz-Dorota: Zarz dzanie w piel gniarstwie, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2005, s M. Bedlicki, T. Roma czyk (red): Zintegrowany system zarz dzania jako ci w ochronie zdrowia, TUV NORD Polska Sp. z o.o., Katowice 2006, s

2 78 Małgorzata Wi niewska, Aneta Muzolf Projako ciowe strategie zarz dzania i ich zastosowanie w obszarze opieki zdrowotnej na przykładzie Swissmed Centrum Zdrowia 2. Koncepcje projako ciowe w placówkach opieki zdrowotnej Medycyna nale y do tych dziedzin, w których staranie o jak najwy szy poziom wiadcze ma dług tradycj, albowiem od sprawno ci lekarza zale y ycie i zdrowie człowieka. Przysi ga Hipokratesa z Chio, zasada primum non nocere (po pierwsze nie szkodzi ) i pó niejsza etyka lekarska poruszaj problem jako ci wykonywanej pracy 3. Przyjmuje si, e pierwsze opracowanie na temat jako ci usług medycznych stworzyła prekursorka zawodu piel gniarskiego, Florence Nightingale w 1863 roku, gdy opublikowała prac pt. Propozycja polepszenia statystyki operacji chirurgicznych. Kilkadziesi t lat pó niej w USA, z uwagi na zły stan oddziałów chirurgicznych, dr Ernest Codman wprowadził pomysł jednolitych wymogów, których przestrzeganie poprawiłoby jako leczenia 4. Współczesne szpitale nie mog obecnie koncentrowa si wył cznie na wykonywaniu czynno ci medycznych. Istnieje wiele dowodów na to, e zarz dzanie organizacjami medycznymi to dziedzina interdyscyplinarna, w której jak w soczewce skupiaj si ekonomia, koszty, jako, ale równie technika i technologia, prawo, zarz dzanie wiedz, informatyka 5. Procesy medyczne i niemedyczne realizowane przez wiadczeniodawc s ci le zale ne od zasobów, jakimi dysponuje. Nale y przy tym podkre li, e placówki opieki zdrowotnej funkcjonuj w burzliwym otoczeniu politycznym i społecznym, w którym wszystkie działania i zachowania s bardzo widoczne i szczegółowo analizowane 6. Rozwój systemów jako ci wykształcił potrzeb samooceny stanu realizacji przyj tych celów i zada. Samoocena uznana jest jako niezb dny instrument zarz dzania zarówno oceny doskonało- ci w biznesie według EFQM, jak i w systemach nagród jako ci, Ameryka skiej Malcolma Baldridge a, Europejskiej, krajowych, a tak e opartych o wymagania i zasady norm ISO 9000 i pochodnych Normy ISO dotycz ce zarz dzania jako ci, rodowiskiem, bezpiecze stwem i higien pracy Placówki w sektorze ochrony zdrowia, dostrzegaj c potrzeb potwierdzenia wysokiego poziomu wiadcze, zabiegaj o certyfikaty z obszaru zarz dzania organizacj, opieraj ce si na podej ciu systemowym i procesowym. Jak wiadomo, do najpopularniejszych standardów, w jakich zawarte s wymagania reguluj ce sfer systemowego zarz dzania zaliczaj si : norma ISO 9001 oraz ISO ISO 9001 jest mi dzynarodowym standardem odnosz cym si do systemu zarz dzania jako ci, do procesów decyduj cych o wytwarzaniu produktu lub usługi, które dane przedsi biorstwo (organizacja) dostarcza swoim klientom. Norma ISO jest mi dzynarodow specyfikacj, okre laj c zasady nadzoru nad działaniami, które maj wpływ na rodowisko. Opiera si na ci głym doskonaleniu. Wdro enie systemu zarz dzania rodowiskowego jest metod rozpoznania i kontroli wpływu, jaki okre lona firma, organizacja, wywiera na rodowisko naturalne. 3 M. Dobska, K. Rogozi sk (red): Podstawy zarz dzania zakładem opieki zdrowotnej. PWN, Warszawa 2008, s M. Kautsch (red.): Zarz dzanie w opiece zdrowotnej, Oficyna Walters Kluwer Business, Warszawa 2010, s J. St pniewski, P. Karniej, M. K sy: Innowacje organizacyjne w szpitalach, ABC Wolters Kluwer Business, Warszawa 2011, s K. Walshe, J. Smith: Zarz dzanie w opiece zdrowotnej, Oficyna Wolters Kluwer Business, Warszawa 2011, s K. Cholewicka-Go dzik: Praktyczne podej cie do integracji systemów zarz dzania, Problemy Jako ci 2008, Nr 6, s. 11.

3 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 55, Systemowe podej cie w jednej i drugiej normie wymaga od organizacji ochrony zdrowia uwa nego przejrzenia wszystkich obszarów swojej działalno ci, procesów, relacji z klientami oraz ich oczekiwa, odpowiednio, z punktu widzenia jako ci i ochrony rodowiska naturalnego. Wdro- enie tych norm na poziomie organizacji i w stosunkach z dostawcami (poddostawcami) przyczynia si do rozwijania odpowiedniej kultury i wiadomo ci projako ciowej, proekologicznej w ród kierownictwa i personelu, jest ukierunkowane na redukcj wad w procesie, eliminacj kosztów złej jako ci, a w przypadku ISO kosztów zarz dzania odpadami, oszcz dno energii i materiałów, na minimalizowanie niekorzystnego wpływu na rodowisko. Spełnienie wymaga tych standardów wpływa tak e na popraw ogólnego wizerunku organizacji i stawia j w szeregu instytucji troszcz cych si o swojego klienta i jego potrzeby. Wdro enie normy ISO zobowi zuje dan placówk do przestrzega przepisów prawa z zakresu ochrony rodowiska. W Polsce istnieje ju bardzo wiele przykładów wdro enia normy ISO 9001 i ISO w obszarze opieki zdrowotnej. Dla przykładu, pierwszy w Polsce certyfikat ISO 9001 wydano w roku Od tego czasu takich certyfikatów jest ju kilkaset, a liczba placówek nimi zainteresowanych systematycznie ro nie. Coraz wi cej zakładów opieki zdrowotnej dostosowuje si tak e do wymaga systemu zarz dzania bezpiecze stwem i higien pracy zgodnego z norm PN-N-18001:2004. Norma ta dostarcza wytycznych do poprawy warunków pracy oraz przeciwdziałania zagro eniom wyst puj cym w jej rodowisku, co ma szczególne znaczenie w przypadku omawianych placówek. Do głównych czynników kształtuj cych system zarz dzania bezpiecze stwem i higien pracy zalicza si prawo, normy i specyfik przedsi biorstwa. Podstawowe zasady post powania w celu zapewnienia bezpiecze stwa i ochrony zdrowia pracowników wytyczaj przepisy prawa, kształtuj c głównie systemy zarz dzania bezpiecze stwem i higien pracy w przedsi biorstwach. W celu spełnienia tych wymaga konieczne jest m. in. wdro enie takich elementów systemu zarz dzania bezpiecze stwem i higien pracy, jak: ocena ryzyka zawodowego, szkolenia i informowanie, a tak e konsultowanie działa w zakresie bezpiecze stwa i higieny pracy z pracownikami, identyfikowanie prac szczególnie niebezpiecznych i opracowanie instrukcji umo liwiaj cych ich bezpieczne wykonywania, zapisy dotycz ce bezpiecze stwa i higieny prac, monitorowanie rodowiska pracy, przygotowanie na wypadki przy pracy i awarie Akredytacja Centrum Monitorowania Jako ci w Ochronie Zdrowia Akredytacja to usystematyzowany proces zewn trznej oceny jednostek ochrony zdrowia prowadzony w oparciu o dost pne i opublikowane standardy. Ocena dotyczy szpitala, jako funkcjonalnej cało ci, a przegl dowi podlega pełne spektrum działalno ci klinicznej, zarz dzania i administracji. Zwraca ona uwag na elementy, które w najwi kszym stopniu wpływaj na poziom wiadcze z zakresu ochrony zdrowia i bezpiecze stwo pacjentów. Idea systemu akredytacji placówek opieki zdrowotnej powstała na pocz tku XX wieku w Stanach Zjednoczonych, jako odpowied na ówczesny zły stan opieki w szpitalach. Poprzez opracowanie dla szpitali standardów post powania, maj cych zagwarantowa pacjentowi bezpiecze stwo oraz odpowiedni poziom wiadczonych usług, a tak e poprzez stosowne 8 M. Głowacka, J. Galicki, E. Mojs: Zarz dzanie zakładem opieki zdrowotnej, ABC Wolters Kluwer Business, Warszawa 2009, s. 137.

