e-głogów strategia budowy i rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Głogowie.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "e-głogów strategia budowy i rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Głogowie."

Transkrypt

1 Bogusław Dyduch e-głogów strategia budowy i rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Głogowie. Temat opracowania: koncepcja radiowego systemu transmisyjnego Streszczenie: Niniejsze opracowanie stanowi koncepcję strategii budowy i rozwoju społeczeństwa informacyjnego w mieście Głogów. Opracowanie zawiera opis możliwości technicznych realizacji wybranych usług. Opisany w opracowaniu sprzęt elektroniczny traktować należy jako rozwiązania przykładowe. Nie istnieją żadne czynniki warunkujące konieczność użycia w etapie realizacji sprzętu elektronicznego występującego w niniejszym opracowaniu. Przygotowano dla: Miasto Głogów Nr dokumentu: koncepcja Wersja: 0.1 Ostatnio Wrocław, Grudzień 2005 zmodyfikowano: Opracował: Bogusław Dyduch, kom Dział: Instalacje niskoprądowe Ilość stron: 134 Status dokumentu: Do użytku służbowego Rozdzielnik:... Zamawiający,... Użytkownik,... Wykonawca.

2 Zespół projektowy projekt Nr uprawnień Data Podpis Opracował: mgr inż. Bogusław Dyduch Wykonał: inż. Piotr Ślusarz Sprawdził: mgr inż. Bogusław Dyduch - Ekspert PISA w zakresie bezpieczeństwa; upr. nr 14 - Licencja MSWiA : Zastrzeżenie: Wszelkie prawa zastrzeżone. Każde kopiowanie, powielanie całości lub części opracowania do celów innych niż realizacja wymaga zgody autora. Kopiowanie na nośniku magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. pieczęć firmowa

3 Spis treści 1 WSTĘP Korelacja strategii z polityką państwową i regionalną Rządowa wizja społeczeństwa informacyjnego Regionalny aspekt społeczeństwa informacyjnego Technologie dostępu do Internetu Technologie dostępu przewodowego Technologie dostepu bezprzewodowego Budowa systemu transmisji danych w Głogowie Założenia techniczne Założenia funkcjonalne Sieć transmisji danych Sieć dostępowa punkt-punkt Specyfika i definicje przyjętych w strategii rozwiązań funkcjonalno-technicznych System bezprzewodowej transmisji danych Sieci lokalne Punkt dostępowy Router Terminal radiowy Przełącznik sieciowy (Switch) Zasilanie punktu dostępowego Stacja bazowa Moduł stacji bazowej Przełącznik sieciowy Zasilanie stacji bazowej Access Point Pojemność systemu telekomunikacyjnego Wymiarowanie przepustowości dla Głogowa Bezpieczeństwo danych przesyłanych w sieci Analiza działań na rzecz budowy i rozwoju społeczeństwa informacyjnego Realizacja projektów w zakresie E-Administracji Bazy danych dla urzędów Regionalny system informacji przestrzennej (RSIP) Regionalna platforma cyfrowa Centra dyspozytorskie System ochrony przeciwpowodziowej dla Miasta Głogowa E-Edukacja kształcenie drogą elektroniczną...61

4 7.2.1 E-Learning Biblioteka internetowa Program Ikonka E-Dziennik E-Zdrowie Elektroniczna kartoteka E-Biznes Usługi elektroniczne dla przedsiębiorstw Podpis elektroniczny Portal korporacyjny E-Transport rozwój usług inteligentnego transportu Zarządzanie komunikacją miejską Bilet SMS Pomiary temperatury nawierzchni dróg i powietrza System sterowania sygnalizacją świetlną Inne ogólnodostępne usługi on-line dla obywateli E-Muzeum Internet dla mieszkańców Głogowa Publiczne punkty dostępu do szerokopasmowego internetu Kiosk informacyjny Sklepy internetowe Tematyczne witryny internetowe Strony internetowe dla osób niepełnosprawnych Telefonia internetowa System śledzenia kryminalistów Identyfikacja psów za pomocą mikrochipa Finansowanie zadań zawartych w rocznym planie System wdrażania strategii Monitorowanie oraz promocja strategii Sposób promocji strategii jej działań Zestawienie załączników...133

5 1 WSTĘP Na przestrzeni ostatnich lat staliśmy się obserwatorami powstawania zupełnie nowego oblicza świata zdefiniowanego jako e-świat. W wyniku stałego doskonalenia rozwiązań technicznych, wprowadzania nowych usług i rozbudowy infrastruktury weszliśmy w proces technologicznej ewolucji, gdzie przyszłość będzie kształtowana poprzez rozwój informatyki i telekomunikacji, zastępując tym samym tradycyjne modele gospodarki uprzemysłowionej. W rzeczywistości stajemy się społecznością cywilizacji cyfrowej i budowniczymi globalnej cyberprzestrzeni. Miarą odnoszenia w XXI wieku sukcesów w sferze społeczno-gospodarczej i jednocześnie podstawą nowej światowej e-ekonomii stała się wiedza. Fundamentalną rolę w procesie zwiększania i wykorzystania kapitału wiedzy odgrywa informacja oraz zapewniające do niej dostęp technologie informacyjne. W kontekście informacyjnego boomu powstał nowy system funkcjonowania społeczeństw zwany społeczeństwem informacyjnym. Członkostwo Polski w strukturach Unii Europejskiej otworzyło nowe możliwości w dostępie do Technologii Informacyjnych i Komunikacyjnych (ICT), stawiając tym samym ogrom wyzwań w dostosowaniu polskich rozwiązań i standardów do wymagań wspólnotowych. Sprostanie im zapewni sprawny proces budowy polskiego społeczeństwa informacyjnego i przyśpieszy transformacje europejskiego społeczeństwa w Globalne Społeczeństwo Informacyjne. Wprowadzenie mieszkańców Polski w wiek cywilizacji cyfrowej i włączenie go w budowę ery społeczeństwa informacyjnego musi się odbywać przy udziale zarówno administracji rządowej, jak i samorządowej, a także w ściślejszej współpracy z sektorem prywatnym w formule Partnerstwa Publiczno-Prywatnego. Kluczową rolę w niwelowaniu powstałych zaległości będą odgrywały środki z funduszy strukturalnych oraz możliwość implementacji unijnego know-how w tym obszarze. Podjęta inicjatywa budowy i rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Głogowie podyktowana jest świadomością o niskim wykorzystaniu technik informacyjnych w pracy administracji samorządowej, instytucjach publicznych, lokalnej gospodarce oraz w świadczeniu elektronicznych usług dla ludności. W uznaniu władz Głogowa najlepszym wyjściem z tej sytuacji jest upowszechnianie technologii

6 teleinformatycznych do pozyskiwania informacji oraz włączenie się z zaplanowanymi do realizacji projektami w zakres działań dostępnych programów pomocowych. Tylko zapewnienie większej dostępności do Internetu i aktywny udział w polityce regionalnej są w stanie stymulować długofalowy i harmonijny rozwój miejskiego samorządu oraz poprawią jego konkurencyjność. Ideą stworzenia głogowskiego społeczeństwa informacyjnego, obejmującego wszystkie sfery aktywności społeczno-zawodowej jest zmiana tendencji tradycyjnej gospodarki opartej na pracy i kapitale w gospodarkę opartą na wiedzy oraz kształtowanie świadomości informacyjnej społeczeństwa. Wizję realizacji tego procesu przedstawia opracowany na zlecenie Urzędu Miasta w Głogowie dokument pn. egłogów strategia budowy i rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Głogowie. Generalnym założeniem strategii jest stworzenie planu działań i prezentacja przedstawionych w niej rozwiązań, które pozwolą aktywne włączyć miasto Głogów w proces budowy ery informacyjnej. Miarą powodzenia w realizacji tego procesu będzie stworzenie warunków dla zapewnienia bezpośredniego dostępu do informacji przy wykorzystaniu Technologii Informacyjnych i Komunikacyjnych, kształtowanie świadomości społeczeństwa oraz rozwijanie jego potencjału intelektualnego i gospodarczego. Na podstawie przeprowadzonej diagnozy stanu wyjściowego, w tym zbadania stanu funkcjonującej już w mieście infrastruktury informatycznej oraz oceny posiadanego potencjału miasta zdefiniowano misję strategii oraz wyznaczono cele strategiczne, na których powinna się koncentrować aktywność władz Głogowa w latach Rekomenduje się, aby na rzecz osiągnięcia wspólnych celów tworzenia społeczeństwa informacyjnego w Głogowie dokonano integracji działań różnych podmiotów funkcjonujących w mieście.

7 Misja i cele strategiczne: Interaktywny Głogów miasto połączone społeczeństwem bogatym w wiedzę i innowacyjną gospodarką, dostępne Poprawa jakości życia mieszkańców Inicjowanie wspólnych działań sektora publicznego, prywatnego i organizacji pozarządowych Przeciwdziałanie wykluczeniu informacyjnemu Cele egłogów Zapewnienie powszechnego i bezpiecznego dostępu do Internetu Udostępnianie różnorodnej oferty informacji i usług elektronicznych Stworzenie konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy Rysunek 1: Misja i cele strategii e-głogów. Zakres czasowy strategii został ustalony z perspektywy obowiązywania pierwszego i drugiego

8 Narodowego Planu Rozwoju, przedstawiającego kierunki działań polityki regionalnej w aspekcie wykorzystania funduszy strukturalnych Unii Europejskiej i innych środków pomocowych. Skorelowanie dokumentu z Planami powoduje, że ma on służyć jako praktyczne narzędzie przy ubieganiu się o współfinansowanie zaplanowanych do realizacji projektów w ramach przygotowanych programów operacyjnych. Wdrożenie strategii zapewni sprawne zarządzanie procesem budowy i rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Głogowie. Pozwoli w przemyślany i skoordynowany sposób podejmować konkretne działania służące rozpowszechnianiu w Głogowie ogólnodostępnych usług elektronicznych w zakresie: e-administracja zapewnienie dostępności obywateli do administracji publicznej za pomocą budowy i rozbudowy sieci telekomunikacyjnych, jak również w wyniku informatyzacji urzędów. W efekcie stwarza się możliwości dla rozwoju wielu interaktywnych usług np. przeprowadzanie zamówień publicznych, rozliczanie podatków przez osoby fizyczne, składanie wniosku o prawo jazdy, dowód osobisty lub paszport. Wprowadzenie elektronicznych usług publicznych pozwoli zaoszczędzić czas obywateli i urzędów, co wiąże się ze zmniejszeniem społecznych kosztów obsługi administracji publicznej. Sprawniejsza administracja, to z jednej strony szansa lepszej i tańszej obsługi przedsiębiorstw, a z drugiej zaś możliwość upowszechnienia technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) w przedsiębiorstwach. e-edukacja zapewnia dostęp do placówek edukacyjnych i kulturalnych, umożliwiając studiowanie przez Internet, a także do wysokiej jakości materiałów, zajęć i szkoleń w celu podniesienia kwalifikacji lub zdobycia nowych umiejętności. Podłączenie do Internetu szkół oraz przygotowanie np. powszechnych szkoleń na odległość, czy też stworzenie publicznego portalu edukacyjnego jest szansą na jeszcze większy wzrost zainteresowania kształceniem i nauką, a w konsekwencji na lepsze wykształcenie Polaków. e-zdrowie usługi medyczne świadczone na odległość dające lekarzom i pracownikom ochrony zdrowia sprawne narzędzie do przesyłania danych o pacjentach, rejestracji wizyt i porad oraz do sprawnego zarządzania placówkami ochrony zdrowia. Tworzenie sprawnych internetowych serwisów medycznych pozwoli dodatkowo na pozyskiwanie informacji przydatnych nie tylko podczas choroby, lecz także w celu prowadzenia i promocji zdrowego

9 trybu życia. e-biznes oznacza zmianę modelu zarządzania przedsiębiorstw poprzez szerokie wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej. Biznesowe usługi elektroniczne pozwolą zmniejszyć koszty działania oraz usprawnić np. procesy produkcyjne i decyzyjne. Prowadzenie interesów z zastosowaniem Internetu poprawia funkcjonowanie przedsiębiorstwa i jest z reguły szybsze oraz tańsze. e-transport rozwój usług inteligentnego transportu poprzez wprowadzenie aplikacji telematycznych, komputeryzację systemów transportu publicznego, monitoring bezpieczeństwa, a także wspieranie związanych z tym systemów informacji przestrzennej (GIS). Zapewnienie dostępności do informacji oraz usług świadczonych drogą elektroniczną na całym terytorium Głogowa skutkować będzie podnoszeniem poziomu świadomości obywateli i przedsiębiorców o możliwościach ich wykorzystania, a w rezultacie większym zapotrzebowaniem na e-usługi. egłogów strategia budowy i rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Głogowie ma charakter horyzontalny i pozwala wpisać miasto w procesy rozwojowe regionu, kraju i wspólnoty europejskiej, umożliwiając tym samym równą konkurencję o nowe inwestycje. Jest ponadto w pełni zgodna z innymi strategicznymi dokumentami kształtującymi regionalną, krajową i unijną wizję rozwoju społeczeństwa informacyjnego.

10 2 KORELACJA STRATEGII Z POLITYKĄ KRAJOWĄ I REGIONALNĄ 2.1 RZĄDOWA WIZJA SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO Fundamentalne kierunki budowy społeczeństwa informacyjnego w Polsce wyznaczył przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki i przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 11 września 2001 r. dokument epolska Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce na lata Strategia epolska została zainspirowana inicjatywą europejską eeurope 2002 An Information Society for All, której celem jest przyśpieszenie działań na rzecz transformacji społeczeństwa europejskiego w Globalne Społeczeństwo Informacyjne. Za główne cele strategii i jej planu działań budowy społeczeństwa informacyjnego w Polsce uznano: przygotowanie społeczeństwa polskiego do szybkich przemian technologicznych, społecznych i gospodarczych związanych z tworzeniem się społeczeństwa informacyjnego, dostosowanie regulacji prawnych do wymagań szybkiego postępu technologicznego i ery społeczeństwa informacyjnego, przygotowanie społeczeństwa polskiego do wyzwań nowego rynku pracy i nowych metod pracy, dostosowanie gospodarki narodowej do wymagań globalnej gospodarki elektronicznej poprzez wprowadzenie odpowiednich regulacji prawnych, stworzenie przejrzystych i przyjaznych obywatelowi struktur administracji publicznej na miarę otwartego społeczeństwa informacyjnego za pomocą narzędzi wykorzystujących technologie informacyjne i komunikacyjne, stworzenie warunków dla trwałego i zrównoważonego rozwoju regionalnego z uwzględnieniem nowoczesnych technik społeczeństwa informacyjnego, wzrost innowacyjności gospodarki w celu poprawy jej konkurencyjności, zapewnienie wsparcia dla gospodarki elektronicznej przez zaplecze naukowe w celu lepszego wykorzystania szans, jakie oferuje model społeczeństwa informacyjnego, szeroka promocja kultury polskiej. Zaproponowany w strategii plan rozwoju społeczeństwa informacyjnego ma charakter

11 horyzontalny, a jego wdrażanie będzie uwzględniane we wszystkich programach sektorowych i regionalnych w formie stosowania korzystnych kryteriów doboru projektów w tej dziedzinie, a nawet stosowania wyższych wskaźników współfinansowania przez fundusze strukturalne. Odwołując się do założeń rozwoju infrastruktury teleinformatycznej, jako jednego z celów zawartego w strategii epolska, bez efektywnej, dobrej jakościowo i rozbudowanej infrastruktury telekomunikacyjnej nie jest możliwe osiągnięcie przez Polskę wysokiej dynamiki rozwoju społecznoekonomicznego oraz włączenie się w proces budowy globalnego społeczeństwa informacyjnego. Konieczne jest podejmowanie wszelkich działań służących tworzeniu trwałych infrastrukturalnie i instytucjonalnie fundamentów stymulujących rozwój Polski. Drugim istotnie ważnym do osiągnięcia celem, a warunkującym budowę społeczeństwa informacyjnego w Polsce jest także zapewnienie powszechnego, szybkiego, taniego i bezpiecznego dostępu do usług społeczeństwa informacyjnego, w tym do zasobów informacyjnych Internetu. Podstawowym elementem w budowie polskiego społeczeństwa informacyjnego będą również działania służące inwestowaniu w ludzi i nabywaniu nowych umiejętności. Cel ten będzie realizowany poprzez: edukację cyfrową, zastosowanie technologii informacyjnych w pracy zawodowej, gospodarkę opartą na wiedzy oraz upowszechnianie kultury za pomocą infrastruktury informatycznej. Realizacja zapisów strategii epolska ma ponadto na celu stymulowanie lepszego wykorzystania technologii informacyjnych za pomocą gospodarki elektronicznej w obrocie handlowym oraz wykorzystaniu infrastruktury on-line w administracji publicznej, ochronie zdrowia i w obszarze integracji społecznej. To właśnie poprzez te zadania oraz dzięki informatyzacji jednostek resortu sprawiedliwości, upowszechnianiu teleinformatyki w policji oraz inteligentnych systemów wspomagających rozwój transportu możliwy będzie dynamiczny rozwój technik i technologii, a w szczególności technologii cyfrowych zapewniający przyspieszonego rozwój całej gospodarki. Kluczowe znaczenie dla budowy społeczeństwa informacyjnego w Polsce będzie miało także rozpowszechnianie teleinformatyki na obszarach wiejskich, gdzie większość z tej społeczności nie korzysta z narzędzi z zakresu technologii informacyjnych i komunikacyjnych przy pozyskiwaniu informacji.

12 Dla osiągnięcia celu 3 strategii e-polska... tj. Stymulowania lepszego wykorzystania technologii informacyjnych wdrożono opracowany przez MGPiPS Program na lata Tworzenie mechanizmów i struktur rozwoju handlu elektronicznego w Polsce. Jego istotą jest uruchomienie Elektronicznej Platformy Wspomagania Handlu e-handel, ukierunkowanej w szczególności na potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw, co w aspekcie wymagań globalnej gospodarki elektronicznej poprawi ich konkurencyjność. Platforma stanowić będzie kompleksowe narzędzie dla e-gospodarki stosowane przy zawieraniu transakcji handlowych w oparciu o standardowy opis przedsiębiorcy i towaru, a także wzorce elektronicznych dokumentów zgodne z globalnymi standardami i uznawane w procedurach przed urzędami, w tym np. faktury elektroniczne. Osiągnięcie stanu docelowego planuje się poprzez: 1. Badanie stanu e-gospodarki w Polsce w aspekcie ekonomicznym, prawnym, technicznym i społecznym. 2. Adaptacja i wdrażanie standardów w zakresie elektronicznej gospodarki. 3. Przygotowanie i wdrożenie Elektronicznej Platformy Wspomagania Handlu e-handel. 4. Upowszechnianie wiedzy na temat elektronicznej gospodarki. W marcu 2003 roku Komitet Badań Naukowych wydał bardziej aktualną wersją polskiego programu informatyzacji Polski w postaci Strategii informatyzacji Rzeczypospolitej Polskiej epolska na lata W strategii tej wskazano sposób, w jaki zostanie przeprowadzona przemyślana i skoordynowana informatyzacja kraju. Ponadto uwzględniono w niej cele i zadania inicjatyw przedstawianych i wdrażanych przez struktury Unii Europejskiej. Strategia przedstawia również projekty, za których koordynację odpowiada minister, a także wskazuje na obszary zagadnień, które w ramach realizacji strategii będą tworzone i wdrażane przez poszczególne ministerstwa. W oparciu o istniejące warunki społeczno-gospodarcze i polityczne będące przesłanką do pomyślnego przeprowadzenia określonych projektów wyodrębniono następujące obszary: Powszechność dostępu do treści i usług udostępnianych elektronicznie. Tworzenie szerokiej i wartościowej oferty treści i usług dostępnych w Internecie. Powszechna umiejętność posługiwania się teleinformatyką. W nawiązaniu do założeń Strategii Lizbońskiej oraz Planów Działania e-europe w omawianej strategii określono 12 działań priorytetowych, spośród których wyodrębniono cztery o

13 największym krytycznym znaczeniu dla informatyzacji Polski. Są to: powszechny Internet szerokopasmowy dla szkół, Wrota Polski (administracja publiczna dla społeczeństwa informacyjnego), polskie treści w Internecie, powszechna edukacja informatyczna. Na podstawie oceny obecnego stanu zinformatyzowania kraju oraz wobec perspektywy jego rozwoju określono w strategii następującą wizję informatyzacji Polski na najbliższe trzy lata o brzmieniu: Tworzenie konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy oraz poprawa jakości życia mieszkańców poprzez skuteczną informatyzację Według KBN informatyzacja kraju ma stać się przyczyną, a nie efektem wzrostu gospodarczego Polski. Upowszechnianie wykorzystania Internetu pozwoli na korzystanie z usług publicznych przeniesionych na platformę elektroniczną i pozwoli na zwiększenie efektywności administracji publicznej. Informatyzacja stanie się także narzędziem wyrównania szans grup społecznych, dzisiaj wykluczonych z dostępu do wielu informacji i usług, włączając je do grona beneficjentów przemian technologicznych i gospodarczych, a część z nich także do grupy aktywnie uczestniczących w tworzeniu większej części dochodu narodowego. Powszechna informatyzacja umożliwi także podjęcie pracy w domu i na odległość osobom zmuszonym do zaniechania pracy zawodowej z przyczyn rodzinnych lub oddalenia od ośrodków przemysłu i usług. Strategia informatyzacji Rzeczypospolitej Polskiej epolska na lata jest typowym dokumentem strategicznym z wyraźnie określonymi celami, środkami i miernikami tzw. benchmarkami postępu tych prac. W tym sensie jest to pierwszy dokument polskiej administracji w pełni zgodny z założeniami, metodologią oraz obecnym stanem zaawansowania prac nad inicjatywami Unii Europejskiej budowy społeczeństwa informacyjnego. Wdrażanie zaproponowanego w Strategii... kierunku rozwoju informatyzacji Polski będzie się odbywało dodatkowo za pomocą tworzonych szczegółowych planów działań tzw. strategii resortowych, służących konkretnym i kompleksowym rozwiązaniom. Jednym z pierwszych takich dokumentów jest Plan działań na rzecz rozwoju elektronicznej

