PATRIOTYZM JUTRA RÓŻNORODNA JEDNOŚĆ PROGRAM WSPÓLNOTY DRUŻYN GRUNWALDZKICH NA LATA. Wspólnota Drużyn Grunwaldzkich

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PATRIOTYZM JUTRA RÓŻNORODNA JEDNOŚĆ PROGRAM WSPÓLNOTY DRUŻYN GRUNWALDZKICH NA LATA. Wspólnota Drużyn Grunwaldzkich"

Transkrypt

1 Ogólnopolski Ruch Programowo - Metodyczny Wspólnota Drużyn Grunwaldzkich przy Chorągwi Warmińsko-Mazurskiej ZHP PATRIOTYZM JUTRA RÓŻNORODNA JEDNOŚĆ PROGRAM WSPÓLNOTY DRUŻYN GRUNWALDZKICH NA LATA

2 Motto: Prawdziwy patriotyzm nie tylko polega na tym, ażeby kochać jakąś idealną ojczyznę, ale - ażeby kochać, badać i pracować dla realnych składników tej ojczyzny, którymi są ziemia, społeczeństwo, ludzie i wszelkie ich bogactwa. Bolesław Prus Założenia programu Wspólnoty Drużyn Grunwaldzkich na lata Patriotyzm Jutra Różnorodna Jedność opracowywały trzy pracujące kolejno zespoły instruktorskie. Nazwa programu stanowi autorski pomysł phm. Przemysława Padraka. Autorzy tekstów i zadań: hm. Barbara Bogdańska-Pawłowska Przewodnicząca Wspólnoty Drużyn Grunwaldzkich phm. Paweł Chmielewski Krąg Instruktorów i Starszyzny Grunwaldzkiej przy GK ZHP Małgorzata Chróst psycholog, Olsztyn Iwona Danilkiewicz Krąg Instruktorów i Starszyzny Grunwaldzkiej przy GK ZHP hm. Maria Główczyńska Szczep Harcerski im. Janusza Korczaka w Słupcy sam. Monika Jachimczak Krąg Instruktorów i Starszyzny Grunwaldzkiej przy GK ZHP ćw. Marcin Koński Krąg Instruktorów i Starszyzny Grunwaldzkiej przy GK ZHP hm. Maciej Młynarczyk Krąg Instruktorów i Starszyzny Grunwaldzkiej przy GK ZHP hm. Michał Mojski 5 Ł.G.D.W. im. Fryderyka Koziarza w Łukowie pwd. Krzysztof Niepytalski Krąg Instruktorów i Starszyzny Grunwaldzkiej przy GK ZHP HO Agnieszka Rawa Krąg Instruktorów i Starszyzny Grunwaldzkiej przy GK ZHP hm. Aleksandra Wodzyńska Wydział Programowy GK ZHP Redakcja: hm. Maciej Młynarczyk Partner projektu: Fundacja Kuźnica im. Hugona Kołłątaja 2

3 1. Przesłanie ideowe programu Wspólnoty Drużyn Grunwaldzkich na lata Głównym celem Wspólnoty Drużyn Grunwaldzkich, czerpiącej z wielowiekowych tradycji narodu polskiego, jest wychowanie patriotyczne harcerzy, ukierunkowane na poznawanie i pielęgnowanie dziedzictwa narodowego oraz poszukiwanie swojego pola służby w społeczeństwie przyszłości. W sześćsetną rocznicę grunwaldzkiego zwycięstwa zobowiązujemy się być strażnikami tradycji narodowej, z której będziemy czerpać siłę do własnego rozwoju działania na rzecz dobra wspólnego. Tym celom podporządkowujemy program Ruchu na lata , zachowując zasady przyjętego w regulaminie kanonu Wczoraj Dziś Jutro. Wczoraj to zadania skierowane na poznawanie dziejów polskiego narodu, kształtowanie naszej świadomości, tożsamości i pamięci. Zadanie na Dziś to dążenie do bycia użytecznym poprzez pełnienie harcerskiej służby, polegającej na popularyzacji narodowego dziedzictwa oraz na działaniach na rzecz małych i większych ojczyzn. Jutro to kształtowanie własnej osobowości, postaw obywatelskich, rozwijanie zainteresowań oraz zdobywanie wiadomości i umiejętności, potrzebnych w dorosłym życiu oraz niezbędnych do aktywnego funkcjonowania w społeczeństwie. 2. Charakterystyka programu Program będzie realizowany w trzech równoległych kierunkach: I. Myśląc nie tylko o dawnych dziejach... edukacja historyczna i popularyzacja dziedzictwa narodowego, II. Myśląc o własnej przyszłości świadome kształtowanie własnego rozwoju w dziedzinie osobowości, zainteresowań, zdobywania wiedzy oraz profesjonalnych umiejętności, III. Myśląc o Polsce wychowanie obywatelskie. Istotnym elementem oraz miernikiem realizacji każdego z tych kierunków będzie skierowana na zewnątrz harcerska służba, której towarzyszyć będą atrakcyjne formy działania. 3

4 3. Cele programu i zamierzania wychowawcze 3.1. Myśląc nie tylko o dawnych dziejach... edukacja historyczna i popularyzacja dziedzictwa narodowego. Zakres treściowy tego kierunku obejmuje dzieje narodu polskiego od początków państwowości do wybuchu II wojny światowej. Celem realizacji zadań tego kierunku jest przybliżenie harcerzom następujących zagadnień z zakresu historii Polski: walki o jedność i niepodległość państwa polskiego, największe bitwy i ich bohaterowie, materialne dziedzictwo narodowe i jego ochrona, dziedzictwo niematerialne i duchowe, w tym: religia, nauka, sztuka, tradycje, obyczajowość, dialog kultur, religii i narodowości, wybitne postacie w naszych dziejach, wydarzenia, które zmieniły bieg historii. 4

5 3.2. Myśląc o własnej przyszłości - świadome kształtowanie własnego rozwoju w zakresie osobowości, zainteresowań, zdobywania wiedzy oraz profesjonalnych umiejętności. Istotą tego kierunku programowego jest wsparcie indywidualnego rozwoju harcerzy poprzez: pomoc w uświadomieniu sobie potrzeb i w wyznaczaniu celów życiowych, wdrażanie świadomej pracy harcerzy nad swoim charakterem, wskazanie obcowania z kulturą jako jednej z dróg duchowego rozwoju, uświadomienie możliwości i sposobów świadomego kształtowania swojej ścieżki edukacyjnej, ukazanie wartości zdobywania profesjonalnych umiejętności, uprawnień zawodowych, państwowych i innych, wykorzystanie harcerskich specjalności jako sposobu realizacji zainteresowań i zdobywania profesjonalnych umiejętności, wykorzystanie harcerskich instrumentów metodycznych jako środków wspierania wszechstronnego rozwoju młodego człowieka, uświadomienie zależności między poziomem własnego rozwoju a społeczną przydatnością jednostki, wskazanie służby społecznej jako jednego wykorzystania zdobytej wiedzy i umiejętności. 5 z najważniejszych pól

6 3.3. Myśląc o Polsce wychowanie obywatelskie. Wychowanie obywatelskie, czyli przygotowanie do roli świadomego, odpowiedzialnego i aktywnego obywatela, ma się odbywać poprzez: wskazanie miejsca młodego człowieka w rodzinie, z uwzględnieniem jego obowiązków i praw, skłonienie harcerzy do refleksji nad ich miejscem w społeczności szkolnej, zwrócenie uwagi na podstawowe zadania szkoły, stosunek harcerzy do nauki, problematykę występujących w szkole zagrożeń, aktywność w samorządzie szkolnym i inne formy udziału w życiu szkoły, wskazanie drużyny harcerskiej jako doskonałego poligonu w zakresie aktywności społecznej, nauki samorządności, zdobywania innych kompetencji społecznych, kształtowanie poczucia odpowiedzialności za najbliższe otoczenie, środowisko lokalne poprzez poznawanie jego potrzeb, kreowanie społecznego zainteresowania sprawami lokalnymi i podejmowanie własnych inicjatyw w dostępnym dla siebie zakresie, naukę mechanizmów demokracji, uświadamianie praw i obowiązków obywatelskich, kształtowanie poszanowania dla symboli odpowiedzialności za dobre imię Polski. 6 narodowych oraz poczucia

7 4. Metoda realizacji programu Program będzie realizowany w ramach współzawodnictwa o Tytuł i Odznakę Drużyny Grunwaldzkiej, prowadzonego w kolejnych latach od Zlotu Grunwaldzkiego w 2010 r. do Zlotu Grunwaldzkiego w roku W każdym roku harcerskim jednostka harcerska uczestnicząca we współzawodnictwie grunwaldzkim wykona 3 zadania, po jednym z każdego kierunku programowego. Czwartym zadaniem dla drużyny w każdym roku jest wykonanie określonej pracy na rzecz Zlotu Grunwaldzkiego, np. przygotowanie zajęć programowych, udział w służbach zlotowych, przygotowanie elementów wyposażenia lub wystroju Zlotu. Ponadto obowiązkiem każdej drużyny ubiegającej się Tytuł i Odznakę Grunwaldzką jest aktywny udział w życiu macierzystego hufca. Poza zadaniami obowiązkowymi drużyny mogą bez ograniczeń wykonywać inne zadania ze Skarbca Zadań Grunwaldzkich oraz zadania według własnego pomysłu. Sposób realizacji zadań należy dostosować do grupy metodycznej i poziomu wiekowego członków drużyny, uwzględniając przy tym wskazania harcerskiej metody wychowawczej i wykorzystując w jak najszerszym zakresie instrumenty metodyczne, w tym stopnie, sprawności, znaki służb, Znak Zawiszy, projekt starszoharcerski. Dostosowanie zadań do właściwości członków drużyny należy do roli drużynowego. Należy zwrócić szczególną uwagę na dobranie odpowiednich form pracy do wieku członków drużyny. Dotyczy to zwłaszcza gromad zuchowych, których działania w tym zakresie powinny być zbieżne z metodyką zuchową i uwzględniać programy zuchowych sprawności zespołowych i indywidualnych. Zadania są propozycjami, z których drużynowy może wybierać elementy odpowiednie dla drużyny i możliwe do zrealizowania. Należy jednak pamiętać, by po takiej redukcji zadanie nadal zapewniało realizację celów programu. 7

