METODA OCENY EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI ODLEWNICZEJ W WARUNKACH RYZYKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "METODA OCENY EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI ODLEWNICZEJ W WARUNKACH RYZYKA"

Transkrypt

1 2/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN METODA OCENY EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI ODLEWNICZEJ W WARUNKACH RYZYKA ADAM STAWOWY 1, BOGDAN RĘBIASZ 2 Wydział Zarządzania, Akademia Górniczo-Hutnicza ROMAN WRONA 3 Wydział Odlewnictwa, Akademia Górniczo-Hutnicza ANDRZEJ MACIOŁ 4 Wydział Zarządzania, Akademia Górniczo-Hutnicza STRESZCZENIE Studia wykonalności projektów inwestycyjnych wymagają prognozowania wielu niepewnych parametrów. Do ich opisu powszechnie używa się rozkładów prawdopod o- bieństwa. Rozkłady te w połączeniu z symulacją Monte Carlo stanowią mocne narządzie analizy efektywności inwestycji w warunkach ryzyka. Metoda ta została zilustrowana przykładem oceny efektywności i ryzyka projektu inwestycyjnego w jednej z po l- skich odlewni. Keywords: risk evaluation, NPV, investment project in foundry 1. WPROWADZENIE Ryzyko jest związane z każdą decyzją gospodarczą. Szczególnie dużym ryzykiem obarczone są decyzje inwestycyjne. Zmienność zewnętrznych i wewnętrznych warunków działania przedsiębiorstwa powoduje, że w rachunku efektywności inwest y- cji jest coraz więcej parametrów niepewnych, dla których można jedynie określić ro z- kłady prawdopodobieństwa, a i to nie zawsze [1]. 1 dr inż., 2 dr inż., 3 prof. dr hab. inż., 4 dr inż.,

2 Problemy oceny ryzyka są szczególnie istotne w kapitałochłonnych przedsięwzięciach o długich cyklach realizacji i eksploatacji inwestycji. Błędne decyzje inwestycyjne mogą się nawet skończyć upadkiem przedsiębiorstwa. Sytuacja taka występuje np. w przemyśle odlewniczym. W tej sytuacji duże znaczenie ma możliwość oceny ryzyka przedsięwzięcia inwestycyjnego. Stosowane tu metody powinny być precyzyjne, łatwe w użyciu oraz zrozumiałe dla decydentów. W pracy przedstawiono metodę symulacyjną oceny ryzyka inwestycyjnego; metodę zilustrowano przykładem obliczeniowym dla inwestycji w przemyśle odlewniczym. 2. METODY OCENY RYZYKA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH W dostępnych publikacjach omawiane są różne metody kwantyfikacji ryzyka projektów inwestycyjnych [2, 3, 4]. W praktyce najczęściej stosowana jest analiza wrażliwości lub analiza scenariuszy. Wobec współdziałania wielu różnych czynników, metody te są dalece niewystarczające. Symulacja komputerowa wydaje się być najskuteczniejszym narzędziem stosowanym do oceny ryzyka. Metoda symulacji polega tu na wielokrotnym powtarzaniu procedury obliczania wartości miary efektywności projektu dla generowanych losowo niepewnych parametrów rachunku efektywności. W drodze eksperymentów symulacyjnych ustala się rozkład prawdopodobieńst wa wskaźnika efektywności. Zastosowanie metod symulacyjnych w szacowaniu ryzyka daje możliwość zbadania łącznego wpływu wielu niepewnych parametrów rachunku efektywności na efektywność ekonomiczną projektu. W efekcie uzyskujemy syntetyczny obraz ryzyka projektu będący wynikiem wpływu niepewności wszystkich parametrów rachunku efe k- tywności [4, 5]. Jako miary efektywności przyjmuje się najczęściej wartość zaktualizowaną netto (NPV) i wewnętrzną stopę zwrotu (IRR). NPV to suma, zdyskontowanych oddzielnie dla każdego roku, przepływów pieniężnych netto (NCF) zrealizowanych w całym okresie objętym rachunkiem, przy stałym poziomie stopy dyskontowej. Wartość ta wyraża więc, zaktualizowaną na moment dokonywania oceny, wielkość korzyści, jakie rozp a- trywane przedsięwzięcie rozwojowe może przynieść przedsiębiorstwu. n NCFt WL NPV t t 0 1 d 1 d gdzie: NCF t d WL t=0,1, 2,..., n n - przepływy pieniężne netto w kolejnych latach okresu obliczeniowego, - stała stopa dyskontowa, - wartość likwidacyjna przedsięwzięcia, - kolejny rok okresu obliczeniowego. IRR to stopa dyskonta, przy której obecna (tj. zaktualizowana) wartość strumieni pieniężnych jest równa obecnej wartości strumieni wpływów pieniężnych. Jest to więc (1) 30

