WARTOŚĆ DLA WYMUSZONEJ SPRZEDAŻY JAKO ISTOTNY INSTRUMENT PODEJMOWANIA DECYZJI KREDYTOWYCH I OCENY RYZYKA ZWIĄZANEGO Z ZABEZPIECZENIEM KREDYTU?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WARTOŚĆ DLA WYMUSZONEJ SPRZEDAŻY JAKO ISTOTNY INSTRUMENT PODEJMOWANIA DECYZJI KREDYTOWYCH I OCENY RYZYKA ZWIĄZANEGO Z ZABEZPIECZENIEM KREDYTU?"

Transkrypt

1 str. 1 WARTOŚĆ DLA WYMUSZONEJ SPRZEDAŻY JAKO ISTOTNY INSTRUMENT PODEJMOWANIA DECYZJI KREDYTOWYCH I OCENY RYZYKA ZWIĄZANEGO Z ZABEZPIECZENIEM KREDYTU? Magdalena Małecka-Pilujska XVIII Krajowa Konferencja Rzeczoznawców Majątkowych, września 2009

2 str. 2 Wstęp Kategoria wartość nieruchomości dla wymuszonej sprzedaży nie jest w polskim prawie zdefiniowana. Pojawiła się i funkcjonuje na rynku, jako szczególna kategoria wartości nieruchomości, w odpowiedzi na konkretne zapotrzebowanie docelowej grupy odbiorców, do których można zaliczyć przede wszystkim wszelkich wierzycieli, których należność została zabezpieczona nieruchomością, w tym w szczególności banki. Ze względu na zaistniałe zapotrzebowanie rynku, sprowadzające się do potrzeby posiadania przez wierzycieli wiedzy nt. potencjalnej wartości jaką osiągnie nieruchomości w warunkach wymuszonej sprzedaży; powstała już w r i funkcjonowała definicja tej wartości, m.in. w standardach zawodowych rzeczoznawców majątkowych, którzy, zgodnie z polskim ustawodawstwem są wyłącznymi osobami uprawnionymi do określania wartości nieruchomości i praw z nimi związanych. Wartość dla potrzeb wymuszonej sprzedaży, co wymaga podkreślenia, funkcjonowała i nadal funkcjonuje również na obszarze rozwiązania europejskich i światowych. Dotychczas jednak, pomimo funkcjonowania wartości dla wymuszonej sprzedaży, nie dopracowano się jednoznacznych zasad, procedur czy sposobów określania tej kategorii wartości. Rzeczoznawcy majątkowi niejednokrotnie stają wobec potrzeby określenia tej wartości, w sytuacji, gdy rynek transakcji wymuszonych jest nieprzejrzysty, a każdy segment rynku nieruchomości rządzi się sowimi prawami. W istniejących warunkach istnieje zasadnicza trudność w dotarciu i identyfikacji warunków zawieranych transakcji o cechach niewątpliwie wymuszonych, co w następstwie powoduje określenie wartości dla wymuszonej sprzedaży w drodze przyjmowania szeregu hipotetycznych założeń. Można także podzielić się przekonaniem, że odbiorcy, czy zleceniodawcy oczekujący określenia takiej wartości, nie do końca są nadal świadomi znaczenia tej wartości, nie rozumieją jaką informację wartość dla wymuszonej sprzedaży przenosi i na jakich założeniach jest oparta. Jako częste można określić przypadki, że pomimo zlecenia i uprzedniego jej określenia, wartość ta w ogóle nie jest wykorzystywana w dalszym procesie przez zamawiającego. Do rzadkości można zaliczyć prowadzenie monitoringu zmian tej wartości oraz statystyk, które wykazałyby relacje tej wartości w stosunku do faktycznie odzyskiwanej wierzytelności w następstwie prowadzonej egzekucji. Dochodzi również do przypadków, gdy właśnie ta wartość stanowi wyłączą podstawę zabezpieczenia, co nie wydaje się być zasadne, (nie uchybiając suwerenności decyzji wierzyciela, jaką wartość nieruchomości przyjmie jako zabezpieczenie). Na tym tle wyniknąć mogą konsekwencje nieuzasadnionego pomniejszenia majątku dłużnika, którego nieruchomość może zostać sprzedana, w związku z egzekucją, poniżej realnej (rynkowej) wartości. Wynika to z faktu, że wartość dla wymuszonej sprzedaży bardzo często jest również utożsamiana z wartością określaną dla potrzeb egzekucyjnych / komorniczych. Wymaga podkreślenia, że w tym miejscu polskie prawo jest jednoznaczne, wskazując jako podstawę wyceny wyłącznie wartość rynkową nieruchomości. Nie ma więc wątpliwości, że na tym obszarze wartość dla wymuszonej sprzedaży nie może być wykorzystywana, jakkolwiek w wyniku egzekucji wartość taka może być osiągnięta. Mimo wszelkich wątpliwości czy wręcz nieporozumienia na tle analizowanej kategorii wartości, należy wyrazić przekonanie, że wartość dla wymuszonej sprzedaży może stanowić kolejne, skuteczne narzędzie służące analizie oraz zmniejszeniu ryzyka związanego z kredytowaniem nieruchomości.

3 str. 3 Wartość dla wymuszonej sprzedaży potocznie nazywana jest również wartością dla szybkiej lub przymusowej (przymuszonej) sprzedaży, rzadziej jako wartość likwidacyjna. W literaturze angielskiej określana jest jako Forced Sale Value. Wartość dla wymuszonej sprzedaży definicje, zakres i założenia. Słownik języka polskiego 1 definiuje w następujący sposób słowa charakterystyczne dla omawianej wartości: - wymuszony - pozbawiony naturalności, swobody, nienaturalny, nieszczery, nieprawdziwy, nieautentyczny, sztuczny, upozorowany, pozowany, udawany, - wymusić wymuszać - uzyskać, wydobyć coś od kogoś, wywierając nacisk, - wymuszenie szach, szantaż, przymus, nacisk, napór, konieczność. - grupy synonimów dla słowa wymuszenie : ciśnienie, mus, nacisk, napór, presja, przymus, konieczność, mus, przymus, desperacja, kraniec, ostateczna możliwość, ostateczność, przymus, presja, przemoc, przymus, siła, wpływ, podejście, przymus, ujęcie. Definicje i synonimy dla słowa wymuszenie determinują charakter omawianej wartości. W dotychczas obowiązujących standardach zawodowych rzeczoznawców majątkowych Zielona Księga 2, wartość dla wymuszonej sprzedaży zdefiniowana była w Standardzie III.1. pt. Wartość rynkowa jako podstawa wyceny, jako jeden z rodzajów kategorii wartości rynkowej. Wartość dla wymuszonej sprzedaży definiowana była jako wartość rynkowa przy uwzględnieniu założenia, że istnieją ograniczenia czasowe lub inne dla sfinalizowania transakcji, które nie mogą być uznane za wystarczające lub rozsądne okresy marketingu lub wynegocjowania sprzedaży. Natomiast rzeczoznawca majątkowy określający wartość rynkową dla wymuszonej sprzedaży, miał, zgodnie z ówczesnym Standardem, obowiązek określić w operacie szacunkowym i uzasadnić powyższe ograniczenia, których uwzględnienie uznał za konieczne, lub które wynikały z umowy z zamawiającym. W związku z takim (pierwotnym) rozumieniem wartości dla wymuszonej sprzedaży do dziś szereg specjalistów rynku nieruchomości, w tym rzeczoznawców majątkowych oraz bankowców popełnia pewien błąd interpretacyjny odnośnie tej wartości, polegający na utożsamianiu (zrównywaniu) jej z kategorią rynkową wartości nieruchomości. Wartość ta jednak nie może stanowić kategorii rynkowej ze względu na swoje ograniczenia, powodujące, że główne warunki konieczne dla powstania rynkowej wartości nieruchomości nie są spełnione. Należy przypomnieć, że wartość rynkowa wymaga, aby w szczególności 3 : - strony transakcji miały stanowczy zamiar zawarcia umowy sprzedaży, działały z rozeznaniem i postępowały rozważnie, nie znajdując się w sytuacji przymusowej, 1 Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, wydanie internetowe 2 Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, Warszawa 1995 r. 3 patrz art. 151 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

