Praca jako wartość. Jan Paweł II

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Praca jako wartość. Jan Paweł II"

Transkrypt

1 Praca jako wartość Praca jest dobrem człowieka - dobrem jego człowieczeństwa - przez pracę bowiem człowiek nie tylko przekształca przyrodę, dostosowując ją do swoich potrzeb, ale także urzeczywistnia siebie jako człowiek, a także poniekąd bardziej staje się człowiekiem 1. Jan Paweł II Praca stanowi podstawowy element życia każdego człowieka, w decydujący sposób oddziałuje nie tylko na jego osobowość, postawy, aspiracje czy system wartości, ale także na całokształt życia społecznego. W historii cywilizacji praca ludzka była oceniana w różny sposób. System niewolniczy i feudalny zrodził ideologię głębokiej pogardy zarówno dla pracy, jak i ludzi pracujących. Praca szczególnie fizyczna była oceniana jako czynność poniżająca, wręcz hańbiąca człowieka dobrze urodzonego. Ideologia chrześcijańska zaczęła kształtować motyw pracy jako konieczność życiową. Praca nie tylko przestała być przekleństwem i hańbą, ale zyskała wartość wyższą niż ekonomiczną stała się nawet moralnym obowiązkiem, środkiem umożliwiającym rozwijanie cnót. Rozwój kapitalizmu uczynił z pracy działalność przydatną i pożyteczną, widząc w niej przede wszystkim źródło czerpania środków do życia, pomnażania dóbr i bogactwa w skali indywidualnej i społecznej. Współcześnie rolę pracy, z punktu widzenia jednostki i społeczeństwa, ocenia się bardzo wysoko. Uważa się jednak, że tę rolę może spełniać tylko taka praca, która nie wyniszcza człowieka, jest dobrze i bezpiecznie zorganizowana oraz sprawiedliwie nagradzana człowiek jest podmiotem. Najdobitniej takie ujęcie pracy przedstawił papież Jan Paweł II w encyklice Laborem exercens. Jest to analiza problematyki pracy ludzkiej w warunkach współczesnego świata. Ojciec Święty rozwija ideę pierwszeństwa osoby ludzkiej wobec rzeczy i samej pracy, która - według Papieża - winna być środkiem utrzymania i pomnażania dobrobytu kraju oraz samorealizacji człowieka. Omawia również uprawnienia pracowników oraz rolę i zadania związków zawodowych. Nic więc dziwnego, że właśnie ten papieski dokument ks. Jerzy Popiełuszko rozdawał w 1981 roku związkowcom z "Solidarności". Jan Paweł II pisze także, o wyzwaniach globalizacji i solidarności 1 Jan Paweł II: Encyklika Ojca Świętego Jana Pawła II o pracy ludzkiej Laborem exercens Warszawa 1982r. 1

2 w wymiarze ogólnoświatowym. Jego Encyklika to punkt wyjścia nauczania Kościoła o konieczności przeciwdziałania bezrobociu. Praca jest terminem wieloznacznym, stanowiącym przedmiot zainteresowań wielu dyscyplin naukowych, takich jak np.: fizyka, fizjologia, ekonomia, psychologia, socjologia, filozofia, prakseologia. Każda z nich, zajmuje się specyficzną dla własnych zainteresowań problematyką i każda z nich stworzyła do własnych celów badawczych odrębne definicje pracy. I tak w sensie psychologicznym praca to system czynności wyróżnionych i ukierunkowanych na przekształcenie otoczenia, wykonywanych względnie stale, gdy jej wykonawca ma odpowiednie kwalifikacje formalne 2. Pedagogika definiuje pracę w trojaki sposób jako: 1) świadome działanie mające na celu zaspokojenie potrzeb przez tworzenie dóbr; 2) podejmowany przez pracującego trud, ciężar towarzyszący wysiłkowi fizycznemu względnie umysłowemu pracującego człowieka; 3) nieodłącznie związany z pracą rozwój fizyczny, psychiczny, duchowy i moralny pracującego podmiotu 3. Z kolei prakseologia traktuje pracę jak pisał T. Kotarbiński 4 w kontekście łańcucha czynów, których celem jest pokonywanie trudności towarzyszących organizacji pracy i zaspokojenia elementarnych potrzeb człowieka. Analiza przytoczonych definicji pozwala na sformułowanie następującej definicji pracy: Praca jest to świadoma i celowa działalność człowieka, który wykorzystując swoje fizyczne i biologiczne oraz nabyte zdolności i umiejętności dąży do zaspokojenia swoich potrzeb materialnych i duchowych. Praca jest więc celową i świadomą działalnością człowieka, związaną z przekształcaniem i przystosowywaniem otaczającej go rzeczywistości do jego potrzeb. Jest to jedna z podstawowych form aktywności człowieka, za pomocą których jednostki zapewniają sobie byt materialny oraz zaspokajają elementarne potrzeby życiowe organizmu. Potrzeby stanowią siłę napędową wszelkich działań człowieka. Są one celem, do którego osiągnięcia zmierza on ze wszystkich sił. Są także wartościami, osiągnięcie których daje poczucie zadowolenia i satysfakcji. Ich zaspokojenie sprawia, że człowiek jest zadowolony z życia, spełnionego obowiązku wobec rodziny, grupy i społeczeństwa. Źródłem zaspokojenia potrzeb jest praca. Człowiek zatrudniony w różnego rodzaju instytucjach, przedsiębiorstwach czy organizacjach, poprzez pracę oraz jej wymierny efekt w postaci płacy, bezpośrednio zaspokaja swoje potrzeby. W Słowniku socjologicznym potrzeba definiowana jest jako poczucie braku czegoś, co jest odczuwane przez jednostkę jako konieczny, a przynajmniej pożądany element jej życia lub 2 W. Szewczuk (red.): Encyklopedia psychologii. Warszawa 1998, s T. Pilch (red.): Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku. Warszawa 2003, s T. Kotarbiński: Traktat o dobrej robocie. Wrocław