3 ARCHIWUM ODLEWNICTWA taka stopa dyskontowa, dla której wartość zaktualizowana netto przedsięwzięcia rozwo - jowego jest równa zero (NPV=0). 3. ROZKŁADY NIEPEWNOŚCI PARAMETRÓW RACHUNKU EFEKTYWNOŚCI Pojęcie niepewności dotyczy parametrów wejściowych rachunku efektywności, np. wielkości prognozowanej sprzedaży, cen wyrobów, wielkości nakładów na realizację projektu itp. Parametr jest określany jako niepewny, jeśli nie jest znana dokładna jego wartość. Przez rozkład niepewności parametru rozumie się formalny opis wiedzy o wartościach tego parametru. Rozkład niepewności jest uogólnieniem pojęcia rozkładu prawdopodobieństwa, odzwierciedlającym stan i charakter wiedzy o przestrzeni stanów natury. Wprowadzenie tego pojęcia [6] miało na celu rozszerzenie zakresu modelowania niepewności. Rozkład niepewności może być opisany przez rozkład prawd opodobieństwa, liczbę rozmytą lub zbiór losowy. W literaturze można znaleźć szereg prac na temat związków pomiędzy powyższymi rozkładami niepewności [7, 8].W podejściu klasycznym niepewność modelowana jest za pomocą rozkładu prawdopodobieństwa. W przemyśle odlewniczym okresy obliczeniowe w rachunku efektywności sięgają kilkunastu lat. Prognozy parametrów rachunku efektywności są więc w tym przypadku prognozami długookresowymi. W takim przypadku jest niezmiernie trudne określenie ro z- kładu prawdopodobieństwa prognozy metodami statystyki. Jeśli jednak zaakceptujemy pewne uproszczenia, rozkłady niepewności parametrów rachunku efektywności mogą być opisane rozkładami prawdopodobieństwa subiektywnego opartymi na ocenie eksperckiej. W praktyce najczęściej wykorzystywany jest do tego rozkład trójkątny, a to ze względu na swoje cechy: - łatwość konstruowania: wystarczy znać lub oszacować wartość pesymistyczną, najbardziej prawdopodobną i optymistyczną danego parametru, by mieć charakt e- rystyczne punkty tego rozkładu, - łatwość konstruowania i odwracania dystrybuanty, co jest podstawą generowania wartości w eksperymencie symulacyjnym. 4. PRZYKŁAD OBLICZENIOWY Metodę symulacji do oceny ryzyka inwestycyjnego zilustrowano przykładem opracowanym dla jednej z polskich odlewni. Projekt inwestycyjny dotyczył rozwoju produkcji walców dla hutnictwa, głównie ze staliwa i żeliwa sferoidalnego. Efektem modernizacji będzie wzrost zdolności produkcyjnych, zmniejszenie materiałochłonności produkcji, obniżenie kosztów pracy oraz kosztów obróbki obcej. Decydujące dla oceny efektywności i ryzyka projektów inwestycyjnych są w tym przypadku wielkość i ceny sprzedaży, koszty materiałów oraz poziom nakładów inwestycyjnych. Stąd też uznano, że w eksperymencie symulacyjnym należy uwzględnić niepewność wielkości sprzedaży 31

4 Czestość poszczególnych asortymentów walców, cen tych wyrobów, cen materiałów wsadowych, cen energii elektrycznej oraz wielkości nakładów inwestycyjnych. Przyjęto, iż pozostałe parametry wejściowe rachunku efektywności (zmienne koszty przerobu, koszty stałe, stopa dyskonta, oprocentowanie kredytów) są zdeterminowane. Prognozę sprzedaży wykonano wykorzystując metodą ekspercką. W efekcie otrzymano wyrażone w postaci rozkładów przewidywane procentowe zmiany wielkości i cen sprzedaży w poszczególnych latach. Wielkość sprzedaży wyrobów w kolejnych latach w okresu obliczeniowego określana była przez sprzedaż w roku bazowym (2004) i dynamikę sprzedaży wyrażoną rozkładem trójkątnym dla każdego roku okresu obliczeniowego. Dla lat była to liczba T(1,4; 1,5; 1,7), a dla lat liczba T(0,97; 1,00; 1,02). Dla generowania prognoz sprzedaży zastosowano metodę odwracania dystrybuanty. Przykład owe rozkłady prawdopodobieństwa prognoz sprzedaży walców dla wybranych lat okresu obliczeniowego przedstawia rysunek 1. 0,18 0,16 0,14 0,12 0,1 0,08 0,06 0,04 0, Wielkość sprzedaży [Mg] Rys. 1. Rozkład częstości prognoz sprzedaży dla roku 2005 Fig. 1. Frequency distribution of sales in 2005 Rozkład niepewności nakładów inwestycyjnych oraz cen materiałów i cen energii uzyskano również w wyniku ocen eksperckich. Jako zmienną wyjściową potraktowano wartość NPV. Po wykonaniu prób otrzymano wyniki przedstawione na rysunku 2. 32