8 Drużyny, które po raz pierwszy przystąpią do współzawodnictwa będą realizować zadania bezpośrednio związane z tradycją grunwaldzką: Grunwaldzki Zwiad, Turniej Grunwaldzki, Jak na Zawiszy, a w czasie Zlotu Grunwaldzkiego uczestniczą w warsztatach w Izbie Tradycji Wspólnoty. Drużyny uczestniczące we współzawodnictwie po raz drugi i więcej, wykonują obowiązkowo po jednym zadaniu z każdego spośród 3 bloków Programu Różnorodna jedność Patriotyzm jutra. Ponadto każda drużyna wykonuje w ciągu roku harcerskiego czwarte zadanie, będące jej wkładem na rzecz Zlotu Grunwaldzkiego. Realizując niniejszy program, warto pamiętać o: - wskazaniach metody harcerskiej, - sięganiu skarbca zadań grunwaldzkich, - łączeniu zadań grunwaldzkich z propozycjami programowymi hufców i chorągwi, - zadaniach wynikających z pracy z bohaterem, - poradnikach metodycznych, - inicjatywie własnej drużyn i wskazaniach wynikających z potrzeb środowisk lokalnych, podejmując harcerską służbę społeczną. Wszystkie jednostki organizacyjne realizujące niniejszy Program powinny promować swoje działania hasłem Programu i logotypem Wspólnoty. Zaleca się kadrze instruktorskiej podjęcie wszelkich starań w celu pozyskiwania patronów i sponsorów do realizacji Programu, głównie na szczeblu lokalnym. 8

9 5. ZADANIA PROGRAMU 9

10 10

11 BLOK I: MYŚLĄC NIE TYLKO O DAWNYCH DZIEJACH... DZIEDZICTWO NARODOWE Pan chyba nie z tej ziemi? Pielęgnowanie tożsamości regionalnej Współcześnie nie jest trudne przynajmniej w Polsce określenie swojej przynależności narodowej. Nie mamy też większych problemów z tożsamością lokalną. W końcu każdy jest silnie związany z miejscem swojego zamieszkania czy też z miejscowością, w której się urodził i spędził dzieciństwo oraz wczesną młodość. Takie więzi nietrudno w sobie odnaleźć. Niełatwo też zanikają. Nieco trudniej jest z tożsamością regionalną a więc dotyczącą obszaru pomiędzy skalą lokalną a poziomem narodu czy kraju. Wykonując to zadanie, zajmiemy się odkrywaniem i pielęgnowaniem naszej tożsamości regionalnej. Po co nam tożsamość regionalna? Czy nie wystarczy mi poczucie, że jestem Polakiem, i świadomość bycia mieszkańcem Mławy czy muszę być jeszcze Mazowszaninem? Dla górali podhalańskich, Ślązaków czy Kaszubów regionalna tożsamość jest oczywista, ale co z mieszkańcami takich okolic, gdzie jest ona dyskusyjna albo bardzo słaba? Czy warto ją na siłę przywracać z zapomnienia, budować od podstaw, dokonywać wyboru? Czy nie jest to twór sztuczny? Tożsamość regionalna, choćby była słabo odczuwana, jest naturalnym zjawiskiem. Bez problemu dostrzegamy różnice w folklorze, języku, zabudowie. Wiele stereotypów (np.: warszawiak jest cwaniaczkiem, poznaniak jest gospodarny i do bólu skuteczny, krakowianin to człowiek oszczędny i przekonany o wyjątkowości wszystkich krakowian) bardzo często znajduje potwierdzenie w rzeczywistości bo od tego, gdzie mieszkamy, w sporej mierze zależy wpajany nam system wartości. Krótko mówiąc różne obszary naszego kraju tworzą własną, częściowo odrębną od innych kulturę. Warto pielęgnować tożsamość regionalną z kilku ważnych przyczyn: każdy region ma swoją własną kulturę nierzadko bardzo odmienną od ziem ościennych; poznając ją i pielęgnując, stajemy się wewnętrznie bogatsi; nie czujemy się już ludźmi z głębokiej prowincji, ale z regionu o bogatych tradycjach, dobra znajomość kultury własnego regionu i cech, które odróżniają go od innych, pozwala zrozumieć i zaakceptować odmienności, uczy tolerancji i szacunku, kształtowanie i pielęgnowanie tożsamości regionalnej powoduje, że rośnie nasze przywiązanie do macierzystego regionu; staje się bardziej prawdopodobne, że nasi harcerze po studiach zechcą powrócić z dużych ośrodków akademickich do miast w swoim regionie (operując przykładem: może nie uda się zakotwiczyć w niewielkim Prudniku, ale może przywiązanie do regionu opolskiego skłoni kogoś do powrotu do Opola), a nawet ci, którzy w największych ośrodkach pozostaną, nie odetną się od swych korzeni i na miarę swoich możliwości będą wspierać region choćby służąc miejscowym stowarzyszeniom swoją wiedzą, doświadczeniem, kontaktami czy... wpłatą z tytułu 1% (tu znów przykład: miasto Sierpc ma takie swoje grupy wsparcia w Warszawie nieformalne koło sierpczan oraz w Bydgoszczy, gdzie działa Konfraternia Sierpecka, gromadząca nie tylko sierpczan, ale i sympatyków prastarego grodu nad Sierpienicą) krótko mówiąc dzięki przywiązaniu do młodych ludzi do swojego regionu nie odpływają z niego wszystkie zasoby. 11

12 Krok 1 Na zbiórce poprzedzającej realizację tego zadania rozdziel między zastępy zadania związane z poszukiwaniem typowych dla Waszego regionu elementów w takich dziedzinach, jak: gwara regionalna/gwary regionalne, np. kurpiowska, lubawska, kuchnia regionalna, np. podlaskie kartacze czy kieleckich 1000 potraw z ziemniaka, architektura, budownictwo, zdobnictwo (np. charakterystyczny kontrast między budownictwem poniemieckim i kongresowym w Golubiu-Dobrzyniu: w starych domach dawnego Golubia okna otwierają się do wewnątrz, zaś po dobrzyńskiej stronie na zewnątrz; ma to związek z niedbalstwem charakterystycznym dla b. zaboru rosyjskiego mieszkańcy woleli, żeby rozpadające się okna wysypywały się na zewnątrz), inne elementy kultury ludowej zwyczaje, tradycje, pieśni, tańce, strój ludowy (np. łowicki), charakterystyczne elementy systemu wartości mieszkańców regionu (np. w Wielkopolsce gospodarność, na północnym Mazowszu podkreślanie szlacheckich korzeni), stereotypy na temat mieszkańców regionu ( warszawiak to cwaniak ), tradycje dawnego niezależnego bytu państwowego albo innej przynależności państwowej, niż reszta kraju (np. Księstwo Jaworsko-Świdnickie, będące posiadłością czeską, a wcześniej przez długi czas niepodległe), charakterystyczne dla danego regionu ruchy społeczne i ich symbole (np. Wielkopolsce praca u podstaw w XIX wieku, obrona prze germanizacją i Dzieci Wrzesińskie, na Kielecczyźnie partyzantka w czasie II wojny światowej, Hubal, Ponury ), postacie, które są albo powinny być powszechnie kojarzone z regionem (np. na Warmii Mikołaj Kopernik, Stanisław Hozjusz, Ignacy Krasicki, w Ziemi Płockiej Bolesław Krzywousty, Paweł Włodkowic, Zygmunt Padlewski, Dawid Ben Gurion, Tadeusz Mazowiecki), święci związani z regionem (np. na Dolnym Śląsku św. Jadwiga Śląska, na Mazowszu św. Stanisław Kostka, św. Andrzej Bobola, na Podlasiu Męczennicy z Pratulina, w Ziemi Lubuskiej Pięciu Braci Międzyrzeckich, w Małopolsce św. Stanisław bm., św. Kinga, na Podkarpaciu ), miejsca w regionie o istotnym znaczeniu dla historii Polski (np. w Wielkopolsce Gniezno, na Opolszczyźnie Góra św. Anny), elementy gospodarki, m. in. historyczne metody gospodarowania (np. stwierdzona na Wiśle granica użycia pługa żelaznego), zakłady pracy, zatrudniające wielu mieszkańców z całego regionu (np. PKN Orlen w Ziemi Płockiej, do niedawna Siarkopol w Tarnobrzegu), wspólne korzenie ludności napływowej (np. wywodzącej się w znacznej mierze z Kresów Wschodnich ludności Dolnego Śląska), naturalne geograficzne granice regionu (np. rzeka Wisła dla Lubelszczyzny i Kielecczyzny, Wisła i San dla Podkarpacia, dla Warmii i Mazur wielowiekowa strefa graniczna, która potem stała się rosyjsko-pruskim kordonem granicznym). (Wybór tych dziedzin zależy m. in. od regionu i od wieku członków drużyny). Poleć zastępom przedstawienie tego, czego się dowiedziały, w jak najciekawszej, lecz krótkiej formie np. filmik, scenki teatralne, happening, projekcja zdjęć, wystawa. Wskaż potencjalne źródła informacji książki, serwisy internetowe, specjaliści z danej dziedziny. Krok 2 Przeprowadź zbiórkę drużyny, w czasie której zastępy zaprezentują zdobytą wiedzę i złożą znalezione materiały do wspólnej kroniki wykonania zadania. 12