3 samorealizacji 5. A. H. Maslow podzielił potrzeby na dwie grupy 6. Do podstawowych, zwanych potrzebami niedostatku, zaliczył: a) potrzeby fizjologiczne głód, pragnienie, popęd seksualny, ochrona przed chłodem, b) potrzebę bezpieczeństwa występuje w sytuacji, gdy jednostka znajduje się w stanie zagrożenia, niebezpieczeństwa np. w obliczu groźby utraty pracy, c) potrzebę przynależności i miłości zdobycie przyjaźni, uznania i ludzkiej życzliwości, posiadania rodziny, d) potrzebę szacunku i uznania akceptacja ze strony grupy, do której się należy (rodzina, grupa rówieśników, kolegów z pracy); pochwała działań jednostki, e) potrzebę samorealizacji (samourzeczywistnienia) polega na stawaniu się tym, kim człowiek chce być, doskonaleniu roli społecznej. Do tworzących drugą grupę potrzeb poznawczych zaliczył: a) potrzebę wiedzy i rozumienia systematyzowanie, organizowanie, analizowanie, poszukiwanie i konstruowanie systemów wartości, b) potrzeby estetyczne wyczucie piękna, wyrabianie poczucia gustu i doznań estetycznych. To płaca jako wynagrodzenie za pracę pozwala zaspokoić głód, zabezpieczyć dach nad głową, uchronić się przed zimnem. Instytucje, w których człowiek znajduje zatrudnienie zaspokajają również potrzeby wyższego rzędu: uznania i akceptacji, samorealizacji, poznawcze. Jednak warunkiem zaspokojenia każdej z nich jest najpierw zaspokojenie potrzeb stojących niżej w hierarchii. Stąd w pierwszej kolejności zaspokajane są potrzeby elementarne (fizjologiczne, bezpieczeństwa), później potrzeby wyższego rzędu. Leżą one również u podstaw motywów działań, a także same w sobie są wystarczającym motywem dążenia do ich realizacji. Motywacja pracy jest wpływem potrzeb, dążeń i przekonań, które skłaniają ludzi do pracy. Praca jawi się więc jako sposób umożliwiający realizację określonych potrzeb. W literaturze przedmiotu można odnaleźć następujące typy motywacji pracy: a) zamiłowanie do pracy, b) zżycie się ze społecznym środowiskiem pracy oraz pozycją, jaką praca zapewnia, c) konieczność podjęcia pracy (zarabianie, utrzymanie rodziny, usamodzielnienie się). Rodzaje motywacji i potrzeb są z reguły wzajemnie uwarunkowane, więc wszędzie tam, gdzie dominuje motyw zamiłowania do wykonywanej pracy, pojawia się równocześnie silna potrzeba samorealizacji. Z kolei zżycie się ze społecznym środowiskiem pracy powoduje dążenie do realizacji potrzeb akceptacji i przynależności. Trzeci typ motywacji związany jest głównie z potrzebami fizjologicznymi. 5 K. Olechnicki (red.): Słownik socjologiczny. Toruń 1997, s A. H. Maslow: Teoria hierarchii potrzeb. W: J. Reykowski (red.): Problemy osobowości i motywacji w psychologii amerykańskiej. Warszawa

4 Jak już wcześniej wspomniano praca jest sposobem i metodą zapewnienia sobie i społeczeństwu elementarnych (materialnych) warunków egzystencji. To także forma aktywności, dzięki której człowiek zmierza do ograniczenia wpływu środowiska naturalnego lub uniezależnienia się od niego. Nade wszystko praca jest wartością. Jest to dobrowolna forma działalności człowieka, wypływająca z obowiązku wobec społeczeństwa, połączona z wysiłkiem fizycznym, mająca na celu tworzenie nowych wartości duchowych i materialnych. Równie ważny jest wymiar moralny (etyczny) pracy. Podkreśla się bowiem powszechnie, że jest ona moralnym obowiązkiem każdego z nas wobec jednostki i całego społeczeństwa. Na ten aspekt zwracali uwagę przedstawiciele wielu dziedzin nauki, zwłaszcza filozofowie i socjologowie, dla których praca jest podstawowym i kreatywnym elementem dziejów ludzkości 7. Pojęcie wartości występuje w etyce, ekonomii, filozofii, socjologii i wielu innych naukach społecznych. W języku potocznym ma ono wiele znaczeń, jednakże najczęściej łączone jest z koniecznością dokonania wyboru pożądanych celów, które uważa się za szczególnie ważne i cenne. U podstaw tych wyborów leży system i hierarchia wartości. Najogólniej można więc przyjąć za J. Szczepańskim, że wartość to dowolny przedmiot materialny lub idealny, któremu jednostki i zbiorowości przypisują ważną rolę w życiu; są to przedmioty i stany rzeczy, które zapewniają równowagę psychiczną, zadowolenie, są też niezbędne dla zapewnienia siły i spójności grupy 8. Człowiek poprzez pracę dla zaspokojenia potrzeb swoich i grupy, przetwarzając zasoby (minerały, surowce) i siły przyrody (energia wiatru, wody, słońca), tworzy nie tylko dobra materialne, ale i nowe wartości. Dobra te są wartościami nie tylko dlatego, że nadaje się im wartość ekonomiczną (wartość pieniężną), ale przede wszystkim dlatego, że są wynikiem pracy ludzkiej, stanowiącej wartość samą w sobie. Ta zaś ma wymiar nie tylko ekonomiczny, ale i moralny, społeczny, kulturowy, historyczny. Dobra te są bowiem wynikiem świadomej działalności ludzi, wynikiem świadomego ich oddziaływania, przetwarzania i przekształcania dóbr przyrody w dobra materialne, którym przypisuje się określoną wartość w pieniądzu bądź samą w sobie (np. dzieła sztuki, przedmioty kultu, zabytki) 9. Należy więc oddzielić wartości moralne pracy od ekonomicznych. Wartości ekonomiczne są to wartości zapewniające człowiekowi materialne warunki egzystencji, często łączone z nakazem i przymusem pracy, moralne to wartości łączone z powinnością i obowiązkiem jednostki wobec siebie i grupy. Wartościowanie pracy w kategoriach moralnych istniało już od wieków, to wartościowanie w kategoriach ekonomicznych pojawiło się dopiero z chwilą powstania kapitalizmu. Wraz z pojawieniem się tak zwanej pracy najemnej, za którą płaci się pieniądzem, praca ludzka stała się wartością również ekonomiczną. Nie zatraca jednak swoich 7 M. Ossowska: Socjologia moralności. Zarys zagadnień. Warszawa J. Szczepański: Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa 1972, s J. Sztumski: Społeczeństwo i wartości. Katowice

