METODA KOSZTÓW NARASTAJĄCYCH W OCENIE EKONOMICZNEJ EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH W ENERGETYCE ROZPROSZONEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "METODA KOSZTÓW NARASTAJĄCYCH W OCENIE EKONOMICZNEJ EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH W ENERGETYCE ROZPROSZONEJ"

Transkrypt

1 Metoda osztów narastających w ocenie eonomicznej efetywności przedsięwzięć inwestycyjnych w energetyce rozproszonej 43 METODA OSZTÓW NARASTAJĄCYCH W OCENIE EONOMICZNEJ EFETYWNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH W ENERGETYCE ROZPROSZONEJ dr inż. Zdzisław usto / Politechnia Gdańsa 1. WSTĘP Małe źródła energii, w tym taże źródła nieonwencjonalne, zaliczane są do źródeł rozproszonych zasilających niewieliego odbiorcę. Często muszą one współpracować ze źródłi onwencjonalnymi, tworząc w ten sposób źródło hybrydowe 1. Stosowano różne sposoby oceny eonomicznej efetywności inwestycji, wśród tórych na szczególną uwagę zasługują metody dysontowe: stosowana w energetyce od lat metoda osztów rocznych [1, 2], a taże metody NPV, IRR [3, 4]. Wyżej wymienione metody można ocenić jao metody ompletne pod względem teoretycznym. Metoda NPV (metoda wartości bieżącej neo w zastosowaniu do inwestycji energetycznych uwzględnia roczne przychody ze sprzedaży ciepła i/lub energii eletrycznej oraz roczne wydati związane z ich wytwarzaniem. Te bieżące roczne bilanse przepływów pieniężnych z olejnych lat esploatacji są dysontowane do rou zerowego poprzedzającego ro oddania obietu do esploatacji. W przypadu małych rozproszonych źródeł energii (ogniwo paliwowe, instalacja fotowoltaiczna, instalacja słonecznego ogrzewania, pompa ciepła itp., zasilających małego odbiorcę indywidualnego najczęściej nie ma sprzedaży energii eletrycznej i/lub ciepła, a przychody można zinterpretować jao zmniejszenie rocznych wydatów na obsługę instalacji onwencjonalnej, głównie na zaup paliwa i energii eletrycznej. To prowadzi do modyfiacji lasycznej metody NPV. Jest tu porównywany oszt energii wytwarzany w instalacji onwencjonalnej, tóry jest potratowany jao oszt porównawczy, z osztem wytwarzania w projetowanym nowym źródle. W metodzie NPV wyżej wspomniane oszty wytwarzania energii, stanowiące jej część sładową, są zdysontowanymi sumi rocznych osztów bieżących z -letniego oresu, gdzie = 1, 2,..., N (N przewidywany/założony ores esploatacji nowego źródła. Ta postrzegane strumienie corocznych osztów z ażdego -letniego oresu formułują metodę osztów narastających (MN, tóra w swojej postaci jest bardzo wizualna i tórej algorytm przypomina metodę LCC 2. Metoda osztów narastających (MN jest nazwą zaproponowaną przez autora niniejszej publiacji. Ilustruje ona dysontową umulację osztów ponoszonych w olejnych latach realizacji inwestycji oraz esploatacji projetowanego obietu. 2. SŁADOWE METODY OSZTÓW NARASTAJĄCYCH Podstawą do opracowania metody MN są lasyczne zasady rachunu eonomicznego, a jej postać w swojej formule przyjmuje w obliczaniu osztów punt widzenia użytownia obietu. Graficzną ilustrację sładowych metody przedstawiono w uproszczeniu w tab. 1. Można tu uwzględniać, podobnie ja w metodzie NPV: 1 W źródle sojarzonym wytwarzane jest ciepło i energia eletryczna, np. eletrociepłownia, w uładzie hybrydowym wytwarza się w ilu źródłach ten s rodzaj energii (albo ciepło albo energię eletryczną. 2 Metoda LCC była sformułowana w USA. Jej nazwa jest srótem od: Life Cycle Costs. Cieszy się ona sporym zainteresowaniem również w Polsce. Streszczenie Obliczenia eonomicznej efetywności małej instalacji nieonwencjonalnego źródła energii, tóre zalicza się do źródeł rozproszonych, sprowadza się do porównania osztów wytwarzania w niej ciepła i/lub energii eletrycznej z osztem wytwarzania energii w instalacji onwencjonalnej. W artyule opisano metodę osztów narastających (MN, tóra przypomina od dawna znaną metodę LCC.

2 44 Zdzisław usto / Politechnia Gdańsa zmienność corocznych dochodów i osztów esploatacyjnych zmienność rocznych spłat redytu banowego z jego oprocentowaniem i prowizją zmienność stopy oprocentowania redytu, stopy dysonta i stopy inflacji zmienność oprocentowania dochodów. Tab. 1. Ilustracja sładowych metody MN Bieżące oszty roczne Ro Przychody Wydati Bilans roczny Bilans roczny zdysontowany do rou zerowego Wydari roczne zdysontowane do rou zerowego 1 P 1 W 1 B 1 = P 1 W 1 BD 1 WD 1 2 P 2 W 2 B 2 = P 2 W 2 BD 2 WD 2 * * * * * * * * * * * * i P i W i B i = P i W i BD i WD i * * * * * * * * * * * * N P N W N B N = P N W N BD N WD N BD i = B i (l + d i WD i = W i (l + d i Strumień bilansów rocznych zdysontowanych do rou zerowego: i N SD = BD i i=1 Strumień bilansów rocznych zdysontowanych do rou zerowego: i N SWD = WD i i=1 SD SWD NPV MN W poszczególnych latach rozpatrywanego obliczeniowego oresu N lat esploatacji użytowni ponosi wydati. Pod pojęciem wydati rozumie się stałe i zmienne oszty esploatacyjne 3, spłatę redytu banowego, podati od dochodu oraz oszty obsługi tego redytu (oprocentowanie, prowizja banowa, zwrot części naładów inwestycyjnych pochodzących z własnego władu. Zdysontowana do rou zerowego suma wydatów rocznych (SWD stanowi dla -letniego oresu ( = 1, 2,..., N oszty narastające oraz jest podstawą do wyznaczenia tu nieopisywanej, zmodyfiowanej metody osztów rocznych 4. Dysontowane wartości wydatów i przychodów (przychody w metodzie NPV ze względu na wygodę obliczeniową są z reguły sumowane do rou zerowego. Nie jest to warune bezwzględnie onieczny. Sumowanie można realizować do dowolnie wybranego rou bez uchybienia ścisłości i doładności obliczeń. Sumy dysontowe (SD, SWD oblicza się z wyorzystaniem czynnia dysontowego (1 + d -i - (procent sładany, j = 1, 2,..., N, gdzie d jest stopą dysonta, tóra najczęściej przyjmuje stałą wartość w obliczeniowym oresie esploatacji N lat. Roczny przepływ pieniężny w rou j-tym jest sumą wszystich wydatów W j, tóre nazwano oszti bieżącymi dla nowej instalacji W j = rhj. 3 W energetyce pod pojęciem oszty esploatacyjne zmienne rozumie się: oszty zaupionej energii i paliw na wytwarzanie energii eletrycznej i ciepła oraz oszty tzw. materiałów ruchowych. Pozostałe sładnii osztów esploatacyjnych (oszty remontów, napraw bieżących, administracji itp., tóre są niezależne od ilości wytwarzanego produtu, nazywane są stałymi oszti esploatacyjnymi. 4 Metoda osztów rocznych była opracowana w latach sześćdziesiątych minionego stulecia przez prof.. opeciego z ziarem wyorzystania jej w ocenie efetywności eonomicznych w energetyce. Metoda ta w ogólnym założeniu ma charater uniwersalny i może być wyorzystana w różnych gałęziach gospodari. Jest ona stosowana w energetyce do chwili obecnej, ma szczególne znaczenie w wyborze optymalnego wariantu inwestycyjnego.