5 Czestość ARCHIWUM ODLEWNICTWA 1,00 0,90 0,80 0,70 0,60 0,50 0,40 0,30 0,20 0,10 0, NPV [tys. zł] Rys. 2. Dystrybuanta dla zmiennej NPV Fig. 2. Frequency cumulative distribution function of NPV index Analizując otrzymane wyniki należy podkreślić, że ryzyko osiągnięcia niekorzystnych wyników jest przeciętne. Mianowicie istnieje prawie 48% ryzyko, że wartość NPV będzie ujemna. Z drugiej strony średnia wartość NPV wynosi 88,3 tys. zł, przy odchyleniu standardowym 518,6 tys. zł, co przekracza wartość referencyjną (NPV>0). Analiza zależności pozwala stwierdzić, że ryzyko można znacząco obniżyć przez wzrost przewidywanej sprzedaży albo zmniejszenie cen materiałów ws adowych. Oba te czynniki zależą w dużej mierze od jakości działania służb marketingowych przedsiębiorstwa. 5. PODSUMOWANIE W pracy przedstawiono zastosowanie symulacji jako efektywnej metody analizy ryzyka projektów inwestycyjnych. Włączenie problematyki ryzyka do rachunku opłacalności przedsięwzięć rozwojowych w odlewnictwie przy wykorzystaniu metod symulacyjnych znajduje pełne uzasadnienie. Jednakże istotnym problemem praktycznym jest określenie rozkładów niepewności prognoz rachunku efektywności. Najprostszym, a jednocześnie efektywnym, sposobem opisu niepewności prognoz parametrów rachunku efektywności są rozkłady prawdopodobieństwa. Podobne problemy występują we wszystkich kapitałochłonnych przemysłach, cechujących się długimi cyklami realizacji inwestycji i długimi cyklami eksploatacji obiektów. 33

6 LITERATURA 1. K. Marcinek: Ryzyko projektów inwestycyjnych. Akademia Ekonomiczna im. Karola Adamieckiego, Katowice (2000). 2. E. Brigham: Podstawy zarządzania finansami. PWE, Warszawa (2000). 3. E. Ostrowsk.: Ryzyko inwestycyjne. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk (2002). 4. Ch. Chapman, S. Ward: Project Risk Management. John Wiley & Sons Ltd., Chicester (1997). 5. D.J. Smith: Incorporating Risk into Capital Budgeting Decision Using Simulation. Management Decision, vol. 32, nr 9 (1994), s R. Kaas, A.E. Van Heerwaarden, M.J. Goovaerts: Ordering of Actuarion Risks. Leuven, Ceuterick (1994). 7. D. Dubois, H. T. Nguyen, H. Prade: Possibility theory, probability and fuzzy sets: misunderstandings, bridges and gaps, [w:] D. Dubois, H. Prade (Eds.): Fundamentals of Fuzzy Sets. Kluwer Academic Publisher, Boston (2000), s C. Kahraman: Fuzzy versus probabilistic benefit/cost ratio analysis for public work projects. Int. J. Appl. Math. Comp. Sci., vol. 11, nr 3 (2001), s A METHOD FOR RISK EVALUATION OF INVESTMENT PROJECTS IN FOUDRY SUMMARY Feasibility study of investment projects involves long-term forecasting of independent and depended variables. Since there are numerous sources of uncertainties in the variables involved in the estimation, distributions are used instead of deterministic values. In this paper a method for risk assessment which uses a combination of prob a- bilistic analysis and simulation is described. A numerical example taken from one of the polish foundry is presented as an illustration of the method. Praca naukowa finansowana ze środków KBN w latach jako projekt badawczy Recenzował: prof. dr inż. Józef Gawroński 34

Zarządzanie ryzykiem projektów inwestycyjnych

Zarządzanie ryzykiem projektów inwestycyjnych 351 Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu Zarządzanie ryzykiem projektów inwestycyjnych Streszczenie. Inwestycje to główny czynnik kreowania

Bardziej szczegółowo

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe Metody oceny projektów inwestycyjnych TEORIA DECYZJE DŁUGOOKRESOWE Budżetowanie kapitałów to proces, który ma za zadanie określenie potrzeb inwestycyjnych przedsiębiorstwa. Jest to proces identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych

Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych Dynamiczne formuły oceny opłacalności inwestycji tonażowych są oparte na założeniu zmiennej (malejącej z upływem czasu) wartości pieniądza. Im

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W4 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Podstawy metodologiczne oceny efektywności inwestycji

Bardziej szczegółowo

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Adam Stawowy Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Summary: We present a meta-heuristic to combine Monte Carlo simulation with genetic algorithm for Capital

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Jerzy T. Skrzypek 1 2 3 4 5 6 7 8 Analiza płynności Analiza rentowności Analiza zadłużenia Analiza sprawności działania Analiza majątku i źródeł finansowania Ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki efektywności inwestycji

Wskaźniki efektywności inwestycji Wskaźniki efektywności inwestycji Efektywność inwestycji Realizacja przedsięwzięć usprawniających użytkowanie energii najczęściej wymaga poniesienia nakładów finansowych na zakup materiałów, urządzeń,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU. Sabina Rokita

ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU. Sabina Rokita ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU Sabina Rokita Podział metod oceny efektywności finansowej projektów 1.Metody statyczne: Okres

Bardziej szczegółowo

M. Wojtyła Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

M. Wojtyła Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu M. Wojtyła Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 35: Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia DELab UW Enterprise Europe Network ul. Dobra 56/66, 00-312 Warszawa tel. +48 (22) 55 27 606 delab.uw.edu.pl een@uw.edu.pl 1 Model biznesowy i innowacje BADANIA

Bardziej szczegółowo

Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie?

Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie? Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie? Danuta Palonek dpalonek@gddkia.gov.pl Czym jest analiza

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 50 2012 ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 50 2012 ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 5 212 EWA DZIAWGO ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE Wprowadzenie Proces globalizacji rynków finansowych stwarza

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski ANALIZA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Wykład 6 Trzy elementy budżetowania kapitałowego Proces analizy decyzji inwestycyjnych nazywamy budżetowaniem kapitałowym.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH PODSTAWOWE MIARY OCENY OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI Na rynku konkurencyjnym, jeśli dane przedsiębiorstwo nie chce pozostać w tyle w stosunku do swoich konkurentów,

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja i pomiar ryzyka pierwszy krok w zarządzaniu ryzykiem.

