Raport PPP i obiekty sportowe tłumaczenie wybranych rozdziałów na zlecenie Platformy PPP

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Raport PPP i obiekty sportowe tłumaczenie wybranych rozdziałów na zlecenie Platformy PPP"

Transkrypt

1 Raport PPP i obiekty sportowe tłumaczenie wybranych rozdziałów na zlecenie Platformy PPP Streszczenie str Mimo Ŝe duŝe znaczenie sportu i ruchu dla społeczeństwa jest niekwestionowane, to udostępnianie obiektów sportowych nie jest postrzegane jako niezbędne świadczenie gmin na rzecz zabezpieczenia warunków bytowych. Wręcz przeciwnie. Na przestrzeni ostatnich lat i dziesięcioleci środki budŝetowe przeznaczane na obiekty sportowe zostały znacznie zredukowane. W następstwie tego prawie niemoŝliwe stało się budowanie nowych obiektów sportowych, mimo Ŝe np. w związku ze zmianami demograficznymi (spadek ilości dzieci i młodzieŝy, zwiększenie odsetka rencistów i emerytów przy jednoczesnym wzroście aktywności sportowej w wieku emerytalnym) powstaje duŝe zapotrzebowanie na inwestycje w nowe i inne placówki sportowe. W wielu gminach istniejących obiektów sportowych nie udaje się utrzymać w niezbędnych zakresie. Ze względu na zaniedbania w dziedzinie utrzymywania tych placówek dochodzi do spiętrzenia zaległości inwestycyjnych. W ostatnich latach nastąpiło przyspieszenie na rynku zamówień publicznych w zakresie partnerstw publiczno-prawnych (PPP), jako jednej z moŝliwych dróg umoŝliwiających realizowanie i udostępnianie infrastruktury publicznej. Projekty PPP charakteryzują się koncepcją opartą na cyklu Ŝywotności obiektu, opisem prac opartym na outpucie, optymalnym rozłoŝeniem ryzyka pomiędzy stroną publiczną a prywatnym partnerem oraz wynagrodzeniem za prace zawierającym elementy zachęty. Dzięki temu prywatni partnerzy juŝ w fazie planowania mają znaczne zachęty do tego, by planować, prowadzić i konserwować obiekty sportowe w sposób optymalny dla całego ich cyklu Ŝywotności. Na uzyskanym potencjale efektywności, zapisanej w umowie konserwacji utrzymującej wartość obiektu oraz wysokich standardach dla funkcjonowania obiektu zyskują nie tylko zleceniodawcy ze strony publicznej, ale i uŝytkownicy obiektów sportowych. W ramach projektu PPP i obiekty sportowe zbadano potencjał rynkowy w róŝnych sektorach rynku obiektów sportowych pod kątem tego, czy jest tu moŝliwa realizacja obiektów w ramach PPP. Po przeanalizowaniu dostępnej literatury dokonano podsumowania dotychczasowego rozwoju segmentu rynkowego w zakresie realizacji obiektów sportowych w ramach PPP. Na tej podstawie przeprowadzono własny rekonesans rynku mający postać pytań skierowanych do aktorów rynku (gmin, podmiotów zarządzających, przedsiębiorstw budowlanych i doradców). z którego wyniki zostały równieŝ przedstawione w formie podsumowania w dalszej części sprawozdania. By dokonać zbadania szczególnych projektów dotyczących obiektów sportowych pod kątem tego, czy nadają się one do realizacji w ramach PPP dokonano systematyzacji placówek sportowych. I tak na przykład zajęto się wielkością 1

2 projektu, moŝliwymi poziomami swobody oraz moŝliwościami łączenia takich projektów z innymi projektami obiektów sportowych i obiektami urbanistycznymi. Rekonesans rynku został uzupełniony i anonimowe przykłady ze wszystkich istotnych obszarów zastosowania PPP w przypadku obiektów sportowych. Wynikiem projektu jest niniejsze sprawozdanie, dające wgląd w moŝliwy dalszy rozwój rynku, przegląd potencjału rynkowego oraz przyszłych moŝliwości realizacyjnych dla PPP na róŝnych obszarach zastosowania w odniesieniu do obiektów sportowych oraz propozycje dotyczące dalszego sposobu postępowania. 2

3 Str Wstęp 1.1. Wprowadzenie Sport i ruch stanowią podstawę zdrowego społeczeństwa. Decyzje polityczne dotyczące tego obszaru przyciągają uwagę społeczeństwa. Sport moŝe mieć działanie integracyjne i odgrywa waŝną rolę na wielu obszarach społecznego rozwoju miasta. Otwiera bowiem szanse dla promocji zdrowia i edukacji. Aby nadal zapewnić pozytywne efekty sportu aktorzy gminnej polityki w zakresie sportu muszą zająć się przede wszystkim daleko sięgającymi konsekwencjami wynikającymi ze zmian demograficznych i finansowych wąskich gardeł. Niemcy, jako jedno z niewielu państw, postawiły w latach sześćdziesiątych do osiemdziesiątych na róŝnorodne inwestycje w infrastrukturę sportu (masowego). Do tego momentu liczne placówki zaczęły wymagać modernizacji, pojawiają się nowe wymagania, zaś standardy jakościowe zmieniają się: i tak boiska z nawierzchnią ŜuŜlową, która nie jest ani nowoczesna ani dobra dla zdrowia, zostają zastępowane przez boiska ze sztuczną murawą, hale sportowe zyskują wielofunkcyjne wyposaŝenie, zaś krajobraz pływalni zmienia się podąŝając za trendem wellness. Ponadto uwzględnić naleŝy fakt, Ŝe zwyczaje ludności w zakresie sportu i spędzania czasu wolnego ciągle się zmieniają np. z powodu rozwoju demograficznego. Indywidualizacja aktywności sportowych jest niewątpliwa, jednak nie moŝna tu przeoczyć znaczenia modnych dyscyplin sportowych. Powiązania gminnej polityki w zakresie sportu z innymi obszarami polityki takimi jak środowisko, edukacja, zdrowie i integracja tworzy nowe wyzwania i sposoby postrzegania. Z tego powodu naleŝy zbadać jak w tych warunkach ramowych moŝe powieźć się dalszy rozwój obiektów sportowych uwzględniający zachodzące zmiany w sporcie. By zapewnić zrównowaŝony i efektywny dostęp do infrastruktury publicznej i budynków uŝyteczności publicznej w ubiegłych latach koncepcja uwzględniająca cykl Ŝywotności obiektów rozpowszechniła się takŝe w sferze publicznej. Potencjał efektywności moŝe zostać wykorzystany dzięki daleko idącemu połączeniu w jedno realizacji zadań przez partnerów prywatnych, implementacji zrównowaŝonej koncepcji gospodarowania okraszonej zachętami natury gospodarczej oraz ekonomicznie zasadnemu przeniesieniu ryzyka związanego z planowaniem, budową i działaniem obiektu w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. Zadania realizowane przez partnera PPP obejmują zazwyczaj projektowanie, budowę, finansowanie, prowadzenie obiektu oraz konserwację, oraz ewentualnie ponowne jego zagospodarowanie. Modele PPP przynoszą decydentom sektora publicznego korzyści związane z efektywnością dzięki koncepcji dotyczącej całego cyklu Ŝywotności obiektu, szybkiej realizacji projektu oraz redukcji obciąŝenia budŝetowego wraz z szerokim przeniesieniem ryzyka na partnerów prywatnych. Budynki i obiekty w okresie obowiązywania umowy są prowadzone i 3

4 konserwowane na wysokim poziomie jakościowym co jest z korzyścią dla sektora publicznego i uŝytkowników PPP i rynek obiektów sportowych Opisany rozwój niesie duŝy potencjał dla PPP w zakresie obiektów sportowych. Niektóre projekty zostały juŝ zrealizowane jako PPP, jednak same profile projektu, zwłaszcza w obszarze pływalni, są nadal róŝnie ukształtowane. Na tym tle przedstawiciele federacji krajów związkowych zrzeszeni w Federalnej Sieci Kompetencji PPP 1 (Föderaler PPP- Komptenzennetzwerk - FPK) utworzyli na jesieni 2007 grupę roboczą PPP i obiekty sportowe, aby w jej ramach dokonywać wymiany doświadczeń i zbadać, czy występują ogólnie obowiązujące warunki ramowe dla PPP na obszarze obiektów sportowych. W porównaniu z innymi obszarami wykorzystywania PPP stwierdzono, Ŝe realizacja PPP na obszarze obiektów sportowych znajduje się jeszcze na początku moŝliwego rozwoju. Ministrowie ds. sportu krajów związkowych w szczególności Grupa Robocza ds. obiektów sportowych (AG Sportstätten) i Konferencja Ministrów Sportu (Sportministerkondferenz) - rozpoczęli wymianę doświadczeń z niemiecką Siecią Kompetencji PPP. W trakcie tych działań odbyły się liczne spotkania informacyjne z FPK - AG Sportstätten. Kraj związkowy Nadrenia-Palatynat przejął kierownictwo nad FPK-AG Sportstätten w Towarzystwie rozwoju projektów kraju związkowego Nadrenii- Palatynatu sp. z o.o. [Projektentwicklungsgesellschaft des Landes Rheinland-Pfalz mbh] (PER) za pośrednictwem Centrum Kompetencji PPP. Wniósł on bieŝące doświadczenia wynikające z projektów pilotaŝowych Generalny remont Südbad Trier (Pływalnia Południowa w Trewirze) oraz Remont i rozbudowa obiektu sportowego im. Jakoba Frey a w Heidesheim. TakŜe doświadczenia z innych krajów związkowych oraz klubów sportowych pokazują, Ŝe zróŝnicowane spojrzenie na podsektory - boiska sportowe/ stadiony, hale i pływalnie jest niezbędne oraz Ŝe, w szczególności w obszarze PPP dla pływalni, występuje istotne zapotrzebowanie gmin na informację i doradztwo. Szereg projektów dot. basenów (np. w Bergheim, Königswinter i Leimen) przebiegło w sposób nieowocny, między innymi z tego powodu, Ŝe wymogi gmin odnoszące się do projektu nie zostały sformułowane wystarczająco jasno, ponadto postawa oczekująca podmiotów publicznych zajmujących się projektem, oraz trudne rynkowe środowisko dla 1 Federalna sieć kompetencji ds. PPP została utworzona przez centra kompetencji/ taskforces w krajach związkowych, aby w nieregularnych odstępach czasu dokonywać wymiany informacji na temat rozwoju PPP. W tym celu kaŝdy kraj związkowy wyznacza ekspertów, którzy reprezentują ten kraj. Utworzono grupy robocze (AG) zajmujące się róŝną tematyką. Obecnie grupie roboczej ds. obiektów sportowych AG Sportstätten - przewodniczy kraj związkowy Nadrenia Palatynat. 4