3 Metoda osztów narastających w ocenie eonomicznej efetywności przedsięwzięć inwestycyjnych w energetyce rozproszonej 45 W j = rhj = r ni j + r j + P dochj (1 nowa instalacja, nieonwencjonalna r ni j = est ni j + ezm ni j + Z r ni j + P r ni j + A mw ni j + dod ni j (2 onwencjonalna część instalacji hybrydowej (w przypadu onieczności utworzenia źródła hybrydowego r j = est j + ezm j + Z r j + P r j + A mw j + dod j j = 1, 2, 3,..., N (3 r ni j bieżące oszty roczne nowej instalacji w rou j-tym r j bieżące oszty współpracującej instalacji onwencjonalnej w rou j-tym est x j stałe oszty esploatacyjne w rou j-tym, zawierające oszty obsługi, remontów, napraw bieżących ezm x j zmienne oszty esploatacyjne w rou j-tym Z r j rata zwrotu redytu banowego w rou j-tym (Z r j = 0 gdy nie było redytu banowego lub po jego spłaceniu P r x j podate od niespłaconej części redytu w rou j-tym wraz z obsługą operacji banowych (prowizja (P r x j = 0 gdy nie było redytu banowego lub po jego spłaceniu P doch j podate od dochodu pochodzącego ze sprzedaży energii wytworzonej w uładzie hybrydowym/ sojarzonym w rou j-tym A mw x j roczna rata zwrotu własnego władu inwestycyjnego w rou j-tym dod j ewentualne dodatowe oszty poniesione w rou j-tym podczas esploatacji obietu P dochj podate od dochodu ze sprzedaży ciepła w rou j-tym podczas esploatacji obietu w rou j-tym Indesy x: ni dla nowej instalacji dla instalacji onwencjonalnej współpracującej z nową w uładzie hybrydowym. Suma wydatów pieniężnych w rou zerowym jest to poniesiony naład inwestycyjny, tóry może sładać się z władu własnego przyszłego użytownia projetowanej instalacji oraz z redytu banowego. Może się zdarzyć, że użytowni uzysa dotację do inwestycji, dzięi temu odczuje (pozorne zmniejszenie naładu inwestycyjnego. B 0 = ( inwc - D ot = [( inww + inwb - D ot ] (4 inwc całowite nałady inwestycyjne na instalację zbilansowane do rou zerowego inww własny wład użytownia w naładach inwestycyjnych na instalację, zbilansowany do rou zerowego inwb redyt banowy na porycie naładu inwestycyjnego na instalację, zbilansowany do rou zerowego D ot dotacja inwestycyjna. Wład własny całowity inww oraz redyt inwb mogą być rozdzielone na nową instalację oraz na współpracującą z nią w hybrydzie instalację onwencjonalną inww = inwwni + inww (5 inwb = inwbni + inwb (6

4 46 Zdzisław usto / Politechnia Gdańsa Dotacja inwestycyjna Dotacja może przyjąć różne formy, ale można ją ostatecznie przedstawić w postaci jednorazowej woty wniesionej w rou zerowym. Problem dotacji i uzasadnienie jej wysoości był niejednorotnie dysutowany przez autora przy ocenie osztów wytwarzania energii eletrycznej w eletrowniach wiatrowych (np.: [5 7]. Jednym z przedstawionych argumentów uzasadniających dotację na odnawialne i nieonwencjonalne źródła energii są ta zwane oszty zewnętrzne, towarzyszące onwencjonalnemu wytwarzaniu energii, tóre obliczono po wieloletnich badaniach przeprowadzonych w ostatnich dziesięcioleciach minionego wieu przez międzynarodowy zespół espertów Extern-E 5 [np.: 8 10]. Uninięcie chociażby części tych dodatowych osztów mogłoby być podstawą do udzielenia dotacji. Szczególną formą dotacji inwestycyjnej może być wyorzystanie efetów współpracy międzynarodowej lub międzyregionalnej, gdy w tych rajach/regionach występują zróżnicowane nałady inwestycyjne na dany obiet (instalacja ogrzewania słonecznego, pompa ciepła, eletrownia wiatrowa itp. oraz zróżnicowane oszty wytwarzania energii lub innych produtów. Problem ten jest już od dawna w eonomii dobrze znany, był taże analizowany przez autora niniejszej publiacji w odniesieniu do eletrowni wiatrowych z wyazaniem możliwej do uzysania bardzo dużej suteczności taiej współpracy z wyraźną orzyścią dla obu stron [11]. Zysł adresowany do energetyi wiatrowej może być taże z powodzeniem zastosowany do innych źródeł rozproszonych. Nałady inwestycyjne Nałady inwestycyjne na nową instalację są z reguły realizowane w oresie nie dłuższym niż jeden ro, w ciągu rou zerowego. Jeśli inwestycyjne są realizowane przez ila lat, ja ma to miejsce w przypadu instalacji o dużej mocy zainstalowanej (co najmniej ilu megawatów, wówczas poszczególne ich sładowe z zależności (4 będą sumi dysontowanymi do rou zerowego. Gdy jest stała wartość stopy dysontowej, całowite nałady można obliczyć według (7. Dla stopy dysontowej zmiennej w czasie (przypade uogólniony całowite nałady inwestycyjne ( inwcd oblicza się według wzoru (8. 0 j N1 j (1 d (1 d inwcd inwc j j 1 inwc j j (7 inwcd 0 j inwc j j N1 1 (1 d j j 1 1 inwc j (1 d (8 inwc j całowite nałady inwestycyjne na instalację poniesione w rou j-tym, j = 1, 2,..., N d wartość stopy dysonta w rou -tym, = 1, 2,..., N N1 liczba lat realizacji naładów inwestycyjnych, poprzedzająca ro oddania obietu do esploatacji N2 liczba lat realizacji naładów inwestycyjnych, po oddaniu obietu do esploatacji. W podobny sposób można obliczyć sumy dysontowe sładowych naładów całowitych. Sładowymi całowitych naładów są: wład własny przyszłego użytownia obietu oraz redyty banowe. Poniższe wzory są zapisane w postaci uogólnionej, w tórej uwzględniono realizację naładów inwestycyjnych w latach poprzedzających ro zerowy i w rou zerowym (przed oddaniem obietu do esploatacji oraz w oresie esploatacji obietu (ta zwana inwestycja etapowa. 5 Badania Extern-E w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieu oncentrowały się na obliczeniu zewnętrznych osztów wytwarzania energii eletrycznej. W początowych latach obecnego stulecia zaplanowano podjąć prace badawcze nad oszti zewnętrznymi wytwarzania ciepła.

5 Metoda osztów narastających w ocenie eonomicznej efetywności przedsięwzięć inwestycyjnych w energetyce rozproszonej 47 Wład własny inwwd 0 inww j j N1 1 j (1 d j j 1 1 inww j (1 d (9 inww j własne włady inwestycyjne na instalację poniesione w rou j-tym, j = 1, 2,..., N redyty banowe inwbd 0 inwb j j N1 1 j (1 d j j 1 1 inwb j (1 d (10 inwb j inwestycyjny redyt banowy na instalację pobrany w rou j-tym, j = 1, 2,..., N Zwrot własnego władu inwestycyjnego Zwrot własnego władu inwestycyjnego powinien taże być wliczony w oszty wytwarzania energii eletrycznej i/lub ciepła. Użytowni instalacji ogrzewania nie wydaje tej części pieniędzy, ale musi je odładać na zrefundowanie własnych wydatów inwestycyjnych. Zwrot własnego władu jest realizowany podczas esploatacji obietu. W stosowanej w drugiej połowie minionego wieu metodzie osztów rocznych załadało się, że trwa ona przez cały obliczeniowy ores esploatacji obietu przez N lat (N = N. Obecnie ores ortyzacji przyjmuje się na ogół rótszy od oresu obliczeniowego: N < N. Zwrot własnego władu inwestycyjnego musi być pełny, co oznacza, że suma wszystich rocznych spłat przez N lat zdysontowana do rou zerowego 6 musi być równa wartości strumienia własnego władu inwestycyjnego również zdysontowanego do rou zerowego. A mort N j j 1 1 A mw j (1 d We wzorze (11 zwrot własnego władu inwestycyjnego (A mw j może być inny ażdego rou. Jeśli jest to wartość stała A mw j = A mw = const wówczas zależność (11 przyjmie postać (12 (11 A mort A r mw inwwd (12 6 Ja wspomniano wcześniej w niniejszym rozdziale, dysontowanie wszelich przepływów pieniężnych może być doonane do dowolnego rou, ale dysontowanie do rou zerowego jest najwygodniejsze.