4 80 Małgorzata Wi niewska, Aneta Muzolf Projako ciowe strategie zarz dzania i ich zastosowanie w obszarze opieki zdrowotnej na przykładzie Swissmed Centrum Zdrowia procedury zapewnienia okre lonego standardu post powania ocenia si spełnienie przez dany o rodek wymogów akredytacyjnych 9. W Polsce akredytacj placówek opieki zdrowotnej przeprowadza Centrum Monitorowania Jako ci w Ochronie Zdrowia. Jest to centralna jednostka resortu zdrowia o zasi gu ogólnokrajowym, powołana w 1994 roku przez Ministra Zdrowia. W 1998 roku w oparciu o do wiadczenia innych krajów wydano pierwszy Program Akredytacji Szpitali, który obejmował 210 standardów podzielonych na 15 grup. Kolejna wersja programu wydana została w 2009 roku i składa si z 221 szczegółowych standardów pogrupowanych w 15 kategorii. Ocenie akredytacyjnej podlega nie potencjał jednostki, a raczej sposób jego wykorzystania. Obecnie w Polsce akredytacj posiadaj 103 szpitale oraz 8 jednostek POZ 10. W województwie pomorskim akredytacj uzyskało 6 szpitali EFQM i PNJ Najpopularniejszym modelem doskonało ci w Europie jest model Europejskiej Fundacji Zarz dzania Jako ci (EFQM). EFQM została zało ona w 1988 roku z inicjatywy 14 wiod cych organizacji europejskich. Fundacja pełni wa n rol we wzmacnianiu pozycji europejskich firm na rynkach wiatowych. Zach ca do samodzielnej oceny własnej działalno ci, w oparciu o punktowe kryteria Europejskiego Modelu Doskonało ci w Biznesie, jakimi s : Przywództwo (10%), Pracownicy (10%), Strategia (10%), Partnerstwo i zasoby (10%), Procesy, produkty i usługi (10%), Pracownicy-wyniki (10%), Klienci-wyniki (15%), Społecze stwo-wyniki (10%) oraz Kluczowe wyniki (15%), przy czym maksymalna liczba punktów do zdobycia wynosi Model ten stanowi instrument implementacji zasady ci głego doskonalenia dla organizacji realizuj cych projako ciow strategi zarz dzania TQM. Opiera si na o miu podstawowych koncepcjach doskonalenia: Osi ganie zrównowa onych wyników, Tworzenie warto ci dla klientów, Przywództwo oparte na wizji, inspiracji i rzetelno ci, Zarz dzanie poprzez procesy, Odnoszenie sukcesów dzi ki pracownikom, Krzewienie kreatywno ci i innowacyjno ci, Budowanie relacji partnerskich, Przyjmowanie odpowiedzialno ci za zrównowa ony rozwój w przyszło ci. Jako narz dzie zarz dzania model EFQM umo liwia kompleksow samoocen organizacji, co pozwala na zdiagnozowanie jej słabo ci, a tak e poszukiwanie oraz uruchomienie potencjału usprawnie 11. Stosuj c model EFQM, szpitale mog w pełni zdiagnozowa poziom zarz dzania. Pracownicy, członkowie zespołu oceniaj cego poznaj przykłady dobrej praktyki, ucz si od siebie wzajemnie. Poprzez stosowanie metody samooceny udaje si podwy szy poziom zaanga- owania, a tym samym satysfakcji z pracy. Model EFQM pozwala lepiej zrozumie ide TQM. Pomi dzy systemem zarz dzania jako ci a modelem EFQM nie zachodzi adna kolizja. System jako ci porz dkuje sfer organizacyjn i prawn, a model EFQM pozwala patrze szerzej na organizacj. Model EFQM mo e by podstaw do zarz dzania zmianami. Mo e równie słu y do pomiaru kultury organizacyjnej K.Lisiecka (red): Zarz dzanie jako ci usług zdrowotnych, Wydawnictwo Instytutu Przedsi biorczo ci i Samorz dno ci, Warszawa 2003, s Centrum Monitorowania Jako ci w Ochron Zdrowia: 11 Ł. Pajor.: Model Doskonało ci EFQM 2010, Problemy Jako ci 2011, Nr 2, s J. St pniewski, P. Karniej, M. K sy: Innowacje organizacyjne w szpitalach, ABC Wolters Kluwer Business, Warszawa 2011, s. 455.

5 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 55, W Polsce odpowiednikiem modelu EFQM jest model Polskiej Nagrody Jako ci (PNJ). Konkurs ten to najbardziej presti owe wyró nienie jako ciowe, nobilituj ce dan organizacj i wzmacniaj ce jej pozycj rynkow 13. W ród jednostek opieki zdrowotnej, które zostały laureatami Polskiej Nagrody Jako ci znalazły si : Zakład Opieki Zdrowotnej MSWiA z Warmi sko Mazurskim Centrum Onkologii w Olsztynie (XVI edycja 2010 rok), wi tokrzyskie Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego w Kielcach, Zespół Opieki Zdrowotnej ZOZ Ko skie, Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny dla Dzieci w Ameryce (XV edycja 2009 rok), Centrum Onkologii im. Prof. Franciszka Łukaszczyka Bydgoszcz (XIV edycja 2008 rok), Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie (XIII edycja 2007 rok), Miejski Szpital Zespolony w Olsztynie (XII edycja 2006 rok) oraz Wojewódzki Szpital Zespolony w Elbl gu (XI edycja 2005 rok), Zespół Zakładów Lecznictwa Otwartego i Zamkni tego im. Du skiego Czerwonego Krzy a w Makowie Mazowieckim (X edycja 2004 rok), Miejski Szpital Zespolony w Olsztynie (IX edycja 2003 rok) oraz Centrum Medyczne Sp. z o.o. (VIII edycja 2002 rok) Programy projako ciowe w placówkach opieki zdrowotnej 3.1. Program Szpital bez bólu Projekt certyfikacji Szpital bez bólu jest pierwszym programem, który przyczynia si do ograniczenia cierpienia chorych poddanym zabiegom operacyjnym. Projekt został zainicjowany we wrze niu 2008 roku przez Polskie Towarzystwo Badania Bólu oraz Polskie Towarzystwo Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Towarzystwo Chirurgów Polskich, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne oraz Polskie Towarzystwo Ortopedyczne i Traumatologiczne. Przyznawanie certyfikatów Szpital bez bólu ma za zadanie promowanie najwy szych standardów i podniesienie jako ci i wiadomo ci w zakresie u mierzania bólu pooperacyjnego w polskich szpitalach, sprzyjaj cych ograniczeniu niektórych leków przeciwbólowych. O uzyskanie certyfikatu mo e ubiega si ka dy szpital lub pojedynczy odział w Polsce. Szpital lub oddział, który ubiega si o uzyskanie certyfikatu musi spełni okre lone przez organizatorów kryteria: uczestnictwo personelu medycznego raz w ka dym roku w szkoleniach z zakresu u mierzania bólu pooperacyjnego, prowadzenie monitoringu nat enia bólu u wszystkich operowanych pacjentów, co najmniej 4 razy na dob, informowanie pacjentów przed zabiegiem o mo liwo ci i metodach u mierzania bólu pooperacyjnego, prowadzenie dokumentacji dotycz cej pomiarów bólu i zastosowanego post powania zgodnie z rekomendacjami u mierzania bólu dla wszystkich operowanych pacjentów, monitorowanie ewentualnych działa niepo danych zastosowanego leczenia i zgłaszanie ich niezwłocznie do Regionalnego O rodka Monitorowania Działa Niepo danych Leków 15. wiadomo płyn ca z programu powoduje ograniczanie stosowania niektórych leków przeciwbólowych, których profil farmakokinetyczno farmakologiczny nie jest optymalny, a tak e 13 J. Zymonik: Polska Nagroda Jako ci w wietle dotychczasowych edycji tego konkursu, Problemy Jako ci 2009, Nr 7, s Oficjalny serwis Polskiej Nagrody Jako ci: 15

6 82 Małgorzata Wi niewska, Aneta Muzolf Projako ciowe strategie zarz dzania i ich zastosowanie w obszarze opieki zdrowotnej na przykładzie Swissmed Centrum Zdrowia ryzyko wyst pienia działa niepo danych jest wy sze ni w przypadku innych leków z tej grupy terapeutycznej 16. Od momentu rozpocz cia projektu przyst piło do niego ponad 201 szpitali i oddziałów z całej Polski. Certyfikat Szpital bez bólu udało si zdoby 87 szpitalom i 19 oddziałom. Jest on przyznawany szpitalom na trzy lata. Po tym czasie musz one ponownie podda si kontroli organizatorów projektu Ogólnopolskie Zrzeszenie Szpitali Akredytowanych Wychodz c naprzeciw sugestiom wielu osób zaanga owanych w popraw jako ci usług medycznych, powołano Ogólnopolskie Zrzeszenie Szpitali Akredytowanych. We wrze niu 2011 roku odbyło si I Ogólnopolskie Spotkanie Szpitali pragn cych przyst pi do Ogólnopolskiego Zrzeszenia Szpitali Akredytowanych. Celem tego Zrzeszenia jest wspólne działanie słu ce poprawie jako ci usług medycznych, promocja, rozwijanie inicjatyw wewn trzszpitalnych oraz oddziaływanie na kształtowanie polityki zdrowotnej. Zadaniem Zrzeszenia jest: wyst powanie w interesie i na rzecz swoich członków, rozwój procesu akredytacji szpitali oraz wspieranie akredytacji w ochronie zdrowia, oddziaływanie na kształtowanie polityki zdrowotnej i ustawodawstwa dotycz cego interesów członków Zrzeszenia, wspieranie członków w prowadzeniu polityki w zakresie ustalania warunków umowy z dysponentami publicznych i prywatnych rodków przeznaczonych na finansowanie usług medycznych, integracja i ułatwienie wzajemnej współpracy pomi dzy członkami Zarz du, wspieranie działa maj cych na celu podnoszenie poziomu jako ci opieki zdrowotnej i jej rozwój, ochrona prawna członków Zrzeszenia 17. Cele i zadania Zrzeszenia s natomiast realizowane m.in. poprzez wzajemn współprac ze szpitalami, które posiadaj status szpitali akredytowanych maj c na celu przedstawienie propozycji zmian dla szpitali w ustawodawstwie dotycz cym ochrony zdrowia, poprzez proponowanie zmian w standardach akredytacyjnych, propagowanie systemów oceny i poprawy jako ci usług zdrowotnych, wspólne działanie na rzecz poprawy konkurencyjno ci na rynku usług medycznych, wzajemn wymian do wiadcze w zakresie podnoszenia poziomu efektywnego zarz dzania szpitalami, organizacj konferencji naukowych, szkole, paneli dyskusyjnych oraz warsztatów dla kadry zarz dzaj cej i pracowników szpitali oraz inspirowanie działa zmierzaj cych do poszukiwania dodatkowych ródeł finansowania opieki zdrowotnej. 16 J. Woro, J. Dobrogowski, J. Wordlicze Szpital bez bólu element bezpiecznej farmakoterapii, XIV Ogólnopolska Konferencja pt. Jako w Opiece Zdrowotnej, Kraków, maja 2010, s