Identyfikacja i pomiar ryzyka pierwszy krok w zarządzaniu ryzykiem. Identyfikacja i pomiar ryzyka pierwszy krok w zarządzaniu ryzykiem. Andrzej Podszywałow Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce. Zarządzanie ryzykiem, strategia zarządzania własnością intelektualną

Bardziej szczegółowo

Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty)

Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty) Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty) Katowice, dn. 1 czerwca 2012 r. Rafał GÓRAL Główny Instytut Górnictwa

Bardziej szczegółowo

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko.

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko. Inwestycje finansowe Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. yzyko. Inwestycje finansowe Instrumenty rynku pieniężnego (np. bony skarbowe). Instrumenty rynku walutowego. Obligacje. Akcje. Instrumenty pochodne.

Bardziej szczegółowo

Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3

Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3 Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3 21.06.2005 r. 4. Planowanie eksperymentów symulacyjnych Podczas tego etapu ważne jest określenie typu rozkładu badanej charakterystyki. Dzięki tej informacji

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III/5 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

ST S U T DI D UM M WYKONALNOŚCI

ST S U T DI D UM M WYKONALNOŚCI STUDIUM WYKONALNOŚCI I. INFORMACJE OGÓLNE O WNIOSKODAWCY Dane Wnioskodawcy (zgodnie z dokumentami rejestrowymi) Ogólna charakterystyka ( kapitał własny, współwłaściciele, struktura organizacyjna) Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

ANALIZA I OCENA OPŁACALNOŚCI I RYZYKA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

ANALIZA I OCENA OPŁACALNOŚCI I RYZYKA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH ANALIZA I OCENA OPŁACALNOŚCI I RYZYKA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Terminy 25 05 2015-26 05 2015 - Warszawa Zgłoś się Szkolenie może też być zorganizowane: - w dowolnym innym terminie - w miejscu najbliżej

Bardziej szczegółowo

PROCESOWY MODEL ZAKŁADU ODLEWNICZEGO

PROCESOWY MODEL ZAKŁADU ODLEWNICZEGO ARCHIWUM ODLEWNICTWA 34/17 Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 PROCESOWY MODEL ZAKŁADU ODLEWNICZEGO A. STAWOWY 1, A. MACIOŁ 2, R.

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

Wycena klienta i aktywów niematerialnych

Wycena klienta i aktywów niematerialnych Wycena klienta i aktywów niematerialnych Istota wpływu klienta na wartość spółki Strategie marketingowe i zarządzanie nimi Metryki zorientowane na klienta Podatność i zmienność klientów Łączna wartość

Bardziej szczegółowo

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania Dr Paweł Kozubek. kierunkowy. obowiązkowy polski III.

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania Dr Paweł Kozubek. kierunkowy. obowiązkowy polski III. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-577 Nazwa modułu Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Nazwa modułu w języku angielskim Evaluation of efficiency of investment projects Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa. na przykładzie przedsiębiorstwa. z branży budowlanej

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa. na przykładzie przedsiębiorstwa. z branży budowlanej K. Kordecka Uniwersytet Wrocławski we Wrocławiu Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży budowlanej Słowa klucz: Zarządzanie wartością i ryzykiem przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA I OCENA EKONOMICZNEJ EFEKTYWNOŚCI INNOWACJI

ANALIZA I OCENA EKONOMICZNEJ EFEKTYWNOŚCI INNOWACJI ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2011 Seria: ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE z. 56 Nr kol. 1845 Jolanta BIJAŃSKA Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania Instytut Zarządzania i Administracji

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Wykład 4 Prawda ekonomiczna Pieniądz, który mamy realnie w ręku, dziś jest wart więcej niż oczekiwana wartość tej samej

Bardziej szczegółowo

Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy dla Poddziałania 1.3.1

Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy dla Poddziałania 1.3.1 Załącznik nr 10 do Regulaminu konkursu nr POIS.1.3.1/1/2015 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis.

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis. Sylabus przedmiotu: Specjalność: Ocena efektywności inwestycji Wszystkie specjalności Data wydruku: 23.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria produkcji Inżynieryjno-Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Zadania do wykładu Rachunek efektywności projektów inwestycyjnych

Zadania do wykładu Rachunek efektywności projektów inwestycyjnych Zadania do wykładu Rachunek efektywności projektów inwestycyjnych Dorota Klim Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku E-mail address: klimdr@math.uni.ldz.pl

Bardziej szczegółowo

S.Wasyluk. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Post-Crisis Inventory Management in Polish Manufacture of food products Firms

S.Wasyluk. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Post-Crisis Inventory Management in Polish Manufacture of food products Firms S.Wasyluk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Post-Crisis Inventory Management in Polish Manufacture of food products Firms Zarządzanie zapasami w warunkach pokryzysowych w przedsiębiorstwach z branży

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży upraw rolnych

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży upraw rolnych N.Niziołek Wroclaw Univeristy of Economics Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży upraw rolnych JEL Classification: A10 Słowa kluczowe: Zarządzanie ryzykiem,