14 administracji (e-government) na lata , którego celem jest zainicjowanie debaty na temat rozwoju e-government w Polsce w aspekcie członkostwa w Unii Europejskiej oraz nowych założeń budżetowych na lata Zgodnie z założeniami Planu... sprawny rozwój elektronicznej administracji wymaga: Konsolidacji i zapewnienia kooperacji prac pomiędzy ministerstwami i innymi instytucjami administracji publicznej właściwymi dla rozwoju elektronicznej administracji w Polsce. Stworzenia standardów i zaleceń dla systemów administracji publicznej, a w szczególności w aspekcie członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Wzmocnienia zarządzania i koordynacji systemów informacyjnych. Współpracy pomiędzy centralnymi, regionalnymi oraz lokalnymi instytucjami administracji publicznej w celu stworzenia synergii działania, ułatwienia przepływu informacji, unikania powielania błędów oraz nierównomiernego rozwoju elektronicznej administracji. Efektywnego wykorzystania funduszy strukturalnych w celu zapewnienia budowy i rozwoju elektronicznej administracji. Integracji prac sektora publicznego, prywatnego oraz środowiska akademickiego. Plan... dotyczy świadczenia usług przez organy administracji publicznej w Polsce przy pomocy nowoczesnych technik telekomunikacyjnych i informatycznych i zapewnia obywatelom łatwiejszy dostęp do urzędów administracji publicznej poprzez uczynienie z nich instytucji zorientowanych na potrzeby klientów i dostępnych 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu i 365 dni w roku. Dokument ten przedstawia również koncepcję wymiany dobrych praktyk jako skuteczne narzędzie reprezentujące wiodące doświadczenia w zakresie e-government. Kładzie ponadto nacisk na postrzeganie projektów administracji publicznej w kategoriach modelu biznesowego oraz wartości publicznej technologii informacyjnych (Public Value of IT-PVIT), która ocenia, jak inwestycje technologiczne wpływają w odpowiednim horyzoncie czasowym na jakość obsługi na kluczowe obszary polityczne. Plan działań na rzecz rozwoju elektronicznej administracji (e-government) na lata stanowi jednocześnie analizę ex-ante działań związanych z realizacją elektronicznej administracji w kontekście nowego okresu budżetowania w Unii Europejskiej , a także skutków wejścia w

15 życie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne i prac związanych z NPR na lata Kolejnym i równie ważnym dokumentem wspierającym budowę polskiego społeczeństwa informacyjnego jest Narodowa Strategia Rozwoju Dostępu Szerokopasmowego do Internetu na lata , będąca tak jak i poprzednio zaprezentowany Plan... częścią Strategii informatyzacji Rzeczypospolitej Polskiej epolska na lata Konieczność opracowania tego dokumentu wynikała wprost z przekonania Rządu Rzeczypospolitej Polskiej o istotnej roli, jaką odgrywa szerokopasmowy dostęp do Internetu dla mieszkańców i przedsiębiorców. W oparciu o przedstawione stanowisko, to właśnie budowa infrastruktury dostępu będzie jednym z warunków szybkiego rozwoju kraju i zmniejszania dystansu do krajów Unii Europejskiej. Odnosząc się do zapisów omawianej Narodowej Strategii... dostęp szerokopasmowy to nie tylko proste i szybkie połączenie z Internetem, to przede wszystkim jakościowa zmiana korzystania z treści i usług znajdujących się w Internecie. Zapoczątkowany proces tworzenia społeczeństwa informacyjnego w Polsce musi się opierać na budowie infrastruktury telekomunikacyjnej. Dopiero wtedy, łącznie z tym i innymi działaniami Polska uzyska realną szansę stania się państwem z gospodarką opartą na wiedzy. Znaczącą rolę w rozwoju polskiego społeczeństwa informacyjnego podkreśla także jeden z pięciu cząstkowych celów Narodowego Planu Rozwoju na lata zdefiniowany jako: Intensyfikacja procesu zwiększenia w strukturze gospodarki udziału sektorów o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój technologii społeczeństwa informacyjnego. Będzie on służył realizacji celu strategicznego NPR tj. rozwijaniu konkurencyjnej gospodarki, opartej na wiedzy i przedsiębiorczości, zdolnej do długofalowego, harmonijnego rozwoju, zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz poprawę spójności społecznej, ekonomicznej i przestrzennej z Unią Europejską na poziomie regionalnym i krajowym. Dla potrzeb prawidłowej realizacji projektów, które są lub będą współfinansowane ze środków

16 funduszy strukturalnych Komisja Europejska wydała roboczy dokument pn. Przewodnik w sprawie kryteriów i warunków wdrażania funduszy strukturalnych w ramach wsparcia komunikacji elektronicznej. Celem przewodnika jest udzielenie pomocy regionom, które zamierzają współfinansować inwestycje ze środków funduszy strukturalnych w sektorze komunikacji elektronicznej. Działania Wspólnoty poprzez fundusze strukturalne mają na celu wśród głównych założeń promocję rozwoju i przystosowania strukturalnego regionów słabiej rozwiniętych (objętych Celem 1 Polityki regionalnej UE) oraz ekonomiczną i społeczną ich restrukturyzację (Cel 2). Wg przewodnika inwestycje finansowane ze środków funduszy strukturalnych muszą iść dalej niż dyktuje to ściśle komercyjne podejście i brać pod uwagę szerszy kontekst pożytku publicznego. Ich rolą jest zapewnienie, aby obszary mniej rozwinięte znalazły się na czele rozwoju społeczeństwa informacyjnego poprzez przyspieszenie wprowadzania technologii szerokopasmowych, a także zapewnienie lepszej spójności terytorialnej. Jest to również ważne dla przyszłego wsparcia finansowania infrastruktury komunikacyjnej i usług dla nowych krajów członkowskich w ramach ich planów i programów rozwoju. Przy realizacji projektów związanych z infrastrukturą społeczeństwa informacyjnego istotne jest zapewnienie zasad neutralności technologicznej oraz otwartego dostępu, zgodnie z zapisami roboczego dokumentu MGiP pn. Neutralność technologiczna i otwarty dostęp w ramach działania 1.5. Infrastruktura społeczeństwa informacyjnego Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Przyszłościowe, a zarazem także i długookresowe zadania w zakresie informatyzacji i rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce wyznacza opracowana przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji Strategia kierunkowa rozwoju informatyzacji Polski w latach oraz perspektywiczna prognoza transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku Jest to swego rodzaju kontynuacja i prognoza planu działań oraz celów i priorytetów na okres po zakończeniu obowiązywania Strategii informatyzacji Rzeczypospolitej Polskiej epolska na lata Strategia kierunkowa... ma charakter horyzontalny, który został przedstawiony w dwóch

17 perspektywach czasowych tj. do roku 2013 oraz Zaprezentowane w nich priorytety powinny znaleźć odzwierciedlenie w dokumentach programowych oraz konkretyzujących je planach realizacyjnych, takich jak np. programy operacyjne Narodowego Planu Rozwoju na lata Na podstawie Raportu Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) pn. Polska w drodze do globalnego społeczeństwa informacyjnego określającego rolę informacji jako głównego środka produkcji, a wiedzę jako decydenta pozycji społeczeństw w globalnej wiosce informacyjnej określono w Strategii... wizję informatyzacji Polski do roku 2013 oraz do Jej celem powinno być: wsparcie wzrostu ekonomicznego i społecznego poprzez skuteczną stymulację wykorzystania możliwości technik informacyjnych i komunikacyjnych we wszystkich obszarach życia istotnych dla rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. Realizacja tak zakreślonego celu oznacza z jednej strony zaangażowanie sił i środków państwa w działania inicjujące i stymulujące, a także gdzie będzie to możliwe również i wyprzedzające, a z drugiej stworzenie ram prawnych i regulacji niezbędnych dla sprawnego rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Inicjacja działań powinna dotyczyć wszystkich kluczowych obszarów składających się na gospodarkę opartą na wiedzy, tj.: Rozwoju systemu powszechnie dostępnych usług elektronicznych w administracji publicznej, biznesie i ochronie zdrowia. Stymulacji tworzenia i rozwoju polskich zasobów cyfrowych w Internecie, w szczególności zasobów o istotnym znaczeniu dla konkurencyjnej pozycji polskiej gospodarki w UE, rozwoju przedsiębiorczości oraz zwiększenia spójności społecznej i gospodarczej, w tym treści wielojęzycznych. Rozwoju infrastruktury teleinformatycznej państwa, w szczególności zapewnienia powszechnego szerokopasmowego dostępu do Internetu i usług świadczonych drogą elektroniczną i dostępnych w nim treści. Rozwoju umiejętności niezbędnych do uczestnictwa w usługach społeczeństwa informacyjnego, co w szczególności spowoduje głęboką adaptację systemu edukacyjnego do

18 potrzeb gospodarki opartej na wiedzy. Działania stymulujące powinny z kolei zmierzać do: 1. Zwiększenia podaży (stymulacji rozwoju) usług elektronicznych i wartościowych zasobów cyfrowych. 2. Rozwoju infrastruktury teleinformatycznej i umiejętności niezbędnych do korzystania z usług i treści. Wynikające ze Strategii... cele i priorytety procesu informatyzacji kraju w perspektywie roku 2013 przedstawiają się następująco: zlikwidowanie zjawiska wykluczenia cyfrowego w zagrożonych grupach społecznych i obszarach geograficznych sprowadzenie do poziomu marginalnego, wzrost penetracji wielokanałowego dostępu do szerokopasmowego Internetu do poziomu ponad 90 % powierzchni kraju i co najmniej 75% populacji, dalsze wzmocnienie infrastruktury teleinformatycznej nauki umożliwiające aktywne uczestnictwo wszystkich jednostek naukowych w nowych formach aktywności jak np. wirtualne organizacje naukowe, stworzenie wewnętrznej, bezpiecznej sieci administracji publicznej (centralnej i samorządowej) docierającej do wszystkich jednostek administracji w całym kraju, stworzenie ogólnokrajowych i wielokanałowych zintegrowanych platform świadczenia usług elektronicznych administracji wykorzystujących podpis cyfrowy i identyfikator elektroniczny, w tym platform usług specjalizowanych, jak np. e-turystyka, e-transport, wdrożenie systemu identyfikacji obywatela bazującego na wielofunkcyjnych dokumentach osobistych, stworzenie warunków do uruchomienia systemów e-demokracji, zapewnienie bezpiecznego i skutecznego dostępu on-line do wszystkich rejestrów państwowych i systemów ewidencyjnych administracji publicznej, zwiększenie dostępności do systemu usług elektronicznych w Polsce świadczonych zarówno przez sektor publiczny, jak i prywatny do poziomu co najmniej 80% usług w przypadku administracji 100% usług świadczonych on-line, osiągnięcie 95% wskaźnika dostępności i 90% wskaźnika nasycenia dla telewizji cyfrowej, zwiększenie dostępności polskich zasobów cyfrowych w wersji wielojęzycznej w Internecie

19 minimum 80% zasobów dostępnych dodatkowo w przynajmniej jednym języku oficjalnym UE (obok polskiego), stworzenie warunków dla powszechności edukacji teleinformatycznej. Wzrost liczby użytkowników wykorzystujących Internet w celach szkoleniowych i edukacyjnych do poziomu minimum 75%, wzrost liczby przedsiębiorstw wykorzystujących aplikacje e-learning w doskonaleniu zawodowym swoich pracowników do ponad 90%. O ile łatwiej można było przedstawić wizję informatyzacji i rozwoju społeczeństwa informacyjnego do roku 2013, to już kreślenie jej perspektywy do roku 2020 dostarcza większych trudności. Przejawia się to choćby przewidywaną na okres kolejną rewolucją technologiczną, związaną z wejściem w etap masowej implementacji szeregu nowych rozwiązań z zakresu technologii teleinformatycznych. Należy pamiętać także, że prowadzone dziś prace w zakresie badań i rozwoju ICT, przekładają się na technologie, które będą wchodziły w fazę dojrzałości technologicznej właśnie za mniej więcej lat. Ekstrapolując obecne trwałe trendy, to wizję wykorzystania ICT w roku 2020 można nakreślić następująco: 1. Administracja publiczna odgrywa coraz większą rolę w kształtowanym modelu społecznogospodarczym Unii Europejskiej. Dotyczy to m.in. instytucjonalnego wsparcia dla rozwoju konkurencyjnego rynku wewnętrznego oraz swobodnego przepływu towarów i usług w kierunku dalszej integracji ekonomicznej państw Unii w obszarze gospodarki opartej na wiedzy. 2. Obserwuje się tendencje do poszerzania katalogu obszarów informatycznego oddziaływania administracji publicznej. Dotyczy to m.in. zagadnień edukacji teleinformatycznej i nauczania na odległość (e-learning), ochrony zdrowia (e-health), zabezpieczenia społecznego, ochrony środowiska oraz praw konsumentów. 3. Istnieje pełna internetyzacja sektora publicznego w Polsce. 4. Istnieją bogate w informację cyfrową portale administracji publicznej, które obok funkcji informacyjnych stanowią platformę usług teleinformacyjnych zarówno dla obywateli, jak i podmiotów sfery biznesu. Portale administracji są narzędziem aktywnej polityki informacyjnej państwa, a także źródłem wymiany informacji między urzędami.

20 5. Przestaje istnieć problem kosztów świadczenia usług publicznych, konieczności osobistego udziału obywateli w procedurach administracyjnych i efektywności pracy urzędów. Następuje dalszy rozwój nowych usług na platformie elektronicznej będących rozwinięciem takich idei jak Wrota Polski i e-puap. 6. Polska korzystając z przewagi, jaką posiada ze względu na korzystną sytuację geograficzną rozwinęła infrastrukturę teleinformatyczną i czerpie korzyści wynikające z ulokowania wielu inwestycji zagranicznych związanych ze świadczeniem usług dostarczania treści. 7. Nie istnieje problem dostępności sprzętu abonenckiego. Liczba stałych lub bezprzewodowych linii telefonicznych na 100 mieszkańców stawia nas w czołówce krajów UE. Podobnie jest z liczbą komputerów przypadających na 100 mieszkańców. 8. Problem wykluczenia cyfrowego ma już znaczenie czysto historyczne. Obecnie, jak i w kolejnym okresie budżetowym Unii Europejskiej przypadającym na lata najważniejszym dokumentem dla Polski określający jej kierunek rozwoju jest Narodowy Planu Rozwoju na lata W ramach wstępnego drugiego już NPR zawarto propozycję horyzontalnego Programu Operacyjnego Nauka, Nowoczesne Technologie i Społeczeństwo Informacyjne koncentrującego działania w tych obszarach w skali ogólnokrajowej i ponadregionalnej. Głównym celem Programu Operacyjnego (PO) Nauka, nowoczesne technologie i społeczeństwo informacyjne jest zwiększenie roli wiedzy i innowacyjności w procesie trwałego i zrównoważonego rozwoju gospodarczego i społecznego. Celem Priorytetu III Wsparcie rozwoju społeczeństwa informacyjnego omawianego programu jest stworzenie właściwych warunków dla wsparcia wzrostu ekonomicznego i społecznego, dla którego techniki informacyjne i komunikacyjne (ICT) są głównym stymulatorem zwiększenia wydajności, konkurencyjności oraz zatrudnienia w gospodarce opartej na wiedzy. Społeczeństwo informacyjne tworzy bowiem nowe możliwości dla rozwoju ekonomicznego oraz wzrostu jakości życia, wynikające z rozwoju technik informacyjnych i komunikacyjnych (ICT). Zastosowanie technologii przekłada się na przejrzysty i efektywny sposób zarządzania, tworząc fundamenty gospodarki opartej na wiedzy oraz zwiększając rolę kapitału ludzkiego. Wykorzystanie ICT zarówno przez sektor prywatny, jak i państwowy ma ważne znaczenie dla poprawy wydajności innowacyjnej i konkurencyjności oraz bezpośredni wpływ na wzrost PKB. Zakłada się, że Priorytet III będzie

21 wdrażany poprzez realizację czterech działań: 1. Gospodarka elektroniczna. Celem działania jest zwiększenie dostępności usług elektronicznych świadczonych przez sektor publiczny i prywatny z uwzględnieniem organizacji non-profit. 2. Zapewnienie powszechnego dostępu do usług komunikacji elektronicznej. Celem jest zwiększenie dostępu obywateli i przedsiębiorców do usług komunikacji elektronicznej, zarówno świadczonych przez sektor publiczny jak i prywatny. 3. Rozwój polskich zasobów cyfrowych. Celem tego działania jest stymulacja tworzenia i rozwój polskich zasobów cyfrowych w Internecie, w szczególności zasobów o istotnym znaczeniu dla konkurencyjnej pozycji polskiej gospodarki w UE, rozwoju przedsiębiorczości oraz zwiększenia spójności społecznej i gospodarczej. 4. Powszechna edukacja na rzecz społeczeństwa informacyjnego. Celem jest przeciwdziałanie procesowi wykluczenia cyfrowego poprzez adaptację systemu edukacyjnego do potrzeb gospodarki opartej na wiedzy. Zgodnie z Narodową Strategią Rozwoju Regionalnego na lata podstawowym kierunkiem działań polityki regionalnej państwa powinno być wspieranie priorytetów związanych z gospodarką opartą na wiedzy. Będzie się to wiązało m.in. z rozwojem infrastruktury dla nowoczesnej gospodarki. W procesie budowy społeczeństwa informacyjnego kluczowe miejsce zajmuje Ustawa o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 roku mająca na celu zapewnienie powszechnego dostępu on-line do informacji publicznej. Udostępnianie informacji publicznych odbywa się za pomocą urzędowego publikatora teleinformatycznego Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) będącego ujednoliconym systemem stron w sieci teleinformatycznej. Tworzenie nowoczesnej i konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy nie jest możliwe bez zastosowania podpisu elektronicznego. Warunki i skutki prawne jego stosowania, zasady świadczenia usług certyfikacyjnych oraz zasady nadzoru nad podmiotami świadczącymi te usługi zostały określone w Ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym. Zgodnie z przepisami ustawy, organy władzy publicznej powinny umożliwić odbiorcom usług certyfikacyjnych wnoszenie

22 podań i wniosków oraz innych czynności w postaci elektronicznej w przypadkach, gdy przepisy prawa wymagają składania ich w określonej formie lub według określonego wzoru w terminie 4 lat od wejścia ustawy w życie. Nastąpiło to w sierpniu 2006 r. Zapewnienie korzystnego środowiska prawnego w dziedzinie społeczeństwa informacyjnego, a w szczególności poprzez stworzenie ram normatywnych do funkcjonowania elektronicznej administracji to cel Ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne z dnia 17 lutego 2005 roku. Pozostałymi celami ustawy są: 1. Osiągnięcie wzajemnej współpracy systemów teleinformatycznych i rejestrów publicznych. 2. Oszczędności budżetowe dzięki skuteczniejszym wydatkom publicznym na informatykę oraz przeniesieniu usług publicznych na platformę elektroniczną. 3. Zwiększenie skuteczności działania oraz jakości świadczonych przez administrację publiczną usług. Zapisy ustawy umożliwią społeczeństwu łatwiejszy dostęp do urzędów administracji publicznej przez uczynienie z nich instytucji dostępnych 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu i zorientowanych na potrzeby obywateli. Sprawny rozwój elektronicznej administracji wg propozycji ustawy wymaga: 1. Konsolidacji i zapewnienia kooperacji prac pomiędzy ministerstwami i innymi instytucjami administracji publicznej właściwymi dla rozwoju elektronicznej administracji w Polsce. 2. Stworzenia standardów oraz zaleceń dla systemów administracji publicznej, w szczególności w aspekcie członkostwa Polski w Unii Europejskiej. 3. Wzmocnienia zarządzania i koordynacji systemów informacyjnych. 4. Współpracy pomiędzy centralnymi, regionalnymi oraz lokalnymi instytucjami administracji publicznej w celu stworzenia synergii działania, ułatwienia przepływu informacji, unikania powielania błędów oraz nierównomiernego rozwoju elektronicznej administracji. 5. Efektywnego wykorzystania funduszy strukturalnych w celu zapewnienia budowy i rozwoju elektronicznej administracji. 6. Integracji prac sektora publicznego i prywatnego oraz środowiska akademickiego w celu

23 stworzenia narodowego programu badań i rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Ustawa zakłada m.in. osiągnięcie minimalnego stanu zgodności technicznej komponentów sprzętowych i programowych systemów teleinformatycznych, co umożliwi współpracę systemów teleinformatycznych używanych przez różne podmioty publiczne do realizacji właściwych im zadań i stworzenie dzięki temu krajowych ram interoperacyjności systemów informacyjnych. Ponadto sprawny przepływ informacji pomiędzy podmiotami publicznymi, bezpośrednio przekłada się na zwiększenie szybkości i skuteczności ich działania. Szczególnie ważne jest to, że ustawa przewiduje stworzenie Planu Informatyzacji Państwa o perspektywie 5 lat (kroczącej) i ustanowienie wieloletnich projektów informatycznych o publicznym zastosowaniu. Przy czym ustawa rozróżnia: ponadsektorowy projekt informatyczny - projekt informatyczny o publicznym zastosowaniu, którego zakres przedmiotowy dotyczy spraw należących do właściwości więcej niż jednego działu administracji rządowej, sektorowy projekt informatyczny - projekt informatyczny o publicznym zastosowaniu, którego zakres przedmiotowy dotyczy spraw należących do właściwości jednego działu administracji rządowej. Ustawa zakłada także stworzenie odpowiednich mechanizmów finansowych i kontrolnych związanych z realizacją Planu. Fundamentalne znaczenie dla budowy społeczeństwa informacyjnego w Polsce ma również Ustawa Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 roku. Zaproponowane w ustawie rozwiązania powinny sprzyjać: dalszemu rozwojowi infrastruktury telekomunikacyjnej, zwiększeniu dostępności usług telekomunikacyjnych, zliberalizowaniu dostępu do rynku, z uwzględnieniem stopnia rozwoju rynku polskiego. Generalnym celem ustawy, do której nawiązuje przedmiot projektu jest zapewnienie powszechnej, tańszej, szybszej i bezpieczniejszej łączności. Cele ustawy zostaną zapewnione przede wszystkim poprzez:

24 uregulowania dotyczące usługi powszechnej, uwzględniające rozwój technologiczny, rozwój rynku oraz zmiany w zapotrzebowaniu użytkowników, ułatwienie implementacji nowych rozwiązań technologicznych szczególnie w zakresie cyfrowych technologii telekomunikacyjnych, wspieranie przez regulatora działań na rzecz interoperacyjności sieci, uregulowania dotyczące współkorzystania z infrastruktury telekomunikacyjnej. Zgodnie z przepisami ustawy ze środków publicznych, jak w tym przypadku z budżetu państwa będą finansowane wydatki związane ze świadczeniem usługi przyłączenia do sieci w celu zapewnienia korzystania z usługi szerokopasmowej dostępu do Internetu przez jednostki uprawnione, takie jak: szkoły publiczne, szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, publiczne zakłady kształcenia nauczycieli, niepubliczne zakłady kształcenia nauczycieli, publiczne centra kształcenia ustawicznego, centra kształcenia praktycznego, młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, poradnie psychologiczno pedagogiczne, publiczne placówki doskonalenia nauczycieli, publiczne biblioteki pedagogiczne oraz biblioteki publiczne dysponentami będą jednostki samorządu terytorialnego, szkoły, placówki i biblioteki publiczne prowadzone przez właściwych ministrów, z budżetów tych ministerstw, państwowe i niepaństwowe szkoły wyższe z budżetów ministerstw właściwych nadzorujących te placówki. Zapleczem prawnym jest także Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 roku. Dostosowuje ona polskie prawo do obowiązującego ustawodawstwa europejskiego w zakresie przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze komunikowania elektronicznego. Określa ponadto obowiązki usługodawcy związane ze świadczeniem usług drogą elektroniczną oraz zasady wyłączania jego odpowiedzialności z tytułu świadczenia tego rodzaju usług, a także zasady ochrony danych osobowych osób fizycznych korzystających z tych usług.

25 Zgodnie z ustawą usługami świadczonymi drogą elektroniczną są wszystkie usługi, których wykonanie następuje przez wysłanie i odbieranie danych za pomocą systemów teleinformatycznych na indywidualne żądanie klienta, bez jednoczesnej obecności stron, przy czym dane te muszą zostać transmitowane za pośrednictwem sieci publicznych. Usługi świadczone drogą elektroniczną zawierają szeroki katalog działań gospodarczych, a w szczególności usługi umożliwiające zawieranie w tym trybie umów sprzedaży, reklamy oraz informacji handlowej. Usługi te będą obejmować również usługi polegające na przechowywaniu i udostępnianiu danych dostarczanych przez usługobiorców, a także usługi polegające na dostępie do Internetu świadczone przez właściwych usługodawców. Do usług zalicza się także przekazywanie informacji handlowych pocztą elektroniczną, jeżeli będzie się to odbywało na żądanie klienta. Kolejnym ważnym aktem prawnym jest Ustawa z dnia 5 lipca 2002 r. o ochronie niektórych usług świadczonych drogą elektroniczną opartych lub polegających na dostępie warunkowym określająca zasady ochrony prawnej niektórych usług świadczonych odpłatnie drogą elektroniczną opartych lub polegających na dostępie warunkowym. Usługi oparte na dostępie warunkowym zdefiniowano w ustawie jako usługi, z których korzystanie jest uzależnione od uprzedniego nabycia przez usługobiorcę urządzenia dostępu warunkowego lub uzyskania indywidualnego upoważnienia dostępu do danej usługi. Usługą opartą na dostępie warunkowym będzie zatem usługa dostępna po zalogowaniu się do serwisu. Zgodnie z art. 3 ustawy usługami chronionymi są: inne usługi świadczone na indywidualne żądanie usługobiorcy drogą elektroniczną bez jednoczesnej obecności stron.

26 3 REGI ONALNY ASPEKT SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO Regionalne kierunki budowy społeczeństwa informacyjnego zostały odzwierciedlone w Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego do 2020 roku jako załącznik do Uchwały nr XLVIII/649/2005 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30listopada 2005 r. Zgodnie z założeniami Strategii... jednym z priorytetów w rozwoju gospodarczym województwa dolnośląskiego powinna być budowa gospodarki opartej na wiedzy. Priorytet ten będzie wdrażany m.in. poprzez: 1. Rozwijanie nowoczesnych technik i technologii również w sferze usług oraz umiejętności ich wykorzystania. Działanie obejmuje wspieranie działalności badawczej i technologicznej przedsiębiorstw produkcyjnych oraz inicjatyw zmierzających do rozwoju regionalnego sektora usług (materialnych i niematerialnych). Przedmiotem działania jest stymulowanie rozwoju rynku technik i technologii, w szczególności BAT, wspieranie działalności B+R prowadzonej w przedsiębiorstwach, w tym dofinansowanie badań przemysłowych i badań przedkonkurencyjnych przez przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw we współpracy z instytucjami prowadzącymi działalność naukowo-badawczą, tworzenie i wprowadzanie w regionie innowacji technologicznych i organizacyjnych w istniejących już przedsiębiorstwach, wsparcie korzystania przez przedsiębiorców z technologii informacyjno-komunikacyjnych, tworzenie bezpiecznych sieci i systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Wsparcie projektów zwiększających absorpcję nowoczesnych technologii w sferze usług, wdrażanie sytemu informacji o najnowszych produktach. 2. Wsparcie dla transferu technologii. Działanie obejmuje wspieranie przedsiębiorstw pozyskujących nowe technologie. Przedmiotem działania jest identyfikacja źródeł pozyskiwania nowych technologii, ich promocja, upowszechnianie wiedzy dotyczącej ich użyteczności i efektywności oraz sposobów praktycznego ich wykorzystania, a także finansowe wsparcie transferu nowych technologii. Wśród priorytetów odnoszących się do sfery społecznej Strategia... wymienia m.in. poprawę jakości i efektywności systemu edukacji i badań naukowych. Jednym z działań służących realizacji priorytetu będzie zapewnienie powszechnego dostępu do technologii informacyjno komunikacyjnych. Działanie to obejmuje poprawianie dostępu do usług elektronicznych

27 mieszkańców Dolnego Śląska, wsparcie rozwoju sieci i usług elektronicznych przez podmioty prywatne oraz zapewnienie powszechnego dostępu do informacji o zasobach innowacyjnych. Przedmiotem działania jest wspieranie projektów służących budowie infrastruktury dostępu szerokopasmowego do Internetu dla sfery publicznej i komercyjnej. 3.1 TECHNOLOGIE DOSTĘPU DO INTERNETU TECHNOLOGIE DOSTĘPU PRZEWODOWEGO Najczęściej są to sieci szkieletowe i dostępowe oparte na klasycznych mediach tj. światłowodach, kablach miedziowych oraz przy wykorzystaniu technologii SDH, PDH, ATM Gigabit Ethernet, które umożliwiają szerokopasmową transmisję danych w sposób najbardziej wydajny. Pozostałe najczęściej stosowane technologie dostępu przewodowego: DSL (Digital Subscriber Line) jest to najpowszechniej wykorzystywana technologia dostępu szerokopasmowego za pośrednictwem istniejących cyfrowych linii telefonicznych. Najbardziej popularną odmianą DSL jest ADSL, która zapewnia asymetryczną transmisję tzn. wysoką przepływność danych do odbiorcy, a niską od odbiorcy. VDSL jest obecnie najnowszą odmianą DSL oferującą szybkość do 52 Mbit/s na krótkich dystansach i najbardziej odpowiednią dla miejskich zastosowań biznesowych. Zaletą technologii DSL jest relatywnie niski koszt dostępu oraz korzystanie z istniejącej infrastruktury sieci telefonicznej. Wadą natomiast jest ograniczona przepływność do 2 Mbit/s dla obecnie oferowanej usługi. Telewizja kablowa (CATV) wykorzystuje dla dwukierunkowej transmisji danych zakresy nieprzeznaczone do rozprowadzania sygnałów telewizyjnych i radiofonicznych w sieci kablowej. Zaletą tej technologii jest niski koszt dostępu oraz wykorzystanie istniejącej infrastruktury CATV. Wada to ograniczona przepływność do 30 Mbit/s oraz konieczność modernizacji wielu sieci CATV. FITL (Fiber in the Loop) zastosowanie światłowodów w pętli abonenckiej. Technologia ta dostarcza architekturę sieci umożliwiającą świadczenie szerokiej gamy usług przy wysokiej jakości transmisji w części światłowodowej. Systemy te charakteryzują się również niskim kosztem eksploatacji. W rozproszonej grupie abonentów koszty budowy sieci w tej technologii znacznie jednak wzrastają.

28 Reasumując, to technologie dostępu przewodowego są najlepiej rozwinięte. Ich zaletą jest wysoki poziom bezpieczeństwa i stosunkowo niskie koszty utrzymania przy wysokiej amortyzacji. Istotną wadą są natomiast znaczące nakłady inwestycyjne wzrastające wraz ze wzrostem długości danej infrastruktury TECHNOLOGIE DOSTĘPU BEZPRZEWODOWEGO Dostęp satelitarny zaletą technologii satelitarnej jest dostępność do nawet najbardziej oddalonych miejsc, co wydaje się korzystne na obszarach wiejskich i w małych miastach z uwagi na brak istniejącej infrastruktury. Wadą tej technologii jest wysoki koszt urządzeń końcowych oraz brak możliwości korzystania z kanału zwrotnego realizowanego w tej samej technologii. Dostęp drogą radiową jest to najbardziej popularne rozwiązanie, dla którego można znaleźć wiele różnych technologii na rynku. Architektura sieci składa się ze stacji bazowych, które swoim zasięgiem pokrywają obszar za pomocą sygnału radiowego zgodnie z modelem punkt wielopunkt. Stacje bazowe są połączone do sieci operatora poprzez urządzenia transmisyjne zazwyczaj punkt punkt (połączenia, światłowodem miedzią lub radiolinią). Terminal odbiorczy jest zainstalowany w lokalizacji abonenta. Zaletą tej technologii jest możliwość zastosowania w trudno dostępnym terenie, natomiast wadą może być wysoki koszt infrastruktury i logistyki. WLAN bezprzewodowa siec lokalna. Stosowana najczęściej jako bezprzewodowe realizacje sieci LAN i zwykle instalowana jest w biurach, salach konferencyjnych, dworcach, lotniskach, kawiarniach itp. Opracowanych jest kilka standardów tej sieci. Przepływności danych dochodzą do 11 Mbit/s przy zasięgach około 100 m. Zaletą tej technologii jest wysoka przepływność danych, niski koszt technologii i logistyki. Wadą natomiast są liczne zakłócenia mogące się pojawić na terenach mocno zurbanizowanych.

29 4 BUDOWA SYSTEMU TRANSMISJI DANYCH W GŁOGOWIE 4.1 ZAŁOŻENIA TECHNICZNE Planuje się, iż system transmisji danych dla miasta Głogowa zostanie zbudowany w oparciu o system dostępu radiowego klasy punkt - wiele punktów (LMDS). Jest to cyfrowy system radiowy pracujący w koncesjonowanym paśmie zapewniający odpowiedni zasięg oraz jakość i szybkość transmisji danych zarówno dla sieci wideomonitoringu, jak i danych w postaci cyfrowej pochodzących z innych systemów. Konfiguracja punkt - wiele punktów umożliwia łatwą implementację oraz ułatwia ewentualną rozbudowę poprzez dodanie dodatkowych segmentów stacji bazowej i kolejnych terminali. Ewentualne kolejne stacje bazowe systemu teletransmisyjnego mogą być także dołączone do infrastruktury sieci za pomocą wydzielonych cyfrowych linii radiowych (radiolinii). Zaprojektowana dla Głogowa bezprzewodowa radiowa sieć dostępowa LMDS pracująca w koncesjonowanych pasmach częstotliwości 26 lub 28 GHz będzie spełniać następujące założenia funkcjonalne: 1. Umożliwi dołączenie i poprawne funkcjonowanie 20 punktów kamerowych wyposażonych w zintegrowane kamery szybkoobrotowe. 2. Zapewni powszechny dostęp do Internetu i bezpieczną transmisję danych dla potrzeb: systemu monitorowania i sterowania ruchem pojazdów zielona fala, kiosków informacyjnych, terminali prywatnych obywateli, punktów publikowania biuletynu informacyjnego w formie elektronicznej, telefonii internetowej (VOIP) komunikującej Urząd Miasta w Głogowie i jego jednostki organizacyjne za pośrednictwem miejskiego serwera, Urzędu Miasta Urzędów Gmin, bibliotek, muzeów, systemu e-urząd,

30 systemu e-tabor, synchronizacji central telefonicznych. 3. Pozwoli monitorować system przez sieć Wi-Fi LAN. Dla łączy o żądanej przepustowości do 0,128 Mbps nie będzie stosowana nadsubskrybcja. 4.2 ZAŁOŻENIA FUNKCJONALNE W obszarze zasięgu poszczególnych sektorów stacji bazowych znajdować się będą zarówno kamery monitoringu wizyjnego jak i punkty dostępowe dla sieci transmisji danych. Wobec tego należy przewidzieć odpowiednią przepustowość sektorów stacji bazowej, która umożliwi obsłużenie transmisji obydwu sygnałów. Założenia funkcjonalne dla Głogowa przedstawiają się następująco: wydzielona sieć VPN 1 /VLAN 2 (szybkość transmisji danych 4 Mbit/s), umożliwiająca wymianę danych bazodanowych, obieg dokumentów i wypełnianie formularzy w ramach usługi e-comerce 3, dostępność pracy w trybach ekranowych w systemach Windows i UNIX 4 z wykorzystaniem usług Active Directory 5 oraz dostęp do Internetu, wydzielona sieć VPN/VLAN (szybkość transmisji danych 2 Mbit/s), dedykowana na potrzeby sieci punktów dostępowych tzw. kiosków internetowych 6 obsługujących mieszkańców i wyposażonych w aplikacje udostępniające usługi w zakresie obiegu dokumentów w instytucjach samorządowych oraz zapewniających dostęp do jawnych hurtowni danych jednostek samorządowych, udostępnienie mieszkańcom usług internetowych w oparciu o projektowane punkty dostępowe na bazie sieci WLAN 7, bądź sieci przewodowych o ograniczonym paśmie do 1 Mbit/s w ramach usługi bezpłatnych (z możliwością poszerzenia w przyszłości parametrów transmisji w oparciu o zainstalowane już urządzenia po zabezpieczeniu przepływności na 1 VPN Virtual Private Network (Wirtualna Sieć Prywatna) 2 VLAN Virtual Local Area Network (Wirtualna Sieć Lokalna) 3 e-comerce usługi komunikacji internetowej 4 Windows i Unix systemy operacyjne 5 Active Direktory aktywne zarządzanie 6 Kiosk Internetowy dostęp do Internetu w miejscach publicznych 7 WLAN Wireless Local Area Network (bezprzewodowa sieć lokalna)

31 traktach dostępowych do styku internetowego). 4.3 SIEĆ TRANSMISJI DANYCH Założono, że na potrzeby systemu transmisji danych dla miasta Głogowa zostanie wykorzystana radiowa sieć dostępowa zaprojektowana w oparciu o urządzenia elektroniczne LMDS klasy punkt wielopunkt. Punkty dostępowe wyposażone zostaną w abonenckie terminale radiowe pracujące w odpowiednich sektorach stacji bazowej. Poza siecią dostępową punkt wielopunkt możliwe będzie również zastosowanie radiolinii punkt punkt, umożliwiających transmisję danych pomiędzy stacjami bazowymi oraz pomiędzy stacjami bazowymi, a centrami monitorowania. System klasy LMDS jest cyfrowym, radiowym systemem pracującym na wysokich koncesjonowanych pasmach częstotliwości między innymi 26 GHz i 28 GHz. Systemy tego typu oferują szerokopasmową transmisję danych pomiędzy stacją bazową, a terminalami radiowymi instalowanymi u użytkowników końcowych. System LMDS może pracować zarówno w topologii punkt punkt, jak i punkt wielopunkt, co pozwala na budowę szerokopasmowych sieci dostępowych. Poniżej zaprezentowano architekturę sieci dostępowej zbudowanej w oparciu o urządzenia transmisyjne klasy LMDS.

32 Rysunek 2: Architektura bezprzewodowego systemu transmisji danych punkt wielopunkt, bazującego na urządzeniach klasy LMDS. W przypadku budowy infrastruktury teleinformatycznej bazującej na urządzeniach transmisyjnych klasy LMDS konieczne jest takie usytuowanie anten nadawczo odbiorczych stacji bazowej oraz terminali abonenckich, aby zachodziła pełna widoczność pomiędzy nimi. Wymaganie to, związane jest z transmisją radiową na częstotliwościach mikrofalowych, w których fale rozchodzą się prostoliniowo. Systemy klasy LMDS przeznaczone są w szczególności dla transmisji danych ze stałą przepływnością (CBR 8 ) oraz możliwie niewielkimi opóźnieniami utrzymującymi się na stałym poziomie. Abonenckie terminale radiowe systemów LMDS wyposażone są w interfejsy sieciowe zdefiniowane przez ITU-T 9, między innymi zgodne z zaleceniem G interfejsu E-1 11 oferującego przepływność 2 Mbit/s. Utrzymanie przepływności na stałym poziomie jest szczególnie istotne w 8 CBR Constant Bit Rate (stała przepływność danych) 9 ITU-T International Telecommunication Union Telecommunication Standardization Sector (międzynarodowa jednostka zajmująca się standardami) 10 G.703 standard opisujący interfejs 11 E-1 interfejs cyfrowy oferujący przepływność 2 Mbit/s

33 przypadku usług takich jak transmisja sygnałów video (telewizja kablowa, systemy monitorowania wizyjnego) i głosu (współpraca systemu z centralami telefonicznymi). Systemy klasy LMDS obsługują ponadto interfejsy sieciowe Ethernet 10 Base-T 12, jednak w tym przypadku konieczne jest zastosowanie urządzenia dopasowującego interfejs Ethernet do Interfejsu G.703 E-1. W przypadku wykorzystania systemu LMDS na potrzeby projektowanej infrastruktury teleinformatycznej w Głogowie konieczne byłoby zastosowanie konwerterów E 1 Ethernet, umożliwiających współpracę urządzeń transmisyjnych klasy LMDS z istniejącym systemem punkt wielopunkt, wyposażonym w interfejsy sieciowe FastEthernet. Zasięg systemu, czyli maksymalna odległość pomiędzy abonenckim terminalem radiowym, a stacją bazową zależy od szerokości sektora (kierunkowości anten). W tym przypadku mogą być zastosowane anteny kierunkowe 60 o lub 90 o oraz anteny dookólne. 4.4 SIEĆ DOSTĘPOWA PUNKT - WIELOPUNKT Sieć dostępowa punkt wielopunkt zostanie wykonana w oparciu o urządzenia elektroniczne LMDS. Założono, że transmisja sygnału wizyjnego z każdej kamery odbywać się będzie z prędkością 2 Mbit/s. Sieci lokalne użytkowników zostaną połączone ze stacją bazową w technologii LMDS z dołączoną odpowiednią anteną kierunkową. Założony terminal radiowy posiadać będzie interfejs sieciowy 10/100 Base-T Ethernet, poprzez który przewodem FTP kat.5 zakończonym złączami RJ-45, zostanie połączony z przełącznikiem sieciowym, do którego dołączone będą lokalne podsieci. Terminal z modułem zewnętrznym (antena) połączony będzie odpowiednim przewodem koncentrycznym przeznaczonym do zastosowań zewnętrznych, zakończonym złączami F. Moduł stacji bazowej wyposażony jest w interfejs sieciowy 10/100 Base-T Ethernet, analogicznie jak abonenckie terminale radiowe. Każdy z sektorów obsługiwany jest przez jedną kartę rozszerzeń stacji bazowej, do której dołączany jest moduł zewnętrzny w postaci odpowiedniej anteny. Połączenie jednostki wewnętrznej z jednostką zewnętrzną jest analogiczne jak w przypadku abonenckich 12 Ethernet 10 Base-T - standard okablowania sieci Ethernet stosowany w sieciach lokalnych

34 terminali radiowych. Zastosowana stacja bazowa umożliwia między innymi tworzenie sieci wirtualnych, dzięki czemu możliwe jest zwiększenie bezpieczeństwa transmitowanych danych. Cyfrowy system radiowej transmisji danych powinien spełniać poniższe wymagania: 1. Praca w paśmie chronionym w zakresie 3,5 GHz, 3,7 GHz, 10 GHz, 26 GHz, 28 GHz lub 32 GHz. 2. Praca z szerokością kanału minimum MHz. 3. Możliwość ustawiania różnej szerokości kanału radiowego dla uplink i downlink. 4. Zasięg maksymalny w przedziale od 3 do 5 km od stacji bazowej z wyłączeniem kierunków (azymutów), dla których przeszkody terenowe stanowią istotne ograniczenie propagacji w wyżej wymienionych pasmach częstotliwości. 5. Interfejsy stacji bazowej i abonenckich Ethernet 10/ Maksymalna wydajność (netto na protokole TCP/IP) mogąca być dostarczona do jednostki abonenckiej nie mniej niż 4-8 Mbps half-duplex. 7. Ilość jednostek abonenckich nie mniejsza niż 80 na stacje bazową. 8. Co najmniej 5 klasy priorytetów dla usług sieciowych. 9. Zapewnienie jakości transmisji (QoS) dla każdej z usług sieciowych poprzez osobno konfigurowalne parametry. 10. Wielodostęp FDMA z podziałem pasma na określoną liczbę kanałów wykorzystywanych do transmisji. 11. Możliwość zastosowania anten z polaryzacją V i H. 12. Możliwość dynamicznego zarządzania pasmem, gdy dany abonent nie korzysta z pasma, pasmo to musi być dostępne dla innych klientów systemu. 13. Wydajność sieciowa systemu nie mniejsza niż 70% wydajności radiowej 3,0 bit/hz. 14. Dynamiczna obsługa modulacji QPSK, 8PSK, 16 PSK. 15. Możliwość budowy stacji bazowej o pokryciu 360 stopni przy pomocy 4 lub 6 sektorów. 16. Możliwość rozbudowy poprzez powielenie ilości sektorów.

35 5 SPECYFIKA I DEFINICJE PRZYJĘTYCH W STRATEGII ROZWIĄZAŃ FUNKCJONALNO - TECHNICZNYCH W niniejszej części strategii przedstawiono i opisano systemy oparte o konkretne rozwiązania techniczne i aktualnie produkowane urządzenia. Przegląd zaproponowanych rozwiązań technicznych dokonano pod kątem ich parametrów i dostępnych technologii. 5.1 SYSTEM BEZPRZEWODOWEJ TRANSMISJI DANYCH Zaprojektowany dla Głogowa system transmisji danych złożony jest z trzech modułów: punkty kamerowe i sieci lokalne dołączone do terminali radiowych, stacje bazowe, radiolinia łącząca stacje bazowe. Przy ograniczonej wielkości i korzystnej topologii rozmieszczenia terminali możliwe jest zastosowanie jednej stacji bazowej. Poniżej opisano poszczególne moduły systemu oraz instalowane w nich urządzenia elektroniczne. 5.2 SIECI LOKALNE Local Area Network (LAN) umożliwia współdzielenie zasobów komputerowych takich jak: urządzenia peryferyjne, aplikacje, informacje przez wielu pracowników. Sieci lokalne mogą być wykonywane w technologii przewodowej jak i bezprzewodowej. W sieciach lokalnych przewodowych najczęściej stosuje się technologię Ethernet wykorzystującą karty sieciowe do przekształcania pakietów danych w sygnały, które są następnie przesyłane w sieci komputerowej. Specyficzną grupą sieci lokalnych są punkty kamerowe. 5.3 PUNKT DOSTĘPOWY Punkt dostępowy w projektowanym systemie będzie punktem łączącym sieć lokalną z siecią

36 transmisji danych będącą przedmiotem opracowania. Punkt dostępowy składać się będzie z: routera, terminala radiowego, przełącznika sieciowego Switch, zasilacza UPS. Poszczególne elementy punktu dostępowego opisane zostały w kolejnych podrozdziałach. Urządzenia punktu dostępowego umieszczone zostaną w szafce teletechnicznej z ochroną odpowiadającą miejscu instalacji szafki. Transmisja danych wymaga zastosowania kabla FTP kat.5. Połączenie sieci lokalnej z siecią transmisji danych zapewni terminal radiowy z anteną. Router umożliwia stworzenie podsieci w każdej sieci lokalnej. Uwaga! W każdym punkcie dostępowym będzie stosowany switch o liczbie portów umożliwiającej podłączenie określonej przez Inwestora liczbie terminali końcowych ROUTER Router jest urządzeniem sieciowym określającym kolejny punkt sieciowy, do którego mają być przesyłane pakiety danych. Urządzenie to wykorzystywane jest przede wszystkim do łączenia ze sobą sieci. Router oddziela podsieci, które tworzą większą sieć transmisji danych TERMINAL RADIOWY Terminal radiowy znajdujący się w szafce przy punkcie dostępowym jest urządzeniem umożliwiającym przesyłanie danych do punktów w projektowanej sieci transmisji danych poprzez łącza radiowe i odbierającym stamtąd dane. Jest on wyposażony w antenę kierunkową ustawioną tak, aby widziała stację bazową. W projektowanym systemie monitorowania wizyjnego założono zastosowanie terminali radiowych systemu LMDS umożliwiających transmisję sygnałów E1 13 o przepływności 2 Mbit/s. Terminal radiowy podobnie jak stacja bazowa złożony jest z jednostki zewnętrznej ODU 14 i jednostki wewnętrznej IDU 15, które połączone są ze sobą przewodem 13 E1 - interfejs telekomunikacyjny o przepływności 2 Mbit/s 14 ODU - Outdoor Unit ( jednostka zewnętrzna terminala radiowego) 15 IDU - Indoor Unit (jednostka wewnętrzna terminala radiowego)

37 współosiowym. Jednostka wewnętrzna jest urządzeniem, o standaryzowanej wysokości 9,5U, montowanym w szafie Rack 19. W skład jednostki wewnętrznej w zależności od typu wchodzi modem komunikacyjny (modemy komunikacyjne) umożliwiający(e) transmisję strumienia(i) E-1 oraz system częstotliwości pośredniej. Jednostka zewnętrzna ODU jest zintegrowanym z planarną anteną zespołem wzmacniacza częstotliwości nośnej oraz konwertera częstotliwości pośredniej na częstotliwość nośną połączonym z IDU specjalnym kablem koncentrycznym dla bardzo wysokich częstotliwości, jakie występują w urządzeniach LMDS PRZEŁĄCZNIK SIECIOWY (SWITCH) Switch jest przełącznikiem umożliwiającym jednoczesne dołączenie transmisji danych do sieci, pracującej w standardzie Ethernet dla kilku urządzeń sieciowych wyposażonych w odpowiedni interfejs (10/100/1000 Base-T). Urządzenia te dołączone są do przełącznika przewodami teleinformatycznymi, przeznaczonymi do odpowiedniego zastosowania (w zależności od miejsca montażu przełącznika i urządzeń) i zakończonymi złączami RJ-45. W punktach kamerowych zastosowane zostaną wieloportowe przełączniki sieciowe wyposażone w interfejsy 10/100 Base-T Ether ZASILANIE PUNKTU DOSTĘPOWEGO Punkty dostępowe zasilane będą z sieci elektrycznej budynku, w którym będą instalowane. Zasilanie punktu dostępowego musi być wyposażone w ochronę przeciwprzepięciową i nadprądową. Ochrona przeciwprzepięciowa zakłada stosowanie trzech stopni ochrony z wykorzystaniem ograniczników klasy B, C i D. Ograniczniki klasy B (100 ka pierwszy stopień) służą do ochrony przed przepięciami wywołanymi wyładowaniami atmosferycznymi bezpośrednimi lub pobliskimi. Ogranicznik klasy B stosuje się wówczas, gdy istnieje możliwość wpłynięcia prądu piorunowego do instalacji wewnętrznej budynku. Ograniczniki klasy C (15 ka) stanowią drugi stopień ochrony. Ograniczniki klasy D (1-10 ka) służą do indywidualnej ochrony czułych urządzeń. Ograniczniki są instalowane bezpośrednio przed urządzeniem, które ma być chronione. Układy poprawnie dobranych i rozmieszczonych ograniczników powinny współdziałać z innymi urządzeniami elektrycznymi i tworzyć warunki zapewniające ciągłe i bezawaryjne zasilanie urządzeń i systemów

38 teleinformatycznych. 5.4 STACJA BAZOWA Stacja bazowa złożona jest z szafki teletechnicznej oraz z anten sektorowych pokrywających swoim zasięgiem obszar, na którym przewidziano założenie punktów kamerowych oraz pozostałych terminali radiowych korzystających z tego punktu dostępowego. W szafce teletechnicznej znajdują się: moduł stacji bazowej, switch, konwerter światłowodowy, urządzenia UPS MODUŁ STACJI BAZOWEJ Podstawową funkcją stacji bazowej jest odbiór i nadawanie sygnałów do i z terminali końcowych. W zależności od typu, stacje bazowe mogą być wyposażone w sektory z antenami o kącie promieniowania 45, 60 lub 90. Moduł stacji bazowej zasilany będzie z zasilacza UPS znajdującego się w szafce teletechnicznej stacji bazowej PRZEŁĄCZNIK SIECIOWY Zastosowanie przełącznika sieciowego w stacji bazowej jest konieczne do połączenia wszystkich urządzeń systemu w lokalną sieć Ethernet. Switch musi być wyposażony w porty 10/100 Base-T, do których dołączone zostaną moduły stacji bazowej i radiolinii oraz nadajnik. Założono zastosowanie pięcioportowego przełącznika sieciowego 10/100 Base-T ZASILANIE STACJI BAZOWEJ W celu podtrzymania ciągłości pracy systemu w przypadkach awarii linii zasilających zostanie zastosowany system awaryjnego zasilania złożony z zasilacza UPS wraz z bateriami o odpowiedniej pojemności. Wymagane jest, aby system zasilania awaryjnego umożliwiał podtrzymanie napięcia

39 przez co najmniej 60 minut. 5.5 ACCESS POINT Access point (lokalny punkt dostępu AP) służy do bezprzewodowej komunikacji z urządzeniami wyposażonymi w bezprzewodowe karty sieciowe. AP umożliwia utworzenie lokalnej sieci bezprzewodowej i zarządza ruchem w jej obrębie. AP składać się będzie z następujących elementów: terminala radiowego, który będzie stanowił połączenie z siecią transmisji danych w mieście Głogów, przełącznika sieciowego, AP, z którym drogą radiową będą się mogły komunikować wybrane urządzenia w zakładzie, zasilacza UPS. Wszystkie urządzenia będą umieszczone w szafce teletechnicznej o odpowiednim stopniu ochrony IP (indem of protection). 5.6 POJEMNOŚĆ SYSTEMU TELEKOMUNIKACYJNEGO Podstawowym parametrem charakteryzującym każdy system telekomunikacyjny jest jego pojemność, rozumiana ogólnie jako liczba możliwych do obsłużenia abonentów (terminali) oraz przepustowość, jaką ten system jest w stanie zapewnić w dostępnym paśmie. Termin ten, jakkolwiek powszechnie stosowany bywa jednak do końca nie rozumiany. Cała idea sprowadza się do wyróżnienia dwóch rodzajów pasma: analogowego i cyfrowego. Definicja pasma analogowego jest bardzo prosta. Jest to zakres częstotliwości fal elektromagnetycznych, jakie dany system wykorzystuje. Właśnie te parametry opisujące środowisko działania systemu są przedmiotem zainteresowania np. URTiP. Pasmo cyfrowe, choć powiązane w ścisły sposób (poprzez wartościowość modulacji) z pasmem analogowym jest już ścisłą charakterystyką danego systemu i jest synonimem przepływności bitowej, podawanej w bitach na sekundę (bps). Jednym słowem prezentuje to, co system jest w stanie zaoferować użytkownikom końcowym. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przepływność binarna jest niejako wartością brutto tj. podlegającą opodatkowaniu przez sam system, który poza

40 przenoszeniem danych użytkowników końcowych musi również przenosić najprościej mówiąc informacje o organizacji tych danych i sposobie obchodzenia się z nimi. Zajmuje to oczywiście część pasma cyfrowego i jest zazwyczaj nazywane narzutem protokołów. Istotnym parametrem każdego systemu telekomunikacyjnego jest sposób jego wymiarowania, czyli określania zasobów potrzebnych do realizacji wyznaczonych zadań. Zazwyczaj nie jest konieczne i celowe, a najczęściej również możliwe technologicznie budowanie systemu zdolnego zawsze realizować pełen zakres funkcji w pełnej jakości dla wszystkich abonentów. Tutaj pojawia się pojęcie nadsubskrybcji (ovesubscription, overbooking), czyli niedowymiarowania systemu do możliwego do wygenerowania przez abonentów ruchu. Jest to powszechnie stosowane rozwiązanie pomagające zwiększyć dostępność do usług. Związane jest to z obniżeniem ich cen poprzez znaczne oszczędności w wydatkach na infrastrukturę, a jednocześnie przy starannym planowaniu pozwala utrzymać akceptowalnie wysoki poziom świadczenia i dostępności usług. Sprawność i użyteczność systemu telekomunikacyjnego zależy nie tylko od dostępnego dla systemu pasma, ale również sposobu, w jaki to pasmo jest wykorzystywane. Sposób obchodzenia się z ruchem generowanym przez abonentów określają klasy usług definiujące parametry tak zwanej Jakości Usług (QoS). Różnego rodzaju usługi wymagają różnych klas usług. Przykładowo przesyłanie głosu wymaga względnie niewielkiego pasma, ale za to w miarę stałego, niewielkiego opóźnienia oraz niewielkich strat danych. Natomiast dla pewnych usług transmisji danych jak np. poczty elektronicznej wartość opóźnienia nie odgrywa krytycznej roli. Bardziej zawiłe są z kolei wymagania dla transmisji wysokiej jakości ruchomych obrazów np. w systemach wideomonitoringu. Wymagane jest tu zarówno bardzo szerokie pasmo użyteczne rzędu 2 Mbit/s jak i transmisja bez opóźnień lub z bardzo niewielkimi opóźnieniami, rzędu maksymalnie 0,1 s. 5.7 WYMIAROWANIE PRZEPUSTOWOŚCI DLA GŁOGOWA. Stworzenie dla Głogowa systemu oferującego użytkownikom gwarancję przepustowości zbliżonej do maksymalnej (bez nadsubskrypcji) przy uwzględnieniu specyfikacji zadań dla systemu transmisyjnego oznacza z technicznego punktu konieczność znaczącego zwiększenia inwestycji w centralną część systemu. Wiąże się to głównie z zakupem znacznie większych lub większej ilości

41 stacji bazowych i osprzętu towarzyszącego jak np. anteny, zasilacze, itp. Analiza wykorzystania (obciążenia) systemu transmisyjnego pokazuje, że nie jest to jednak konieczne dla wielu zadań realizowanych przez system transmisyjny. Wyjątkiem jest tu transmisja danych w podsystemie wideomonitoringu, gdzie nadsubskrybcja nie jest możliwa. Biorąc pod uwagę fakt, że typowe systemy transmisyjne LMDS oferują skwantowane wartości pasma użytecznego stacji bazowej, to często występuje konieczność zainstalowania urządzeń z nadmiarem tego pasma. Na przykład dla obsługi 11 punktów kamerowych z transferem jednostkowym 2 Mbit/s potrzebne pasmo wynosi 22 Mbit/s, zaś dla radiowego systemu LMDS oferuje się segment stacji bazowej 28 Mbit/s. W przypadku, gdy system transmisyjny jest wielozadaniowy, to nadmiar przepustowości sektora stacji bazowej obsługującego wideomonitoring można wykorzystać do transmisji danych w innych podsystemach. Pozostała część systemu transmisji danych może pracować z nadsubskrypcją. Zaprojektowana dla segmentu transmisji danych nadsubskrybcja 4:1 oznacza, że system ten będzie dysponował pojemnością umożliwiającą zaspokojenie potrzeb 25% użytkowników, przy jednoczesnym maksymalnym obciążeniu terminali. Wartość 4:1 jest wielkością typową dla przewidzianych dla systemu zastosowań. Warto jednocześnie zauważyć, że operatorzy w zbliżonych zastosowaniach często zakładają nadsubskrybcję 30:1 i większą. Dostęp do sieci wszystkim zainteresowanym zapewni jedna lub kilka stacji bazowych, umieszczonych w wybranych lokalizacjach oraz połączonych z resztą sieci za pomocą przystępnych cenowo radiolinii.

42 6 BEZPIECZEŃSTWO DANYCH PRZESYŁANYCH W SIECI Za bezpieczeństwo danych transmitowanych w zaprojektowanej sieci będzie odpowiadał Router. Według danych producentów routery chronią dane poprzez następujące operacje: a) szyfrację WEP 40/64 i 104/128 bitów, b) szyfrację WPA-PSK, TKIP, c) szyfrację Dynamic Security Link d) szyfrację LEAP, e) Kontrola dostępu IEEE 802.1x, Autoryzacja/ Uwierzytelnienie, o EAP-MD5, o EAP-TLS, o EAP-TTLS, o PEAP, o EAP-SIM 1. Szyfracja, WEP, TKIP, AES. Szyfracja WEP (Wired Equivalent Privacy) odbywa się poprzez 40 lub 128 bitowy algorytm RC4 przy użyciu maksymalnie 4 kluczy szyfracji. Dla klucza 40/64 bitowego 10 cyfr hex, a dla 104/128 bitowego klucza 26 cyfr. Szyfracja Dynamic Security Link jest 128 bitową szyfracją z kluczem dynamicznym. Klucz jest negocjowany na każdą sesję i użytkownika. Wymiana kluczy następuje automatycznie. Kontrola dostępu do sieci IEEE 802.1x umożliwia korzystanie z wielu standardów autoryzacji użytkowników oraz szyfracji transmitowanych danych. IEEE 802.1x musi współpracować z systemem autentykacji Radius.

43 EAP-MD5 wykorzystuje do autoryzacji użytkownika jego nazwę i hasło. Używa algorytmu MD-5 HMAC 128 bitowy HASH hasła do porównania. Klient wysyła nazwę użytkownika do punktu dostępowego bez szyfracji następnie serwer sprawdza nazwę użytkownika i w odpowiedzi wysyła text-chellange. Następnie klient generuje odpowiedź używając hasła, przysłanego tekstu (challenge) i algorytmu MD5. Serwer używa tego samego algorytmu na haśle składowanym na serwerze Radius. Po porównaniu wyników następuje wpuszczenie klienta do sieci. EAP-TLS dokonuje autoryzacji i uwierzytelnienia poprzez wymianę cyfrowych certyfikatów. Klient wysyła identyfikator do serwera nazwę użytkownika lub komputera. Serwer sprawdza identyfikator klienta i wysyła swój cyfrowy certyfikat zawierający klucz publiczny oraz żądany algorytm szyfracji danych. Klient sprawdza cyfrowy certyfikat serwera i generuje klucz, który następnie wysyła do serwera po zaszyfrowaniu kluczem publicznym serwera. Serwer odszyfrowuje wiadomość za pomocą swojego klucza prywatnego i wysyła potwierdzenie do klienta. Potwierdzenie to jest zaszyfrowane otrzymanym od klienta kluczem. Procedura, która została opisana powyżej nazywana jest jako TLS handshake. Po wstępnym nawiązaniu połączenia serwer żąda cyfrowego certyfikatu od klienta. Klient wysyła certyfikat, który jest sprawdzany przez serwer. Przy zgodności certyfikatu klient uzyskuje dostęp do sieci.

44 7 ANALIZA DZIAŁAŃ NA RZECZ BUDOWY I ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO 7.1 REALIZACJA PROJEKTÓW W ZAKRESIE E-ADMINISTRACJI Propozycja przedstawionych przedsięwzięć informatycznych stanowić będzie wypełnienie założeń rządowej koncepcji pn. Wrota Polski, ukierunkowanej na umożliwienie obywatelowi załatwiania spraw urzędowych za pośrednictwem wykorzystania Internetu. Pod uwagę bierze się także wykorzystanie centrum telefonicznego oraz dostęp przy pomocy infomatów, telefonów komórkowych (SMS, WAP, PDA) i telewizji cyfrowej. Zgodnie z misją Wrót Polski wdrażanie elementów e-administracji powinno przyczynić się do zwiększenia o 10% rzeczywistej i o 40% potencjalnej efektywności administracji publicznej. Wiązać się to będzie ze świadczeniem usług publicznych przy jednoczesnym polepszeniu przejrzystości pracy w administracji (obiektywnego i bieżącego wglądu w jej funkcjonowanie) oraz elastyczności (zdolności szybkiego dostosowania funkcjonowania do zmian prawa i potrzeb obywateli). Istotą e-administracji jest także usprawnienie wymiany i przepływu informacji pomiędzy administracją a obywatelem oraz administracją a firmą. Takie rozwiązanie pozwoli obywatelowi zaoszczędzić czas i zapewni wygodę. W oparciu o zaprojektowany system transmisji danych w Głogowie możliwa będzie realizacja następujących projektów: Usługi świadczone na rzecz obywateli: rozliczenie podatku dochodowego, poszukiwanie ofert pracy i pomoc w znalezieniu pracy, uzyskanie praw do wypłat zasiłków z ZUS, uzyskanie dowodu osobistego, prawa jazdy, paszportu, dostęp do bibliotek katalogów publicznych i ich przeszukiwanie, zapisanie się na wizytę u lekarza, Usługi świadczone na rzecz firm: rejestracja oraz rozliczenie dotyczące obowiązku ubezpieczenia społecznego pracownika, zgłoszenia celne,

45 rozliczenie podatku dochodowego od osób prawnych i podatku VAT, przekazanie danych statystycznych, udział w zamówieniach publicznych, BAZY DANYCH DLA URZĘDÓW Baza danych to zbiór informacji umieszczonych w określony sposób w strukturach odpowiadająca założonemu modelowi danych. Baza danych operuje zazwyczaj na danych tekstowych i liczbowych. Można stworzyć bazę zawierającą grafikę czy muzykę. Wyróżniamy podstawowe rodzaje baz danych takie jak: bazy kartotekowe każda tablica danych jest osobnym dokumentem i nie może współpracować z innymi tablicami, bazy relacyjne umożliwiają współpracę wielu tablic danych ze sobą. Bazy relacyjne posiadają wewnętrzne języki programowania, wykorzystujące zwykle SQL do operowania na danych, za pomocą których możemy tworzyć zaawansowane funkcje obsługi danych. Zasady działania baz relacyjnych: wszystkie wartości danych oparte są na prostych typach danych, wszystkie dane przedstawiane są w formie dwuwymiarowych tabel, po wprowadzeniu danych możliwe jest ich porównywanie. bazy obiektowe, bazy strumieniowe. Podstawowe funkcje bazy danych to: projektowanie rekordów: nazwa pola, długość pola, rodzaj pola (tekstowe, liczbowe, logiczne), edycja (dopisywanie, usuwanie, poprawianie rekordów), sortowanie, wyszukiwanie i selekcja danych, tworzenie zapytań,

46 tworzenie raportów, drukowanie. Dla potrzeb Urzędu Miasta w Głogowie należy stworzyć bazę danych opartą na danych źródłowych pochodzących z ewidencji ludności oraz ewidencji działalności gospodarczej. Stworzenie jednej wspólnej bazy danych dla wszystkich urzędów jest możliwe dzięki stworzeniu kilku baz danych umieszczonych na jednym serwerze obsługiwanych przez wspólne oprogramowanie. Dla Głogowa można stworzyć takie bazy danych jak: baza mieszkańców, baza podmiotów gospodarczych. Na podstawie tych baz można stworzyć elementy dostępne dla określonego urzędu. Bazy danych powinny w stopniu wysokim zabezpieczać zawarte w nich dane, a także być systematycznie uzupełniane przez odpowiednie osoby. Każdy mieszkaniec wprowadzany jest do bazy danych przez urzędnika Urzędu Miejskiego. W bazie danych powinny pozostać wolne rekordy dla specyficznych jednostek. Dostęp do każdej z baz tworzących jedną wspólną bazę dla miasta powinien być zabezpieczany i chroniony autoryzacją i identyfikacją osób z niej korzystających. Oprogramowanie zarządzające musi umożliwiać nadawanie praw dostępu odpowiednim urzędom do odpowiednich informacji REGIONALNY SYSTEM INFORMACJI PRZESTRZENNEJ (RSIP) Realizacja tego przedsięwzięcia na terenie Głogowa pozwoli na zebranie wszelkich informacji o obiektach odwzorowanych w geodezyjnym układzie współrzędnych. Regionalny System informacji przestrzennej to nic innego, jak wprowadzenie idei społeczeństwa informacyjnego w dziedzinę gospodarki przestrzennej. Dzięki systemowi obywatel będzie miał wgląd do informacji o: terenie, zagospodarowaniu przestrzennym, ochronie środowiska, gospodarce wodnej, rolnictwie, drogach,

47 urzędach, zakładach opieki zdrowotnej, aptekach, placówkach edukacyjnych, zabytkach, itp. Cel powstania RSIP to zebranie informacji o nieruchomościach, ich właścicielach, przeznaczeniu w planach zagospodarowania przestrzennego oraz wycenie wartości nieruchomości. Zbieranie wspomnianych danych jest zadaniem niezbędnym do prawidłowej i kompletnej budowy systemu. W ten sposób każdy obywatel i praktycznie z każdego miejsca mającego dostęp do Internetu będzie mógł uzyskać informację o interesującym go obiekcie w regionie. Główny nacisk przy projektowaniu systemu należy zwrócić na zapewnienie ochrony oraz integralności i autentyczności przesyłanych danych. Obecne rozporządzenia np. dotyczące podpisu elektronicznego lub kryptografii danych niewątpliwie wzmocnią realizacje tego celu. Nie wszystkie jednak udostępnione dane w Regionalnym Systemie Informacji Przestrzennej będą miały charakter poufny. Dostęp do części z nich już obecnie musi być ściśle kontrolowany i nadzorowany. Tylko zapewnienie gwarancji bezpieczeństwa jest w stanie przekonać społeczeństwo do użytkowania systemu, który ostatecznie przesądzi o sukcesie projektu RSIP. Pełna realizacja projektu przy wykorzystaniu współczesnych metod komunikacji zapewni dostęp obywatelom do organów samorządu i administracji państwowej REGIONALNA PLATFORMA CYFROWA (RPC) Regionalna platforma cyfrowa będzie projektem wspierającym wymianę informacji pomiędzy poszczególnymi powiatami. Miasto Głogów wraz z innymi zainteresowanymi powiatami jest w stanie wdrożyć system informatyczny wspierający współpracę pomiędzy nimi. Celem RPC jest wdrożenie w urzędach platformy elektronicznej w postaci zintegrowanego i jednolitego systemu informatycznego, obejmującego: elektroniczny obieg i wymianę dokumentów, elektroniczną archiwizację dokumentów, świadczenie elektronicznych usług dla ludności z wykorzystaniem podpisu elektronicznego,

48 modernizacją infrastruktury informatycznej, stworzenie bezpiecznego systemu transmisji danych opartego na łączach szerokopasmowych. Generalny cel realizacji projektu to przygotowanie organizacyjno techniczne regionu do realizacji długotrwałego procesu budowy społeczeństwa informacyjnego i wyrównanie dysproporcji w zakresie dostępu i wykorzystania Internetu dla szybszego i sprawniejszego zarządzania regionem oraz zapewnienia rozwoju elektronicznych usług dla ludności i podmiotów gospodarczych. Szczególny nacisk zostanie położony na realizację wszystkich etapów zgodnie z programem e- Europe 2005, według którego: 1. informacje publiczne są dostępne na witrynie w Internecie, 2. możliwe jest pobieranie formularzy oraz innych druków związanych z wykonaniem usługi publicznej, 3. zachodzi interakcja umożliwiająca wypełnienie formularza na komputerze i przesłanie go z zabezpieczeniem zwrotnym. W efekcie realizowania Regionalnej Platformy Cyfrowej Miasto Głogów uzyska solidne wsparcie w elektronicznej obsłudze dokumentów i spraw w następujących działach: podatki, poszukiwanie pracy, wspomaganie socjalne, dokumenty osobiste, pozwolenie na budowę, akty urodzenia i małżeńskie, rejestracja nowej firmy, dostarczania danych statystycznych, pozwolenia dotyczące środowiska, zamówienia publiczne. Grupami docelowymi projektu będą pracownicy starostwa powiatowego, urzędów gmin, podległych urzędom jednostek organizacyjnych, klienci urzędów, społeczeństwo, podmioty gospodarcze, a także zainteresowani współpracą z urzędami oraz korzystający z informacji o

49 sprawach publicznych CENTRA DYSPOZYTORSKIE (CPR CENTRUM POWIADAMIANIA RATUNKOWEGO) Nowe technologie informatyczne stosowane w ramach budowy społeczeństwa informacyjnego powinny zostać wykorzystane przede wszystkim ku zwiększeniu poprawy bezpieczeństwa obywateli. Urząd Miasta Głogowa może zrealizować ten cel wykorzystując centra dyspozytorskie do wspierania i przyśpieszenia komunikacji pomiędzy służbami ratunkowymi. W oparciu o System Wspomagania Dowodzenia (SWD) zostały przygotowane rozwiązania dla powstających od kilku lat centrów dyspozytorskich służb ratowniczych. System SWD został rozbudowany o funkcjonalność związaną z obsługą zdarzeń przyjmowanych przez Dyspozytorów Pogotowia Ratunkowego, jak również do współdziałania z urzędami technicznymi wspierającymi prace dyspozytorów służb ratowniczych. Tak rozbudowany system SWD pozwala na: wykorzystanie jednolitej zintegrowanej bazy zasobów informacyjnych o posiadanym i dostępnym potencjale ratowniczym, wprowadzenie jednolitej obsługi zdarzeń ratowniczych bez względu na ich rodzaj, wykorzystanie jednolitych mechanizmów przekazywania danych pomiędzy jednostkami, skrócenie czasu wdrażania systemu informatycznego w Centrach Powiadamiania Ratunkowego, wykorzystanie mechanizmów integracji oprogramowania zarządzającego z urządzeniami technicznymi. Centrum Powiadamiania Ratunkowego jest złożonym obiektem organizacyjno technicznym. Jego uruchomienie pociąga za sobą konieczność wytworzenia odpowiedniej infrastruktury technicznej jak również przeprowadzenia integracji elementów wyposażenia. Głównymi elementami wyposażenia CPR są: węzeł techniczny, infrastruktura techniczna,

50 wyposażenie stanowisk dyspozytorskich, systemy techniki wykonawczej. W ramach węzła teletechnicznego można wyróżnić następujące wyposażenie: 1. cyfrowa centrala telefoniczna posiadająca możliwości integracyjne poprzez protokoły TAPI, CTI, 2. rejestrator korespondencji telefonicznej oraz radiowej, 3. serwer baz danych oraz aplikacji przeznaczonych dla zarządzania zasobami informatycznymi, 4. serwer komunikacji przeznaczony do integracji oprogramowania zarządzającego urządzeniami technicznymi, 5. oprogramowanie zarządzające System Wspomagania Decyzji, 6. oprogramowanie oraz zasoby środowiska GIS, 7. urządzenie podtrzymywania zasilania dla wyposażenia centrum 8. szafy montażowe dystrybucyjne wykorzystywane do przechowywania wyposażenie węzła technicznego. Infrastruktura teletechniczna stanowi grupę wyposażenia umożliwiającą wymianę informacji w ramach centrum. Podstawowymi elementami aparatury teletechnicznej są: przyłącza telekomunikacyjne, instalacje radiowe wraz z antenami, okablowanie strukturalne, okablowanie sterowania techniką wykonawczą. Wyposażenie stanowisk dyspozytorskich stanowi grupę sprzętu pozwalającą dyspozytorom na wykorzystanie pełnej funkcjonalności oferowanej przez zainstalowane urządzenia. Podstawowymi elementami wyposażenia są: stanowiska komputerowe, drukarki, aparaty telefoniczne, radiotelefony, manipulatory systemów techniki wykonawczej, rzutniki multimedialne, umeblowanie.

51 W ramach tej grupy wyposażenia centrum oraz podległych punktów wyjazdowych można wyróżnić następujące systemy: system selektywnego alarmowania jednostek OSP, system przywoławcze (pagery), system zdalnego powiadamiania i alarmowania jednostek i punktów wyjazdowych, system komunikacji statusowej z pojazdami ratowniczymi, system zarządzający wyświetlaczami, dzwonkami w jednostce, system automatyki przemysłowej przeznaczony do sterowania bramami, szlabanami, sygnalizacją uliczną, system kontroli dostępu do pomieszczeń centrum SYSTEM OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ DLA MIASTA GŁOGÓW Pomiary i obserwacje meteorologiczne mają istotne znaczenie dla bezpieczeństwa społeczeństwa. Do skutecznej osłony przeciwpowodziowej niezbędne jest przygotowywanie ilościowych prognoz zmian stanów wody, gdyż pozwalają one w porę podjąć decyzje o zakresie prowadzonej akcji. Podstawowym jednak zadaniem, któremu mają służyć prognozy hydrologiczne jest bieżąca optymalizacja pracy systemu ochrony przeciwpowodziowej, aby spełnić kryterium minimalizacji strat. Prawidłowo działający system osłony hydrologicznej ma na celu ograniczenie skutków powodzi. Najistotniejszym elementem jest niezawodny i stały dostęp do rzetelnych wyników obserwacji niezależny od pory dnia i skutków katastrofy, czyli system telemetryczny. Źródłem informacji o pogodzie i klimacie są obserwacje wykonywane bezpośrednio w terenie. Obserwacje te mogą mieć postać wizualnej obserwacji prowadzonej przez człowieka jak i postać określonego zakresu pomiarów instrumentalnych, wykonywanych w ustalonym terminie według obowiązującej instrukcji. Wykonywane na stacjach i posterunkach meteorologicznych pomiary instrumentalne mają na celu określenie stanu fizycznego powietrza oraz cech ilościowych procesów zachodzących w atmosferze. Do pomiarów tych wielkości wykorzystywane są różnego rodzaju przyrządy pomiarowe, których

52 parametry i dziedziny zastosowań zmieniają się wraz z rozwojem techniki. Pojawiają się nowe metody pomiarów, rejestracji i przekazywania wyników pomiarowych. Postępujący rozwój techniki umożliwia automatyzacje pomiarów, która nabiera coraz większego znaczenia. Istnieje potrzeba szybkiego uzyskiwania wyników pomiarów nie tylko do celów prognozowania pogody, ale również do ochrony przed kataklizmami, jak np. powódź i trzęsienie ziemi. Urządzenia automatyczne mogące łączyć się za pomocą fal radiowych, umożliwiają zagęszczenie sieci pomiarowej, wprowadzenie pomiarów w miejscach trudno dostępnych oraz na ciągłą rejestrację zmian elementów meteorologicznych. Zdalne systemy stosuje się do pomiarów poszczególnych elementów meteorologicznych, jak i całego ich zespołu. Stacja automatyczna umożliwia pomiar takich wielkości meteorologicznych jak: ciśnienie atmosferyczne, temperatura powietrza i jego wilgotność względna, prędkość i kierunek wiatru, bilans promieniowania czy wysokość opadów atmosferycznych. Częstość takich pomiarów może wynosić od kilku do kilkunastu minut. Przyrządy pomiarowe określają takie wielkości jak: temperatura powietrza i gruntu, ciśnienie atmosferyczne, wilgotność powietrza, parowanie, opady, kierunek i prędkość wiatru, usłonecznienie, promieniowanie Słońca, promieniowanie efektywne, widzialność, pozostałe w celach badań specjalnych. Do wielu pomiarów, ze względu na rozległą sieć meteorologiczną i trudności z doprowadzeniem przewodów stosuje się łączność radiową. Za pomocą łączności radiowej możliwe jest komunikowanie się z odpowiednimi przyrządami pomiarowymi oraz sterowanie nimi.

53 Dla programu e-głogów przewiduje się podłączenie systemu telemetrycznego rzeki Odry do projektowanej szerokopasmowej sieci dostępowej. Rysunek 3: Schemat transmisji danych systemu telemetrycznego.

54 Rysunek 4: Wizualizacja wyników pomiarów na stronie internetowej. System służący do przesyłu danych pomiarowych ze stacji meteorologicznych drogą radiową powinien składać się z następujących elementów:

55 punktu pomiarowego, kanału radiowego, centrum sterowania. Stacja pomiarowa odpowiedzialna jest za przeprowadzanie pomiarów oraz zapisywanie wyników pomiaru w pamięci w celu przesłania ich do centrum sterowania. Stacja pomiarowa może być skonfigurowana i zaprogramowana do automatycznego przesyłania aktualnych wyników pomiarowych. W wielu istniejących stacjach meteorologicznych pomiary są wykonywane co określony okres czasu np. co 3 godziny. Wtedy wyniki tych pomiarów mogą być przesyłane bez ingerencji personelu po każdej serii pomiarów. Drugą możliwością jest przesył wyników pomiaru na żądanie. Personel z centrum sterowania wysyła do stacji pomiarowej drogą radiową żądanie przesyłu danych. Wysłany rozkaz dociera do terminala, który odbiera przesłany kod a następnie realizuje nadany rozkaz. Terminal pobiera z pamięci wyniki z odpowiedniej serii pomiarowej i wysyła je do centrum sterowania. Kolejną możliwością jest automatyczny przesył sygnałów alarmowych. Do urządzenia pomiarowego można wpisać wartości progowe, po przekroczeniu których występuje stan alarmowy. Urządzenie dokonując serii pomiarów, porównuje uzyskane wyniki z wprowadzonymi wartościami progowymi. Gdy uzyskane wyniki przekraczają dozwoloną wartość następuje automatyczne zestawienie połączenia do centrum sterowania, bądź bezpośrednio do służb ratowniczych w celu przesłania wiadomości o przekroczonej wartości oraz miejscu jej wystąpienia. Przy projektowaniu systemu telemetrycznego, który ma służyć do przesyłu danych meteorologicznych za pośrednictwem kanałów radiowych należy pamiętać o: określeniu granic obszaru pokrycia, wyborze miejsca instalacji masztu antenowego, analizie przeszkód terenowych, ustalenie prawidłowej wysokości masztu antenowego, zapewnienie zasilania przyrządom pomiarowym. Z centrum sterowania możliwa jest zmiana parametrów pomiarowych, jak i wgrywanie nowego oprogramowania. Architektura takiego systemu może być różna. Zależy ona od ilości posterunków

56 pomiarowych i obszaru, jaki obejmuje swoim działaniem. Podział systemów telemetrycznych przedstawia poniższy schemat.

57 Rysunek 5: Podział systemów telemetrycznych. Rysunek

58 Rysunek 6: Algorytm działania systemu telemetrycznego. to: Najważniejszym elementem systemu telemetrycznego jest Centrum Zarządzania, którego zadania zarządzanie i konfiguracja całego systemu, sterowanie urządzeniami pomiarowymi, gromadzenie danych pomiarowych, modyfikacja danych pomiarowych, udostępnianie danych pomiarowych, oraz inne, adekwatne dla konkretnego systemu telemetrycznego. Zaawansowane technicznie przyrządy pomiarowe charakteryzują się takimi funkcjami jak:

59 1. pomiar i rejestracja danych pomiarowych, 2. możliwość wykonywania pomiarów ciągłych oraz dyskretnych, 3. pomiar wartości chwilowych parametru, 4. odwzorowanie stanu pracy, 5. sygnalizacja stanów awaryjnych, 6. rejestracja i sygnalizacja zdarzeń i alarmów, zadziałania zabezpieczeń, 7. zdalne sterowanie urządzeniem, 8. udostępnienie danych pomiarowych na żądanie, 9. generowanie i wydruk raportów. Przy projektowaniu systemu telemetrycznego z bezprzewodową transmisją danych należy pamiętać o określeniu granic obszaru pokrycia systemem, wyborze lokalizacji masztu antenowego, analizie przeszkód terenowych oraz określeniu rodzaju środowiska propagacyjnego.

60 7.2 E-EDUKACJA. KSZTAŁCENIE DROGĄ ELEKTRONICZNĄ E-LEARNING e-learning to model nauczania wykorzystujący technologie informatyczne do tworzenia, dystrybucji i dostarczania informacji, uczestniczenia w szkoleniach oraz nabywania wiedzy w celu podnoszenia kwalifikacji i efektywności pracy. Plan działań wspierający kształcenie drogą elektroniczną przedstawia się następująco: 1. Poprawa sytuacji w zakresie infrastruktury i wyposażenia placówek oświatowych, umożliwiająca powszechne wykorzystanie mediów elektronicznych w celach edukacyjnych: wyposażenie wszystkich szkół w szybkie łącze internetowe, utworzenie ogólnoeuropejskiej sieci komunikacji elektronicznej łączącej uczelnie, placówki badawczo - naukowe, biblioteki specjalistyczne oraz szkoły w celu zwiększenia dostępu do informacji, informatyzacja bibliotek i przekształcenie ich w nowoczesne centra zasobów edukacyjnych, kulturalnych i informacji praktycznych. 2. Zwiększenie skali inwestycji w zasoby ludzkie: przeszkolenie jak największej liczby nauczycieli w zakresie korzystania z Internetu i edukacyjnych zasobów multimedialnych, promowanie i wdrażanie edukacji informatycznej już od wczesnego poziomu kształcenia, popularyzacja znajomości nowoczesnych technologii wśród społeczeństwa, wspieranie poprzez elektroniczną edukację osób niepełnosprawnych, bezrobotnych, mniejszości narodowych, mieszkańców terenów wiejskich. 3. Poprawa jakości w zakresie treści i usług edukacyjnych: wzmocnienie współpracy między przemysłem multimedialnym, a resortem edukacji w celu tworzenia zasobów multimedialnych spełniających wymagania określone przez europejskie środowisko edukacyjne, określenie kryteriów jakości, metod oceniania i reguł uznawalności edukacyjnych treści i usług multimedialnych, rozwój usług poradnictwa zawodowego świadczonych za pośrednictwem nowoczesnych technologii w celu zwiększenia dostępu do informacji.

61 Powszechny dostęp do komputera i rozwój narzędzi informatycznych powoduje, iż coraz więcej szkół i uniwersytetów na świecie wykorzystuje Internet i znajdujące się w nim platformy edukacyjne jako narzędzia nauczania. e-learning cieszy się powodzeniem, ponieważ: znosi bariery czasowe, pozwalając studentom i wykładowcom na pracę i naukę o dowolnej porze, znosi bariery geograficzne, dając możliwość pracy w dowolnym miejscu (warunkiem jest jedynie dostęp do Internetu), zwiększa częstotliwość kontaktu między wykładowcą i studentami, sprzyja integracji pomiędzy studentami (w szczególności poprzez fora dyskusyjne i zadania wykonywane w grupach), promuje autonomię studenta, który sam zarządza swoim czasem i wiedzą, podnosi umiejętność obsługi komputera i oprogramowania. Przyzwyczaja studentów do wyszukiwania i krytycznej analizy wiadomości pozyskanych w Internecie. Rozwój e-learningu jako sposobu uczenia się i nauczania jest od 2000 roku jednym z priorytetów Unii Europejskiej w zakresie edukacji. Wyrazem tego jest wiele wspólnotowych przedsięwzięć promujących e-learning, liczne prace badawcze w zakresie oprogramowania oraz standardów technicznych i metodycznych tego rodzaju edukacji. Do najważniejszych zalet e-learningu należą: 1. zwiększenie szybkości i skuteczności zdobywania wiedzy, a co za tym idzie i możliwość precyzyjnej selekcji informacji oraz doboru tempa uczenia dla każdego pracownika, 2. redukcja kosztów związanych ze szkoleniami ponieważ w wielu przypadkach nie jest konieczne wynajmowanie zewnętrznych firm szkoleniowych, a także pozbawianie firmy na jakiś czas pracowników, którzy biorą udział w tradycyjnym szkoleniu, 3. atrakcyjna forma bazująca na wykorzystaniu technologii multimedialnych, co nadal jest dużą atrakcją dla większości pracowników i sprzyja podnoszeniu kwalifikacji. Popularność tej formy nabywania wiedzy za pomocą Internetu przez pracowników wzrosła na tyle, że w ostatnich latach budowany jest standard tworzenia programów do e-learningu o nazwie

62 SCORM (Sharable Content Object Reference Model 16 ). Jednym z wielu elementów programu e-learning jest nadawanie tematycznych audycji w sieci lokalnej i w Internecie. Umożliwia to sprawne, skuteczne i tanie przeprowadzanie szkoleń pracowników firmy czy instytucji. Umożliwia również prezentowanie treści ważnych dla lokalnego społeczeństwa. Usługa ta nazywana jest mediami strumieniowymi. Coraz większą popularnością cieszą się media strumieniowe. Dzięki nim możemy oglądać telewizję, słuchać radia oraz zobaczyć ciekawe miejsca na świecie lub przed zakupem w sklepie internetowym posłuchać muzyki. Niestety Internet nie został zaprojektowany do przesyłania tak dużej ilości danych w czasie rzeczywistym i w efekcie korzystając z transmisji strumieniowych bardzo obciążamy łącze. Na szczęście powstało wiele aplikacji, które nagrywają materiały multimedialne na dysk twardy. Dzięki temu możemy komfortowo przeglądać strony internetowe i jednocześnie słuchać muzyki. Technika strumieniowa opiera się na idei przesyłania strumienia pakietów, interpretowanych w odpowiedniej kolejności w momencie odbioru. Każdy taki pakiet zawiera niezbędną ilość informacji do odtworzenia fragmentu multimedialnego (obrazu lub dźwięku). W odróżnieniu od techniki P2P nie trzeba pobierać całego pliku aby go odtworzyć. Komfort pracy z mediami strumieniowymi zależy od szybkości nadawania oraz przepustowości łącza internetowego odbiorcy. Należy pamiętać, że pliki multimedialne poddane kompresji nadal zajmują dużo miejsca i łącze modemowe nie jest tu dobrym rozwiązaniem. Aby przygotować plik do publikowania w Internecie używa się specjalnych kodeków stosujących algorytmy kompresji, które kodują dokument multimedialny. Następnie dane są przekazywane na serwer, który dostarcza je do wszystkich odbiorców. Wszyscy klienci posiadają odtwarzacze, które składają odebrane z serwera pakiety w gotową prezentację. Potem jest ona dekodowana przez kolejny zestaw kodeków i odtwarzana. Dostęp do mediów uzyskujemy na żywo (life), kiedy oglądamy aktualnie odbywające się wydarzenia. Przykładem mogą być wydarzenia sportowe. Drugim rodzajem dostępu jest opcja na 16