7 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 55, Studium przypadku. Projako ciowe strategie zarz dzania w Swissmed Centrum Zdrowia Historia Swissmed Centrum Zdrowia si ga roku 1996, kiedy to doszło do poł czenia spółki Theo Frey Polska, której stuprocentowym wła cicielem jest Theo Frey AG z siedzib w Bernie, z funkcjonuj cym w Gda sku od 1995 roku Centrum Medycznym Medicor. W 2001 roku, z my l o budowaniu wspólnego wizerunku firmy i planowanym rozwoju placówek pod jedn mark, spółka przyj ła nazw Swissmed Centrum Zdrowia. W 2004 roku Swissmed uruchomił nowoczesny szpital przy ulicy Wile skiej 44 w Gda sku. 79-łó kowy szpital jest najwi kszym szpitalem prywatnym w województwie pomorskim i posiada ł cznie 13 oddziałów szpitalnych. Funkcjonuje on w cisłej relacji z przychodniami przyszpitalnymi, zatrudniaj cymi wysokiej klasy specjalistów oraz z centrami diagnostycznymi, w których wykonywane s badania z zakresu radiologii, kardiologii, endoskopii, okulistyki i genetyki. Od samego pocz tku działania szpitala jego priorytetem było wdra anie wysoko wyspecjalizowanych procedur medycznych z dziedziny chirurgii naczyniowej, kardiologii inwazyjnej i ortopedii. Głównym celem strategicznym Zarz du jest uzyskanie przez spółk pozycji lidera na rynku prywatnego, wieloprofilowego lecznictwa szpitalnego, uzupełnionego o szerok ofert w zakresie diagnostyki i konsultacji specjalistycznych. W ramach realizacji strategii zaplanowano rozwój sieci placówek szpitalnych w Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu i w Krakowie. Od listopada 2004 roku spółka Swissmed Centrum Zdrowia S.A. jest tak e notowana na Giełdzie Papierów Warto ciowych w Warszawie. Szpital stale podnosi jako swoich usług, a doskonalenie jej poziomu ma charakter ci gły. Dowodem tego jest wdro enie w szpitalu zintegrowanego systemu zarz dzania. Pod poj ciem takiego systemu rozumie si jeden, jednoznacznie okre lony, udokumentowany i spójny system, który umo liwia skuteczne i równoczesne zarz dzanie wieloma aspektami poprzez ustanowienie i realizacj jednolitej polityki oraz wynikaj cych z niej celów, dotycz cych tych aspektów. Integracja, czyli tworzenie cało ci z drobnych cz stek, scalanie, oznacza mo liwo ł czenia funkcjonuj cych w organizacji niezale nych systemów, dla których wymagania okre lono w odr bnych normach 18. W tym wypadku integracja dotyczy systemu ISO 9001, ISO oraz PN-N Sprzyja jej podej cie procesowe do zarz dzania jako ci opisane w normie ISO Uregulowania normatywne cytowanych standardów s w ogólnym uj ciu takie same dotycz zasobów, organizacji przedsi biorstwa i realizowanych procesów 19. W styczniu 2007 roku w szpitalu Swissmed Centrum Zdrowia rozpocz to starania o uzyskanie certyfikatu ISO 9001 (jeszcze w oparciu o starsze wydanie tej normy, z roku 2000). Przyst pienie do prac nad wdro eniem systemu zarz dzania jako ci wynikało z ch ci zapewnienia oczekiwanej przez pacjentów wysokiej jako ci we wszystkich obszarach szpitala. Wi zało si to mi dzy innymi z licznymi szkoleniami, identyfikacj procesów, z opracowaniem i wdra aniem dokumentacji. Audit certyfikacyjny na zgodno z norm ISO 9001 przeprowadzony został przez firm Dekra Certification Sp. z o.o. w sierpniu 2007 roku. Wdro enie systemu zarz dzania jako ci było procesem bardzo zło onym i wymagaj cym du ego zaanga owania całego personelu. 18 A. Potasi ska-sobkowska: Integracja systemów zarz dzania: ISO 9001, ISO 14001, PN-N 18001, Jako w Ochronie Zdrowia, VIP Polityka Biznes Fakty 2008, s W. Łado ski, K. Szołtysek: Zarz dzanie jako ci, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław 2005, s. 217.

8 84 Małgorzata Wi niewska, Aneta Muzolf Projako ciowe strategie zarz dzania i ich zastosowanie w obszarze opieki zdrowotnej na przykładzie Swissmed Centrum Zdrowia Decyzj Zarz du z pocz tkiem 2010 roku rozpocz to równie przygotowania do wdro enia norm ISO 14001:2004, dotycz cej zarz dzania rodowiskowego oraz PN-N 18001:2004, obejmuj cej system BHP. Działania zwi zane z zarz dzaniem rodowiskowym rozpocz to od okre lenia wpływu jaki szpital wywiera na rodowisko i od ustalenia metod zmniejszenia negatywnych aspektów tego wpływu. W grudniu 2010 roku w szpitalu przeprowadzono audit certyfikacyjny dotycz cy systemu zarz dzania bezpiecze stwem i higien pracy, natomiast certyfikacja dotycz ca rodowiska planowana jest w 2012 roku. Polityka zintegrowanego systemu zarz dzania w Swissmed Centrum Zdrowia wynika z długofalowej strategii rozwoju. W oparciu o ni okre lane s mierzalne cele w zakresie jako ci, rodowiska oraz bezpiecze stwa i higieny pracy, które s przenoszone na poziom realizowanych procesów. W konsekwencji sformułowane s programy zarz dzania rodowiskowego, zgodnie z procedur identyfikacji i oceny aspektów rodowiskowych. W Swissmed Centrum Zdrowia opracowano dokumenty, które s przeło eniem wymaga ksi gi jako ci i norm na realizowane praktycznie działania w zakresie procesów. Model procesów jest modelem zło onym, wielowymiarowym. W ramach procesu funkcjonuj tak e liczne podprocesy. Precyzyjnie i czytelnie sporz dzona mapa procesów pozwala w placówce eliminowa wiele niepotrzebnych działa. Realizowane audity wewn trzne pozwalaj oceni, czy szpital wykazuje zdolno do dostarczania usług o po danej jako ci. Ocena procesów, jaka dokonywana jest w wyniku auditów stanowi podstaw do wskazania poprawnych kierunków zmian doskonal cych. Auditorzy wewn trzni uczestnicz w szkoleniach doskonal cych, koniecznych dla skutecznego monitorowania i zdolno ci zintegrowanego systemu do osi gania celów organizacji. Podstawowym narz dziem doskonalenia systemu zarz dzania w szpitalu jest przegl d zarz dzania. W trakcie przegl du dokonywana jest ocena realizacji zobowi za zawartych w deklaracji polityki. Organizowane s równie przegl dy tematyczne przez ró ne zespoły zadaniowe. Aby organizacja mogła w pełni cieszy si uzyskanymi efektami, konieczne jest nie tylko wdro enie systemu jako ci oraz systemów pokrewnych i poddanie ich certyfikacji, ale tak e ci gła optymalizacja tak powstałego systemu zintegrowanego, w tym nieustaj cy proces udoskonalania i dostosowywania go do ci gle zmieniaj cych si warunków rynku. Zmiana kultury organizacyjnej jest długotrwała, jednak bez niej nikt nie b dzie w stanie w pełni cieszy si korzy ciami jakie mo na uzyska 20. Bardzo wa nym i niew tpliwie trudnym procesem jest przygotowanie szpitala do akredytacji, zgodnie z wymaganiami standardów akredytacyjnych Centrum Monitorowania Jako ci w Ochronie Zdrowia. W przypadku opisywanego szpitala, dostosowanie do spełnienia standardów akredytacyjnych trwało ponad rok. Swissmed, jako pierwszy szpital w województwie pomorskim, uzyskał akredytacj na podstawie nowych standardów, obowi zuj cych od 2009 roku. Pierwszym krokiem w d eniu do uzyskania statusu szpitala akredytowanego było zapoznanie si z wymaganiami standardów. Pozwoliło to oszacowa mo liwo ci szpitala oraz u wiadomiło zakres oceny prowadzonej w czasie wizyty kontrolnej. Kolejnym krokiem było przeprowadzenie samooceny szpitala w celu rozeznania potrzeb w zakresie dostosowania działalno ci do wymaga akredytacyjnych. W oparciu o wyniki samooceny i standardy akredytacyjne opracowano harmo- 20 K. Opolski, G. Dykowska, M. Mo d onek: Zarz dzanie przez jako w usługach zdrowotnych, CeDeWu Sp. z o.o., Warszawa 2005, s. 124.