5 modeli PPP znacznie utrudniły realizację. KaŜdorazowo problematyczne okazywało się przenoszenie ryzyka związanego z późniejszym obłoŝeniem obiektu, zaleŝne od danej lokalizacji. Nieudane projekty niosą ze sobą generalne pytanie, czy podsektor pływalni w ogóle nadaje się do realizacji w ramach PPP, a jeŝeli tak to, na jakich warunkach. Z kolei w zakresie pozostałych obiektów sportowych szereg udanych projektów pokazuje, Ŝe właściwie w tym podsektorze moŝliwa jest realizacja takich projektów. W porównaniu z innymi obszarami działania naleŝy podkreślić, Ŝe występuje tu duŝa ilość potencjalnych projektów, w szczególności na poziomie gminnym Cele projektu Federalne Ministerstwo Finansów (BMF) zleciło ÖPP Deutschland AG (Partnerstwa Publiczno-Prawne Niemcy, w skrócie PD) przeprowadzenie pracy nad podstawami w zakresie partnerstw publiczno-prywatnych i obiektów sportowych. Cele pracy podstawowej PPP i obiekty sportowe mogą zostać podsumowane następująco: * analiza rynkowa dot. PPP- obiekty sportowe oparta na rozmowach rynkowych i badaniu rynku * analiza zebranych informacji, doświadczeń i zdobytej wiedzy * rozwój koncepcji systematyzacyjnych i przykładów z podziałem na podsektory * sformułowanie zaleceń, w szczególności na temat sensownej pracy standaryzacyjnej. W sporządzanym sprawozdaniu na podstawie uzyskanych informacji mają zostać wydane zalecenia, czy i ewentualnie w których podsektorach realizacja modeli PPP w obszarze sportowym obiecuje skuteczne zakończenie Sposób postępowania Istotnym punktem załoŝenia dla tej pracy o charakterze podstawowym były między innymi wiedza zdobyta przez FPK-AG Sportstätten. Wynikiem tej pracy było to, Ŝe konieczne jest zróŝnicowane spojrzenie na podsektory będące w tym obszarze obiektów sportowych. I tak FPK proponuje podział na pływalnie i obiekty sportowe (hale sportowe i boiska sportowe), gdyŝ obszary te odnoszą się one do róŝnych rynków i oferentów. To podstawowe załoŝenie było kontynuowane, zostało doprecyzowane w niniejszym sprawozdaniu i znalazło odzwierciedlenie w jego strukturze. Podczas sporządzania niniejszego sprawozdania kontynuowano wymianę doświadczeń z krajami związkowymi, dokonano przeglądu wiedzy i informacji o ryzku oraz przeprowadzono analizę zasobów, w szczególności w oparciu o dotychczasowe doświadczenia projektowe. 5

6 Analiza i rekonesans rynku Dla skonkretyzowania dalszych kroków przeprowadzono analizę rynku, podczas której dokonano ewaluacji istniejących doświadczeń i wiedzy projektowej. Istotną cegiełką tejŝe analizy rynkowej były rozmowy rynkowe, zgodne z podręcznikiem interwiew, prowadzone z publicznymi podmiotami odpowiedzialnymi oraz instytucjami, z partnerami prywatnymi i doradcami, co spotkało się z duŝym zainteresowaniem. Z ponad 20 potencjalnych partnerów do rozmowy, do których zwrócono się z zapytaniem, 16 wyraziło swoją gotowość do uczestniczenia w wywiadzie (sześć gmin, pięć przedsiębiorstw budowlanych, trzy spółki doradcze, jeden podmiot ds. nadzoru komunalnego i jeden związek). Podczas rozmów, prowadzonych częściowo telefonicznie a po części na miejscu, zebrano doświadczenia odnoszące się do 30 projektów PPP - zakończonych lub znajdujących się w fazie budowlanej. Następnie dokonano przetworzenia wiedzy i informacji rynkowych i przedyskutowano je w ramach posiedzenia FPK-AG Sportstätten. Dodatkowo przeprowadzono ogólny rekonesans rynku, stanowiący obok rozmów dalszy element składowy analizy rynkowej. W centrum zainteresowania znalazła się inwentaryzacja aktualnych aktywności na rynku obiektów sportowych oraz analiza istniejących źródeł, łącznie ze spojrzeniem na rynek europejski. Wyniki znalazły podsumowanie w niniejszym sprawozdaniu Systematyka i standaryzacja W oparciu o zebraną wiedzę i informacje wypracowano koncepcję systematyzacji, uwzględniającą wymagania oraz warunki ramowe dla wariantu zamówień publicznych realizowanych w ramach PPP oraz dopuszczającą tym samym kategoryzację róŝnych przedmiotów projektowych z perspektywy PPP. Ta koncepcja systematyzacji stanowi podstawę dalszej treści sprawozdania, na przykład opracowywania przykładów i formułowania wniosków n.p. w odniesieniu do metod standaryzacji odnoszących się do podsektorów czy segmentów oraz kryteriów kwalifikacyjnych Zalecenia dotyczące działania Sprawozdanie zawiera zalecenia dla dalszych działań, oparte zarówno na wiedzy zdobytej podczas analizy i rekonesansu rynku oraz fundamentalnej pracy nad systematyką i standaryzacją. 6

7 Str Systematyzacja rynku obiektów sportowych 4.1. Koncepcje systematyzacji Kategoryzacja i rozgraniczanie Ostateczna i ogólnie obowiązująca kategoryzacja obiektów sportowych nie jest prawie moŝliwa a to ze względu na duŝą ilość moŝliwych perspektyw widzenia oraz moŝliwych kombinacji. Równocześnie poszukiwanie właściwej kategoryzacji jest pierwszym korkiem systematyzacji i jest absolutnie konieczne dla późniejszego oddzielenia takich elementów, które nie powinny być bliŝej badane w sprawozdaniu. PoniŜszy rysunek nr 7 przedstawia podział sektora obiektów sportowych na podsektory i segmenty, stanowiący podstawę niniejszego sprawozdania. Tutaj posłuŝono się lub uwzględniono pojęcia stosowane w róŝnych uregulowaniach (m.in. normach DIN) i publikacjach. Ponadto zestawienie uwidacznia, Ŝe istnieją z kolei liczne moŝliwości kombinacji pomiędzy podsektorami i segmentami. Tymi moŝliwościami kombinacji zajmiemy się szczegółowo w dalszej części sprawozdania. Dla systematyzacji istotne jest jednak, by móc spojrzeć osobno na poszczególne segmenty, na przykład, gdy chodzi o zbadanie kryteriów kwalifikacyjnych czy metod standaryzacji charakterystycznych dla danego segmentu. Sektor obiekty sportowe podsektor Pływalnie Boiska sportowe hale sportowe duŝe obiekty specjalne (por. DIN EN (por. DIN 18035) (por. DIN 18032) sportowe obiekty 15288) sportowe segment pływalnia kryta Boisko z murawą hala pojedyncza arena naturalną basen odkryty Boisko ze sztuczną hala podwójna stadion murawą pływalnia boisko z nawierzchnią hala potrójna łączona ŜuŜlową wodny park boisko pełno- hala wielofunkcyjna rozmiarowe boisko małorozmiarowe z/ bez dodatkowych atrakcji z/ bez dodatkowymi zawodami lub lekką atletyką z/ bez dodatkowych pomieszczeń sportowych/ funkcji <-- moŝliwości kombinacji ---> <-- moŝliwości kombinacji ---> 7

8 Rysunek 7: Kategoryzacja sektora obiektów sportowych 2 Ponadto do obszaru obiektów sportowych naleŝy zaliczyć dalsze typy budynków i obiektów, takie jak tory wyścigów konnych, hale z lodowiskami oraz pozostałe specjalne obiekty sportowe. TakŜe w przypadku tych obiektów modele PPP mogą być efektywnymi wariantami realizacji. Chodzi jednak generalnie o specyficzne i rzadkie przedmioty projektu, które i tak w przypadku realizacji w ramach PPP naleŝy rozwaŝać indywidualnie. PoniewaŜ sprawozdanie to ma na celu systematyzację i standaryzację, to obiekty sportowe o szczególnym przeznaczeniu zostaną wyłączone z naszych rozwaŝań. Obok juŝ opisanych moŝliwości kombinacji, wynikających w powyŝszej grafiki, nie tylko wyobraŝalne, ale rozpowszczechnione są dalsze inne kombinacje ponadsektorowe. TakŜe w tych przypadkach ze względu na wiele moŝliwych konstelacji projektów z róŝnych powodów konieczne jest spojrzenie indywidualne, poniewaŝ na przykład występuje szczególna kompleksowość, chodzi o rozwijanie projektu, naleŝy połączyć róŝne funkcje obiektu zaangaŝowane są ponadto kluby sportowe lub osoby trzecie, chodzi o koncepcję ponadregionalną lub międzygminną przedmiot projektu jest częścią koncepcji urbanistycznej, funkcja obiektu sportowego pełni w projekcie tylko podrzędną rolę. Obiekty sportowe lub przedmioty projektu z jednym lub kilkoma wyŝej wymienionymi cechami trudno jest usystematyzować, z tego powodu standaryzacja nie jest zasadna w przypadku tego typu projektów. Z tego powodu koncepcje standaryzacyjne są wykonywalne tylko w przypadku określonych sektorów. W koncepcjach dotyczących rozwoju miasta lub projektu zidentyfikowano duŝe potencjały, których podstawę stanowi szeroko zakrojony, zrównowaŝony horyzont patrzenia oraz wymóg realizacji, i które inteligentnie połączą róŝne elementy, cele i przeznaczenia. PoniewaŜ koncepcje PPP mają ten wymóg to podjęto próbę wypracowania koncepcji kategoryzacji takŝe tutaj (por. poniŝszy schemat nr 8). sektor Obiekty sportowe (kategoryzacja połączonych koncepcji) 2 Prezentacja własna 8

9 podsektor projekty obiektów segment sportowych przeznaczeniem mieszanym składające się z róŝnych funkcji sportowych (np. park sportowy) wspólnie z uŝytkowane obiekty sportowe (n.p. kluby, szkoły, gmina, itd.) wykorzystanie do celów sportowych jako istotny element składowy (np. park wodny z hotelem) funkcja sportowa jako podrzędny element składowy (np. szkoły łącznie z budynkiem sportowym) <-- moŝliwości kombinacji ---> Rysunek 8: kategoryzacja koncepcji łączonych 3 <-- moŝliwości kombinacji ---> projekty obiektów sportowych o charakterze rozwojowym obiekty sportowe jako część kompleksowej koncepcji urbanistycznej obiekty sportowe jako punkt cięŝkości kompleksowej koncepcji urbanistycznej obiekty sportowe jako część rozwoju projektu z przewaŝającym wkładem/ finansowaniem publicznym obiekty sportowe jako część rozwoju projektów z niewielkim wkładem/ finansowaniem strony publicznej Jak widać na rysunku nr 8 takŝe tutaj pomiędzy zaprezentowanymi koncepcjami moŝliwe są róŝne moŝliwości kombinacji. I tak na przykład nowy park sportowy jako nieruchomość, w której połączone zostały róŝne obiekty sportowe, moŝe być równocześnie istotnym elementem składowym kompleksowej koncepcji rozwoju urbanistycznego. Wynikające z tego moŝliwości kombinacji mają jednak specyficzny charakter, i tak w ramach niniejszej pracy fundamentalnej, której celem powinna być generalna systematyzacja i standaryzacja, warianty te pozostają poza sferą rozwaŝań Potencjał efektywności, który naleŝy podkreślić Analiza rynkowa oraz rozmowy rynkowe pokazały, Ŝe w projektach obiektów sportowych typu PPP szczególnie istotne znaczenie ma istniejący poziom swobody. Decydujący dla wykonalności jest taki zakres swobody działania, w szczególności w przypadku kompleksowych przedmiotów projektu z ponadprzeciętnie wysokim wolumenem inwestycyjnym, jak np. duŝe obiekty sportowe, parki sportowe i parki wodne, przy którym ze względu na wyjątkowość projektu występuje bardzo niewielki potencjał standaryzacyjny. JednakŜe równieŝ w przypadku lepiej wydzielonych podsektorów i segmentów, takich jak proste pływalnie kryte czy odkryte, hale sportowe czy boiska, odpowiedni zakres swobód przynosi pozytywne efekty. JeŜeli tak na to spojrzymy, to wydaje się, Ŝe jest to stymulacja efektywności, mająca szczególne znaczenie w projektach obiektów sportowych. 3 Prezentacja własna 9

10 Pod zakresem swobód w ramach niniejszej pracy naleŝy rozumieć w szczególności następujące aspekty: swobody projektowe i budowlane (np. mniej wytycznych projektowych, nowa budowla lub nie-remont), swobody koncepcyjne podczas prowadzenia obiektu (np. swoboda w zakresie organizacji pracy obiektu, na przykład dotycząca godzin otwarcia, profilu miejsc pracy i wykorzystania personelu), swobody koncepcyjne w trakcie uŝytkowania (np. zintegrowanie opłacalnych dodatkowych modułów funkcjonalnych oraz takich ofert jak sauna, wellness, koncerty itd.). W sferze sportowej projekty PPP z tylko niewielkim zakresem swobody z perspektywy potencjalnych prywatnych partnerów znacznie tracą na atrakcyjności, poniewaŝ ze względu na restrykcyjne wytyczne strony publicznej przy projekcie mogą wykorzystać jedynie w ograniczonym zakresie swoją kreatywność, know-how i doświadczenie projektowe. PowyŜsze ma miejsce szczególnie wówczas, gdy na etapie działania obiektu swoboda działania strony prywatnej jest silnie ograniczona, na przykład z tego powodu, Ŝe musi zostać przejęty dotychczasowy personel obiektu lub wówczas, gdy w obiekcie nie moŝna prowadzić działalności komercyjnej. Im więcej występuje wytycznych, tym bardziej dany projekt zbliŝa się do konwencjonalnej drogi realizacji zamówień publicznych, a ponadto nie moŝna w pełni skorzystać z niektórych moŝliwości, jakie niesie ze sobą PPP, takich jak wykorzystanie prywatnego know-how czy swoboda innowacyjna Projekty PPP dotyczące obiektów sportowych z małym zakresem swobód Projekty w których generalnie ograniczone są jest moŝliwość wykorzystania prywatnego know-how i obszar swobód, są projektami standardowymi lub projektami gotowymi. Chodzi w nich zazwyczaj o mniejsze obiekty sportowe, które ze względu na fakt, Ŝe duŝo takich obiektów juŝ powstało, osiągnęły wysoki stopień standaryzacji. Jako przykłady moŝna wymienić w tym miejscu boiska ze sztuczną murawą, hale sportowe z trzema boiskami czy proste baseny kryte, umoŝliwiające naukę pływania, które mogą być wykorzystywane przez kluby sportowe. Wprawdzie w tych wymienionych przypadkach ze względu na wypracowaną przez wykonawcę koncepcję funkcjonowania obiektu występuje jedynie niewiele moŝliwości zoptymalizowania dochodowości placówki, mimo to ze względu na kompleksowe planowanie dla całego cyklu Ŝywotności obiektu występują potencjalne moŝliwości oszczędności, takie jak w oparciu o koncepcję energetyczną, dzięki której zwiększone koszty budowy zostaną wyrównane mniejszymi kosztami eksploatacyjnymi. 10

11 W przypadku rynkowych struktur projektowych wykonawcy mogą w szczególności w fazie projektowania skorzystać z doświadczeń z podobnych projektów. PoniewaŜ z reguły na projektowanie nowego budynku/ przebudowę starego w gminie potrzeba lat, to gmina musi swoje know-how w ramach fazy projektowania aktualizować lub od nowa wypracować. Z kolei wyspecjalizowane przedsiębiorstwa budowlane projektują i budują regularnie wiele podobnych placówek w roku, dzięki czemu mogą skorzystać ze znacznie wyŝszego poziomu doświadczeń czy to w zakresie nowości technicznych, jakości stosowanych produktów oraz materiałów, czy rzetelności dostawców. Zalety te mogą być w całości wykorzystane tylko wówczas, gdy wytyczne projektowe ze strony zleceniodawcy nie są na tyle ścisłe, by uniemoŝliwiały wykorzystanie doświadczeń oferenta Projekty dotyczące obiektów sportowych realizowane w ramach PPP o wysokim poziomie swobody W przeciwieństwie do projektów PPP ze ścisłymi i restrykcyjnymi wytycznymi projekty dotyczące obiektów sportowych realizowane w ramach PPP o wysokim poziomie swobody dają oferentom i potencjalnym partnerom prywatnym moŝliwość zintegrowania poza minimalnymi wymaganiami gminy dotyczącymi obiektu sportowego dalszych usług, świadczeń oraz dodatkowych funkcji. MoŜe się to przyczynić do wzrostu atrakcyjności, a tym samym popytu i rentowności całego obiektu. Do tego jednak potrzebne są daleko idące swobody prywatnego partnera w zakresie projektowania i koncepcji. W przypadku pływalni moŝe oznaczać to zintegrowanie dodatkowych pomieszczeń, w których moŝna organizować róŝne imprezy lub prowadzić usługi cateringowe, czy teŝ specjalnych obiektów przeznaczonych dla sportowców, zaś w przypadku hali sportowej ewentualną moŝliwość wykorzystywania jej do organizowania koncertów czy teŝ innych imprez. Te świadczenia, niebędące wymaganym przez gminę podstawowym zabezpieczeniem bytowym dla mieszkańców, są projektowane, prowadzone i finansowane przez prywatnego partnera na jego własną odpowiedzialność. W najlepszym przypadku oferowane usługi mają nie tylko pozytywne efekty dla podmiotu prowadzącego, poniewaŝ przychody, które dzięki nim zostały wygenerowane, są wyŝsze od powstałych kosztów, a dodatkowa oferta ma dodatkowe pozytywne oddziaływanie dla gminy, i to takie które wykracza poza sam projekt (na przykład poprawa atrakcyjności danej lokalizacji). Taka forma prowadzenia obiektu sportowego jako modelu typu Profit-Center stanowi dla partnera prywatnego, o ile jest na to rynek, interesującą moŝliwość realizacji projektów PPP na obszarze obiektów sportowych. Dla gminy oznacza taka forma realizacji w pierwszej linii szansę, która nie jest obarczona Ŝadnym ryzykiem finansowym. 11

12 Hala wielofunkcyjna w Ludwigsburgu 4 oraz pływalnia rekreacyjna Oktopus w Siegburgu 5 pokazują, Ŝe spektrum oferowanych dodatkowych świadczeń moŝe znacznie wykraczać poza to, co gminy uwaŝają za zaspokojenie potrzeb Ŝyciowych. W przypadku obu projektów prywatni partnerzy przeprowadzili badania rynku zakończone pozytywnym wynikiem w odniesieniu do potencjału dodatkowych usług i świadczeń. Podczas projektowania pływalni rekreacyjnej Oktopus dokonano zintegrowania wieŝy do skoków wodnych, hotelu i części gastronomicznej. Pierwotnie zamontowana instalacja do surfowania została juŝ zamknięta, gdyŝ popyt był mniejszy niŝ planowano, a umowa z prywatnym partnerem przewiduje moŝliwość zmiany oferty. W przypadku hali wielofunkcyjnej w Ludwigsburgu analiza rynkowa wskazała, Ŝe rentowne będzie dodatkowe uniwersalne wyposaŝenie hali. Prowadzący obiekt samodzielnie promuje halę i troszczy się o jej optymalne wykorzystanie. Dodatkowy poziom swobody ma z reguły pozytywny wpływ na zdolność realizacji lub potencjał efektywności projektów obiektów sportowych realizowanych w ramach PPP. Partnerska współpraca rozpoczyna się więc juŝ we wczesnej fazie projektowania. MoŜna uzyskać większy wzrost efektywności i zwiększenie oszczędności kosztów dzięki większej swobodzie prywatnego partnera, która moŝe zostać ujęta w projekcie z korzyścią dla publicznego zleceniodawcy MoŜliwości kombinacji W rozdziale tym, w nawiązaniu do systematyzacji dokonanej we wcześniejszym rozdziale, zostaną podane dalsze wskazówki dotyczące moŝliwości łączenia, a tym samym teoretycznie moŝliwych konstelacji projektowych PPP. w tym celu naświetlono przykładowo kombinacje z następujących róŝnych perspektyw: * kombinacja wewnątrz róŝnicy podsektorów * kombinacja podsektorów i sposobów uŝytkowania * kombinacja sposobów uŝytkowania i środków finansowych * kombinacja podsektorów i środków finansowych * kombinacja podsektorów i grup uŝytkowników * kombinacja rodzajów uŝytkowania i grup uŝytkowników PoniŜsza tabela nr 4 prezentuje wyobraŝalne moŝliwości kombinacji i nie jest zamknięta: Kombinacja podsektorów między sobą pływalnie pływalnie hale sportowe boiska duŝe obiekty sportowe 4 Dokładne informacje zawarte są w bazie danych o projektach PPP-pod adresem: 5 Dokładne informacje zawarte są w bazie danych o projektach PPP-pod adresem: 12

13 hale sportowe o boiska o o duŝe obiekty sportowe o x x Kombinacja podsektorów i rodzajów uŝytkowania pływalnie hale sportowe boiska duŝe obiekty sportowe sport społeczny i edukacyjny x x x sport dla mas x x x x sport wyczynowy x x x x sport zawodowy x x x Kombinacja sposób uŝytkowania sport społeczny i sport masowy sport wyczynowy sport zawodowy i środków finansowych edukacyjny środki gminne x x o x wsparcie krajów związkowych x x x x wsparcie federalne - - x x składki na kluby sportowe - x x o sponsorzy - x x x przychody trzecie (np. opłaty za - - o x wejście) Kombinacja podsektorów i środków finansowania pływalnie hale sportowe boiska duŝe obiekty sportowe środki gminne x x o x wsparcie krajów związkowych o - - o wsparcie federalne o składki na kluby sportowe o x x x sponsorzy - o o x przychody trzecie (np. opłaty za x o o x wejście) Kombinacja podsektorów i grup uŝytkowników pływalnie hale sportowe boiska duŝe obiekty sportowe gminni (szkoła, przedszkole, x x x seniorzy) kluby sportowe x x x x grupy osób x x x o osoby indywidualne x x x o Kombinacja sposobu sport społeczny i sport masowy sport wyczynowy sport zawodowy uŝytkowania i grup uŝytkowników edukacyjny gminni (szkoła, przedszkole, x x - - seniorzy) kluby sportowe x x x x grupy osób x x x x osoby indywidualne - x x x Legenda: MoŜliwości kombinacji - brak kombinacja wymienionych podsektorów jest niemoŝliwa lub niezalecana o ograniczona kombinacje danych podsektorów są wyobraŝalne, lecz podlegają ograniczeniom (gdyŝ np. oferta skierowana jest do róŝnych rynków/ oferentów) x występuje kombinacje wymienionych podsektorów są moŝliwe 13

14 Tabela 4: MoŜliwości kombinacji w przypadku projektów obiektów sportowych PPP 6 MoŜliwości kombinacji moŝna jeszcze rozszerzyć. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy przeprowadzone zostaje dalsze uszczegółowienie i segmentacja, lub gdy brane są pod uwagę obiekty sportowe o funkcjach mieszanych i częścią rozwojową. W ramach niniejszej pracy o charakterze fundamentalnym zrezygnowano w dalej idącej prezentacji, gdyŝ nie widoczna była wynikająca z tego korzyść. W uzupełnieniu do tabeli 4 poniŝsza tabela 5 zawiera zestawienie dotychczas zrealizowanych na rynku kombinacji podsektorów Podsektory projekty zrealizowane, łączone oraz kombinacje projektów ponad podsektorami rodzaje uŝytkowania/ grupy uŝytkowników na podsektor rodzaje finansowania/ środki finansowe na podsektor Pływalnie Obok pojedynczych pływalni zrealizowano takŝe pływalnie w kombinacji (pływalnia odkrywa i kryta). Powiązanie z pozostałymi podsektorami nie zostało dotychczas zrealizowane jako PPP (np. ze względu na róŝne rynki i Rodzaje uŝytkowania: sport społeczny i edukacyjny, sport masowy, rzadko sport wyczynowy i zawodowy Forfaiting i często wykorzystywanie wpływów (opłaty za wstęp),ewentualnie takŝe środki pomocowe uczestników rynku). Kombinacje projektowe realizowane ponad podsektorami: dotychczas niezrealizowane Powiązanie projektów wewnątrz podsektora: rzadkie Grupy uŝytkowników: nieograniczone, punkty cięŝkości w zaleŝności od rodzaju pływalni Hale sportowe Głównie realizacja pojedynczych hal sportowych (częściowo hal wielofunkcyjnych). Występują pojedyncze projekty, w których połączonych zostaje kilka lokalnych hal sportowych. Wielokrotnie realizowano projekty szkolne PPP z halami sportowymi i boiskami. Kombinacje projektowe realizowane ponad podsektorami: realizowane wielokrotnie Powiązanie projektów wewnątrz podsektora: realizowane wielokrotnie Rodzaje uŝytkowania: sport społeczny i edukacyjny, sport masowy, (rzadko sport wyczynowy i zawodowy) Grupy uŝytkowników: nieograniczone, punkty cięŝkości w zaleŝności od rodzaju hali Forfaiting i ewentualnie wykorzystywanie środków pomocowych i od osób trzecich (np. kluby sportowe) 6 Prezentacja własna 14

15 Boiska Z reguły dotychczasowe projekty PPP Rodzaje uŝytkowania: Forfaiting i obejmowały jedno boisko (często z sport społeczny i ewentualnie budynkami towarzyszącymi). edukacyjny, sport wykorzystywanie Realizowane były takŝe projekty, w masowy, (rzadko sport środków których powiązanych zostało kilka wyczynowy i pomocowych i od boisk. Ponadto na rynku PPP moŝna zawodowy) osób trzecich (np. znaleźć kilka projektów dotyczących Grupy uŝytkowników: kluby sportowe) parków sportowych, łączących kilka nieograniczone, punkty obiektów sportowych cięŝkości kluby Kombinacje projektowe realizowane sportowe ponad podsektorami: rzadko Powiązanie projektów wewnątrz podsektora: realizowane wielokrotnie DuŜe obiekty DuŜe obiekty sportowe są z reguły Rodzaje uŝytkowania: Finansowanie sportowe łączone z jednym z istniejących a) sport zawodowy, projektu lub podsektorów (np. hala wielofunkcyjna, sport wyczynowy, oraz forfaiting, często stadion, arena). Zrealizowane zostały b) uŝytkowanie poza dzięki wniesieniu odpowiednie projekty, lecz ilościowo sportem (imprezy, dalszych środków jest to mały rynek. wydarzenia) (pieniądze z klubów Kombinacje projektowe realizowane Grupy uŝytkowników: od sponsorów, ponad podsektorami: a) przy uŝytkowaniu wpływy, środki z reguły zintegrowane (elementem sportowym/ zbliŝonym pomocowe) składowym jest uŝytkowanie jako hala do sportu: kluby sportowa lub boisko) sportowe; w Powiązanie projektów wewnątrz szczególności podsektora: organizacje nadrzędne nie, dotychczas nie występowało b) w przypadku powiązanie duŝych obiektów uŝytkowania sportowych (i takŝe w przyszłości nie pozasportowego (np. na jest to wyobraŝalne) imprezach): nieograniczone. Tabela 5: Analiza rynkowa dotychczasowych projektów obiektów sportowych z róŝnych perspektyw 7 DuŜa ilość kombinacji i moŝliwych projektów mieszanych zezwala na sformułowanie tylko niewielu ogólnie obowiązujących wypowiedzi dotyczących przyszłych koncepcji projektowych. Na podstawie zrealizowanych projektów PPP moŝna jednak przygotować 7 Prezentacja własna 15

16 przykłady oraz koncepcje best practice. Jedynie przy daleko idącej porównywalności z projektami referencyjnymi i występującymi warunkami ramowymi mogą słuŝyć one za wzór Kwalifikowalność i przydatność rynkowa Przydatność rynkowa PPP, tzn. to, czy dany przedmiot projektu (boisko, pływalnia, stadion itd.) nadaje się do realizacji ramach projektu PPP dotyczącego obiektów sportowych, zaleŝy od wielu czynników. Istotnym aspektem w tym kontekście jest spojrzenie na cykl Ŝywotności obiektu. Dzięki juŝ opisanej duŝej ilości róŝnych obiektów sportowych utrudnione jest sformułowanie ogólnie obowiązujących wniosków odnoszących się do przydatności rynkowej PPP i obiektów sportowych. Podczas opracowywania koncepcji systematyzacji w zakresie PPP i obiektów sportowych pojawia się pytanie, czy pojedyncze projekty kwalifikują się do realizacji w ramach PPP. W ramach niniejszej pracy fundamentalnej mają zostać zbadane niezbędne elementy składowe systematyzacji i standaryzacji cech i struktur kwalifikacyjnych w oparciu o przykłady. Na tym tle opracowano zaprezentowaną w tabeli 6 matrycę oddziaływania. Cechy kwalifikacji Kryteria kwalifikacji Występuje gotowość do realizacji długotrwałego partnerstwa Brak/ niewielkie przeszkody w administracji Brak/ niewielkie przeszkody ze strony opinii publicznej Występuje polityczna wola realizacji akceptacja sektora publicznego zdolność opanowania w danych warunkach ramowych atrakcyjnoś ć rynkowa z perspektyw y sektora prywatnego zdolność finansowania stymulacja efektywności + o + o + o + o Brak/ niewielkie prawne restrykcje + Istnieje wiedza wstępna/ poziom informacji w administracji lub moŝna ją/go stworzyć Potrzebne zasoby są dostępne w administracji Odpowiednia organizacja projektu po stronie zleceniodawcy Występuje pewność zasobów (uŝytkowania) Elastyczność uŝytkowania przedmiotu projektu MoŜliwe odpowiednia strukturalizacja projektu PPP Kompleksowość nad którą moŝna zapanować o o o Konieczność inwestycji + 16

17 Akceptowalny wolumen projektu/ o + + inwestycji Sytuacja w zakresie rynków o + o finansowych i poziomu oprocentowania MoŜliwość skorzystania ze o o + środków pomocowych Występuje zgodność z budŝetem o + Występuje moŝliwość o + przenoszenia świadczeń dot. obiektu Zakres świadczeń w obiekcie o o + wystarczający Punkty styczne dla o + o poszczególnych prac dają się jasno oddzielić MoŜliwe powiązanie świadczeń o + Wyjaśniona kwestia dotycząca o o stosunków z personelem oraz kosztów remanencji Ramy czasowe/ wytyczne + dotyczące terminu są wykonalne Alokacja ryzyka zgodnie z o o + wytycznym dla ryzyka jest moŝliwa MoŜliwa koncepcja dot. cyklu o + Ŝywotności/ zintegrowana koncepcja (FM) MoŜliwe do opanowania wymogi + dotyczące elastyczności i działań tymczasowych Innowacje są moŝliwe o o + MoŜliwa jest długość umowy o o + zgodna z PPP Zachęty, poziom usług i o o + monitoring dają się zdefiniować i zrealizować MoŜliwy jest opis prac + + uzaleŝniony od wyników Występuje chodliwość rynkowa + o Dzięki PPP naleŝy spodziewać + o o + się najlepszego stosunku ceny do świadczenia (Value for Money) Legenda: nie występuje Cecha kwalifikowalności nie ma wpływu na kryterium kwalifikowalności. o niewielki Cecha kwalifikowalności ma tylko niewielki wpływ na kryterium kwalifikowalności. + wysoki Cecha kwalifikowalności ma decydujący wpływ na kryterium kwalifikowalności. Tabela 6: Matryca działania słuŝąca do oceny kwalifikowalności Tabela 6 przedstawia w sposób przykładowy i niezobowiązujący związek pomiędzy działaniem a jego formą, czyli istotnością występującą pomiędzy poszczególnymi cechami kwalifikowalności i nadrzędnymi kryteriami kwalifikowalności. Matryca działania moŝe 17