4 str. 4 - upłynął odpowiedni okres eksponowania nieruchomości na rynku. W aktualnie obowiązujących Standardach Zawodowych, wchodzących w skład zbioru Powszechnych Krajowych Zasad Wyceny (PKZW) uchwalonych i wdrożonych wśród swoich członków przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych (PFSRM), wartość dla wymuszonej sprzedaży została w sposób zasadny włączona do katalogu wartości nierynkowych. Krajowy Standard Wyceny Podstawowy Nr 2 (KSWP 2) 4 pt. Wartości inne niż wartość rynkowa definiuje wartość dla wymuszonej sprzedaży jako kwotę pieniężną, którą można otrzymać z tytułu sprzedaży nieruchomości w okolicznościach, w których sprzedający znajduje się pod presją konieczności sprzedaży. Ten warunek presji, przymusu, konieczności sprzedaży jest główną cechą tej wartości. Z tego powodu wartość ta będzie różna od wartości rynkowej nieruchomości. Znalazło to odzwierciedlenie w dalszej interpretacji tej wartości w KSWP 2, który wyjaśnia, że przy określaniu wartości dla wymuszonej sprzedaży należy wziąć pod uwagę to, że zbywca znajduje się w sytuacji przymusowej, co powoduje, że czas eksponowania nieruchomości na rynku jest zwykle zbyt krótki, aby można było uzyskać cenę rynkową. Wartość ta również: - powinna odzwierciedlać kwotę, jaką gotów jest zaakceptować sprzedający przy sprzedaży wymuszonej; - powinna ona również odzwierciedlać konkretne i ważne dla niego okoliczności, znane rzeczoznawcy majątkowemu, a nie okoliczności w jakich działałby hipotetyczny sprzedający według definicji wartości rynkowej. Ponieważ jednak, wszelkie przyczyny i natura przymusu sprzedaży nieruchomości mogą nie być znane rzeczoznawcy majątkowemu, to z obiektywnych przyczyn nie będzie mógł ich uwzględnić w procesie wyceny nieruchomości. Określając wartość dla wymuszonej sprzedaży, rzeczoznawca majątkowy powinien zatem przedstawić założenia dotyczące przewidywanych uwarunkowań, w jakich transakcja wymuszona będzie miała miejsce 5. Powyższe uwarunkowania i ograniczenia powodują, że jej określanie, oprócz problemów dotyczących danych rynkowych o transakcjach wymuszonych, wymaga sformułowania i spełnienia szeregu założeń, w tym przekazanych przez Zleceniodawcę tj. okresu, w którym miałaby dojść do transakcji wymuszonej oraz wiedzy rzeczoznawcy nt. okoliczności przymusu. Zatem dwa główne założenia - zarówno okres w jakim miałoby dojść do przyspieszonej sprzedaży, jak i okoliczności powodujące przymus jej sprzedaży mają, obok danych rynkowych, bezpośredni wpływ na wysokość określonej wartość dla wymuszonej sprzedaży. Brak wiedzy nt. powyższych założeń powoduje dodatkowe trudności w jej prawidłowym wyliczeniu. W oparciu o szerszą dotychczasową praktykę autor może potwierdzić, że nie zdarzało się aby Zleceniodawca przekazał rzeczoznawcy majątkowemu założenie dotyczące okresu wymuszonej sprzedaży i okoliczności ewentualnego przymusu, co powoduje, że w momencie wyceny dane te są najczęściej jedynie hipotetyczne. Wymaga podkreślenia, że aktualna definicja wartości dla wymuszonej sprzedaży, zawarta w PKZW jest spójna z definicją zawartą w Międzynarodowych Standardów Wyceny (MSW, edycja 8, 2007). Nie ma również różnic definicyjnych i interpretacyjnych w porównaniu z Europejskimi Standardami Wyceny (ESW, Tegova, 6 edycja 2009) czy Red Book (RB, RICS, 6 edycja 2007), obowiązującymi od ). 4 Krajowy Standard Wyceny Podstawowy nr 2, PFSRM 2009 r. 5 Krajowy Standard Wyceny Podstawowy nr 2, PFSRM 2009, pkt

5 str. 5 MSW zajmują się wartością dla wymuszonej sprzedaży w standardzie MSW 2 Wartości nierynkowe jako podstawa wyceny. Termin sprzedaż wymuszona jest tam definiowany jako sprzedaż mająca miejsce w okolicznościach, w których sprzedający znajduje się pod przymusem sprzedaży i / lub odpowiedni okres ekspozycji na rynku nie jest możliwy. Cena osiągnięta w takich okolicznościach nie spełni kryteriów definicji wartości rynkowej. Cena, jako może zostać w tych okolicznościach osiągnięta, będzie zależeć od natury presji wywieranej na sprzedającego lub przyczyn, dla których odpowiedni marketing nie może zostać zastosowany. Może również odzwierciedlać konsekwencje, jakie poniesie sprzedający w przypadku niezrealizowania sprzedaży w konkretnym okresie. Jeżeli natura i przyczyny ograniczeń ciążących na sprzedawcy nie są znane, nie da się w sposób realistyczny przewidzieć ceny osiągalnej w sprzedaży wymuszonej. Cena, za jaką gotów jest zaakceptować sprzedający w sprzedaży wymuszonej, będzie odzwierciedlać konkretne, istniejące dla niego okoliczności, w jakich działaby hipotetyczny sprzedający według definicji wartości rynkowej. Cena osiągana w warunkach sprzedaży wymuszonej może być jedynie przypadkowo zbieżna z wartością rynkową lub którąkolwiek inną zdefiniowaną w MSW 2. Nie jest ona podstawą wyceny, jako, że sprzedaż wymuszona to opis sytuacji, w której następuje przeniesienie prawa, a nie odrębny cel wyceny. 6 MSW zauważają również, że instytucje kredytowe czasami zlecają dokonanie wyceny przy założeniu sprzedaży wymuszonej lub przeprowadzeniu likwidacji, albo też narzucają ograniczenie, co do okresu, w którym ma dojść do zbycia składnika mienia będącego zabezpieczeniem kredytu. Ponieważ wpływ powyższych ograniczeń na możliwą do uzyskania cenę zależeć będzie od konkretnych okoliczności, w których przeprowadzona będzie sprzedaż, rzeczoznawca majątkowy nie ma realnej możliwości spekulowania na temat tej ceny, nie znając ograniczeń i okoliczności, w jakich składnik mienia oferowany będzie na sprzedaż. Można sporządzić alternatywną wycenę na podstawie zdefiniowanych założeń, jednak rzeczoznawca majątkowy powinien uświadomić kredytodawcy, że opinia taka jest ważna tylko na datę określoną w wycenie i nie można się na nią powoływać w przypadku niespłacenia kredytu w przyszłości, kiedy to zarówno warunki rynkowe, jak i okoliczności sprzedaży mogą być inne. 7 Podobnie definiują i interpretują wartość dla wymuszonej sprzedaży Europejskie Standardy Wyceny 8 oraz Red Book RICS 9. 6 MSW, 8th ed. 2007, MSW 2 Wartości nierynkowe jako podstawa wyceny, pkt MSW, 8th ed. 2007, ZMSW 2 Wycena do celów zabezpieczenia kredytu, pkt ESW, 6th ed. 2009, EVS 2 Valuation bases Other than Market Value 9. Forced Sale Value 9.1. Definition - A sum that could be obtained for the property where, for whatever reason, the seller is under constraints requiring the disposal of the property Commentary - The need for a valuation may arise where the seller is under compulsion to sell, is desperate to sell or a strict time limit is otherwise imposed. This might most obviously arise where the period in which the property is to be sold is too short to allow the proper marketing needed to be confident of the best bids. More generally, potential buyers may be aware that the seller is under constraint and so moderate their bids from those they may otherwise have offered. The nature of these specific constraints determines the situation in which the hypothetical transfer takes place without those constraints, it would simply be Market Value Forced Sale Value can only be a basis of value once all the relevant constraints are identified. They describe the situation in which the hypothetical transfer takes place. It may also be seen as a market value assessment on special assumptions.

