ZASADY I KRYTERIA WYZNACZANIA OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZASADY I KRYTERIA WYZNACZANIA OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM"

Transkrypt

1

2

3

4 ZARZĄD WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO ZASADY I KRYTERIA WYZNACZANIA OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM DOKUMENT WDROŻENIOWY ZAKTUALIZOWANEJ STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO DO 2020 ROKU OPRACOWANY PRZEZ WIELKOPOLSKIE BIURO PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO W POZNANIU PRZY WSPÓŁPRACY DEPARTAMENTU POLITYKI REGIONALNEJ URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO POZNAŃ 2013 r.

5 OPRACOWANIE WSPÓŁPRACA Wielkopolskie Biuro Planowania Przestrzennego w Poznaniu al. Niepodległości Poznań Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego ul. Szyperska Poznań DYREKTOR Marek Bryl DYREKTOR Grzegorz Potrzebowski KIEROWNIK PRACOWNI PLANU WOJEWÓDZTWA Stefan Dutkowiak GŁÓWNY PROJEKTANT Adam Derc ODDZIAŁ ANALIZ REGIONALNYCH Krzysztof Borkowicz Iwona Borkowska dr Mieczysław Borówka Jacek Kasprzyk Michał Rejewski ZESPÓŁ PROJEKTOWY Ewa Arabas - Piotrowska Konrad Borowski Justyna Choroszko Małgorzata Czerniak Agata Jakubowicz Malwina Jankowiak Elżbieta Kozłowska Mateusz Krygier Paweł Krysztafkiewicz Tomasz Kuźniar Jowita Maćkowiak (z-ca głównego projektanta) Agnieszka Podgórska Bogdan Reiter Patryk Stojanowicz Dominika Szymczyk-Stefańska Wojciech Zabawa PROJEKT OKŁADKI Ewa Prejs

6 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP 5 2. SYSTEMATYKA OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH WEDŁUG KONCEPCJI PRZESTRZENNEGO ZAGOSPODAROWANIA KRAJU OBSZARY FUNKCJONALNE W ZAKTUALIZOWANEJ STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO DO 2020 ROKU 4. DELIMITACJA OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH MIEJSKIE OBSZARY FUNKCJONALNE I. Miejski obszar funkcjonalny ośrodka wojewódzkiego Poznański Obszar Metropolitalny II. III. Miejski obszar funkcjonalny ośrodków regionalnych Aglomeracja Kalisko Ostrowska Miejskie obszary funkcjonalne ośrodków subregionalnych Konin Leszno Piła Gniezno IV. Miejskie obszary funkcjonalne ośrodków lokalnych 26 WIEJSKIE OBSZARY FUNKCJONALNE V. Wiejskie obszary funkcjonalne uczestniczące w procesach rozwojowych 28 VI. Wiejskie obszary funkcjonalne wymagające wsparcia procesów rozwojowych 31 OBSZARY FUNKCJONALNE SZCZEGÓLNEGO ZJAWISKA W SKALI MAKROEKONOMICZNEJ VII. Obszary ochrony gleb dla celów produkcji rolnej 33 VIII. Tereny zamknięte 36 IX. Obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi 39 OBSZARY KSZTAŁTOWANIA POTENCJAŁU ROZWOJOWEGO X. Obszary cenne przyrodniczo 42 XI. Obszary ochrony krajobrazów kulturowych 46 XII. Obszary ochrony i kształtowania zasobów wodnych 49 XIII. Obszary strategicznych złóż kopalin 51 OBSZARY FUNKCJONALNE WYMAGAJĄCE ROZWOJU NOWYCH FUNKCJI PRZY UŻYCIU INSTRUMENTÓW WŁAŚCIWYCH POLITYCE REGIONALNEJ XIV. Obszary o najniższym stopniu rozwoju i pogarszających się perspektywach rozwojowych XV. Miasta i inne obszary tracące dotychczasowe funkcje społeczno-gospodarcze 58 XVI. Obszary o najniższej dostępności do usług warunkujących możliwości rozwojowe XVII. Obszary o najniższej dostępności transportowej do ośrodków wojewódzkich BIBLIOGRAFIA

7 1. WSTĘP Zasady i kryteria wyznaczania obszarów funkcjonalnych w województwie wielkopolskim to opracowanie o charakterze analitycznym. Za pomocą zestawu wskaźników i kryteriów o charakterze statystycznym, funkcjonalnym lub geograficznym zostały wyznaczone granice obszarów funkcjonalnych na terenie województwa wielkopolskiego. Dokument ten jest też wdrożeniem ustaleń Zaktualizowanej strategii rozwoju województwa wielkopolskiego do roku Zapisana w niej zasada terytorializacji celów szczegółowych, do czasu aktualizacji Planu zagospodarowania przestrzennego województwa wielkopolskiego, zostaje wprowadzona do systemu narzędzi prowadzenia polityki rozwoju regionu poprzez poniższe zasady i kryteria. Pojęcie obszaru funkcjonalnego, jako elementu polityki regionalnej, wprowadziła Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Jednym z procesów, jakim podlegają polityki publiczne na świecie, a szczególnie w Europie jest przechodzenie od podejścia sektorowego do zintegrowanego podejścia terytorialnego (integrated territorial approach). Charakteryzuje się ono ukierunkowaniem na wykorzystanie endogenicznych potencjałów terytoriów określonych funkcjonalnie, integracją działań publicznych w wymiarze przestrzennym oraz wielopoziomowym systemem zarządzania 1. Jest to nowa forma określająca ścisłą relację między dokumentami strategicznymi i planistycznymi. Terytorializacja celów Strategii rozwoju województwa określona została jako jedno z podstawowych przesłanek dla jej aktualizacji. Ta sytuacja wymusza bardziej sparametryzowany charakter strategii rozwoju województwa wielkopolskiego. W odróżnieniu od dokumentu przyjętego w 2005 roku, Zaktualizowana strategia musi identyfikować obszary problemowe i definiować obszary wsparcia, których zasięg powinny określać dokumenty wdrożeniowe, a docelowo Plan zagospodarowania przestrzennego województwa 2. Obszary funkcjonalne charakteryzują się zwartym układem przestrzennym, choć w kilku przypadkach, ze względu na badane zjawiska, uzyskany obraz delimitacji jest rozproszony. Granice obszaru funkcjonalnego powinny odpowiadać systemowi powiązań funkcjonalnych. W przypadku obszarów funkcjonalnych dotyczących osadnictwa ta cecha jest konstytuująca. Jednak obszary funkcjonalne wymagające rozwoju nowych funkcji przy użyciu instrumentów właściwych polityce regionalnej nie zawsze odwzorowują relacje i powiązania lokalne. W tym przypadku zastąpiono je współwystępowaniem cech i zjawisk o podobnym natężeniu, jednolitością cech geograficznych, potencjałów lub problemów. Cechą wiążącą wszystkie obszary funkcjonalne jest spójność celów rozwoju. Mozaika wielokrotnie nakładających się obszarów funkcjonalnych w poszczególnych częściach regionu pozwala na dokładne i skuteczne adresowanie odpowiednich działań i narzędzi finansowych dla wsparcia rozwoju Wielkopolski. Zaprezentowana delimitacja obszarów funkcjonalnych ma zatem znaczenie podwójne. Z jednej strony jest uszczegółowieniem i terytorializacją celów określonych w Strategii. Zapewni 1 Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030, dokument przyjęty przez Radę Ministrów 13 grudnia 2011 roku. 2 Zaktualizowana Strategia Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku, Załącznik do Uchwały Nr XXIX/559/12, Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 17 grudnia 2012 roku

8 to możliwość ich zróżnicowania przestrzennego i nadania priorytetów. Z drugiej strony stanie się jedną z podstaw dla rozpoczęcia prac nad przygotowaniem aktualizacji Planu zagospodarowania przestrzennego województwa wielkopolskiego. Jego nowa forma i zakres powinny być dostosowane zarówno do Zaktualizowanej strategii, jak i zróżnicowania wewnętrznego Wielkopolski. Delimitacja obszarów funkcjonalnych jest też nowym sposobem wdrażania pozaplanistycznych narzędzi wspierania rozwoju województwa, precyzyjnie dostosowanych do lokalnych cech i potencjałów rozwojowych. Zgodnie z zapisami Zaktualizowanej strategii rozwoju województwa wielkopolskiego do 2020 roku dokument poniższy ma charakter wdrożeniowy. Oznacza to, że do czasu przyjęcia aktualizacji Planu zagospodarowania przestrzennego województwa wielkopolskiego, którego ustalenia będą wprowadzały poszczególne kategorie obszarów funkcjonalnych, niniejszy dokument stanowić będzie wsparcie dla decyzji Samorządu Województwa Wielkopolskiego. Wskazania przestrzenne zawarte w dokumencie nie mają charakteru wykluczającego miast i gmin z udziału w realizacji zapisów Strategii. Określa to rolę poniższego dokumentu jako opracowania pomocniczego, z którego można czerpać przesłanki dla terytorializacji działań Samorządu Województwa. Wskazane w nim obszary funkcjonalne mogą się stać elementem dodatkowego kryterium, które z założenia nie może stanowić podstawy do wykluczania obszarów położonych poza wskazanymi obszarami funkcjonalnymi, z ubiegania się o finansowe i poza finansowe elementy polityki rozwoju regionu. Jednym z podstawowych założeń poniższego dokumentu jest wprowadzenie zasady aktualizacji i monitorowania zmian w rozwoju regionu. Pozwala ona na precyzyjne dopasowanie granic obszarów funkcjonalnych do rzeczywistych problemów lub procesów je konstytuujących oraz na szybką reakcję na zmieniające się zewnętrzne uwarunkowania rozwoju. Zmiany w otoczeniu prawnym zagadnienia obszarów funkcjonalnych lub przygotowanie przepisów wykonawczych do obowiązujących ustaw spowodować może nie tylko potrzebę aktualizacji wyznaczonych granic obszarów funkcjonalnych, ale w bardziej złożonych sytuacjach weryfikację założeń służących ich delimitacji (np. założenia ciągłości przestrzennej lub łączenia różnych typów obszarów funkcjonalnych). Zastosowana metoda delimitacji obszarów funkcjonalnych w Wielkopolsce oraz wykorzystywane narzędzia do jej przeprowadzenia umożliwiają szybką i bezproblemową nowelizację dokumentu. Poniższe opracowanie sporządzone zostało w oparciu o dostępne dane źródłowe dla możliwie najdłuższego okresu porównawczego. Dla zachowania adekwatności i rzetelności opracowania zaleca się jego okresową weryfikację (co najmniej raz w roku). Takie działanie, szczególnie w zakresie tych typów obszarów funkcjonalnych, które dotyczą wspierania rozwoju społeczno - gospodarczego, pozwoli na stałą aktualizację stanu diagnozowanych problemów oraz ewentualnych zmian ich trendów. Delimitacja obszarów funkcjonalnych przeprowadzona została w oparciu o granice administracyjne miast i gmin. Takie założenie pozwala, z jednej strony, na wykorzystanie aktualnych informacji statystycznych, przypisanych dla terenu całej gminy, z drugiej strony powoduje, że niezależnie od rzeczywistego zasięgu zjawisk przestrzennych, obszarem funkcjonalnym objęta zostaje w całości jednostka samorządu terytorialnego, na terenie której stwierdzono występowanie odpowiednich cech

9 Własnością szczególną podziału administracyjnego województwa wielkopolskiego jest występowanie 11 podwójnych jednostek samorządu lokalnego (JST) (np. gmina miejska Kościan i gmina wiejska Kościan), gdzie teren miasta i teren wiejski je otaczający są odrębnymi podmiotami prawnymi. Ta sytuacja powoduje, że agregacja danych statystycznych dla kryteriów wykorzystanych w analizie, może powodować zbytnie uogólnienie i, paradoksalnie, pozbawiać gminy uczestnictwa w obszarach funkcjonalnych. Przypadek ten dotyczy następujących jednostek terytorialnych: Chodzieży, Czarnkowa, Gniezna, Kościana, Koła, Obrzycka, Ostrowa Wielkopolskiego, Słupcy, Turka, Wągrowca i Złotowa. Dla zachowania spójności przestrzennej wyznaczonych obszarów oraz dla zapewnienia ciągłości i adekwatności polityki regionu, przyjęto założenie, że uczestnictwo jednego z podwójnych JST automatycznie włącza drugą. Powyższe założenie zostało zastosowane do następujących obszarów funkcjonalnych: obszary ochrony gleb dla produkcji rolnej, obszary ochrony krajobrazów kulturowych, obszary o najniższym stopniu rozwoju i pogarszających się perspektywach rozwoju, obszary tracące dotychczasowe funkcje społeczno gospodarcze, obszary o najniższej dostępności do usług. Ze względu na złożony charakter narzędzi polityki rozwoju regionu oraz zróżnicowanie podmiotów, do których może być kierowana interwencja Samorządu Województwa Wielkopolskiego, dopuszcza się możliwość włączania bądź wyłączania gmin miejskich oraz terenów miast gmin miejsko-wiejskich, o ile wynika to z potrzeb realizacji odpowiednich programów. 2. Systematyka obszarów funkcjonalnych według Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju KPZK 2030 wprowadzając pojęcie obszaru funkcjonalnego, bazuje na definicji obszaru problemowego, zawartej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym 3. Zgodnie z ustawą obszar problemowy to obszar szczególnego zjawiska z zakresu gospodarki przestrzennej lub występowania konfliktów przestrzennych, wskazywany w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub określony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wobec nowych wyzwań dla polityki regionalnej oraz ze względu na konieczność stosowania bardziej precyzyjnych metod oddziaływania na zjawiska i trendy wewnątrzregionalne, KPZK 2030 rozbudowuje tą definicję i przekształca ją w zwarty układ przestrzenny składający się z funkcjonalnie powiązanych terenów, charakteryzujących się wspólnymi uwarunkowaniami i przewidywanymi, jednolitymi celami rozwoju. Dla takiej definicji KPZK 2030 ustala systematykę obszarów funkcjonalnych i określa ich podstawowe cechy. Pierwszą grupą są obszary funkcjonalne związane z zagadnieniami i problemami sieci osadniczej. Obok obowiązkowych dla poziomu planowania wojewódzkiego miejskich obszarów funkcjonalnych ośrodków wojewódzkich (w tym obszarów metropolitalnych), KPZK 2030 wskazuje 3 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647, poz. 951 i poz oraz z 2013 r. poz. 21 i poz. 405) - 7 -

10 inne obszary, które ze względu na lokalne potrzeby i uwarunkowania można wyznaczać na poziomie regionów. Są to obszary funkcjonalne ośrodków regionalnych, ośrodków subregionalnych, ośrodków lokalnych oraz dwa typy obszarów funkcjonalnych skupiających dwie odrębne kategorie terenów wiejskich uczestniczących w procesach rozwojowych oraz wymagających wsparcia procesów rozwojowych. Z powyższych jedynie obszary funkcjonalne terenów wiejskich wymagających wsparcia procesów rozwojowych są obowiązkowo wyznaczane przez strategię województwa i plan zagospodarowania przestrzennego województwa. Kolejną kategorią obszarów funkcjonalnych są obszary szczególnego zjawiska w skali makroekonomicznej. Dla terenu Wielkopolski należą do nich: obszary ochrony gleb dla celów produkcji rolnej, tereny zamknięte oraz obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi. Ta grupa obszarów wyznaczana jest w oparciu o występowanie specyficznych zjawisk w przestrzeni i stanowi grupę ściśle związaną z ustaleniami Planu zagospodarowania przestrzennego województwa. Trzecia grupa to obszary kształtowania potencjału rozwojowego. Zaliczono do niej obszary: cenne przyrodniczo, ochrony krajobrazów kulturowych, ochrony i kształtowania zasobów wodnych oraz strategicznych złóż kopalin. Są to obszary, których charakter wymaga stosowania specjalnych polityk przestrzennych, ograniczających swobodny rozwój przestrzenny i wzmacniających elementy endogeniczne, które decydują o wyjątkowości tych miejsc. Ostatnią grupą obszarów funkcjonalnych są obszary wymagające rozwoju nowych funkcji przy użyciu instrumentów właściwych polityce regionalnej. To grupa obszarów o charakterze diagnostycznym, dla których działania określa przede wszystkim strategia rozwoju, a plan zagospodarowania przestrzennego stanowi wskazania najważniejszych działań. W tej grupie znalazły się obszary o najniższym stopniu rozwoju i pogarszających się perspektywach rozwojowych, miasta i inne obszary tracące dotychczasowe funkcje społeczno-gospodarcze, obszary o najniższej dostępności do usług warunkujących możliwości rozwojowe oraz obszary o najniższej dostępności transportowej do ośrodków wojewódzkich. 3. Obszary funkcjonalne w Zaktualizowanej strategii rozwoju województwa wielkopolskiego do 2020 roku Potrzeba przestrzennego adresowania celów strategii była jedną z głównych przesłanek aktualizacji Strategii Rozwoju Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku. Wynika to zarówno z obowiązku prawnego, jak i z nowych standardów planowania, zarówno na poziomie krajowym, jak i wspólnotowym. Wybrane cele strategiczne powiązane są z koniecznością wyznaczania obszarów funkcjonalnych w Planie zagospodarowania przestrzennego województwa. Ta relacja dwóch podstawowych dokumentów o charakterze planistycznym w regionie wzmacnia bezpośrednie powiązanie decyzji strategicznych i przestrzennych. Ścisłe przeniesienie celów Strategii na przestrzeń wymaga wielodyscyplinarnego zespołu specjalistów, który wypracowując podejście terytorialne Strategii, określa też ramy dla rozwoju przestrzennego Wielkopolski

11 Terytorialne cele Strategii Rozwoju Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku Cel strategiczny 1. Poprawa dostępności i spójności komunikacyjnej regionu Cele operacyjne Typy obszarów funkcjonalnych w Wielkopolsce (wg KPZK 2030) 1.1. Zwiększenie spójności sieci drogowej Obszary o najniższej dostępności transportowej do ośrodków wojewódzkich Cel strategiczny 2. Poprawa stanu środowiska i racjonalne gospodarowanie jego zasobami Cel strategiczny 4. Zwiększanie konkurencyjności metropolii poznańskiej i innych ośrodków wzrostu w województwie 2.1. Wsparcie ochrony przyrody 2.2. Ochrona krajobrazu 2.8. Ochrona zasobów wodnych i wzrost bezpieczeństwa powodziowego 2.9. Poprawa przyrodniczych warunków dla rolnictwa 4.1. Rozwój metropolii poznańskiej 4.2. Wzmocnienie biegunów wzrostu w subregionach Obszary cenne przyrodniczo Obszary ochrony krajobrazów kulturowych Obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi w skali dorzeczy Obszary ochrony i kształtowania zasobów wodnych Obszary ochrony gleb dla celów produkcji rolnej Ośrodki wojewódzkie, w tym metropolitalne (obszary metropolitalne) Ośrodki regionalne Ośrodki subregionalne Cel strategiczny 5. Zwiększenie spójności województwa Cel strategiczny 6. Wzmocnienie potencjału gospodarczego regionu 5.1. Wsparcie ośrodków lokalnych 5.2. Rozwój obszarów wiejskich 5.3. Aktywizacja obszarów o najniższym stopniu rozwoju i pogarszających się perspektywach rozwojowych 5.4. Wsparcie terenów wymagających restrukturyzacji, odnowy i rewitalizacji 5.5. Zwiększenie dostępności do podstawowych usług publicznych 5.6. Wsparcie terenów o wyjątkowych walorach środowiska kulturowego Poprawa warunków dla rozwoju rolnictwa i przetwórstwa rolnego Obszary wiejskie uczestniczce w procesach rozwojowych Obszary wiejskie wymagające wsparcia procesów rozwojowych Obszary o najniższym stopniu rozwoju i pogarszających się perspektywach rozwojowych Obszary wymagające restrukturyzacji i rewitalizacji Miasta i inne obszary tracące dotychczasowe funkcje społecznogospodarcze Obszary o najniższej dostępności do usług warunkujących możliwości rozwojowe Obszary ochrony krajobrazów kulturowych Wiejskie obszary funkcjonalne źródło: Zaktualizowana strategia województwa wielkopolskiego do 2020 roku, Załącznik do Uchwały NR XXIX/559/12 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 17 grudnia 2012 roku Tak zdefiniowane cele Strategii i ich powiązanie z Planem zagospodarowania przestrzennego województwa (lub dokumentami wdrożeniowymi) jest warunkiem niezbędnym dla zapewnienia procesu terytorializacji zapisów Strategii. Pozwala to bowiem na wskazanie tych stref lub obszarów w Wielkopolsce, które ze względu na przyjęte kryteria delimitacji, stanowią obszary o wyższym priorytecie dla podejmowania działań

12 4. Delimitacja obszarów funkcjonalnych MIEJSKIE OBSZARY FUNKCJONALNE Miejskie obszary funkcjonalne to układy osadnicze ciągłe przestrzennie, złożone z odrębnych administracyjnie jednostek. Obejmują zwarte obszary miast oraz powiązanych z nimi funkcjonalnie stref zurbanizowanych. Administracyjnie obszary te mogą obejmować zarówno gminy miejskie, wiejskie, jak i miejsko-wiejskie. Miejskie obszary funkcjonalne można podzielić na cztery podtypy: ośrodków wojewódzkich, w tym metropolitalnych, regionalnych, subregionalnych i lokalnych. Ta typologia odnosi się do funkcji ośrodków miejskich w systemie osadniczym kraju i została oparta głównie o ich wielkość 4. I. MIEJSKI OBSZAR FUNKCJONALNY OŚRODKA WOJEWÓDZKIEGO P O Z N A Ń S K I O B S Z A R M E T R O P O L I T A L N Y Poznań ze względu na pełnioną rolę w systemie osadniczym kraju oraz znaczenie społecznogospodarcze w procesach rozwojowych zyskał status ośrodka metropolitalnego. Poznań jest głównym elementem struktury przestrzennej Wielkopolski, a wraz z powiązanym z nim funkcjonalnie otoczeniem tworzy Poznański Obszar Metropolitalny. Skupia on największą cześć potencjału rozwojowego województwa i stanowi potencjał konkurencyjny regionu. Rozwój tego obszaru wymaga specjalnych instrumentów wzmacniających komplementarność wzajemnych relacji i powiązań funkcjonalnych, jednocześnie wspomagających przepływy potencjałów rozwojowych pomiędzy stolicą regionu, a najważniejszymi ośrodkami subregionalnymi i obszarem całego województwa 5. Zgodnie z ustaleniami KPZK delimitacja obszarów funkcjonalnych ośrodków wojewódzkich (w tym obszarów metropolitalnych) powinna zostać przeprowadzona na poziomie wojewódzkim (w Planie zagospodarowania przestrzennego województwa) przy zastosowaniu jednolitych kryteriów wypracowanych wspólnie przez stronę rządową i samorządową przy udziale partnerów społecznych i gospodarczych 6. Ponieważ dotąd nie ustalono, w drodze rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego, jednolitych kryteriów delimitacji, Samorząd Województwa Wielkopolskiego opiera swoje decyzje o wykonaną w 2006 roku delimitację Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego. Delimitacja Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego, przeprowadzona została w oparciu o założenia, które uznano za niezbędne z punktu widzenia planowania przestrzennego. Wyznaczając granice obszaru metropolitalnego założono, że: podstawową jednostkę terytorialną poddaną analizie była gmina, będącą najmniejszą jednostką statystyczną NTS 5, analizie poddane zostały wszystkie gminy z powiatu poznańskiego oraz wszystkie gminy z 10 powiatów otaczających go, w sumie 76 gmin. Założono, na podstawie wcześniejszych 4 Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030, dokument przyjęty przez Radę Ministrów 13 grudnia 2011 roku. 5 Zaktualizowana Strategia Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku, Załącznik do Uchwały Nr XXIX/559/12, Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 17 grudnia 2012 roku 6 Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030, dokument przyjęty przez Radę Ministrów 13 grudnia 2011 roku

13 badań i opracowań, że obszar metropolitalny będzie się zawierał wewnątrz badanego obszaru 11 powiatów, a tym samym będzie możliwa pełna delimitacja typu ex post, granice obszaru metropolitalnego muszą być ciągłe i oparte o granice gmin. W celu zdelimitowania obszaru spójnego terytorialnie przyjęto cztery zasady metodologiczne: bezpośredniego sąsiedztwa, ciągłości, zwartości i rozłączności. Był to warunek niezbędny dla ustalenia obszaru, który ze względu na specyficzne uwarunkowania prawne i metodologiczne, musi spełniać cechy obszaru objętego planem zagospodarowania przestrzennego. Dla tak określonych warunków procedury delimitacyjnej przyjęto trzy podstawowe grupy kryteriów statystycznych i funkcjonalnych: społeczno gospodarcze, dostępności komunikacyjnej i środowiska przyrodniczego. W sferze społecznej i gospodarczej przebadano: potencjał demograficzny oraz zachodzące procesy demograficzne, rynek pracy, poziom życia mieszkańców, aktywność gospodarczą gmin z uwzględnieniem kapitału zagranicznego, poziom obsługi biznesu oraz przekształcenia rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Dostępność komunikacyjną wyrażono izochroną dojazdu do centrum metropolii: 30` środkami komunikacji zbiorowej, 60 minut dojazdu środkami komunikacji indywidualnej i odniesiono względem odległości 10, 30 i 50 km od centrum metropolii. W przypadku kryterium środowiska przyrodniczego wykonano badanie przebiegu granic przyrodniczych struktur przestrzennych na podstawie układu zlewniowego, systemu przyrodniczego oraz fitokompleksów krajobrazowych oraz dokonano waloryzacji środowiskowej. Ze względu na zastosowanie mierników funkcjonalnych oraz subiektywną ocenę ich znaczenia dla obszaru metropolitalnego przyjęto, że sfera środowiska przyrodniczego stanowić będzie element uzupełniający procedury delimitacji. Badanie środowiska przyrodniczego miało na celu wskazanie terenów korzystnych dla rozwoju obszaru metropolitalnego przy zachowaniu ciągłości i jakości środowiska przyrodniczego. Przeprowadzone badanie dla obszaru analiz, zarówno w ujęciu statycznym i dynamicznym, potwierdza istniejące trendy aktywnego rozwoju większości gmin podpoznańskich. Szczególnie widoczne jest to w przeanalizowanych sferach społecznej i gospodarczej. Zmiany w sferze społecznej w pierwszej kolejności informują o zachodzących procesach metropolizacji obszaru. Analiza migracji stałych wskazuje na występowanie silnego zjawiska suburbanizacji. Potwierdza to znaczny odpływ ludności Poznania przy jednoczesnym wysokim dodatnim saldzie migracji gmin otaczających miasto. Gminy sąsiadujące z Poznaniem, jako jedyne w obszarze analiz, wyróżniają się wysokim udziałem usług wyższego rzędu, a także znaczną liczbą spółek z udziałem kapitału zagranicznego i podmiotów gospodarki narodowej sektora prywatnego. Pozwala to na wniosek, że powiązania funkcjonalnoprzestrzenne na poziomie lokalnym między metropolią a jej bezpośrednim zapleczem są silne i wieloaspektowe. Jednocześnie przeprowadzone analizy potwierdzają niejednorodność badanego obszaru. Trójwymiarowa interpolacja wartości badanych cech społeczno gospodarczych pokazała dominację gmin powiatu poznańskiego - wartości badanych cech dla gmin powiatu poznańskiego są najwyższe w badanym obszarze. Zjawiskami charakterystycznymi dla analizowanego obszaru są: teren depresji cech charakterystycznych dla obszarów metropolitalnych, który okala powiat poznański oraz wyraźny wzrost badanych cech na obszarze miast powiatowych. Czytelna jest zatem koncentracja cech metropolitalnych w strefie centralnej i miastach powiatowych, przy równoczesnym ich deficycie w pozostałej części analizowanego obszaru. Tak przygotowaną analizę poszerzono o estymację modelu matematycznego, przedstawiającego matematyczne ujęcie badanego zjawiska. Dla rozkładu zjawiska oszacowano funkcję trendu wykładniczego trzeciego stopnia, która opisuje rzeczywisty rozkład cech. Na tej

14 podstawie można przyjąć teoretyczne założenie, że granice Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego powinny kształtować się w odległości około 30 km od centrum Poznania, ponieważ w tym miejscu następuje wyraźne wypłaszczenie linii wykresu. Gminy położone poza punktem 30 km notują już zdecydowanie niższe wartości cech badanych. Postępując jednak dalej zauważyć można niewielki wzrost wartości w strefie km od Poznania to obszar występowania miast powiatowych, które jako silne jednostki miejskie powodują wzrost średnich wartości badanych cech. Podkreślić jednak trzeba, że poza tymi miastami, tereny wiejskie nie wykazują już wysokich wartości analizowanych cech. Uzyskane wyniki badań delimitacyjnych pozwalają podzielić gminy na 4 zasadnicze grupy. Pierwsza to gminy położone najbliżej Poznania, o najwyższych badanych wskaźnikach. Druga grupa to gminy, które położone się w odległości km, których rozkład jest stosunkowo skupiony, które charakteryzują się niskimi wartościami badanych wskaźników. Trzecia grupa to gminy miast powiatowych z wyraźnie wyższymi wartościami badanych cech niż otaczające je tereny gmin wiejskich. Ostatnia grupa to gminy położone najdalej od Poznania w badanym obszarze. Są to gminy o najniższych wartościach badanych cech. Po przeanalizowaniu przyjętych kryteriów, zgodnie z przedstawionymi założeniami można przyjąć następujące przybliżenie delimitacyjne do Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego zaliczone zostały jednostki osadnicze czterech poniższych grup: gminy powiatu poznańskiego. Są to gminy znajdujące się maksymalnie w odległości 25 km od centrum metropolii, o bardzo dobrej dostępności komunikacyjnej. Natężenie badanych cech społeczno-gospodarczych na tym obszarze jest bardzo silne. Koncentruje się tutaj aż 43% wartości analizowanych cech całego obszaru analiz; miasta powiatowe (Szamotuły, Oborniki, Wągrowiec, Gniezno, Września, Środa Wielkopolska, Śrem, Kościan, Grodzisk Wielkopolski, Nowy Tomyśl). Jednostki te ze względu na znaczny udział cech społeczno-gospodarczych i ze względu na ważne miejsce, jakie zajmują w hierarchii sieci osadniczej, stanowić będą zewnętrzny pierścień miast obszaru metropolitalnego. Miasta te wyróżniają się wysokimi wskaźnikami cech przebadanych w sferze gospodarczej, w szczególności dla sektora usług wyższego rzędu, gdzie wartości badanych cechy znacznie przekraczają średnią dla powiatu poznańskiego, przyjętą jako odniesienie porównawcze. Niezwykle istotne są też relacje funkcjonalno - przestrzenne obserwowane w takich aspektach jak codzienne migracje czy dostępność komunikacyjna; gminy: Skoki i Czempiń wykazujące się umiarkowanym natężeniem cech metropolitalnych oraz dobrą dostępnością komunikacyjną. Gmina Skoki wyróżnia się dodatnim wysokim saldem migracji, a miasto cechują wysokie wskaźniki sfery gospodarczej. W gminie Czempiń głównie miasto wykazuje się znacznym natężeniem cech społeczno-gospodarczych. Bardzo dobra, wyrażana czasem dojazdu do metropolii, półgodzinna dostępność komunikacyjna, zarówno komunikacją indywidualną, jak i zbiorową kolejową, zadecydowała ostatecznie o włączeniu gminy do obszaru metropolitalnego. Obie gminy zostają włączone do obszaru metropolitalnego również ze względu na zasadę ciągłości przestrzennej; gminy: Duszniki, Kaźmierz, Rogoźno, Kiszkowo, Łubowo, Czerniejewo, Nekla, Dominowo, Zaniemyśl, Brodnica, Granowo, Opalenica zostały włączone do obszaru metropolitalnego ze względu na powiązania przyrodnicze i zasadę ciągłości przestrzennej. Ze względu na gospodarowanie wodami podziemnymi (granica Poznańskiego Dorzecza Warty stanowiła główne kryterium przyrodnicze) włączono do obszaru metropolitalnego gminy: Duszniki,

15 Kaźmierz, Łubowo, Zaniemyśl, Brodnica, Granowo. Pozostałe gminy zostają włączone do POM na zasadzie ciągłości przestrzennej. W tej grupie znajdują się również gminy wiejskie: Wągrowiec, Kościan i Gniezno, stanowiące dopełnienie przestrzenne gmin miejskich miast powiatowych włączonych do POM w grupie drugiej. Przeprowadzona na podstawie przyjętych założeń i zasad delimitacja Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego ujęła kompleksowo zjawiska charakterystyczne dla obszarów metropolitalnych. W granicach obszaru metropolitalnego znalazły się w całości najważniejsze powiązania funkcjonalne i przestrzenne. Dzięki temu można było wdrożyć ujęcie systemowe, jako najlepszy rodzaj organizacji przestrzeni i potraktować obszar metropolitalny, jako terytorialny system społeczny (Chojnicki, 1999). Dla miejskiego obszaru funkcjonalnego miasta wojewódzkiego Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego przewiduje się w Strategii województwa podjęcie następujących działań 7 : wzmocnienie pozycji Poznania w sieci metropolii europejskich oraz rozwój współpracy w sieciach miast; zwiększenie powiązań komunikacyjnych stolicy regionu z otoczeniem, wraz z modernizacją poznańskiego węzła komunikacyjnego, w tym poprawa stanu komunikacji zbiorowej; wzmacnianie powiązań kooperacyjnych Poznania z otoczeniem regionalnym; wzmocnienie funkcji gospodarczych, usługowych i społecznych Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego; wzmocnienie regionalnej infrastruktury społecznej służącej całemu regionowi; wzmacnianie gospodarki opartej na wiedzy, z uwzględnieniem sektorów kreatywnych; rozwój poznańskiego ośrodka akademickiego i badawczego oraz wsparcie jego powiązania z gospodarką, jako źródła innowacji; rozwój funkcji konferencyjnych i kongresowych oraz sportowych o charakterze regionalnym, krajowym i międzynarodowym; rozwój lotniska Poznań-Ławica; rozbudowa i wzmocnienie pozycji Międzynarodowych Targów Poznańskich; aktywizacja i wzmocnienie pozarolniczych funkcji terenów wiejskich leżących w granicach Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego. W perspektywie obowiązku realizowania na obszarze metropolitalnym polityki przestrzennej, oprócz wskazanych działań w Strategii województwa, niezbędne jest wyznaczenie zadań kluczowych. Będą one podnosiły rangę metropolitalną obszaru a ich koordynacja doprowadzi do zrównoważonego i dynamicznego rozwoju Poznańskiego Obszaru Metropolitalnego. Poszczególnym zadaniom kluczowym przypisano priorytetowe inwestycje i działania zakładając, że określenie preferencji pozwoli na efektywne wdrożenie wytypowanych zadań. 7 Zaktualizowana Strategia Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku, Załącznik do Uchwały Nr XXIX/559/12 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 17 grudnia 2012 roku

16 Lp. ZADANIA KLUCZOWE PRIORYTETOWE INWESTYCJE I DZIAŁANIA WSPIERANIE ROZWOJU FUNKCJI METROPOLITALNYCH REALIZACJA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU TRANSPORTU ZBIOROWEGO KSZTAŁTOWANIE SPÓJNEGO SYSTEMU PRZYRODNICZEGO PRZECIWDZIAŁANIE PROCESOM ROZPROSZENIA ZABUDOWY REALIZACJA SIECI KOMUNIKACYJNEJ PIERWSZEGO STOPNIA REWITALIZACJA CENTRUM POZNANIA I GNIEZNA ZAPEWNIENIE BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO RACJONALNE KORZYSTANIE Z ZASOBÓW WODY POŁĄCZENIE POZNAŃSKIEGO OBSZARU METROPOLITALNEGO Z KRAJOWYM I EUROPEJSKIM SYSTEMEM KOLEI DUŻYCH PRĘDKOŚCI ROZWÓJ PASMA KULTUROWEGO SZLAKU PIASTOWSKIEGO 11. WDROŻENIE IDEI ZIELONYCH PIERŚCIENI INTEGRACJA NOWOCZESNYCH FORM GOSPODAROWANIA ODPADAMI INTEGRACJA INFRASTRUKTURY SŁUŻB RATOWNICZYCH I BEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO poprawa dostępności do usług wyższego rzędu budowa metropolitalnej bazy ofert inwestycyjnych wspieranie inicjatyw klastrowych oraz partnerstwa publiczno - prywatnego rozwój Kolei Metropolitalnej realizacja zintegrowanego centrum komunikacyjnego w Poznaniu realizacja punktów przesiadkowych I i II stopnia nowelizacja aktów prawnych powołujących formy ochrony przyrody na poziomie regionalnym i lokalnym opracowanie planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów podlegających ochronie prawnej obejmowanie formami ochrony przyrody kolejnych obszarów istotnych dla systemu przyrodniczego tworzenie aktów prawa miejscowego ograniczających antropopresję na tereny pełniące funkcje przyrodnicze reurbanizacja i rewitalizacja istniejącego zainwestowania jednostek osadniczych rozwój zabudowy na terenach wyposażonych w infrastrukturę techniczną skoordynowanie polityk przestrzennych gmin z rozwojem komunikacji zbiorowej, a zwłaszcza systemem kolei metropolitalnej realizacja dróg ekspresowych domknięcie I i III ramy komunikacyjnej Poznania realizacja Zewnętrznego Pierścienia Drogowego Bliskiego Zasięgu modernizacja linii kolejowych rewitalizacja drogi wodnej Warta sporządzanie i wdrażanie lokalnych programów rewitalizacji uwzględniających działania w sferze technicznej, społecznej i gospodarczej rozbudowa i modernizacja systemu elektroenergetycznego najwyższych i wysokich napięć oraz systemu gazociągów wysokiego ciśnienia ochrona istniejących i projektowanych ujęć wody rozbudowa komunalnej infrastruktury kanalizacyjnej zwiększanie naturalnej i antropogenicznej retencji wody budowa linii kolejowej dużych prędkości relacji Warszawa Łódź Kalisz/Ostrów Wlkp. Poznań Berlin modernizacja linii kolejowej nr 351 Poznań Szczecin włączenie systemu KDP do Zintegrowanego Centrum Komunikacyjnego w Poznaniu powoływanie parków kulturowych sporządzanie MPZP dla parków kulturowych przygotowanie markowego produktu turystycznego tworzenie aktów prawa miejscowego wdrażających idee zielonych pierścieni tworzenie podstaw administracyjnych dla współzarządzania i promowania idei zielonych pierścieni wdrożenie spójnego systemu segregacji i przekształcania odpadów budowa instalacji do odzysku i unieszkodliwiania odpadów rozbudowa i integracja systemów łączności oraz monitoringu wizyjnego rozbudowa i integracja systemów powszechnego ostrzegania i alarmowania budowa systemu monitoringu transportu ładunków niebezpiecznych i pojazdów wielkogabarytowych oraz emisji szkodliwych substancji do powietrza rozbudowa i modernizacja systemu prognozowania i ostrzegania przed powodzią

17 - 15 -

18 II. MIEJSKI OBSZAR FUNKCJONALNY OŚRODKÓW REGIONALNYCH A G L O M E R A C J A K A L I S K O O S T R O W S K A Miasta o znaczeniu regionalnym w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju zostały wyróżnione ze względu na ich znaczenie dla sieci osadniczej kraju. Są to miasta pełniące ważne role administracyjne, gospodarcze i społeczne, koncentrujące niektóre funkcje metropolitalne, ale o skali oddziaływania znacznie mniejszej (przeważnie regionalnej) niż ośrodki metropolitalne czy pozostałe wojewódzkie. Odgrywają one podstawową rolę w życiu gospodarczym, społecznym i administracyjnym poszczególnych regionów, a niektóre z nich, dzięki specjalizacji, oddziałują bezpośrednio na rozwój kraju 8. Obszary funkcjonalne miast o znaczeniu regionalnym charakteryzują te same procesy i zjawiska, które obserwowane są wokół ośrodków metropolitalnych, jednak ich siła i dynamika jest niższa. Wyznaczenie obszarów funkcjonalnych ośrodków regionalnych oraz określenie dla nich szczegółowej polityki rozwoju służyć będzie zwiększeniu potencjału gospodarczego, wzmocnieniu funkcji o znaczeniu ponadlokalnym oraz budowie właściwych powiązań funkcjonalnych i przestrzennych z obszarami bezpośrednio przyległymi do tych miast. Kalisz i Ostrów Wielkopolski miasta o znaczeniu regionalnym, dzięki dobrej lokalizacji i powiązaniom komunikacyjnym będą oddziaływać na gminy położone wokół nich. Ich rozwój poprzez proces dyfuzji potencjału miast musi zachować spójny i policentryczny charakter, zwiększać przestrzenną i funkcjonalną równowagę systemu osadniczego, przeciwdziałać powstawaniu obszarów pustki osadniczej. Suburbanizacja osadnicza i funkcjonalna będzie odgrywać główną rolę czynnika wpływającego na dalszy rozwój tego obszaru. Obszar funkcjonalny Aglomeracji Kalisko Ostrowskiej będzie platformą dla rozwijania współpracy samorządów na wielu płaszczyznach, decydujących o jakości i poziomie życia jej mieszkańców. W Planie zagospodarowania przestrzennego województwa wielkopolskiego rozwinięto koncepcję Aglomeracji Kalisko Ostrowskiej i zdelimitowano optymalny obszar dla realizacji badań, określania planów i strategii oraz wdrażania wspólnych inicjatyw i programów. Obszar ten obejmuje 15 gmin: 2 gminy miejskie miasta Kalisz i Ostrów Wielkopolski, 3 gminy miejsko wiejskie gminy: Odolanów, Raszków i Nowe Skalmierzyce, 10 gmin wiejskich gminy: Przygodzice, Sieroszewice, Brzeziny, Godziesze Wielkie, Opatówek, Ceków Kolonia, Żelazków, Blizanów, Gołuchów i Ostrów Wielkopolski. W celu weryfikacji granicy obszaru funkcjonalnego Aglomeracji Kalisko Ostrowskiej, wskazanej w Planie zagospodarowania przestrzennego województwa posłużono się następującymi kryteriami oceny powiązań społecznych i gospodarczych między miastami centralnymi a otaczającymi je obszarami: a) kryteria społeczne: dynamika zmian liczby ludności w latach , dynamika zmian udziału pracujących w sektorach pozarolniczych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym w latach , dynamika zmian udziału bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym w latach , 8 Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030, dokument przyjęty przez Radę Ministrów 13 grudnia 2011 roku

19 dynamika zmiany liczby mieszkań na 1000 mieszkańców w latach , udział dojeżdżających do pracy do ośrodków regionalnych w roku 2006, b) kryteria gospodarcze: dynamika zmian liczby podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w systemie Regon na 10 tys. mieszkańców w latach , dynamika zmian udziału podmiotów wybranych branż usługowych wyższego rzędu w ogólnej liczbie podmiotów w latach , dynamika zmian powierzchni terenów zurbanizowanych w latach , c) kryteria dostępności komunikacyjnej: dostępność czasowa do ośrodków regionalnych, liczba połączeń komunikacją zbiorową do ośrodków regionalnych. d) kryteria funkcjonalne - uzupełniające, w tym obsługa komunalna miast Kalisza i Ostrowa Wielkopolskiego oraz gmin z pierwszego i drugiego pierścienia otaczającego ośrodki regionalne. Dla potrzeb wyznaczania granic obszarów funkcjonalnych miast regionalnych przyjęto następujące zasady i założenia: podstawową jednostką delimitacyjną jest gmina, jednostka podziału administracyjnego najniższego szczebla; obszar funkcjonalny jest regionem spójnym terytorialnie, za wchodzące w skład obszaru funkcjonalnego uznaje się wszystkie gminy bezpośrednio sąsiadujące z miastem regionalnym, niezależnie od tego czy spełniły określone kryteria delimitacji (zasada bezpośredniego sąsiedztwa), za wchodzące w skład obszaru funkcjonalnego uznaje się tylko te gminy, które sąsiadują z ośrodkiem regionalnym bezpośrednio lub przez inne gminy wyznaczone w wyniku przyjętych kryteriów (zasada ciągłości), za wchodzące w skład obszaru funkcjonalnego uznaje się te gminy, które nie spełniają kryteriów, ale sąsiadują wyłącznie z gminami spełniającymi założone kryteria (zasada zwartości), analizie poddano wszystkie gminy z powiatów otaczających miasto regionalne, z których co najmniej jedna gmina znajduje się w pierwszym lub drugim pierścieniu jednostek otaczających miasto. Wynikiem przeprowadzonych analiz jest potwierdzenie występowania złożonych i trwałych procesów aglomeracyjnych wokół Kalisza i Ostrowa Wielkopolskiego. Spełnienie co najmniej 5 z 10 kryteriów zakwalifikowało 11 gmin otaczających miasta centralne Aglomeracji. Gmina Ceków Kolonia, jako jedyna, włączona została na podstawie dodatkowego kryterium funkcjonalnego, a gmina Gołuchów na podstawie zasady bezpośredniego sąsiedztwa. Ze względu na utrwaloną formę współpracy samorządów lokalnych, skupionych wokół miast Kalisza i Ostrowa Wlkp., której forma oraz zasady zostały umocowane w przyjętym porozumieniu, dodatkowym kryterium, istotnym z punktu widzenia wpierania rozwoju tej części regionu, są granice współpracy terytorialnej. Wynika z tego, że obszar funkcjonalny miast regionalnych nie może być mniejszy niż granice zawartego porozumienia. Ten miejski dwubiegunowy obszar funkcjonalny uzupełnia Poznań w obsłudze południowej części regionu w zakresie funkcji wyższego rzędu, m.in. z dziedzin nauki i szkolnictwa wyższego,

20 ochrony zdrowia, kultury, biznesu czy handlu, których oddziaływanie wykracza poza granice województwa. Potencjał społeczno-gospodarczy tego obszaru oraz zewnętrzne powiązania, wynikające z położenia pomiędzy trzema ośrodkami metropolitalnymi (Poznaniem, Wrocławiem i Łodzią), stwarzają szerokie możliwości rozwoju i odgrywają zasadniczą rolę w równoważeniu dysproporcji pomiędzy obszarem peryferyjnym województwa a Poznańskim Obszarem Metropolitalnym. Obszar funkcjonalny miast regionalnych spełnia również funkcję głównego węzła transportowego południowej Wielkopolski. Głównymi elementami sieci drogowej tego obszaru są: drogi krajowe nr 11, 12, 25 i 36, drogi wojewódzkie oraz planowana w nowym przebiegu droga ekspresowa S11. Układ dróg kolejowych oraz planowany przebieg kolei dużych prędkości uzasadnia konieczność tworzenia obszaru funkcjonalnego Kalisza i Ostrowa Wielkopolskiego. Rozbudowana sieć komunikacyjna ma wpływ na dostępność miejskiego obszaru funkcjonalnego, co przekłada się na jego możliwości rozwojowe i powiązania z siecią miast metropolitalnych. Umocnienie pozycji Aglomeracji Kalisko Ostrowskiej, jako struktury uzupełniającej w układzie osadniczym kraju, poprzez uwzględnienie jej potencjału ludnościowego, gospodarczego i komunikacyjnego na styku województw: dolnośląskiego, łódzkiego, opolskiego i wielkopolskiego, wymagać będzie (zgodnie z celami Strategii Rozwoju Województwa Wielkopolskiego 9 ) szeregu działań interwencyjnych, wśród których wyróżnia się działania w zakresie: poprawy stanu infrastruktury komunalnej i komunikacyjnej, poprawy połączeń komunikacyjnych ze stolicą regionu oraz w układzie ponadregionalnym, rozwoju usług kulturalnych i społecznych, szczególnie w zakresie specjalistycznej opieki zdrowotnej, rozwoju funkcji badawczych i edukacyjnych, szczególnie w powiązaniu z lokalnym rynkiem pracy i gospodarką, rozwoju instytucji otoczenia biznesu i wsparcie kooperacji w gospodarce. 9 Zaktualizowana Strategia Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku, Załącznik do Uchwały Nr XXIX/559/12 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 17 grudnia 2012 roku

Zakres terminologiczny obszarów specjalnych w dokumentach planistycznych i strategicznych. Wrocław, grudzień 2012 r.

Zakres terminologiczny obszarów specjalnych w dokumentach planistycznych i strategicznych. Wrocław, grudzień 2012 r. Zakres terminologiczny obszarów specjalnych w dokumentach planistycznych i strategicznych Wrocław, grudzień 2012 r. WPROWADZENIE Obszary strategicznej interwencji OBSZARY PROBLEMOWE 1.Koncepcja Przestrzennego

Bardziej szczegółowo

1. uszczegółowienie i terytorializacja celów określonych w strategii województwa;

1. uszczegółowienie i terytorializacja celów określonych w strategii województwa; CEL DELIMITACJI 1. uszczegółowienie i terytorializacja celów określonych w strategii województwa; 2. określenie zasięgu lub granic obszarów funkcjonalnych za pomocą zestawu wskaźników i kryteriów o charakterze

Bardziej szczegółowo

ZASADY I KRYTERIA WYZNACZANIA OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM

ZASADY I KRYTERIA WYZNACZANIA OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM ZARZĄD WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO ZASADY I KRYTERIA WYZNACZANIA OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM DOKUMENT WDROŻENIOWY ZAKTUALIZOWANEJ STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+

REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+ REALIZACJA INWESTYCJI DROGOWYCH W ZAŁOŻENIACH PROJEKTU PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. WIELKOPOLSKA 2020+ TOMASZ KUŹNIAR WIELKOPOLSKIE BIURO PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO

Bardziej szczegółowo

DELIMITACJA POZNAŃSKIEGO OBSZARU METROPOLITALNEGO. PODEJŚCIE REGIONALNE.

DELIMITACJA POZNAŃSKIEGO OBSZARU METROPOLITALNEGO. PODEJŚCIE REGIONALNE. DELIMITACJA OBSZARÓW METROPOLITALNYCH - ZAGADNIENIA METODYCZNE I PRAKTYCZNE Poznań 14 maja 2014 r. DELIMITACJA POZNAŃSKIEGO OBSZARU METROPOLITALNEGO. PODEJŚCIE REGIONALNE. Jowita Maćkowiak Adam Derc Wielkopolskie

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Integracja terytorialna Obszar funkcjonalny Poznania Integracja instytucjonalna Samorządy 3 szczebli, instytucje, organizacje działające na obszarze Metropolii Koncepcja

Bardziej szczegółowo

MIEJSKIE OBSZARY FUNKCJONALNE W POLITYCE SPÓJNOŚCI

MIEJSKIE OBSZARY FUNKCJONALNE W POLITYCE SPÓJNOŚCI MIEJSKIE OBSZARY FUNKCJONALNE W POLITYCE SPÓJNOŚCI 2014-2020 Rajmund Ryś Kierujący pracą Departamentu Polityki Przestrzennej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa 24. 01. 2013 Plan prezentacji Miejskie

Bardziej szczegółowo

Białystok jako ośrodek krajowy pełniący niektóre funkcje metropolitalne w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju w perspektywie 20 lat

Białystok jako ośrodek krajowy pełniący niektóre funkcje metropolitalne w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju w perspektywie 20 lat Białystok jako ośrodek krajowy pełniący niektóre funkcje metropolitalne w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju w perspektywie 20 lat Toruń, 15-16 listopada 2012 r. dr Dariusz Piotrowski Joanna

Bardziej szczegółowo

Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu. Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu. Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu Województwa Dolnośląskiego Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Plan prezentacji 1. Obszary

Bardziej szczegółowo

Funkcjonalno - przestrzenny wymiar obszarów metropolitalnych w zintegrowanej polityce rozwoju. Tadeusz Markowski

Funkcjonalno - przestrzenny wymiar obszarów metropolitalnych w zintegrowanej polityce rozwoju. Tadeusz Markowski Funkcjonalno - przestrzenny wymiar obszarów metropolitalnych w zintegrowanej polityce rozwoju Tadeusz Markowski Obszary funkcjonalne w dokumentach rządowych Obszary metropolitalne cele delimitacji i cele

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTOKRZYSKIE BIURO ROZWOJU REGIONALNEGO W KIELCACH ZESPÓŁ PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA

ŚWIĘTOKRZYSKIE BIURO ROZWOJU REGIONALNEGO W KIELCACH ZESPÓŁ PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIE BIURO ROZWOJU REGIONALNEGO W KIELCACH ZESPÓŁ PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA Załącznik nr 1 do Uchwały Nr Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia ROLA I FUNKCJE PLANU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO MIASTA KOŚCIANA (zarys prognoz do 2015r.)

STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO MIASTA KOŚCIANA (zarys prognoz do 2015r.) STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO (zarys prognoz do 2015r.) "Żeglarz, który nie wie dokąd płynie, nigdy nie będzie miał pomyślnych wiatrów" Seneka STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne w aglomeracji poznańskiej

Planowanie przestrzenne w aglomeracji poznańskiej Łukasz Mikuła Centrum Badań Metropolitalnych UAM Rada Miasta Poznania Planowanie przestrzenne w aglomeracji poznańskiej Polskie Metropolie - Dokonania i Kierunki Rozwoju Poznań 19-20.04.2012 Rozwój aglomeracji

Bardziej szczegółowo

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego 1 ok. 80% danych to dane przestrzenne - ORSiP jest źródłem takich danych, każde wiarygodne i aktualne źródło danych przestrzennych jest

Bardziej szczegółowo

Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego 2020+

Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego 2020+ Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego 2020+ załącznik do uchwały nr V / 26 / 2 / 2016 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 29 sierpnia 2016 r. Katowice, 29 sierpnia 2016 r. Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Posiedzenie Komitetu Sterującego ds. Zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego Katowice, 25 marca 2015 r. 1.

Bardziej szczegółowo

Rola Mazowieckiego Systemu Informacji Przestrzennej w programowaniu i monitorowaniu rozwoju województwa

Rola Mazowieckiego Systemu Informacji Przestrzennej w programowaniu i monitorowaniu rozwoju województwa Rola Mazowieckiego Systemu Informacji Przestrzennej w programowaniu i monitorowaniu rozwoju województwa KRZYSZTOF MĄCZEWSKI ANETA STANIEWSKA BIURO GEODETY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla gospodarki przestrzennej w świetle najnowszych zmian prawnych

Wyzwania dla gospodarki przestrzennej w świetle najnowszych zmian prawnych Łukasz Mikuła Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM Wyzwania dla gospodarki przestrzennej w świetle najnowszych zmian prawnych Projekt częściowo finansowany przez Unię

Bardziej szczegółowo

ANAL IZ A Z AK RE SU TERMINOLOGIC ZNEGO OBSZ AR Ó W FUNKCJO NALNYCH ANALIZA ZAKRESU TERMINOLOGICZNEGO OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH. Wrocław, marzec 2014

ANAL IZ A Z AK RE SU TERMINOLOGIC ZNEGO OBSZ AR Ó W FUNKCJO NALNYCH ANALIZA ZAKRESU TERMINOLOGICZNEGO OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH. Wrocław, marzec 2014 ANALIZA ZAKRESU TERMINOLOGICZNEGO OBSZARÓW FUNKCJONALNYCH Wrocław, marzec 2014 1 OPRACOWANIE Instytut Rozwoju Terytorialnego ul. Świdnicka 12/16 50-068 Wrocław DYREKTOR Maciej Borsa Z-CA DYREKTORA Magdalena

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANA STRATEGIA ROZWOJU MIEJSKIEGO OBSZARU FUNKCJONALNEGO BIAŁA PODLASKA NA LATA (Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2030)

ZINTEGROWANA STRATEGIA ROZWOJU MIEJSKIEGO OBSZARU FUNKCJONALNEGO BIAŁA PODLASKA NA LATA (Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2030) ZINTEGROWANA STRATEGIA ROZWOJU MIEJSKIEGO OBSZARU FUNKCJONALNEGO BIAŁA PODLASKA NA LATA 2015-2020 2020 (Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2030) Michał Romanowski 5 wrzesień 2014 r. 375 km² 75,5 tys. mieszkańców Horyzont

Bardziej szczegółowo

AGLOMERACJA KALISKO - OSTROWSKA STUDIUM ROZWOJU PRZESTRZENNEGO

AGLOMERACJA KALISKO - OSTROWSKA STUDIUM ROZWOJU PRZESTRZENNEGO W I E L K O P O L S K I E B I U R O P L A N O W A N I A P R Z E S T R Z E N N E G O W P O Z N A N I U AGLOMERACJA KALISKO - OSTROWSKA STUDIUM ROZWOJU PRZESTRZENNEGO SYNTEZA Kierownik Pracowni mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu

Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu www.ietu.katowice.pl Otwarte seminaria 2014 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu Dr inż. arch.

Bardziej szczegółowo

Rajmund Ryś Kierujący pracą Departamentu Polityki Przestrzennej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego VI DZIEŃ URBANISTY, Poznań

Rajmund Ryś Kierujący pracą Departamentu Polityki Przestrzennej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego VI DZIEŃ URBANISTY, Poznań RACJONALNE KSZTAŁTOWANIE PRZESTRZENI A FUNDUSZE EUROPEJSKIE - SZANSE I WYZWANIA Rajmund Ryś Kierujący pracą Departamentu Polityki Przestrzennej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego VI DZIEŃ URBANISTY, Poznań

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, 19 listopada 2014 r.

Zielona Góra, 19 listopada 2014 r. Zielona Góra, 19 listopada 2014 r. Wymiar terytorialny: Województwo Lubuskie, podobnie jak pozostałe regiony w Polsce, realizuje nową politykę regionalną z wykorzystaniem tzw. terytorialnego podejścia

Bardziej szczegółowo

Przeworsko - Dynowski Obszar Wsparcia jako realizacja zintegrowanego podejścia terytorialnego do polityk publicznych

Przeworsko - Dynowski Obszar Wsparcia jako realizacja zintegrowanego podejścia terytorialnego do polityk publicznych Przeworsko - Dynowski Obszar Wsparcia jako realizacja zintegrowanego podejścia terytorialnego do polityk publicznych Andrzej Sawicki Dyrektor Instytutu Gospodarki WSIiZ w Rzeszowie maj 2014 r. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA TERYTORIALNE ROZWOJU- KONCEPCJA PRZESTRZENNEGO ZAGOSPODAROWANIA KRAJU 2030

WYZWANIA TERYTORIALNE ROZWOJU- KONCEPCJA PRZESTRZENNEGO ZAGOSPODAROWANIA KRAJU 2030 WYZWANIA TERYTORIALNE ROZWOJU- KONCEPCJA PRZESTRZENNEGO ZAGOSPODAROWANIA KRAJU 2030 Magdalena Zagrzejewska, Naczelnik Wydziału Rozwoju Terytorialnego, Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Kontekst otoczenia strategicznego Piotrków Trybunalski, 05 listopada 2013 r. Polityka spójności 2014-2020 Propozycja KE, aby strategie stały się warunkiem

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Konferencja Rola Miast w Polityce Rozwoju: Prezentacja Projektu ZałoŜeń Krajowej Polityki Miejskiej. Warszawa, 21 maja 2012

Konferencja Rola Miast w Polityce Rozwoju: Prezentacja Projektu ZałoŜeń Krajowej Polityki Miejskiej. Warszawa, 21 maja 2012 Konferencja Rola Miast w Polityce Rozwoju: Prezentacja Projektu ZałoŜeń Krajowej Polityki Miejskiej Warszawa, 21 maja 2012 1 ZałoŜenia Krajowej Polityki Miejskiej Piotr śuber Dyrektor Departamentu Koordynacji

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne województwem

Zarządzanie strategiczne województwem IV Warsztaty Strategiczne Zespołu ds. aktualizacji SRWM do 2020 Zarządzanie strategiczne województwem Zadania na lata 2010-2012 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM 4 września

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO. Co to jest? A tak naprawdę?

PODSTAWY PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO. Co to jest? A tak naprawdę? PODSTAWY PLANOWANIA PRZESTRZENNEGO mgr Anna Bernaciak Co to jest? całokształt działań zmierzających do zapewnienia prawidłowego rozwoju poszczególnych obszarów kraju, sztuka organizowania przestrzeni na

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU. Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju OM

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU. Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju OM OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU Rola małych miast i obszarów wiejskich w rozwoju OM Jerzy Bański Konrad Czapiewski 1 PLAN PREZENTACJI/WARSZTATÓW 1. ZAŁOŻENIA I CELE

Bardziej szczegółowo

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Jacek F. Nowak Katedra Ekonomiki Przestrzennej i Środowiskowej UEP Związek Miast

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 29 września 2014

Warszawa, 29 września 2014 Warszawa, 29 września 2014 KRAJOWY SYSTEM ZARZĄDZANIA ROZWOJEM STRATEGIE MAKROREGIONALNE STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO POLSKI WSCHODNIEJ DO ROKU 2020 przyjęta przez Radę Ministrów 11 lipca

Bardziej szczegółowo

Formy współpracy samorządowej jako kryterium delimitacji obszaru metropolitalnego Poznania

Formy współpracy samorządowej jako kryterium delimitacji obszaru metropolitalnego Poznania Łukasz Mikuła Formy współpracy samorządowej jako kryterium delimitacji obszaru metropolitalnego Poznania Konferencja Naukowo-Samorządowa Delimitacja obszarów metropolitalnych zagadnienia metodyczne i praktyczne

Bardziej szczegółowo

Obszar strategiczny Metropolia Poznań

Obszar strategiczny Metropolia Poznań Obszar strategiczny Metropolia Poznań Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Ocena aktualności wyzwań strategicznych w kontekście uwarunkowań rozwoju społeczno-gospodarczego miasta Poznania Rada Strategii rozwoju

Bardziej szczegółowo

Strategia ZIT dla rozwoju AKO

Strategia ZIT dla rozwoju AKO Strategia ZIT dla rozwoju AKO Konferencja 21 lipca 2015 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013 Wizja, cel główny Aglomeracja Kalisko-Ostrowska

Bardziej szczegółowo

Departament Planowania Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Departament Planowania Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Założenia perspektywy finansowej 2014-20202020 27 lutego 2014 r. Jedną z głównych zasad programowania 2014-2020 jest wymiar terytorialny. Podejście terytorialne zakłada odejście od postrzegania obszarów

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE STRATEGII ROZWOJU OBSZARÓW ŚLĄSKIEGO DO ROKU 2030 WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE STRATEGII ROZWOJU OBSZARÓW ŚLĄSKIEGO DO ROKU 2030 WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE STRATEGII ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DO ROKU 2030 dr Krzysztof Wrana Doradca strategiczny ds. Strategii Rozwoju Obszarów Wiejskich Województwa Śląskiego do roku

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC:

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC: SPIS TABLIC: Tablica 1 Prognoza demograficzna dla województwa pomorskiego na lata 2005 2030... 76 Tablica 2 UŜytki rolne w województwie pomorskim wg klas bonitacyjnych gleb w 2000 r.... 90 Tablica 3 Warunki

Bardziej szczegółowo

KONTRAKT SAMORZĄDOWY STREFA CENTRUM. Powiat Łobeski Powiat Świdwiński Powiat Drawski

KONTRAKT SAMORZĄDOWY STREFA CENTRUM. Powiat Łobeski Powiat Świdwiński Powiat Drawski KONTRAKT SAMORZĄDOWY STREFA CENTRUM Powiat Łobeski Powiat Świdwiński Powiat Drawski Istota Kontraktu Samorządowego Założeniem Kontraktu Samorządowego (KS) jest urzeczywistnienie idei planowania i realizowania

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne planowania metropolitalnego stan i perspektywy

Podstawy prawne planowania metropolitalnego stan i perspektywy Podstawy prawne planowania metropolitalnego stan i perspektywy Łukasz Mikuła Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM Program wystąpienia I. Uregulowania prawne planowania

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

Metropolia Kraków dr hab. Aleksander Noworól, prof. UJ i UEk w Krakowie synteza głównych tez wykładu

Metropolia Kraków dr hab. Aleksander Noworól, prof. UJ i UEk w Krakowie synteza głównych tez wykładu Protokół ze spotkania Zespołu obszaru strategicznego Kraków metropolitalny. w ramach prac nad dokumentem Strategii Rozwoju Krakowa w dniu 30.09.2013 r. Miejsce spotkania: Sala im. Juliusza Lea, Urząd Miasta

Bardziej szczegółowo

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Marek Orszewski Dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWZ Europa 2020 Unia Europejska wyznaczyła wizję społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Sieci transportowe. Dr Radosław Bul (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) Dr inż. Jeremi Rychlewski (Politechnika Poznańska)

Sieci transportowe. Dr Radosław Bul (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) Dr inż. Jeremi Rychlewski (Politechnika Poznańska) Sieci transportowe Dr Radosław Bul ( ) Dr inż. Jeremi Rychlewski (Politechnika Poznańska) Projekt częściowo finansowany przez Unię Europejską w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013 Cel

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane podejście do problemów obszarów funkcjonalnych na przykładzie Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowicokreślenie obszaru funkcjonalnego

Zintegrowane podejście do problemów obszarów funkcjonalnych na przykładzie Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowicokreślenie obszaru funkcjonalnego Zintegrowane podejście do problemów obszarów funkcjonalnych na przykładzie Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowicokreślenie obszaru funkcjonalnego poprzez jego identyfikację i delimitację Podstawy identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Organizacja transportu publicznego

Organizacja transportu publicznego Organizacja transportu publicznego Jędrzej Gadziński Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM w Poznaniu Projekt częściowo finansowany przez Unię Europejską w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe elementy procesu wdrażania instrumentu ZIT

Podstawowe elementy procesu wdrażania instrumentu ZIT Podstawowe elementy procesu wdrażania instrumentu ZIT określenie obszaru problemowego konieczność oderwania się od granic administracyjnych zasada opracowania Strategii ZIT - identyfikacja głównych problemów

Bardziej szczegółowo

Strategia Zintegrowanego Rozwoju Łodzi 2020+

Strategia Zintegrowanego Rozwoju Łodzi 2020+ Strategia Zintegrowanego Rozwoju Łodzi 2020+ Strategia Zintegrowanego rozwoju Łodzi 2020+ będzie: odpowiedzią na długookresowe wyzwania rozwojowe, narzędziem planowania działań i inwestycji miejskich,

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność Warmii i Mazur zróżnicowanie wewnątrz-regionalne

Konkurencyjność Warmii i Mazur zróżnicowanie wewnątrz-regionalne Konkurencyjność Warmii i Mazur zróżnicowanie wewnątrz-regionalne Potencjał rozwojowy gmin Delimitacja Potencjalnych Obszarów Strategicznej Interwencji (POSI) Potencjał rozwojowy gmin ZAMOŻNOŚĆ JEST UWARUNKOWANA

Bardziej szczegółowo

! Specjalny mechanizm zarządzania publicznego dla obszaru więcej niż jednej jednostki zasadniczego podziału terytorialnego nastawiony na wspólne

! Specjalny mechanizm zarządzania publicznego dla obszaru więcej niż jednej jednostki zasadniczego podziału terytorialnego nastawiony na wspólne ! Specjalny mechanizm zarządzania publicznego dla obszaru więcej niż jednej jednostki zasadniczego podziału terytorialnego nastawiony na wspólne programowanie rozwoju oraz wykonywanie zadań publicznych

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia miejskich obszarów funkcjonalnych. Legnica, 12 marca 2015 r.

Instrumenty wsparcia miejskich obszarów funkcjonalnych. Legnica, 12 marca 2015 r. Instrumenty wsparcia miejskich obszarów funkcjonalnych Legnica, 12 marca 2015 r. 2 Wsparcie miejskich obszarów funkcjonalnych: dwa konkursy POPT 2007-2013 na wsparcie jst w delimitacji MOF konkurs w ramach

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, ocena i rekomendacje Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Cel i zakres Prognozy

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Ostródzko-Iławskiego Obszaru Funkcjonalnego

Strategia Rozwoju Ostródzko-Iławskiego Obszaru Funkcjonalnego Strategia Rozwoju Ostródzko-Iławskiego Obszaru Funkcjonalnego OBSZARY OBJĘTE WSPÓŁPRACĄ W RAMACH OIOF Zagadnienia z zakresu: zagospodarowanie przestrzenne, ochrona środowiska Plan spotkania 2 Prezentacja:

Bardziej szczegółowo

Budowa i wdrażanie strategii rozwoju gminy. Dr Piotr Szamrowski Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Budowa i wdrażanie strategii rozwoju gminy. Dr Piotr Szamrowski Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Budowa i wdrażanie strategii rozwoju gminy Dr Piotr Szamrowski Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Czym jest strategia? Strategia jest to kierunek i zakres działania,

Bardziej szczegółowo

Biuro Planowania Przestrzennego Województwa Łódzkiego w Łodzi Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi Łódź, wrzesień 2011

Biuro Planowania Przestrzennego Województwa Łódzkiego w Łodzi Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi Łódź, wrzesień 2011 Biuro Planowania Przestrzennego Województwa Łódzkiego w Łodzi Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi Łódź, wrzesień 2011 POTENCJAŁY I BARIERY ROZWOJU MIAST REGIONU Spotkania konsultacyjne

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

zmiana Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Małopolskiego Kraków, luty 2016 r.

zmiana Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Małopolskiego Kraków, luty 2016 r. zmiana Planu Zagospodarowania Przestrzennego Kraków, luty 2016 r. SRWM i dokumenty regionalne PZPWM otoczenie formalne 2011 IV kw. Przyjęcie przez SWM Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego 2020 oraz

Bardziej szczegółowo

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 Jarosław Komża doradca strategiczny ds. funduszy europejskich 1 WYMIAR TERYTORIALNY Nowe regulacje europejskiej

Bardziej szczegółowo

Środki RPO WK-P na lata jako instrument realizacji procesów rewitalizacyjnych

Środki RPO WK-P na lata jako instrument realizacji procesów rewitalizacyjnych Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Środki RPO WK-P na lata 2014-2020 jako instrument realizacji procesów rewitalizacyjnych Toruń, luty 2016 r. Definicja Rewitalizacja

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4. Wytyczne do opracowania Lokalnych Programów Rewitalizacji

Załącznik nr 4. Wytyczne do opracowania Lokalnych Programów Rewitalizacji Załącznik nr 4 Wytyczne do opracowania Lokalnych Programów Rewitalizacji Szczegółowy opis priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 Katowice, czerwiec 2008

Bardziej szczegółowo

dr Radosław Bul mgr Marzena Walaszek Dojazdy do pracy i do szkół jako kryterium delimitacji obszaru metropolitalnego Poznania

dr Radosław Bul mgr Marzena Walaszek Dojazdy do pracy i do szkół jako kryterium delimitacji obszaru metropolitalnego Poznania dr Radosław Bul mgr Marzena Walaszek Dojazdy do pracy i do szkół jako kryterium delimitacji obszaru metropolitalnego Poznania Konferencja Naukowo Samorządowa Delimitacja Obszarów Metropolitalnych zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

POLITYKA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO A ZJAWISKO URBAN SPRAWL

POLITYKA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO A ZJAWISKO URBAN SPRAWL POLITYKA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO A ZJAWISKO URBAN SPRAWL Magdalena Belof Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu Urban sprawl jako zagroŝenie dla zrównowaŝonego rozwoju Sopot 3-4 czerwca 2011 r.

Bardziej szczegółowo

Raport o stanie rozwoju społeczno-gospodarczego województwa kujawsko-pomorskiego w latach

Raport o stanie rozwoju społeczno-gospodarczego województwa kujawsko-pomorskiego w latach Raport o stanie rozwoju społeczno-gospodarczego województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2012-2014 wykonany na potrzeby monitorowania realizacji ustaleń Strategii rozwoju województwa kujawsko-pomorskiego

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju obszarów wiejskich

Kierunki rozwoju obszarów wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Kierunki rozwoju obszarów wiejskich założenia do strategii zrównoważonego rozwoju wsi i rolnictwa Przysiek k. Torunia 9 czerwca 2010 r. Nowe dokumenty strategiczne

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata 2014-2020 Komisja Europejska przyjęła propozycje ustawodawcze dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska Bogusław Kotarba Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska 2014-2020 Europejska współpraca terytorialna (EWT) EWT stanowi jeden z dwóch celów polityki spójności

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Rewitalizacji dla Miasta Mińsk Mazowiecki do roku 2025

Gminny Program Rewitalizacji dla Miasta Mińsk Mazowiecki do roku 2025 Gminny Program Rewitalizacji dla Miasta Mińsk Mazowiecki do roku 2025 Diagnoza na potrzeby wyznaczenia obszaru zdegradowanego oraz obszaru rewitalizacji na terenie Miasta Mińsk Mazowiecki streszczenie

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU. Zarządzanie OM. Mirosław Grochowski

OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU. Zarządzanie OM. Mirosław Grochowski OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU OBSZARU METROPOLITALNEGO DO 2030 ROKU Zarządzanie OM Mirosław Grochowski 1 Plan konsultacji Prezentacja założeń diagnozy Wskazanie głównych obszarów problemowych Pytania badawcze

Bardziej szczegółowo

Zespół. na terenie gmin Gubin i Brody w Zmianie Planu zagospodarowania przestrzennego Województwa Lubuskiego

Zespół. na terenie gmin Gubin i Brody w Zmianie Planu zagospodarowania przestrzennego Województwa Lubuskiego Zespół zagłębia węgla brunatnego na terenie gmin Gubin i Brody w Zmianie Planu zagospodarowania przestrzennego Województwa Lubuskiego Zielona Góra, 18 kwiecień 2013 Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego

Bardziej szczegółowo

Opolskie w Internecie

Opolskie w Internecie Opolskie w Internecie Regionalna Infrastruktura Informacji Przestrzennej Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego Departament Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami Referat Geodezji i Kartografii

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY UZYSKANIA SPÓJNOŚCI W PLANOWANIU ROZWOJU PRZESTRZENNEGO I SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO DOLNEGO ŚLASKA

SPOSOBY UZYSKANIA SPÓJNOŚCI W PLANOWANIU ROZWOJU PRZESTRZENNEGO I SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO DOLNEGO ŚLASKA SPOSOBY UZYSKANIA SPÓJNOŚCI W PLANOWANIU ROZWOJU PRZESTRZENNEGO I SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO DOLNEGO ŚLASKA Seminarium EUREG-u, Katedry UNESCO i Sekcji Polskiej RSA Warszawa, 22 marca 2012 ROK Janusz Korzeń,

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 Konferencja Polityka spójności na rzecz rozwoju obszarów wiejskich Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 dr Hanna Jahns Sekretarz

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Ostródzko-Iławskiego Obszaru Funkcjonalnego

Strategia Rozwoju Ostródzko-Iławskiego Obszaru Funkcjonalnego Strategia Rozwoju Ostródzko-Iławskiego Obszaru Funkcjonalnego OBSZARY OBJĘTE WSPÓŁPRACĄ W RAMACH OIOF Ochrona zdrowia, bezpieczeństwo publiczne, pomoc społeczna Plan spotkania 2 Prezentacja: Omówienie

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO GMINY KWIDZYN NA LATA PROJEKT

STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO GMINY KWIDZYN NA LATA PROJEKT STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO GMINY KWIDZYN NA LATA 2014-2020 PROJEKT Opracowano: dr inż. Marcin Duda Kwidzyn 2014 Spis treści Wprowadzenie... 4 Metodologia prac... 5 Harmonogram prac...

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (tekst jednolity) Rozdział 2. Planowanie przestrzenne w gminie

USTAWA. z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (tekst jednolity) Rozdział 2. Planowanie przestrzenne w gminie *t. j. fragmentu ustawy (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 z późn zm. - art. 10, art. 15) uwzględniający zmiany wprowadzone ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Bardziej szczegółowo

Przesłanki i istota planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru metropolitalnego.

Przesłanki i istota planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru metropolitalnego. Przesłanki i istota planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru metropolitalnego. Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek WARSZTATY NT. WYMIANY DOŚWIADCZEŃ W PLANOWANIU ROZWOJU PRZESTRZENNEGO OBSZARÓW METROPOLITALNYCH,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE WYBRANYMI ZBIORAMI DANYCH DZIŚ / JUTRO / POJUTRZE NA OBSZARZE AGLOMERACJI KALISKO - OSTROWSKIEJ

ZARZĄDZANIE WYBRANYMI ZBIORAMI DANYCH DZIŚ / JUTRO / POJUTRZE NA OBSZARZE AGLOMERACJI KALISKO - OSTROWSKIEJ ZARZĄDZANIE WYBRANYMI ZBIORAMI DANYCH NA OBSZARZE AGLOMERACJI KALISKO - OSTROWSKIEJ Michał Marczak Geodeta Powiatowy, Miasto Kalisz Zespół ds. GiS Miasta Kalisza: Paweł Luciński Michał Juszczak Warszawa

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA DELIMITACJI OBSZARU RADOMSKIEGO REGIONALNEGO INSTRUMENTU TERYTORIALNEGO

INFORMACJA DOTYCZĄCA DELIMITACJI OBSZARU RADOMSKIEGO REGIONALNEGO INSTRUMENTU TERYTORIALNEGO INFORMACJA DOTYCZĄCA DELIMITACJI OBSZARU RADOMSKIEGO REGIONALNEGO INSTRUMENTU TERYTORIALNEGO Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) i wywodzące się od nich Regionalne Instrumenty Terytorialne (RIT)

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA 2007-2013 STRUKTURA DOKUMENTU 2 1. Diagnoza sytuacji społeczno-gospodarczej województwa lubelskiego, 2. Strategia realizacji Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski Temat (rozumiany jako lekcja w podręczniku) 1. System władzy i podział administracyjny kraju 2. Zmiany liczby ludności Polski 3. Rozmieszczenie ludności Dział: ZAGADNIENIA LUDNOŚCIOWE Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Delimitacja miejskich obszarów funkcjonalnych miast wojewódzkich Bydgoszczy i Torunia dla ZIT Wojewódzkiego

Delimitacja miejskich obszarów funkcjonalnych miast wojewódzkich Bydgoszczy i Torunia dla ZIT Wojewódzkiego Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu Departament Planowania Regionalnego Delimitacja miejskich obszarów funkcjonalnych miast wojewódzkich Bydgoszczy i Torunia dla ZIT Wojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

Poznańska Kolej Metropolitalna geneza, założenia, zrealizowane działania przygotowawcze, plany na przyszłość i dylematy rozwojowe

Poznańska Kolej Metropolitalna geneza, założenia, zrealizowane działania przygotowawcze, plany na przyszłość i dylematy rozwojowe Poznańska Kolej Metropolitalna geneza, założenia, zrealizowane działania przygotowawcze, plany na przyszłość i dylematy rozwojowe Stowarzyszenie Metropolia Poznań Linie kolejowe w obszarze aglomeracji

Bardziej szczegółowo

Zaktualizowane lokalne plany energetyczne

Zaktualizowane lokalne plany energetyczne WIELKOPOLSKA AGENCJA ZARZĄDZANIA ENERGIĄ SP. Z O.O. Zaktualizowane lokalne plany energetyczne Stefan Pawlak grudzień 2010 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską (w ramach Programu Inteligentna

Bardziej szczegółowo

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Konferencja pt. Innowacyjność i e-rozwój Województwa Mazowieckiego jako kluczowe czynniki wdrażania polityki strukturalnej w latach 2007-2013 26

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN LICENCJACKI DLA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA Ekonomika miast i regionów 1. Pojęcie warunków bytowych. 2.

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN LICENCJACKI DLA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA Ekonomika miast i regionów 1. Pojęcie warunków bytowych. 2. ZAGADNIENIA NA EGZAMIN LICENCJACKI DLA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA Ekonomika miast i regionów 1. Pojęcie warunków bytowych. 2. Jakość życia i ocena warunków bytowych. 3. Istota efektów zewnętrznych.

Bardziej szczegółowo

Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata Kielce, kwiecień 2008 r.

Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata Kielce, kwiecień 2008 r. Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata 2007-2013 Kielce, kwiecień 2008 r. Problemy ograniczające rozwój Województwa Świętokrzyskiego Problemy

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA ZINTEGROWANEGO TRANSPORTU PUBLICZNEGO W OPARCIU O LINIE POZNAŃSKIEGO WĘZŁA KOLEJOWEGO

KONCEPCJA ZINTEGROWANEGO TRANSPORTU PUBLICZNEGO W OPARCIU O LINIE POZNAŃSKIEGO WĘZŁA KOLEJOWEGO KONCEPCJA ZINTEGROWANEGO TRANSPORTU PUBLICZNEGO W OPARCIU O LINIE POZNAŃSKIEGO WĘZŁA KOLEJOWEGO URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO 21.04.2017 r. OPRACOWANIE KONCEPCJI W ramach projektu Master

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r.

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Spotkanie Partnerów projektu Zintegrowana Miejsce i data prezentacji Strategia Rozwoju Metropolii Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Dlaczego potrzebna jest strategia? Dostosowanie do wymogów UE w nowej perspektywie

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Województwa Opolskiego do 2020 r.

Strategia Rozwoju Województwa Opolskiego do 2020 r. SAMORZĄD WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Strategia Rozwoju Województwa Opolskiego do 2020 r. Opole 2013 Województwo opolskie przyjazne mieszkańcom i przedsiębiorcom HIERARCHICZNY UKŁAD PIĘCIU POZIOMÓW PLANOWANIA

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej

Bardziej szczegółowo