5 wartości moralnych, wręcz przeciwnie, jej moralny aspekt staje się szczególnie ważny w momencie, gdy zdobycie i posiadanie pracy staje się problemem społecznym. Praca zyskuje na wartości szczególnie wówczas, gdy trudno ją zdobyć, gdy byt materialny jednostek i ich rodzin jest zagrożony. Jak już wspomniano, pracę definiuje się najczęściej jako działalność człowieka, polegającą na przekształcaniu rzeczywistości społecznej i przystosowaniu jej do potrzeb ludzkich. Działalność ta jest częścią kultury, którą rozumiemy jako ogół materialnych i niematerialnych wytworów działalności ludzkiej, wartości i uznawanych sposobów postępowania, zobiektywizowanych i przyjętych w dowolnych zbiorowościach, przekazywanych innym zbiorowościom i następnym pokoleniom 10. Jednym z najistotniejszych elementów kultury kultury pracy jest etos pracy, którego istota polega na traktowaniu pracy jako podstawowej wartości ludzkiej egzystencji. Praca służy afirmacji człowieczeństwa, jest podstawą ładu społecznego, który pozwala człowiekowi uzyskać właściwą sobie godność i podmiotowość. We współczesnym świecie zaobserwować można wielce niepokojące zjawisko degradacji etosu pracy. Przyczyn tego stanu rzeczy doszukiwać się należy głównie w wychowaniu. Współczesna rodzina i szkoła nie kształtują takich cech i nawyków jak: obowiązkowość, sumienność, staranność, organizacja i innych niezbędnych do wykonywania pracy. Tymczasem praca jest nie tylko koniecznością ekonomiczną, ale przede wszystkim powinnością wobec społeczeństwa, nakazem moralnym, powodem do dumy i zadowolenia. Człowiek nie jest bowiem dodatkiem do pracy, lecz to praca jest dla człowieka. Kryzys etosu pracy jest więc wyrazem kryzysu społeczeństwa w ogóle. Alkoholizm, narkomania, wzrost przestępczości, bieda, ubóstwo, choroby społeczne, a przede wszystkim alienacja pracy bezpośrednio przyczyniają się do jego rozkładu. Zdaniem wielu autorów o stosunku człowieka do pracy (o etosie pracy) decydują czynniki natury: a) ekonomicznej, traktujące człowieka jako część sprawnie działającej maszyny, który poprzez pracę zapewnia utrzymanie sobie i swojej rodzinie, b) religijnej, głoszące prymat człowieka jako osoby wobec pracy, poprzez którą rozwija się realizując swoje aspiracje i zdolności, c) twórczej praca powinna być traktowana jako dziedzina twórczości, decydująca o naszym człowieczeństwie. We współczesnej rzeczywistości człowiek pracujący popada w zależność od techniki i postępu technicznego, zwłaszcza zależność od pieniądza, co prowadzi do jego zniewolenia i degradacji, a konsekwentnie także samej pracy. Dominacja myślenia technologicznego i ekonomicznego prowadzi z konieczności do traktowania pracy jako towaru, a pracującego 10 S. Czarnowski: Dzieła. Warszawa

6 człowieka jako siły roboczej. Tak dokonuje się depersonalizacja pracy, czyli jej przedmiotowe ujmowanie. Przeciwdziała temu zrodzona w latach 30 w Stanach Zjednoczonych idea humanizacji pracy. Problem humanizacji pracy stanowi przedmiot zainteresowań socjologii, filozofii, psychologii, pedagogiki, prakseologii, ekonomii, ergonomii. We wszystkich tych dziedzinach na pierwszy plan w tym zakresie wysuwa się problem samorealizacji człowieka, który poszukuje sensu własnej egzystencji w tworzeniu nowych wartości materialnych i duchowych, w poprawie warunków bytu społecznego. Pracę zaś postrzega jako podstawowy element, wyznaczający jego tożsamość indywidualną i społeczną. Zdaniem J. Kulpińskiej, humanizacja pracy jest hasłem, które określa globalną ideologię społeczną, nadającą pracy szczególne znaczenie, wyznaczającą zespół celów i wartości ludzkiego działania. Z drugiej strony humanizacja określa także zespół konkretnych zabiegów o zakresie bardzo podstawowym lub koncepcyjnym, których zadaniem jest usunięcie szczególnie dotkliwych uciążliwości pracy, racjonalizacja pracy i demokratyzacja stosunków w pracy 11. W literaturze socjologicznej wraca się uwagę na techniczny i społeczny aspekt humanizacji. W sensie społecznym jest to konieczność doskonalenia procesu pracy i stosunków międzyludzkich, realizacja potrzeb i oczekiwań w procesie pracy i poza nim. W sensie technicznym wiąże się z koniecznością usuwania fizycznych i psychicznych uciążliwości pracy oraz doskonalenia technicznych warunków pracy. Człowiek w procesie pracy odnajduje siebie jako osobę w wymiarze społecznym, psychologicznym i kulturowym. Staje się nie tylko wytwórcą, ale i twórcą nowych wartości. Ich wymiar ekonomiczny stanowi jedynie wartość materialną, rynkową, o wiele ważniejszą okazuje się jej wartość społeczna i kulturowa. Świadomość roli, jaką praca odgrywa w życiu jednostki i społeczeństwa oraz w systemie preferowanych przez nią wartości, sprawia, że człowiek zajmuje szczególnie uprzywilejowaną pozycję w procesie pracy. Produkt jego pracy posiada nie tylko wartość ekonomiczną, ale także społeczną i kulturową, samą zaś pracę rozpatrywać należy przede wszystkim w społecznym, moralnym i aksjologicznym kontekście. Te przymioty stanowią o jej istocie jest sprawczym elementem rozwoju osobowości człowieka. Z dotychczasowych rozważań wynika, iż praca odgrywa znaczącą rolę w życiu człowieka. Pracę człowieka wyróżnia świadomość zamiaru, wyobrażenie efektu i celowe działanie. W końcu praca jest dla człowieka wartością, ma związek z jego poczuciem tożsamości, godnością, szczęściem i sensem istnienia. Znaczenie pracy w życiu jednostki najlepiej obrazują wyniki badań na bezrobotnych. Badania te pokazuję, że osoba bezrobotna przez dłuższy czas cierpi nie tylko z powodu utraty dochodu i związanego z tym ograniczenia konsumpcji, ale także z powodu załamania się kontaktów społecznych, w szczególności z byłym środowiskiem zawodowym, 11 J. Kulpińska: Analiza zakładowych programów humanizacji pracy. Warszawa 1974, s. 5. 6