Bardziej szczegółowo

Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości

Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości Regulacje i literatura RozpWyc 6-14 Powszechne Krajowe Zasady Wyceny (PKZW) Nota Interpretacyjna nr 2 Zastosowanie podejścia dochodowego w wycenie nieruchomości

Bardziej szczegółowo

V. Analiza strategiczna

V. Analiza strategiczna V. Analiza strategiczna 5.1. Mocne i słabe strony nieruchomości Tabela V.1. Mocne i słabe strony nieruchomości 5.2. Określenie wariantów postępowania Na podstawie przeprowadzonej analizy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

ADAPTACJA METODY QFD DLA POTRZEB ODLEWNI ŻELIWA

ADAPTACJA METODY QFD DLA POTRZEB ODLEWNI ŻELIWA 35/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ADAPTACJA METODY QFD DLA POTRZEB ODLEWNI ŻELIWA J. SITKO 1 Politechnika

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Rabczyńska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie

Aleksandra Rabczyńska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie Aleksandra Rabczyńska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży wydobywczej Working paper JEL Classification: A10 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Analiza rentowności domowej instalacji fotowoltaicznej w systemie gwarantowanych taryf stałych

Analiza rentowności domowej instalacji fotowoltaicznej w systemie gwarantowanych taryf stałych Analiza rentowności domowej instalacji fotowoltaicznej w systemie gwarantowanych taryf stałych Autor: Leszek Pstraś ( Energia Gigawat nr 8-9/2013) Ostatnia nowelizacja Prawa Energetycznego wprowadza wiele

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień)

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień) dr Adam Salomon Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień) program wykładu 06. Rola współczynnika procentowego i współczynnika dyskontowego

Bardziej szczegółowo

Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym w przedsiêbiorstwie Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym...

Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym w przedsiêbiorstwie Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym... Andrzej Szopa * Andrzej Szopa Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym w przedsiêbiorstwie Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym... Wstêp Ryzyko finansowe jest

Bardziej szczegółowo

ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV

ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV Inwestor: Imię i Nazwisko Obiekt: Dom jednorodzinny Lokalizacja: ul. Słoneczna 10 10-100 SŁONECZNO Data: 01.03.2015 Kontakt: Andrzej Nowak Firma instalatorska ul. Rzetelna

Bardziej szczegółowo

Źródło: http://www.mrr.gov.pl

Źródło: http://www.mrr.gov.pl Wytyczne yy do analiz finansowo-ekonomicznych dla przedsięwzięć realizowanych w ramach PO IiŚ Ministerstwo Środowiska Źródła wytycznych do sporządzenia Studium Wykonalności ś dokumenty główne 1. Narodowe

Bardziej szczegółowo

Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie

Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie Ocena finansowa przeprowadzana jest na podstawie części finansowej wniosku wraz z załącznikami. W zależności od kryteriów oceny finansowej zawartych w

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży odzieżowej. Working paper

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży odzieżowej. Working paper Ł. Kandzior, Wroclaw University of Economics Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży odzieżowej Working paper JEL Classification: A 10 Słowa

Bardziej szczegółowo

STUDIUM WYKONALNOŚCI INWESTYCJI PREZENTACJA WYNIKÓW

STUDIUM WYKONALNOŚCI INWESTYCJI PREZENTACJA WYNIKÓW Załącznik nr 1.1. Załącznik nr 1.1. STUDIUM WYKONALNOŚCI INWESTYCJI PREZENTACJA WYNIKÓW 477 Załącznik nr 1.1. Poniższy przykład ma na celu przybliżenie logiki wynikającej z Wytycznych. Założenia projekcji

Bardziej szczegółowo

Metody oceny projektów inwestycyjnych nazwa przedmiotu. SYLABUS A. Informacje ogólne

Metody oceny projektów inwestycyjnych nazwa przedmiotu. SYLABUS A. Informacje ogólne Załącznik nr 5 do Uchwały nr 1202 Senatu UwB z dnia 29 lutego 2012 r. Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem projektu

Zarządzanie ryzykiem projektu Zarządzanie ryzykiem projektu Zasada I jeśli coś w projekcie może pójść niezgodnie z planem, to należy oczekiwać, że sytuacja taka będzie miała miejsce. Ryzyko definicja - wszystko to co może pójść źle

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T.

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. 1 1 Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. Skrzypek MODEL NAJLEPSZYCH PRAKTYK SYMULACJE KOMPUTEROWE Kraków 2011 Zaproszenie

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY EFEKTYWNOŚCI W CYKLU ŻYCIA INWESTYCJI

PARAMETRY EFEKTYWNOŚCI W CYKLU ŻYCIA INWESTYCJI ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2013 Seria: ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE z. 66 Nr kol. 1898 Aneta MICHALAK Politechnika Śląska PARAMETRY EFEKTYWNOŚCI W CYKLU ŻYCIA INWESTYCJI Streszczenie. Celem artykułu

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności inwestycji SPIS TREŚCI

Ocena efektywności inwestycji SPIS TREŚCI Ocena efektywności inwestycji Jacek Mizerka SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE... 2 2. MIERNIKI EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI... 3 2.1. WARTOŚĆ ZAKTUALIZOWANA NETTO (NPV)... 3 2.2. WEWNĘTRZNA STOPA ZWROTU (IRR)...