9 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 55, nogram prac dostosowawczych. Zarz dzeniem Prezesa Zarz du wdro ono w Swissmed Centrum Zdrowi Program Akredytacji Szpitali oraz powołano Zespół ds. Jako ci. Spotkania zespołu odbywały si kilka razy w miesi cu. Wspólnie starano si rozwi zywa problemy dotycz ce wdra ania standardów akredytacyjnych oraz problemy natury organizacyjnej. Zespół ds. Jako ci uczestniczył w spotkaniach zespołów zadaniowych, a tak e w wewn trznych spotkaniach w jednostkach organizacyjnych. W wyniku przygotowa do akredytacji w szpitalu powołano nast puj ce zespoły: ds. dokumentacji medycznej, ds. zdarze niepo danych, ds. post powania reanimacyjnego, ds. farmakoterapii, ds. profilaktyki i promocji zdrowia, ds. post powania na wypadek zdarzenia masowego i katastrofy, ds. etyki. Wprowadzone w 2009 roku standardy akredytacyjne w du ym stopniu kład nacisk na monitorowanie działalno ci klinicznej jako ci oferowanej opieki. W znacznie wi kszym stopniu ni do tej pory, standardy wymagaj przedstawienia dowodów na ocen działalno ci klinicznej. Poprzez zaproponowany zestaw wska ników wskazane s kluczowe obszary, które powinny by obj te takim monitorowaniem 21. W przypadku Swissmed Centrum Zdrowia i zgodnie z wdro onym w nim Programem Akredytacji Szpitali prowadzone s ró ne analizy, których przykłady prezentuje tabela 1. Narz dziem pomagaj cym pozna problemy bezpiecze stwa pacjentów leczonych w szpitalu jest rejestr zdarze niepo danych. Za zdarzenie niepo dane w opiece zdrowotnej rozumie si szkod wywołan w trakcie/w efekcie leczenia, niezwi zan z naturalnym przebiegiem choroby, stanem zdrowia pacjenta, lub ryzyko jej wyst pienia 22. Jeden ze standardów akredytacyjnych mówi o wprowadzeniu w szpitalu kontrolnej karty czynno ci. Dokument ten jest narz dziem słu cym do wspierania działa prowadzonych przez zespoły zabiegowe na rzecz bezpiecze stwa oraz skutecznej komunikacji w zespole, w fazie przedoperacyjnej, ródoperacyjnej oraz pooperacyjnej. Zdaniem Jerzego Kulikowskiego, wizytatora O rodka Akredytacji CMJ: Im lepszy system, im lepsza procedura, tym mniej mo liwo ci popełnienia bł du. W grudniu 2010 roku zespół wizytatorów O rodka Akredytacyjnego Centrum Monitorowania Jako ci w Ochronie Zdrowia dokonał oceny poziomu spełnienia przez Swissmed Centrum Zdrowia wymogów zawartych w standardach akredytacyjnych. Czteroosobowy zespół odwiedził wszystkie obszary, w których pacjent otrzymuje wiadczenia. Ocena dotyczyła szpitala jako funkcjonalnej cało ci. W trakcie intensywnych prac zespołu wizytuj cego odbyły si liczne spotkania z kierownictwem, personelem szpitala, osobami odpowiedzialnymi za prac w zespołach zadaniowych oraz pacjentami. W trakcie rozmów z pacjentami szczególn uwag zwracano na przestrzeganie praw pacjenta. Rozmowy z personelem pozwoliły na sprawdzenie znajomo ci przyj tych standardów. Zespół wizytatorów sprawdzał czy podj te przez szpital działania s racjonalne i efektywne, czy rzeczywi cie podnosz poziom bezpiecze stwa pacjentów. 21 M. Bedlicki: Standardy akredytacyjne a monitorowanie opieki, XIV Ogólnopolska Konferencja pt. Jako w Opiece Zdrowotnej, Kraków, maja 2010, s E. Dudzik-Urbaniak, H. Kutaj-W sikowska, B. Kutryba, M. Piotrowski (red): Zestaw standardów akredytacyjnych, Program Akredytacji Szpitali, Centrum Monitorowania Jako ci w Ochronie Zdrowia, Kraków 2009.

10 86 Małgorzata Wi niewska, Aneta Muzolf Projako ciowe strategie zarz dzania i ich zastosowanie w obszarze opieki zdrowotnej na przykładzie Swissmed Centrum Zdrowia Tabela 1. Analizy prowadzone zgodnie z Programem Akredytacji Szpitali. Lp. Analiza Prezentacja wyników 1. Analiza reoperacji dwa razy w roku 2. Analiza przebiegu i skutków wykonywanych znieczule dwa razy w roku 3. Analiza skutków zabiegów zaobserwowanych w trakcie hospitalizacji dwa razy w roku 4. Analiza odległych skutków wykonywanych zabiegów dwa razy w roku 5. Analiza nieplanowanych, powtórnych hospitalizacji dwa razy w roku 6. Analiza przyczyn odmów hospitalizacji dwa razy w roku 7. Analiza przyczyn przedłu onego pobytu pacjentów dwa razy w roku 8. Analiza przyczyn zgonów pacjentów dwa razy w roku 9. Analiza przyczyn zgonów okołooperacyjnych dwa razy w roku 10. Analiza cz sto ci i skuteczno ci podejmowanych czynno ci reanimacyjnych dwa razy w roku 11. Analiza zdarze niepo danych dotycz cych pobytu pacjentów dwa razy w roku 12. Analiza bł dów przedlaboratoryjnych dwa razy w roku 13. Analiza bada powtórzonych raz na kwartał 14. Analiza dotycz ca szczepów wieloopornych dwa razy w roku 15. Walidacja danych o zaka eniach raz na kwartał 16. Analiza satysfakcji pacjenta dwa razy w roku 17. Analiza satysfakcji zawodowej personelu raz w roku ródło: Opracowanie własne na podst.: Dudzik-Urbaniak E., Kutaj-W sikowska H., Kutryba B., Piotrowski M. (red): Zestaw standardów akredytacyjnych, Program Akredytacji Szpitali, Centrum Monitorowania Jako ci w Ochronie Zdrowia, Kraków Rezultatem wizyty była decyzja Rady Akredytacyjnej nadaj ca szpitalowi status Szpitala Akredytowanego. Nale y podkre li, e decyzja o przyznaniu certyfikatu uzale niona jest od poziomu spełnienia wymogów standardów akredytacyjnych, okre lonych procentowo na poziomie co najmniej 75% z sumy wszystkich punktów mo liwych do uzyskania. Ł czna ocena poziomu spełnienia wszystkich standardów w Szpitalu Swissmed wyniosła 83%. Przyznany Certyfikat Akredytacyjny nr 2011/7 wa ny jest do 10 marca 2014 roku. Akredytacja odbyła si w ramach projektu unijnego Wsparcie procesu akredytacji zakładów opieki zdrowotnej, współfinansowanego przez Uni Europejsk. Uzyskanie akredytacji wzmocniło wizerunek szpitala na rynku usług medycznych, pozwoliło na spełnienie rosn cych oczekiwa pacjentów poprzez standaryzacj działa. Realizacja standardów akredytacyjnych, pozwala bowiem uporz dkowa szereg obszarów działalno ci szpitala. W szpitalu analizuje si ró ne wska niki, raportuje je oraz podejmuje skuteczne działania. Rozwi-