7 załamania się jej ról społecznych w rodzinie. Rejestruje się wyraźny spadek szacunku do siebie bezrobotnych, pogorszenie się i zdrowia psychicznego i fizycznego. Tradycyjnie wyróżnia się trzy nastawienia do pracy: punitywne, instrumentalne, autoteliczne 12. Jednostka lub zbiorowość o nastawieniu punitywnym postrzega pracę jako instytucję narzuconą (przez społeczeństwo, państwo, rynek). Osoba pracująca traktuje więc czynności pracy jako tragiczne fatum. Przy nastawieniu instrumentalnym pracę ceni się dla korzyści, jakie przynosi jednostkom i społeczeństwu. Osoba pracująca postrzega pracę jako konieczność życiową, podstawę egzystencji, najczęściej w sensie materialnym. Przy nastawieniu autotelicznym praca jest traktowana jako cel sam w sobie, źródło człowieczeństwa, podstawa rozwoju osobistego, służba wartościom społecznym. W tym miejscu należy przywołać pojęcie samorealizacji w pracy, które jako koncepcja pojawiło się w Europie w XIX wieku., a oznaczało spełnienie się jednostki poprzez pracę, pełen rozwój osobisty i realizację zdolności. Mówi się także o mocy twórczej pracy człowieka, przy czym najczęściej wymienia się cztery następujące jej postacie: Praca ma materialną moc twórczą w tym sensie, że jest źródłem egzystencji ludzkiej, jest sposobem tworzenia przez człowieka jego własnego życia; Praca jest podstawa moralnego rozwoju człowieka, tworzy bowiem materialne warunki realizacji i rozwoju życia. Praca ma moc socjotwórczą, ponieważ zawiera jako nieodłączny moment współpracę oraz współdziałanie wzajemne ludzi i grup ludzkich. Praca staje się działaniem coraz bardziej upośrednionym, rodzi i zużywa, tworzy i potrzebuje coraz bardziej rozwiniętych form regulacji, a następnie prowadzi do rozwoju umysłowego człowieka. W świetle powyższych rozważań można sformułować następujące wnioski: Każdy człowiek, tym bardziej sprawny fizycznie i psychicznie, ma prawo do pracy, a organizacja życia społecznego powinna gwarantować realizację tego prawa. Każdy człowiek powinien uzyskać takie przygotowanie do pracy i taki stan kwalifikacji oraz kompetencji zawodowych, które zagwarantują mu szansę bycia podmiotem w każdej sytuacji pracowniczej. Każdy pracujący ma prawo do pozyskania w drodze pracy zawodowej minimum środków gwarantujących jemu i jego najbliższym stanu ludzkiej egzystencji. 12 W. Kozek (red.): Encyklopedia socjologii. Warszawa 2000, s

8 Bezrobocie powstające na skutej gry czynników ekonomicznych godzi w istotę człowieka, zdolnego i pragnącego realizować naturalne prawo do pracy oraz związane z tym powinności zawodowe. Podsumowując powyższe rozważania na temat wartości pracy można stwierdzić, że praca stanowi podstawową działalność człowieka, wypełnia ponad połowę jego życia, decyduje o jego jakości. Jest powiązana z sensem istnienia człowieka i jego szczęściem, postępem społecznym oraz sprawiedliwością. Związki te wyrażają się nie tylko w koncepcjach filozoficznych różnych wizjach człowieka ale także w aforyzmach, przysłowiach i porzekadłach powszechnie znanych i przytaczanych. Jedne sławią pracę, a inne przeczą jej wartości, np. : Bez pracy nie ma kołaczy. Praca jest solą życia (Thomas Fuller). Praca to cała istota prawdziwego życia (Lew Tołstoj). Pochwała pracy jest jednym z najgorszych bzików współczesności (Sakutaro Hagiwara). Bez względu na potoczne oceny pracy formułowane przez ludzi, jest ona dla jednostki wartością, ponieważ pozwala utrzymać jej aktywność, zaspokajać potrzeby biologiczne, psychiczne i społeczne. We wszystkich kulturach praca jest podstawą systemu gospodarczego. Bibliografia 1. Czarnowski S.: Dzieła. Warszawa Jan Paweł II: Encyklika Ojca Świętego Jana Pawła II o pracy ludzkiej Laborem exercens. Warszawa Kotarbiński T.: Traktat o dobrej robocie. Wrocław Kozek W. (red.): Encyklopedia socjologii. Warszawa Kulpińska J.: Analiza zakładowych programów humanizacji pracy. Warszawa Maslow A. H.: Teoria hierarchii potrzeb. W: J. Reykowski (red.): Problemy osobowości i motywacji w psychologii amerykańskiej. Warszawa Olechnicki K.(red.): Słownik socjologiczny. Toruń Ossowska M.: Socjologia moralności. Zarys zagadnień. Warszawa Pilch T. (red.): Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku. Warszawa Szczepański J.: Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa Szewczuk W. (red.): Encyklopedia psychologii. Warszawa Sztumski J.: Społeczeństwo i wartości. Katowice Opracowanie: mgr Aleksandra Tomanek ZST NR 2 im. M. Batko w Chorzowie 8

Motywowanie pracowników do wykonywania pracy

Motywowanie pracowników do wykonywania pracy Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie Motywowanie pracowników do wykonywania pracy Wykład XII Źródło: opracowano na podstawie R.W.Gryffin, Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa:

Bardziej szczegółowo

Autorka prezentacji: Magdalena Buzor

Autorka prezentacji: Magdalena Buzor Autorka prezentacji: Magdalena Buzor Pojęcie wychowania Wychowanie w szerokim znaczeniu wszelkie zjawiska związane z oddziaływaniem środowiska społ. i przyr. na człowieka, kształtujące jego tożsamość,

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

Brak czasu dla dzieci nie sprzyja zaszczepianiu i pielęgnowaniu wartości. Agresywna kultura materialistyczna, konsupcjonizm

Brak czasu dla dzieci nie sprzyja zaszczepianiu i pielęgnowaniu wartości. Agresywna kultura materialistyczna, konsupcjonizm Nauczanie wartości Fundacja ABCXXI Cała Polska czyta dzieciom Przyczyny kryzysu wartości Życie w zawrotnym tempie Brak czasu dla dzieci nie sprzyja zaszczepianiu i pielęgnowaniu wartości Permisywizm lub

Bardziej szczegółowo

Psychologia zachowao konsumenckich. Zajęcia 1 08.04.2010

Psychologia zachowao konsumenckich. Zajęcia 1 08.04.2010 Psychologia zachowao konsumenckich Zajęcia 1 08.04.2010 Zaliczenie Obecnośd obowiązkowa Prezentacja na wybrany temat w gr. 2,3 -osobowych Praca dot. wieloaspektowego modelu postaw Kolokwium na ostatnich

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE ks. Artur Aleksiejuk Pojęcie praw człowieka Przez prawa człowieka rozumie się te prawa, które są bezpośrednio związane z naturą człowieka jako istoty rozumnej i wolnej (osoby)