6 48 Zdzisław usto / Politechnia Gdańsa r rata zwrotu apitałowego liczona dla oresu N lat r Jeśli d = 0 (!, wówczas jest r 1 N d średnia wartość stopy dysontowej za ores N lat, tóra w ogólnym przypadu może być obliczona jao średnia geometryczna d d (1 d (1 d D 1 N N 1 N N t 1 (1 d t 1 Podate od dochodu ze sprzedaży ciepła i energii eletrycznej W dużych instalacjach (np. ogrzewanie osiedla mieszaniowego energia jest sprzedawana. Wytwórca ciepła musi odprowadzać podate od dochodu ze sprzedaży ciepła w olejnych latach N-letniego oresu P doch j 0, j = 1, 2, 3,..., N Dla instalacji grzewczych o małej mocy, zasilających indywidualnych odbiorców, ciepło wytworzone nie jest sprzedawane, tylo jest zużywane bezpośrednio przez odbiorcę. W tym przypadu podate jest równy zero. P doch j = 0, j = 1, 2, 3,..., N oszty esploatacyjne oszty esploatacyjne są dwojaiego rodzaju. oszty esploatacyjne zmienne są oszti zużytej energii i materiałów ruchowych w olejnych latach N-letniego oresu. Dla nowej instalacji można je obliczyć według wzoru (13, dla onwencjonalnej według zależności (14, uwzględniając to, że oszty te mogą być różne w olejnych latach ze względu na zmieniające się ceny energii eletrycznej i paliw dla źródeł hybrydowych z pompi ciepła ezm ni j c el j mrpc j Q pc T ipc sil E elruch (13 ezm j c pal j mr j B a c pal j mr j Q W i d T i (14 dla innych rodzajów źródeł hybrydowych c ezm ni j el j mrni j E el a / a (15 ezm j c pal j mr j B a c pal j mr j Q W i d T i (16

7 Metoda osztów narastających w ocenie eonomicznej efetywności przedsięwzięć inwestycyjnych w energetyce rozproszonej 49 c przewidywana cena energii eletrycznej w j-tym rou, zł/wh c pal j przewidywana cena paliwa w j-tym rou, zł/g 7 E elruch roczny pobór energii eletrycznej na cele ruchowe, Wh/a m ni j współczynni osztów materiałów ruchowych dla nowej instalacji w j-tym rou mr j współczynni osztów materiałów ruchowych dla instalacji onwencjonalnej w j-tym rou mr pc j współczynni osztów materiałów ruchowych dla pompy ciepła w j-tym rou Q i moc zainstalowana otła, W Q ni moc zainstalowana nowej instalacji, W Q pc moc zainstalowana pompy ciepła, W T ini czas użytowania mocy zainstalowanej nowej instalacji, h/a T i czas użytowania mocy zainstalowanej otła, h/a T ipc czas użytowania mocy zainstalowanej pompy ciepła, h/a W d wartość opałowa paliwa, J/g lub J/m 3 8 φ współczynni wydajności pompy ciepła η sprawność otła, wartość średnia roczna η sil sprawność silnia napędzającego pompę ciepła. oszty esploatacyjne stałe można obliczyć jao wartości stałe w olejnych latach, wyorzystując ratę stałych osztów esploatacyjnych [1]. Trzeba jedna wyraźnie podreślić, że oszty te mogą zmieniać się w olejnych latach. Przewidywanie tych zmian należy do zagadnień prognozowania. est ni j estni r ce j N1 inwni j (17 estj est r ce j N1 inw j (18 Spłata redytu banowego i oszty jego obsługi redyt banowy ( inwb jest spłacany przez ores N b lat. Załada się, że raty rocznej spłaty tego redytu (Z r j są stałe i równe Z r j N inwb b = const (19 j = 1, 2,..., N b redyt jest oprocentowany stopą procentową p r, tóra wyznacza wotę od oprocentowania w rou j-tym O pr j, obliczaną od niespłaconej części redytu O pr j ( ( j 1 Z inwb r p r (20 j = 1, 2,..., N b 7 Cena paliwa może być odniesiona, jednosti masy paliwa (węgiel ienny, węgiel brunatny, ropa naftowa oraz jej pochodne 1 g, do jednosti objętości paliwa gazowego (1 m 3. Cena może taże być podawana w odniesieniu do jednosti alorycznej paliwa. Dla oleju opałowego: 1 g = 42 MJ = 0,042 GJ, dla gazu ziemnego: 1 m 3 = 35 MJ = 0,035 GJ. 8 Wartość opałowa dla paliwa stałego (węgiel ienny, brunatny, os itp. jest podawana w ilodżulach lub w megadżulach na ilogr paliwa, dla paliwa gazowego (gaz ziemny, gaz wytlewny, gaz miejsi itp. jest podawana w ilodżulach lub w megadżulach na metr sześcienny paliwa.

8 50 Zdzisław usto / Politechnia Gdańsa Prowizja banowa liczona jest od woty przeazywanej banowi przy zadanej wysoości stopy prowizji p prb prow j ( O Z pr j r p prb j = 1, 2,..., N b (21 oszty dodatowe Pod hasłem oszty dodatowe zieszczono wszystie dotychczas niewymienione wydati pieniężne na esploatację instalacji, np.: oszty eologiczne wyniające bezpośrednio z esploatacji obietu, nieprzewidziane oszty losowe, niewymienione w grupie stałych osztów esploatacyjnych. Jeśli wsute esploatacji instalacji ogrzewania z pompą ciepła jej użytowni uzysa oszczędności finansowe, wówczas, zgodnie z obowiązującymi przepisi, jest zobowiązany odprowadzać podate od oszczędności, tóry taże może być sładniiem osztów dodatowych. 3. METODA OSZTÓW NARASTAJĄCYCH (MN Metoda osztów narastających, ja wspomniano wyżej, jest częścią sładową metody NPV. W metodzie MN obliczy zdysontowany do rou zerowego (! strumień bieżących osztów rocznych (SLh, dla hybrydowej instalacji dla oresu L lat, przy czym wartości L liczymy narastająco, olejno, do osiągnięcia wartości N. oszty narastające całej instalacji są sumą indywidualnych osztów narastających instalacji nowego obietu i osztów narastających instalacji onwencjonalnej S Lh L j j 1 t 1 rpc j (1 p pct L j j 1 t 1 r j (1 p t L = 1, 2, 3,, N (22 Metoda osztów narastających jest szczególnie przydatna w porównywaniu wariantów inwestycyjnych. Ma ona następujące duże zalety: jest to metoda dysontowa, jest teoretycznie ompletna ma przejrzystą wizualną prezentację wszystich osztów naładów inwestycyjnych i osztów bieżących. Wadą tej metody jest jej złożoność obliczeniowa, wymagająca dobrego przygotowania, oraz trudne do weryfiacji prognozowanie danych liczbowych (np.: wartości stopy dysonta, zmiany ceny paliw, energii eletrycznej itd., podobnie ja w metodach osztów rocznych (NPV czy innych metodach dysontowych. Ilustracja graficzna metody MN jest poglądowo przedstawiona na rys. 1, na tórym poazano do porównania trzy warianty inwestycyjne. W wariancie 1 są niewielie oszty początowe w pierwszym rou esploatacji, tóre mogą wywodzić się ze stosunowo nisich naładów inwestycyjnych, ale są wysoie oszty bieżące. W oresie L 1 zsumowane oszty (strumienie dysontowe są najniższe, ale po oresie L 2 już są one najwyższe. Wariant 2 ma bardzo wysoie oszty początowe (wysoie nałady inwestycyjne, ale jednocześnie ma najniższe roczne oszty bieżące i już po oresie L 2 jest orzystniejszy od wariantu 1, a po oresie L 3 jest już wariantem najtańszym. Można zauważyć, że jeśli dla przedsięwzięcia inwestycyjnego przewidywany horyzont czasowy jest rótszy niż L 1, wówczas bezwzględnie najorzystniejszy jest wariant 1, jeśli jedna ten ores jest dłuższy niż L 3, wówczas należy realizować wariant 1.

9 Metoda osztów narastających w ocenie eonomicznej efetywności przedsięwzięć inwestycyjnych w energetyce rozproszonej 51 Rys. 1. Graficzna ilustracja metody (rocznych osztów narastających (MN Porównanie efetywności eonomicznej ilu wariantów inwestycyjnych narzuca warune spełnienia podstawowego wymogu, jaim jest równość efetów ońcowych dla wszystich wariantów. W przypadu wariantów instalacji równość efetów ońcowych sprowadza się do: jednaowej ilości rocznie dostarczonej energii, jednaowej szczytowej mocy cieplnej/eletrycznej oraz jej zmian w czasie (równość rocznych wyresów uporządowanych. Niespełnienie postawionych wyżej wymienionych wymagań utrudnia tai sposób porównywania wariantów. W przypadu różnych efetów ońcowych trzeba dodatowo zastosować ich obliczeniowe zrównanie. onieczność sprowadzania wszystich wariantów inwestycyjnych do jednaowych efetów ońcowych dotyczy wszystich znanych metod obliczeniowych. Gdy na ocenę efetywności inwestycji patrzymy z puntu widzenia użytownia, wówczas w osztach początowych uwzględniy tylo te wydati, tóre bezpośrednio ponosi s użytowni, nie jest tu wliczany redyt banowy. W czasie esploatacji uładu ogrzewania użytowni spłaca całe zadłużenie i to jest wliczane w bieżące oszty wytwarzania ciepła i/lub energii eletrycznej, tóre zawierają taże odliczany w olejnych latach zwrot własnego władu inwestycyjnego. W omawianych obliczeniach są zawarte wszystie sładnii osztów, więc te obliczenia są merytorycznie ompletne. W metodzie osztów narastających można wyróżnić przypade szczególny, gdy nałady inwestycyjne przypisane do rou zerowego przeniesione są do pierwszego rou esploatacji, co teoretycznie oznacza ich zwrot w ciągu pierwszego rou wszystich rat redytu banowego (jeśli był udzielony oraz zwrot własnego władu inwestycyjnego.

10 52 Zdzisław usto / Politechnia Gdańsa BIBLIOGRAFIA 1. opeci., Materiały i Studia. Tom V. Zasady eonomicznego rachunu, Część I, Ogólne założenia i metodya rachunu gospodarczego w pracach planowo-projetowych w eletroenergetyce, Polsa Aademia Nau, omitet Eletryfiacji Polsi, Warszawa Bojarsi W., Podstawy metodyczne oceny efetywności w systemach energetycznych, Polsa Aademia Nau, omitet Problemów Energetyi, Wrocław Warszawa raów Gdańs, Załad Narodowy Imienia Ossolińsich, Wydawnictwo Polsiej Aademii Nau, Ratajcza E., Eletroenergetya polsa w oresie przemian, Politechnia Gdańsa, Wydział Eletryczny, Gdańs, stycznia Górzyńsi J., Audyting Energetyczny, Narodowa Agencja Poszanowania Energii SA, Warszawa Solińsi J., Solińsa M., Eologiczne podstawy systemu wspierania rozwoju energii odnawialnej w Polsce, Międzynarodowe Seminarium Energetya wiatrowa na lądzie i na morzu, Sopot, grudnia usto Z., Eonomiczne, społeczne i eologiczne waruni urynowienia eletrowni wiatrowej, Sympozjum Nauowe Planowanie i esploatacja systemów zaopatrzenia w energię, Gdańs, marca usto Z., Waruni rynowego użytowania eletrowni wiatrowych w nadmorsich miejscowościach Wybrzeża Gdańsiego, Sympozjum Nauowo-Techniczne Techniczne, eologiczne i eonomiczne aspety energetyi odnawialnej, Wydział Inżynierii Producji SGGW, Warszawa, październia New research reveals the real costs of electricity in Europe, European Research Area, Brussels, 20 July 2001, europa.eu.int./comm/research/press/2001/pr/200/en.html Malo J., Internalizacja osztów zewnętrznych, czyli ile naprawdę osztuje energia, Woół Energetyi, październi Radovic U., Promocja wytwarzania energii eletrycznej ze źródeł odnawialnych w Polsce: czy dodatowy oszt systemowy jest uzasadniony? Politya Energetyczna, tom 8, zeszyt specjalny, 2005, PL ISSN usto Z., Wpływ efetów współpracy międzynarodowej na nałady inwestycyjne na eletrownię wiatrową, VIII Ogólnopolsie Forum Odnawialnych Źródeł Energii, Międzybrodzie Żywiecie maja 2002 oraz Warszawa, październia LITERARURA UZUPEŁNIAJĄCA 1. Berent-owalsa G., asprowsa J., asperczy G., i inni, Energia ze źródeł odnawialnych w 2006 rou, Główny Urząd Statystyczny, Departent Przemysłu, Ministerstwo Gospodari, Departent Energetyi, Warszawa Joosen S., Wahlström Å., Sijanec Zavrl M., Maowsa N. i inni: Studium wyonalności dla alternatywnych systemów energetycznych, Czysta Energia, styczeń ińsi S., Zadania setora paliwowo-energetycznego w zaresie środowisa w świetle integracji z Unią Europejsą, onferencja Politya energetyczna Polsi w najbliższych latach, Warszawa, 6 7 marca ulesa M., Planowanie energetyczne w gminie, Generacja rozproszona (ogeneracja gazowa, źródła odnawialne oraz przedsiębiorstwa multienergetyczne w strategii gmin. Wybrane przyłady, Energetya, styczeń Obwieszczenie Ministra Środowisa z dnia 20 września 2007 r. w sprawie wysoości stawe opłat za orzystanie ze środowisa na ro 2008, Monitor Polsi nr 68, poz Rozporządzenie Ministra Gospodari i Pracy z dnia 9 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zaresu obowiązu zaupu energii eletrycznej wytwarzanej w odnawialnych źródłach energii. Dzienni Ustaw nr 267, poz i Rozporządzenie Ministra Gospodari i Pracy z dnia 9 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zaresu obowiązu zaupu energii eletrycznej wytwarzanej w sojarzeniu z wytwarzaniem ciepła, Dzienni Ustaw nr 267, poz Strategia Rozwoju Energetyi Odnawialnej, Ministerstwo Środowisa, Warszawa, wrzesień Szra R., Rozwój i regulacja rynu energii odnawialnej w Polsce, Biuletyn URE 5/ Strategia rozwoju w Polsce wysoosprawnej ogeneracji główne ieruni, Opracowanie pod ieruniem prof. Janusza Lewandowsiego, Umowa nr 501H/4433/0445/000, Uczelniane Centrum Badawcze Energetyi i Ochrony Środowisa Politechnii Warszawsiej, Instytut Techni Cieplnej Politechnii Śląsiej, Warszawa, czerwiec Świdersi M., Analiza LCC (Life Cycle Cost Analysis narzędziem wspomagającym ocenę projetów inwestycyjnych związanych z technią pompową, IX FORUM UŻYTOWNIÓW POMP, Szczyr, 1 3 październia Pala-Wyżyowsa., Metoda LCC i jej przydatność do eonomicznej oceny efetywności systemów energetycznych na przyładzie systemów grzewczych w budownictwie mieszaniowym, Opracowanie SiUChl, Wydział Mechaniczny Politechnii Gdańsiej, Gdańs 2008.

MODYFIKACJA KOSZTOWA ALGORYTMU JOHNSONA DO SZEREGOWANIA ZADAŃ BUDOWLANYCH

MODYFIKACJA KOSZTOWA ALGORYTMU JOHNSONA DO SZEREGOWANIA ZADAŃ BUDOWLANYCH MODYFICJ OSZTOW LGORYTMU JOHNSON DO SZEREGOWNI ZDŃ UDOWLNYCH Michał RZEMIŃSI, Paweł NOW a a Wydział Inżynierii Lądowej, Załad Inżynierii Producji i Zarządzania w udownictwie, ul. rmii Ludowej 6, -67 Warszawa

Bardziej szczegółowo

PROCENT SKŁADANY, OPROCENTOWANIE LOKAT I KREDYTÓW. HARALD KAJZER ZST NR2 im. Mariana Batko

PROCENT SKŁADANY, OPROCENTOWANIE LOKAT I KREDYTÓW. HARALD KAJZER ZST NR2 im. Mariana Batko , OPROCENTOWANIE LOAT I REDYTÓW HARALD AJZER ZST NR im. Mariana Batko Prześledźmy losy pewnego kapitału 1000 zł zdeponowanego w banku na lokacie terminowej oprocentowanej 5% w skali roku. o 1000 1 1000+0,05

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

koszt kapitału D/S L dźwignia finansowa σ EBIT zysku operacyjnego EBIT firmy. Firmy Modele struktury kapitału Rys. 8.3. Krzywa kosztów kapitału.

koszt kapitału D/S L dźwignia finansowa σ EBIT zysku operacyjnego EBIT firmy. Firmy Modele struktury kapitału Rys. 8.3. Krzywa kosztów kapitału. Modele strutury apitału oszt apitału Optymalna strutura apitału dźwignia finansowa / Rys. 8.3. Krzywa osztów apitału. Założenia wspólne modeli MM Modigliani i Miller w swoich rozważaniach ograniczyli się

Bardziej szczegółowo

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM EORI OBWODÓW I SYGNŁÓW LBORORIUM KDEMI MORSK Katedra eleomuniacji Morsiej Ćwiczenie nr 2: eoria obwodów i sygnałów laboratorium ĆWICZENIE 2 BDNIE WIDM SYGNŁÓW OKRESOWYCH. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Wpływ zamiany typów elektrowni wiatrowych o porównywalnych parametrach na współpracę z węzłem sieciowym

Wpływ zamiany typów elektrowni wiatrowych o porównywalnych parametrach na współpracę z węzłem sieciowym Wpływ zamiany typów eletrowni wiatrowych o porównywalnych parametrach na współpracę z węzłem sieciowym Grzegorz Barzy Paweł Szwed Instytut Eletrotechnii Politechnia Szczecińsa 1. Wstęp Ostatnie ila lat,

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r.

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r. Politechnika Śląska Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl Gliwice, 28 czerwca

Bardziej szczegółowo

Możliwości arbitrażu na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie z wykorzystaniem kontraktów terminowych

Możliwości arbitrażu na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie z wykorzystaniem kontraktów terminowych 1 Możliwości arbitrażu na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie z wyorzystaniem ontratów terminowych dr Krzysztof Pionte Katedra Inwestycji Finansowych i Ubezpieczeń Aademia Eonomiczna we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIŁ INŻYNIERII MECHNICZNEJ INSTYTUT EKSPLOTCJI MSZYN I TRNSPORTU ZKŁD STEROWNI ELEKTROTECHNIK I ELEKTRONIK ĆWICZENIE: E2 POMIRY PRĄDÓW I NPIĘĆ W

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Ćw. 5. Badanie ruchu wahadła sprężynowego sprawdzenie wzoru na okres drgań

Ćw. 5. Badanie ruchu wahadła sprężynowego sprawdzenie wzoru na okres drgań KAEDRA FIZYKI SOSOWANEJ PRACOWNIA 5 FIZYKI Ćw. 5. Badanie ruchu wahadła sprężynowego sprawdzenie wzoru na ores drgań Wprowadzenie Ruch drgający naeży do najbardziej rozpowszechnionych ruchów w przyrodzie.

Bardziej szczegółowo

Recenzent prof. nadzw. dr hab. inż. Stanisław Gumkowski

Recenzent prof. nadzw. dr hab. inż. Stanisław Gumkowski Recenzent prof. nadzw. dr hab. inż. Stanisław Gumkowski Redaktor techniczny Tomasz Mikołajczewski Wydanie pierwsze Objętość 3,2 ark. wyd. Gdańsk, 2009 Druk i oprawa: Sowa-Druk na Życzenie www.sowadruk.pl,

Bardziej szczegółowo

Wykres linii ciśnień i linii energii (wykres Ancony)

Wykres linii ciśnień i linii energii (wykres Ancony) Wyres linii ciśnień i linii energii (wyres Ancony) W wyorzystywanej przez nas do rozwiązywania problemów inżyniersich postaci równania Bernoulliego występuje wysoość prędości (= /g), wysoość ciśnienia

Bardziej szczegółowo

Model Solow-Swan. Y = f(k, L) Funkcja produkcji może zakładać stałe przychody skali, a więc: zy = f(zk, zl) dla z > 0

Model Solow-Swan. Y = f(k, L) Funkcja produkcji może zakładać stałe przychody skali, a więc: zy = f(zk, zl) dla z > 0 dr Bartłomiej Roici Ćwiczenia z Maroeonomii II Model Solow-Swan W modelu lasycznym mieliśmy do czynienia ze stałą wielością czynniów producji, a zatem był to model statyczny, tóry nie poazywał nam dlaczego

Bardziej szczegółowo

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne Poniższy przykład ilustruje w jaki sposób można przeprowadzić analizę technicznoekonomiczną zastosowania w budynku jednorodzinnym systemu grzewczego opartego o konwencjonalne źródło ciepła - kocioł gazowy

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny projektów inwestycyjnych. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Plan prezentacji

Kryteria oceny projektów inwestycyjnych. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Plan prezentacji Plan prezentacji Kryteria oceny projetów inwestycyjnych Grzegorz Jajuga Uniwersytet Eonomiczny we Wrocławiu Instytut Zarządzania Finansami Katedra Finansów Przedsiębiorstw i Zarządzania Wartością 12 lutego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 sierpnia 2012 r. Poz. 962 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 10 sierpnia 2012 r.

Warszawa, dnia 27 sierpnia 2012 r. Poz. 962 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 10 sierpnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 27 sierpnia 22 r. Poz. 962 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI ) z dnia sierpnia 22 r. w sprawie szczegółowego zaresu i sposobu sporządzania audytu

Bardziej szczegółowo

Kontenerowe moduły kogeneracyjne

Kontenerowe moduły kogeneracyjne Firma AL ENERGIA Polsa Sp. z o. o. j. v., jao generalny przedstawiciel firmy Deutz jest producentem ontenerowych eletrociepłowni i ciepłowni wielomodułowych w systemie pod lucz. Rrealizuje inwestycje w

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PRZEDSIĘWZIĘĆ

KRYTERIA WYBORU PRZEDSIĘWZIĘĆ Załącznik do uchwały Nr -2015 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Krakowie z dnia 30 stycznia 2015 r. KRYTERIA WYBORU PRZEDSIĘWZIĘĆ FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 760 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 59 2013

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 760 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 59 2013 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 760 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 59 2013 MAGDALENA WASYLKOWSKA OCENA SYTUACJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTWA PRZY ZASTOSOWANIU METOD ANALIZY FUNDAMENTALNEJ

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

EKRAN 5. Zyski ciepła wg rozporządzenia [1]

EKRAN 5. Zyski ciepła wg rozporządzenia [1] Zyski ciepła Wprowadzone zyski ciepła na poziomie całego budynku mogą być takie same dla lokali, jednak najczęściej tak nie jest. Czasami występuje konieczność określania zysków ciepła na poziomie lokalu,

Bardziej szczegółowo

Programy wsparcia i finansowanie instalacji OZE w Polsce, w aspekcie nowej ustawy OZE mgr Joanna Kawa

Programy wsparcia i finansowanie instalacji OZE w Polsce, w aspekcie nowej ustawy OZE mgr Joanna Kawa Programy wsparcia i finansowanie instalacji OZE w Polsce, w aspekcie nowej ustawy OZE mgr Joanna Kawa Programy wsparcia i finansowanie instalacji odnawialnych źródeł energii w Polsce, w aspekcie nowej

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Wprowadzenie i prezentacja wyników do dalszej dyskusji Grzegorz Wiśniewski Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna"

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe

Bardziej szczegółowo

Bezkrytycznie podchodząc do tej tabeli, możemy stwierdzić, że węgiel jest najtańszym paliwem, ale nie jest to do końca prawdą.

Bezkrytycznie podchodząc do tej tabeli, możemy stwierdzić, że węgiel jest najtańszym paliwem, ale nie jest to do końca prawdą. Taryfa dla ciepła Popatrzmy na tabelkę poniżej. Przedstawiam w niej ceny energii przeliczone na 1GJ różnych paliw. Metodyka jest tu prosta; musimy znać cenę danej jednostki paliwa (tona, kg, litr, m3)

Bardziej szczegółowo

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r.

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r. URE Instrukcja wypełniania Załącznika nr 1 do formularza Opis techniczno - ekonomiczny projektowanej inwestycji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji - Analiza finansowa

Bardziej szczegółowo

WAHADŁO SPRĘŻYNOWE. POMIAR POLA ELIPSY ENERGII.

WAHADŁO SPRĘŻYNOWE. POMIAR POLA ELIPSY ENERGII. ĆWICZENIE 3. WAHADŁO SPRĘŻYNOWE. POMIAR POLA ELIPSY ENERGII. 1. Oscylator harmoniczny. Wprowadzenie Oscylatorem harmonicznym nazywamy punt materialny, na tóry,działa siła sierowana do pewnego centrum,

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo

Audytoenerg Maciej Mierzejewski ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn. mgr inż. Maciej Mierzejewski, ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn

Audytoenerg Maciej Mierzejewski ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn. mgr inż. Maciej Mierzejewski, ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn Analiza możliwości racjonalnego wykorzystania, wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło w budynku mieszkalnym jednorodzinnym Mieszkalny Rodzaj budynku jednorodzinny Właściciel/Inwestor

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ul. Zamknięta 18 80 955 Gdańsk

Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ul. Zamknięta 18 80 955 Gdańsk Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ul. Zamknięta 18 80 955 Gdańsk Taryfa dla ciepła Zatwierdzona Uchwałą Zarządu ZMPG S.A. Nr 400/2013 z dnia 25.09.2013r. i obowiązuje od dnia 01.10.2013r. październik

Bardziej szczegółowo

Do Szczegółowych Zasad Prowadzenia Rozliczeń Transakcji przez KDPW_CCP

Do Szczegółowych Zasad Prowadzenia Rozliczeń Transakcji przez KDPW_CCP Załączni nr Do Szczegółowych Zasad Prowadzenia Rozliczeń Transacji rzez KDPW_CCP Wyliczanie deozytów zabezieczających dla rynu asowego (ozycje w acjach i obligacjach) 1. Definicje Ileroć w niniejszych

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Warszawa 9 maja 2013 Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Powierzchnie biurowe sklepy i parkingi Powierzchnie handlowe Powierzchnie mieszkalne sklepy i restauracje Zakres

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2013 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2013 ROKU Powiatowy Urząd Pracy Cieszynie Plac Wolności 6 43 400 Cieszyn w RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2013 ROKU Cieszyn, 18 październia 2013r. 2 Raning zawodów

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie metody DEA w przestrzenno-czasowej analizie efektywności inwestycji

Wykorzystanie metody DEA w przestrzenno-czasowej analizie efektywności inwestycji Wyorzystanie metody DEA w przestrzenno-czasowej analizie... 49 Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, nr 39 (3/04) ISSN 898-5084 dr Bogdan Ludwicza Katedra Finansów Uniwersytet Rzeszowsi Wyorzystanie

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW POWIAT KONIŃSKI

RANKING ZAWODÓW POWIAT KONIŃSKI POWATOWY URZĄD PRACY W KONNE RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH w 2012 rou POWAT KONŃSK Konin, marzec 2013 r. SPS TREŚC 1. WSTĘP 3 1.1 Podstawowe definicje 3 1.2 Zares tematyczny raningu zawodów deficytowych

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

WYBRANE CZYNNIKI DETERMINUJĄCE ROZWÓJ TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO

WYBRANE CZYNNIKI DETERMINUJĄCE ROZWÓJ TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO WYBRANE CZYNNIKI DETERMINUJĄCE ROZWÓJ TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Edyta ZIEIŃSKA W artyule przedstawiono rolę transportu saochodowego w ształtowaniu się poziou gospodarczego państw. Wybrano i scharateryzowano

Bardziej szczegółowo

PROCENTY, PROPORCJE, WYRAŻENIA POTEGOWE

PROCENTY, PROPORCJE, WYRAŻENIA POTEGOWE PROCENTY, PROPORCJE, WYRAŻENIA POTEGOWE ORAZ ŚREDNIE 1. Procenty i proporcje DEFINICJA 1. Jeden procent (1%) pewnej liczby a to setna część tej liczby, tórą oznacza się: 1% a, przy czym 1% a = 1 p a, zaś

Bardziej szczegółowo

PROFESJONALNE KABINY LAKIERNICZE

PROFESJONALNE KABINY LAKIERNICZE PROFESJONALNE KABINY LAKIERNICZE O Firmie ASTHERM Sp. z o.o. działa od 2005 rou. Jej wspólnicy i założyciele już we wcześniejszych latach swojej działalności zawodowo zajmowali się tematyą urządzeń służących

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE MIAST I WSI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. Maciej Dzikuć

BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE MIAST I WSI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. Maciej Dzikuć BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE MIAST I WSI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Maciej Dzikuć Celem artykułu jest przedstawienie postrzegania bezpieczeństwa energetycznego przez mieszkańców województwa lubuskiego. Wskazano

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie analiz LCC do wyboru systemów poprawiających jakość powietrza wewnętrznego

Zastosowanie analiz LCC do wyboru systemów poprawiających jakość powietrza wewnętrznego Zastosowanie analiz LCC do wyboru systemów poprawiających jakość powietrza wewnętrznego Market Transformation Towards Nearly Zero Energy Buildings Through Widespread Useof Integrated Energy Design Dr inż.

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2014 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2014 ROKU Powiatowy Urząd Pracy Cieszynie Plac Wolności 6 43 400 Cieszyn w RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2014 ROKU Cieszyn, 15 październia 2014 r. 2 Raning zawodów

Bardziej szczegółowo

METODA PROJEKTOWANIA REJONU ZMIANY KIERUNKU TRASY KOLEJOWEJ

METODA PROJEKTOWANIA REJONU ZMIANY KIERUNKU TRASY KOLEJOWEJ Problemy Kolejnictwa Zeszyt 5 97 Prof. dr hab. inż. Władysław Koc Politechnia Gdańsa METODA PROJEKTOWANIA REJONU ZMIANY KIERUNKU TRASY KOLEJOWEJ SPIS TREŚCI. Wprowadzenie. Ogólna ocena sytuacji geometrycznej

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5. Kotłownie lokalne i przemysłowe

Rozdział 5. Kotłownie lokalne i przemysłowe ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 5 Kotłownie lokalne i przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania praktyczne wytwarzania energii elektrycznej w kogeneracji

Uwarunkowania praktyczne wytwarzania energii elektrycznej w kogeneracji Uwarunkowania praktyczne wytwarzania energii elektrycznej w kogeneracji Waldemar Fiedorowicz ekspert, Rekons Sesja warsztatowa pt.: Zasady koncesjonowania działalno alności gospodarczej polegającej na

Bardziej szczegółowo

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja: Ciepło ze źródeł odnawialnych - stan obecny i perspektywy rozwoju, Warszawa, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB Sylabus kursu Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych Dla Projektu ETEROB 1 Kontrolka dokumentu Informacje Kraj Polska Właściciel dokumentu BSW Data sporządzenia 23/11/2014

Bardziej szczegółowo

System fotowoltaiczny Moc znamionowa równa 2 kwp nazwa projektu:

System fotowoltaiczny Moc znamionowa równa 2 kwp nazwa projektu: System fotowoltaiczny Moc znamionowa równa 2 kwp nazwa projektu: Zlokalizowany w woj. podkarpackim Klient Przykład raport ekonomiczny Grupa O5 Sp. z o.o. Starzyńskiego 11 - Rzeszów () Data: Rzeszów, 2015-03-08

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG 69 Spotkanie Forum EEŚ Warszawa, NFOŚiGW 28 stycznia 2015 Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

POMPY CIEPŁA Analiza rynku Wykres 1

POMPY CIEPŁA Analiza rynku Wykres 1 POMPY CIEPŁA Analiza rynku W Polsce dominującą rolę w produkcji energii elektrycznej odgrywa węgiel ( jego udział w globalnej wielkości mocy zainstalowanej w naszym kraju w 2005 roku wynosił 95%). Struktura

Bardziej szczegółowo

Koszty podgrzewania ciepłej wody użytkowej

Koszty podgrzewania ciepłej wody użytkowej Koszty podgrzewania ciepłej wody użytkowej Porównanie kosztów podgrzewania ciepłej wody użytkowej Udział kosztów podgrzewu CWU w zależności od typu budynku Instalacja solarna w porównaniu do innych źródeł

Bardziej szczegółowo

RAPORT DEZODORYZACJA W GOSPODARCE ŚCIEKOWEJ

RAPORT DEZODORYZACJA W GOSPODARCE ŚCIEKOWEJ METODY, URZĄDZENIA, PREPARATY BIOARCUS ul. Białostoca 22/9, 03-741 Warszawa tel. 22 65 40 575, fax 22 65 40 576 biuro@bioarcus.pl www.bioarcus.pl Producent: BioArcus Nazwa technologii: biofiltry Czy istnieje

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne na poziomie gmin 24 stycznia 2008, Bydgoszcz Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. BIOMASA BIOMASA DREWNO

Bardziej szczegółowo

Czysta Energia - pakiet narzędzi analitycznych

Czysta Energia - pakiet narzędzi analitycznych Czysta Energia pakiet narzędzi analitycznych Informacje o projekcie Nazwa projektu Lokalizacja projektu Opracowane dla Opracowane przez Typ projektu Technologia Rodzaj analizy Referencyjna wartość opałowa

Bardziej szczegółowo

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010 Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce Sosnowiec, 20 Października 2010 Janusz Starościk - KOMFORT CONSULTING 20/10/2010 Internal reserves all rigs even in the event of industrial

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Nowe wymagania wprowadzane przez normy

Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Nowe wymagania wprowadzane przez normy Ochrona odgromowa obietów budowlanych. Nowe wymagania wprowadzane przez normy serii PN-EN 62305 Andrzej Sowa Politechnia Białostoca Podstawowym zadaniem urządzenia piorunochronnego jest przejęcie i odprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Seminarium organizowane jest w ramach projektu Opolska Strefa Zeroemisyjna model synergii przedsiębiorstw (POKL.08.02.01-16-032/11) Projekt

Seminarium organizowane jest w ramach projektu Opolska Strefa Zeroemisyjna model synergii przedsiębiorstw (POKL.08.02.01-16-032/11) Projekt Seminarium organizowane jest w ramach projektu Opolska Strefa Zeroemisyjna model synergii przedsiębiorstw (POKL.08.02.01-16-032/11) Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i wynikami. dr Robert Piechota

Zarządzanie kosztami i wynikami. dr Robert Piechota Zarządzanie kosztami i wynikami dr Robert Piechota Wykład 2 Analiza progu rentowności W zarządzaniu przedsiębiorstwem konieczna jest ciągła ocena zależności między przychodami, kosztami i zyskiem. Narzędziem

Bardziej szczegółowo

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane DEPARTAMENT PRODUKCJI Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane Ciepło ze źródeł odnawialnych stan obecny i perspektywy rozwoju Konferencja

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia przez WFOŚiGW w Gdańsku instalacji wykorzystujących biomasę. Wierzchowo 2-3.10.2014r.

Możliwości wsparcia przez WFOŚiGW w Gdańsku instalacji wykorzystujących biomasę. Wierzchowo 2-3.10.2014r. Możliwości wsparcia przez WFOŚiGW w Gdańsku instalacji wykorzystujących biomasę Wierzchowo 2-3.10.2014r. Zespół ds. Poszanowania Energii W ramach struktury organizacyjnej Funduszu powołana została komórka

Bardziej szczegółowo

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych - wprowadzenie, najważniejsze zmiany Adam Ujma Wydział Budownictwa Politechnika Częstochowska 10. Dni Oszczędzania Energii Wrocław 21-22.10.2014

Bardziej szczegółowo

ANALIZA CZASOWO-KOSZTOWA PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA BUDOWLANEGO PRZY ZASTOSOWANIU ZBIORÓW ROZMYTYCH

ANALIZA CZASOWO-KOSZTOWA PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA BUDOWLANEGO PRZY ZASTOSOWANIU ZBIORÓW ROZMYTYCH ANALIZA CZASOWO-OSZTOWA PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA BUDOWLANEGO PRZY ZASTOSOWANIU ZBIORÓW ROZMYTYCH Andrzej MINASOWICZ, Bartosz OSTRZEWA Wydział Inżynierii Lądowej, Politechnia Warszawsa, l. Armii Ldowej

Bardziej szczegółowo

Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy dla Poddziałania 1.3.1

Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy dla Poddziałania 1.3.1 Załącznik nr 10 do Regulaminu konkursu nr POIS.1.3.1/1/2015 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład

Bardziej szczegółowo

A N K I E T A D L A O B I E K T Ó W S A K R A L N Y C H

A N K I E T A D L A O B I E K T Ó W S A K R A L N Y C H A N K I E T A D L A O B I E K T Ó W S A K R A L N Y C H CZĘŚĆ INFORMACYJNA NAZWA ADRES OSOBA KONTOWA/TELEFON/E-MAIL BUDYNKI PLEBANII I ADMINISTRACYJNE (bez kościoła) POWIERZCHNIA UŻYTKOWA BUDYNKÓW PLEBANII

Bardziej szczegółowo

System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja

System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja Aukcja Cena referencyjna < 1 MW Stare instalacje OZE Cena ref. a > 1 MW Nowa ustawa OZE + Warunek Stopień wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej

Bardziej szczegółowo

D0002 D0500 D0501 D0406

D0002 D0500 D0501 D0406 Parametr D0002 D0009 D0010 D0500 D0501 D0406 D0502 D0503 D0019 D0504 D0505 D0407 D0506 D0507 D0408 D0508 D0509 D0510 D0511 D0512 D0514 D0515 D0020 Opis W przedsiębiorstwach wielozakładowych, jeżeli dane

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VII/128/15 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 1 kwietnia 2015 r.

UCHWAŁA NR VII/128/15 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 1 kwietnia 2015 r. UCHWAŁA NR VII/128/15 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 1 kwietnia 2015 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z udzielania dotacji celowej w 2014r. na zadania związane ze zmianą systemu ogrzewania na proekologiczne,

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany. Warszawa, 2 października 2014 r.

Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany. Warszawa, 2 października 2014 r. Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany Warszawa, 2 października 2014 r. Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie

Bardziej szczegółowo

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK Seminarium Naukowo-Techniczne WSPÓŁCZSN PROBLMY ROZWOJU TCHNOLOGII GAZU ANALIZA UWARUNKOWAŃ TCHNICZNO-KONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGNRACYJNYCH MAŁJ MOCY W POLSC Janusz SKORK Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GDAŃSKIM ZA 2006 ROK POWIAT GDAŃSKI Gdańs, wiecień 2007 Spis Treści. Wstęp... 3 I. Analiza bezrobocia zawodów (

Bardziej szczegółowo

Wirtualne elektrownie

Wirtualne elektrownie Wirtualne elektrownie Polska na progu rewolucji energetycznej Techmine Innovations Conference Katowice, 5 czerwca 2014 r. Energetyka dawniej i dziś Lokomotywa parowa G. Stephensona (1825) Pierwsze parowe

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE GDAŃSK ZA 2006 ROK

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE GDAŃSK ZA 2006 ROK Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE GDAŃSK ZA 2006 ROK MIASTO GDAŃSK Gdańs, wiecień 2007 Spis Treści Wstęp... 3 I Analiza bezrobocia według zawodów (grup

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Jerzy T. Skrzypek 1 2 3 4 5 6 7 8 Analiza płynności Analiza rentowności Analiza zadłużenia Analiza sprawności działania Analiza majątku i źródeł finansowania Ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha MODEL ENERGETYCZNY GMINY Ryszard Mocha PAKIET 3X20 Załącznik I do projektu dyrektywy ramowej dotyczącej promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii : w 2020 roku udział energii odnawialnej w finalnym

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... 2015 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z udzielania dotacji celowej w 2014r. na zadania związane ze zmianą systemu ogrzewania na proekologiczne, zainstalowania

Bardziej szczegółowo

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe Metody oceny projektów inwestycyjnych TEORIA DECYZJE DŁUGOOKRESOWE Budżetowanie kapitałów to proces, który ma za zadanie określenie potrzeb inwestycyjnych przedsiębiorstwa. Jest to proces identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczna analiza optymalizacyjno-porównawcza

Ekonomiczna analiza optymalizacyjno-porównawcza 1 Ekonomiczna analiza optymalizacyjno-porównawcza Tytuł: Porównanie wykorzystania systemów zaopatrzenia w energię cieplną (CO i CWU) alternatywnych hybrydowych - kocioł gazowy kondensacyjny i pompa ciepła

Bardziej szczegółowo

Komputerowa reprezentacja oraz prezentacja i graficzna edycja krzywoliniowych obiektów 3d

Komputerowa reprezentacja oraz prezentacja i graficzna edycja krzywoliniowych obiektów 3d Komputerowa reprezentacja oraz prezentacja i graficzna edycja rzywoliniowych obietów 3d Jan Prusaowsi 1), Ryszard Winiarczy 1,2), Krzysztof Sabe 2) 1) Politechnia Śląsa w Gliwicach, 2) Instytut Informatyi

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W ZABRZU ZA ROK 2009

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W ZABRZU ZA ROK 2009 P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w Z a b r z u RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH W ZARZU ZA ROK 2009 POWATOWY RAPORT ROCZNY /P/2009 CZĘŚĆ DAGNOSTYCZNA Zabrze 2010 Raning zawodów deficytowych

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w G l i w i c a c h RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH W POWECE GLWCKM ZA ROK 2009 POWATOWY RAPORT ROCZNY /P/2009 CZĘŚĆ Gliwice 2010 Przedru w całości lub w części

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 października 2015 r. Poz. 1606 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 3 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki efektywności inwestycji

Wskaźniki efektywności inwestycji Wskaźniki efektywności inwestycji Efektywność inwestycji Realizacja przedsięwzięć usprawniających użytkowanie energii najczęściej wymaga poniesienia nakładów finansowych na zakup materiałów, urządzeń,

Bardziej szczegółowo

. Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej jest zawodem wprowadzonym do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego w 2010 zatem jest to

. Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej jest zawodem wprowadzonym do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego w 2010 zatem jest to . Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej jest zawodem wprowadzonym do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego w 2010 zatem jest to nowy kierunek kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych.

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Wielokryterialna ocena banków komercyjnych notowanych na GPW w Warszawie Wielokryterialna ocena banków komercyjnych notowanych na GPW

Wielokryterialna ocena banków komercyjnych notowanych na GPW w Warszawie Wielokryterialna ocena banków komercyjnych notowanych na GPW Zarz¹dzanie i Finanse Journal of Management and Finance Vol. 13, No. 3/1/2015 Ewa Poœpiech* Adrianna Mastalerz-Kodzis** Ewa Poœpiech, Adrianna Mastalerz-Kodzis Wieloryterialna ocena banów omercyjnych notowanych

Bardziej szczegółowo

Udoskonalone sposoby akumulacji i rozdziału ciepła w instalacjach grzewczych

Udoskonalone sposoby akumulacji i rozdziału ciepła w instalacjach grzewczych 39 Udosonalone sposoby aumulacji i rozdziału ciepła w instalacjach grzewczych Leopold Nasręt Thermatic CB-Polsa INC., Warszawa Alesander Szarowsi Politechnia Koszalińsa 1. Wstęp Oszczędność energii cieplnej

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRIORYTETOWY. Tytuł programu: Wspieranie rozproszonych, odnawialnych źródeł energii. Część 1) BOCIAN - Rozproszone, odnawialne źródła energii

PROGRAM PRIORYTETOWY. Tytuł programu: Wspieranie rozproszonych, odnawialnych źródeł energii. Część 1) BOCIAN - Rozproszone, odnawialne źródła energii PROGRAM PRIORYTETOWY Tytuł programu: Wspieranie rozproszonych, odnawialnych źródeł energii. Część 1) BOCIAN - Rozproszone, odnawialne źródła energii 1. Cel programu Ograniczenie lub uniknięcie emisji CO2

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2009/2010

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2009/2010 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2009/2010 Instytut: Techniczny Kierunek studiów: Zarządzanie i inżynieria produkcji Kod kierunku: 06.9 Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Jaki jest optymalny wybór technologii OZE?

Jaki jest optymalny wybór technologii OZE? Jaki jest optymalny wybór technologii OZE? 05/2010 Argumenty PC Folia 1 Pompa ciepła Kocioł na biomasę Kolektory słoneczne Fotowoltaika Energetyka wiatrowa Cele pakietu energetyczno-klimatycznego Unii

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie notowań pakietów akcji poprzez ortogonalizację szeregów czasowych 1

Prognozowanie notowań pakietów akcji poprzez ortogonalizację szeregów czasowych 1 Prognozowanie notowań paietów acji poprzez ortogonalizację szeregów czasowych Andrzej Kasprzyci. WSĘP Dynamię rynu finansowego opisuje się indesami agregatowymi: cen, ilości i wartości. Indes giełdowy

Bardziej szczegółowo

13. 13. BELKI CIĄGŁE STATYCZNIE NIEWYZNACZALNE

13. 13. BELKI CIĄGŁE STATYCZNIE NIEWYZNACZALNE Część 3. BELKI CIĄGŁE STATYCZNIE NIEWYZNACZALNE 3. 3. BELKI CIĄGŁE STATYCZNIE NIEWYZNACZALNE 3.. Metoda trzech momentów Rozwiązanie wieloprzęsłowych bele statycznie niewyznaczalnych można ułatwić w znaczącym

Bardziej szczegółowo