Bardziej szczegółowo

Problematyka uwzglêdnienia zmiany cen i inflacji w ocenie efektywnoœci inwestycji górniczych

Problematyka uwzglêdnienia zmiany cen i inflacji w ocenie efektywnoœci inwestycji górniczych GOSPODARKA SUROWCAMI MINERALNYMI Tom 21 2005 Zeszyt 1 TADEUSZ FRANIK* Problematyka uwzglêdnienia zmiany cen i inflacji w ocenie efektywnoœci inwestycji górniczych S³owa kluczowe Górnictwo, ocena projektów

Bardziej szczegółowo

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekt hybrydowy, jeśli spełnia stosowne warunki określone w art. 61 Rozporządzenia nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 roku (dalej:

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ELEMENTÓW SYMULACJI FINANSOWEJ W DYDAKTYCE PRZEDMIOTU RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ

ZASTOSOWANIE ELEMENTÓW SYMULACJI FINANSOWEJ W DYDAKTYCE PRZEDMIOTU RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ Prace Naukowe Instytutu Organizacji i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej Wyd. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2003; pp 83-91 Krzysztof JAKUBIAK Marek MIĄDOWICZ ZASTOSOWANIE ELEMENTÓW

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie symulacji Monte Carlo do wyceny przedsiębiorstwa metodą APV

Wykorzystanie symulacji Monte Carlo do wyceny przedsiębiorstwa metodą APV Małgorzata Białas * Wykorzystanie symulacji Monte Carlo do wyceny przedsiębiorstwa metodą APV Wstęp Popularną metodą wyceny wartości przedsiębiorstwa jest metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych

Bardziej szczegółowo

METODY BADANIA OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI RZECZOWYCH Z UWZGLĘDNIENIEM RYZYKA

METODY BADANIA OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI RZECZOWYCH Z UWZGLĘDNIENIEM RYZYKA METODY BADANIA OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI RZECZOWYCH Z UWZGLĘDNIENIEM RYZYKA Zofia WILIMOWSKA, Paweł BROCKI Streszczenie: Aby się rozwijać, przedsiębiorstwo musi inwestować. Inwestycje sprzyjające rozwojowi

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o.

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Niniejszy dokument stanowi podsumowanie raportu z wyceny wartości Spółki Hubstyle Sp. z o.o. na 9 kwietnia 2014 roku. Podsumowanie przedstawia

Bardziej szczegółowo

N.Niziołek. Wroclaw Univeristy of Economics

N.Niziołek. Wroclaw Univeristy of Economics N.Niziołek Wroclaw Univeristy of Economics Analiza wrażliwości opłacalności projektu inwestycyjnego jako element zarządzania ryzykiem w tworzeniu wartości przedsiębiorstwa na przykładzie sektora rolniczego

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PROJEKTÓW ROZWOJOWYCH

ANALIZA PROJEKTÓW ROZWOJOWYCH ANALIZA PROJEKTÓW ROZWOJOWYCH STUDIUM PRZYPADKU N JAK NARZĘDZIA N1 BEZWZGLĘDNY RACHUNEK OPŁACALNOŚCI : CZY WYSTARCZAJACO DOBRY? SZACOWANIE PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH GENEROWANYCH PRZEZ PROJEKT TYPOWY NARZĘDZIA

Bardziej szczegółowo

Analiza niepewności określania zasobów złóż węglowodorów, na przykładzie złoża gazowokondensatowego

Analiza niepewności określania zasobów złóż węglowodorów, na przykładzie złoża gazowokondensatowego NAFTA-GAZ lipiec 2011 ROK LXVII Joanna Lewandowska Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Analiza niepewności określania zasobów złóż węglowodorów, na przykładzie złoża gazowokondensatowego Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

Efektywność realizacji inwestycji teleinformatycznych w obszarze administracji publicznej

Efektywność realizacji inwestycji teleinformatycznych w obszarze administracji publicznej Efektywność realizacji inwestycji teleinformatycznych w obszarze administracji publicznej Krzysztof Pawłowski k.pawlowski@cpi.mswia.gov.pl Wprowadzenie O mnie mgr inż. Krzysztof Pawłowski Absolwent Wydziału

Bardziej szczegółowo

Tytuł prezentacji: Przygotowanie PPP jakie analizy powinny poprzedzać zawiązanie partnerstwa. Prelegent: Witold Grzybowski

Tytuł prezentacji: Przygotowanie PPP jakie analizy powinny poprzedzać zawiązanie partnerstwa. Prelegent: Witold Grzybowski Tytuł prezentacji: Przygotowanie PPP jakie analizy powinny poprzedzać zawiązanie partnerstwa Prelegent: Witold Grzybowski Przygotowanie PPP analizy poprzedzające zawiązanie zanie partnerstwa 1 Zawartość

Bardziej szczegółowo

J. SZYMSZAL 1, A. GIEREK 2, J. PIĄTKOWSKI 3, J. KLIŚ 4 Politechnika Śląska, 40-019 Katowice, ul. Krasińskiego 8

J. SZYMSZAL 1, A. GIEREK 2, J. PIĄTKOWSKI 3, J. KLIŚ 4 Politechnika Śląska, 40-019 Katowice, ul. Krasińskiego 8 3/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 PROGNOZOWANIE SZEREGU CZASOWEGO WYKAZUJĄCEGO WAHANIA SEZONOWE