13 Na zbiórkę przygotuj mapę Waszego regionu. W czasie prezentacji zaznaczajcie miejsca, o których jest mowa, a także obszary, których dotyczą opisywane zjawiska np. subregiony geograficznoprzyrodnicze, obszary obowiązywania gwar, folkloru, obszary obowiązywania charakterystycznych tendencji w budownictwie itp. Na okres do najbliższej Rady Drużyny poleć zastępom zastanowienie się, w jaki sposób możecie podzielić się zdobytą wiedzą z mieszkańcami Waszej miejscowości, jak możecie sprawić, że będą się bardziej identyfikować z Waszym regionem. Krok 3 Na zbiórce Rady Drużyny omówcie propozycje zastępów. Przeprowadźcie też burzę mózgów, by pozyskać więcej pomysłów na działania, które możemy nazwać szumnie kampanią świadomościową. Rozważcie np. takie możliwości: umieszczenie w ważnych miejscach w Waszej miejscowości plakatów z interesującą grafiką i chwytliwymi hasłami (za przykład można podać samorządową kampanię wizerunkową Mazowsze Serce Polski ), przygotowanie i kolportaż ulotek lub broszur, przygotowanie artykułu prasowego lub cyklu artykułów prasowych (lub zaangażowanie do tego grona zaprzyjaźnionych pasjonatów), wystawa fotografii, pokazy filmów amatorskich, happeningi, spotkania z ciekawymi ludźmi organizowane w szkołach, założenie i rozreklamowanie strony internetowej, przygotowanie i rozpowszechnienie cyklu filmików promocyjnych, odczyty, debaty, np. w lokalnym doku kultury czy bibliotece publicznej, audycje w lokalnej rozgłośni radiowej lub telewizji, konkurs wiedzy o regionie dla uczniów lokalnych szkół, konkurs plastyczny z wystawą najlepszych prac. Pamiętajcie, że im więcej będzie działań i im bardziej będą one różnorodne tym większe są szanse na powodzenie kampanii. Pomyślcie o partnerach Waszej akcji, czyli osobach i instytucjach, które mogą Wam pomóc podsuwając dodatkowe pomysły, wspierając Was merytorycznie, udostępniając swoje kontakty, pomagając Wam zdobyć środki finansowe, pomieszczenia do prowadzenia Waszych działań, udostępniając miejsce na serwerze, przygotowując relacje medialne z Waszych działań czy choćby obejmując nad nimi patronat. Krok 4 Przeprowadźcie kampanię świadomościową zgodnie z ustaleniami Rady Drużyny. Nie zapomnij o podsumowaniu zadania w gronie drużyny i wyróżnieniu najbardziej zaangażowanych harcerzy. Pamiętaj, że realizacja tego zadania to znakomita sposobność do wykonywania zadań w ramach prób na stopnie, sprawności i znaki służb, a samo zadanie świetnie nadaje się na projekt starszoharcerski. 13

14 Małe Ojczyzny wielcy rodacy Wybitne postacie z naszych środowisk Uczymy się na lekcjach historii o wielkich tego świata, w telewizji śledzimy losy gwiazd, we wiadomościach słuchamy o politykach i często zadajemy sobie pytanie: Skąd ci ludzie się biorą!?. Suwałki to miejscowość związana z Marią Konopnicką. O Wadowicach wielu by zapewne nigdy nie usłyszało, gdyby nie Karol Wojtyła. Słyszymy Kopernik myślimy Toruń i Frombork. Kętrzyn nawet swoją nazwę zawdzięcza Wojciechowi Kętrzyńskiemu. Marszałek Piłsudski urodził się w maleńkim Zułowie na Kresach. Donald Tusk pochodzi z Gdańska, a Dorota Rabczewska z Ciechanowa. Cyprian Kamil Norwid pochodzi z Laskowa-Głuchów koło Wyszkowa a Ignacy Jan Padarweski z Kuryłówki pod Leżajskiem. Warto sprawdzić, czy i nasza ziemia nie wydała na świat jakiejś znanej postaci. A dlaczego warto? Świadomość istnienia takiej postaci pomaga w kształtowaniu lokalnej tożsamości, budowaniu dumy z miejsca urodzenia, identyfikowaniu własnej okolicy z ważnymi wydarzeniami historycznymi. Harcerze, którzy mogą się pochwalić, że są np. ziomkami Norwida, chętniej poznają jego życie i dzieło. Takie poszukiwania to też świetna okazja do poszukiwania bohatera drużyny i dalszej pracy z tym wzorcem osobowym. Kogo szukamy? Na początku więc musimy sami sobie odpowiedzieć na pytanie: czy szukamy kogoś o określonych właściwościach (bp np. drużynie o specjalności artystycznej przydałby się patron artysta), czy też chcemy lepiej poznać historię okolicy poszukując śladów wybitnych ludzi z naszych stron? Gdzie szukać? Powinniśmy zrobić mały rekonesans i dowiedzieć się, jakie źródła istnieją na danym terenie, które mogą być nośnikiem informacji których szukamy. Mogą to być: archiwa parafialne i ich księgi, lokalne czy szkolne koła historyczne, muzeum naszej ziemi, biblioteka miejska i jej katalogi, dworki i skanseny, pomniki w okolicy, samo miasto z nazwami jej ulic, szkoły i ich imiona, loża zasłużonych w urzędzie czy katalog olimpijczyków lub sławnych absolwentów szkół, kluby sportowe, centra kultury, lokalne gazety i wiele innych podobnych miejsc. Kto nam pomoże? Żeby dotrzeć do informacji, często będziemy potrzebowali pomocy innych osób. Do części z tych danych dostęp jest ograniczony, potrzebna nam więc będzie osoba, która ten dostęp posiada: pani bibliotekarka do archiwów bibliotecznych, ksiądz proboszcz, który pozwoli nam zajrzeć do ksiąg parafialnych, kustosz muzeum, mogący mam pokazać zbiory z magazynów itp. Ale żeby w ogóle poszukiwać konkretniejszych informacji, musimy najpierw określić temat i zakres poszukiwań. Oprócz sytuacji, w których sami możemy sprawdzić czy odnaleźć jakąś osobę i tu nazwiska z nazw ulic, pomników, tablic pamięci/olimpijczyków/zasłużonych, nazwisk widniejących na pucharach są też takie sytuacje, gdy będziemy potrzebowali pomocy. 14

15 Pomocna może być nam prababcia i jej wspomnienia, nauczyciel historii, bibliotekarka znająca publikacje o tematyce lokalnej, dyrektor szkoły, śledzący poczynania swoich najzdolniejszych absolwentów czy choćby administrator cmentarza, mogący nam wskazać nazwisko na nagrobku, lub osoba odpowiedzialna za wydarzenie kulturalne w gminie. Jak? Stare przysłowie mówi: koniec języka za przewodnika. Nie znajdziemy nic, jeśli nie będziemy pytać. Wiemy już, gdzie i kogo pytać należy. Jeżeli chodzi o sposób, w jaki będziemy uzyskiwali pytania, to dużo zależy od tego, czy sprecyzowaliśmy już osobę której szukamy czy szukamy wszystkich wyróżniających się mieszkańców okolicy. Oczywiście pamiętajmy też, że warto pytać nie tylko o postacie historyczne ale i żyjące może się okazać, że tuż za miedzą mieszka doceniany artysta plastyk, a my o tym nie wiemy, ponieważ np. nie interesowaliśmy się tą dziedziną. Jeśli nie wiemy, kogo szukamy zadajemy pytania z wielu dziedzin i wypytujemy o wszystkie osoby. Dodatkowo możemy wykorzystać tu takie źródła jak Internet, bibliotekę i książki związane z wybraną już osobą, szkoły, o których wiemy, że dana osoba pobierała w nich naukę itp. Słowem, na wzór detektywa trzeba podążać szlakiem wybranej osoby. Warto też wspomnieć, że należy od razu takie informacje segregować i katalogować, bo pamięć jest zawodna, a później łatwiej je znaleźć. Co dalej? Mamy już mnóstwo uporządkowanych informacji. Co można i co warto z tym zrobić? Po pierwsze trzeba zadbać, by wybrana przez nas postać nie została zapomniana. Warto opracować zgromadzone wiadomości i opublikować je, propagując tę postać w naszym środowisku. Można też przekazać informacje np. miejscowym historykom-pasjonatom, którzy na pewno zadbają o to by to cenne źródło informacji znalazło się w odpowiednim miejscu. Możemy też podjąć samodzielne działania, np.: publikacje w miejscowej gazecie, zebranie pamiątek po wybranej osobie, zorganizowanie izby pamięci, organizacja spotkania czy widowiska, poświęconego tej osobie (np. ogniobranie), przeprowadzenie kampanii Bohater, współpraca z instytucjami, funkcjonującymi w dziedzinie, którą zajmował się nasz bohater, zorganizowanie wraz z lokalnym centrum kultury wystawy, poświęconej te j postaci. Po takim wysiłku na pewno będziemy usatysfakcjonowani bo będziemy wiedzieli, że nasza niemała praca dała wymierny efekt i przyczyniła się do lepszego poznania naszej małej ojczyzny. Oprócz wymienionych wyżej źródeł, w realizacji tego zadania mogą Wam pomóc: - lokalne wydawnictwa strony internetowe lokalnych organizacji pozarządowych 15

16 Kiedy Słońce było bogiem Pradzieje naszej ziemi Myśląc o historii naszej bliższej i dalszej okolicy, przypominamy sobie o jej dziejach w czasie drugiej wojny światowej, powstań narodowych, pamiętamy o dawnych właścicielach naszych miejscowości. Nasza wiedza (sięgając wstecz) kończy się zazwyczaj na dacie nadania praw miejskich, ufundowania kościoła czy pierwszej wzmianki w dokumentach pisanych krótko mówiąc, nie sięga dawniej, niż do czasów średniowiecznych. Tymczasem na większości ziem polskich do dziś zachowały się ślady osadnictwa sprzed kilkunastu, a czasem i dwudziestu kilku wieków. Niemal w każdym powiecie prowadzono kiedyś wykopaliska archeologiczne, odnajdując fundamenty dawnych domostw, zasypane studnie, pozostałości naczyń i innych sprzętów domowych. Na obszarze dzisiejszej Polski zachowało się ponad 3000 śladów kurhanów i grodzisk (to przeciętnie blisko 10 na 1 powiat!) pozostałości po dawnych siedzibach Słowian, Prusów, a nawet Gotów. Warto wybrać się w podróż do tego zapomnianego i tajemniczego świata, by stwierdzić, że nasze miejscowości mają metrykę dużo starszą, niż wynika z dokumentów jak choćby Kalisz, odwiedzany przez kupców już w II wieku n. e. Przebieg realizacji zadania. Poznajmy historię Jakie ludy wędrowały przez Europę i przez Polskę? Kiedy pojawili Słowianie? Kiedy pojawiło się osadnictwo na terenach dzisiejszej Polski? Na początku warto zadać sobie właśnie takie pytania i odszukać informacje na ten temat. Poznać najstarszą historię Polski, ludów wędrujących, dowiedzieć się, czy w pobliżu nie istniały grodziska, spróbować je znaleźć. Proponowane formy: 1. warsztaty historyczne odnalezienie kronik, cennych informacji o danym czasie, spotkanie z historykiem czy grupą rekonstrukcyjną, 2. turniej wiedzy o praludach wędrujących i zamieszkujących ziemie Polskie, 3. stworzenie map: dawnej Polski z uwzględnieniem osadnictwa plemion na jej terenie oraz Europy, na której zobrazowany zostanie zasięg przemarszu ludów, 16

17 4. wycieczki do muzeów, skansenów, dawnych grodzisk, miejsc, gdzie były prowadzone wykopaliska, 5. przeprowadzenie ankiety ulicznej, na temat wiedzy o naszych praprzodkach. Jak żyli? Życie codzienne sprawa godna uwagi. Jak wyglądało życie codzienne naszych praprzodków? Co jedli, jak się ubierali? Co można było nazwać ich rozrywką? W co wierzyli? To tylko kilka z szeregu pytań na temat ich życia. Warto zadać ich więcej, a później to wykorzystać. Proponowane formy: - SŁOWIAŃSKI JARMARK organizacja w szkole/mieście/ okolicy jarmarku słowiańskiego, którego celem będzie pokazanie życia codziennego Słowian, pieczenie podpłomyków, przebranie się w stroje z epoki, wyrabianie biżuterii i koszyków wiklinowych to tylko kilka z wielu ewentualnych punktów programu jarmarku, - PODRÓŻ W CZASIE a gdyby tak wcielić się w postaci sprzed wieków? Uwierzyć w Peruna, Swarożyca i Strzyboga..? Gra fabularna może trwać nawet kilka dni. Należy przygotować stroje, wymyślić fabułę, na której będzie się można oprzeć, imiona, pochodzenie. I do dzieła. Skąd my to wszystko wiemy? Po czym archeologowie poznają, że dane znalezisko pochodzi właśnie z tego okresu? Że należało do któregoś z plemion zamieszkujących Polskie Ziemie? Warto poznać tajniki archeologii i spróbować samemu. Proponowane formy: warsztaty archeologiczne spotkanie z archeologami na wykopaliskach i miejscach badawczych Gdzie? Co i jak? Źródła historia: 17

18 bractwa i organizacje: -lista najlepszych bractw Imprezy pomysły na wyprawę drużyny: Festiwal Słowian i Wikingów cykliczna impreza plenerowa w formie archeologii eksperymentalnej. Odbywa się corocznie w pierwszy weekend sierpnia na wyspie Ostrów Recławski w Wolinie. 2. Świętokrzyskie Dni Kupały, to cykl imprez regionalnych o zasięgu ogólnopolskim, których hasłem towarzyszącym jest: Powitaj Lato w Świętokrzyskim. Na przełomie czerwca i lipca na terenie całego województwa odbywają się liczne pokazy, festyny i wystawy mające na celu przybliżenie i aktywne przeżycie prastarych słowiańskich obrzędów. 3. Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą 4. Festiwal Wczesnośredniowieczny w Chudowie - impreza przenosi do czasów, kiedy na mapie Polski gdzieniegdzie tylko majaczyły drewniane grody, a niezłomni wojowie z północy podbijali kolejne wioski. 5. Festiwal Wczesnośredniowieczny w Braniewie - impreza organizowana corocznie przez braniewską drużynę wikingów Nidhogg. Celem jej jest prezentacja szeroko rozumianej kultury wczesnośredniowiecznej Europy - począwszy od aspektu militarnego, na rzemiośle skończywszy. 6. Międzynarodowy Zjazd Wojowników Słowiańskich Grzybowo - odbywa się co roku w centrum wczesnośredniowiecznego grodziska pozostałości po grodzie książęcym państwa Polan przełomu X i XI wieku 7. coroczne topienie Marzanny to obrzęd, który odziedziczyliśmy od Słowian 8. obchody nocy świętojańskich organizowane w wielu miejscach Polski. 18

19 Zwinięty w trąbkę? Rzecz o języku polskim. Codziennie z ust każdego z nas wychodzi ogromna liczba słów. Badania dowiodły, że przeciętny Polak posługuje się tylko 2000 słów w rozmowach. Do rzadkości należy innych słów. Każdego dnia posługujemy się naszym polskim językiem, nie rozmyślając przez chwilę, kiedy mowa polska w ogóle pojawiła się na terenie naszego kraju. Powinniśmy zadać sobie szereg pytań: od jakich języków pochodzi ojczysty język każdego z nas? Jak kształtował się przez wieki i jak wyglądała jego historia? Warto wiedzieć, że 1. Prawie wszystkie języki Europy i zachodniej Azji wywodzą się ze wspólnego języka praindoeuropejskiego, którym posługiwała się pierwotna wspólnota indoeuropejska. Na skutek licznych wędrówek plemiennych i kontaktów między różnorakimi typami kultur, wspólnota praindoeuropejska uległa rozbiciu na kilka zespołów etnicznych. 2. Współczesny język polski wywodzi się z dialektów używanych w Wielkopolsce i Małopolsce, w mniejszym stopniu na Mazowszu oraz na innych obszarach. Na język polski wpływały inne języki. Najważniejszymi z nich były: łaciński, niemiecki, czeski, białoruski i ukraiński (głównie za pośrednictwem gwar kresowych), turecki, francuski, włoski, rosyjski, jidysz. Obecnie można obserwować duży wpływ języka angielskiego na język polski. 3. Język polski posiada liczne zabytki polskiej mowy, zapisane w literaturze i poezji, które do dziś możemy podziwiać i czerpać z nich wiedzę, jak wiele pokoleń przed nami. Zatem do dzieła. Krok 1 Przeprowadzenie zbiórki (zastępu lub drużyny) albo inne formy konsultacji z polonistą lub językoznawcą, uzyskanie informacji o dawnych formach obecnie używanych słów i zwrotów, o ich pochodzeniu, o cechach wyróżniających poszczególne gwary i dialekty języka polskiego; o używanych współcześnie zapożyczeniach z języka polskiego, neologizmach, o kierunkach zmian współczesnego języka polskiego oraz o najczęściej popełnianych błędach językowych; lektura poleconych przez tego specjalistę popularnych publikacji na ten temat, Krok 2 Poznanie historii i pochodzenia języka polskiego, zaobserwowanie zmian, które dokonały się w nim na przełomie wieków, odnalezienie zabytków języka polskiego oraz ciekawostek z nim związanych. Proponowane formy: 2. przeprowadzenie wywiadów ze starszymi osobami, których język na pewno różni się od naszego, po spotkaniu rozpracowanie nagrania wyszukanie słownictwa obecnie nieużywanego, a także słów, świadczących o przynależności Waszej okolicy do danej gwary 19

20 lub dialektu regionalnego, 3. język przez wieki teatralna forma przedstawienia tego samego utworu w języku polskim z różnych okresów historycznych. Krok 3 Jakiego języka używamy dziś? Warto zadać sobie to pytanie. Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak wielu zapożyczeń używamy w mowie potocznej i jak skromny zazwyczaj jest nasz zasób słów. Proponowane formy: przeprowadzenie zbiórki lub konsultacji z polonistą przeprowadzenie wywiadów z cudzoziemcami mieszkającymi w Polsce na temat największych trudności z językiem, które napotkali związanych z wymową, ortografią itp. stworzenie słownika synonimów, w którym zamieszczone zostaną przydatne zamienniki zapożyczeń (np. : zebrać zamienniki słowa fajne ), które używamy w mowie codziennej i rozpropagowanie go wśród rówieśników. Krok 4 Finałem zadania będzie realizacja propozycji repertuarowej Wspólnoty Polacy nie gęsi, poświęconej kulturze języka polskiego (m. in. poprawność językowa, odkrywanie pochodzenia słów, rozpoznawanie znanych cytatów, szukanie polskich odpowiedników dla zapożyczeń i neologizmów, zmagania z odmianą nazwisk, konkurs krasomówczy). Zadanie Polacy nie gęsi (w wersji do dwustronnego wydruku) można pobrać pod adresem: 20

PATRIOTYZM JUTRA RÓŻNORODNA JEDNOŚĆ

PATRIOTYZM JUTRA RÓŻNORODNA JEDNOŚĆ Związek Harcerstwa Polskiego Ogólnopolski Ruch Programowo-Metodyczny Wspólnota Drużyn Grunwaldzkich przy Chorągwi Warmińsko-Mazurskiej ZHP im. Grunwaldu w Olsztynie PATRIOTYZM JUTRA RÓŻNORODNA JEDNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Opis zasad innowacji pedagogicznej w nauczaniu historii na poziomie szkoły podstawowej w zakresie edukacji regionalnej.

Opis zasad innowacji pedagogicznej w nauczaniu historii na poziomie szkoły podstawowej w zakresie edukacji regionalnej. Opis zasad innowacji pedagogicznej w nauczaniu historii na poziomie szkoły podstawowej w zakresie edukacji regionalnej Witamy na Warmii realizowana w Szkole Podstawowej nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA PROGRAMOWA ZHP CHORĄGWI KRAKOWSKIEJ

PROPOZYCJA PROGRAMOWA ZHP CHORĄGWI KRAKOWSKIEJ PROPOZYCJA PROGRAMOWA ZHP CHORĄGWI KRAKOWSKIEJ 1 Druhno Drużynowa! Druhu Drużynowy! Instruktorze! Przekazujemy na Wasze ręce propozycję programową ZHP Chorągwi Krakowskiej Wyjdź na Pole!, która propaguje

Bardziej szczegółowo

Aby kultura trwała, każde pokolenie musi od nowa zostać przekonane o wartości jej dóbr. Kazimierz Żygulski

Aby kultura trwała, każde pokolenie musi od nowa zostać przekonane o wartości jej dóbr. Kazimierz Żygulski Aby kultura trwała, każde pokolenie musi od nowa zostać przekonane o wartości jej dóbr Kazimierz Żygulski Szkoła Podstawowa w Zamościu 63 520 Grabów/Prosną Projekt Wielkopolska moim domem Działania proekologiczne

Bardziej szczegółowo

,,Trzeboś leży na Podkarpaciu"

,,Trzeboś leży na Podkarpaciu Szkoła Podstawowa nr 2 w Trzebosi Program autorski,,trzeboś leży na Podkarpaciu" przeznaczony do realizacji na zajęciach kółka folklorystyczno- teatralnego w ramach 2 godzin lekcyjnych tygodniowo. mgr

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TURYSTYCZNO- KRAJOZNAWCZY NAUCZANIE I WYCHOWANIE PRZEZ PODRÓŻOWANIE

PROGRAM TURYSTYCZNO- KRAJOZNAWCZY NAUCZANIE I WYCHOWANIE PRZEZ PODRÓŻOWANIE PROGRAM TURYSTYCZNO- KRAJOZNAWCZY NAUCZANIE I WYCHOWANIE PRZEZ PODRÓŻOWANIE GŁÓWNE ZAŁOŻENIA I CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU Czas wolny powinien być dla dziecka związany z przyjemnością, a nie z obowiązkiem.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RAJDU KOMEND HUFCÓW I DRUŻYNOWYCH CHORĄGWI WARMIŃSKO-MAZURSKIEJ SZLAKIEM FRONTU WCHODNIEGO I WOJNY ŚWIATOWEJ

REGULAMIN RAJDU KOMEND HUFCÓW I DRUŻYNOWYCH CHORĄGWI WARMIŃSKO-MAZURSKIEJ SZLAKIEM FRONTU WCHODNIEGO I WOJNY ŚWIATOWEJ REGULAMIN RAJDU KOMEND HUFCÓW I DRUŻYNOWYCH CHORĄGWI WARMIŃSKO-MAZURSKIEJ SZLAKIEM FRONTU WCHODNIEGO I WOJNY ŚWIATOWEJ Rok 2014 jest związany z ważną rocznicą w historii Europy i Polski. 100 lat wcześniej

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Jak zrealizować projekt medialny - kampanię społeczną?

Jak zrealizować projekt medialny - kampanię społeczną? Jak zrealizować projekt medialny - kampanię społeczną? materiały pomocnicze dla nauczycieli Materiał powstał w ramach programu Włącz się. Młodzi i media. Kampania społeczna to zestaw różnych działań zaplanowanych

Bardziej szczegółowo

Związek Harcerstwa Polskiego Hufiec Ziemi Będzińskiej Im. Króla Kazimierza Wielkiego. Plan Kursu Drużynowych Drużyn Harcerskich Podróż dookoła świata

Związek Harcerstwa Polskiego Hufiec Ziemi Będzińskiej Im. Króla Kazimierza Wielkiego. Plan Kursu Drużynowych Drużyn Harcerskich Podróż dookoła świata Związek Harcerstwa Polskiego Hufiec Ziemi Będzińskiej Im. Króla Kazimierza Wielkiego Plan Kursu Drużynowych Drużyn Harcerskich Podróż dookoła świata Opracował: phm. Rafał Bartoszek HR brązowa OKK/503/2011

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 Wstęp Wychowanie współczesnego ucznia w duchu patriotyzmu to cel niniejszego programu. Naszym priorytetem jest wychowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Starogard moje miasto, moja historia.

Starogard moje miasto, moja historia. Opis zasad innowacji pedagogicznej w nauczaniu historii i języka polskiego na poziomie szkoły podstawowej w zakresie edukacji regionalnej Starogard moje miasto, moja historia. realizowana w Zespole Szkół

Bardziej szczegółowo

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Nasza inicjatywa to przykład szerokiego myślenia o edukacji artystycznej i perspektywicznego myślenia o szkole, jako społeczności

Bardziej szczegółowo

Krótki przewodnik po projekcie

Krótki przewodnik po projekcie Krótki przewodnik po projekcie 1) Kto może brać udział w projekcie? Akcja upamiętniania odważnych nauczycieli, wychowawców czy instruktorów harcerstwa, którzy czasem z narażeniem życia, czasem pod groźbą

Bardziej szczegółowo

Karta próby na stopień pionierki / odkrywcy

Karta próby na stopień pionierki / odkrywcy 1 Karta próby na stopień pionierki / odkrywcy Dane harcerki / harcerza: Imię i nazwisko: Adres: Adres e-mail: Telefon: Rok urodzenia: Drużyna: 40-ta Bydgoska Drużyna ZHP Synowie i Córki Wiatru Zastęp:

Bardziej szczegółowo

RAMOWY OPIS PROJEKTU Z JĘZYKA POLSKIEGO PT. Nie jestem statystycznym nastolatkiem. Czytam książki!

RAMOWY OPIS PROJEKTU Z JĘZYKA POLSKIEGO PT. Nie jestem statystycznym nastolatkiem. Czytam książki! RAMOWY OPIS PROJEKTU Z JĘZYKA POLSKIEGO PT. Nie jestem statystycznym nastolatkiem. Czytam książki! Lp. Projektowane Opis zadania Termin Odpowiedzialni Dokumentacja działania 1. Ankieta dla uczniów. Opracowanie

Bardziej szczegółowo

M Z A UR U SKI SK E I J HIST

M Z A UR U SKI SK E I J HIST NATROPACH MAZURSKIEJHISTORII I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU GIŻYCKIEGO Projekt edukacyjny skierowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych powiatu giżyckiego I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Nadrzędnym celem wychowawczym Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE jest wspomaganie

Bardziej szczegółowo

Jak ona być pożytecznym i nieść chętną pomoc bliźnim ROK 2014/2015 ROKIEM HM ŁUCJI ZAWADA HUFIEC ZHP RUDA ŚLĄSKA IM.

Jak ona być pożytecznym i nieść chętną pomoc bliźnim ROK 2014/2015 ROKIEM HM ŁUCJI ZAWADA HUFIEC ZHP RUDA ŚLĄSKA IM. HUFIEC ZHP RUDA ŚLĄSKA IM. HM ŁUCJI ZAWADA ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE /2015 1. Rok /2015 rokiem hm Łucji Zawada. W tym roku harcerskim swą uwagę kierujemy ku bohaterce naszego hufca hm Łucji Zawada ps. Luśka.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACJI PATRIOTYCZNEJ ZESPOŁU SZKÓŁ W NIEBOCKU NA ROK SZKOLNY 2014/2015

PROGRAM EDUKACJI PATRIOTYCZNEJ ZESPOŁU SZKÓŁ W NIEBOCKU NA ROK SZKOLNY 2014/2015 PROGRAM EDUKACJI PATRIOTYCZNEJ ZESPOŁU SZKÓŁ W NIEBOCKU NA ROK SZKOLNY 2014/2015 1 Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości ojczyzny oraz poszanowania dla

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Program składa się z kilku części

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Program składa się z kilku części PROGRAM WYCHOWAWCZY Celem programu wychowawczego jest wychowanie światłego człowieka, o otwartym umyśle, ale świadomego swoich korzeni i odczuwającego ścisły związek między przeszłością, teraźniejszością

Bardziej szczegółowo

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości!

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Gmina Pleśna bierze udział w projekcie Samorząd z inicjatywą realizowanym przez Fundację Biuro

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI Żarki Wielkie, 21.09.2015r. ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI NAZWA SZKOŁY Szkoła Podstawowa im. Orląt Lwowskichw Żarkach Wielkich DANE SZKOŁY ( adres, telefon, e-mail) IMIĘ I NAZWISKO AUTORA/AUTORÓW DOBREJ PRAKTYKI

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny pod hasłem Nasza wspólna Europa"

Projekt edukacyjny pod hasłem Nasza wspólna Europa Projekt edukacyjny pod hasłem Nasza wspólna Europa" Obchody 10-lecia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w Szkole Podstawowej im. Orła Białego w Biskupicach Ołobocznych Cel główny zgodny z ceremoniałem

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń Zadania konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń: ZADANIE 1 Przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Badanie świadomości ekologicznej przedszkolaków w ramach ogólnopolskiego programu badawczego dzieci i młodzieży PLAYDO. Informator dla przedszkoli.

Badanie świadomości ekologicznej przedszkolaków w ramach ogólnopolskiego programu badawczego dzieci i młodzieży PLAYDO. Informator dla przedszkoli. Badanie świadomości ekologicznej przedszkolaków w ramach ogólnopolskiego programu badawczego dzieci i młodzieży PLAYDO. Informator dla przedszkoli. DLACZEGO STWORZYLIŚMY PLAYDO? PLAYDO powstało po to,

Bardziej szczegółowo

Opinia dotycząca senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 968)

Opinia dotycząca senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 968) Opinia dotycząca senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 968) Minister Edukacji Narodowej ceni każdą inicjatywę, dzięki której uczniowie

Bardziej szczegółowo

A to sztuka polska właśnie

A to sztuka polska właśnie Włodzimierz Nikonowicz nauczyciel w ZSnr 3 w Jastrzębiu Zdroju A to sztuka polska właśnie Program autorski A to sztuka polska właśnie oparty jest na podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkół

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 14 NA ROK SZKOLNY 2013/2014

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 14 NA ROK SZKOLNY 2013/2014 PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 14 NA ROK SZKOLNY 2013/2014 Mistrzostwo swe wprowadzam nie z dzieł, lecz dokonań uczniów" H. Steinhaus Pragniemy być szkołą otwartą na potrzeby uczniów, dlatego nauczyciele

Bardziej szczegółowo

GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI

GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI Zadaniem każdego pokolenia jest zabezpieczenie i najpełniejsze poznanie dziedzictwa kulturowego swego narodu oraz wiarygodne udostępnienie

Bardziej szczegółowo

WSZYSTKO O GWIAZDKACH REGULAMIN SPRAWNOŚCI ZUCHOWYCH

WSZYSTKO O GWIAZDKACH REGULAMIN SPRAWNOŚCI ZUCHOWYCH WSZYSTKO O GWIAZDKACH REGULAMIN SPRAWNOŚCI ZUCHOWYCH wprowadzono rozkazem Naczelnika ZHP nr L.10/94 z dnia 25.09.1994 r. wersja elektroniczna http://www.zhp.org.pl V-07-1994/09/25 2 Załącznik nr 1 do Rozkazu

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA NA STOPIEŃ PRZEWODNICZKI/PRZEWODNIKA

PRZYKŁADOWE ZADANIA NA STOPIEŃ PRZEWODNICZKI/PRZEWODNIKA Komisja Stopni Instruktorskich ZHP Hufiec Ziemi Wadowickiej PRZYKŁADOWE ZADANIA NA STOPIEŃ PRZEWODNICZKI/PRZEWODNIKA Wymaganie 1. Kształtuje własną osobowość zgodnie z Prawem i Przyrzeczeniem Harcerskim,

Bardziej szczegółowo

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE Co to jest patriotyzm? Zgodnie z definicją podaną w słowniku Władysława Kopalińskiego patriotyzm oznacza: miłość ojczyzny, własnego narodu, połączoną z gotowością do ofiar

Bardziej szczegółowo

Czasopismo uczniów Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Przykonie Wydanie specjalne

Czasopismo uczniów Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Przykonie Wydanie specjalne Czasopismo uczniów Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Przykonie Wydanie specjalne Spotkanie z archeologiem Pracownik Muzeum Miasta Turku im. J. Mehoffera Bartłomiej Banasiak w interesujący sposób

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY ZASTAW TEMATÓW PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

SZKOLNY ZASTAW TEMATÓW PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 SZKOLNY ZASTAW TEMATÓW PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 NAUCZYCIEL ODPOWIEDZIALNY TEMAT Język polski 1. Lekturowe zgaduj zgadula - tworzymy karty edukacyjne do wybranych lektur. 2. Poznajemy

Bardziej szczegółowo

Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Poznaniu - rozszczepienie Konin Plany programowe na 2016 r.

Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Poznaniu - rozszczepienie Konin Plany programowe na 2016 r. Nr audycji (tak jak w załączniku nr 1) Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Poznaniu - rozszczepienie Konin Plany programowe na 2016 r. UWAGA: Jeśli dana audycja będzie zbudowana z elementów należących

Bardziej szczegółowo

Historia zapisana w glinie K U LT H U R R A 2013 P O D S U M O WAN I E P R O J E K T U

Historia zapisana w glinie K U LT H U R R A 2013 P O D S U M O WAN I E P R O J E K T U Historia zapisana w glinie K U LT H U R R A 2013 P O D S U M O WAN I E P R O J E K T U Co to jest KULTHURRA? Kulthurra to program edukacji kulturalnej, w którym uczniowie pod opieką nauczyciela przygotowują

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z PRÓBY NA STOPIEŃ PWD HUFIEC KRAKÓW - NOWA HUTA. Witaj!

SPRAWOZDANIE Z PRÓBY NA STOPIEŃ PWD HUFIEC KRAKÓW - NOWA HUTA. Witaj! 1 Witaj! Komisja Stopni instruktorskich Hufca Kraków Nowa Huta postanowiła opracować wzór, przykład sprawozdania z próby na stopień instruktorski, aby ujednolicić sposób opisania realizacji zadań. Ułatwi

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II.

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II. DOBRA PRAKTYKA Nazwa szkoły: Imię i nazwisko dyrektora: Dobra praktyka(nazwa programu, działań): Ilość uczniów objętych programem/działaniami: Odpowiedzialni, organizatorzy i partnerzy: Okres czasowy realizacji:

Bardziej szczegółowo

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości REGULAMIN Miejskiego Konkursu na Program Edukacyjny Szkoły z zakresu Wychowania Patriotycznego Drogi Tarnowian do niepodległości w związku z 3-letnim

Bardziej szczegółowo

dr Michał Daszczyszak Prezes Stowarzyszenia MEC

dr Michał Daszczyszak Prezes Stowarzyszenia MEC dr Michał Daszczyszak Prezes Stowarzyszenia MEC WYBRANE PROJEKTY REALIZOWANE PRZEZ STOWARZYSZENIE MEC I CENTRUM MŁODZIEŻY IM. DR H. JORDANA W KRAKOWIE Młodzież Pamięta z Tramwajem Patriotycznym Przegląd

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Wniosko wana kwota (zł) Kwota dofinans owania (zł) Całość zadania (zł) Nazwa organizacji. Lp. Opis oferty UWAGI

Zadanie 1. Wniosko wana kwota (zł) Kwota dofinans owania (zł) Całość zadania (zł) Nazwa organizacji. Lp. Opis oferty UWAGI KOMUNIKAT Rozstrzygnięcie konkursu dla organizacji pozarządowych i podmiotów dopuszczonych w Ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie - na realizację zadań publicznych w zakresie kultury

Bardziej szczegółowo

BUILDING CULTURAL AWARENESS AND ENGLISH TO CHILDREN COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE

BUILDING CULTURAL AWARENESS AND ENGLISH TO CHILDREN COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE THE MASK TYTUŁ PROGRAMU: BUILDING CULTURAL AWARENESS AND COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING ENGLISH TO CHILDREN Przedmiot: Pozalekcyjne Koło Zainteresowań Języka Angielskiego Program

Bardziej szczegółowo

Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży. Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz

Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży. Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz Cele referatu Przedstawienie opinii młodzieży nt. obecności kultury w nauczaniu języka kaszubskiego

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny uczniów klasy II a Korczak król dzieci

Projekt edukacyjny uczniów klasy II a Korczak król dzieci Janusz Korczak Projekt edukacyjny uczniów klasy II a Korczak król dzieci Projekt realizowany jest przez uczniów II klasy Gimnazjum nr 1 w Błoniu pod kierunkiem nauczyciela, pani Anety Kobosz. Idea przybliżenia

Bardziej szczegółowo

ojczyzna to kraj dzieciństwa miejsce urodzenia to jest ta mała najbliższa ojczyzna miasto miasteczko wieś ulica dom podwórko ( ) Tadeusz Różewicz

ojczyzna to kraj dzieciństwa miejsce urodzenia to jest ta mała najbliższa ojczyzna miasto miasteczko wieś ulica dom podwórko ( ) Tadeusz Różewicz Edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe Ziemi Suwalskiej. Program ścieżki edukacyjnej dla klas IV-VI szkoły podstawowej. ojczyzna to kraj dzieciństwa miejsce urodzenia to jest ta mała najbliższa ojczyzna

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 258 IM. GEN. JAKUBA JASIŃSKIEGO W WARSZAWIE

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 258 IM. GEN. JAKUBA JASIŃSKIEGO W WARSZAWIE SZKOLNY PROGRAM AKTYWNEJ WSPÓŁPRACY SZKOŁA PODSTAWOWA NR 258 IM. GEN. JAKUBA JASIŃSKIEGO W WARSZAWIE Dokument ten jest podsumowaniem udziału szkoły w projekcie Szkoła współpracy. Uczniowie i rodzice kapitałem

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PODSTAWOWE. oferta edukacyjna 2013/2014

SZKOŁY PODSTAWOWE. oferta edukacyjna 2013/2014 Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie Muzeum dla Dzieci im. J. Korczaka Pracownie Etnograficzne, Wystawy SZKOŁY PODSTAWOWE oferta edukacyjna 2013/2014 www.ethnomuseum.pl edukacja działanie inspiracja

Bardziej szczegółowo

Innowacja pedagogiczna KRAKÓW moje miasto, moja historia z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego. Autor Michał Lubera

Innowacja pedagogiczna KRAKÓW moje miasto, moja historia z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego. Autor Michał Lubera Innowacja pedagogiczna KRAKÓW z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego Autor Michał Lubera Innowacja pedagogiczna Kraków moje miasto, moja historia jest innowacją programowo-metodyczną.

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

P O M A G A J M Y R A Z E M!!!

P O M A G A J M Y R A Z E M!!! P O M A G A J M Y R A Z E M!!! Ty też możesz zostać wolontariuszem Jak dobrze, że jest ktoś, do kogo możesz zwrócić się o pomoc. Jak dobrze, że ty jesteś, by komuś przyjść z pomocą, po prostu przy nim

Bardziej szczegółowo

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych.

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI 2013 - raport Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI CHCĄ ZMIENIAĆ ŚWIAT Wszyscy doskonale wiemy, że młodych ludzi

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

Plastyka. Wymagania edukacyjne--kryteria oceniania

Plastyka. Wymagania edukacyjne--kryteria oceniania Plastyka Wymagania edukacyjne--kryteria oceniania ocena celująca - dysponuje wiedzą i umiejętnościami znacznie wykraczającymi poza wymagania edukacyjne sformułowane dla jego poziomu; - sprawnie, świadomie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Pedagogicznej Nr 6/2013 z dnia 10.09.2013r. PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Wrzesień 2013 r. PODSTAWA PRAWNA Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

Harcerstwo a szkoła partnerzy w wychowaniu. Ośrodek Kształcenia Kadr "Quercus"

Harcerstwo a szkoła partnerzy w wychowaniu. Ośrodek Kształcenia Kadr Quercus Harcerstwo a szkoła partnerzy w wychowaniu Partnerstwo zapisane w dokumentach USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Art. 2a. 1. System oświaty wspierają organizacje pozarządowe, w tym organizacje

Bardziej szczegółowo

Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego Dzieci i Młodzieży Szkolnej

Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego Dzieci i Młodzieży Szkolnej Regulamin Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego Dzieci i Młodzieży Szkolnej I Założenia ogólne konkursu Celem konkursów krasomówczych jest zwrócenie uwagi dzieci i młodzieży na potrzebę pielęgnacji języka

Bardziej szczegółowo

Hasło Roku: Wielkopolska da się lubić

Hasło Roku: Wielkopolska da się lubić Zintegrowany plan godzin wychowawczych dla Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Matki Jadwigi Borzęckiej Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstania Pańskiego Rok szkolny 2010/2011 Hasło Roku: Wielkopolska

Bardziej szczegółowo

Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE. Autor: Małgorzata Marzec

Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE. Autor: Małgorzata Marzec Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH Autor: Małgorzata Marzec Podstawa programowa przedmiotu wiedza o kulturze CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE I.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY TYTUŁ: ZAPRASZAMY DO PSZCZYNY OPRACOWANIE I PROWADZENIE ZAJĘĆ: mgr Anna Ryba. Strona 1 z 6

PROJEKT EDUKACYJNY TYTUŁ: ZAPRASZAMY DO PSZCZYNY OPRACOWANIE I PROWADZENIE ZAJĘĆ: mgr Anna Ryba. Strona 1 z 6 PROJEKT EDUKACYJNY REALIZOWANY W KL. IV B OD KWIETNIA DO CZERWCA 2007 R. TYTUŁ: ZAPRASZAMY DO PSZCZYNY OPRACOWANIE I PROWADZENIE ZAJĘĆ: mgr Strona 1 z 6 TEMAT: Zapraszamy do Pszczyny. CEL GŁÓWNY: wykonanie

Bardziej szczegółowo

Radosne obchody Święta Niepodległości projekt do realizacji przez Samorząd Szkolny w gimnazum lub szkole ponadgimnazjalnej

Radosne obchody Święta Niepodległości projekt do realizacji przez Samorząd Szkolny w gimnazum lub szkole ponadgimnazjalnej Zespół Szkół Teleinformatycznych i Elektronicznych we Wrocławiu Radosne obchody Święta Niepodległości projekt do realizacji przez Samorząd Szkolny w gimnazum lub szkole ponadgimnazjalnej Opracowanie: Jolanta

Bardziej szczegółowo

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI MAJ 2014 ROK Nauczyciel realizujący: Iwona Piaskowska Z okazji dziesiątej rocznicy przyjęcia Polski do wspólnoty państw europejskich wspólnie z dziećmi

Bardziej szczegółowo

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły?

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Projekt edukacyjny realizowany w Publicznym Gimnazjum im. Biskupa Piotra Gołębiowskiego w Jedlińsku w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Karta próby na stopień: samarytanki / ćwika

Karta próby na stopień: samarytanki / ćwika 1 Karta próby na stopień: samarytanki / ćwika Dane harcerki / harcerza: Imię i nazwisko: Adres: Adres e-mail: Telefon: Rok urodzenia: Drużyna: 40-ta Bydgoska Drużyna ZHP Synowie i Córki Wiatru Zastęp:

Bardziej szczegółowo

4. Rozpoznawanie zasobów społeczności lokalnej w materiałach prasowych.

4. Rozpoznawanie zasobów społeczności lokalnej w materiałach prasowych. 4. Rozpoznawanie zasobów społeczności lokalnej w materiałach prasowych. CELE ZAJĘĆ WYNIKAJĄCE Z ZAŁOŻEŃ PROGRAMU: 1. Uczniowie uczą się rozpoznawać zasoby społeczności lokalnej. PO ZAJĘCIACH UCZEŃ POWINIEN:

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Hufca Pruszków na lata 2015-2019 -

Program Rozwoju Hufca Pruszków na lata 2015-2019 - Program Rozwoju Hufca Pruszków na lata 2015-2019 WIZJA Hufiec Pruszków ZHP jest organizacją wychowującą młodych ludzi poprzez dobry i stymulujący program. Kadra instruktorska jest przygotowana do pełnienia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W DĄBROWIE GÓRNICZEJ NA LATA 2013-2016.

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W DĄBROWIE GÓRNICZEJ NA LATA 2013-2016. KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W DĄBROWIE GÓRNICZEJ NA LATA 2013-2016. D Ą B R O W A G Ó R N I C Z A Misja Szkoły Nasza szkoła nie tylko Cię oceni to szkoła, która

Bardziej szczegółowo

Kalendarz imprez kulturalnych Gminny Ośrodek Kultury w Gorzycach 2009 rok. STYCZEŃ. Środowiskowy Dom Kultury w Gorzycach

Kalendarz imprez kulturalnych Gminny Ośrodek Kultury w Gorzycach 2009 rok. STYCZEŃ. Środowiskowy Dom Kultury w Gorzycach Kalendarz imprez kulturalnych Gminny Ośrodek Kultury w Gorzycach 2009 rok. STYCZEŃ 18 styczeń - Nad Betlejem Koncert kolęd i pastorałek w wykonaniu Orkiestry Dętej Gminnego Ośrodka Kultury w Gorzycach

Bardziej szczegółowo

Edukacja krajoznawczo turystyczna w klasach I III

Edukacja krajoznawczo turystyczna w klasach I III Szkoła Podstawowa Nr 41 im. Maksymiliana Golisza w Szczecinie Edukacja krajoznawczo turystyczna w klasach I III Autor programu: Anna Iskra Szczecin 2000r. Cobyłonamobce,będzie nam znane. Bo nauczyciel

Bardziej szczegółowo

Być wychowawcą - znaczy: dawać, służyć, pomagać, inspirować Aleksander Kamiński

Być wychowawcą - znaczy: dawać, służyć, pomagać, inspirować Aleksander Kamiński Być wychowawcą - znaczy: dawać, służyć, pomagać, inspirować Aleksander Kamiński Projekt edukacyjny Miejskiego Przedszkola nr 4 Leśna Kraina i Chorągwi Mazowieckiej ZHP Hufca Sokołów Podlaski im. Janusz

Bardziej szczegółowo

OFERTA PROGRAMOWA POLSKIEGO STOWARZYSZENIA PEDAGOGÓW I ANIMATORÓW KLANZA 2011/2012

OFERTA PROGRAMOWA POLSKIEGO STOWARZYSZENIA PEDAGOGÓW I ANIMATORÓW KLANZA 2011/2012 Witamy serdecznie w nowym roku szkolnym 2011/2012 Zapraszamy do korzystania z naszych warsztatów metodami KLANZY Dbamy o to, aby nasza oferta warsztatowa była dla wszystkich atrakcyjna, ciekawa i wyjątkowa.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO WOLONTARIATU

PROGRAM SZKOLNEGO WOLONTARIATU PROGRAM SZKOLNEGO WOLONTARIATU Chcemy Pomagać Ważny jest rodzaj pomocy, którą się oferuje, ale jeszcze ważniejsze od tego jest serce, z jakim tej pomocy się udziela Jan Paweł II 1 Okres nauki w szkole

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna i przyjazna szkoła

Bezpieczna i przyjazna szkoła Zespół Szkół Nr 3 Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Gustawa Morcinka, Gimnazjum nr 4 ul. Mickiewicza 11 43-430 Skoczów to Bezpieczna i przyjazna szkoła Budynek główny Zespołu Szkół nr 3 Tel./fax: 33 853 37 12

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY ŚLADAMI CZARNYCH STÓP. CZYLI ŁYSOGÓRY I PONIDZIE

PROJEKT EDUKACYJNY ŚLADAMI CZARNYCH STÓP. CZYLI ŁYSOGÓRY I PONIDZIE Julia Miśkowicz, Maria Jezierczak, Bożena Niemiec, Anna Waksmundzka, Maria Pawlica Urszula Hanula, Anna Stronczek PROJEKT EDUKACYJNY ŚLADAMI CZARNYCH STÓP. CZYLI ŁYSOGÓRY I PONIDZIE UCZESTNICY: KLASY 1-6

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY DRUŻYNY HARCERSKIEJ w Poniecu na okres próbny - 2014/2015

PLAN PRACY DRUŻYNY HARCERSKIEJ w Poniecu na okres próbny - 2014/2015 PLAN PRACY DRUŻYNY HARCERSKIEJ w Poniecu na okres próbny - 2014/2015 CHARAKTERYSTYKA DRUŻYNY: Kadra: Drużyna: Zbiórki: Drużynowy pwd. Paweł Szynka Przyboczna dh. Agnieszka Szynka Drużyna zgodnie z metodyką

Bardziej szczegółowo

Działania z Pasją realizowane przez uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im Kamili i Józefa Spytków w Mircu

Działania z Pasją realizowane przez uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im Kamili i Józefa Spytków w Mircu Adres szkoły lub placó wki (nr telefonu) Stary 10 27-220 Szkolny koordynator działań (imię i nazwisko oraz dane do kontaktu) Renata Bogucka Nazwa organizacji pozarządowej z którą współpracuje szkoła lub

Bardziej szczegółowo

Lista projektów edukacyjnych dla klas II i III gimnazjum do realizacji w roku szkolnym 2011/2012.

Lista projektów edukacyjnych dla klas II i III gimnazjum do realizacji w roku szkolnym 2011/2012. Lista projektów edukacyjnych dla klas II i III gimnazjum do realizacji w roku szkolnym 2011/2012. nauczyciel: Małgorzata Kubisz (język polski) 1. Wpływ mediów na życie codzienne. Cele: uświadomienie roli

Bardziej szczegółowo

Strona1 PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ ZESPOŁU SZKÓŁ W ZEGRZU. Rok szkolny 2014/2015

Strona1 PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ ZESPOŁU SZKÓŁ W ZEGRZU. Rok szkolny 2014/2015 Strona1 PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ ZESPOŁU SZKÓŁ W ZEGRZU Rok szkolny 2014/2015 Strona2 Założenie programu: Rozwój ucznia w sferze społecznej, moralnej, intelektualnej i fizycznej Cel wychowania:

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU PRZEDSZKOLA NR 6 IM. BAJKA W WOŁOMINIE

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU PRZEDSZKOLA NR 6 IM. BAJKA W WOŁOMINIE KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU PRZEDSZKOLA NR 6 IM. BAJKA W WOŁOMINIE NAJWAŻNIEJSZE W PRACY PRZEDSZKOLA BAJKA JEST: Edukacja zdrowotna (w tym ruchowo muzyczna) Edukacja ekologiczna z edukacją dla bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 18 gier miejskich i pikników rodzinnych w 18 dzielnicach Warszawy - propozycja współpracy

Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 18 gier miejskich i pikników rodzinnych w 18 dzielnicach Warszawy - propozycja współpracy Kapitan Warszawa ratuje stolicę! 18 gier miejskich i pikników rodzinnych w 18 dzielnicach Warszawy - propozycja współpracy List przewodni Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszam do współpracy przy organizacji

Bardziej szczegółowo

Hala sportowa ZST. Starostwo Powiatowe. Galeria Piwnica MDK. Promocja twórczości wychowanków

Hala sportowa ZST. Starostwo Powiatowe. Galeria Piwnica MDK. Promocja twórczości wychowanków 1 KALENDARIUM IMPREZ /2016 L.p. Termin Nazwa Miejsce Opis 1. wrzesień VIII Święto Pieczonego Ziemniaka Impreza mam na celu krzewienie tradycji ludowych. Integrowanie środowiska lokalnego poprzez wspólną

Bardziej szczegółowo

Regulamin stopni harcerskich

Regulamin stopni harcerskich Regulamin stopni harcerskich Rozdział I TRYB ZDOBYWANIA STOPNI 1. Przepisy wstępne. 1.1. Regulamin składa się z: - trybu zdobywania gwiazdek zuchowych i stopni, - wymagania na gwiazdki zuchowe, - wymagania

Bardziej szczegółowo

Piękna nasza Polska cała

Piękna nasza Polska cała Piękna nasza Polska cała Zapraszamy Nauczycieli i Dzieci do wspólnej zabawy... mającej na celu nawiązanie współpracy między przedszkolami z różnych stron Polski, wzajemne poznanie kultury i tradycji poszczególnych

Bardziej szczegółowo

ul. Szkolna 4A 62-731 Przykona tel/fax 63 279 17 21 www.przykona.edu.pl szkola@przykona.edu.pl

ul. Szkolna 4A 62-731 Przykona tel/fax 63 279 17 21 www.przykona.edu.pl szkola@przykona.edu.pl ul. Szkolna 4A 62-731 Przykona tel/fax 63 279 17 21 www.przykona.edu.pl szkola@przykona.edu.pl PROMOTOR EKOLOGII Decyzją Narodowej Rady Ekologicznej, zostali wybrani laureaci i wyróżnieni XIII Edycji Narodowego

Bardziej szczegółowo

Are you superstitious? Przesądy w kulturze angielskiej i polskiej.

Are you superstitious? Przesądy w kulturze angielskiej i polskiej. Are you superstitious? Przesądy w kulturze angielskiej i polskiej. pogłębianie wiedzy w zakresie znajomości krajów anglojęzycznych oraz ich tradycji i kultury, pogłębianie wiedzy w zakresie słownictwa

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu NOWE TECHNOLOGIE NA USŁUGACH EDUKACJI Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI SPORTOWYMI W DOBRZENIU WIELKIM NAUCZYCIEL PROWADZĄCY ZAJĘCIA Elżbieta Rychlik

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 1 Ferie zimowe to wymarzony czas dla dzieci. Jak co roku nasza placówka zorganizowała wiele ciekawych zajęć, które rozpoczęły się już 14 lutego w sobotę. Chętne

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI

PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI Nazwa szkoły /placówki Imię i nazwisko dyrektora Zespół Szkół im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Publiczne Gimnazjum w Bogatem Piotr Sekuna szkoły / placówki Adres Bogate 11 Tel.

Bardziej szczegółowo

Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość. Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku

Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość. Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku GORCE W 2004 r. GPN został włączony do sieci Natura 2000 jako Obszar Specjalnej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

9 czerwca 2015r. Konferencja pn. Co dalej z nami pytają obszary Natura 2000

9 czerwca 2015r. Konferencja pn. Co dalej z nami pytają obszary Natura 2000 9 czerwca 2015r. Konferencja pn. Co dalej z nami pytają obszary Natura 2000 Zespół Szkół im. Stanisława Staszica w Gąbinie składa się z następujących szkół: Liceum Ogólnokształcące Technikum Zasadnicza

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA PRAWDZIWA ROMSKA MUZYKA! IV MIĘDZYNARODOWE DNI KULTURY ROMSKIEJ w Krakowie 2015. 31 lipca Nowa Huta 1-2 sierpnia Krakowskie Błonia

INFORMACJA PRAWDZIWA ROMSKA MUZYKA! IV MIĘDZYNARODOWE DNI KULTURY ROMSKIEJ w Krakowie 2015. 31 lipca Nowa Huta 1-2 sierpnia Krakowskie Błonia IV MIĘDZYNARODOWE DNI KULTURY ROMSKIEJ w Krakowie 2015 FESTIWAL KULTURY ROMSKIEJ W KRAKOWIE OD 2012 ROKU INFORMACJA IV MIĘDZYNARODOWE DNI KULTURY ROMSKIEJ w Krakowie 2015 GŁÓWNE CELE PROJEKTU: Głównym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYZNAWANIA TYTUŁU SZKOLNEGO LAUREATA NAUKI ORAZ TYTUŁU NAJLEPSZY Z NAJLEPSZYCH W POSZCZEGÓLNYCH DZIEDZINACH NAUCZANIA

REGULAMIN PRZYZNAWANIA TYTUŁU SZKOLNEGO LAUREATA NAUKI ORAZ TYTUŁU NAJLEPSZY Z NAJLEPSZYCH W POSZCZEGÓLNYCH DZIEDZINACH NAUCZANIA REGULAMIN PRZYZNAWANIA TYTUŁU SZKOLNEGO LAUREATA NAUKI ORAZ TYTUŁU NAJLEPSZY Z NAJLEPSZYCH W POSZCZEGÓLNYCH DZIEDZINACH NAUCZANIA Szkolny Laureat Nauki 1. Nagrodą Szkolnego Laureata Nauki jest Złoty klucz

Bardziej szczegółowo

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

Termin realizacji zadania. IV kwartał 2011 r. od 11 stycznia 2012 do 31 grudnia 2012 r.

Termin realizacji zadania. IV kwartał 2011 r. od 11 stycznia 2012 do 31 grudnia 2012 r. Harmonogram konkursów na realizację zadań publicznych Województwa Dolnośląskiego w 2012 r. Nazwa zadania priorytetowego/konkursu Termin ogłoszenia konkursu Termin realizacji zadania Pula środków do rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 6 im. JANA PAWŁA II w Białej Podlaskiej

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 6 im. JANA PAWŁA II w Białej Podlaskiej KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 6 im. JANA PAWŁA II w Białej Podlaskiej Misją szkoły jest rozwijanie kompetencji określonych w zaleceniach Parlamentu Europejskiego z roku 2006 oraz kształtowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ W KRAJENCE

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ W KRAJENCE PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ W KRAJENCE 1 Podstawy prawne szkolnego programy wychowawczego Podstawą do sporządzenia niniejszego programu stanowią następujące

Bardziej szczegółowo