63 życzenie (on demand). Przykładem takiego dostępu jest korzystanie ze sklepów z muzyką, filmami oraz oglądanie prezentacji na stronach internetowych, itp. Dosyć dużym problemem w przypadku multimediów strumieniowych jest konieczność nieustannego dostępu do Internetu. Warto podkreślić, że łącze o przepustowości 256 kb/s w trakcie oglądania telewizji jest praktycznie całkowicie wykorzystywane i praca z przeglądarką internetową staje się prawie niemożliwa. Dlatego też powstały programy do nagrywania dźwięku i obrazu. Głównymi formatami stosowanymi w transmisji strumieniowej są Windows Media (ASF, WMV, WMA, ASX, WMX, WVX, WAX, WVX, WAX), Real Media (RM, RAM, RPM, RA) oraz Quick Time (MOV, MP4). W przeciwieństwie do tradycyjnych rozwiązań, w których zawartość pliku multimedialnego może być odtwarzana dopiero po całkowitym jego pobraniu ze źródła nadawaną strumieniowo treść odbiera się już po kilku sekundach od chwili nawiązania połączenia. W ten sposób niwelowana jest jedna z najważniejszych wad stron www tj. konieczność długiego oczekiwania na duże pliki. Stosowane rozwiązania przesyłają dane w postaci skompresowanej zaś ich opracowaniem zajmuje się stosowny plug-in lub aplikacja pomocnicza współpracująca z przeglądarką www. Większość opracowanych rozwiązań pozwala zintegrować w jednym strumieniu wiele rodzajów danych: teksty, grafikę, dźwięk i obraz wideo. Dane te mogą być prezentowane w dwojaki sposób. 1. Na żywo (live). Każdy użytkownik otrzymuje tą samą porcję informacji, analogicznie do nastrojenia radia lub telewizora na dany kanał. Taka forma najczęściej spotykana jest w przypadku relacjonowania aktualnych wydarzeń, koncertów, itp. Możliwe jest również prezentowanie w ten sposób materiałów archiwalnych odtwarzanych z plików lub nawet z obrazu z taśmy wideo. Wówczas jest on kierowany do programowego enkodera, gdzie po zamianie na strumień bitów przesyłany jest do serwera. 2. Na żądanie (on demand). Prezentowany jest zawsze materiał wcześniej zarejestrowany, przechowywany w pliku dźwiękowym lub wideo. Po wybraniu stosownego odsyłacza następuje rozpoczęcie pokazu, a użytkownik może dowolnie przewijać nagranie tj. sterować strumieniem wysyłanym przez serwer w przód i w tył za pomocą suwaków dostępnych w oknie odtwarzacza. W trybie on demand odtwarzanie rozpoczyna się i trwa niezależnie dla

64 każdego użytkownika. Media strumieniowe rozszerzają dotychczasowe zastosowania Internetu na zupełnie nowe obszary. Możliwość przekazywania treści multimedialnych w czasie rzeczywistym pozwala m.in. na: uruchamianie internetowych rozgłośni radiowych i telewizyjnych, przeprowadzanie internetowych transmisji na żywo z imprez kulturalnych, sportowych, ważnych wydarzeń, itp., przeprowadzanie wirtualnych konferencji, spotkań i treningów, uzupełnianie serwisów informacyjnych przekazem dźwiękowym i wideo, zwiększanie atrakcyjności stron www poprzez osadzanie w nich prezentacji multimedialnych, wprowadzanie nowych form przekazu reklamy internetowej, tworzenie nowoczesnego stylu obiegu informacji w sieciach lokalnych, w przyszłości budowę nowego oblicza telewizji interaktywnej, całkowicie opartej na Internecie. Zastosowanie szeregu metod optymalizacji źródeł przekazu oraz buforowania informacji sprawia, że udźwiękowione materiały wideo stają się dostępne nawet dla użytkowników dysponujących jedynie połączeniem modemowym z Internetem. Niestety stosowane metody kompresji stratnej wpływają często w znaczącym stopniu nie tylko na zmniejszenie wielkości przesyłanych plików, ale i pogorszenie jakości nagrań. Cały czas jednak największą barierą w rozwoju mediów strumieniowych jest zbyt mała przepustowość sieci, która nie jest w stanie sprostać dużym wymaganiom tej formy transmisji. Zakłócenie ciągłości transferu danych tzw. gubienie pakietów powoduje znaczne pogorszenie jakości odtwarzanego materiału, w tym przeskakiwanie klatek filmów i dźwięków. Należy spodziewać się, iż rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej i systematyczne zwiększanie przepustowości łączy pozwoli na polepszenie parametrów sieciowych multimediów. W przypadku zwyczajowego przesyłania plików za pomocą FTP lub HTTP używany jest protokół TCP, który wymaga od komputera (odbiorcy) stałego potwierdzania otrzymania danych z serwera. Zagubienie pakietu powoduje automatycznie jego ponowne wysłanie przez serwer. Ma to znaczenie w przypadku przesyłania plików dokumentów, np. zawierających adresy strony www. Odbywa się to jednak kosztem wydłużenia czasu transmisji. Z tego między innymi powodu media strumieniowe wykorzystują protokół UDP, który umożliwia stałe przesyłanie danych bez

65 konieczności potwierdzenia ich dotarcia do miejsca przeznaczenia. Zły stan łączy przynosi wówczas zakłócenia w postaci gubienia klatek obrazu lub zniekształcenia dźwięku. Nie powoduje jednak przerwania transmisji, gdy skończy się tymczasowe przeciążenie sieci. Użytkownik cały czas będzie otrzymywał bieżące dane audycji. Serwer strumieniowy dzięki wykorzystaniu technologii Windows Media Services jest doskonałym narzędziem do przesyłania danych multimedialnych w sieci, Internecie jak i w Intranecie, a przy tym dostępnym dla wszystkich. Windows Media Server jest idealnym narzędziem do stworzenia komercyjnej platformy udostępniania treści multimedialnych, jak również wewnątrzfirmowego serwera z prezentacjami czy szkoleniami. Transmitowane mogą być wydarzenia na żywo lub według ustalonej listy odtwarzania. Windows Media Player dla Windows XP buforuje pewną ilość danych udostępnianych przez serwer zanim rozpocznie transmisję. Obecnie w wersji 9 początkowe ściąganie zawartości bufora odbywa się z maksymalną możliwą prędkością w zależności od bieżącego obciążenia sieci. Dzięki Fast Start transmisja filmu rozpoczyna się szybciej, co powoduje, iż podoba się klientom. Analogicznie odbywa się proces aktualizowania bufora w momencie, gdy użytkownik przesuwa się po treści. Dzięki temu, że bufor wypełniany jest bardzo szybko użytkownik ogląda praktycznie płynną transmisję. Pomiary zostały przedstawione w celu uświadomienia, iż przystępując do przygotowywania treści i materiałów udostępnianych w taki sposób należy pamiętać o parametrach środka transmisji. Streaming danych ma tylko sens wówczas, gdy obraz i dźwięk jest wyraźny, płynny i zrozumiały. Obecnie istniej wiele wykładów prowadzonych za pomocą streamingu. Wiele uczelni posiadających filie w różnych miastach wykorzystuje tą technikę do kształcenia studentów. Odbywa się to w ten sposób, że wykładowca znajdujący się w jednostce macierzystej uczelni ma przed sobą kamerę, mikrofon oraz cyfrowy rzutnik. Studenci znajdujący się w filii oglądają obraz i słuchają treści wykładu w specjalnie przygotowanej do tego celu sali.

66 7.2.2 BIBLIOTEKA INTERNETOWA Pod tym pojęciem rozumiemy możliwość sprawdzania dostępności książek, czasopism oraz poszczególnych artykułów za pośrednictwem Internetu, jak również możliwość udostępniania niektórych zbiorów po uprzednim wyrażeniu zgody przez autora. System e-biblioteki można opracować na podstawie baz danych. W bazie tej mieściliby się użytkownicy e-biblioteki, a także pozycje do wypożyczenia lub ściągnięcia. Możliwości tego systemu mogłyby być rozbudowane o część płatną, jak np. zbiory, które byłyby udostępniane w postaci elektronicznej po wniesieniu odpowiedniej opłaty. Co do kwestii zarządzania takimi zbiorami i użytkownikami, to istnieją już na dzień dzisiejszy odpowiednie systemy pozwalające na zdalne zamawianie pozycji i późniejszy ich odbiór. W ten sposób można zaplanować wykonanie odpowiedniej witryny internetowej, na którą to użytkownik wchodząc będzie się musiał logować. Po prawidłowym zalogowaniu będą sprawdzane jego uprawnienia dostępu do poszczególnych zbiorów. Każdy użytkownik powinien mieć możliwość przeszukiwania wszystkich baz, lecz nie dostęp do wszystkich. Taki dostęp powinien być gwarantowany w wyniku transferu odpowiedniej ilości pieniędzy. I tutaj możemy wykorzystać kilka systemów m.in. transfer bankowy czy opłata za pomocą przelewu. Punktem odniesienia i jednocześnie fundamentem w tworzeniu internetowych bibliotek są założenia europejskiego programu dotyczącego stworzenia zbiorów danych cyfrowych w dziedzinie sztuki, dziedzictwa kultury oraz archiwów i bibliotek. Odpowiednikiem na gruncie krajowym jest zainaugurowana 21 grudnia 2002 r. Polska Biblioteka Internetowa (PBI), której celem jest podejmowanie działań w zakresie usprawnienia dostępu do informacji dla sektora publicznego. Korzyści wynikające z tworzenia bibliotek internetowych: umożliwienie osobom małych wsi i miast dostępu do różnorodnych publikacji wydanych w języku polskim, stworzenie alternatywy w stosunku do nielicznych zbiorów poszczególnych pozycji posiadanych przez biblioteki publiczne, szkolne i akademickie,

67 zwiększenie kreatywności uczniów oraz zachęcenie do samokształcenia i samodzielnego korzystania z zasobów polskiej literatury we wszystkich grupach wiekowych, gromadzenie i przetwarzanie w odpowiednie formy użytkowe publikacji dla osób niewidomych. Biblioteki internetowe stanowić będą podstawę dla tworzenia polskich zasobów edukacyjnych i kulturalnych w Internecie, których brak stanowi jedną z istotnych barier w budowie społeczeństwa informacyjnego. To za ich pośrednictwem dostęp do dorobku literackiego i kulturalnego uzyskają również Polacy mieszkający i przebywający za granicą. Jak informuje Polska Biblioteka Internetowa docelowo planuje się rozbudowę jej katalogu o takie pozycje jak: podręczniki szkolne i akademickie, publikacje przeznaczone dla osób niewidomych, rękopisy muzyczne, pozycje kartograficzne, dzieła malarstwa grafiki i fotografii, czasopisma i periodyki naukowe. Sprawą przyszłościową jest także stworzenie działów filmów naukowych i dokumentalnych, zasobów muzealnych oraz katalog zapisów spektakli teatralnych PROGRAM IKONKA Program ten polega na uruchomieniu czytelni internetowych w bibliotekach publicznych posiadających dostęp do Internetu. W ramach programu Ikonka Ministerstwo Nauki i Informatyzacji wyposaża biblioteki w sprzęt komputerowy wraz z oprogramowaniem oraz zapewnia bibliotekarzom podstawowe szkolenia w zakresie wykorzystania zasobów Internetu. Każda czytelnia otrzymuje trzy komputery wyposażone w system operacyjny, program antywirusowy oraz sprzęt sieciowy typu WI-FI.

68 Głównym celem realizacji programu jest zapewnienie jak najszerszej grupie społeczności lokalnej łatwego, powszechnego i bezpłatnego dostępu do Internetu. Priorytetowo będą traktowane małe miejscowości i obszary wiejskie. Dzięki programowi uczniowie mają szansę na skorzystanie z zasobów edukacyjnych tematycznych stron Internetu oraz witryny Polskiej Biblioteki Internetowej. Należy pamiętać, iż czytelnia dzięki dostępowi radiowemu oferuje dostęp do Internetu nie tylko w lokalu, ale także w promieniu 100 m od urządzenia nadawczego. Podstawowy warunek do wdrożenia Programu Ikonka, to posiadanie przez zainteresowaną gminę stałego dostępu do Internetu.

69 7.2.4 E-DZIENNIK e-dziennik to system, który ma na celu rejestrację indywidualnych danych każdego ucznia. Dane te dotyczą między innymi osiągniętych wyników w nauce, ocen ze sprawowania, frekwencji czy otrzymanych uwag. Ma to na celu usprawnienie pozyskania tych informacji przez pedagoga czy rodzica i ich zestawienie według potrzeb. Program e-dziennik umożliwia współpracę z rodzicami i opiekunami uczniów nie eliminując tradycyjnych form takich jak wywiadówki. Program e-dziennik oferuje takie funkcje jak: 1. System wiadomości pozwalający na przesyłanie wiadomości pomiędzy nauczycielami, jak również opiekunami i rodzicami. System wiadomości zawiera terminarz, który przypomina o stałych wydarzeniach w szkole. 2. Zestawienia umożliwiające drukowanie wymaganych zestawień tj.: 1. kartki z ocenami cząstkowymi i semestralnymi na zebranie z rodzicami, 2. zestawienia ocen na rady pedagogiczne, 3. zestawienia semestralne i roczne, 4. drukowanie świadectw. 3. Średnia ocen umożliwiająca wyliczanie średniej ważonej według potrzeb nauczyciela. 4. Prezentacja danych pozwalająca zdefiniować w dowolny sposób wyświetlanie każdej grupy ocen. 5. Oceny pozwalające zdefiniować dowolny zestaw ocen, dowolną grupę ocen, dowolny styl ich prezentacji. 6. Raportowanie, dzięki któremu można modyfikować i tworzyć nowe dokumenty do wydruku. Wydruki generowane są w postaci arkuszy kalkulacyjnych i edytorów tekstowych, co znacznie ułatwia ich modyfikacje. 7. Bezpieczeństwo uzyskane za pomocą szyfrowanego protokołu SSL z kluczem 128 bitowym. SSL (Secure Socket Layer) to protokół bezpiecznej komunikacji między klientem a serwerem. Protokół ten zapewnia: prywatność, autoryzację i integralność przesyłanych danych. Istnieją dwie wersje SSL: SSL 2.0 i SSL 3.0. Proponowaną wersją jest wersja SSL 3.0, która jest

70 kompatybilna z poprzednią i umożliwia kompresję danych. 8. Codzienna archiwizacja danych. Rysunek 7: Zrzut z przykładowego programu e-dziennik.

71 Rysunek 8: Lista klas w bieżącym semestrze. W programie e-dziennik zamieszczane są dane uczniów do których dostęp mogą mieć jedynie dedykowane osoby tj. opiekun, rodzic i pedagog. Bezpieczeństwo tych danych oparte jest na protokole SSL (Secure Sockets Layer) opracowanym przez firmę Netscape Comunications. Połączenie SSL (Secure Socket Layer) jest tworzone na bazie zwykłego połączenia TCP. Przesyłane nim dane szyfrowane są symetrycznie kluczem, który jest negocjowany na początku sesji. W pierwszej fazie klient wysyła komunikat Client Hello zawierający informacje o wersji protokołu, identyfikatorze sesji oraz o obsługiwanych algorytmach kryptograficznych. Serwer odpowiada komunikatem Server Hello, w którym znajduje się nowy lub istniejący numer sesji oraz informacja o dopuszczalnych algorytmach szyfrowania. W następnej fazie serwer uwierzytelnia się poprzez przesłanie swojego certyfikatu. Klient sprawdza prawdziwość trzech warunków: czy certyfikat został podpisany przez znany i zaufany urząd certyfikujący (Certificate Authority CA), czy certyfikat jest prawidłowy i nie stracił ważności (ani nie został odwołany), czy nazwa na certyfikacie odpowiada nazwie domenowej serwera.

72 Jeśli choć jeden z powyższych warunków nie jest spełniony, to klient zgłasza ostrzeżenie i pozostawia użytkownikowi decyzję o kontynuacji połączenia. Jeśli połączenie nie zostaje przerwane serwer może dokonać analogicznego uwierzytelnienia klienta. Następnie obie strony generują tak zwany klucz master. Klucz ten wykorzystywany jest do utworzenia kluczy sesji, używanych później do szyfrowania i deszyfrowania oraz sprawdzania integralności danych przesyłanych w ramach sesji SSL. Na koniec przesyłane są zaszyfrowane wiadomości informujące o zakończeniu działania protokołu powitalnego i może nastąpić wymiana danych. 7.3 E-ZDROWIE ELEKTRONICZNA KARTOTEKA Tworzony na terenie miasta Głogów radiowy system transmisji danych wykorzystać można do elektronicznego przesyłu kartotek pacjentów pomiędzy różnymi ośrodkami zdrowia. Realizacja takiej usługi polegać będzie na stworzeniu bazy danych. Baza danych zawierać będzie informacje na temat zdrowia każdego pacjenta. Lekarz po przeprowadzonym badaniu czy zabiegu loguje się do bazy danych, gdzie uzupełnia informacje danego pacjenta oraz ewentualnie uaktualnia historię choroby. Lekarz pracujący w innym ośrodku zdrowia na terenie miasta ma możliwość w razie potrzeby zalogowania sie do takiej bazy. Baza danych gwarantuje mu dostęp do istotnych informacji dotyczących zdrowia pacjenta. Logowanie do bazy danych powinno odbywać się poprzez nadany każdemu lekarzowi login oraz hasło. Umożliwi to identyfikacje lekarza korzystającego z bazy danych pacjentów. Bazę danych instaluje się na zewnętrznym serwerze gwarantującym bezpieczeństwo przechowywanych informacji. Elektroniczny obieg kartotek pacjentów podniesie jakość usług świadczonych przez służbę zdrowia. Dostęp do informacji dotyczących zdrowia każdego pacjenta pozwoli lekarzowi na sprawne oraz skuteczne podjęcie działań. Elektroniczna kartoteka wymaga podłączenia do radiowego systemu transmisji danych ośrodków zdrowia oraz wyposażenia ich w komputer z oprogramowaniem.

73 7.4 E-BIZNES. USŁUGI ELEKTRONICZNE DLA PRZEDSIĘBIORSTW Według Światowej Organizacji Handlu (WTO) poprzez e-biznes należy rozumieć produkcję, reklamę oraz sprzedaż i dystrybucję produktów z wykorzystaniem sieci teleinformatycznych. Definicja ta odnosząca się ogólnie do gospodarki elektronicznej obejmuje swoim zakresem handel oraz działalność wytwórczą i usługową. Instrumentami gospodarki elektronicznej są: telefon, telefax, telewizja, Elektroniczna Wymiana Danych (EDI) oraz Internet. Według opublikowanego Raportu WTO na temat potencjalnych korzyści płynących z handlu elektronicznego to właśnie Internet jest najważniejszym i najpowszechniejszym medium elektronicznym. Na forum Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) prowadzone są obecnie prace nad sformułowaniem jednolitej definicji umożliwiającej miedzy innymi monitorowanie tego zjawiska na poziomie międzynarodowym. Komitet Informacji Komputerów i Polityki Telekomunikacyjnej OECD proponuje obejmowanie tym pojęciem dwóch typów transakcji: w zakresie szerszym transakcji elektronicznych, w zakresie węższym wyłącznie transakcji internetowych. Zgodnie z zaproponowanym brzmieniem za transakcję elektroniczną uważa się prowadzoną za pośrednictwem sieci komputerowych sprzedaż lub zakup towarów oraz usług niezależnie od tego czy odbywa się to między przedsiębiorcami, gospodarstwami domowymi, osobami fizycznymi, rządami i innymi publicznymi lub prywatnymi organizacjami,. Transakcja internetowa definiowana jest z kolei jako prowadzona poprzez sieć internetową sprzedaż lub zakup towarów i usług, niezależnie od tego czy odbywa się to między przedsiębiorcami, gospodarstwami domowymi, osobami fizycznymi, rządami i innymi publicznymi lub prywatnymi organizacjami PODPIS ELEKTRONICZNY Podpis elektroniczny jest wirtualnym odpowiednikiem podpisu odręcznego. Mimo, iż w bezpośredni sposób nie nawiązuje do danych osoby, która go zgłasza, to jednak odwołuje się do nich pośrednio. Podpis elektroniczny stanowi dane identyfikacyjne o osobie, która go składa. Wyrażony jest w postaci elektronicznej wraz z innymi dołączonymi danymi lub logicznie z nimi powiązanymi.

74 Bezpieczny podpis elektroniczny musi być przyporządkowany wyłącznie do jednej osoby fizycznej składającej podpis. Powinien być sporządzony wyłącznie za pośrednictwem bezpiecznych urządzeń i danych, służących do składania podpisu elektronicznego i powinien podlegać wyłącznej kontroli tylko tej osoby. Ponadto musi być powiązany z danymi, do których został dołączony, w taki sposób, że każda późniejsza zmiana tych danych będzie rozpoznawalna. Podpisy elektroniczne będą mogły posiadać zarówno osoby fizyczne, jak i prawne. W tym ostatnim przypadku posługiwać się nimi będzie mogła wyłącznie oznaczona osoba fizyczna. Projekt nie daje innej możliwości elektronicznego podpisu osób prawnych, a także wyłącza podpis grupy osób. Jak się wydaje możliwe technologicznie i prawnie będzie wielokrotne podpisanie dokumentu elektronicznego przez poszczególne osoby fizyczne. Osoba fizyczna może złożyć podpis elektroniczny w imieniu osoby prawnej oraz innej osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Zmiana po stronie osoby reprezentującej firmę powodować będzie konieczność unieważnienia poprzedniego i wydania nowego podpisu. Podobnie jak w przypadku kart płatniczych trudno będzie całkowicie wykluczyć pozyskanie karty z kluczem prywatnym oraz wyłudzenia PIN-ów, wobec czego pamiętać należy, że ryzyko dokonywanych czynności obciążać będzie właściciela. Zasadniczo odpowiedzialność wystawcy certyfikatu ograniczona będzie do sytuacji, gdy dane w certyfikacie będą niezgodne z prawdą. W przyszłości podpis elektroniczny stanie się ważną częścią e-biznes ze względu na swoje następujące funkcje: 1. uwierzytelnianie poprawne określenie pochodzenia komunikatu z zapewnieniem autentyczności źródła, 2. niezaprzeczalność uniemożliwia nadawcy lub odbiorcy komunikatu zaprzeczenie jego przesłania, 3. integralność pozwala na wykrycie faktu modyfikacji przesyłanych danych, 4. identyfikacja polega na potwierdzeniu tożsamości nadawcy wiadomości, 5. poufność gwarancja dostępu do informacji tylko osobom uprawnionym.

75 7.4.2 PORTAL KORPORACYJNY Zmiany rzeczywistości biznesowej powodują coraz większe zainteresowanie wykorzystaniem technologii internetowych. Coraz więcej firm przenosi swoje procesy biznesowe do Internetu. Jest to wynikiem rosnącej potrzeby dostępu odbiorców do zasobów wiedzy korporacyjnej, rosnącego środowiska konkurencyjnego oraz dynamicznego rozwoju technologii internetowych. Umożliwia to osiągnięcie dobrych wyników np. poprzez redukcję kosztów, wzrost innowacyjności firmy, wzrost efektywności kadr pracowników czy wysoki poziom obsługi klientów. Rozwiązaniem, które może w istotny sposób wpłynąć na wzrost efektywności prowadzonego biznesu są portale korporacyjne. Brak centralnego serwisu firmowego, w którym zawarte byłyby wszelkie informacje niezbędne do realizacji zadań przez pracowników może powodować chaos komunikacyjny w przedsiębiorstwie. Rozwiązaniem pozwalającym skrócić czas wyszukiwania danych jest portal korporacyjny. Gromadzi on i udostępnia wszystkie zasoby informacyjne firmy w jednym miejscu. Pozwala uzyskać dostęp do informacji oraz firmowych aplikacji w dowolnym miejscu i czasie za pomocą dowolnego urządzenia dostępowego. Nazwa portal używana jest w rozumieniu bramy do zasobów Internetu. Obecnie w różny sposób definiuje się portale korporacyjne: 1. Kompletne rozwiązania korporacyjne umożliwiające użytkownikom spersonalizowany i wygodny dostęp do wszystkiego czego potrzebują, w dowolnym czasie i miejscu, w bezpieczny sposób poprzez Internet, aby zrealizować swoje zadania (wg. SAP). 2. Centralny interfejs www do wszystkiego, co w przeciwnym wypadku byłoby osobną i niekompatybilną informacją rozproszoną w wielu oddzielnych aplikacjach (wg. IBM). 3. Jednolita platforma udostępniająca użytkownikowi wszystkie potrzebne mu informacje i funkcjonalności, niezależnie od miejsca i kanału dostępu. Portale korporacyjne mogą pełnić istotną rolę w zarządzaniu strategicznym każdej organizacji, z uwagi na: Miejsce udostępniania aktualnej wiedzy strategicznej, Dostawca wiedzy według zasady każdemu według potrzeb z zachowaniem

76 bezpieczeństwa firmy, Forum wymiany poglądów, Źródło wiedzy udostępnianej w przeglądarce i w formie drukowanej, Wzmocnienie kontroli kierownictwa nad: Realizacją strategii, Restrukturyzacją, Procesami, Wynikami przedsiębiorstwa, Porównywanie jednostek organizacyjnych przy rozproszonej strukturze, Wczesna reagowanie na niepożądane zjawiska. Zaawansowane rozwiązanie portalowe bazujące na różnych serwerach aplikacyjnych, systemach bezpieczeństwa i repozytoriach zawartości itp. staje się przestrzenią do zarządzania klientami, pracownikami i partnerami. Elementem bazowym portalu jest zintegrowany i personalizowany interfejs, pozwalający na dostęp do zasobów informacyjnych, aplikacji firmowych oraz narzędzi współpracy opierając się na technologii internetowej. Portal korporacyjny powinien być otwartym środowiskiem dla różnych systemów informatycznych. Powinien pozwalać na szybką integrację nowych aplikacji i systemów. Istotnymi elementami z punku widzenia gromadzenia i prezentacji wiedzy w organizacji są: warstwa integracji aplikacji, systemy zarządzania treścią (CMS), zaawansowane systemy wyszukiwania, rozwiązania typu workflow, systemy tworzenia profili (personalizacja), kontrola w oparciu o role czy narzędzia developerskie pozwalające na tworzenie usług typu webservice. Intranet i ekstranet to zaawansowane aplikacje internetowe służące do budowania relacji firmy z otoczeniem zewnętrznym i wewnętrznym. Tworzenie platformy intranet/ekstranet, scalając istniejące już w organizacji systemy informatyczne wzbogaca je o następujące narzędzia: Mobilnego dostępu do zasobów firmy, Efektywnego zarządzania informacją, Zarządzania wiedzą organizacji,

77 Platformy e-learning, Wymiany informacji i doświadczeń między pracownikami firmy, Zarządzania zasobami dostępnymi w firmie, Komunikowania i wsparcia biznesowego dla firm kooperujących i klientów. Intranet pozwala firmom na racjonalne zarządzanie wiedzą organizacji. Przedsiębiorstwo, które potrafi optymalnie zarządzać posiadaną wiedzą jest na najlepszej drodze do zdobycia i utrzymania przewagi konkurencyjnej. To właśnie za pośrednictwem zwykłej przeglądarki internetowej możliwe staje się: pełne zintegrowanie wszystkich działających w firmie systemów informatycznych i powiązanie ze sobą za pośrednictwem Internetu dotychczas rozdzielonych zasobów danych, pobieranie aktualnych danych z zewnętrznych źródeł, jak np. notowania giełdowe czy informacje z agencji prasowych i ich integrowanie z zasobami wiedzy firmy, zarządzanie obiegiem dokumentów i wewnętrzną komunikacją w firmie (dzięki pośrednictwu wewnętrznej sieci intranetu), porządkowanie i kategoryzacja danych wg ustalonych i precyzyjnych kryteriów, wymiana na bieżąco aktualizowanych informacji ze światem (z klientem, partnerem handlowym i mediami), nawiązywanie nowych kontaktów handlowych (z możliwością udzielenia natychmiastowej odpowiedzi), dokonywanie za pośrednictwem Internetu transakcji handlowych (zamówienia on-line), zapewnienie dobrego wizerunku firmy na zewnątrz oraz wśród pracowników (działania z zakresu Public Relations), dynamiczne wsparcie wszystkich działań promocyjnych i marketingowych firmy. Rozwiązania oparte o portal korporacyjny gwarantują niespotykaną dotychczas otwartość firmy na świat i klientów. Kluczowe znaczenie ma dostosowanie go do specyfiki firmy, jej charakteru (produkcja przemysłowa, handel, usługi) oraz wielkości (wysoka skalowalność). Poniżej przedstawiono możliwości jakie daje zastosowanie portalu korporacyjnego: 1. pełną automatyzację obiegu dokumentów, 2. uruchomienie elektronicznych działów sprzedaży,

78 3. zapewnienie komunikacji wewnątrzfirmowej (np. idealnie sprawdza się jako medium przy współpracy grup projektowych rozproszonych w różnych oddziałach firmy), 4. zapewnienie idealnej wręcz komunikacji zewnętrznej z klientem, 5. sprawne zarządzanie dokumentacją ISO, 6. wymianę użytecznych informacji i dobrych praktyk między pracownikami, 7. szkolenie pracowników poprzez wewnętrzną sieć intranetową (e-learning). Główne obszary dla zastosowania Portalu to: 1. Elektroniczny dział sprzedaży. 2. Zarządzanie dokumentami i procesami pracy. 3. Zarządzanie wymianą informacji i jej udostępnianie na zewnątrz oraz wewnątrz firmy. Tabela 1. Przykładowe zasoby i funkcjonalności Intranetu w zależności od grupy użytkowników. Grupa użytkowników Zarząd i menadżerowie wyższego szczebla Pracownicy Dedykowane zasoby i funkcjonalności Intranetu Współczynniki określające kluczowe parametry działania przedsiębiorstwa, Analiza danych statystycznych, Systemy wspierające podejmowanie decyzji, Raporty z poszczególnych departamentów, Analiza danych ekonomicznych i działań konkurencji, Analiza zmian w prawie i systemie podatkowym, Elektroniczny organizer, organizacja zebrań, Forum z partnerami biznesowymi, Linki do ważnych stron WWW, Elektroniczne biuro obsługi zarządu, Tele- i videokonferencje. Elektroniczny organizer, Zdalna współpraca z innymi pracownikami, Zarządzanie projektami i zadaniami, Zgłoszenia zapotrzebowania na sprzęt i sale konferencyjne, Zgłoszenia delegacji, urlopów i zwolnień chorobowych, Gazetka firmowa on-line, Książka telefoniczna, Struktura organizacyjna, Szkolenia - e-learning, Encyklopedia firmowa Wszelkie dokumenty firmowe

79 Grupa użytkowników Marketing i Sprzedaż Dedykowane zasoby i funkcjonalności Intranetu Strategie marketingowe i sprzedażowe Analiza wartości marki Planowanie sprzedaży i wydatków marketingowych Elektroniczne cenniki Materiały informacyjne i marketingowe Prognozy i raporty sprzedaży Dane z badań rynku Wyszukiwanie informacji o rynku Współpraca pomiędzy sprzedawcami Szkolenia sprzedawców e-learning Akcje marketingowe i promocyjne Obsługa klienta Dział personalny Księgowość Obsługa zamówień Dane klientów Stany magazynowe Monitorowanie przebiegu realizacji zleceń Obsługa reklamacji Pomoc dla klientów System automatycznej obsługi klientów Szkolenia pracowników ds. obsługi klienta e-learning Regulamin pracy Badania i ocena pracowników Obsługa przychodzących aplikacji Przygotowywanie biuletynu firmowego Edycja bazy teleadresowej dla pracowników Wykaz wolnych miejsc pracy Struktura organizacyjna Platforma e-learning - szkolenia pracowników Siatka płac Projektowanie ścieżki kariery pracownika Dane finansowe Raporty kosztów Opis procedur i zasad w księgowości Budżetowanie projektów Zarządzanie aktywami Lista kontrahentów Wsparcie windykacji należności Większość firm inwestujących w budowanie wiedzy w oparciu o technologie internetowe staje przed problemem stale rosnącej ilości stron internetowych, intranetowych czy innych zasobów multimedialnych. Dodatkowym wyzwaniem jest zarządzanie dokumentami, efektywne

80 wykorzystanie wiedzy przedsiębiorstwa oraz kontrola projektów i procesów. Tworząc kompleksowe portale korporacyjne, w szczególności w zakresie warstwy prezentacyjnej należy pamiętać o końcowym użytkowniku takiego systemu i o jego doświadczeniu w pracy z komputerami, różnym poziomie zaawansowania i różnych potrzebach w zakresie prezentowanych informacji. Dlatego o sukcesie wdrożenia portalu korporacyjnego może decydować jego interfejs i przemyślana oraz usystematyzowana baza wiedzy organizacji. Rysunek 9: Struktura portalu korporacyjnego.

81 Wydajnym rozwiązaniem w pełni wspierającym rozwiązania portalowe jest platforma, która unifikuje funkcje zarządzania treścią, dokumentami i procesami biznesowymi, a także współpracy i personalizacji oraz systemów wsparcia. Dodatkowo wykorzystywane są interfejsy i konektory w celu integracji danych zorganizowanych, pochodzących z baz danych, systemów CRM 17, ERP 18 lub innych systemów IT. 17 CRM Customer Relationship Management (system informacyjny) 18 ERP Enterprise Resource Planning (system informacyjny)

82 7.5 E-TRANSPORT. ROZWÓJ USŁUG INTELIGENTNEGO TRANSPORTU ZARZĄDZANIE KOMUNIKACJĄ MIEJSKĄ System zarządzania komunikacją miejską ma na celu umożliwienie bezzakłóceniowego ruchu komunikacji miejskiej na terenie miasta. Zadaniem systemu jest kontrola rozkładu jazdy, stworzenie łączności radiowej z każdym pojazdem komunikacji miejskiej oraz zbieranie i przesyłanie informacji o parametrach rzeczywistych ruchu pojazdów komunikacji miejskiej. Stworzenie takiego systemu przyczyni się do: skrócenia czasu przejazdu, poprawy punktualności przyjazdu, wprowadzenie dynamicznej informacji zarówno w pojeździe jak i na przystankach, umożliwienie dokonywania opłat za przejazd poprzez sms'a bądź kartę magnetyczną. Do podstawowych funkcji systemu zarządzania komunikacją miejską powinny należeć: 1. ustalenie lokalizacji pojazdu poprzez technikę GPS, 2. wymiana informacji pomiędzy pojazdem a centralą nadzoru ruchu, 3. wizualizacja realizowania rozkładu jazdy przez kierującego pojazdem w centrali nadzoru ruchu, 4. prowadzenie pomiarów parametrów statystycznych w celu planowania optymalnego rozkładu jazdy, 5. stworzenie łączności głosowej pomiędzy kierującym pojazdem a dyspozytorem. Struktura systemu zarządzania komunikacją miejską składać się powinna z dwóch elementów: 1. wyposażenie pojazdów komunikacji miejskiej, 2. wyposażenie centrali nadzoru ruchu. Wyposażenie pojazdów komunikacji miejskiej powinno składać się z: 1. komputera pokładowego GPS, 2. radiotelefonu przeznaczonego do transmisji cyfrowej i fonicznej, 3. terminala z wyświetlaczem i klawiaturą.

83 Centrum nadzoru ruchu wyposażone powinno być w: komputer klasy PC z zainstalowanym oprogramowaniem umożliwiającym obróbkę i wizualizację danych uzyskiwanych z pojazdów komunikacji miejskiej i innych urządzeń systemu, konsolę dyspozytorską zapewniającą łączność radiową, drukarki do wydruków statystyk. System zarządzania komunikacją miejską może zostać dodatkowo wyposażony w urządzenia odbiorcze sterowników sygnalizacji świetlnej czy urządzenia informacji na przystankach. Wyposażenie pojazdu umożliwia między innymi: ustalenie lokalizacji pojazdu w czasie rzeczywistym, kontrolę realizowania zapisanego w pamięci komputera pokładowego rozkładu jazdy, przesyłanie aktualnych informacji o realizacji rozkładu jazdy do centrum nadzoru ruchu, realizację połączenia głosowego kierowcy pojazdu z dyspozytorem, instalację systemu antynapadowego (kierowca podczas napadu ma możliwość jednym przyciskiem powiadomienie dyspozytora o napadzie), rejestrację parametrów ruchu pojazdu (prędkość, przebieg trasy).

84 Rysunek 10: Ogólny schemat wyposażenia pojazdu komunikacji miejskiej. Terminal jest urządzeniem umożliwiającym wprowadzenie danych wejściowych typu: numer kierowcy oraz numer rozkładowy, czy też kodowanych informacji przeznaczonych dla dyspozytora. Może służyć również do wyświetlania bieżących informacji o stanie realizacji rozkładu jazdy. Specyfikacja funkcji realizowanych przez terminal: 1. Po włączeniu zasilania następuje: wprowadzenie numeru kierowcy, wprowadzenie numeru linii, wprowadzenie numeru brygady. Terminal umożliwiać powinien: zgłoszenie awarii do bazy, wyświetlanie rozkładu jazdy - wywołanie rozkładu jazdy pojazdu, zgłoszenie żądania rozmowy z bazą. Aby zagwarantować realizację opisanych funkcji system komputerowy powinien

85 charakteryzować się dużą mocą obliczeniową i odpowiednią pojemnością pamięci stosownie do wielkości baz danych. Podstawową zasadą organizacji pracy we wspomaganej komputerowo centrali ruchu jest przyporządkowanie komputerowi automatycznej kontroli stanu w całej objętej działaniem systemu sieci komunikacyjnej i przekazywanie precyzyjnej informacji (optycznej na ekranie, ewentualnie wspomaganej akustycznie) dyspozytorowi tylko w przypadku odchylenia od stanu właściwego lub na wyraźne jego polecenie. Na podstawie otrzymanych z pojazdów informacji komputer centrali ruchu określa m.in.: wyprzedzenia i opóźnienia wykraczające poza zakres tolerancji, opóźnienia większe niż planowany czas postoju na końcówce, zagrożone połączenia przesiadkowe, przekroczenie zadanych prędkości. W przypadku wystąpienia np. przekroczenia wartości granicznych (wyprzedzenie, opóźnienie, prędkość), czy opóźnienia przekraczającego planowany postój, komputer centrali przekazuje dyspozytorowi informację o zakłóceniu oraz przesyła dane do odpowiedniego modułu programowego umożliwiającego wspomaganie likwidacji zakłóceń. System łączności pomiędzy pojazdami komunikacji miejskiej a centrum nadzoru ruchu oparty będzie o system radiowej transmisji danych. Użycie odpowiednich urządzeń elektronicznych umożliwi przesyłanie informacji pochodzących z systemu zarządzania komunikacją miejską za pomocą tworzonego systemu informacyjnego w mieście Głogów. Łańcuch telekomunikacyjny umożliwiający przesył informacji przez łącze radiowe składa się z nadajnika wyposażonego w antenę nadawczą oraz odbiornika z anteną odbiorczą. Kanał radiowy znajdujący się pomiędzy anteną nadawczą a odbiorczą przekazuje informacje w postaci fali elektromagnetycznej. Przy realizacji systemu z łącznością radiową należy pamiętać o szumach i zakłóceniach zniekształcających sygnał w kanale radiowym. Miarą jakości sygnału w kanale radiowym jest stosunek mocy sygnału informacyjnego do mocy szumu wyrażany w decybelach (Signal-to-Noise Ratio). Zakłócenia mogą być również powodowane interferencjami wspólnokanałowymi lub międzykanałowymi. Miarą zawartości zakłóceń w sygnale odbieranym jest stosunek mocy sygnału

86 informacyjnego do mocy sygnałów zakłócających (Carrier-to-Interference Ratio). Propagacja wielodrogowa jest wynikiem przeszkód na jakie napotykają fale radiowe pomiędzy nadajnikiem a odbiornikiem. Fale radiowe ulegają odbiciu oraz ugięciu pod wpływem napotkanych na swojej drodze przeszkód. Sygnał, który dociera do odbiornika jest wypadkową wielu fal radiowych, które przebyły różne drogi. Zjawisko to pogarsza jakość odebranego sygnału, ale w wielu przypadkach jest to jedyna droga umożliwiająca dotarcie sygnału do odbiornika. Rysunek 11: Propagacja głównych rzeczywistym kanale radiowym: wielodrogowa głównych uginanie się fal na przeszkodach.

87 Dla głównych przystanków węzłowych i dworców komunikacji miejskiej istnieje możliwość zainstalowania w przyszłości na poszczególnych stanowiskach wskaźników aktualnego czasu odjazdu i czasu odjazdu pojazdów następnych. Informacja na tablicach zostanie korygowana przez system zarządzania komunikacją miejską zgodnie z rzeczywistymi warunkami trasy tj. opóźnienia lub przyspieszenia. Sterowanie będzie realizowane przez komputer centrali lub alternatywnie przez komputer systemu informacji pasażerskiej. System informacji pasażerskiej posiada możliwość wyświetlania tekstów standardowych lub indywidualnie wpisywanych. System można rozbudować o sterowniki sygnalizacji świetlnej, które powinny być wyposażone w: radiotelefon lub odbiornik podczerwieni, kontroler transmisji, interfejs do sterownika. Odebrana przez kontrolera informacja o parametrach przejazdu przez skrzyżowanie jest bardzo dokładna. Dane zawierają: numer i kierunek linii, przyspieszenie lub opóźnienie, odległość od skrzyżowania. W przypadku skrzyżowania kilku tras komunikacyjnych dzięki tym danym kontroler będzie załączał cykle świateł według zadanego algorytmu. Możliwy jest również taki algorytm, który umożliwi rozładowanie ruchu na skrzyżowaniu jeszcze przed przyjazdem pojazdu komunikacji miejskiej. Wszystkie powyższe urządzenia zainstalowane są w szafie sterownika na skrzyżowaniu BILET SMS Bilet SMS pozwala na uiszczanie opłat za korzystanie ze środków komunikacji miejskiej za pośrednictwem telefonu komórkowego. W ten sposób pasażer w pełni kontroluje koszty podróży, nie traci czasu w kolejkach, nie musi szukać kiosku, a także ma możliwość do nabywania biletów dla osób towarzyszących. Za przejazd wnosi opłatę z góry, a bilet SMS jest ważny, aż do wyczerpania się

88 limitu na koncie jego użytkownika. Koszt usługi oraz sposób komunikacji i treść wysyłanej wiadomości tekstowej, są już typowe dla konkretnego Miejskiego Zakładu Komunikacji i zależą od konkretnie wybranych rozwiązań POMIARY TEMPERATURY NAWIERZCHNI DRÓG I POWIETRZA System pomiarowy temperatury nawierzchni dróg i powietrza służyć ma głównie szybkiemu informowaniu służb drogowych o warunkach panujących na drogach regionu. Odgrywa on szczególną rolę w okresie zimowym zapewniając większe poczucie bezpieczeństwa dla obywateli, w tym szczególnie kierowców. Przekazanie danych o możliwości wystąpienia gołoledzi pozwala w odpowiednim momencie, nie dopuścić do wystąpienia tego niezwykle niebezpiecznego zjawiska atmosferycznego oraz zminimalizować jego skutki. System ostrzegania przed gołoledzią powinien składać się z takich urządzeń jak: rejestrator cyfrowy, czujniki pomiarowe, czujniki prędkości i kierunku wiatru, czujniki detekcyjne opadu atmosferycznego, czujnik temperatury i wilgotności powietrza, czujnik temperatury nawierzchni asfaltowej, konwertery sygnału, przełącznik sieciowy, terminala radiowego, zasilacza awaryjnego UPS. Funkcjonowanie systemu pozwala stacjom drogowym na prowadzenie pomiarów dla wybranych parametrów takich jak: prędkość i kierunek wiatru, temperatura nawierzchni i powietrza, wilgotność powietrza itp. Wyniki tych pomiarów zapisywane są w rejestratorze, skąd następnie drogą radiową zostają przesyłane do służb interwencyjnych. Rejestrator cyfrowy powinien zapewnić archiwizację wyników pomiarów, z co najmniej jednej doby. W centrum, do którego przesyłane są wyniki

89 pomiarów poprzez odpowiednie oprogramowanie dostępna jest ich wizualizacja na wykresach, tabelach bądź mapach. Ma to na celu ułatwić oraz przyspieszyć podjęcie działań przez służby interwencyjne. Każdy z zastosowanych w systemie czujników powinien umożliwiać wizualizacje przeprowadzonych pomiarów na wykresach. Czujniki temperatury nawierzchni asfaltowej powinny zostać z kolei wtopione na powierzchni asfaltu na głębokości 5 cm. Czujnik analogowo - częstotliwościowy do określania stanu nawierzchni podaje temperaturę powierzchni jezdni (0 cm) oraz temperaturę na głębokości 5 cm. Czujnik wykonuje pomiar przewodności, a uzyskana wielkość umożliwia określenie stanu nawierzchni (sucha, wilgotna, mokra, zasolona). Do systemu ostrzegania przed gołoledzią można przyłączyć tablice informacyjną dla kierowców poruszających się po danej drodze. Tablica taka została przedstawiona na poniższym rysunku. Rysunek 12: Tablica wizualizacji parametrów drogowych. Urządzenia przeprowadzające pomiary założonych parametrów wyposażone są zazwyczaj w szeregowy interfejs RS-232. Aby możliwe było przesyłanie wyników pomiarów drogą radiową należy wyposażyć system pomiarowy w konwerter sygnałów RS-232 na Ethernet. Konwerter tego typu został przedstawiony poniżej.

90 Rysunek 13: Konwerter sygnału RS 232 na Ethernet. Przełącznik sieciowy umożliwi podłączenie kilku urządzeń pomiarowych do systemu transmisji danych. Do przełącznika sieciowego podłączony zostanie oprócz konwerterów terminal radiowy. Terminal radiowy stanowi połączenie systemu ostrzegania przed gołoledzią z systemem transmisji danych w mieście Głogów. Umożliwi to wizualizację warunków atmosferycznych panujących na drogach w biurach odpowiedzialnych za stan dróg. Biura te muszą być wyposażone w komputery z odpowiednim oprogramowanie umożliwiającym komunikację z urządzeniami pomiarowymi. Zasilacze awaryjne UPS mają za zadanie podtrzymanie zasilania podczas wystąpienia przerw w dostarczaniu energii. Zasilacze UPS powinny zapewnić podtrzymanie zasilania przez co najmniej 1 godzinę. Dobór odpowiedniego zasilacza zależy od poboru mocy przez urządzenia wchodzące w skład systemu pomiarowego. Na poniższym schemacie przedstawiono sposób połączenia urządzeń systemu ostrzegania przed gołoledzią.

91 7.5.4 SYSTEM STEROWANIA SYGNALIZACJĄŚWIETLNĄ Użytecznym systemem dla komunikacji miejskiej jest możliwość sterowania sygnalizacją świetlną urządzeniami korzystającymi z transmisji radiowej. Umożliwia to wyposażenie pojazdów uprzywilejowanych takich jak karetki pogotowia, wozy strażackie czy radiowozy policyjne w terminale umożliwiające sterowanie sygnalizacją na skrzyżowaniu znajdującym się na trasie przejazdu. Celem takiego systemu jest stworzenie możliwie optymalnych warunków przejazdu przez miasto w razie interwencji. System bezprzewodowego sterowania sygnalizacją skróci czas dotarcia ekipy ratowniczej do miejsca zdarzenia. Przed wdrożeniem systemu należałoby się zastanowić, które z przedstawionych poniżej rozwiązań jest sprawniejsze: podczas przejazdu pojazdu uprzywilejowanego przez skrzyżowanie wszystkie światła na skrzyżowaniu będą czerwone, podczas przejazdu pojazd uprzywilejowany będzie miał światło zielone, a pozostałe czerwone. Rozwiązaniem technicznym takiego systemu są współpracujące ze sobą radiomodemy. Struktura takiego systemu składać się będzie z nadajników umieszczonych w pojazdach uprzywilejowanych i z odbiorników zamontowanych w szafach teletechnicznych sygnalizacji świetlnych przy skrzyżowaniach. Rysunek 14: Schemat poglądowy działania

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE EDYTA BARACZ Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE Społeczeństwo informacyjne to typ społeczeństwa, którego kształtowanie się ściśle związane

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne

W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne Czy realizacja projektu to dostarczenie narzędzia biznesowego, czy czynnik stymulujący rozwój społeczeństwa informacyjnego? W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne,

Bardziej szczegółowo

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020.

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020. Z A T W I E R D Z A M P R E Z E S Polskiego Komitetu Normalizacyjnego /-/ dr inż. Tomasz SCHWEITZER Strategia informatyzacji Polskiego Komitetu Normalizacyjnego na lata 2009-2013 1. Wprowadzenie Informatyzacja

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Teresa E. Szymorowska Wojewódzka Biblioteka Publiczna Książnica Kopernikańska w Toruniu e-polska Biblioteki i archiwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wsparcie rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Tomasz Napiórkowski Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r.

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r. Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski Warszawa, 26 maja 2015 r. Rozwój społeczny koncepcja Alvina Tofflera Trzecia fala Warszawa, 1997 Społeczeństwo agrarne * Społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

E-Urząd Elektroniczny system usług publicznych w Gminie Radziechowy-Wieprz.

E-Urząd Elektroniczny system usług publicznych w Gminie Radziechowy-Wieprz. Spotkanie informacyjne w ramach projektu pt.: E-Urząd Elektroniczny system usług publicznych w Gminie Radziechowy-Wieprz. Opracowanie: STRADA Consulting Piotr Kurowski z siedzibą w Bielsku-Białej Gmina

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia społeczeństwa informacyjnego jako element polityki spójności Unii Europejskiej oraz procesu jej rozszerzania

Zagadnienia społeczeństwa informacyjnego jako element polityki spójności Unii Europejskiej oraz procesu jej rozszerzania Europejską drogę w kierunku społeczeństwa informacyjnego Zagadnienia społeczeństwa informacyjnego jako element polityki spójności Unii Europejskiej oraz procesu jej rozszerzania Włodzimierz Marciński Radca

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Konferencja konsultacyjna Prognozy oddziaływania na środowisko dla projektu Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 Warszawa, 9 grudnia 2013 r. Cele programu

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009 Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych Warszawa, 12 Maja 2009 Główny cel Prezesa UKE na lata 2008 2010 Wzrost dostępności

Bardziej szczegółowo

Strategia informatyzacji RP e-polska i NPR a fundusze strukturalne

Strategia informatyzacji RP e-polska i NPR a fundusze strukturalne Społeczeństwo informacyjne powszechny dostęp do Internetu II KONFERENCJA Budowa lokalnej infrastruktury telekomunikacyjnej z wykorzystaniem funduszy strukturalnych UE Instytut Łączności, Warszawa 11 grudnia

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Zrozumieć cyfryzację Internet staje się centralnym narzędziem konsumpcji treści, w konsekwencji czego obserwuje się również zmiany społeczne wywołane

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Fundusze europejskie na projekty informatyzacji w jednostkach samorządu terytorialnego

Fundusze europejskie na projekty informatyzacji w jednostkach samorządu terytorialnego Fundusze europejskie na projekty informatyzacji w jednostkach samorządu terytorialnego 2006 Microsoft Corporation. All rights reserved. This presentation is for informational purposes only. Microsoft makes

Bardziej szczegółowo

Mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa: maksymalnie 50% Średnie przedsiębiorstwa: maksymalnie 40% Duże przedsiębiorstwa: maksymalnie 30%

Mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa: maksymalnie 50% Średnie przedsiębiorstwa: maksymalnie 40% Duże przedsiębiorstwa: maksymalnie 30% FUNDUSZE UNIJNE DLA PRZEDSIĘBIORSTW Firma Complex IT oferuje profesjonalne doradztwo w zakresie wyboru odpowiedniego konkursu, przygotowaniu projektów a także oferuje wsparcie przez cały okres przygotowania,

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA. dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA. dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji 1 CYFRYZACJA W EUROPEJSKIEJ POLITYCE SPÓJNOŚCI Polityka spójności w nowym okresie programowania finansowego 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Samorząd bliżej obywatela i przedsiębiorcy. Zastosowanie nowych technologii w administracji samorządowej

Samorząd bliżej obywatela i przedsiębiorcy. Zastosowanie nowych technologii w administracji samorządowej Samorząd bliżej obywatela i przedsiębiorcy. Zastosowanie nowych technologii w administracji samorządowej Marcin Kowalski, Wiceprezes zarządu Wałbrzych, dnia 24 września 2014 r. Agenda wystąpienia Cyfryzacja

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja JST z zastosowaniem technologii przetwarzania w chmurze

Informatyzacja JST z zastosowaniem technologii przetwarzania w chmurze Informatyzacja JST z zastosowaniem technologii przetwarzania w chmurze Centrum Projektów Informatycznych Warszawa, 22 kwietnia 2013 r. Agenda 1. Prezentacja ogólnych informacji na temat uruchomionego projektu

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Fundusze na e-commerce w perspektywie unijnej 2014-2020

Fundusze na e-commerce w perspektywie unijnej 2014-2020 Fundusze na e-commerce w perspektywie unijnej 2014-2020 Białystok 27.06.2014 Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego E-commerce E-commerce Europejski Fundusz Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Międzyrzecki model wykorzystania technologii WiMax w rozwoju miasta i regionu

Międzyrzecki model wykorzystania technologii WiMax w rozwoju miasta i regionu Urząd Miejski w Międzyrzeczu Międzyrzecki model wykorzystania technologii WiMax w rozwoju miasta i regionu Międzyrzecka bezprzewodowa sieć informatyczna Agenda Międzyrzecka bezprzewodowa sieć informatyczna

Bardziej szczegółowo

Data utworzenia 2014-01-07. Numer aktu 1. Akt prawa miejscowego NIE

Data utworzenia 2014-01-07. Numer aktu 1. Akt prawa miejscowego NIE ZARZĄDZENIE Nr 1/2014 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 7 stycznia 2014 roku w sprawie zmiany Zarządzenia Nr 40/2013 Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 30 kwietnia 2013 roku w sprawie

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą KONFERENCJA w ramach projektu WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą Alicja Zajączkowska 6

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

E-administracja na Mazowszu Płocka droga do sieci METRO

E-administracja na Mazowszu Płocka droga do sieci METRO E-administracja na Mazowszu Płocka droga do sieci METRO Urząd Miasta Płocka Pełnomocnik Prezydenta ds. Informatyzacji - Andrzej Oskar Latuszek 1 Agenda - Społęczeństwo Informacyjne a E-samorząd - Plany

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Plan Informatyzacji Państwa

Plan Informatyzacji Państwa Plan Informatyzacji Państwa Dr inż. Grzegorz Bliźniuk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Warszawa, 2006 r. 1 Plan Informatyzacji Państwa wynika z : Ustawy z dnia 17 lutego

Bardziej szczegółowo

Projekty realizowane przez CPI MSWiA

Projekty realizowane przez CPI MSWiA Projekty realizowane przez CPI MSWiA CPI MSWiA Państwowa jednostka budżetowa utworzona zarządzeniem Nr 11 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 stycznia 2008 r. (Dz. Urz. Ministra Spraw

Bardziej szczegółowo

e-administracja Uniwersytet Jagielloński Wydział Prawa i Administracji mgr inż.piotr Jarosz

e-administracja Uniwersytet Jagielloński Wydział Prawa i Administracji mgr inż.piotr Jarosz e-administracja Uniwersytet Jagielloński Wydział Prawa i Administracji mgr inż.piotr Jarosz Definicje e-administracji Elektroniczna administracja to wykorzystanie technologii informatycznych i telekomunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020

Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 EuroCompass Sp. z o.o., ul. Vetterów 1, 20-277 Lublin KRS: 0000425862

Bardziej szczegółowo

WSPOMAGANIE Z TIK-IEM

WSPOMAGANIE Z TIK-IEM Magdalena Pilińska WSPOMAGANIE Z TIK-IEM W DOLNOŚLĄSKIEJ BIBLIOTECE PEDAGOGICZNEJ WE WROCŁAWIU DOBRE PRAKTYKI Warszawa 2015 Creative Commons - Uznanie autorstwa-użycie niekomercyjne-na tych samych warunkach

Bardziej szczegółowo

Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego

Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego Tarnów-Katowice, wrzesień 2005 Wprowadzenie Program i»silesia jest odpowiedzią samorządów z województwa śląskiego na Inicjatywę

Bardziej szczegółowo

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Marek Orszewski Dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWZ Europa 2020 Unia Europejska wyznaczyła wizję społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Trwałość projektów 7 osi PO IG

Trwałość projektów 7 osi PO IG Warszawa, 6 października 2015 r. Konferencja podsumowująca wdrażanie 7 i 8 osi priorytetowej PO IG Trwałość projektów 7 osi PO IG Paweł Oracz Departament Strategii Systemu Informacyjnego Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Porozumienie w sprawie Platformy współpracy w zakresie partnerstwa publicznoprywatnego

Porozumienie w sprawie Platformy współpracy w zakresie partnerstwa publicznoprywatnego Porozumienie w sprawie Platformy współpracy w zakresie partnerstwa publicznoprywatnego zawarte w dniu 26 stycznia 2011 roku pomiędzy Ministrem Rozwoju Regionalnego, a Ministrem Edukacji Narodowej, Ministrem

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO SPRAW WEWNĘTRZNYCH i ADMINISTRACJI DEPARTAMENT SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

MINISTERSTWO SPRAW WEWNĘTRZNYCH i ADMINISTRACJI DEPARTAMENT SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ I. Stan informatyzacji urzędu Informacje o Urzędzie Nazwa urzędu Adres / lokalizacja urzędu Osoba odpowiedzialna za wypełnienie Ankiety Strona internetowa urzędu Czy w urzędzie powszechnie funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 III Konwent Informatyków Warmii i Mazur Ryn, 2829 listopada 2013 r. Cele programu Cel główny: Wzmocnienie cyfrowych fundamentów dla społecznogospodarczego rozwoju

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Małopolska Platforma Elektronicznej Komunikacji Policji

Małopolska Platforma Elektronicznej Komunikacji Policji Małopolska Platforma Elektronicznej Komunikacji Policji Planowana ealizacja projektu: 2009 2010 (24 miesiące) Cele Projektu: 1. rozbudowa infrastruktury społeczeństwa informacyjnego w Małopolsce poprzez

Bardziej szczegółowo

Dostęp do szerokopasmowego Internetu z wykorzystaniem środków z Działania 8.3 POIG realizacja w praktyce

Dostęp do szerokopasmowego Internetu z wykorzystaniem środków z Działania 8.3 POIG realizacja w praktyce Dostęp do szerokopasmowego Internetu z wykorzystaniem środków z Działania 8.3 POIG realizacja w praktyce Konferencja Innowacyjne Sieci Szerokopasmowe od koncepcji do realizacji Zgierz, 20-21 października

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Kluczowe projekty informatyczne MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne

Kluczowe projekty informatyczne MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne Kluczowe projekty informatyczne MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne Ewa Szczepańska CPI MSWiA Warszawa, 22 września 2011r. 2 Mapa projektów informatycznych realizowanych przez CPI MSWiA

Bardziej szczegółowo

Podlaska Platforma Edukacyjna (PPE) przestrzeń nauczania, uczenia się i współpracy

Podlaska Platforma Edukacyjna (PPE) przestrzeń nauczania, uczenia się i współpracy Podlaska Platforma Edukacyjna (PPE) przestrzeń nauczania, uczenia się i współpracy Białystok, 29.04.2015 Program Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego Województwa Podlaskiego do roku 2020 e-podlaskie Sieci

Bardziej szczegółowo

Fundusze europejskie na projekty informatyzacji w jednostkach samorządu terytorialnego

Fundusze europejskie na projekty informatyzacji w jednostkach samorządu terytorialnego Fundusze europejskie na projekty informatyzacji w jednostkach samorządu terytorialnego 2006 Microsoft Corporation. All rights reserved. This presentation is for informational purposes only. Microsoft makes

Bardziej szczegółowo

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu dr inż. Arkadiusz Borowiec 08.12.2011 r. WND POIG.01.01.01-30-014/09 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Mistrzostwa Europy w Internecie 2020. Polska vs Europa - do przerwy 61:67. Przygotował: Piotr Kowalski MAiC

Mistrzostwa Europy w Internecie 2020. Polska vs Europa - do przerwy 61:67. Przygotował: Piotr Kowalski MAiC Mistrzostwa Europy w Internecie 2020. Polska vs Europa - do przerwy 61:67 Przygotował: Piotr Kowalski MAiC Polska 61,1 % Europa 67,3 % Wzrost porównywalny z UE 17 pozycja w UE Polska 16,4 linii/100 mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Kierunek cyfryzacji w Polsce praktyczne konsekwencje zmian dla obywateli oraz przestrzeni publicznej

Kierunek cyfryzacji w Polsce praktyczne konsekwencje zmian dla obywateli oraz przestrzeni publicznej Kierunek cyfryzacji w Polsce praktyczne konsekwencje zmian dla obywateli oraz przestrzeni publicznej Prof. nadzw. dr hab. Andrzej Sobczak Dyrektor Ośrodka Studiów nad Cyfrowym Państwem Agenda wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

Cyfrowa szkoła. - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r.

Cyfrowa szkoła. - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r. Cyfrowa szkoła - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r. Wybrane cele edukacyjne w dokumentach strategicznych państwa. Poprawa dostępności i jakości edukacji na wszystkich etapach oraz podniesienie

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Anna Dąbrowska Fundacja Centrum Analiz Transportowych i Infrastrukturalnych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja Województwa Małopolskiego - załoŝenia, realizacja i plany na przyszłość

Informatyzacja Województwa Małopolskiego - załoŝenia, realizacja i plany na przyszłość Informatyzacja Województwa Małopolskiego - załoŝenia, realizacja i plany na przyszłość Warsztaty Lwów Małopolska, Kraków 6.II.2006 Kraków, 2 kwietnia 2004 r. Warsztaty Lwów Małopolska, Kraków 6.II.2006

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Sylabus modułu e-urzędnik

Sylabus modułu e-urzędnik Sylabus modułu e-urzędnik Wymagania konieczne: Zakłada się, że przystępując do egzaminu modułu e-urzędnik, zdający będzie miał opanowany blok umiejętności i wiadomości podstawowych w zakresie zgodnym z

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym Oś priorytetowa IV Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Implementacja chmury prywatnej dla potrzeb administracji publicznej miasta Opola na przykładzie projektu E-Opole.

Implementacja chmury prywatnej dla potrzeb administracji publicznej miasta Opola na przykładzie projektu E-Opole. Implementacja chmury prywatnej dla potrzeb administracji publicznej miasta Opola na przykładzie projektu E-Opole. Jarosław Starszak Naczelnik Wydziału Informatyki Urzędu Miasta Opola E-mail: Jaroslaw.Starszak@um.opole.pl

Bardziej szczegółowo

Jak pozyskać środki na inwestycje w. infrastruktury społeczeństwa informacyjnego

Jak pozyskać środki na inwestycje w. infrastruktury społeczeństwa informacyjnego Jak pozyskać środki na inwestycje w ramach osi priorytetowej 4 Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko- Pomorskiego na lata 2007-13 Oś IV Rozwój

Bardziej szczegółowo

Skuteczna budowa sieci METRO

Skuteczna budowa sieci METRO Skuteczna budowa sieci METRO Romuald Stupnicki DCG Tarnów, czerwiec 2006 Założenia dla sieci METRO Sieć oparta o standard Ethernet oraz protokół IP: szkielet sieci w technologii Gigabit Ethernet lub nowszej

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 WSTĘP ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 Projekt założeń projektu ustawy o współpracy rozwojowej nakłada na Ministra Spraw Zagranicznych obowiązek

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Program budowy infrastruktury informacji przestrzennej (IIP) w Ministerstwie Zdrowia (MZ)

Program budowy infrastruktury informacji przestrzennej (IIP) w Ministerstwie Zdrowia (MZ) Program budowy infrastruktury informacji przestrzennej (IIP) w Ministerstwie Zdrowia (MZ) 1. WIADOMOŚCI WSTĘPNE 1.1 CHARAKTERYSTYKA ORGANU WIODĄCEGO 1) Stanowisko, imię i nazwisko, dane adresowe organu

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej Wrocław, 02.06.2010 Materiał prasowy Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej W sprawnym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa coraz większego znaczenia nabierają zintegrowane systemy informatyczne.

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych 1 Konsument jako podmiot strategii: Strategia Innowacyjności i Efektywności Gospodarki Sprawne Państwo Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE

SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE Dr inż. Konrad Maj Dyrektor Departamentu ds. Rozwoju Fundacji Rozwoju Edukacji i Nauki SPIN MODEL TRANSFERU INNOWACJI W MAŁOPOLSCE Projekt innowacyjny testujący wdrażany

Bardziej szczegółowo

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Konferencja pt. Innowacyjność i e-rozwój Województwa Mazowieckiego jako kluczowe czynniki wdrażania polityki strukturalnej w latach 2007-2013 26

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Lublinie

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Lublinie 1 Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Lublinie Lublin, dnia 05 grudnia 2011 r. Pan Krzysztof Hetman Marszałek Województwa Lubelskiego LLU-4101-24-01/11 P/11/169 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Lubuskie buduje społeczeństwo informacyjne

Lubuskie buduje społeczeństwo informacyjne Lubuskie buduje społeczeństwo informacyjne Projekty w trakcie realizacji Szerokopasmowe lubuskie Wartość ogółem: 152,1 mln zł Dofinansowanie (LRPO): 50,7 mln zł Cel: rozbudowa istniejącej infrastruktury

Bardziej szczegółowo

www.inteligentne-miasta.eu

www.inteligentne-miasta.eu ORGANIZATORZY GP Sp. z o.o. oferuje kompleksową organizację eventów, konferencji, spotkań biznesowych, szkoleń tematycznych. Na zlecenie klienta organizujemy również działania marketingowe oraz PR-owe,

Bardziej szczegółowo

Statystyka publiczna źródłem wiedzy w programowaniu krajowym i regionalnym

Statystyka publiczna źródłem wiedzy w programowaniu krajowym i regionalnym GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Statystyka publiczna źródłem wiedzy w programowaniu krajowym i regionalnym Janusz Witkowski OPOLSKA KONFERENCJA MONITOROWANIA I EWALUACJI POLITYKI PUBLICZNEJ doświadczenia przeszłości

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 1 Europejska Agenda Cyfrowa i Narodowy Plan Szerokopasmowy Cele: Powszechny dostęp do szybkiego internetu

Bardziej szczegółowo

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 Konferencja Polityka spójności na rzecz rozwoju obszarów wiejskich Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 dr Hanna Jahns Sekretarz

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

i jej praktyczne zastosowanie

i jej praktyczne zastosowanie Megaustawa i jej praktyczne zastosowanie 19 maja 2010 r. przyjęto Europejską agendę cyfrową, która jest pierwszą z 7 flagowych inicjatyw Strategii UE 2020. Określa ona siedem priorytetowych obszarów działania:

Bardziej szczegółowo