Bardziej szczegółowo

Ocena technologii w praktyce biznesowej przedsiębiorstwa usługowego. Dr inż. Aleksander Buczacki

Ocena technologii w praktyce biznesowej przedsiębiorstwa usługowego. Dr inż. Aleksander Buczacki Ocena technologii w praktyce biznesowej przedsiębiorstwa usługowego Dr inż. Aleksander Buczacki Znaczenie oceny technologii Metody oceny technologii wspomagają procesy: - Podejmowania decyzji o kontynuacji

Bardziej szczegółowo

Twoja firma właśnie szuka nowych potencjalnych szans na rozszerzenie

Twoja firma właśnie szuka nowych potencjalnych szans na rozszerzenie Dowiedz się, jak krok po kroku zaprojektować program do oceny projektów inwestycyjnych! inwestycyjnych z wykorzystaniem MS Excel Budżetowanie i planowanie 21/01 Twoja firma właśnie szuka nowych potencjalnych

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii Daniela Kammer Celem analizy finansowo-ekonomicznej jest pokazanie, na ile opłacalna jest realizacje danego projekt, przy uwzględnieniu

Bardziej szczegółowo

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r.

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r. URE Instrukcja wypełniania Załącznika nr 1 do formularza Opis techniczno - ekonomiczny projektowanej inwestycji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji - Analiza finansowa

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu: Zarządzanie projektem inwestycyjnym 2. Kod przedmiotu: ROZ-P11-25

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu: Zarządzanie projektem inwestycyjnym 2. Kod przedmiotu: ROZ-P11-25 (pieczęć wydziału) Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 1 KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Zarządzanie projektem inwestycyjnym 2. Kod przedmiotu: ROZ-P11-25 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

Garść szczegółów tego co nowe: koszty eksploatacji, utrzymanie, wypadki, hałas, zmiany klimatyczne. Barbara Biniecka GDDKIA DPU-WPS Kraków

Garść szczegółów tego co nowe: koszty eksploatacji, utrzymanie, wypadki, hałas, zmiany klimatyczne. Barbara Biniecka GDDKIA DPU-WPS Kraków Garść szczegółów tego co nowe: koszty eksploatacji, utrzymanie, wypadki, hałas, zmiany klimatyczne Barbara Biniecka GDDKIA DPU-WPS Kraków AKK było, jest i będzie Było i nadal obowiązuje 1. Niebieska Księga,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Value management and risk on the example of a company engaged in the design and distribution

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studia Zarządzania Nieruchomościami Ekonomiczne podstawy zarządzania nieruchomościami dr Dariusz Trojanowski, Katedra Inwestycji Podręczniki p.z. pod red. E. Kucharskiej-Stasiak ; VALOR. M.

Bardziej szczegółowo

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2011 Spis treści Wprowadzenie...11 Rozdział 1. Sprawozdawczość

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PROJEKTEM NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘWZIĘCIA ODLEWNICZEGO

ZARZĄDZANIE PROJEKTEM NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘWZIĘCIA ODLEWNICZEGO 1/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ZARZĄDZANIE PROJEKTEM NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘWZIĘCIA ODLEWNICZEGO

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością i ryzykiem w organizacji. prowadzącym działalności finansowej. I. Grzegorek. K. Grochowska. K. Karwacka

Zarządzanie wartością i ryzykiem w organizacji. prowadzącym działalności finansowej. I. Grzegorek. K. Grochowska. K. Karwacka Zarządzanie wartością i ryzykiem w organizacji non profit, instytucji finansowej oraz przedsiębiorstwie nie będącym ani non profit ani nie prowadzącym działalności finansowej. I. Grzegorek K. Grochowska

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych

Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych Dlaczego analiza finansowa? Główne cele marketingu kreowanie wartości dla nabywcy i akcjonariusza, co wiąże się z ponoszeniem kosztów

Bardziej szczegółowo

Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych

Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych W oparciu o stworzony w formacie MS Excel kod obliczeniowy przeprowadzono analizę opłacalności stosowania wymienników krzyżowych, regeneratorów obrotowych,

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 7 Krzywa rentowności, zadania (mat. fin.), marża w handlu, NPV i IRR, obligacje

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 7 Krzywa rentowności, zadania (mat. fin.), marża w handlu, NPV i IRR, obligacje System finansowy gospodarki Zajęcia nr 7 Krzywa rentowności, zadania (mat. fin.), marża w handlu, NPV i IRR, obligacje Krzywa rentowności (dochodowości) Yield Curve Krzywa ta jest graficznym przedstawieniem

Bardziej szczegółowo

ZUŻYCIE EKONOMICZNE MASZYN I INWESTYCJE MODERNIZACYJNE

ZUŻYCIE EKONOMICZNE MASZYN I INWESTYCJE MODERNIZACYJNE ZUŻYCIE EKONOMICZNE MASZYN I INWESTYCJE MODERNIZACYJNE STRESZCZENIE R. WRONA 1 Wydział Odlewnictwa AGH, ul. Reymonta 23, 30-059 Kraków Artykuł stanowi kontynuację rozważań nad procesem starzenia się odlewni