11 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 55, n ł si tak e model pracy zespołowej. Najcenniejszym jednak elementem systemu akredytacji jest to, i pojedyncza placówka, taka jak szpital, ma mo liwo dokonania samooceny poprzez porównanie si z wzorcami dobrego post powania, jakimi s standardy akredytacyjne. Okre lenie w ten sposób własnych słabych stron pozwala na poszukiwania sposobów poprawy procesów funkcjonuj cych wewn trz jednostki. Uzyskanie certyfikatu akredytacyjnego przez szpital zamyka dwie fazy, faz przygotowawcz i faz wizyty, otwiera jednak trudny okres utrwalania przyj tych standardów, ich okresowej oceny i koniecznych modyfikacji 23. Swissmed Centrum Zdrowia jest jednym z trzech szpitali w województwie pomorskim, które uzyskały certyfikat Szpital bez bólu. Przygotowania do uzyskania certyfikatu trwały kilka miesi cy. Prac rozpocz to od okre lenia celów i zada Zespołu ds. leczenia bólu. Koordynowaniem programu w szpitalu zajmuje si lekarz anestezjolog. Cały personel zajmuj cy si pacjentem w okresie okołooperacyjnym uko czył szkolenia z zakresu u mierzania bólu pooperacyjnego. Organizowane były równie wewn trzszpitalne szkolenia dla lekarzy i piel gniarek. W szpitalu prowadzona jest dokumentacja dotycz ca zastosowanego post powania przeciwbólowego, w formie indywidualnej karty post powania przeciwbólowego. Wdra aj c procedury zwi zane z przygotowanie szpitala do uzyskania certyfikatu Szpital bez bólu poprawiono przejrzysto post powania z pacjentem. Strach przed bólem jest jedn z najwi kszych obaw przed zabiegiem operacyjnym, dlatego tak wa ne jest, aby u wiadomi pacjentowi, e w szpitalu istniej skuteczne metody u mierzania bólu. Obecnie ujednolicone zostały zasady post powania z pacjentem po zabiegu operacyjnym. Pacjenci poddani zabiegom s monitorowani pod k tem wyst powania bólu. Kilka razy w ci gu doby (co najmniej cztery razy) pacjent ocenia poziom odczuwanego przez siebie bólu, posługuj c si skal numeryczn (od 1 do 10) lub wzrokow wskazuj c odpowiedni kolor odpowiadaj cy jego odczuciom bólowym (od zielonego do czerwonego). Wyniki s ka dorazowo zapisywane na karcie i słu doborowi odpowiednich dawek leków przeciwbólowych. Ocena nat enia bólu prowadzona jest systematycznie i w sposób ci gły, co pozwala na szybkie i skuteczne reagowanie na dolegliwo ci chorego. Najwa niejszym efektem wdro onego programu i uzyskanego certyfikatu jest zadowolenie pacjenta i satysfakcja z pobytu w Swissmed Centrum Zdrowia. 5. Podsumowanie Jako jest wa nym zagadnieniem we współczesnym, konkurencyjnym wiecie. Staje si podstaw skutecznego funkcjonowania nowoczesnych placówek ochrony zdrowia, niezale nie od rodzaju prowadzonej działalno ci. Jest wyznacznikiem kultury danej organizacji i czynnikiem jej sukcesu rynkowego. Działania w celu poprawy jako ci i bezpiecze stwa w placówkach opieki zdrowotnej spotykaj si z coraz wi kszym zainteresowaniem i zrozumieniem w ród kadry zarz dzaj cej i personelu szpitali. Projako ciowe strategie realizowane w Swissmed Centrum Zdrowia stymuluj kultur organizacyjn oraz stanowi istotne narz dzia zarz dzania, integracji i doskonalenia wdro onych systemów. W pocz tkowym okresie wdra ania normy ISO 9001 widoczne było niezrozumienie istoty i celu systemu zarz dzania jako ci. Wiele spraw wydawało si niemo liwych do wykonania. 23 K.Lisiecka (red): Zarz dzanie jako ci usług zdrowotnych, Wydawnictwo Instytutu Przedsi biorczo ci i Samorz dno ci, Warszawa 2003, s. 123.

12 88 Małgorzata Wi niewska, Aneta Muzolf Projako ciowe strategie zarz dzania i ich zastosowanie w obszarze opieki zdrowotnej na przykładzie Swissmed Centrum Zdrowia Przeło enie normy technicznej na j zyk medyczny spowodowało wykluczenie istniej cych trudno- ci organizacyjnych. Do głównych korzy ci jakie osi gn ł szpital wdra aj c system zarz dzania jako ci, zintegrowany z systemem zarz dzania rodowiskowego i systemem BHP, nale y zaliczy przede wszystkim: wystandaryzowanie i udokumentowanie procesów realizowanych w szpitalu, formalne i systematyczne identyfikowanie problemów i podejmowanie działa dla ich wyeliminowania, racjonalniejsze, ni do tej pory, wykorzystanie zasobów, w tym zasobów finansowych, wytworzenie atmosfery pracy zespołowej. Nale y zaznaczy, i w wyniku ujednolicenia działa zwi zanych z nadzorem nad urz dzeniami, aparatur medyczn i instalacjami technicznymi oraz zapewnieniem stałych przegl dów i konserwacji, wiadczenia medyczne mog by realizowane w sposób bezpieczny i nadzorowany. Niew tpliwie wdro ony, zintegrowany system zarz dzania jako ci, rodowiskiem oraz BHP wpłyn ł na popraw komunikacji wewn trznej oraz obiegu dokumentów. Wa nym osi gni ciem jest obni enie kosztów prowadzonej działalno ci oraz obni enie strat zwi zanych z nisk jako ci. Najbardziej po danym efektem procesu akredytacji, z punktu widzenia potrzeb i dobra pacjenta, jest stymulacja poprawy jako ci opieki oraz poprawa jego bezpiecze stwa. Jak wspomniano wcze niej, do istotnych korzy ci wynikaj cych z akredytacji nale y zaliczy aktywizacj działania zespołowego. Organizacja pracy zespołowej wyzwala bowiem motywacj i kreatywno. To personel decyduje o sukcesie jednostki, wykorzystuj c posiadan wiedz w sposób efektywny i nowatorski. Akredytacja zgodnie ze swoj ide, nakierowana jest na rodowisko medyczne. Znacz c korzy ci wynikaj c z wprowadzenia standardów akredytacyjnych w szpitalu jest wi kszy udział kadry kierowniczej w rozwijaniu inicjatyw wewn trzszpitalnych. Zwi kszyła si intensywno wymiany pogl dów i pojawiaj si nowe pomysły dotycz ce doskonalenia działa w strukturach szpitala. W znacz cy sposób na popraw jako ci obsługi pacjenta oraz współprac personelu mi dzy sob wpłyn ł bezsprzecznie dobrze zorganizowany system szkole. Niew tpliwie widoczny jest tak e wzrost zrozumienia roli nale ytego nadzoru nad dokumentacj medyczn. Dzi ki wprowadzonym standardom uzyskano przejrzyst, ilo ciow ocen wielu aspektów działalno ci medycznej. Efektywno akredytacji mo na rozpatrywa na ró nych płaszczyznach. Szczególnie wa na jest poprawa wizerunku, zwi kszenie zaufania społecznego do szpitala oraz sprzyjanie konkurencyjno ci szpitali. Certyfikat Szpital bez bólu jest potwierdzeniem spełnienia przez placówk medyczn najwy szych standardów u mierzania bólu pooperacyjnego. Podj te działania w ramach programu wpłyn ły na wi ksze zaanga owanie personelu oraz lepsz współprac z pacjentami. Jednak najwi ksz korzy ci zwi zan z realizacj powy szych strategii projako ciowych jest zadowolenie pacjentów ze sprawowanej opieki, z atmosfery i warunków pobytu. W Swissmed Centrum Zdrowia planowany jest dalszy, dynamiczny rozwój, poprzedzony wnikliwym badaniem rynku i potrzeb, obecnych i potencjalnych klientów. Z pewno ci pomog w tym wprowadzone w szpitalu projako ciowe strategie zarz dzania.

13 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 55, Na zako czenie warto doda, i w przyszło ci jako usług medycznych nabierze jeszcze wi kszego znaczenia i dlatego ju dzisiaj nale y zastanowi si nad implementacj modeli doskonało ci. Dobr baz do tego s oczywi cie wdro one w szpitalach znormalizowane systemy zarz dzania i akredytacja CMJ, jednak mo na si spodziewa, e zejd na dalszy plan, staj c si nie celem, a niezb dnym minimum do dalszych procesów doskonalenia danej placówki. Bibliografia [1] Bedlicki M.: Standardy akredytacyjne a monitorowanie opieki, XIV Ogólnopolska Konferencja pt. Jako w Opiece Zdrowotnej, Kraków, maja [2] Bedlicki M., Roma czyk T. (red): Zintegrowany system zarz dzania jako ci w ochronie zdrowia, TUV NORD Polska Sp. z o.o., Katowice [3] Cholewicka-Go dzik K.: Praktyczne podej cie do integracji systemów zarz dzania, Problemy Jako ci 2008, Nr 6. [4] Dobska M., Rogozi ski K. (red): Podstawy zarz dzania zakładem opieki zdrowotnej. PWN, Warszawa [5] Dudzik-Urbaniak E., Kutaj-W sikowska H., Kutryba B., Piotrowski M. (red): Zestaw standardów akredytacyjnych, Program Akredytacji Szpitali, Centrum Monitorowania Jako ci w Ochronie Zdrowia, Kraków [6] Głowacka M., Galicki J., Mojs E.: Zarz dzanie zakładem opieki zdrowotnej, ABC Wolters Kluwer Business, Warszawa [7] Kautsch M. (red.): Zarz dzanie w opiece zdrowotnej, Oficyna Walters Kluwer Business, Warszawa [8] Ksykiewicz-Dorota A.: Zarz dzanie w piel gniarstwie, Wydawnictwo Czelej, Lublin [9] Lisiecka K. (red): Zarz dzanie jako ci usług zdrowotnych, Wydawnictwo Instytutu Przedsi biorczo ci i Samorz dno ci, Warszawa [10] Łado ski W., Szołtysek K.: Zarz dzanie jako ci, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław [11] Opolski K., Dykowska G., Mo d onek M.: Zarz dzanie przez jako w usługach zdrowotnych, CeDeWu Sp. z o.o., Warszawa [12] Pajor Ł.: Model Doskonało ci EFQM 2010, Problemy Jako ci 2011, Nr 2. [13] Potasi ska-sobkowska A. : Integracja systemów zarz dzania: ISO 9001, ISO 14001, PN-N 18001, Jako w Ochronie Zdrowia, VIP Polityka Biznes Fakty [14] St pniewski J., Karniej P., K sy M.: Innowacje organizacyjne w szpitalach, ABC Wolters Kluwer Business, Warszawa [15] Walshe K., Smith J.: Zarz dzanie w opiece zdrowotnej, Oficyna Wolters Kluwer Business, Warszawa [16] Woro J., Dobrogowski J., Wordliczek J: Szpital bez bólu element bezpiecznej farmakoterapii, XIV Ogólnopolska Konferencja pt. Jako w Opiece Zdrowotnej, Kraków, maja [17] Zymonik J.: Polska Nagroda Jako ci w wietle dotychczasowych edycji tego konkursu, Problemy Jako ci 2009, Nr 7. [18] Centrum Monitorowania Jako ci w Ochron Zdrowia:

14 90 Małgorzata Wi niewska, Aneta Muzolf Projako ciowe strategie zarz dzania i ich zastosowanie w obszarze opieki zdrowotnej na przykładzie Swissmed Centrum Zdrowia [19] Oficjalny serwis Polskiej Nagrody Jako ci: [20] [21] QUALITY MANAGEMENT STRATEGIES AND THEIR APPLICATION IN HEALTH CARE AREA ON THE EXAMPLE OF SWISSMED CENTRUM ZDROWIA Summary Dynamic changes occurring in health care sector and increasing competition force to more effective activity and to new management approach implementation. New challenges in medical sector are observed and they recquire new methods in management strategy and integration of all the components of medical service. The aim of the article is to describe the quality management strategies in health care area on the basis of the experience of selected hospital. The research method presented in the publication is case study. The example chosen for the study is Swissmed Centrum Zdrowia. Keywords: continual improvement, quality management, medical service quality, self-assessment Małgorzata Wi niewska Wydział Zarz dzania Uniwersytet Gda ski ul. Armii Krajowej 101, Sopot Aneta Muzlof Swissmed Centrum Zdrowia ul. Wile ska 44, Gda sk

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym W ciągu ostatnich lat Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zintensyfikował działania nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w Polsce,

Bardziej szczegółowo

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych 1 Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych Opracowanie w ramach projektu Potencjał Działanie Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 59/2012 Starosty Lipnowskiego z dnia 31 grudnia 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO PROWADZONEGO W STAROSTWIE POWIATOWYM W LIPNIE I JEDNOSTKACH

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej

Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 38 MKiDN z dnia 27. 07. 2011 r. Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej.... (nazwa jednostki/komórki organizacyjnej) 1 2 3 4 Elementy Odpowiedzi kontroli zarządczej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

Proces certyfikacji ISO 9001:2015. Wydanie normy ISO 9001:2015 dotyczące systemów zarządzania jakością obowiązuje od 15 września 2015 roku.

Proces certyfikacji ISO 9001:2015. Wydanie normy ISO 9001:2015 dotyczące systemów zarządzania jakością obowiązuje od 15 września 2015 roku. ISO 9001:2015 Wydanie normy ISO 9001:2015 dotyczące systemów zarządzania jakością obowiązuje od 15 września 2015 roku. Nowelizacje normy to coś więcej, niż tylko kosmetyczne zmiany; pociągają one za sobą

Bardziej szczegółowo

Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji

Konferencja pt.: Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji 1 Wdrażanie zrównoważonego rozwoju wymaga integracji procesu

Bardziej szczegółowo

PROGMEDICA System Zarządzania zgodnością w Szpitalu WOLTERS KLUWER DLA SZPITALI

PROGMEDICA System Zarządzania zgodnością w Szpitalu WOLTERS KLUWER DLA SZPITALI PROGMEDICA System Zarządzania zgodnością w Szpitalu WOLTERS KLUWER DLA SZPITALI lider rozwiązań dla rynku zdrowia Wśród największych profesjonalnych wydawnictw na świecie Ponad 40 krajów Europa, Ameryka

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 32/2011 Dyrektora Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Lublinie z dnia 17.03.2011 r.

Zarządzenie Nr 32/2011 Dyrektora Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Lublinie z dnia 17.03.2011 r. Zarządzenie Nr 32/2011 Dyrektora Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Lublinie z dnia 17.03.2011 r. w sprawie: Aneksu do Regulaminu Organizacyjno - Porządkowego Dziecięcego Szpitala Klinicznego im. prof.

Bardziej szczegółowo

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r.

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r. WSPÓLNA METODA OCENY CAF 2006 W URZĘDZIE GMINY TOMICE PLAN DOSKONALENIA Sporządził: Ryszard Góralczyk Koordynator CAF Cel dokumentu: Przekazanie pracownikom i klientom Urzędu informacji o przyjętym planie

Bardziej szczegółowo

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności WOJEWODA ŁÓDZKI ZK-III.9611.15.2015 Łódź, dnia 17 czerwca 2015 r. DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności Na podstawie art. 34 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. 1 z 8 2015-04-14 12:59

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. 1 z 8 2015-04-14 12:59 1 z 8 2015-04-14 12:59 Kraków: przeprowadzenie szkolenia w szpitalach na temat wymogów standardów akredytacyjnych w okresie od 05.05.2015r. do 30.06.2015r. w ramach projektu Bezpieczny Szpital - Bezpieczny

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 - Plan komunikacji

Załącznik nr 5 - Plan komunikacji 9 Plan działania Komunikacja w procesie tworzenia i wdrażania lokalnej strategii rozwoju jest warunkiem nieodzownym w osiąganiu założonych efektów. Podstawowym warunkiem w planowaniu skutecznej jest jej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDITU. polski Reie.tr Sictkón, Biuro Certyfikacji NR NC - 1407/P6 PN-EN ISO 9001:2009

RAPORT Z AUDITU. polski Reie.tr Sictkón, Biuro Certyfikacji NR NC - 1407/P6 PN-EN ISO 9001:2009 polski Reie.tr Sictkón, NR NC - 1407/P6 PN-EN ISO 9001:2009 0 Spis treści 1 Cel i zakres auditu 2 Załączniki 3 Wprowadzenie 4 Rozdzielnik 5 Poufność 6 Zakres certyfikacji 7 Ocena systemu zarządzania. 8

Bardziej szczegółowo

drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu Biuro JASPERS w Warszawie

drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu Biuro JASPERS w Warszawie Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Robert Kietli ski Specjalista ds. Transportu Biuro JASPERS w Warszawie Realizacja projektów

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Prezentacja celów projektu w obszarze dialogu obywatelskiego i wspólnych działań strony społecznej i samorządowej

Prezentacja celów projektu w obszarze dialogu obywatelskiego i wspólnych działań strony społecznej i samorządowej Prezentacja celów projektu w obszarze dialogu obywatelskiego i wspólnych działań strony społecznej i samorządowej Anna Tyrała Anna Siemek-Filuś PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Koszty jakości. Definiowanie kosztów jakości oraz ich modele strukturalne

Koszty jakości. Definiowanie kosztów jakości oraz ich modele strukturalne 1 Definiowanie kosztów jakości oraz ich modele strukturalne Koszty jakości to termin umowny. Pojęcie to nie występuje w teorii kosztów 1 oraz nie jest precyzyjnie zdefiniowane ani przez teoretyków, ani

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 68

Bardziej szczegółowo

BIUR I LABORATORIÓW PRACOWNIKÓW W POLSCE W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE

BIUR I LABORATORIÓW PRACOWNIKÓW W POLSCE W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE 80 000 PRACOWNIKÓW 500 W POLSCE OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE 1 650 BIUR I LABORATORIÓW 30 W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA 1 SGS Systems & Services Certification Projekty wg

Bardziej szczegółowo

Koordynowana opieka nad kobietą w ciąży (KOC) Instrukcja dotycząca złożenia oferty w postępowaniu konkursowym

Koordynowana opieka nad kobietą w ciąży (KOC) Instrukcja dotycząca złożenia oferty w postępowaniu konkursowym 9.05.2016 r. Koordynowana opieka nad kobietą w ciąży (KOC) Instrukcja dotycząca złożenia oferty w postępowaniu konkursowym Poniżej zawarte są informacje dotyczące złożenia oferty w postępowaniu konkursowym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXXIX/247/06 Rady Gminy Firlej z dnia 12 pa dziernika 2006r.

UCHWAŁA Nr XXXIX/247/06 Rady Gminy Firlej z dnia 12 pa dziernika 2006r. UCHWAŁA Nr XXXIX/247/06 Rady Gminy Firlej z dnia 12 pa dziernika 2006r. w sprawie Programu Współpracy Gminy Firlej z Organizacjami Pozarz dowymi oraz innymi podmiotami okre lonymi w ustawie o po ytku publicznym

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 (rok, za który sk ładane jest o świadczenie) DzialI Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej,

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia.

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia. ZARZĄDZENIE Nr 44 /05 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie wprowadzenia w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego w Krakowie Karty Audytu Wewnętrznego Data utworzenia

Bardziej szczegółowo

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt. 1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.) b) produkt i najważniejsze parametry oraz metodyki

Bardziej szczegółowo

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PC-05 PROGRAM Certyfikacja zgodności z Kryteriami Grupowymi certyfikacja dobrowolna Warszawa, PROGRAM

Bardziej szczegółowo

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w usłudze szkoleniowodoradczej z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP, realizowanej

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH

ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH Załącznik nr 3 do Aneksu ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI PUNKTÓW INFORMACYJNYCH FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH 1 ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI 1. Certyfikacja jest przeprowadzana

Bardziej szczegółowo

Kontrakt Terytorialny

Kontrakt Terytorialny Kontrakt Terytorialny Monika Piotrowska Departament Koordynacji i WdraŜania Programów Regionalnych Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 26 pażdziernika 2012 r. HISTORIA Kontrakty wojewódzkie 2001

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 16 grudnia 2009 r.

KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 16 grudnia 2009 r. KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarz dczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24.05.2012 r.

Warszawa, 24.05.2012 r. Relacje administracji rz dowej z otoczeniem na przyk adzie dwóch projektów realizowanych przez Departament S by Cywilnej KPRM Warszawa, 24.05.2012 r. Zakres projektów realizowanych przez DSC KPRM W latach

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia...

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia... projekt UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia... w sprawie przyjęcia programu współpracy Gminy Grodzisk Wlkp. z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art.

Bardziej szczegółowo

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych.

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. doradzamy, szkolimy, rozwijamy Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. Właściciel tel. 722-529-820 e-mail: biuro@brb-doradztwobiznesowe.pl www.brb-doradztwobiznesowe.pl

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Wójta Gminy Ułęż nr 21 z dnia 14 maja 2014r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Spis treści Użyte pojęcia i skróty...

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA Załącznik do Zarządzenia Wójta Gminy Limanowa nr 78/2009 z dnia 10 grudnia 2009 r. REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Listopad 2012 Organizacja funkcjonalna Dotychczas na organizację patrzono z perspektywy realizowanych funkcji. Zarząd

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Departament Pielęgniarek i Położnych wśród absolwentów studiów pomostowych, którzy zakończyli udział w projekcie systemowym pn. Kształcenie zawodowe pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA PRZEGLĄDU I MONITORINGU KODEKSU ETYCZNEGO PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KOŁOBRZEGU

PROCEDURA PRZEGLĄDU I MONITORINGU KODEKSU ETYCZNEGO PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KOŁOBRZEGU PROCEDURA PRZEGLĄDU I MONITORINGU KODEKSU ETYCZNEGO PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZI W KOŁOBRZEGU PROCEDURA COROCZNEGO PRZEGLĄDU WEWNĘTRZNEGO I STAŁEGO MONITORINGU KODEKSU ETYCZNEGO PRZEZ PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZEPROWADZANIA OCEN OKRESOWYCH PRACOWNIKÓW NIEBĘDĄCYCH NAUCZYCIELAMI AKADEMICKIMI SZKOŁY GŁÓWNEJ HANDLOWEJ W WARSZAWIE

REGULAMIN PRZEPROWADZANIA OCEN OKRESOWYCH PRACOWNIKÓW NIEBĘDĄCYCH NAUCZYCIELAMI AKADEMICKIMI SZKOŁY GŁÓWNEJ HANDLOWEJ W WARSZAWIE Załącznik do zarządzenia Rektora nr 36 z dnia 28 czerwca 2013 r. REGULAMIN PRZEPROWADZANIA OCEN OKRESOWYCH PRACOWNIKÓW NIEBĘDĄCYCH NAUCZYCIELAMI AKADEMICKIMI SZKOŁY GŁÓWNEJ HANDLOWEJ W WARSZAWIE 1 Zasady

Bardziej szczegółowo

1. Planowanie strategiczne. 4. Monitorowanie i ewaluacja. 3. Wdrażanie polityk. 2. Tworzenie polityk. Wybrane dziedziny. Ochrona klimatu i atmosfery

1. Planowanie strategiczne. 4. Monitorowanie i ewaluacja. 3. Wdrażanie polityk. 2. Tworzenie polityk. Wybrane dziedziny. Ochrona klimatu i atmosfery Usprawnienie: Wprowadzenie Procedury planowania i raportowania strategicznego i operacyjnego w resortach Usprawnienie w cyklu polityk publicznych 4. Monitorowanie i ewaluacja 1. Planowanie strategiczne

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 2667/2013 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 2013-09-16

ZARZĄDZENIE NR 2667/2013 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 2013-09-16 ZARZĄDZENIE NR 2667/2013 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 2013-09-16 w sprawie zmiany zarządzenia Nr 1112/2013 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie powołania Komisji konkursowej

Bardziej szczegółowo

Program Poprawy Opieki Perinatalnej w Województwie Lubuskim 2014-2016

Program Poprawy Opieki Perinatalnej w Województwie Lubuskim 2014-2016 Program Poprawy Opieki Perinatalnej w Województwie Lubuskim 2014-2016 Współczynnik umieralności okołoporodowej na terenie województwa lubuskiego w roku 2013 wg GUS wyniósł 7,3 i uplasował województwo lubuskie

Bardziej szczegółowo

Program zdrowotny. Programy profilaktyczne w jednostkach samorz du terytorialnego. Programy zdrowotne a jednostki samorz du terytorialnego

Program zdrowotny. Programy profilaktyczne w jednostkach samorz du terytorialnego. Programy zdrowotne a jednostki samorz du terytorialnego Mirosław Moskalewicz 1 z 7 Programy profilaktyczne w jednostkach samorz du terytorialnego Specjalista Zdrowia Publicznego i Medycyny Spo ecznej Specjalista Po o nictwa i Ginekologii Lek. Med. Miros aw

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora nauki i innowacyjnych przedsiębiorstw w latach 2014-2020 - załoŝenia krajowego programu operacyjnego Marcin Łata Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Program Zapewnienia i Poprawy Jakości Audytu Wewnętrznego

Program Zapewnienia i Poprawy Jakości Audytu Wewnętrznego Załącznik do Programu Zapewnienia i Poprawy Jakości Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy Kłodzko 57-300 Kłodzko, ul. Okrzei 8a Program Zapewnienia i Poprawy Jakości Audytu Wewnętrznego Opracował: Agnieszka

Bardziej szczegółowo

POMORSKA RADA OŚWIATOWA A BUDOWA REGIONALNEGO SYSTEMU WSPARCIA SZKÓŁ

POMORSKA RADA OŚWIATOWA A BUDOWA REGIONALNEGO SYSTEMU WSPARCIA SZKÓŁ POMORSKA RADA OŚWIATOWA A BUDOWA REGIONALNEGO SYSTEMU WSPARCIA SZKÓŁ Adam Krawiec Dyrektor Departamentu Edukacji i Sportu Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego MISJĄ SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA JEST REALIZACJA

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Gdańsku

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Gdańsku Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 517/13 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2013r. w sprawie utworzenia i zasad działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane elektronicznej Platformy Usług

Bardziej szczegółowo

POLITYKA JAKOŚCI. Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej Energetyka

POLITYKA JAKOŚCI. Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej Energetyka POLITYKA JAKOŚCI Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej Energetyka System Zarządzania Jakością został zbudowany w oparciu o faktycznie realizowane procesy. Podstawowym zadaniem podczas budowy Systemu

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r.

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz postanowienia przekształconej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Temat. Skala dzia a. Program zdrowotny. Program zdrowotny

Temat. Skala dzia a. Program zdrowotny. Program zdrowotny Michał Brzeziński 1 z 6 Skala dzia a Program zdrowotny Dzia ania wieloletnie Dzia ania wieloo rodkowe Nie tylko interwencje medyczne Interwencje medyczne prewencja Interwencje edukacyjne profilaktyka Interwencje

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi.

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. CEL EWALUACJI: PRZEDMIOT EWALUACJI: Skład zespołu: Anna Bachanek

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów 1 Autor: Aneta Para Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów Jak powiedział Günter Verheugen Członek Komisji Europejskiej, Komisarz ds. przedsiębiorstw i przemysłu Mikroprzedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Elżbieta Budka I posiedzenie Grupy Tematycznej ds. Zrównoważonego Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 30 listopada 2010 r.

Bardziej szczegółowo

Szkolenia. dla małych i średnich przedsiębiorstw. w zakresie ochrony środowiska. fundusze UE doradztwo. zarządzanie środowiskowe.

Szkolenia. dla małych i średnich przedsiębiorstw. w zakresie ochrony środowiska. fundusze UE doradztwo. zarządzanie środowiskowe. fundusze UE doradztwo zarządzanie środowiskowe regulacje prawne Szkolenia w zakresie ochrony środowiska dla małych i średnich przedsiębiorstw Projekt realizowany na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości,

Bardziej szczegółowo

ENETOSH Standard kompetencji dla instruktorów i trenerów ds. bezpieczeństwa i ochrony zdrowia

ENETOSH Standard kompetencji dla instruktorów i trenerów ds. bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ENETOSH Standard kompetencji dla instruktorów i trenerów ds. bezpieczeństwa i ochrony zdrowia Pole kompetencji Bezpieczeństwo i higiena pracy Level: 6 Credit: Umiejętności Wiedza 1 Stawia pytania odnośnie

Bardziej szczegółowo

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej polegającej na rozwoju działalności gospodarczej Lp. 1. 2. 3. 4. Nazwa kryterium Liczba miejsc pracy utworzonych w ramach operacji i planowanych do utrzymania przez okres nie krótszy niż 3 lata w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków IV Ogólnopolska Konferencja Normalizacja w Szkole Temat wiodący Normy wyrównują szanse Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego Łódź, ul. Kopcińskiego 29 Normy szansą dla małych

Bardziej szczegółowo

Procedura nadawania uprawnień do potwierdzania Profili Zaufanych w Urzędzie Gminy w Ryjewie

Procedura nadawania uprawnień do potwierdzania Profili Zaufanych w Urzędzie Gminy w Ryjewie WÓJT GMINY RYJEWO Załącznik Nr 2 do Zarządzenia Nr 13/15 Wójta Gminy Ryjewo z dnia 20 lutego 2015 roku w sprawie zmiany treści zarządzenia Nr 45/14 Wójta Gminy Ryjewo z dnia 30 czerwca 2014 roku w sprawie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania

Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania Za cznik nr 13 Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania w obszarze: Efekty Oferta : Rodzice s partnerami szko y w projekcie: Bezpo rednie wsparcie rozwoju szkó poprzez wdro enie zmodernizowanego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku Uchwała Nr 27/2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2012 roku w sprawie Wewnętrznego Sytemu Zapewniania Jakości Kształcenia Na podstawie 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY KOMISJI PRZYZNAJĄCEJ

PLAN PRACY KOMISJI PRZYZNAJĄCEJ Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Załącznik nr 1 do Regulaminu Pracy Komisji Konkursowej przyznającej środki na rozwój przedsiębiorczości PLAN PRACY

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie mieniem Województwa

Gospodarowanie mieniem Województwa Projekt pn. Budowa zintegrowanego systemu informatycznego do zarządzania nieruchomościami Województwa Małopolskiego i wojewódzkich jednostek organizacyjnych 1/13 Gospodarowanie mieniem Województwa Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie Załącznik do Zarządzenia Nr 120.16.2014 Burmistrza Łabiszyna z dnia 25 kwietnia 2014 r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie ""BSES Spis treści

Bardziej szczegółowo

I. Zarządzanie ryzykiem wewnętrznym w jednostkach sektora finansów publicznych

I. Zarządzanie ryzykiem wewnętrznym w jednostkach sektora finansów publicznych SPIS TREŚCI Wstęp I. Zarządzanie ryzykiem wewnętrznym w jednostkach sektora finansów publicznych WPROWADZENIE 2. Pojęcie ryzyka i jego rodzaje 3. Zarządzanie ryzykiem 4. Jak zarządzać ryzykiem? 5. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw z wykorzystaniem innowacyjnych modeli referencyjnych procesów Administracji Publicznej STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ

Bardziej szczegółowo

ZARZ DZANIE ZESPO EM P DR PIOTR PILCH

ZARZ DZANIE ZESPO EM P DR PIOTR PILCH ZARZ DZANIE ZESPO EM P DR PIOTR PILCH Aktywno ci Przeci tni mened erowie Mened erowie odnosz cy sukcesy Mened erowie efektywni Tradycyjne zarz dzanie 32% 13% 19% Komunikowanie si 29% 28% 44% Zarz dzanie

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Załącznik nr 5 Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów turystyka

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH DO PRZEPROWADZENIA SZKOLEŃ

KRYTERIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH DO PRZEPROWADZENIA SZKOLEŃ Powiatowy Urząd Pracy w Rzeszowie KRYTERIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH DO PRZEPROWADZENIA SZKOLEŃ Rzeszów 2014 r. 1. Niniejsze kryteria opracowano w oparciu o: POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 - Ustawę dnia

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Barcinie

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Barcinie Załącznik do Zarządzenia Nr 59/2014 Burmistrza Barcina z dnia 24 kwietnia 2014 r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Barcinie Spis treści 1. Użyte pojęcia

Bardziej szczegółowo

- zapewnienie opieki i wychowania dzieciom przez organizowanie i prowadzenie placówek

- zapewnienie opieki i wychowania dzieciom przez organizowanie i prowadzenie placówek Starosta Radomski ogłasza otwarty konkurs ofert na realizację zadań publicznych w zakresie wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej w latach 2014-2018 Cel konkursu: Konkurs ma na celu wyłonienie

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski DOLiS - 035 1997/13/KR Warszawa, dnia 8 sierpnia 2013 r. Pan Sławomir Nowak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Postanowienia ogólne

Rozdział 1 Postanowienia ogólne Załącznik do zarządzenia Rektora nr 59 z dnia 20 lipca 2015 r. REGULAMIN PRZYZNAWANIA ZWIĘKSZENIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO Z DOTACJI PROJAKOŚCIOWEJ ORAZ ZASADY PRZYZNAWANIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO W

Bardziej szczegółowo

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz } Pacjent w badaniu klinicznym a NFZ } Kalkulacja kosztów } Współpraca z zespołem badawczym jak tworzyć

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja w RPO WK-P 2014-2020

Rewitalizacja w RPO WK-P 2014-2020 Rewitalizacja w RPO WK-P 2014-2020 Definicja Rewitalizacja to kompleksowy proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe (powiązane wzajemnie przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Rozp. w sprawie pobierania, przechowywania i przeszczepiania

Rozp. w sprawie pobierania, przechowywania i przeszczepiania Rozp. w sprawie pobierania, przechowywania i przeszczepiania Dz. U. 2009 nr 213. Data publikacji: 16 grudnia 2009 r.poz. 1656 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 4 grudnia 2009 r. w sprawie szczegółowych

Bardziej szczegółowo

2014-09-26. Spotkanie Sygnatariuszy Małopolskiego Paktu na rzecz Ekonomii Społecznej 25 września 2014

2014-09-26. Spotkanie Sygnatariuszy Małopolskiego Paktu na rzecz Ekonomii Społecznej 25 września 2014 Spotkanie Sygnatariuszy Małopolskiego Paktu na rzecz Ekonomii Społecznej 25 września 2014 Rola wojewódzkich zespołów ds. ekonomii społecznej - przegląd rozwiązań w innych województwach oraz informacja

Bardziej szczegółowo

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1).

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). 45 min Inwentyka Procesy innowacyjne dr hab. inż. M. Sikorski 1 Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). Data wykładu:............. Razem slajdów: 14 Inwentyka procesy

Bardziej szczegółowo

I. Rekrutacja uczniów do Gimnazjum nr 35 w Zespołu Szkół nr 12 im. Jana III Sobieskiego odbywa się na podstawie:

I. Rekrutacja uczniów do Gimnazjum nr 35 w Zespołu Szkół nr 12 im. Jana III Sobieskiego odbywa się na podstawie: Zasady rekrutacji do Gimnazjum nr 35 w Zespole Szkół nr 12 w Bydgoszczy na rok szkolny 2016/2017 Oferta edukacyjna W roku szkolnym 2016/2017 oferujemy naukę w klasach ogólnodostępnych z innowacjami pedagogicznymi:

Bardziej szczegółowo

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum w Niechobrzu.

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum w Niechobrzu. Załącznik nr 3 do Statutu Zespołu Szkół w Niechobrzu Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum w Niechobrzu. Uchwała Rady Pedagogicznej z dnia 25. listopada 2010r. 1 1. Dyrektor szkoły jest

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 21/2015 WÓJTA GMINY IWANOWICE Z DNIA 12 PAŹDZIERNIKA 2015 ROKU w sprawie ustalenia wytycznych kontroli zarządczej.

ZARZĄDZENIE NR 21/2015 WÓJTA GMINY IWANOWICE Z DNIA 12 PAŹDZIERNIKA 2015 ROKU w sprawie ustalenia wytycznych kontroli zarządczej. ZARZĄDZENIE NR 21/2015 WÓJTA GMINY IWANOWICE Z DNIA 12 PAŹDZIERNIKA 2015 ROKU w sprawie ustalenia wytycznych kontroli zarządczej. Data utworzenia 2015-10-12 Numer aktu 21 Akt prawa miejscowego NIE Jednolity

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI KONKURSU oraz dodatkowe informacje o przedmiocie konkursu

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI KONKURSU oraz dodatkowe informacje o przedmiocie konkursu I. INFORMACJE OGÓLNE: SZCZEGÓŁOWE WARUNKI KONKURSU oraz dodatkowe informacje o przedmiocie konkursu Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 6/2011 Oferta powinna zawierać: 1. Oświadczenie oferenta o zapoznaniu

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE Rozdział I Postanowienia Ogólne. 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Dyrektorów Szpitali w Krakowie w dalszej części określone

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

wpisany do...zwany dalej Przyjmującym Zamówienie

wpisany do...zwany dalej Przyjmującym Zamówienie Wzór załącznik nr 5 Umowa na udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie specjalistycznego transportu sanitarnego zawarta w dniu r. w Przeworsku pomiędzy: Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym Samorządowy Program dotyczący pomocy finansowej dla gmin/miast na zakup nowych samochodów ratowniczo - gaśniczych ze sprzętem ratowniczogaśniczym zamontowanym na stałe oraz zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego

Bardziej szczegółowo