Bardziej szczegółowo

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA Autor: Prof. PAWEŁ TYRAŁA Tytuł: TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA zarys teorii oraz metodyki wychowania Recenzja Prof. Igor Kominarec Liczba stron: 240 Rok wydania: 2012 Spis treści WSTĘP Rozdział I TEORIA

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

Rekreacja ruchowa a czas wolny

Rekreacja ruchowa a czas wolny Rekreacja ruchowa a czas wolny Jednym z głównych warunków działalności rekreacyjno-turystycznej jest czas wolny, który ma istotny wpływ na możliwość podejmowania przez człowieka różnych działań kształtujących

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami ludzkimi Wprowadzenie

Zarządzanie zasobami ludzkimi Wprowadzenie Marek Angowski Zarządzanie zasobami ludzkimi Wprowadzenie Definicje ZZL Zarządzanie zasobami ludzkimi jest to skoordynowany zbiór działań związanych z ludźmi, prowadzący do osiągania założonych celów organizacji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY PIĄTNICA. z dnia... 2012 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013-2016

UCHWAŁA NR... RADY GMINY PIĄTNICA. z dnia... 2012 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013-2016 Projekt z dnia 1 października 2012 r. UCHWAŁA NR... RADY GMINY PIĄTNICA z dnia... 2012 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013-2016 Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

CZYLI O SENSIE I WARTOŚCI LUDZKIEJ PRACY

CZYLI O SENSIE I WARTOŚCI LUDZKIEJ PRACY CZYLI O SENSIE I WARTOŚCI LUDZKIEJ PRACY Praca nie jest cnotą, lecz warunkiem cnotliwego życia Lew Tołstoj Aksjologia powstała w XIX wieku. Można ją rozumieć jako ogólną teorię wartości. Aksjologia zajmuje

Bardziej szczegółowo

MAREK KOSEWSKI Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie ANOMIA I ETOS PRACOWNICZY ZASADY ZARZĄDZANIA GODNOŚCIOWEGO

MAREK KOSEWSKI Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie ANOMIA I ETOS PRACOWNICZY ZASADY ZARZĄDZANIA GODNOŚCIOWEGO MAREK KOSEWSKI Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie ANOMIA I ETOS PRACOWNICZY ZASADY ZARZĄDZANIA GODNOŚCIOWEGO MURARZE Pewien człowiek zapytał murarzy budujących katedrę, co robią? 1. Pierwszy

Bardziej szczegółowo

PEDAGOGIKA OPIEKUŃCZA JAKO DYSCYPLINA NAUKOWA

PEDAGOGIKA OPIEKUŃCZA JAKO DYSCYPLINA NAUKOWA PEDAGOGIKA OPIEKUŃCZA JAKO DYSCYPLINA NAUKOWA wykład 1 dr Marta Herzberg Instytut Nauk Społecznych WSG Plan wykładu 1. Definicja pedagogiki opiekuoczej 2. Geneza pedagogiki opiekuoczej 3. 4. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Z plastyką na TY. z zakresu plastyki i historii sztuki

Z plastyką na TY. z zakresu plastyki i historii sztuki Gimnazjum nr 1 im. Polskich Noblistów w Śremie Z plastyką na TY innowacja pedagogiczna w gimnazjum z zakresu plastyki i historii sztuki Opracowanie: mgr Jacek Krawczyk Śrem 2014 Wstęp Podstawowym zadaniem

Bardziej szczegółowo

Zachowania organizacyjne

Zachowania organizacyjne Zachowania organizacyjne Sprawy organizacyjne Mail: weronika.wegielnik@wsl.com.pl Literatura: S. P. Robbins Zasady zachowania w organizacjach S. P. Robbins Zachowania w organizacji B. Kożusznik Zachowania

Bardziej szczegółowo

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów

zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów Wersja z dn. 11. 05. 2011 r. PAKT DLA KULTURY zawarty pomiędzy Radą Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów oraz stroną społeczną reprezentowaną przez Obywateli Kultury

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

STRESZCZENIE ROZPRAWY DOKTORSKIEJ STRESZCZENIE ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Imię i nazwisko autora rozprawy: mgr Paulina Mamiedow Stopień / tytuł naukowy oraz imię i nazwisko promotora rozprawy: dr hab. Mariusz Gizowski Temat rozprawy doktorskiej:

Bardziej szczegółowo

Etyka problem dobra i zła

Etyka problem dobra i zła Etyka problem dobra i zła Plan wykładu Definicje i podstawowe odróżnienia Problem dobrego życia w klasycznej etyce Arystotelesowskiej Chrześcijańska interpretacja etyki Arystotelesowskiej Etyka - problem

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNEK SZTUKA PROJEKTOWANIA KRAJOBRAZU. Studia stacjonarne II stopnia. Profil ogólnoakademicki i praktyczny.

EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNEK SZTUKA PROJEKTOWANIA KRAJOBRAZU. Studia stacjonarne II stopnia. Profil ogólnoakademicki i praktyczny. EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNEK SZTUKA PROJEKTOWANIA KRAJOBRAZU TABELA ODNIESIEŃ Studia stacjonarne II stopnia Profil ogólnoakademicki i praktyczny Obszar sztuki Dziedzina - sztuki plastyczne Dyscyplina -

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Wokół pojęcia rodziny

Wokół pojęcia rodziny Wokół pojęcia rodziny Marta Pietrycha (studentka WZPiNoS KUL Stalowa Wola) Słowa kluczowe: Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, socjologia, psychologia, pedagogika, instytucja, mikrogrupa, grupa społeczna,

Bardziej szczegółowo

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Kariera i przedsiębiorczość

Kariera i przedsiębiorczość Kariera i przedsiębiorczość Przedsiębiorczość to zdolność do kreowania i zaspokajania swoich i cudzych potrzeb. Siłą napędową przedsiębiorczości są niezaspokojone potrzeby człowieka. Psychologiczne i socjologiczne

Bardziej szczegółowo

Ma podstawową wiedzę na temat podstaw prawnych, organizacji i zakresu działania instytucji tworzących państwowy aparat bezpieczeństwa wewnętrznego.

Ma podstawową wiedzę na temat podstaw prawnych, organizacji i zakresu działania instytucji tworzących państwowy aparat bezpieczeństwa wewnętrznego. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych nauki

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wartości w wychowaniu prof. Ewa Chmielecka Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 października 2009 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTETDZIECIECY.PL O czym

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

Zrównoważone podejście do rozwoju przedsiębiorstw

Zrównoważone podejście do rozwoju przedsiębiorstw Konferencja naukowa: Zrównoważony rozwój w polityce spójności w latach 2014-2020. Istota, znaczenie oraz zakres monitorowania prof. zw. dr hab. Henryk Wnorowski Zrównoważone podejście do rozwoju przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Wstęp Człowiek żyje w określonym środowisku, które dostarcza mu wciąż nowych wrażeń, a nierzadko również problemów. Niekiedy środowisko jest dla niego nowym wyzwaniem, z jednej strony niesie wsparcie,

Bardziej szczegółowo

Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację.

Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację. Renata Sikora Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację. Rodzina jest pierwszym najważniejszym środowiskiem wychowawczym w życiu człowieka. Skuteczność jej wpływów wychowawczych

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Planowanie pracy szkoły

Planowanie pracy szkoły /konferencjaoskko2013/ Planowanie pracy szkoły Ryszard Sikora /konferencjaoskko2013/ Zarządzanie to zestaw działań (planowanie, organizowanie, motywowanie, kontrola) skierowanych na zasoby organizacji

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE KAMIEŃSK NA LATA 2011-2015

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE KAMIEŃSK NA LATA 2011-2015 ZAŁĄCZNIK do uchwały Nr IV/27/11 Rady Miejskiej w Kamieńsku z dnia 28 stycznia 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE KAMIEŃSK NA LATA 2011-2015 Rozdział I Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1 Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 71/2014 Senatu UKSW z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 26/2012 Senatu UKSW z dnia 22 marca 2012 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do psychologii

Wprowadzenie do psychologii Wprowadzenie do psychologii wychowania Psychologia wychowawcza - pedagogiczna Literatura podstawowa: Brzezińska A. (2000). Psychologia wychowania. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki,

Bardziej szczegółowo

Teorie motywacji. Dr Beata Pawłowska. Katedra Socjologii Organizacji i Zarządzania, Instytut Socjologii UŁ

Teorie motywacji. Dr Beata Pawłowska. Katedra Socjologii Organizacji i Zarządzania, Instytut Socjologii UŁ Teorie motywacji Dr Beata Pawłowska Katedra Socjologii Organizacji i Zarządzania, Instytut Socjologii UŁ Motywacja stanowi proces wyboru, jakiego dokonują ludzie między różnymi zachowaniami i formami aktywności,

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa jako element przygotowania do życia małżeńskorodzinnego osób niepełnosprawnych

Aktywność zawodowa jako element przygotowania do życia małżeńskorodzinnego osób niepełnosprawnych Aktywność zawodowa jako element przygotowania do życia małżeńskorodzinnego osób niepełnosprawnych Wojciech Otrębski Instytut Psychologii Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Plan wystąpienia: Skala

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy. Powiatowego Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Wyspiańskiego w Kętach

Program Wychowawczy. Powiatowego Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Wyspiańskiego w Kętach Program Wychowawczy Powiatowego Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Wyspiańskiego w Kętach Motto: W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiemo to, ażeby

Bardziej szczegółowo

Marek Angowski. Motywowanie

Marek Angowski. Motywowanie Marek Angowski Motywowanie Definicja Motywacja jest to stan gotowości człowieka do podjęcia jakiegoś działania. W warunkach organizacyjnych jest to działanie przybliżające do realizacji celów organizacji.

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2011/2012 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 011/01 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU Koncepcja pracy Zespołu Niepublicznych Szkół Specjalnych Krok za krokiem w Zamościu nakreśla podstawowe cele i zadania

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE III etap edukacyjny: gimnazjum

WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE III etap edukacyjny: gimnazjum WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE III etap edukacyjny: gimnazjum Cele kształcenia - wymagania ogólne 1. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie postawy szacunku wobec

Bardziej szczegółowo

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Pod redakcją naukową Martyny Pryszmont-Ciesielskiej Copyright by Uniwersytet Wrocławski

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

Zajęcia dla I roku studiów niestacjonarnych I stopnia na kierunku Ekonomia

Zajęcia dla I roku studiów niestacjonarnych I stopnia na kierunku Ekonomia Zajęcia dla I roku studiów niestacjonarnych I stopnia na kierunku Ekonomia mgr inż. Jacek Kobak Wyższa Szkoła Technologii Teleinformatycznych w Świdnicy Mikroekonomia WSTT w Świdnicy mgr inż. Jacek Kobak

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ERGONOMII i BHP System ergonomiczny: człowiek technika środowisko

PODSTAWY ERGONOMII i BHP System ergonomiczny: człowiek technika środowisko PODSTAWY ERGONOMII i BHP System ergonomiczny: człowiek technika środowisko ERGONOMIA = ERGON + NOMOS ERGON (gr.) praca NOMOS (gr.) prawo, prawidłowość Ergonomia jest to dyscyplina naukowa i działalność

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania Spis treści Wprowadzenie... 9 1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania jego zasobami... 13 1.1. Rola środowiska w procesach społeczno-gospodarczych... 13 1.2. Uwarunkowania zasobowe.

Bardziej szczegółowo

Kontekst: DĄŻENIA ZAWODOWE - CZYM SĄ? JAK JE BADAĆ? 2012-09-11 DECYZJE ZAWODOWE DECYZJE I WYBORY ZAWODOWE

Kontekst: DĄŻENIA ZAWODOWE - CZYM SĄ? JAK JE BADAĆ? 2012-09-11 DECYZJE ZAWODOWE DECYZJE I WYBORY ZAWODOWE DĄŻENIA ZAWODOWE - CZYM SĄ? JAK JE BADAĆ? dr Henryk Jarosiewicz Uniwersytet Wrocławski N arodowe Forum Doradztwa Kariery Kontekst: DECYZJE I WYBORY ZAWODOWE DECYZJE ZAWODOWE Są to decyzje ryzykowne, do

Bardziej szczegółowo

PSYCHOLOGIA W SŁUŻBIE RODZINY

PSYCHOLOGIA W SŁUŻBIE RODZINY Wydział Nauk Społecznych Instytut Psychologii 80-952 Gdańsk, ul. Bażyńskiego 4 tel. (0-58) 523 43 24 w. 4324, fax. (0-58) 523 43 19 Wydział Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii 85-867 Bydgoszcz,

Bardziej szczegółowo

Etyka: liceum ogólnokształcące

Etyka: liceum ogólnokształcące Przygotował: mgr Marcin Szymański PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Etyka: liceum ogólnokształcące Zespół Szkół Ogólnokształcących w Opolu Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Korekta: Beata Bednarz Sylwia Kajdana ISBN ISBN 978-83-7850-377-4 978-83-7587-147-0