Bardziej szczegółowo

P. Woźniak Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

P. Woźniak Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu P. Woźniak Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu "Zarządzanie zapasami w warunkach pokryzysowych na przykładzie przedsiębiorstwa z branży inżynierii lądowej i wodnej." "Post - Crisis Inventory Mnagement

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Inżynieria Rolnicza 9(107)/2008 CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Zbigniew Kowalczyk Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki, Uniwersytet Rolniczy

Bardziej szczegółowo

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu DŁUGOTERMINOWE DECYZJE W ZAKRESIE FINANSÓW PRZEDSIĘBIORSTWA NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘBIORSTWA Z BRANŻY PRODUKCJI METALOWYCH WYROBÓW GOTOWYCH, Z WYŁĄCZENIEM

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie czasem projektu

Zarządzanie czasem projektu Zarządzanie czasem projektu Narzędzia i techniki szacowania czasu zadań Opinia ekspertów Szacowanie przez analogię (top-down estimating) stopień wiarygodności = f(podobieństwo zadań), = f(dostęp do wszystkich

Bardziej szczegółowo

WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU

WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU Uzupełnienie do WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Oś IX, działanie 9.3 Metoda wyliczania udziału dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kowalska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Katarzyna Kowalska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Katarzyna Kowalska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Długoterminowe decyzje w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa w branży produkcji metalowych wyrobów gotowych, z wyłączeniem

Bardziej szczegółowo

Wytyczne do sporządzenia studium wykonalności dla miejskich projektów rewitalizacyjnych w ramach inicjatywy JESSICA. jessica.bzwbk.

Wytyczne do sporządzenia studium wykonalności dla miejskich projektów rewitalizacyjnych w ramach inicjatywy JESSICA. jessica.bzwbk. Wytyczne do sporządzenia studium wykonalności dla miejskich projektów rewitalizacyjnych w ramach inicjatywy JESSICA jessica.bzwbk.pl Niniejsza prezentacja została stworzona na podstawie dokumentu przygotowanego

Bardziej szczegółowo

SYMULACYJNA ANALIZA WYKORZYSTANIA TESTÓW PERMUTACYJNYCH W PROCESACH STEROWANIA JAKOŚCIĄ

SYMULACYJNA ANALIZA WYKORZYSTANIA TESTÓW PERMUTACYJNYCH W PROCESACH STEROWANIA JAKOŚCIĄ Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015 Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Wydział Zarządzania Katedra Statystyki grzegorz.konczak@ue.katowice.pl

Bardziej szczegółowo

Wycena patentu w warunkach wysokiego ryzyka na wczesnym etapie procesu komercjalizacji.

Wycena patentu w warunkach wysokiego ryzyka na wczesnym etapie procesu komercjalizacji. Wycena patentu w warunkach wysokiego ryzyka na wczesnym etapie procesu komercjalizacji. Andrzej Podszywałow Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce. Wycena patentu i ocena ryzyka związanego z wdrożeniem.

Bardziej szczegółowo

II - Analiza ekonomiczno finansowa w biznesplanie na inwestornia.pl

II - Analiza ekonomiczno finansowa w biznesplanie na inwestornia.pl Praktyczny poradnik dla pomysłodawców: I - Oczekiwania inwestora względem pomysłu 1. Biznes plan powinien być możliwe szczegółowy. Musi prowokować do zadawania pytań i równocześnie nie pozostawiać u czytelnika

Bardziej szczegółowo

16. Analiza finansowa...

16. Analiza finansowa... 16. Analiza finansowa... Spis treści 16.1 ZałoŜenia... 16-2 16.2 Obliczenie proponowanego poziomu wsparcia środkami pomocowymi, wraz z oceną finansowej wykonalności przedsięwzięcia... 16-3 16.3 Wyniki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie analizy wrażliwości do oceny ryzyka opłacalności budowy i eksploatacji informatycznego katastru nieruchomości

Zastosowanie analizy wrażliwości do oceny ryzyka opłacalności budowy i eksploatacji informatycznego katastru nieruchomości Ewa Krawczyk, Joanna Wrzesińska Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Zastosowanie analizy wrażliwości do oceny ryzyka opłacalności budowy i eksploatacji

Bardziej szczegółowo

Wycena papierów wartościowych - instrumenty pochodne

Wycena papierów wartościowych - instrumenty pochodne Matematyka finansowa - 8 Wycena papierów wartościowych - instrumenty pochodne W ujęciu probabilistycznym cena akcji w momencie t jest zmienną losową P t o pewnym (zwykle nieznanym) rozkładzie prawdopodobieństwa,

Bardziej szczegółowo

Skuteczność wdrażania gospodarczych systemów informatycznych (część II)

Skuteczność wdrażania gospodarczych systemów informatycznych (część II) Skuteczność wdrażania gospodarczych systemów informatycznych (część II) Helena Dudycz i Mirosław Dyczkowski Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Instytut Informatyki Ekonomicznej {helena.dudycz;miroslaw.dyczkowski}@ue.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 Szczegółowy program kursu ASM 603: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1 1. Zagadnienia ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strumieni pieniężnych

Koncepcja strumieni pieniężnych Koncepcja strumieni pieniężnych Przeprowadzenie rachunku ekonomicznego, którego przedmiotem są duże projekty inwestycyjne i których skutki rozciągają się na długie okresy, nie jest zadaniem łatwym. Dlatego

Bardziej szczegółowo