18 zostać generalnie przeniesiona na inne sektory PPP. Ilość kryteriów kwalifikowalności została zredukowana, aby moŝna było stopniowo dokonywać przetwarzania informacji i uprościć prezentację w ramach niniejszego sprawozdania, bez jednoczesnego ograniczenia siły jego wyrazu. W tym celu do niektórych wymagających podkreślenia kryteriów kwalifikowalności przyporządkowane zostają liczne cechy kwalifikowalności, w celu uzyskania przejrzystej dwustopniowości. Kryteria kwalifikowalności orientują się częściowo według pojęć, zdefiniowanych w tzw. Qualitative Assessment Guide 8, stosowanym na angielskim rynku PPP jako skala do badań kwalifikowalności. Ponadto wybrane pojęcia są zgodne z wiedzą uzyskaną podczas rozmów rynkowych, dzięki czemu podkreślone zostaje szczególne znaczenie, jakie mają te pojęcia z perspektywy zapytanych. Po zastosowaniu matrycy działania na konkretny przedmiot projektu w niniejszej pracy zastosowano ją w odniesieniu do kilku przykładów, a oceny dotyczące zdefiniowanych kryteriów przydatności * akceptacja (publicznego podmiotu odpowiedzialnego za projekt i zaangaŝowanych urzędów/ jednostek administracyjnych), * zdolność zapanowania (nad konkretnym projektem w danych warunkach ramowych), * atrakcyjność rynkowa (konkretnego projektu z perspektywy prywatnego oferenta), * moŝliwość finansowania (z perspektywy budŝetowej oraz z perspektywy rynku finansowego) oraz * stymulacja efektywności (aktywowana na skutek realizacji PPP) zostają poddane ocenie punktowej. Zagregowany wynik tego badania zostaje następnie zaprezentowany w formie graficznej (patrz poniŝszy rysunek 9). Z perspektywy kwalifikowalności wartości pomiędzy zero a trzy naleŝy uznać za krytyczne i dlatego zostały zaznaczone na czarno. Dlatego kaŝde z wyŝej wymienionych kryteriów kwalifikacyjnych po jego zbadaniu w oparciu o matrycę działania powinno otrzymać co najmniej wartość trzy. Rysunek 9: Przykłady oceny kwalifikowalności na podstawie matrycy działania 9 Sprawdzenie kwalifikowalności projektów obiektów sportowych do realizacji w ramach PPP moŝe nastąpić w oparciu o kryteria: akceptacja, zdolność zapanowania, atrakcyjność rynkowa, zdolność finansowania i stymulacja efektywności. Jest to jednak ocena subiektywna, w przypadku której zasadne byłoby zastosowanie kryterium zabezpieczenia jakości tzw., kryterium czterech oczu. 8 por. Value for Money Qualitative Assessment User Guide, HM Treasury, March 2007 (Download: ankieta z ) 9 Prezentacja własna 18

19 Przyporządkowanie według grup przypadków pracy fundamentalnej dot. finansowania Ekspertyza dotycząca finansowania sporządzona przez 10 ÖPP Deutschland AG rozwaŝa z perspektywy finansowej następujące róŝne grupy przypadków: * Grupa przypadków 1 PPP ze wsparciem państwowym * Grupa przypadków 2 PPP z niewielkimi świadczeniami eksploatacyjnymi * Grupa przypadków 3 Innowacyjne PPP * Grupa przypadków 4 PPP z ryzykiem rynkowym * Grupa przypadków 5 PPP w obszarze infrastruktury z wysokim wolumenem inwestycyjnym * Grupa przypadków 6 małe PPP W zaleŝności od przedmiotu projektu projekty PPP dotyczące obiektów sportowych mogą zostać przyporządkowane do jednej lub kilku grup przypadków. Konsekwencje dla kwalifikowalności oraz model finansowania zostały uwzględnione w niniejszym sprawozdaniu. W myśl ekspertyzy dot. finansowania naleŝy w znacznej mierze wykluczyć przyporządkowanie projektów PPP dotyczących obiektów sportowych do grupy 5. Z kolei grupy przypadków 2 i 6 (PPP z niewielkimi świadczeniami eksploatacyjnymi i małe PPP) są szeroko rozpowszechnione ze względu na ich duŝą wagę dla gmin w obszarze sportowym Spojrzenie na sposób działania PPP w obszarze sportowym Sposób działania w trakcie realizacji projektów PPP w obszarze sportowym wygląda generalnie nie inaczej niŝ na innych obszarach zastosowania, wewnątrz podsektorów tylko nieznacznie się róŝni. Niemniej jednak na tym obszarze zastosowania występują pewne aspekty wymagające podkreślenia i uwzględnienia. Szczególne aspekty dotyczące sposobu działania przy PPP zostały na poniŝszym schemacie wytłuszczone jako przykład dla obszaru zastosowania pływalnie i zostaną poniŝej szczegółowo opisane. Fazy PPP Działania gminy kryteria weryfikacji/ alternatywy Faza 1 * zebranie danych oraz ustalenia z * zakres, zapotrzebowanie i stwierdzenie występowania uŝytkownikami i zainteresowanymi uŝytkowanie (związki, szkoły, zapotrzebowania grupami * analiza rynkowa oraz studium osoby zewnętrzne) * demografia, lokalizacja, obszar 10 por.: ÖPP Deutschland AG (wydawca.): Cykl publikacji n.t. PPP, tom 1: Wpływ kryzysu rynków finansowych na partnerstwa publiczno-prywatne, w szczególności w budownictwie naziemnym (ÖPP- Schriftenreihe, Band 1: Auswirkungen der Finanzmarktkrise auf Öffentlich-Private Partnerschaften, insbesondere im Hochbau)

20 Faza II ekonomika działań Faza III moŝliwości finansowania wykonalności * weryfikacja ekonomiki działań * tymczasowe ustalenie struktur projektu * polityczna uchwała zasadnicza * ustalenia z nadzorem z ramienia gminy oraz udzielającymi wsparcia * włączenie środków trzecich i środków pomocowych * rekonesans rynku napływu uŝytkowników * remont/ nowa budowa * ryzyko związane z zapotrzebowaniem/ obłoŝeniem * powiązanie obiektów * dodatkowe moduły/ funkcje uŝytkowe * koncepcja dotycząca zabezpieczenia budŝetowego * dostępne środki pomocowe * dostępne środki trzecie (wpływy), dotacje * udostępnienie środków budŝetowych Faza IV alternatywne działania/ modele * analiza wartości uŝytkowej * test kwalifikacyjny PPP * budowa przez gminę * modele PPP realizacji * potencjał w zakresie rozwoju projektu i aktywacji * kombinacja typów projektu i uŝytkowania * ewentualnie nawiązanie * zakres / moŝliwość kontaktów z klubami sportowymi przenoszenia świadczeń * ustalenie modeli eksploatacyjnych Faza V tymczasowe studium wykonalności * ustalenie dot. PSC * porównanie PSC i model PPP * informacje nadzoru z ramienia gminy * koszty budowy * koszty eksploatacyjne * koszty ryzyka * koszty remanencji * oszacowanie środków w * koszty transakcyjne budŝecie * wniosek o środki pomocowe Faza VI procedura przetargowa * wydanie zlecenia doradcom * finalizacja struktur projektu i * rodzaj postępowania (negocjacje, dialog konkurencyjny itd.) modelu * wykorzystanie dokumentacji * sporządzenie dokumentacji standardowej przetargowej * moŝliwość swobody * zatwierdzenie przez nadzór z ramienia gminy * wiąŝąca obietnica przyznania projektowej/ koncepcyjnej * obszar swobody dla innowacji i atrakcyjności środków pomocowych * końcowe studium wykonalności * powierzenie realizacji Faza VII * wprowadzenie controllingu * kontrola wewnętrzna zarządzanie umową umowy * kontrola zewnętrzna Wytłuszczone: szczególne działania dotyczące obszaru pływalni Normalna Trzcionka: działania ponadsektorowe 20

Rola firmy doradczej w procesie pozyskiwania dofinansowania planowanej inwestycji. Gniewino 01.06..2007

Rola firmy doradczej w procesie pozyskiwania dofinansowania planowanej inwestycji. Gniewino 01.06..2007 w procesie pozyskiwania dofinansowania planowanej inwestycji Gniewino 01.06..2007 PLAN PREZENTACJI 1) udział firmy doradczej na poszczególnych etapach przygotowania i realizacji inwestycji 2) Jakimi kryteriami

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów w PPP

Finansowanie projektów w PPP Finansowanie projektów w PPP Plan Prezentacji Przepływy finansowe w transakcji PPP Kryteria zastosowania róŝnych rodzajów finansowania kredyty obligacje leasing Wykorzystanie funduszy UE przy realizacji

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY REALIZACJI PROJEKTÓW PPP REWITALIZACJA BUDYNKU WŁADZY PUBLICZNEJ JAKO INFRASTRUKTURY NIEZBĘDNEJ DO ŚWIADCZENIA USŁUGI OŚWIATOWEJ

PRAKTYCZNE ASPEKTY REALIZACJI PROJEKTÓW PPP REWITALIZACJA BUDYNKU WŁADZY PUBLICZNEJ JAKO INFRASTRUKTURY NIEZBĘDNEJ DO ŚWIADCZENIA USŁUGI OŚWIATOWEJ PRAKTYCZNE ASPEKTY REALIZACJI PROJEKTÓW PPP REWITALIZACJA BUDYNKU WŁADZY PUBLICZNEJ JAKO INFRASTRUKTURY NIEZBĘDNEJ DO ŚWIADCZENIA USŁUGI OŚWIATOWEJ Jacek Kosiński Chadbourne & Parke Wrzesień 2009 Główne

Bardziej szczegółowo

Przegląd PPP w Niemczech.

Przegląd PPP w Niemczech. Przegląd PPP w Niemczech. Doświadczenia w Nadrenii Północnej - Westfalii Katowice, 22 września 2009 Regina Cablitz, Ministerstwo Finansów Nadrenii Północnej - Westfalii, Grupa robocza PPP PPP w Niemczech

Bardziej szczegółowo

Analizy przedrealizacyjne w pilotażowych projektach ppp

Analizy przedrealizacyjne w pilotażowych projektach ppp Analizy przedrealizacyjne w pilotażowych projektach ppp Jak wybrać doradcę i określić zakres niezbędnych analiz Michał Piwowarczyk z-ca dyrektora Departament Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY PRAWNE PPP W POLSCE A FUNDUSZE EUROPEJSKIE

ASPEKTY PRAWNE PPP W POLSCE A FUNDUSZE EUROPEJSKIE ASPEKTY PRAWNE PPP W POLSCE A FUNDUSZE EUROPEJSKIE Spis treści Akty prawne PPP w przepisach dot. Funduszy Europejskich Aspekty prawne w poszczególnych modelach łączenia PPP oraz Funduszy UE Wnioski Akty

Bardziej szczegółowo

Dotacje vs. instrumenty zwrotne w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej

Dotacje vs. instrumenty zwrotne w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej Dotacje vs. instrumenty zwrotne w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej Wnioski z badania IBnGR Perspektywa finansowa 2007-2013 przyniosła nowe instrumenty finansowania.

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.4 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WYKONANIE EKSPERTYZY: Wpływ wdroŝenia Inicjatywy JEREMIE na terenie województwa kujawsko-pomorskiego na sytuację gospodarczą regionu ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Program współpracy Gminy Dąbrówno z organizacjami prowadzącymi działalność poŝytku publicznego na lata 2011-2014

Program współpracy Gminy Dąbrówno z organizacjami prowadzącymi działalność poŝytku publicznego na lata 2011-2014 Załącznik do Uchwały Nr III/12/10 Rady Gminy Dąbrówno z dnia 30.12.20110 Program współpracy Gminy Dąbrówno z organizacjami prowadzącymi działalność poŝytku publicznego na lata 2011-2014 Rozdział I Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo Publiczno-Prywatne budowa kolei duŝych predkości. www.plk-sa.pl

Partnerstwo Publiczno-Prywatne budowa kolei duŝych predkości. www.plk-sa.pl Partnerstwo Publiczno-Prywatne budowa kolei duŝych predkości xxxxxxxxx, xxxxxxx2011 Program budowy linii duŝych prędkości w Polsce PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. prowadzą obecnie: - prace przygotowawcze

Bardziej szczegółowo

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego ROLA DORADCY Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Agenda Wprowadzenie Doradca Techniczny Doradca Finansowo-Ekonomiczny Doradca Prawny Podsumowanie 3P Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Bardziej szczegółowo

PARTNERSTWO PUBLICZNO- PRYWATNE JAKO METODA REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH

PARTNERSTWO PUBLICZNO- PRYWATNE JAKO METODA REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH PARTNERSTWO PUBLICZNO- PRYWATNE JAKO METODA REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH (public-private partnerships) Szymon Jurski Plan prezentacji: Definicja Kiedy wybrać formułę PPP? Cykl życia PPP Partnerstwo publiczno-prywatne

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXII/254/2005 Rady Miasta Krasnystaw z dnia 25 października 2005r.

Uchwała Nr XXXII/254/2005 Rady Miasta Krasnystaw z dnia 25 października 2005r. Uchwała Nr XXXII/254/2005 Rady Miasta Krasnystaw z dnia 25 października 2005r. w sprawie Programu Współpracy Miasta Krasnystaw z Organizacjami Pozarządowymi w 2006 r. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja w Regionalnym Programie Operacyjnym. Puławy, 20.03.2009 r.

Rewitalizacja w Regionalnym Programie Operacyjnym. Puławy, 20.03.2009 r. Rewitalizacja w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Lubelskiego Puławy, 20.03.2009 r. Znaczenie Lokalnego Programu Rewitalizacji w procesie aplikowania o środki z EFRR Znaczenie Lokalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania

Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania Konferencja PPP w gospodarce odpadami i energetyce Warszawa, 28 lutego 2012 r.

Bardziej szczegółowo

3. Umowa ws. Grantu Blokowego. 4. Kwalifikowalność kosztów i poziom dofinansowania. 5. Zadania i obowiązki

3. Umowa ws. Grantu Blokowego. 4. Kwalifikowalność kosztów i poziom dofinansowania. 5. Zadania i obowiązki Aneks nr 3: Zasady i Procedury dla Grantów Blokowych, Funduszu na Przygotowanie Projektów, Funduszu Pomocy Technicznej oraz Funduszu Stypendialnego w ramach Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy

Bardziej szczegółowo

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE RCITT to: Doświadczony Zespół realizujący projekty Baza kontaktów w sferze nauki i biznesu Fachowe doradztwo Otwartość na nowe pomysły

Bardziej szczegółowo

Realizacja i wdrażanie zasady partnerstwa w województwach:

Realizacja i wdrażanie zasady partnerstwa w województwach: Realizacja i wdrażanie zasady partnerstwa w województwach: -łódzkim -podlaskim - warmińsko-mazurskim 1 Województwo Łódzkie: 1. Jaki jest skład liczbowy i procentowy Komitetu Monitorującego w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Procesy aktywne. PoŜyczki Kredyty Pozostałe procesy aktywne

Procesy aktywne. PoŜyczki Kredyty Pozostałe procesy aktywne ZADANIA ĆWICZENIOWE - ADONIS Moduł 1: Struktura obszaru przedsiębiorstwa Pierwszym etapem jest analiza i strukturyzacja badanego obszaru przedsiębiorstwa. W tym celu stosowany jest typ modelu ADONISa mapa

Bardziej szczegółowo

Tytuł prezentacji: Przygotowanie PPP jakie analizy powinny poprzedzać zawiązanie partnerstwa. Prelegent: Witold Grzybowski

Tytuł prezentacji: Przygotowanie PPP jakie analizy powinny poprzedzać zawiązanie partnerstwa. Prelegent: Witold Grzybowski Tytuł prezentacji: Przygotowanie PPP jakie analizy powinny poprzedzać zawiązanie partnerstwa Prelegent: Witold Grzybowski Przygotowanie PPP analizy poprzedzające zawiązanie zanie partnerstwa 1 Zawartość

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY RADOMSKO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA 2008 ROK.

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY RADOMSKO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA 2008 ROK. Załącznik Nr 1 do uchwały Rady Gminy Radomsko Nr XIII / 90 / 2008 z dnia 29 lutego 2008 r. PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY RADOMSKO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA 2008 ROK. WSTĘP Od 1 stycznia 2004 r. weszły

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2012 2039 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2012 2039 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2012 2039 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budŝetu

Bardziej szczegółowo

PPP w gospodarce ściekowej. Budowa małych energooszczędnych systemów kanalizacyjnych w formule PPP organizacja projektu i warunki wdroŝenia.

PPP w gospodarce ściekowej. Budowa małych energooszczędnych systemów kanalizacyjnych w formule PPP organizacja projektu i warunki wdroŝenia. PPP w gospodarce ściekowej Budowa małych energooszczędnych systemów kanalizacyjnych w formule PPP organizacja projektu i warunki wdroŝenia. Budowa oczyszczalni ścieków Obecny stan w Polsce ETAP I - Przetarg

Bardziej szczegółowo

III OŚ PRIORYTETOWA ZARZĄDZANIE ZASOBAMI I PRZECIWDZIAŁANIE ZAGROśENIOM ŚRODOWISKA PRZYKŁADOWY

III OŚ PRIORYTETOWA ZARZĄDZANIE ZASOBAMI I PRZECIWDZIAŁANIE ZAGROśENIOM ŚRODOWISKA PRZYKŁADOWY III OŚ PRIORYTETOWA ZARZĄDZANIE ZASOBAMI I PRZECIWDZIAŁANIE ZAGROśENIOM ŚRODOWISKA PRZYKŁADOWY Zakres studium wykonalności dla przedsięwzięć inwestycyjnych w sektorze wodnym 1. Wnioskodawcy i promotorzy

Bardziej szczegółowo

RPO WP 2007-2013 Poddziałanie 1.5.1 Infrastruktura dla Rozwoju Firm Innowacyjnych

RPO WP 2007-2013 Poddziałanie 1.5.1 Infrastruktura dla Rozwoju Firm Innowacyjnych RPO WP 2007-2013 Poddziałanie 1.5.1 Infrastruktura dla Rozwoju Firm Innowacyjnych Katarzyna Laskowska Konferencja podsumowująca rok 2011 Gdańsk, 1 grudnia 2011 roku RPO WP Oś Priorytetowa I: Rozwój i Innowacje

Bardziej szczegółowo

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Analiza wraŝliwości Banków Spółdzielczych na dokapitalizowanie w kontekście wzrostu akcji

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dla Państwa- Beneficjenta ws. Raportowania i Monitorowania

Wytyczne dla Państwa- Beneficjenta ws. Raportowania i Monitorowania Wytyczne dla Państwa- Beneficjenta ws. Raportowania i Monitorowania Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004-2009 1. WSTĘP... 3 2. RAPORTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Leasing jako instrument finansowy do współfinansowania inwestycji ze środków unijnych. Warszawa, 4 5 marca 2008

Leasing jako instrument finansowy do współfinansowania inwestycji ze środków unijnych. Warszawa, 4 5 marca 2008 Leasing jako instrument finansowy do współfinansowania inwestycji ze środków unijnych Warszawa, 4 5 marca 2008 Agenda prezentacji Leasing jako produkt finansowy Leasing jako koszt kwalifikowalny Formy

Bardziej szczegółowo

IP Instytucje Pośredniczące. Z uwagi na złoŝoność procesu realizacji PI i PWP, wymagającego zaangaŝowania takŝe innych podmiotów w szczególności ROEFS

IP Instytucje Pośredniczące. Z uwagi na złoŝoność procesu realizacji PI i PWP, wymagającego zaangaŝowania takŝe innych podmiotów w szczególności ROEFS Konsultacje dokumentu Działania informacyjno-promocyjne na rzecz projektów innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej PO KL. Rekomendacje Krajowej Instytucji Wspomagającej dla Instytucji Pośredniczących

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5. System monitorowania i oceny realizacji LPR i komunikacji społecznej

Rozdział 5. System monitorowania i oceny realizacji LPR i komunikacji społecznej Rozdział 5 System monitorowania i oceny realizacji LPR i komunikacji społecznej 5.1 Zestaw wskaźników do oceny wdroŝenia programu Jednym z celów monitoringu jest dostarczanie informacji o postępie realizacji

Bardziej szczegółowo

Działania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w zakresie PPP

Działania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w zakresie PPP Działania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w zakresie PPP Michał Piwowarczyk Zastępca Dyrektora Departamentu Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Łódź,

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe. Opieka zdrowotna i opieka nad. dzieckiem

Badania naukowe. Opieka zdrowotna i opieka nad. dzieckiem Temat: Autor: Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego szansą polskich przedsiębiorców Wenanta Anna Rolka Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIX/168/12 RADY MIEJSKIEJ W SĘDZISZOWIE MŁP. z dnia 15 listopada 2012 r.

UCHWAŁA NR XIX/168/12 RADY MIEJSKIEJ W SĘDZISZOWIE MŁP. z dnia 15 listopada 2012 r. UCHWAŁA NR XIX/168/12 RADY MIEJSKIEJ W SĘDZISZOWIE MŁP. z dnia 15 listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia rocznego programu współpracy Gminy Sędziszów Młp. z organizacjami pozarządowymi na 2013 r. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

PO IG 1.4-4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdroŝenie wyników prac B+R

PO IG 1.4-4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdroŝenie wyników prac B+R PO IG 1.4-4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdroŝenie wyników prac B+R 1. Instytucja WdraŜająca Działania 1.4 Wsparcie projektów celowych oraz Działanie 4.1 Wsparcie wdroŝeń wyników prac

Bardziej szczegółowo

Nr sprawy: BDG-II-281-17-PC/09 Warszawa dn. 29 października 2009 r.

Nr sprawy: BDG-II-281-17-PC/09 Warszawa dn. 29 października 2009 r. Nr sprawy: BDG-II-281-17-PC/09 Warszawa dn. 29 października 2009 r. Treść zapytań wraz z wyjaśnieniami do SIWZ W związku ze złoŝeniem pytań dotyczących treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia,

Bardziej szczegółowo

Fakty i mity procesu oceny oddziaływania na środowisko w projektach drogowych. Analiza wybranych zagadnień prowadząca do wypracowania dobrych praktyk

Fakty i mity procesu oceny oddziaływania na środowisko w projektach drogowych. Analiza wybranych zagadnień prowadząca do wypracowania dobrych praktyk Fakty i mity procesu oceny oddziaływania na środowisko w projektach drogowych. Analiza wybranych zagadnień prowadząca do wypracowania dobrych praktyk 2-dniowe warsztaty dla beneficjentów projektów drogowych

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania

Najczęściej zadawane pytania Najczęściej zadawane pytania dotyczące konkursu nr POWR.02.19.00-IZ.00-00-004/15 Wzmocnienie procesu konsultacji społecznych i monitoringu społecznego w zakresie działań prowadzonych przez jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo publiczno-prywatne i inne formy współpracy administracji z biznesem. 14 maja 2009r.

Partnerstwo publiczno-prywatne i inne formy współpracy administracji z biznesem. 14 maja 2009r. Partnerstwo publiczno-prywatne i inne formy współpracy administracji z biznesem 14 maja 2009r. H. Seisler sp.k. Alternatywne modele transakcji Partnerstwo publiczno-prywatne Koncesja na roboty budowlane

Bardziej szczegółowo

Szczegóły Generatora Wniosków Aplikacyjnych w wersji 7.5. Na co powinni zwrócić uwagę autorzy projektów?

Szczegóły Generatora Wniosków Aplikacyjnych w wersji 7.5. Na co powinni zwrócić uwagę autorzy projektów? Szczegóły Generatora Wniosków Aplikacyjnych w wersji 7.5. Na co powinni zwrócić uwagę autorzy projektów? Dariusz Kurcman Regionalny Ośrodek EFS w Kielcach Kielce, 30.01.2012 Zanim uruchomimy GWA Czytamy

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Zamówień Publicznych ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa tel: 22 667 17 04, faks: 22 667 17 33

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Zamówień Publicznych ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa tel: 22 667 17 04, faks: 22 667 17 33 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Zamówień Publicznych ul. Szamocka 3, 5, 01-748 Warszawa tel: 22 667 17 04, faks: 22 667 17 33 993200/370/IN-402/2012 Warszawa, dnia 22.05.2012 r. Informacja dla

Bardziej szczegółowo

Rybnik 21-22 maj 2009r.

Rybnik 21-22 maj 2009r. Rybnik 21-22 maj 2009r. w 2007r. Związek Miast Polskich wraz ze Związkiem Powiatów Polskich oraz Związkiem Gmin Wiejskich RP przystąpił do realizacji czteroletniego szkoleniowo-doradczego projektu pt.

Bardziej szczegółowo

STUDIUM WYKONALNOŚCI

STUDIUM WYKONALNOŚCI STUDIUM WYKONALNOŚCI MODERNIZACJA BOISKA PRZY HALI SPORTOWEJ W CIECHOCINKU 1. Wnioski z przeprowadzonej analizy podsumowanie Celem projektu pt. modernizacja boiska sportowego przy hali sportowej w Ciechocinku

Bardziej szczegółowo

2) Czy Gmina posiada akcje, udziały w innych podmiotach? Sprawozdania finansowe podmiotów powiązanych za 2010 rok.

2) Czy Gmina posiada akcje, udziały w innych podmiotach? Sprawozdania finansowe podmiotów powiązanych za 2010 rok. FIP.271.1.10.2011.TK1 Włoszczowa 11.10.2011 r. www. wloszczowa.eobip.pl dot. zadania pn.: Udzielenie Gminie Włoszczowa i obsługa kredytu długoterminowego złotowego w wysokości 5 032 076,00 zł na sfinansowanie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania projektami

Wprowadzenie do zarządzania projektami Wprowadzenie do zarządzania projektami Project Management dr Marek Wąsowicz Katedra Projektowania Systemów Zarządzania, UE Wrocław Wrocław, 23 października 2012 r. Zawartość modułu (4h): wskazanie możliwości

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Warszawa, 23 czerwca 2014 Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Cele i zadania Platformy PPP w zakresie projektów ppp na rzecz efektywności energetycznej

Cele i zadania Platformy PPP w zakresie projektów ppp na rzecz efektywności energetycznej Grupa Robocza Platformy PPP ds. efektywności energetycznej Cele i zadania Platformy PPP w zakresie projektów ppp na rzecz efektywności energetycznej Michał Piwowarczyk, Zastępca Dyrektora Departamentu

Bardziej szczegółowo

moŝliwość jego sfinansowania

moŝliwość jego sfinansowania Wpływ odpowiedniego przygotowania projektu PPP na moŝliwość jego sfinansowania Konferencja PPP szansą na finansowanie rozwoju regionalnego Toruń, 31 maja 2011 r. Plan prezentacji 1. Skąd się biorą pieniądze

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

MoŜliwa do uzyskania liczba punktów w ocenie tego kryterium wynosi od 1 do 5. Punktujemy: 1) miejsce projektu: - obszary Natura 2000

MoŜliwa do uzyskania liczba punktów w ocenie tego kryterium wynosi od 1 do 5. Punktujemy: 1) miejsce projektu: - obszary Natura 2000 KARTA MERYTORYCZNEJ OCENY WNIOSKU O PRZYZNANIE DOFINANSOWANIA PROJEKTU ZE ŚRODKÓW EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO W RAMACH RPOWL KRYTERIA STRATEGICZNE Numer i nazwa Osi Priorytetowej: VI Środowisko

Bardziej szczegółowo

Case study: Mobilny serwis WWW dla Kolporter

Case study: Mobilny serwis WWW dla Kolporter Case study: Mobilny serwis WWW dla Kolporter Sklep internetowy Kolporter.pl oferuje swoim Klientom blisko 100 000 produktów w tym: ksiąŝki, muzykę, film i gry. Kolporter postanowił stworzyć nowy kanał

Bardziej szczegółowo

Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego

Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego Tarnów-Katowice, wrzesień 2005 Wprowadzenie Program i»silesia jest odpowiedzią samorządów z województwa śląskiego na Inicjatywę

Bardziej szczegółowo

Tworzenie Funduszy Rozwoju Obszarów Miejskich w ramach inicjatywy JESSICA

Tworzenie Funduszy Rozwoju Obszarów Miejskich w ramach inicjatywy JESSICA Tworzenie Funduszy Rozwoju Obszarów Miejskich w ramach inicjatywy JESSICA Radosław Krawczykowski Dyrektor Departament WdraŜania Programu Regionalnego Inicjatywa JESSICA wdraŝana w ramach 2 Działań Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki Program Operacyjny Kapitał Ludzki BudŜet projektu Wkład własny w w projekcie Grzegorz Kowalczyk Kielce, 15.0.03.2011 r. Szczegółowy budŝet projektu BudŜet projektu Szczegółowy budŝet projektu Cross

Bardziej szczegółowo

WYNIKI KONSULTACJI SPOŁECZNYCH PROWADZONYCH ZA POŚREDNICTWEM STRONY WWW W DNIACH 05.07-08.07.2010

WYNIKI KONSULTACJI SPOŁECZNYCH PROWADZONYCH ZA POŚREDNICTWEM STRONY WWW W DNIACH 05.07-08.07.2010 WYNIKI KONSULTACJI SPOŁECZNYCH PROWADZONYCH ZA POŚREDNICTWEM STRONY WWW W DNIACH 05.07-08.07.2010 Czego dotyczyła uwaga? Treść uwagi Kto zgłosił? Komentarz 7.2.2, nowe kryterium jako nr 4 7.2.2, nowe kryterium

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie doradztwa prawnego 2014/S 014-020794

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie doradztwa prawnego 2014/S 014-020794 1/11 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:20794-2014:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie doradztwa prawnego 2014/S 014-020794 Ministerstwo Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej. Toruń, 28 października 2014 r.

Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej. Toruń, 28 października 2014 r. Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej Toruń, 28 października 2014 r. 1 Spis treści I. Strategiczna rola Ministra Gospodarki w funkcjonowaniu PPP

Bardziej szczegółowo

PPP a fundusze UE - praktyczne aspekty finansowania projektów łączących finansowanie unijne i kapitał prywatny

PPP a fundusze UE - praktyczne aspekty finansowania projektów łączących finansowanie unijne i kapitał prywatny PPP a fundusze UE - praktyczne aspekty finansowania projektów łączących finansowanie unijne i kapitał prywatny CELE WŁADZY A CELE PRZEDSIĘBIORCÓW Samorząd Przedsiębiorca Cele społeczne Oparte na prawie

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Bazy Sportowej Województwa Lubuskiego

Program Rozwoju Bazy Sportowej Województwa Lubuskiego Od wielu lat Województwo Lubuskie wspiera zadania, które mają na celu rozwój sportu oraz rozwój inwestycji sportowych, angażując się w sprawę budowy i modernizacji infrastruktury sportowej na terenie województwa

Bardziej szczegółowo

Dr Irena Herbst. Warszawa, 15 styczeń 2009

Dr Irena Herbst. Warszawa, 15 styczeń 2009 Rola władz publicznych we wspieraniu innowacyjności Jakie inwestycje mogą być realizowane z PPP Dr Irena Herbst Warszawa, 15 styczeń 2009 PPP jest odpowiedzią rynku na: potrzebę radykalnego zwiększenia

Bardziej szczegółowo

Aspekty prawne PPP w Polsce a Fundusze Europejskie

Aspekty prawne PPP w Polsce a Fundusze Europejskie Aspekty prawne PPP w Polsce a Fundusze Europejskie PPP w Polsce podstawa prawna Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym: obowiązuje od 27 lutego 2009 r.,(dz.u 09.19.100) nie

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów Wprowadzenie Rozdział I. Organizowanie instytucji kultury

Wykaz skrótów Wprowadzenie Rozdział I. Organizowanie instytucji kultury Wykaz skrótów... Wprowadzenie... Rozdział I. Organizowanie instytucji kultury... 1 1. Kompetencje organizatora instytucji kultury... 1 1.1. Kompetencje w zakresie tworzenia instytucji kultury... 2 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Ryczałt w projektach z Działania 9.5 Na co powinni zwrócić uwagę autorzy projektów?

Ryczałt w projektach z Działania 9.5 Na co powinni zwrócić uwagę autorzy projektów? Ryczałt w projektach z Działania 9.5 Na co powinni zwrócić uwagę autorzy projektów? Alicja Konecka Regionalny Ośrodek Europejskiego Funduszu Społecznego w Ostrowcu Świętokrzyskim Kielce, 06.09.2013 PODSTAWY

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich, styczeń 2014 r.

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich, styczeń 2014 r. Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich, styczeń 2014 r. Definicja PPP: wspólna realizacja przedsięwzięcia oparta na podziale zadań i ryzyk pomiędzy podmiotem publicznym i partnerem prywatnym; przedmiotem

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E MINISTERSTWO FINANSÓW Pełnomocnik Rządu do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską S P R A W O Z D A N I E za okres od dnia 26 stycznia do dnia 31 marca 2009 r. z działalności Pełnomocnika

Bardziej szczegółowo

JESSICA INNOWACYJNY INSTRUMENT NA RZECZ FINANSOWANIA ROZWOJU MIAST. JESSICA Task Force 2008

JESSICA INNOWACYJNY INSTRUMENT NA RZECZ FINANSOWANIA ROZWOJU MIAST. JESSICA Task Force 2008 JESSICA INNOWACYJNY INSTRUMENT NA RZECZ FINANSOWANIA ROZWOJU MIAST JESSICA Task Force 2008 POLSCE Prognozowane zmiany w strukturze demograficznej społeczeństwa w Polsce w latach 2008-2060 (źródło: Eurostat

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja w strategiach rozwiązywania problemów

Ewaluacja w strategiach rozwiązywania problemów Ewaluacja w strategiach rozwiązywania problemów społecznych Beata Bujak Szwaczka Proregio Consulting Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Planowanie

Bardziej szczegółowo

Projekt zatwierdził:.. Druk nr

Projekt zatwierdził:.. Druk nr Projekt wykonał: Kornel Klefas Projekt zatwierdził:.. Druk nr UCHWAŁA NR... RADY... z dnia... w sprawie: Programu współpracy Gminy Rydzyna z organizacjami pozarządowymi w roku 2012. Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. pod nazwą.. uczestnika ubiegającego się o środki na rozwój przedsiębiorczości w ramach projektu pod nazwą

BIZNES PLAN. pod nazwą.. uczestnika ubiegającego się o środki na rozwój przedsiębiorczości w ramach projektu pod nazwą BIZNES PLAN pod nazwą.. uczestnika ubiegającego się o środki na rozwój przedsiębiorczości w ramach projektu pod nazwą. 1 realizowanego przez..., 2 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe dla sfinansowania wkładu własnego projektów UE

Instrumenty finansowe dla sfinansowania wkładu własnego projektów UE Instrumenty finansowe dla sfinansowania wkładu własnego projektów UE Agenda Definicja łączenia funduszy unijnych z PPP Prace JASPERS Kryteria decyzji Kwestie kluczowe Opcje łączenia funduszy unijnych i

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp

Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp Robert Kałuża Dyrektor Departamentu Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 23

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ. Kryterium Czy warunek został spełniony? Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym w regulaminie

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ. Kryterium Czy warunek został spełniony? Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym w regulaminie KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ Część I: Kryteria formalne podlegające weryfikacji na etapie oceny merytorycznej Kryterium Czy warunek został spełniony? Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym

Bardziej szczegółowo

Departament Polityki Regionalnej, Wydział Zarządzania RPO, Biuro Ewaluacji RPO. Toruń, 4 październik 2011r.

Departament Polityki Regionalnej, Wydział Zarządzania RPO, Biuro Ewaluacji RPO. Toruń, 4 październik 2011r. Rekomendacje dotyczące akcji informacyjnej o komplementarności z badania ewaluacyjnego pt. Analiza efektów komplementarności wsparcia pomiędzy projektami dofinansowanymi w ramach programów z perspektywy

Bardziej szczegółowo

Stan realizacji 8. Osi priorytetowej Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013

Stan realizacji 8. Osi priorytetowej Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Stan realizacji 8. Osi priorytetowej Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Departament Funduszy Strukturalnych 1 Wskaźniki dla Priorytetu VIII Społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS Na bazie symulacji EASY BUSINESS może być prowadzone szkolenie lub cykl szkoleń z tematyki

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo publiczno-prawne

Partnerstwo publiczno-prawne PoniŜsze opracowanie zawiera informacje dotyczące rodzajów partnerstw, form prawnych, w jakich mogą być one tworzone a takŝe podstawy prawne gwarantujące ich utworzenie oraz kwestie związane z przepływem

Bardziej szczegółowo

Organizacyjny aspekt projektu

Organizacyjny aspekt projektu Organizacyjny aspekt projektu Zarządzanie funkcjonalne Zarządzanie między funkcjonalne Osiąganie celów poprzez kierowanie bieżącymi działaniami Odpowiedzialność spoczywa na kierownikach funkcyjnych Efektywność

Bardziej szczegółowo

Polsko-Niemiecka Współpraca MłodzieŜy Podręcznik uŝytkownika Oprogramowania do opracowywania wniosków PNWM

Polsko-Niemiecka Współpraca MłodzieŜy Podręcznik uŝytkownika Oprogramowania do opracowywania wniosków PNWM Strona 1 / 10 1.1 Wniosek zbiorczy Moduł Wniosek zbiorczy pomoŝe Państwu zestawić pojedyncze wnioski, by je złoŝyć w PNWM celem otrzymania wstępnej decyzji finansowej wzgl. później do rozliczenia. Proszę

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Kryzys finansów publicznych

Kryzys finansów publicznych Kryzys finansów publicznych wymusza wspólną strategię rozwoju: rządowo samorządową na lata 2012-2015 1% PKB w 2011 r. to 15 mld zł 1 Dyskusja między Ministerstwem Finansów w 2011 r., a samorządami stała

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr V/17/06 Rady Miejskiej w Kudowie Zdroju z dnia 28 grudnia 2006 roku

Uchwała nr V/17/06 Rady Miejskiej w Kudowie Zdroju z dnia 28 grudnia 2006 roku Uchwała nr V/17/06 Rady Miejskiej w Kudowie Zdroju z dnia 28 grudnia 2006 roku w sprawie : przyjęcia Programu współpracy Miasta Kudowa Zdrój z podmiotami prowadzącymi działalność poŝytku publicznego na

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

BROKER EDUKACYJNY NOWY ZAWÓD

BROKER EDUKACYJNY NOWY ZAWÓD BROKER EDUKACYJNY NOWY ZAWÓD MARZEC 2008 R. Spis treści: 1. Wstęp 2. Opis zawodu przyszłości: broker edukacyjny (Podobieństwa i róŝnice do innych zawodów) 3. Wnioski z przeprowadzonych badań (Analiza SWOT

Bardziej szczegółowo

Zasady realizacji projektów partnerskich w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Zasady realizacji projektów partnerskich w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Zasady realizacji projektów partnerskich w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Toruń, 19 stycznia 2010 r. Spotkanie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Plan badań, analiz i ekspertyz na 2016 rok w zakresie rozwoju regionalnego województwa opolskiego

Plan badań, analiz i ekspertyz na 2016 rok w zakresie rozwoju regionalnego województwa opolskiego III Spotkanie Grupy Sterującej Ewaluacją I Monitoringiem Plan badań, analiz i ekspertyz na 2016 rok w zakresie rozwoju regionalnego województwa opolskiego Jagoda Sokołowska Kierownik Referatu Badań i Ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Kryteria merytoryczne specyficzne wyboru projektów w ramach działania 4.3 Dziedzictwo kulturowe

Kryteria merytoryczne specyficzne wyboru projektów w ramach działania 4.3 Dziedzictwo kulturowe Kryteria merytoryczne specyficzne wyboru projektów w ramach działania 4.3 Dziedzictwo kulturowe W ramach kryterium będzie sprawdzane czy dla inwestycji została przygotowana wiarygodna analiza popytu (wykazująca

Bardziej szczegółowo

Plan inwestycyjny dla Europy

Plan inwestycyjny dla Europy Plan inwestycyjny dla Europy ma na celu stymulowanie inwestycji w strategiczne projekty w całej Unii Europejskiej. W ramach Planu do roku 2018 wsparciem zostaną objęte inwestycje o łącznej wysokości co

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego OŚ PRIORYTETOWA II RPO WO 2014-2020 KONKURENCYJNA

Bardziej szczegółowo

Koncepcja finansowania projektów w

Koncepcja finansowania projektów w Koncepcja finansowania projektów w formule ESCO ze środków NFOŚiGW i założenia do umowy EPC dr Małgorzata Skucha Prezes Zarządu Wrocław, 08.05.2013 r. Warsztaty Platformy PPP Plan prezentacji 1. NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2011 2039 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2011 2039 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2011 2039 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budŝetu

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie funduszy unijnych w projektach PPP

Wykorzystanie funduszy unijnych w projektach PPP Wykorzystanie funduszy unijnych w projektach PPP Kluczowe zagadnienia Istota partnerstwa publicznoprywatnego w świetle polskiej ustawy Zasady wykorzystania funduszy unijnych z punktu widzenia PPP Potencjalne

Bardziej szczegółowo

Finansowanie ekologicznych inwestycji w ramach PPP. Kompleksowa termomodernizacja. Karczew w formule partnerstwa publiczno-prywatnego

Finansowanie ekologicznych inwestycji w ramach PPP. Kompleksowa termomodernizacja. Karczew w formule partnerstwa publiczno-prywatnego Finansowanie ekologicznych inwestycji w ramach PPP Kompleksowa termomodernizacja budynków użyteczności publicznej Gminy Karczew w formule partnerstwa publiczno-prywatnego Gmina Karczew uzyskała dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

8 Przygotowanie wdrożenia

8 Przygotowanie wdrożenia 1 Krok 8 Przygotowanie wdrożenia Wprowadzenie Przed rozpoczęciem wdrażania Miejskiego Programu Energetycznego administracja miejska powinna dokładnie przygotować kolejne kroki. Pierwszym jest powołanie

Bardziej szczegółowo

Projekt UCHWAŁA Nr / /14 Rady Gminy Trzciana z dnia. r.

Projekt UCHWAŁA Nr / /14 Rady Gminy Trzciana z dnia. r. Projekt UCHWAŁA Nr / /14 Rady Gminy Trzciana z dnia. r. w sprawie: Programu współpracy Gminy Trzciana z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność poŝytku publicznego na

Bardziej szczegółowo