Bardziej szczegółowo

Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży w Słupsku

Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży w Słupsku Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży w Słupsku OHP jako realizator usług rynku pracy Ewa Olszówka doradca zawodowy Słupsk, 12 grudzień 2012r. OCHOTNICZE HUFCE PRACY Państwowa jednostka budżetowa - instytucja

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: STUDIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE Załącznik nr 16 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r., wprowadzony Uchwałą nr 6/2014 Senatu UPJPII z dnia 20 stycznia 2014 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH)

Bardziej szczegółowo

Ergonomia wprowadzenie. Tomasz Poskrobko

Ergonomia wprowadzenie. Tomasz Poskrobko Ergonomia wprowadzenie Tomasz Poskrobko Ergonomia jako nauka Ergonomia wchodzi w skład grupy nauk o pracy, do której zalicza się m.in. prakseologię, organizację i zarządzanie, socjologię pracy, fizjologię

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp O czym jest ta ksiąŝka? Rozdział 1 MOTYWO WANIE PRACOWNIKÓW

Spis treści. Wstęp O czym jest ta ksiąŝka? Rozdział 1 MOTYWO WANIE PRACOWNIKÓW Spis treści Wstęp O czym jest ta ksiąŝka? Rozdział 1 MOTYWO WANIE PRACOWNIKÓW Model A Orientacja do wewnątrz Praca i ludzie Wartości i postawy Definicje Wpływ gospodarki rynkowej Model B Orientacja na

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU Nasze cele: osiągnięcie przez wszystkich uczniów pełni ich rozwoju intelektualnego i osobowościowego, przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego - Pedagogika. T. 2. Spis treści TEORIE WYCHOWANIA

Księgarnia PWN: Pod red. Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego - Pedagogika. T. 2. Spis treści TEORIE WYCHOWANIA Księgarnia PWN: Pod red. Z. Kwiecińskiego i B. Śliwerskiego - Pedagogika. T. 2 Spis treści Część I TEORIE WYCHOWANIA Wstęp (Bogusław Śliwerski) 12 Rozdział 1. Istota i przedmiot badań teorii wychowania

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY Y DYDAKTYCZNE W PROJEKCIE,,PRAKTYKA CZYNI MISTRZA!

MATERIAŁY Y DYDAKTYCZNE W PROJEKCIE,,PRAKTYKA CZYNI MISTRZA! PRAKTYKA CZYNI MISTRZA PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ ŚLĄSKĄ WYŻSZ SZĄ SZKOŁĘ ZARZĄDZANIA IM. GENERAŁA A JERZEGO ZIĘTKA W KATOWICACH WE WSPÓŁPRACY PRACY Z GMINĄ ŻARKI WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Małopolsceszanse

Wolontariat w Małopolsceszanse Wolontariat w Małopolsceszanse i wyzwania Wolontariat w Polsce...od czynu społecznego do.. Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności poŝytku publicznego i o wolontariacie I mamy jeszcze Wolontariat

Bardziej szczegółowo

Instrumenty motywowania pracowników w praktyce działania podmiotów ekonomii społecznej

Instrumenty motywowania pracowników w praktyce działania podmiotów ekonomii społecznej Instrumenty motywowania pracowników w praktyce działania podmiotów ekonomii społecznej Agata Austen i Izabela Marzec Katedra Zarządzania Publicznego i Nauk Społecznych Cele warsztatów Jak zatrzymać pracownika

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w zarzadzaniu kadrą pielęgniarską

Wyzwania w zarzadzaniu kadrą pielęgniarską Wyzwania w zarzadzaniu kadrą pielęgniarską Teresa Kuziara Poznań 21 listopad 2014r. Medycyna 3 2 Działania specjalistów, przedstawicieli zawodów wymagających wysokiego poziomu wiedzy zawodowej, umiejętności

Bardziej szczegółowo

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach MISJA SZKOŁY Jednym z głównych celów Szkoły Podstawowej nr 2 im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Puławach jest systematyczne podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Motywacja - teoria oczekiwań

Motywacja - teoria oczekiwań SYSTEMY I TECHNIKI MOTYWACJI 1.POJĘCIE MOTYWACJI MOTYWACJA TO ZESPÓŁ CZYNNIKÓW, KTÓRE WYWOŁUJĄ UKIERUNKOWUJĄ I PODTRZYMUJĄ ZACHOWANIA LUDZI (PRACOWNIKÓW) 2.GŁÓWNE PODEJŚCIA DO MOTYWACJI PRACOWNIKÓW a)

Bardziej szczegółowo

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Załącznik do Uchwały nr 125/2014 Senatu UKSW z dnia 25 września 2014 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów i kod programu wg USOS Poziom

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i praca jako pojęcia socjologiczne. dr Piotr Ostrowski Instytut Socjologii Uniwersytet Warszawski

Gospodarka i praca jako pojęcia socjologiczne. dr Piotr Ostrowski Instytut Socjologii Uniwersytet Warszawski Gospodarka i praca jako pojęcia socjologiczne dr Piotr Ostrowski Instytut Socjologii Uniwersytet Warszawski Fizyk, który jest tylko fizykiem, moŝe być pierwszej klasy fizykiem i najbardziej wartościowym

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANA PROBLEMATYKA SEMINARIUM DYPLOMOWEGO (LICENCJACKIEGO) NA KIERUNKU NAUKI O RODZINIE W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROPONOWANA PROBLEMATYKA SEMINARIUM DYPLOMOWEGO (LICENCJACKIEGO) NA KIERUNKU NAUKI O RODZINIE W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROPONOWANA PROBLEMATYKA SEMINARIUM DYPLOMOWEGO (LICENCJACKIEGO) NA KIERUNKU NAUKI O RODZINIE W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 Imię i nazwisko: dr hab. prof. nadzw. Grzegorz Grzybek Zakład/Katedra: Zakład

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2014

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2014 Załącznik nr 1 do Uchwały Nr X/31/2011 Rady Gminy Łubnice z dnia 29 czerwca 2011 GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2014 Łubnice, 2011

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KIERUNEK:

ZAGADNIENIA DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KIERUNEK: ZAGADNIENIA DO EGZAMINU DYPLOMOWEGO W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KIERUNEK: 1. PEDAGOGIKA studia I stopnia, profil praktyczny, specjalność: a) EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA Z WYCHOWANIEM

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie - 4 zadania. Tematyka

Bardziej szczegółowo

Wstęp...3. I. Założenia teoretyczne programu...4. Adresaci programu...5. III. Cele programu...6. IV. Zadania Programu...6