6 str. 6 Wartość dla wymuszonej sprzedaży praktyka Zamawiającego. Z praktyki zawodowej autora, jako rzeczoznawcy majątkowego wynika, że tylko kilka banków uniwersalnych oraz banki hipoteczne, obok wartości rynkowej, wymagają określenia wartości dla wymuszonej sprzedaży, jako dodatkowej informacji. Obowiązek ten został wyrażony w instrukcjach (wytycznych) sporządzonych dla rzeczoznawcy, które opisują m.in. wymaganą zawartość operatu, sposób przedstawienia wyników, rodzaje wartości, które powinny zostać w operacie przedstawione. Zdecydowana większość banków 10 nie podaje przy tym definicji czy interpretacji wartości dla wymuszonej sprzedaży. Można zatem wnioskować, że skoro banki wcześniej powołują, że wycena ma być sporządzona zgodnie ze standardami zawodowymi PFSRM, to rzeczoznawca powinien zatem korzystać z definicji i interpretacji tam zawartej (wg definicji przytoczonej wcześniej). W zamówieniu Zleceniodawcy (banku) nie ma również, o czym już wcześniej wspomniano żadnej informacji nt. okresu, w którym miałaby potencjalnie dojść do szybkiej sprzedaży, ani nt. okoliczności towarzyszących. Przyjęcie założeń w tych obszarach przenoszone jest na sporządzającego wycenę. W efekcie dotychczasowej współpracy PFSRM ze Związkiem Banków Polski, w trakcie prac nad standardami zawodowymi, w celu ustalenia pewnych zapisów tam zawartych dopracowano się materiału badawczego 11, którego wycinkowe i zbiorcze wyniki przytacza się niżej. W toku prac 9.4. The valuer needs to know and state the time allowed and the relevant constraints on the seller. Such a value will reflect those very specific circumstances. It will not be a Market Value as there is no hypothetical willing seller but a real one under actual constraints. 9 RB, RICS, 6th ed Practice Statement 2.3 Marketing constraint and forced sales; commentary p. 4: Forced sales arise where there is pressure on a particular vendor to sell at a specific time, for example, because of the need to raise money or extinguish a liability by a given date. The fact that a sale is forced means that the vendor is subject to external legal or commercial factors, and therefore the time constraint is not merely a preference of the vendor. The nature of these external factors and the consequences of failing to conclude a sale are just as important in determining the price that can be achieved as the length of time available. While a valuer can assist a vendor in determining a price which should be accepted in forced sale circumstances this is a commercial judgement and is a reflection of the worth to that particular vendor. Any relationship between the price achievable on a forced sale and the Market Value is coincidental; it is not a valuation that can be determined in advance. Consequently, although advice may be given on the likely realisation in forced sale circumstances, the term forced sale value should not be used. International Valuation Application 2, p Forced Sales and Limited Marketing or Disposal Periods: Lending institutions may request valuations on a forced, or liquidation, sale basis or impose a time limit for disposal of the security. Because the impact of a constraint on the price obtainable will depend upon the specific circumstances under which the sale takes place, it is not realistic for the Valuer to speculate on a price that could be obtained without either knowledge of the reasons for the constraint, or the circumstances under which the property might be offered for sale. An alternative valuation may be provided based on defined assumptions, but the Valuer should draw the lender s attention to the fact that this opinion is valid only at the valuation date, and may not be relied upon in the event of a future default, when both market conditions and the sale circumstances may be different. 10 Jedynie Bank Gospodarstwa Krajowego posiada dość duże omówienie wartości dla wymuszonej sprzedaży w wytycznych w spr. wyceny wartości nieruchomości przyjmowanych do zabezpieczenia spłaty kredytów udzielonych ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego oraz uaktualnienia wartości nieruchomości w okresie kredytowania. 11 Zapytanie przeprowadzone w 2008 r., odpowiedzi udzieliło nie więcej niż 10 banków uniwersalnych.

7 str. 7 próbowano uzyskać informację czy banki posiadają potrzebę uzyskania wiedzy m.in. nt. wysokości wartości dla wymuszonej sprzedaży, w jaki sposób z niej korzystają i jakie są relacje tej wartości do określonej wartości rynkowej oraz odzyskanej w trakcie egzekucji wierzytelności. Poniżej wybrane wyniki. Czy bank posiada wymóg określania przez rzeczoznawcę majątkowego wartości dla wymuszonej sprzedaży (tzw. szybkiej sprzedaży)? Czy bank podaje rzeczoznawcy majątkowemu okres, w którym miałoby dojść do ewentualnej sprzedaży wymuszonej? Czy bank sam określa poziom wartości dla wymuszonej sprzedaży? W jaki sposób bank sam określa wartość dla wymuszonej sprzedaży? (podać w kolejności od najczęściej stosowanych metod): Jaka jest wysokość współczynnika (%)? (najczęstsza odpowiedź) Wart. wymuszona = 60-70% wartości rynkowej niska płynność Wart. wymuszona = 70-80% wartości rynkowej średnia płynność Wart. wymuszona = 90% wartości rynkowej średnia płynność (dotyczy tylko nieruchomości położonych w dużych aglomeracjach miejskich).

8 str. 8 Jaki jest średni procent odzyskiwanej wartości nieruchomości w trybie egzekucji w stosunku do wcześniej określonej wartości rynkowej nieruchomości? Jaki jest średni procent odzyskiwanej wartości nieruchomości w trybie egzekucji w stosunku do wcześniej określonej wartości dla wymuszonej sprzedaży? Jaki jest średni okres odzysku kwot kredytu przy realizacji egzekucji od momentu podjęcia decyzji o egzekucji z nieruchomości? Dla nieruchomości o funkcji mieszkalnej: 60-96% Dla nieruchomości o funkcji komercyjnej 50-70% Dla nieruchomości o funkcji mieszkalnej: 70-80% Dal nieruchomości o funkcji komercyjnej 61-70% Uwaga: Część banków odpowiedziała, że określana w toku egzekucji wartość jest wartością rynkową, zatem nie mają statystyki w porównaniu z wartością wymuszoną; część odpowiedziała, że nie badała takiej zależności. MIESZKANIOWE 17 miesięcy 3 lat KOMERCYJNE 17 miesięcy 4 lat Uwaga: Najczęściej powtarzający się okres oscylował pomiędzy 2,5 a 3 lata. Zadano dodatkowe pytania dotyczące współpracy banku i rzeczoznawcy oraz sposobu wykorzystania przez bank informacji o wartości dla wymuszonej sprzedaży. Oto wyniki. W jaki sposób rzeczoznawca majątkowy określa wartość dla wymuszonej sprzedaży?

9 str. 9 W jakim celu bank wykorzystuje i jak, określoną wartość dla wymuszonej sprzedaży? najczęściej występujące odpowiedzi: 1) do procesu analizy jako wartość bezpieczną dla Banku, 2) do oceny zabezpieczenia i całej transakcji, 3) jako podstawę do określenia max kwoty kredytu, 4) szacowanie/weryfikacja wpływów z egzekucji, 5) dla zweryfikowania wartości zabezpieczeń (monitorowanie), 6) do wyboru strategii postępowania wobec dłużnika ocena skutków finansowych. Czy bank ocenia jako przydatną informacje o wartości dla wymuszonej sprzedaży? Dopisano uwagi: - dzięki posiadaniu tej informacji np. w wycenie można precyzyjniej określić płynność rynku i oszacować ryzyko związane z zabezpieczeniem na danej nieruchomości, - ale tylko w przypadku jeśli będzie wyliczana na podstawie danych z egzekucji prowadzonych przez komorników i kwot faktycznie odzyskiwanych z nieruchomości. Jak wynika z uzyskanych danych, wszystkie banki, nawet te, które nie zamawiają informacji o takiej kategorii wartości uważają, że jest ona informacją przydatną. Wszystkie banki, które posiadają wiedzę o wysokości wartości dla wymuszonej sprzedaży wykorzystują ją w procesie oceny ryzyka, w taki czy inny sposób. Część z banków wykorzystuje tę informację do celów analitycznych, część wprost przyjmuje ją jako wartość zabezpieczenia. Wartość dla wymuszonej sprzedaży jako podstawa wyceny czy jako kolejny instrument analizy ryzyka. TEZA 1 Wartość dla wymuszonej sprzedaży jako podstawa zabezpieczenia założenie, że bank zabezpiecza się wprost według wartości dla wymuszonej sprzedaży. 1. Ustawa Prawo bankowe nie zawiera przepisu wskazującego wymaganą kategorię wartości jako podstawy zabezpieczenia Ustawa o listach zastawnych i bankach hipotecznych, wymaga stosowania, jako podstawy decyzji kredytowych szczególną kategorię wartości, tj. bankowohipoteczną wartość nieruchomości (obowiązek dotyczy wyłącznie banków hipotecznych). 12 Jedynie Ustawa o listach zastawnych i bankach hipotecznych narzuca, jako podstawę zabezpieczenia, bankowohipoteczną wartość nieruchomości, która ma zastosowania na obszarze działania banków hipotecznych.

10 str Dyrektywa 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe wskazuje inne podstawy zabezpieczenia proponowanych wymogów minimalnych do stosowania przez banki: - niezależny rzeczoznawca wycenia nieruchomość na poziomie lub poniżej wartości rynkowej; w Państwach Członkowskich posiadających surowe kryteria oceny wartości bankowo-hipotecznej, określone w przepisach ustawowych lub wykonawczych, nieruchomość może być wyceniona przez niezależnego rzeczoznawcę na poziomie lub poniżej wartości bankowohipotecznej; wartość zabezpieczenia jest wartością rynkową lub wartością bankowo-hipoteczną pomniejszoną tak by uwzględnić wyniki monitorowania wartości ( ), - podawane są przy tym wskaźniki minimalne dopuszczalne przy ustalaniu zabezpieczenia 13, - brak wskazania wartości dla wymuszonej sprzedaży jako ewentualnej podstawy zabezpieczenia. 4. Wymogi Dyrektywy 2006/48/WE znalazły swoje odzwierciedlenie w Uchwale Komisji Nadzoru Finansowego z r. nr 380/ Rekomendacja S i S(II) dotycząca dobrych praktyk w zakresie ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie wprowadzona przez Komisję Nadzoru Finansowego porusza sprawę wskaźnika LtV 15 wartość rynkową definiując przy tym zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami Dyrektywa 2006/48/WE z dnia , pkt a Zabezpieczenie w formie nieruchomosci. 14 w sprawie zakresu i szczegółowych zasad wyznaczania wymogów kapitałowych z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka, w tym zakresu i warunków stosowania metod statystycznych oraz zakresu informacji załączanych do wniosków o wydanie zgody na ich stosowanie, zasad i warunków uwzględniania umów przelewu wierzytelności, umów o subpartycypację, umów o kredytowy instrument pochodny oraz innych umów niż umowy przelewu wierzytelności i umowy o subpartycypację, na potrzeby wyznaczania wymogów kapitałowych, warunków, zakresu i sposobu korzystania z ocen, nadawanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej oraz agencje kredytów eksportowych, sposobu i szczegółowych zasad obliczania współczynnika wypłacalności banku, zakresu i sposobu uwzględniania działania banków w holdingach w obliczaniu wymogów kapitałowych i współczynnika wypłacalności oraz określenia dodatkowych pozycji bilansu banku ujmowanych łącznie z funduszami własnymi w rachunku adekwatności kapitałowej oraz zakresu, sposobu i warunków ich wyznaczania (zastępuje uchwałę 1/2007 KNB). 15 LtV- stosunek wysokości ekspozycji kredytowej do wartości rynkowej nieruchomości, stanowiącej jej zabezpieczenie; w przypadku banków hipotecznych wskaźnik ten wyraża stosunek wysokości ekspozycji kredytowej do bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości stanowiącej jej zabezpieczenie. 16 Ustawa z dnia Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 261, poz z 2004 r., tekst jednolity z późn. zm.), art. 151.

11 str. 11 Wniosek: Obecne przepisy i wymogi nie przewidują kategorii wartości dla wymuszonej sprzedaży jako podstawa zabezpieczenia. TEZA 2 Wartość dla wymuszonej sprzedaży jako podstawa zabezpieczenia czyli wartość odzyskiwana w następstwie ewentualnej egzekucji. 1. Tryb i potencjalna wysokość odzyskiwanej wartości w całości poddane są przepisom Kodeksu postępowania cywilnego (Kpc) 17, 2. Kpc i przepisy wykonawcze do ustawy 18 zawierają powszechnie obowiązujące ZASADY wyceny dla potrzeb tej egzekucji, 3. Żaden z przepisów nie przewiduje możliwości oszacowania z uwzględnieniem obniżenia wartości ze względu na szczególny tryb sprzedaży w trybie egzekucji komorniczej, w tym określania w następstwie tego wartości wymuszonej" nieruchomości stanowiącej przedmiot egzekucji, Wniosek: przepis prawa (Kpc), nie przewiduje takiej kategorii wartości. TEZA 3 Komornik ustala cenę wywołania i jedynie on może obniżyć tę cenę w toku egzekucji. 1. Komornik podaje cenę wywołania w pierwszym terminie licytacji w wysokości 3/4 sumy oszacowania tj. wartości rynkowej nieruchomości, w drugim terminie w wysokości 2/3 sumy oszacowania tj. wartości rynkowej nieruchomości i jest to najniższa cena, za którą można nabyć nieruchomość, 2. Obniżenie wartości poprzez ustalenie obniżonej wartości sprzedaży wymuszonej przeczy rażąco zasadom Kpc, 3. W trybie Kodeksu postępowania karnego może być postawiony skuteczny zarzut nieuzasadnionego zaniżenia wartości nieruchomości dłużnika lub narażenie banku na szkodę, 4. Żadne argumenty wierzycieli lub komorników (np. pilna - szybka sprzedaż nie mogą stanowić podstawy do wyceny przedmiotu egzekucji poniżej jej wartości rynkowej Pomijana jest tutaj analiza procedur określonych w ustawie z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U r. Nr 229 poz. 1954, ze zmian.) 18 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 1968 r. w sprawie czynności komorników (Dz.U r., Nr 10, poz. 52, ze zmian.)

12 str. 12 Wniosek: dla potrzeb komorniczych/egzekucyjnych podstawę wyceny stanowi wyłącznie wartość rynkowa nieruchomości. Wartość dla wymuszonej sprzedaży dotychczasowe badania kształtowania się tej wartości i sposoby jej określania. Zarówno w polskich standardach wyceny jak i w międzynarodowych nie przytacza się procedur czy metod określenia wartości dla wymuszonej sprzedaży. Co do metodologii dojścia do wartości można korzystać z podejść i metod stosowanych do określenia każdej innej wartości. Trudność natomiast stanowią, jak wcześniej wspomniano założenia (okres i okoliczności przymusu) oraz dane z rynku, z których można by skorzystać szacując poziom wartości dla wymuszonej sprzedaży. W Polsce nie ma bazy danych transakcyjnych, która obejmowałaby kompleksowo informację o przeprowadzonych transakcjach wymuszonych oraz o warunkach zawarcia takich transakcji. W bazach prowadzonych przez rzeczoznawców majątkowych informacje te są szczątkowe, jeśli w ogóle wprowadzane, a te które są bazują wyłącznie na informacjach z aktów notarialnych gdzie brak jest danych o szczególnych warunkach zawarcia transakcji. Prowadzona bankowa baza danych Amron zaczyna dopiero w tym zakresie działać. W związku z powyższym brak przejrzystych danych o takich transakcjach. Sporządzenie zatem wyceny w oparciu o transakcje wymuszone jest bardzo utrudnione. Dodatkowo są to transakcje historyczne, a wynik takie transaksacji, tak jak transakcji rynkowej zależy od czynników popytowych, podażowych oraz generalnych trendów rynkowych w segmencie rynku nieruchomości. W Stanach Zjednoczonych przeprowadzono badania dotyczące cen uzyskiwanych w trybie wymuszonej sprzedaży na próbie nieruchomości zabudowanych domami mieszkalnymi 20. Zbadane zostały transakcje nieruchomości zabudowanych domami mieszkalnymi w stanie Massachusetts z ostatnich 20 lat. Wyniki badania pokazały, że transakcje nieruchomościami sprzedawanymi zaraz po zajęciu ich z powodu zadłużenia, śmierci lub bankructwa właściciela sprzedawane były po niższej cenie niż inne nieruchomości zbywane w trybie rynkowym. Dyskonto wynikające z przymusu, jak wyżej, wynosiło średnio 28% wartości nieruchomości. Następstwem zmniejszonej ceny mogły być w tych przypadkach również przeciętny stan użytkowy nieruchomości, zniszczenia i dewastacje w związku z gorszym użytkowaniem po zaistniałym fakcie przymusu. Badania wskazały też, że notowane transakcje wymuszone miały wpływ na wartość nieruchomości sąsiednich zbywanych w trybie zwykłym tj. sprzedaż wymuszona w odległości 0,05 mili (o 80 m) powoduje zmniejszenie wartości nieruchomości sąsiedniej o 1%. Wśród innych metod poza badaniem rynku sprzedaży wymuszonych można wskazać inne, np.: - kalkulowanie niższych stawek czynszu i większych pustostanów, - ustalenie stopy zwrotu na wyższym poziomie, - wysłużenie okresu, w którym nastąpią wpływy z dochodów z nieruchomości. 19 Przytoczone zasady obowiązują również na obszarze ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. 20 Pełny tekst analizy z kwietnia 2009 r. dostępny jest na stronie internetowej

13 str. 13 Podsumowanie Uzasadniony jest wniosek, że wartość dla wymuszonej sprzedaży może być jednym z instrumentów ograniczających ryzyko wierzyciela. Jak wykazują dotychczasowe działania wartość ta jest stosowana na świecie, banki polskie również korzystają z takiej wartości. Rezygnacja z takiej kategorii wartości prowadziłaby do uszczuplenie wiedzy wierzyciela o nieruchomości. Istotne jest jednak, aby obie strony rzeczoznawcy majątkowi i odbiorcy rozumieli podstawy definicyjne tej wartości, w tym również fakt, że wartość ta oddaje stan rynku i nieruchomości w momencie wyceny (podobnie jak wartość rynkowa) a nie w momencie ewentualnej egzekucji jest to zatem migawka w czasie. Ważną, może najważniejszą sprawą jest to, aby gromadzić dane o transakcjach wymuszonych. To właśnie banki mają najwięcej informacji o takich danych, to one przeprowadzają proces zbycia nieruchomości dla kredytów zagrożonych i to one mają wiedzę o okolicznościach każdej z takich sprzedaży. Wprowadzanie takich transakcji do istniejącego systemu Amron wraz z pełnym opisem uczyniłoby ten system szczególnie pomocnym narzędziem zarówno dla samych banków, jak i dla innych korzystających z systemu. Podsumowując zaledwie zarysowany temat należy wyraźnie podkreślić, że obszar doświadczenia związany z wartością dla wymuszonej sprzedaży jest jeszcze w naszym kraju bardzo ubogi. Konieczne jest rozpoczęcie badań w zakresie tej kategorii wartości, z równoczesnym wprowadzeniem baz danych. Dziś tak naprawdę wartość dla wymuszonej sprzedaży można zdefiniować za jedną z definicji anglojęzycznych: Forced Sale Value (FSV) Credit slang term for what mortgage lenders expect a property to reach if sold after repossession. As a rule of thumb 21, this is around 70% of the market value 22. Magdalena Małecka-Pilujska REV Dyrektor Wykonawczy AiM PROPERTY Magda jest rzeczoznawca majątkowym z prawie 10 letnim doświadczeniem na rynku nieruchomości. Magda posiada tytuł europejskiego uznania zawodowego Recognised European Valuer (REV) Rule of tumb złota zasada, praktyczna zasada, z zasady, można przyjąć, że 22 Market value wartość rynkowa

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY NR 2 KSWP 2 WARTOŚCI INNE NIś WARTOŚĆ RYNKOWA

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY NR 2 KSWP 2 WARTOŚCI INNE NIś WARTOŚĆ RYNKOWA POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY NR 2 KSWP 2 WARTOŚCI INNE NIś WARTOŚĆ RYNKOWA 1. WPROWADZENIE... 2 2. ZAKRES STOSOWANIA STANDARDU... 3 3. DEFINICJE WARTOŚCI NIERYNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW)

POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY NR 3 KSWS 3 WYCENA DLA ZABEZPIECZENIA WIERZYTELNOŚCI 1. Wprowadzenie 1.1. Standard stosuje się ilekroć nieruchomość stanowi

Bardziej szczegółowo

MINISTER INFRASTRUKTURY

MINISTER INFRASTRUKTURY KOMUNIKAT MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 04 stycznia 2010 r. w sprawie uzgodnienia standardu zawodowego rzeczoznawców majątkowych Wycena dla zabezpieczenia wierzytelności Na podstawie art. 175 ust.

Bardziej szczegółowo

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Wycena Nieruchomości prawidłowy operat szacunkowy 27 28 stycznia 2016r., Warszawa Centrum Ekspert: Magdalena Małecka

Bardziej szczegółowo

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV Firma szkoleniowa 2015 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Wycena Nieruchomości zasady stosowania i istota podejścia 18 19 kwietnia 2016r., Warszawa Centrum Ekspert: Magdalena

Bardziej szczegółowo

NOTA INTERPRETACYJNA ZASTOSOWANIE METODY POZOSTAŁOŚCIOWEJ W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI

NOTA INTERPRETACYJNA ZASTOSOWANIE METODY POZOSTAŁOŚCIOWEJ W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) NOTA INTERPRETACYJNA ZASTOSOWANIE METODY POZOSTAŁOŚCIOWEJ W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI 1. WPROWADZENIE... 2 2. PRZEDMIOT I ZAKRES STOSOWANIA NOTY... 2 3. ZAŁOŻENIA OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI 1. WPROWADZENIE...2 2. PRZEDMIOT I ZAKRES STOSOWANIA NOTY...2 3. ZAŁOŻENIA OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12.

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12. Załącznik do Uchwały Nr 49/2014 Zarządu Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie z dnia 10.07.2014r. Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w

Bardziej szczegółowo

Wycena Nieruchomości Zasady stosowania i istota podejścia porównawczego

Wycena Nieruchomości Zasady stosowania i istota podejścia porównawczego 24 25 października 2016r., Warszawa Centrum Konferencyjne BusinessRoom Wycena Nieruchomości Podstawy i omówienie zasad stosowania podejścia porównawczego Trend zmiany ceny, cechy, wagi, dane transakcyjne,

Bardziej szczegółowo

Wycena Nieruchomości Prawidłowy operat szacunkowy

Wycena Nieruchomości Prawidłowy operat szacunkowy 29 30 29 sierpnia - 30 czerwca 2016r., 2016r., Warszawa, Warszawa Centrum Centrum Konferencyjne BusinessRoom Wycena Nieruchomości Stan prawa w zakresie wyceny nieruchomości, zasady i wymagania w zakresie

Bardziej szczegółowo

WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004

WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004 WERSJA ZAKTUALIZOWANA 10.09.2004 DODATKOWE KOSZTY I PROWIZJE ZWIĄZANE Z ZACIĄGNIĘCIEM KREDYTU HIPOTECZNEGO (finansowanie kredytem hipotecznym zakupu mieszkania stanowiącego odrębną własność na rynku pierwotnym)

Bardziej szczegółowo

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV

Ekspert: Magdalena Małecka MRICS REV Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Określanie wartości szkód i wynagrodzeń należnych z tytułu lokalizacji, posadowienia i korzystania z nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Wytyczne w zakresie wyceny nieruchomości stanowiących zabezpieczenie wierzytelności BGK z tytułu kredytu PIB

Wytyczne w zakresie wyceny nieruchomości stanowiących zabezpieczenie wierzytelności BGK z tytułu kredytu PIB Wytyczne w zakresie wyceny nieruchomości stanowiących zabezpieczenie wierzytelności BGK z tytułu kredytu PIB I. Główne regulacje prawne dotyczące wyceny nieruchomości: 1) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r.

Bardziej szczegółowo

Jak zdefiniować ekspozycje kredytowe?

Jak zdefiniować ekspozycje kredytowe? 1 NUK w Banku Spółdzielczym (4) Jak zdefiniować ekspozycje kredytowe? Regulacje NUK z zakresu zarządzania ryzykiem kredytowym są proste i zrozumiałe na poziomie ogólnym. Wątpliwości interpretacyjne pojawiają

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010 STUDA PRACE WYDZAŁU NAUK EKONOMCZNYCH ZARZĄDZANA NR 26 Ewa Putek-Szeląg Uniwersytet Szczeciński ANALZA SZCZECŃSKEGO RYNKU NERUCHOMOŚC W LATACH 27 21 STRESZCZENE Niniejszy artykuł dotyczy analizy rynku

Bardziej szczegółowo

Wykład otwarty : Aspekty teoretyczne i praktyczne wyceny nieruchomości

Wykład otwarty : Aspekty teoretyczne i praktyczne wyceny nieruchomości WYŻSZA SZKOŁA EKONOMII TURYSTYKI i NAUK SPOŁECZNYCH Kielce, dnia 27 listopada 2011r. Wykład otwarty : Aspekty teoretyczne i praktyczne wyceny nieruchomości 1. Istota i cele wyceny nieruchomości 1.1.Podstawowym

Bardziej szczegółowo

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY NR 3 1. Wprowadzenie KSWP 3 OPERAT SZACUNKOWY Z uwagi na kluczową rolę, jaką spełnia operat szacunkowy w przekazywaniu wyników

Bardziej szczegółowo

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY NR 1 KSWP 1

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY NR 1 KSWP 1 1. Wprowadzenie POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY NR 1 KSWP 1 WARTOŚĆ RYNKOWA I WARTOŚĆ ODTWORZENIOWA 1.1. Celem niniejszego standardu jest przedstawienie definicji

Bardziej szczegółowo

Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego. Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven

Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego. Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven Egzekucja sądowa i ograniczenie prawa wyboru komornika sądowego Sylwester Bobowski, Kancelaria Prawna Raven ZAKRES PROPONOWANYCH ZMIAN Aktualne brzmienie przepisu Art. 8. 5. Wierzyciel ma prawo wyboru

Bardziej szczegółowo

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA PORÓWNAWCZEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI 1. WPROWADZENIE 1.1. Celem niniejszej noty jest przedstawienie uzgodnionych w środowisku

Bardziej szczegółowo

Czy możliwa jest prognoza. wartości nieruchomości?

Czy możliwa jest prognoza. wartości nieruchomości? Prof. dr hab. inż. Mieczysław Prystupa Czy możliwa jest prognoza wartości nieruchomości? Warszawa, 19 marca 2012 r. Prognozowanie wartości, łączy się prognozowaniem ryzyka związanego z nieruchomością.

Bardziej szczegółowo

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015 1/6 Spis treści A. Ustalenia ogólne... 1 B. Zakres ogłaszanych przez Bank informacji... 2 C. Zasady i terminy udzielania odpowiedzi udziałowcom oraz klientom... 5 D. Częstotliwość ogłaszania informacji...

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE z dnia 21 czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Nr 384/2008 Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wymagań

Bardziej szczegółowo

Prognozy dotyczące rynku nieruchomości w odniesieniu do rynku kredytów hipotecznych i wierzytelności bankowych

Prognozy dotyczące rynku nieruchomości w odniesieniu do rynku kredytów hipotecznych i wierzytelności bankowych Prognozy dotyczące rynku nieruchomości w odniesieniu do rynku kredytów hipotecznych i wierzytelności bankowych 8 kwietnia 2014 r. dr Jacek Furga Prezes Zarządu Centrum AMRON ZWIĄZEK BANKÓW POLSKICH CENTRUM

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY KSWP

KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY KSWP POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) KRAJOWY STANDARD WYCENY PODSTAWOWY KSWP OGÓLNE REGUŁY POSTĘPOWANIA 1. WPROWADZENIE 1.1. Niniejszy standard przedstawia ogólne reguły postępowania przy wykonywaniu

Bardziej szczegółowo

Zasady opodatkowania gruntu budowlanego

Zasady opodatkowania gruntu budowlanego Cena sprzedaży tego gruntu, podana przez gminę w dokumentacji przetargowej powinna być powiększona o 22% VAT w stosunku do kwoty jego wartości rynkowej, wskazanej przez rzeczoznawcę majątkowego. Wycena

Bardziej szczegółowo

SAMODZIELNY WOJEWÓDZKI PUBLICZNY ZESPÓŁ ZAKŁADÓW PSYCHIATRYCZNEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ 26-600 Radom, ul. Krychnowicka 1

SAMODZIELNY WOJEWÓDZKI PUBLICZNY ZESPÓŁ ZAKŁADÓW PSYCHIATRYCZNEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ 26-600 Radom, ul. Krychnowicka 1 SAMODZIELNY WOJEWÓDZKI PUBLICZNY ZESPÓŁ ZAKŁADÓW PSYCHIATRYCZNEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ 26-600 Radom, ul. Krychnowicka 1 TELEFONY: Centrala 332-45-00 Izba Przyjęć 332-23-06 Fax: 332-15-08 www.szpitalpsychiatryczny.radom.pl

Bardziej szczegółowo

Spółdzielcza Baza Nieruchomości. Realizacja postanowień Rekomendacji J

Spółdzielcza Baza Nieruchomości. Realizacja postanowień Rekomendacji J Spółdzielcza Baza Nieruchomości Realizacja postanowień Rekomendacji J Spółdzielcza Baza Nieruchomości PODSTAWOWE INFORMACJE O SYSTEMIE: System Spółdzielcza Baza Nieruchomości realizuje wytyczne Komisji

Bardziej szczegółowo

W odpuwiedzi na pismo z dnia 7 czerwca (znak: IT/3010-152/2011) w zakresie Rekomendacji S przesyłamy poniższe stanowisko.

W odpuwiedzi na pismo z dnia 7 czerwca (znak: IT/3010-152/2011) w zakresie Rekomendacji S przesyłamy poniższe stanowisko. KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Warszawa 07.2011 DORIWRlI75/9/2IŁRlll Pan Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związek Banków Polskich W odpuwiedzi na pismo z dnia 7 czerwca (znak: IT/3010-152/2011) w zakresie

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt U S T A W A z dnia o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r.

Bardziej szczegółowo

Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości

Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości Regulacje i literatura RozpWyc 6-14 Powszechne Krajowe Zasady Wyceny (PKZW) Nota Interpretacyjna nr 2 Zastosowanie podejścia dochodowego w wycenie nieruchomości

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK KREDYTOWY ...

WNIOSEK KREDYTOWY ... Załącznik nr I.1. do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej, część I BANK SPÓŁDZIELCZY W KŁOMNICACH Data przyjęcia wniosku Nr rejestru.. Podpis pracownika Banku.. WNIOSEK KREDYTOWY... (WNIOSKODAWCA

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA-BoS-14/171 PL Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19;

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 3

Bankowość Zajęcia nr 3 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 3 Działalność kredytowo-pożyczkowa banków Kredyt Umowa kredytu: Prawo bankowe art. 69; Umowa pożyczki: Kodeks cywilny art. 720. Umowa

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA METODOLOGII OKREŚLANIA WARTOŚCI BUDOWLI NA POTRZEBY USTALENIA PODSTAWY OPODATKOWANIA PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI

PROPOZYCJA METODOLOGII OKREŚLANIA WARTOŚCI BUDOWLI NA POTRZEBY USTALENIA PODSTAWY OPODATKOWANIA PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 31 Sebastian Kokot Sebastian Gnat Uniwersytet Szczeciński PROPOZYCJA METODOLOGII OKREŚLANIA WARTOŚCI BUDOWLI NA POTRZEBY USTALENIA PODSTAWY OPODATKOWANIA

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Stanowisko UKNF w sprawie dobrych praktyk w zakresie walutowych transakcji pochodnych - podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Zgromadzony w toku czynności nadzorczych

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Janusz Jasiński Wycena nieruchomości dla celów szczególnych i wycena nieruchomości specjalnych

Dr inż. Janusz Jasiński Wycena nieruchomości dla celów szczególnych i wycena nieruchomości specjalnych Dr inż. Janusz Jasiński Wycena nieruchomości dla celów szczególnych i wycena nieruchomości specjalnych TEMAT 8.2. Wycena nieruchomości dla potrzeb zabezpieczenia wierzytelności, w tym dla ustalenia bankowo-hipotecznej

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

SIWZ a usługi PR. 1 Copyright by M. Halicki oraz K. Sowińska, Warszawa, 13.02.2012 r. Warszawa, 2010 r. s. 7

SIWZ a usługi PR. 1 Copyright by M. Halicki oraz K. Sowińska, Warszawa, 13.02.2012 r. Warszawa, 2010 r. s. 7 1 Copyright by M. Halicki oraz K. Sowińska, Warszawa, 13.02.2012 r. SIWZ a usługi PR Zlecanie usług PR w sektorze publicznym odbywa się w oparciu o Ustawę Prawo Zamówień Publicznych z dnia 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska Sygn. akt II CSK 50/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 31 stycznia 2014 r. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Agnieszka

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące traktowania ekspozycji na ryzyko rynkowe i na ryzyko niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w standardowej formule

Wytyczne dotyczące traktowania ekspozycji na ryzyko rynkowe i na ryzyko niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w standardowej formule EIOPA-BoS-14/174 PL Wytyczne dotyczące traktowania ekspozycji na ryzyko rynkowe i na ryzyko niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w standardowej formule EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK KREDYTOWY. Załącznik nr I.1. do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej cz. I I. PODSTAWOWE INFORMACJIE O TRANSAKCJI:

WNIOSEK KREDYTOWY. Załącznik nr I.1. do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej cz. I I. PODSTAWOWE INFORMACJIE O TRANSAKCJI: Załącznik nr I.1. do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej cz. I WYPEŁNIA PRACOWNIK BANKU ODDZIAŁ BANKU DATA ZŁOŻENIA WNIOSKU WNIOSEK KOMPLETNY tak nie DATA ZŁOŻENIA KOMPLETNEGO WNIOSKU STATUS

Bardziej szczegółowo

1. Określenie źródła przychodów z tytułu otrzymania warrantów subskrypcyjnych

1. Określenie źródła przychodów z tytułu otrzymania warrantów subskrypcyjnych Dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie nie podlega opodatkowaniu w momencie

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi Rekomendacja w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie Warszawa, 2 lutego 2010 r. Podstawowe informacje Cel określenie

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka

Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka Załącznik nr 2 Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka 1. Profil ryzyka Banku Profil ryzyka Banku determinowany jest przez wskaźniki określające

Bardziej szczegółowo

Czym jest kredyt hipoteczny i jakie mamy jego rodzaje?

Czym jest kredyt hipoteczny i jakie mamy jego rodzaje? Czym jest kredyt hipoteczny i jakie mamy jego rodzaje? Autor: Przemysław Mudel p.mudel@niezaleznydoradca.pl Copyright 2007 Przemysław Mudel Edycja z dnia: 02 stycznia 2012 W ostatnim okresie nastąpiło

Bardziej szczegółowo

2) obniżenia wartości przyjętego zabezpieczenia. 3) zmiany wysokości stopy procentowej skutkującej zmianą wysokości raty kapitałowo- odsetkowej

2) obniżenia wartości przyjętego zabezpieczenia. 3) zmiany wysokości stopy procentowej skutkującej zmianą wysokości raty kapitałowo- odsetkowej Zapytania w sprawie specyfikacji istotnych warunków zmówienia (S.I.W.Z.) dotyczącej ogłoszonego przetargu nieograniczonego nr 2/2011 na kredyt długoterminowy w wysokości 4 800 000,00 zł na mocy art.38

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w przedmiocie decyzji wywłaszczeniowych / ograniczających, kwestie formalne odszkodowań oraz Wycena Nieruchomości

Postępowanie w przedmiocie decyzji wywłaszczeniowych / ograniczających, kwestie formalne odszkodowań oraz Wycena Nieruchomości 2-3 czerwca 2016r., Warszawa Centrum 15 16 czerwca 2016r., Warszawa Centrum Postępowanie w przedmiocie decyzji wywłaszczeniowych Unormowanie prawne postepowań wywłaszczeniowych/ograniczających Odszkodowania

Bardziej szczegółowo

Co należy wiedzieć o oprocentowaniu mieszkaniowego kredytu hipotecznego?

Co należy wiedzieć o oprocentowaniu mieszkaniowego kredytu hipotecznego? Co należy wiedzieć o oprocentowaniu mieszkaniowego kredytu hipotecznego?, czyli na co zwrócić szczególną uwagę przy doborze kredytu. Autor: Przemysław Mudel p.mudel@niezaleznydoradca.pl Copyright 2007

Bardziej szczegółowo

Polityka kapitałowa w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok

Polityka kapitałowa w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok Załącznik Nr 6 do Uchwały Zarządu Nr 105/2014 z dnia 11.12.2014r. Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Nr 45/2014 z dnia 22.12.2014 r. Polityka kapitałowa w Banku Spółdzielczym w Wąsewie na 2015 rok opracowała:

Bardziej szczegółowo

Czynności przygotowawcze do sprzedaży nieruchomości podejmuje się na wniosek najemcy lub z inicjatywy Zarządu Spółki. 4

Czynności przygotowawcze do sprzedaży nieruchomości podejmuje się na wniosek najemcy lub z inicjatywy Zarządu Spółki. 4 REGULAMIN SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI GRUNTOWYCH NIEZABUDOWANYCH, LOKALI MIESZKALNYCH, USŁUGOWYCH I GARAŻY STANOWIĄCYCH WŁASNOWĆ WAŁBRZYSKIEGO TOWARZYSTWA BUDOWNICTWA SPOŁECZNEGO SP. Z O.O. W WAŁBRZYCHU Rozdział

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r.

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r. Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r. Warszawa, marzec 2011 r. Słownik Rozporządzenie DM BOŚ rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej Programy motywacyjne oparte na płatnościach akcjami MSSF 2 Instrumenty finansowe wg Ustawy o Rachunkowości lub MSSF Ujawnienia na temat instrumentów finansowych MSSF 7 Aktualności MSR/MSSF Niektóre spółki

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu nr 5/2014 Banku Spółdzielczego we Mstowie z dnia 29.01.2014r. Zatw. Uchwałą RN nr 3/2014 z dn. 30.01.2014 Tekst jednolity uwzględniający wprowadzone zmiany: 1) Uchwałą

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O KREDYT OBROTOWY NA ZAKUP ŚRODKÓW DO PRODUKCJI ROLNEJ

WNIOSEK O KREDYT OBROTOWY NA ZAKUP ŚRODKÓW DO PRODUKCJI ROLNEJ Załącznik nr 1 do Metryki Kredytu obrotowego na zakup środków do produkcji rolnej WNIOSEK O KREDYT OBROTOWY NA ZAKUP ŚRODKÓW DO PRODUKCJI ROLNEJ I. PODSTAWOWE INFORMACJIE O WNISKODAWCY: 1. WNIOSKODAWCA:

Bardziej szczegółowo

JAK ZMINIMALIZOWAĆ KOSZTY ZWIĄZANE Z DŁUGIEM? (odsetki, koszty procesu, koszty egzekucji komorniczej)

JAK ZMINIMALIZOWAĆ KOSZTY ZWIĄZANE Z DŁUGIEM? (odsetki, koszty procesu, koszty egzekucji komorniczej) Radca Prawny Mateusz Data ul. św. Maksymiliana Kolbe 2 64-100 Leszno NIP 697-211-85-19 Pz-3775 JAK ZMINIMALIZOWAĆ KOSZTY ZWIĄZANE Z DŁUGIEM? (odsetki, koszty procesu, koszty egzekucji komorniczej) Wprowadzenie.

Bardziej szczegółowo

OPINIA. z dnia 19 listopada 2009 r. w przedmiocie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

OPINIA. z dnia 19 listopada 2009 r. w przedmiocie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA z dnia 19 listopada 2009 r. w przedmiocie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Krajowa Rada Sądownictwa dostrzegając potrzebę dokonania zmian

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY W MIŃSKU MAZOWIECKIM ODDZIAŁ W WNIOSEK KREDYTOWY... 1...

BANK SPÓŁDZIELCZY W MIŃSKU MAZOWIECKIM ODDZIAŁ W WNIOSEK KREDYTOWY... 1... Załącznik nr 1 do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej BANK SPÓŁDZIELCZY W MIŃSKU MAZOWIECKIM ODDZIAŁ W Adnotacje Banku Data przyjęcia wniosku Nr rejestru.. Podpis pracownika Banku WNIOSEK

Bardziej szczegółowo

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat,

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat, UZASADNIENIE Niniejsza ustawa wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę Komisji 2011/90/UE z dnia 14 listopada 2011 r. zmieniającą część II załącznika I do dyrektywy 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

Różnice kursowe. Prowadzący: dr Gyöngyvér Takáts

Różnice kursowe. Prowadzący: dr Gyöngyvér Takáts Różnice kursowe Prowadzący: dr Gyöngyvér Takáts Różnice kursowe Różnice kursowe to różnice wynikające ze zmiany (zwiększenia lub zmniejszenia) kursów walut obcych w stosunku do złotego, występujące między

Bardziej szczegółowo

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA DOCHODOWEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI

NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA DOCHODOWEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI POWSZECHNE KRAJOWE ZASADY WYCENY (PKZW) NOTA INTERPETACYJNA ZASTOSOWANIE PODEJŚCIA DOCHODOWEGO W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI 1. WPROWADZENIE... 2 2. PRZEDMIOT I ZAKRES STOSOWANIA NOTY... 2 3. DEFINICJE... 2

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego REKOMENDACJA F

Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego REKOMENDACJA F Narodowy Bank Polski Komisja Nadzoru Bankowego Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego REKOMENDACJA F z dnia 12 listopada 1998 r. dotycząca podstawowych kryteriów stosowanych przez Komisję Nadzoru Bankowego

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA WIERZYCIELA Z KOMORNIKIEM NA KOLEJNYCH ETAPACH EGZEKUCJI Z NIERUCHOMOŚCI

WSPÓŁPRACA WIERZYCIELA Z KOMORNIKIEM NA KOLEJNYCH ETAPACH EGZEKUCJI Z NIERUCHOMOŚCI WSPÓŁPRACA WIERZYCIELA Z KOMORNIKIEM NA KOLEJNYCH ETAPACH EGZEKUCJI Z NIERUCHOMOŚCI Andrzej Miedziak Starszy Specjalista w Zespole Windykacji Sądowej i Egzekucyjnej Kredytów Zabezpieczonych i Segmentu

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport został opracowany w oparciu o dane finansowe kas przekazane do UKNF na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2013 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie, ogłasza

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W T O R U N I U R E G U L A M I N

SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W T O R U N I U R E G U L A M I N SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W T O R U N I U R E G U L A M I N ROZLICZEŃ WKŁADÓW MIESZKANIOWYCH I BUDOWLANYCH ORAZ PRZENOSZENIA I USTANAWIANIA ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALI Zatwierdzony Uchwałą Nr

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu. Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi

Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu. Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Założenia Umowy Kapitałowej Przyjętej w 1988r.(Bazylea I) podstawowym wyznacznikiem

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY BYTOM WNIOSEK KREDYTOWY. Seria i Nr dowodu osobistego ** PESEL** KRS NIP REGON

BANK SPÓŁDZIELCZY BYTOM WNIOSEK KREDYTOWY. Seria i Nr dowodu osobistego ** PESEL** KRS NIP REGON BANK SPÓŁDZIELCZY BYTOM WNIOSEK KREDYTOWY I. PODSTAWOWE INFORMACJIE O TRANSAKCJI: 1. WNIOSKODAWCA: Nazwa Wnioskodawcy/ Imię i Nazwisko Wnioskodawcy Siedziba / Adres Wnioskodawcy Seria i Nr dowodu osobistego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WEDŁUG STANU NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 ROKU I. WSTĘP 1. EFIX DOM MAKLERSKI S.A., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Te same zasady mają zastosowanie do rozliczania różnic kursowych od kapitałowych rat kredytów (pożyczek).

Te same zasady mają zastosowanie do rozliczania różnic kursowych od kapitałowych rat kredytów (pożyczek). OGÓLNE ZASADY USTALANIA RÓŻNIC KURSOWYCH... Te same zasady mają zastosowanie do rozliczania różnic kursowych od kapitałowych rat kredytów (pożyczek). Przykład 10 stycznia 2007 r. Spółka z o.o. otrzymała

Bardziej szczegółowo

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Mieczysław Prystupa WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Warszawa 2012 Recenzenci prof. zw. dr hab. Stanisław Kasiewicz prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Mączyńska Korekta Paulina Chmielak

Bardziej szczegółowo

Kwota Waluta PLN EUR USD. Słownie. Okres kredytowania. od do /dzień/miesiąc/rok/ Karencja* miesięcy. Przeznaczenie kredytu

Kwota Waluta PLN EUR USD. Słownie. Okres kredytowania. od do /dzień/miesiąc/rok/ Karencja* miesięcy. Przeznaczenie kredytu WNIOSEK KREDYTOWY Załącznik nr 1. do Instrukcji kredytowania działalności rolniczej cz. I I. PODSTAWOWE INFORMACJIE O TRANSAKCJI: 1. WNIOSKODAWCA: Nazwa Wnioskodawcy/ Imię i Nazwisko Wnioskodawcy Siedziba

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia 5 sierpnia 2015 r.

U S T A W A. z dnia 5 sierpnia 2015 r. U S T A W A z dnia 5 sierpnia 2015 r. o szczególnych zasadach restrukturyzacji walutowych kredytów mieszkaniowych w związku ze zmianą kursu walut obcych do waluty polskiej 1-1 Art. 1. Ustawa reguluje szczególne

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA-BoS-14/171 PL Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19;

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece (druk nr 833).

- o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece (druk nr 833). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-190(4)/08 Warszawa, 25 września 2008 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte

Bardziej szczegółowo

Obsługa zajęd komorniczych w module Kadry i Płace enova KADRY I PŁACE (WERSJA 1.0)

Obsługa zajęd komorniczych w module Kadry i Płace enova KADRY I PŁACE (WERSJA 1.0) Obsługa zajęd komorniczych w module Kadry i Płace enova KADRY I PŁACE (WERSJA 1.0) JOANNA WALENTEK Spis treści: MODUŁ KADRY I PŁACE... 2 Ewidencja zajęcia komorniczego w pracowniku... 2 Naliczenie przykładowej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZY POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN FUNDUSZY POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik nr 2 z 3 do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia indywidualnego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym REGULAMIN FUNDUSZY Kod OWU: UB_OLIR132 W poszczególnych Strategiach inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY W... ODDZIAŁ W... WNIOSEK KREDYTOWY. 3. REGON, NIP:... 4. Główni udziałowcy Firmy: Imię i nazwisko / Nazwa ...

BANK SPÓŁDZIELCZY W... ODDZIAŁ W... WNIOSEK KREDYTOWY. 3. REGON, NIP:... 4. Główni udziałowcy Firmy: Imię i nazwisko / Nazwa ... Załącznik nr 1 do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej, BANK SPÓŁDZIELCZY W... ODDZIAŁ W... WNIOSEK KREDYTOWY...... (WNIOSKODAWCA - osoba fizyczna: imię i nazwisko, nr dowodu tożsamości, adres

Bardziej szczegółowo

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01)

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Dziennik Ustaw Nr 25 2164 Poz. 129 WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Załącznik nr 3 Dziennik Ustaw Nr 25 2165 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2166 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2167 Poz. 129 Dziennik

Bardziej szczegółowo

Ocena zgodności Programu SBN Spółdzielcza Baza Nieruchomości z zapisami Rekomendacji J Opracowanie: Piotr Żytkowiak Ratio Plus s.c.

Ocena zgodności Programu SBN Spółdzielcza Baza Nieruchomości z zapisami Rekomendacji J Opracowanie: Piotr Żytkowiak Ratio Plus s.c. Ocena zgodności Programu SBN Spółdzielcza Baza Nieruchomości z zapisami Rekomendacji J Opracowanie: Piotr Żytkowiak Ratio Plus s.c. luty 2014 Poniższa analiza ma na celu wykazanie zgodności projektu budowy

Bardziej szczegółowo

SEKURYTYZACJA WIERZYTELNOŚCI LEASINGOWYCH. Aspekty prawne Przemysław Cichulski Warszawa, 4-5 marca 2008 r.

SEKURYTYZACJA WIERZYTELNOŚCI LEASINGOWYCH. Aspekty prawne Przemysław Cichulski Warszawa, 4-5 marca 2008 r. SEKURYTYZACJA WIERZYTELNOŚCI LEASINGOWYCH Aspekty prawne Przemysław Cichulski Warszawa, 4-5 marca 2008 r. Plan prezentacji Istota sekurytyzacji wierzytelności leasingowych Korzyści z sekurytyzacji wierzytelności

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA Banku Spółdzielczego w Czersku

POLITYKA INFORMACYJNA Banku Spółdzielczego w Czersku Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Czersku nr 44/2014 z dnia 16 grudnia 2014 roku Załącznik do Uchwały Zarządu Banku Spółdzielczego w Czersku nr 163/2014 z dnia 15 grudnia 2014

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

Metodyka zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa informacji

Metodyka zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa informacji 2012 Metodyka zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa informacji Niniejszy przewodnik dostarcza praktycznych informacji związanych z wdrożeniem metodyki zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka zatwierdzona przez Zarząd dnia 14 czerwca 2010 roku zmieniona przez Zarząd dnia 28 października 2010r. (Uchwała nr 3/X/2010) Tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK KREDYTOWY. 5. Rodzaj prowadzonej działalności:... 6. Nr telefonu, adres e-mail... ... 7. Osoba upoważniona do kontaktów z Bankiem...

WNIOSEK KREDYTOWY. 5. Rodzaj prowadzonej działalności:... 6. Nr telefonu, adres e-mail... ... 7. Osoba upoważniona do kontaktów z Bankiem... Załącznik nr I.1. do Instrukcji kredytowania działalności gospodarczej, część I Bank Spółdzielczy w Środzie Śląskiej Oddział w WNIOSEK KREDYTOWY (WNIOSKODAWCA - osoba fizyczna: imię i nazwisko, nr dowodu

Bardziej szczegółowo

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ul. Kielecka 44 02-530 Warszawa

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ul. Kielecka 44 02-530 Warszawa Warszawa, dnia 29 grudnia 2015 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ul. Kielecka 44 02-530 Warszawa Organ właściwy: Urząd Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy ul. Nowogrodzka 43

Bardziej szczegółowo

Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych w wybranych krajach

Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych w wybranych krajach Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych CHORWACJA Wobec kredytów we franku szwajcarskim władze zamroziły na jeden rok kurs kuny do franka (na poziomie 6,39, czyli sprzed decyzji SNB o uwolnieniu

Bardziej szczegółowo