Wstęp...3. I. Założenia teoretyczne programu...4. Adresaci programu...5. III. Cele programu...6. IV. Zadania Programu...6 POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W ZAKRESIE PROMOWANIA I WDROŻENIA PRAWIDŁOWYCH METOD WYCHOWAWCZYCH W STOSUNKU DO DZIECI W RODZINACH ZAGROŻONYCH PRZEMOCĄ W RODZINIE Sandomierz 2013r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Podejmowanie decyzji konsumenckich przez dzieci Magdalena Zientalska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 22 listopada 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki

Szkolny Program Profilaktyki Szkolny Program Profilaktyki Publicznego Gimnazjum nr 1 w Żaganiu Motto: Papierosy, alkohol, narkotyki, AIDS... czyli jak się nie zgubić w supermarkecie świata. Wstęp PROFILAKTYKA jest chronieniem człowieka

Bardziej szczegółowo

zajęcia teoretyczne i praktyczne realizowane socjologicznych psychologicznych pedagogicznych polityki

zajęcia teoretyczne i praktyczne realizowane socjologicznych psychologicznych pedagogicznych polityki Praca Socjalna kształci na wysokim poziomie profesjonalistów od rozwiązywania problemów społecznych. Oferujemy studia licencjackie, stacjonarne, przygotowujące studentów do praktycznego rozwiązywania problemów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część teoretyczna

Spis treści. Część teoretyczna Spis treści Wstęp... 9 Część teoretyczna Rozdział I. Praca socjalna istota i sens...17 1.1. W kierunku profesjonalizacji... 17 1.2. Praca socjalna na świecie ujęcia definicyjne... 19 1.3. Tradycje i specyfika

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: TURYSTYKA HISTORYCZNA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: TURYSTYKA HISTORYCZNA Załącznik nr 18 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r., wprowadzony Uchwałą nr 6/2014 Senatu UPJPII z dnia 20 stycznia 2014 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH)

Bardziej szczegółowo

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem)

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem) Efekty kształcenia dla kierunku STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE STUDIA II STOPNIA Wydział prowadzący kierunek studiów: Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych Kierunek studiów: Stosunki międzynarodowe Poziom

Bardziej szczegółowo

Zdzisława Piątek. o śmierci. seksie. i metodzie in vitro. universitas

Zdzisława Piątek. o śmierci. seksie. i metodzie in vitro. universitas Zdzisława Piątek o śmierci seksie i metodzie in vitro universitas Na ironię zakrawa fakt, iż nauka, która nigdy nie dążyła do odkrycia prawd absolutnych, a wręcz odcinała się od takich poszukiwań,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wstęp... 7

SPIS TREŚCI. Wstęp... 7 EDUKACJA EKONOMICZNA JAKO NIEZBĘDNY SKŁADNIK WYKSZTAŁCENIA OGÓLNEGO 5 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1 PODSTAWOWE ROZSTRZYGNIĘCIA TERMINOLOGICZNE... 13 1.1. Zróżnicowane podejście do terminu edukacja...

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu W przedszkolu funkcjonuje koncepcja pracy ukierunkowana na zapewnienie wszechstronnego rozwoju dziecka, a zwłaszcza rozwoju twórczej i fizycznej

Bardziej szczegółowo

Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ (od 15.02.2010)

Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ (od 15.02.2010) Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ (od 15.02.2010) dla studentów II i III roku studiów stacjonarnych i niestacjonarnych specjalności: filologia

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów bezpieczeństwo wewnętrzne należy do

Bardziej szczegółowo

ZARYS TEORII REKREACJI RUCHOWEJ

ZARYS TEORII REKREACJI RUCHOWEJ ZARYS TEORII REKREACJI RUCHOWEJ Redakcja naukowa Andrzej Dąbrowski AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO Warszawa, 2006 Recenzenci: prof. dr hab. Wiesław Siwiński prof. dr hab. Zbigniew Krawczyk Projekt okładki:

Bardziej szczegółowo

Usługi środowiska w świetle bezpieczeństwa ekologicznego

Usługi środowiska w świetle bezpieczeństwa ekologicznego Artur Michałowski ZMN przy Komitecie Prognoz Polska 2000 Plus PAN Konferencja naukowa Zrównoważony rozwój w polityce spójności w latach 2014-2020. Istota, znaczenie oraz zakres monitorowania Augustów 3-4

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

W ramach pierwszego projektu zapraszamy na konferencję, poświęconą chorobie alkoholowej. Udział w konferencji jest bezpłatny!

W ramach pierwszego projektu zapraszamy na konferencję, poświęconą chorobie alkoholowej. Udział w konferencji jest bezpłatny! I.Miło nam poinformować mieszkańców dzielnicy, że nasze Stowarzyszenie otrzymało dofinansowanie do realizacji dwóch projektów: 100 Lat Aktywności i Wrota Domu Sąsiedzkiego w Osowej. Obydwa projekty są

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Proces właściwego wychowania dziecka jest możliwy tylko wtedy, gdy obie strony, rodzice i nauczyciel, znajdą wspólną płaszczyznę porozumienia umożliwiającą wzajemne

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 REKLAMA W GOSPODARCE OKRESU TRANSFORMACJI WARSZAWA, SIERPIEŃ 1993

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 REKLAMA W GOSPODARCE OKRESU TRANSFORMACJI WARSZAWA, SIERPIEŃ 1993 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Pomoc w rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowaniu przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności wychowawczych, poprzez:

Pomoc w rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowaniu przyczyn niepowodzeń szkolnych i trudności wychowawczych, poprzez: PEDAGOG ( fr. pédagogue, z łac. paedagogus, z gr. Paidag?gós ) Pedagog to osoba najczęściej pracująca w szkole, przedszkolu lub poradni psychologicznopedagogicznej, gdzie podstawowym celem jego pracy jest

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE KSZTAŁCENIE USTAWICZNE Wykład do projektu: Doradztwo edukacyjne dorosłych szansą na rynku pracy w powiecie poznańskim Wielkopolski rynek pracy we wrześniu 2013r. 141 787 osób bezrobotnych w urzędach pracy,

Bardziej szczegółowo

Główne powody udzielania osobom i rodzinom pomocy społecznej w województwie Lubuskim

Główne powody udzielania osobom i rodzinom pomocy społecznej w województwie Lubuskim Główne powody udzielania osobom i rodzinom pomocy społecznej w województwie Lubuskim Obserwatorium Integracji Społecznej Zielona Góra, sierpień r. Główne powody udzielania osobom i rodzinom pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny. Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455. Surdopedagogika

OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny. Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455. Surdopedagogika OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455 Surdopedagogika Temat: Świetlica terapeutyczna dla osób z uszkodzonym słuchem w Działdowie cele

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo