Chińska Republika Ludowa wobec Społeczeństwa Informacyjnego, Internetu i Gospodarki Opartej na Wiedzy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Chińska Republika Ludowa wobec Społeczeństwa Informacyjnego, Internetu i Gospodarki Opartej na Wiedzy"

Transkrypt

1 Michał Penkala Kolegium MISH Nr indeksu Chińska Republika Ludowa wobec Społeczeństwa Informacyjnego, Internetu i Gospodarki Opartej na Wiedzy

2 1. Dotychczasowy model rozwoju Chińskiej Republiki Ludowej specyfika chińskiego developmental state oraz tzw. guanxi capitalism Craig Barrett z firmy Intel stwierdził, iż Chińczycy są obecnie w stanie wykonywać każdą pracę w dziedzinie inżynierii, oprogramowania oraz zarządzania, jaką byliby w stanie wykonywać ludzie w USA. 1 Bill Gates nazwał pekińskie centrum badawczo-rozwojowe Microsoftu najbardziej produktywnym w całej korporacji, zaś HP zatrudnia obecnie więcej inżynierów za granicą, głównie w Chinach i Indiach, niż w USA. 2 Krajowy rynek technologii informacyjnych i komunikacyjnych był w 2000 roku wart 168 miliardów dolarów, czyli dziewięciokrotnie więcej niż na początku lat dziewięćdziesiątych. W tej dekadzie sektor IT rejestrował wyższy wzrost niż jakikolwiek inny krajowy sektor gospodarki. Do 2005 roku, na koniec Dziesiątego Planu Pięcioletniego, Chiny zainwestują tu 500 miliardów dolarów, a udział sektora IT w PKB wzrośnie do 5%. 3 W Chinach nakłady na R&D wzrosły z 0,6% PKB w 1995 roku do 1,44% w 2005 roku; celem na 2020 rok jest 2,5% PKB. 4 Sądząc po tych deklaracjach, można by wysuwać wniosek, iż Chiny stały się potęgą technologiczną i konsekwentnie budują społeczeństwo informacyjne oraz gospodarkę opartą na wiedzy (GOW). Stanowiłoby to niewątpliwie przedłużenie i ukoronowanie okresu efektownego i burzliwego rozwoju gospodarczego ostatniego ćwierćwiecza. Wyrazem uznania dla chińskich reform było m.in. przyjęcie tego państwa do Światowej Organizacji Handlu (WTO) w dniu 11 grudnia 2001 roku. Pomiędzy 1978 a 2003 rokiem PKB per capita w Chinach rosło w tempie 6,1% rocznie, co oznacza wzrost tego wskaźnika o 337% przez ćwierć wieku. 5 ( ) Chiny posiadają także coś, co w innych gospodarkach pojawia się niezwykle rzadko: nadzwyczaj wysoką stopę inwestycji. Poziom 40% PKB to zapewne najlepszy wynik osiągnięty kiedykolwiek przez dużą gospodarkę. 6 W styczniu 2006 roku Chiny pod względem wielkości PKB wyprzedziły 1 Segal A.: Is America Losing Its Edge? (w:) Foreign Affairs, November/December 2004, s.5. 2 Kang. D, Segal A.: The Siren Song of Technonationalism (w:) Far Eastern Economic Review March 2006; 3 Segal A.: High-Technology Enterprises in China, s.2., 4 Kang. D, Segal A.: The Siren Song of Technonationalism 5 Warto jednak zaznaczyć, iż w podobnym przedziale czasowym, pomiędzy 1950 a 1973 rokiem, PKB per capita Japonii wzrosło o 490% (!!!). 6 Wolf M.: Why is China Growing So Slowly? (w:) Foreign Policy January/February 2005;

3 Wielką Brytanię oraz Francję, stając się czwartą największą gospodarką na świecie. Gdyby obecne tempo rozwoju zostało utrzymane, Chiny w 2020 roku byłyby drugą największą gospodarką świata, a w 2050 roku wyprzedziłyby nawet Stany Zjednoczone. 7 Przykładowe dane makroekonomiczne podaje poniższa tabela: PKB per capita ($ według Parytetu Siły 3,98 4,34 4,72 5,18 Nabywczej) PKB (procentowa realna zmiana) Wydatki rządowe (procentowy udział w PKB) Deficyt budżetowy (procentowy udział w PKB) Poziom cen (zmiana w skali rocznej) Dług publiczny (procentowy udział w PKB) Koszty pracy na godzinę (USD) zmiana roczna Rejestrowane bezrobocie (%) Bilans płatniczy/pkb (%) Rezerwy walutowe (miliardy USD) 168, , , ,036 Jakkolwiek od zainicjowanych pod koniec lat siedemdziesiątych reform Chiny stały się dynamicznie rozwijającą się fabryką świata, należy mieć na uwadze kilka specyficznych aspektów dotychczasowego modelu rozwojowego tego kraju, jak również wskazać na wyzwania, z jakimi chińskie przywództwo będzie musiało się zmierzyć dążąc do budowy prawdziwie konkurencyjnej i nowoczesnej gospodarki. Po pierwsze, Chiny są dziś słusznie uważane za fabrykę świata, ale należy pamiętać, iż nie ma możliwości nieustannego konkurowania na globalnych rynkach dzięki niskim kosztom pracy nawet gdyby istniała taka możliwość, odbiłoby się to negatywnie na standardach życiowych pracowników. Dziś, chińska gospodarka jest mocno przechylona w stronę przemysłu, a sektor usługowy pozostaje niedorozwinięty. 9 Ale w Chinach, tak jak we wszystkich gospodarkach, usługi staną się przyszłym silnikiem wzrostu. Według Alliance Capital Managementu, gospodarka chińska straciła 15 milionów miejsc pracy w przemyśle Należy jednak podkreślić (co zresztą zauważa Martin Wolf), iż według szacunków Banku Światowego, pomiędzy 1991 a 2000 rokiem prawie 1/3 decyzji inwestycyjnych w Chinach była błędnych ( misguided ). Na przykład sektor stali (największy na świecie) ma obecnie zdolności produkcyjne o 116 milionów ton (albo o 30%) przekraczające realne potrzeby. W efekcie, jak szacuje agencja ratingowa Standard & Poor, banki chińskie finansujące sektor państwowych przedsiębiorstw borykają się z problemem złych długów o łącznej wartości ponad 650 miliardów dolarów. Cztery największe banki to wedle zachodnich standardów bankruci 7 Taki scenariusz prezentuje Minxin Pei ekspert do spraw Chin w Carnegie Endowment for International Peace. Pei M.: The Dark Side of China s Rise (w:) Foreign Policy March/April 2006, Udział przemysłu w generowaniu PKB wynosi w Chinach 39%, usług 33%. Dla porównania w USA przemysł to 15%, usługi 75%.

4 pomiędzy 1995 a 2002 rokiem w wyniku restrukturyzacji państwowych przedsiębiorstw. Wzrost produktywności przełoży się na dalsze straty. 10 Po drugie, chińska gospodarka zawdzięcza swą udaną ekspansję w znacznym stopniu szybkiemu wzrostowi tzw. total factor productivity (TFP). Pomiędzy 1979 a 2003 rósł on w tempie 3,7% rocznie co jest wynikiem wyższym niż w jakimkolwiek kraju OECD (w USA w minionej dekadzie wzrost TFP wynosił 1% rocznie). Ale w ciągu ostatnich dziesięciu lat roczny wzrost zatrudnienia zmniejszył się, co oznacza osłabienie zdolności gospodarki do absorbowania siły roboczej. Nastąpił gwałtowny wzrost inwestycji w przeliczeniu na jednostkę pracy. A wzrost TFP wyhamował co oznacza, że chiński cud gospodarczy w ciągu ostatniej dekady (w porównaniu z 15 wcześniejszymi latami) zbudowany był na wolniejszym wzroście siły roboczej, niższym przyroście produktywności oraz na znacznie zwiększonych inwestycjach. 11 Zagrożeniem niekoniecznie jest kryzys zadłużeniowy, ale gwałtowne spowolnienie w przypadku zmniejszenia napływu inwestycji. 12 Wyzwaniem dla Chin staje się zatem przykazanie: work smart and create ideas. Po trzecie, jak podkreśla tegoroczny ranking konkurencyjności gospodarek przygotowany przez Światowe Forum Ekonomiczne (World Economic Forum): Chiny nadal mają niską stopę penetracji nowoczesnych technologii (telefonii komórkowej, Internetu oraz komputerów osobistych), zaś odsetek uczących się na drugim i trzecim poziomie edukacji jest niski według międzynarodowych standardów. Najbardziej niepokojący jest jednak spadek Chin w rankingu jakości instytucji dotyczy to zarówno sektora prywatnego i publicznego. 13 Problemem pozostają niezmiennie: korupcja, niedorozwinięte rządy prawa oraz słaba ochrona własności intelektualnej. 14 Po czwarte, niepokojący dla Chin pozostaje fakt, iż kraj ten nie jest właścicielem technologii oraz know-how, za pomocą których mogą stać się one bardziej konkurencyjne, a uwarunkowana historycznie obawa przed technologiczną zależnością od Zachodu skłania Chiny do nie zawsze legalnych (np. sprzecznych z zasadami WTO) i pożądanych (z punktu widzenia spójności Internetu) działań. Dla przykładu: Chiny pracują nad nową siecią szkieletową, znaną pod nazwą CN2, która wykorzystuje nowy protokół sieciowy IPv6, 10 Addressing China s Looming Talent Shortage, McKinsey Global Institute and McKinsey & Company s China Office, s W 1993 roku udział Bezpośrednich Inwestycji Zagranicznych (BIZ, FDI) w PKB przekroczył 3%. 12 Liu M.: How High? (w:) Newsweek Special Edition Issues 2006 December 2005 February 2006, s The Global Competitiveness Report :Country Highlights; W rankingu tej samej instytucji Network Readiness Ranking 2005 Chiny zajęły dopiero 49 miejsce (pierwsze były Stany Zjednoczone). 14 Przykładem może być tutaj niedawny pozew firmy CISCO przeciwko HUAWEI o nielegalne kopiowanie oprogramowania oraz uzupełniającej dokumentacji.

5 intensywnie promują także własne standardy, nie tylko internetowe i komputerowe, ale też telewizyjne ( ) Przykładem może być powiązanie łączy Wi-Fi (Wireless Fidelity) z chińskim standardem szyfrowania WAPI (Wireless Local Area Network Authentication and Privacy Infrastructure), który wykorzystuje scentralizowany sposób autoryzacji użytkowników. Walce o kontrolę Internetu w kraju towarzyszą więc wysiłki władz mające na celu wyeliminowanie wpływów zewnętrznych na podstawowe parametry techniczne sieci. 15 Natomiast w marcu 2004 roku Waszyngton zaprotestował przeciwko chińskim regulacjom nakładającym na całość bezprzewodowego (wirelss) importu do Chin obowiązek wyposażania w technologię zapisu danych (data-encryption) produkowaną tylko w Chinach. Pod naciskiem USA Pekin wycofał się jednak z tego rozwiązania. Innym przykładem (tym razem pozytywnym) może być współpraca Chin, Japonii i Korei Południowej w promowaniu systemu operacyjnego typu open-source Linux jako alternatywy dla amerykańskiego oprogramowania Microsoft. Rozwój endogenicznej technologii ( niezależna innowacyjność ) postrzegany jest w kategoriach wyzwania narodowego. W przyszłości można oczekiwać więcej tego typu przedsięwzięć. Po piąte, należy pamiętać o dużej roli chińskiej diaspory na świecie. W okresie pomiędzy 1979 a 1992 rokiem, z zakontraktowanych bezpośrednich inwestycji zagranicznych FDI o wartości 116 miliardów dolarów, 71,7% pochodziło z Hong Kongu 16 oraz Tajwanu, 7% z USA, 5,8% z Japonii. Udział pojedynczych państw europejskich był tu minimalny. 17 W tym napływie kapitału zdecydowaną rolę odegrały więzi etniczne model konkurencyjności oparty był na inwestycjach, know-how oraz znajomości globalnych rynków pochodzących od zagranicznych chińskich inwestorów, którzy okazali się kluczowym łącznikiem pomiędzy Chinami a globalną gospodarką w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Więzi te (zwane też po prostu Chinese business networks) to oparte w znacznym stopniu na osobistych znajomościach (chin. guanxi, ang. relationship) sieci powiązań biznesowych. 18 Szacuje się, iż do 60% FDI napływających do Chin pochodzi od chińskiej diaspory. Stąd zasadne wydaje się określenie Manuela Castellsa: guanxi capitalism. Wreszcie ostatnią godną podkreślenia cechą dotychczasowego modelu chińskiego jest specyficzna (choć odpowiadająca historycznym i społeczno-kulturowym uwarunkowaniom regionu) rola państwa odgrywana w gospodarce. W rejonie Azji/Pacyfiku Korea Południowa, 15 Wiench P.: Za wielkim murem. Internet a społeczeństwo obywatelskie (w:) Jonak Ł., Mazurek P., Tarnowski A. (red.): Re: Internet społeczne aspekty medium. Polskie konteksty i interpretacje, WAP, Warszawa 2006, s Należy jednak pamiętać, iż Hong Kong jest siedzibą filii ponad 100 największych banków na świecie, wobec czego płynący stamtąd kapitał inwestycyjny ma mocno zglobalizowany charakter. 17 Dane za Castells M.: End of Millenium, Blackwell 2005, s Pełną analizę tego zjawiska z pozycji antropologicznych znaleźć można w Yang M. M.: Gifts, Favors and Banquets: the Art. Of Social Relationships in China, Cornell University Press, New York 1994.

6 Tajwan oraz Japonia są archetypami developmental state państwowego kapitalizmu odmiennego jednak od europejskiego welfare state czy państw realnego socjalizmu. Tutaj rząd centralny i jego biurokracja dysponowały publicznymi i prywatnymi zasobami według potrzeb centralnych planów rozwoju ekonomicznego, chroniły tzw. raczkujące przemysły (infant industries) oraz interweniowały na rynkach za pomocą polityki fiskalnej, jak również za pomocą specjalnych przywilejów dla gałęzi przemysłu uważanych za szczególnie istotne. Przejawem takiej polityki były m.in. japońskie keiretsu czy południowokoreańskie chaebole. W przypadku Chin polityce otwierania się na świat i gospodarkę globalną oraz fali reform ekonomicznych towarzyszyła daleko posunięta decentralizacja w zakresie polityki przemysłowej i technologicznej. W Chinach w odróżnieniu od Korei czy Japonii - nie istnieje jeden centralny organ interweniujący na rynkach technologii, tak jak czyniło to np. japońskie Ministerstwo Handlu Międzynarodowego i Przemysłu (Ministry of International Trade and Industry, MITI) czy koreańska Rada Planowania Gospodarczego (Economic Planning Board, EPB). Zamiast tego: lokalne władze interpretowały rolę odmiennie, wobec czego implementacja oraz rezultaty polityki technologicznej różnią się w zależności od regionu. Władze w Pekinie, Szanghaju, Guangzhou oraz Xi an wdrażały dyrektywy rządu centralnego w trzech dziedzinach praw własności, struktury inwestycji oraz rządowych regulacji odmiennie, kreując w ten sposób lokalne gospodarki (local economies). 19 W każdym jednak przypadku władze dążyły do udzielenia pomocy przedsiębiorstwom w takich dziedzinach jak: niekompletne informacje, zniekształcenia cen oraz niezdefiniowane prawa własności. Tym niemniej mamy w tej chwili do czynienia z jednymi Chinami, wieloma gospodarkami. Reformy ekonomiczne w Chinach stworzyły gospodarkę, która wygląda jak mozaika regionalnych gospodarek. Centrum rozszerzyło uprawnienia decyzyjne władz lokalnych oraz ich zdolność do zachowania wpływów w ramach swojej jurysdykcji. W efekcie, władze lokalne kierowały rozwojem nierzadko implementując politykę odbiegającą od założeń przyjmowanych centralnie. Nawet w kwestiach oficjalnie pozostających w gestii Pekinu, lokalna interpretacja oraz stopień zbieżności polityki z centralnymi dyrektywami są ważniejszymi wyznacznikami faktycznej polityki. 20 Poniższe zestawienie 21 ujmuje dynamikę opisanego powyżej procesu decentralizacji polityki technologiczno przemysłowej w Chińskiej Republice Ludowej stanowiącej o specyfice tegoż modelu developmental state. 19 Segal A.: High-Technology Enterprises in China, s Ibidem, s Ibidem, s. 16. (SOE to skrót od State-Owned Enterprise, FDI Foreign Direct Investment; minying to chińskie określenie przedsiębiorstwa niepaństwowego ).

7 2. Problem kapitału ludzkiego Jak podkreśla Jakub Polit: W przeciwieństwie do Singapuru (w większości zamieszkanego w końcu przez Chińczyków) wzrost gospodarczy w ChRL w nikłej tylko części jest skutkiem rozwoju kreatywności i umiejętności wprowadzania na rynek zupełnie nowych produktów, a głównie zwiększania nakładów kapitałowych i arcytaniej siły roboczej. Wiąże się to z bardzo niskim, mimo dokonania znacznego ilościowego i jakościowego skoku, poziomem wykształcenia. Mimo istnienia w 2000 roku około 1040 uniwersytetów oraz 770 uczelni wieczorowych i zaocznych z łączną liczbą 9 mln studentów 22 w połowie lat dziewięćdziesiątych wykształceniem wyższym mogło się pochwalić zaledwie 0,52% mieszkańców ChRL W 2005 roku liczba rozpoczynających studia wynosiła 3,38 miliona. 23 Polit J.: Chiny. Historia Państw Świata w XX Wieku, TRIO Warszawa 2004, s Ten negatywny obraz szybko jednak się zmienia. Jak szacują władze chińskie, w samym Szanghaju 55% młodzieży w wieku akademickim studiuje (dla porównana, rząd Wielkiej Brytanii zakłada, że w 2010 roku 40% młodzieży po maturze pójdzie na studia. Co więcej, w 2003 roku uchwalono prawo, w myśl którego zachodnie uczelnie mogą otwierać w Chinach swoje filie, pod warunkiem posiadania chińskiej placówki partnerskiej oraz chińskiego kanclerza. Rodzi się jednak pytanie: dlaczego naród liczący 1,3 miliarda obywateli do tej pory nie ma na koncie naukowego noblisty?

8 Błędem byłoby jednak sądzić, iż dzisiejsze Chiny to jedynie tania siła robocza. Jak bowiem podkreśla Adam Segal jeden z lepszych znawców współczesnego Państwa Środka: New Economy w Chinach wciąż jeszcze się kształtuje ( ) Ale widoczne są przejawy znaczącego postępu. W 2005 roku Chiny wyprzedziły USA i stały się liderem w eksporcie telefonów komórkowych, laptopów oraz kamer cyfrowych oraz, według danych Światowej Organizacji Własności Intelektualnej 24, wspięły się na 10 miejsce światowego rankingu rejestrowanych patentów. 25 Aby jednak sprostać wyzwaniom technologicznej modernizacji (w szczególności podnoszeniu innowacyjności i kreatywności gospodarki), Chiny potrzebują wysoko wykwalifikowanych kadr. Rząd podejmuje w tym celu konkretne działania. W 2004 roku w Chinach przyznano około doktoratów w dziedzinie nauki i inżynierii. Pomiędzy 1981 a 2001 rokiem było około osób, które uzyskały doktoraty w tych samych dziedzinach. Poprzez National Science Fund for Distinguished Young Scientists, Narodowa Fundacja Nauki Chin stara się promować szczególnie utalentowanych naukowców poniżej 45 roku życia. 26 Co więcej, Chiny mogą teraz liczyć na powrót do kraju członków swojej diaspory. W 2004 roku liczba powracających wyniosła 24 tysiące. 27 Ale nie jest to kwestia ilości, lecz także jakości: W latach dziewięćdziesiątych, podczas pierwszej fali powrotów, przeciętny powracający mógł mieć na koncie tytuł MBA (Master of Business Administration), ale za to niewielkie praktyczne doświadczenie w biznesie. Obecnie ludzie wracają do domu po spędzeniu pięciu do sześciu lat w amerykańskich przedsiębiorstwach w Dolinie Krzemowej lub Route 128 w okolicach Bostonu. 28 Akcentując rolę kapitału ludzkiego (a ściślej: klasy kreatywnej, creative class) w rozwoju innowacyjnej gospodarki Richard Florida pisze: W 2003 roku Indie wygenerowały 341 amerykańskich patentów (US patents), zaś Chiny 297. Uniwersytet Kalifornijski generuje więcej niż każdy z tych krajów. IBM pięć razy więcej niż oba kraje razem wzięte. Nie znaczy to, że Hindusi i Chińczycy nie są kreatywni. Przeciwnie, jak wykazała Anna Lee Saxenian z Uniwersytetu Berkeley, hinduscy i chińscy przedsiębiorcy zakładali lub współzakładali około 30% wszystkich firm w Dolinie Krzemowej pod koniec lat dziewięćdziesiątych. Ale ci kreatywni ludzie musieli 24 Ilość rejestrowanych patentów nie jest jednak doskonałym miernikiem innowacyjności szacunkowo 60% patentów rejestrowanych w Korei Południowej i Japonii nie zostaje później skomercjalizowanych. Właściwy modeli innowacji zakłada zaś schemat: patent-publish-prosper. 25 Segal A.: The Civilian High-technology Economy: Where is it heading? Statement of Adam Segal, Maurice R. Greenberg Senior Fellow in China Studies, Council on Foreign Relations before the U.S. China Economic and Security Review Commission, Chinese Military Modernization and Export Control Regimes; 26 Kang. D, Segal A.: The Siren Song of Technonationalism 27 Liczba chińskich studentów studiujących za granicą wynosiła 120 tysięcy (2003 rok). Połowa z nich mieszka w Stanach Zjednoczonych, będących zarazem największym rynkiem zbytu dla chińskiego sektora ICT. 28 Segal A.: The Civilian High-technology Economy: Where is it heading

9 wyjechać do Kalifornii i zostać wchłonięci przez tamtejszy innowacyjny ekosystem zanim ich idee stały się ekonomicznie do zrealizowania. Takie ekosystemy mają znaczenie, ale jest ich niewiele. 29 W odpowiedzi na bolączki krajowego systemu edukacji, 4 maja 1998 roku władze chińskie uruchomiły Projekt , którego celem jest rozwój gospodarki opartej na wiedzy poprzez budowanie uniwersytetów i collegów oraz centrów badawczo-rozwojowych (research and development centers) 31. Chińskie ministerstwo Nauki i Technologii razem z władzami miejskimi Pekinu oraz Radą Rozwoju Narodowego i Reform utworzyły Narodowy Instytut Nauk Biologicznych w 2003 roku z początkowym budżetem prawie 109 milionów dolarów oraz z zamiarem zatrudnienia trzydziestu wyszkolonych w USA profesorów z tejże dziedziny. 32 Znaczące postępy poczynione przez Chiny wskazuje także Richard Levin 33 (prezydent Yale University): Uniwersytet Ciao Tong w Szanghaju wybudował liczący ponad 275 tysięcy stóp kwadratowych najwyższej jakości kompleks laboratoriów w ramach rozwijającego się campusu. IBM, Intel oraz Microsoft budują centra badawcze w pobliskim parku technologicznym. Instytut Mikroelektroniki Uniwersytetu Pekińskiego wybudował dwie linie badawcze półprzewodników, każda funkcjonująca według odrębnej technologii. Żadna uczelnia w USA nie ma takiego zaplecza. 34 Levin podkreśla również dużo niższe koszty pracy w Chinach (około 15% amerykańskich), jak również coraz częstsze wizyty chińskich kadr na amerykańskich uczelniach, aby przejąć tzw. best practice w dziedzinie krytycznego, kreatywnego i niezależnego myślenia. 29 Florida R.: The World is Spiky. Globalization has changed the economic playing field, but not leveled it (w:) The Atlantic Monthly October 2005, s. 49; 30 Projekt 985 stanowi kontynuację wcześniejszej strategii modernizacyjnej wcielanej przez rząd chiński Programu 863 uruchomionego w marcu 1986 roku. Celem programu było promowanie wysokiej jakości badań naukowych oraz budowanie fundamentów krajowego sektora R&D, aby Chiny mogły skutecznie konkurować w tych dziedzinach. Program wyróżniał 5 strategicznych obszarów: 1) technologie informacyjne oraz telekomunikacyjne (TIK, ICT); 2) elektronika; 3) technologie laserowe; 4) technologie związane z eksploracją kosmosu; 5) biotechnologie. Wybór tych priorytetów odpowiadał mniej więcej założeniom polityki technologicznej realizowanej na Zachodzie, a zatem programowi EUREKA w EWG oraz SDI w USA. Program 863 został przez władze chińskie uznany za sukces, a największe osiągnięcia to rozwój technologii umieszczania satelitów na orbicie, prototyp tzw. Synchronous Digital Hierarchy (SDH) oraz programów umożliwiających identyfikację głosu przez komputer (w języku chińskim). 31 Hewitt D., Liu M.: The Campus Craze (w:) Newsweek Special Edition Issues 2006 December 2005 February 2006, s Kang. D, Segal A.: The Siren Song of Technonationalism 33 Zdaniem Levina, Chiny będą starać się naśladować USA w trzech dziedzinach: 1) silne zaplecze naukowe w ramach tzw. basic research (jako fundament dalszych innowacji), 2) system edukacyjny rozwijający kreatywność oraz niezależne myślenie, 3) elastyczny system bankowy wspierający business start-ups o dużym ryzyku. 34 Levin R.: Why China is not a New Japan (w:) Newsweek Special Edition Issues 2006 December 2005 February 2006, s. 92.

10 Mimo czynionych szybko postępów, wyraźnie widać słabości chińskiego szkolnictwa. Po pierwsze, jest to nadal niski poziom edukacji. 35 W październiku 2005 roku McKinsey Global Institute opublikował raport na temat jakości chińskich absolwentów studiów inżynieryjnych. W 2005 liczba absolwentów chińskich uczelni wynosiła 3,1 miliona, z tego 600 tysięcy inżynierów. 36 Ci świeżo upieczeni absolwenci zasilają już i tak bardzo liczną kadrę białych kołnierzyków około 9,6 miliona osób z doświadczeniem pracy minimum 7 lat. Ale, jak podkreśla Diana Farell szefowa Instytutu: Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi wśród lokalnych specjalistów od HR, tylko 10% chińskich inżynierów nadaje się do zatrudnienia przez koncern międzynarodowy, w porównaniu z 25% w Indiach. Do 2008 roku całkowite zasoby hinduskich inżynierów-absolwentów będą ponad dwa razy większe niż w Chinach. 37 Tylko co dziesiąty chiński specjalista nadawałby się do zatrudnienia przez międzynarodową korporację także w takich dziedzinach jak: finance workers, accountants, quantitative analysts, generalists, life science researchers, doctors, nurses oraz support staff. Jak zauważają autorzy raportu: Rozpatrzmy inżynierów. Chiny mają 1,6 miliona młodych specjalistów w tej dziedzinie, więcej niż jakikolwiek inny kraj z niskimi płacami. Faktycznie, 33% studentów w Chinach to przyszli inżynierowie, w porównaniu z 20% w RFN i zaledwie 4% w USA. Ale główną wadą młodych chińskich inżynierów ubiegających się o pracę jest przesadne skupianie się na teorii. Chińscy studenci otrzymują bardzo mało praktycznego doświadczenia w projektach lub pracy zespołowej w porównaniu z rówieśnikami z Europy oraz USA, którzy to pracują w zespołach dla uzyskania niezbędnych umiejętności. W efekcie tych trudności, chińskie zasoby inżynierów zdolnych do pracy w międzynarodowych koncernach wynoszą zaledwie 160 tysięcy a zatem na poziomie na przykład Wielkiej Brytanii. Stąd paradoks niedoboru pośród obfitości. 38 Dzieje się to mimo wzrastających państwowych nakładów na studia wyższe pomiędzy 2000 a 2002 rokiem zostały one zwiększone o 50%, choć równoczesny wzrost liczby studentów spowodował, iż w tym okresie nakłady w przeliczeniu na studenta zmniejszyły się o 5%. Kuleje także inny istotny filar społeczeństwa informacyjnego oraz GOW czytelnictwo. Według jednego z 35 Jeszcze pod koniec lat dziewięćdziesiątych prawie połowa zapisanych studentów nie mogła uczęszczać na zajęcia z powodu braku miejsc na uczelniach. Inne problemy to podrabianie listów rekomendacyjnych, rozpowszechniony proceder plagiatów oraz nadal duża liczba studentów przypadająca na pracownika naukowego. 36 Analogiczne dane dla USA za rok 2005 to: 1,3 miliona absolwentów uczelni oraz 70 tysięcy inżynierów. 37 Farell D.: India Outsmarts China (w:) Foreign Policy January/February 2006, s Addressing China s Looming Talent Shortage, McKinsey Global Institute and McKinsey & Company s China Office, s. 6.

11 szacunków w 1993 roku w Chinach istniało ( ) 2,5 tysiąca bibliotek publicznych, z których 1341 kupiło w owym roku mniej niż sto książek. 39 Inne trudności, na jakie napotykają w werbowaniu pracowników działające w Chinach przedsiębiorstwa międzynarodowe to m.in. słaba znajomość angielskiego, ogólnie niskie zdolności komunikacyjne, bariery kulturowe. W połączeniu z ogólnie niską przydatnością chińskich absolwentów, pozostają oni w dodatku mocno rozproszeni. I tak ponad 1500 collegów oraz uniwersytetów wykształciło w 2003 roku 1,7 miliona absolwentów, ale mniej niż jedna trzecia z nich ukończyła studia w jednym z dziesięciu najlepszych miast uniwersyteckich. 40 Tylko co czwarty chiński absolwent mieszka w rejonie dużego międzynarodowego lotniska ( ) Tylko co trzeci przenosi się do innej prowincji w celu podjęcia pracy. 41 ( ) Co więcej, koncerny werbujące w Chinach muszą liczyć się z konkurencją o talent większą niż w innych lokacjach o niskich płacach. W Indiach czy Filipinach gospodarka rośnie mniej dynamicznie, zatem praca w firmie offshoringującej swoje usługi jest atrakcyjną opcją. W Chinach zaś, krajowe firmy oraz międzynarodowe koncerny obsługujące krajowy rynek już teraz stanowią źródło atrakcyjnych możliwości dla absolwentów. 42 Chiny, by móc konkurować na rynkach światowych poza prostymi, pracochłonnymi gałęziami gospodarki, potrzebują więcej wysokiej jakości specjalistów. Raport wylicza możliwe działania: 1) zwiększać nakłady na system edukacyjny oraz dofinansowywać uczelnie poza Pekinem czy Szanghajem; 2) podnosić kompetencje językowe (zwłaszcza znajomość angielskiego); 3) międzynarodowe przedsiębiorstwa inwestujące w Chinach będą musiały wypracować mechanizmy kształcenia sobie kadr; 4) musi zostać ustanowiona intensywna współpraca między systemem edukacyjnym a sektorem prywatnym 43 ; 5) zachęcać do powrotu do kraju studentów studiujących za granicą (ich liczba wynosiła w 2003 roku osób, z czego połowa żyła w USA). Dodatkowym utrudnieniem pozostaje specyficzny model edukacji dominujący w Chinach a w znacznym stopniu blokujący kreatywność (można w tym miejscu postawić szersze pytanie: czy naród i państwo rządzone według modelu protekcjonalnego [top-down] przez wąską elitę mandarynów będą w stanie uzyskać niezbędną do skutecznego konkurowania kreatywność oraz innowacyjność? do kwestii tej jeszcze będzie okazja powrócić). James 39 Polit J.: Chiny. Historia Państw Świata, s Pekin, Szanghaj, Wuhan, Guangzhou, Xi an, Tianjin, Changsha, Nanjing, Zhengzhou, Chongquing. 41 Dla porównania, w Indiach co drugi absolwent mieszka w pobliżu międzynarodowego centrum outsourcingu (major international outsourcing hub), takiego jak Bangalore, Delhi czy Bombaj. 42 Addressing China s Looming Talent Shortage, McKinsey Global Institute and McKinsey & Company s China Office, s Microsoft na przykład nawiązał partnerską współpracę z czterema uniwersytetami w celu wybudowania laboratoriów dla bardziej praktycznego przygotowania absolwentów.

12 McGregor, autor książki One Billion Customers, nazywa dominujące w Chinach sposoby nauczania systemem edukacji w stylu faszerowanej kaczki 44 (stuffed-duck system of education) 45, w ramach którego cała wiedza jest bezrefleksyjnie wchłaniana przez studentów uczących się całości materiału na pamięć, co z kolei powoduje brak kreatywności i ciekawości świata. W efekcie żaden naukowiec w Chinach nie otrzymał jeszcze Nagrody Nobla, choć jej laureatami w ciągu minionego półwiecza było już sześciu chińskich emigrantów. Przynajmniej częściowo tłumaczy to także, dlaczego Chiny słabo wypadają pod względem produkcji software u (zwłaszcza w porównaniu z Indiami). I tak w okresie Chiny miały 537 naukowców/inżynierów w sektorze R&D na milion obywateli, podczas gdy w Indiach ten współczynnik wynosił 151. Również pod względem rozpowszechnienia komputerów osobistych oraz użytkowania Internetu Chiny prowadziły z Indiami odpowiednio 3:1 oraz 4:1. Mimo tego, w 2001 roku wartość wyprodukowanego w Chinach oprogramowania wynosiła 6,8 miliarda dolarów, zaś w Indiach 8,4 miliardy. 46 Odsetek wydatków na hardware był w Chinach znacząco wyższy niż w Indiach 88% vs. 62%. Indie zaś wykazują też wyższy odsetek wydatków na usługi IT 32% vs. zaledwie 7,3% w Chinach. 47 Zważywszy, że władze chińskie pozytywnie oceniają model singapurski i poważnie traktują możliwość jego naśladowania, warto przytoczyć zdanie Pekki Himanena fińskiego eksperta w dziedzinie globalnego społeczeństwa informacyjnego: Model singapurski jest także protekcjonalny, co stanowi kolejny problem: rząd dąży do kontroli wolności obywateli, choć społeczeństwo informacyjne nie może być kreatywne, jeśli ludzie nie mają swobodnego dostępu do informacji oraz swobody odmiennego myślenia. Stanowi to także wielki paradoks dla Chin idealizujących model singapurski. 48 Wydaje się mało realne, aby autorytarne praktyki rządzenia (w połączeniu z zamkniętym środowiskiem społecznym oraz protekcjonalnym systemem edukacyjnym) mogły nakazać tamtejszym inżynierom/naukowcom/programistom być bardziej kreatywnym - bez większej autonomii 44 Określenie to nawiązuje do sposobu tuczenia pekińskich kaczek na potrzeby kulinarne. 45 Liu M.: How High, s A pamiętać należy także o przewadze Chin pod względem wielkości gospodarki: PKB Indii (według parytetu siły nabywczej) wynosi miliardy dolarów, zaś dla Chin miliardów dolarów. Dane za: oraz 47 Mingzhi L., Gao M.: Strategies for Developing China s Software Industry (w:) Information Technologies and International Development, no. 1 (Fall 2003), s Himmanen P.: Challenges of the Global Information Society (w:) Castells M., Cardoso G.: The Network Society. From Knowledge to Policy, Center for Transatlantic Relations, 2006, s. 344.

13 osobistej i zawodowej. W tych warunkach (a może TYLKO w tych warunkach) nowocześni knowledge workers zaczną dostarczać bardziej innowacyjne oraz wyższej jakości prace Internet we współczesnych Chinach. Dostęp do technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK, ICTs) W 1996 roku liczbę użytkowników Internetu szacowano w Chinach na osób. Rok później było to nadal zaledwie osób. Rządowy raport (szesnasty z rzędu) przygotowany przez Państwowe Centrum Badawcze Chińskiego Internetu (China Internet Network Information Center, CINIC) 26 lipca 2005 roku szacuje już liczbę chińskich internautów na 103 miliony. 50 Podział użytkowników w zależności od kanału dostępu przedstawia się następująco (w milionach): Linie dzierżawione 29,7; Dial-up - 49,5; ISDN 5,5; Dostęp szerokopasmowy (broadband connection) Oznacza to, że Chiny są obecnie drugą co do wielkości (po Stanach Zjednoczonych) populacją użytkowników Internetu (w 2003 roku wyprzedziły Japonię). 52 Z danych (na rok 1999) przedstawianych przez China Państwowe Centrum Badawcze Chińskiego Internetu wynika, iż: 79% użytkowników Internetu to mężczyźni, 64% - osoby niezamężne. Największą grupą są studenci (21% ogółu) 84% internautów ma wykształcenie z collegu (co najmniej). 32% pochodzi albo z Pekinu, albo z Szanghaju. 86% jest w przedziale wiekowym lat. Około połowy korzysta z Internetu w domu (37% w szkole lub w miejscu pracy, 11% w kawiarenkach internetowych). 53 Boom na usługi informacyjne obejmuje także inne technologie. W okresie liczba abonentów telefonii rosła w tempie 23% rocznie i w 2004 roku wyniosła 645 milionów abonentów. Jest to rozwój bez precedensu w historii ludzkości, stanowi też absolutnie nowe 49 Wilson E., Segal A.: Trends in China s Transition Toward a Knowledge Economy (w:) Asian Survey, Vol. 45, Issue 6, s Inne źródła podawały liczbę 134 milionów, co oznaczałoby pięciokrotny wzrost w stosunku do stanu z 2001 roku (23 miliony internautów). 51 Wiench P.: Za wielkim murem..., s Warto przypomnieć, że jak szacuje Departament Handlu USA, aby uzyskać 50 milionów odbiorców, radio potrzebowało trzydziestu ośmiu lat, telewizja trzynastu, zaś Internet zaledwie cztery. Za: Starewicz-Jaworska A.: Komunikacja polityczna w świetle wybranych aspektów Internetu (w:) Jonak Ł., Mazurek P., Tarnowski A. (red.): Re: Internet społeczne aspekty medium. Polskie konteksty i interpretacje, WAP, Warszawa 2006, s Dane przytacza Xiudian Dai: Dai X.: The Digital Revolution and Governance, Ashgate 2000, s. 143.

14 zjawisko dla samych Chin, gdyż w okresie pomiędzy 1949 a 1980 całkowita telephone exchange capacity osiągnęła zaledwie 3 miliony linii. 54 Obecnie zaś Chiny są największym na świecie rynkiem telefonii komórkowej (330 milionów abonentów w 2004 roku) oraz stałych linii, fixed lines (312 milionów). 55 Stosunek telefonów komórkowych do stałych linii wynosi obecnie 107:100, choć w 1998 roku było to jeszcze 27: Chiny to także drugi (po USA) rynek komputerów osobistych oraz trzecia co do rozmiaru populacja użytkowników komputerów osobistych (choć jest to zaledwie 40 komputerów na 1000 obywateli). Jakkolwiek dane te wyglądają imponująco, koncentrowanie się na liczbach stanowi reprodukowanie pewnego ilościowego fetyszu ubarwiającego prawie wszystkie doniesienia oraz dyskusje chińskiego wykorzystania Internetu zarówno w Chinach, jak i na Zachodzie. Bez wątpienia, wzrost jest wyjątkowy, ale nie powinniśmy zapominać, że 59,1 miliona internautów to nadal tylko 4,6% populacji Chin. Twierdzenia zatem, że Internet dokonuje zasadniczej transformacji w całym kraju lub też, iż pokazuje prawdziwą twarz współczesnych Chin, należy traktować z ostrożnością. Trudno bowiem przewidzieć, czy i do jakiego stopnia stopa wzrostu wyhamuje w momencie wyczerpania zasobu 15- do 35-latków, zamożnych Chińczyków z obszarów miejskich. 57 Bez względu na to, jak entuzjastycznie odniesiemy się do chińskich osiągnięć w upowszechnianiu Internetu, warto zwrócić uwagę na dwa aspekty tegoż medium. Po pierwsze, metody, za pomocą których władze chińskie starają się cenzurować treść sieci. Po drugie, organizacje rynku dla przedsiębiorstw oferujących dostęp do technologii telekomunikacyjnych. Wyniki i badania wielu źródeł wskazują, iż chińskie władze stosują najbardziej wyszukane, a zarazem najskuteczniejsze metody na świecie w zakresie kontroli treści zamieszczanej w Internecie. Chiński internauta nie może np. korzystać ze stron internetowych BBC, Voice of America czy też internetowej encyklopedii, czyli Wikipedii - tutaj dostęp blokowany jest ze względu na artykuły i hasła na kłopotliwe dla władz chińskich tematy. Począwszy od 18 października 2005 roku chiński użytkownik Internetu próbujący wejść na 54 Dai X.: The Digital Revolution and Governance, Ashgate 2000, s Wilson E., Segal A.: Trends in China s Transition Toward a Knowledge Economy (w:) Asian Survey, Vol. 45, Issue 6, s Takie rozpowszechnienie telefonii komórkowej może mieć olbrzymie konsekwencje polityczne. Chińscy decydenci muszą bowiem liczyć się z tym, iż obywatele mają teraz więcej źródeł informacji, ale także środek ich dystrybucji. I tak w trakcie kryzysu związanego z epidemią SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) w lutym 2003 roku w Guangzhou SMS o treści W Guangzhou jest śmiertelna grypa został wysłany 40 milionów razy 8 lutego, 41 milionów razy 9 lutego i 45 milionów razy 10 lutego. Swoistym nowum było też złożenie publicznych przeprosin przez partyjnego oficjale Zhou Rongji w marcu 2001 roku w związku z przedstawieniem przez niego fałszywej wersji wydarzeń w szkole w Jiangxi. Dane za: Wilson E., Segal A.: Trends in China s Transition, s Fang W.: Reflections on China s Internet Boom, OpenDemocracy.net, 3 lipca 2003,

15 stronę Wikipedii otrzyma informację o błędzie. Co więcej, kontrolowane przez państwo portale internetowe (np. elektroniczna wersja gazety The People s Daily) są nadal wykorzystywane jako organy propagandowe i służą do mobilizowania opinii publicznej w kierunku pożądanym przez władze centralne. Warto jednak zauważyć, że rządowe portale informacyjne cieszą się stosunkowo mniejszą popularnością niż ich prywatni konkurenci: Raport z 2000 roku wykazał, iż The People s Daily najczęściej czytana gazeta w wersji drukowanej miała tylko wyświetleń swojej strony internetowej dziennie. Dla porównania: Sina wyświetleń, Netease , Sohu Innymi słowy, internetowe czytelnictwo Sina jest trzydziestokrotnie wyższe niż państwowego The People s Daily. 59 Całość stosowanych przez władze chińskie metod cenzurowania Internetu podzielić można na następujące kategorie: 1) Regulacje prawne. W chwili obecnej za regulacje dotyczące chińskiego Internetu odpowiada 12 agencji rządowych, co powoduje, iż cała prawna infrastruktura jest dość skomplikowana i wielowarstwowa. Przepisy prawne dotyczą usługodawców internetowych (takich jak np. e- commerce), firm zapewniających dostęp do sieci (tzw. Internet service and content providers), operatorów kafejek internetowych oraz samych internautów. 30 grudnia 1997 roku trzy lata po tym, jak pekińska dzielnicowa sieć Zhongguancun jako pierwsza została włączona do sieci globalnej Biuro Bezpieczeństwa Państwowego przyjęło Regulamin ochrony bezpieczeństwa i administracji międzynarodowych komputerowych sieci informacyjnych. Jednocześnie utworzono Wydział Nadzoru Bezpieczeństwa w Sieci. Wobec wspomnianej już dynamicznej ekspansji Internetu władze podjęły nowe działania. O naturze ograniczeń nakładanych na komunikację zapośredniczoną komputerowo najlepiej świadczy opublikowany niedawno zestaw uregulowań 60 ( ) sformułowanych 25 września 2005 roku 61 i adresowanych do blogerów i administratorów serwerów. W myśl dokumentu, opublikowanego przez Biuro Informacji Rady Państwa i Ministerstwo Przemysłu i Informacji, zakazuje się upowszechniania treści: łamiących podstawowe zasady chińskiej konstytucji; 58 SINA jest komercyjnym serwisem internetowym założonym we wrześniu 1998 roku. Warto jednak podkreślić, iż rządowa dyrektywa z marca 1997 roku regulująca online news nie dotyka Siny (i pozostałych serwisów komercyjnych), ponieważ dotyczy ona tylko państwowych mediów drukowanych oraz ich wersji elektronicznych. 59 Fang W.: Reflections on China s Internet Boom 60 Regulacje te często nazywa się Jedenastoma przykazaniami chińskiego Internetu. 61 Wprowadzenie nowych regulacji poprzedziło zamknięcie w dniu 1 lipca 2005 kilku tysięcy niezarejestrowanych przez władze rządowe stron internetowych.

16 zagrażających bezpieczeństwu narodowemu, zdradzających tajemnicę państwową, zmierzających do obalenia władz lub godzących w integralność kraju; godzących w prestiż i interesy kraju; szerzących nacjonalistyczną nienawiść, rasizm i godzących w jedność narodową; łamiących państwową politykę wobec religii, szerzących propagandę sekt i przesądy 62 ; rozpowszechniających fałszywe pogłoski, zagrażające porządkowi publicznemu i siejące zamęt; rozpowszechniających pornografię, przemoc i hazard 63 ; naruszających dobra osobiste i prawa jednostek; zawierających nielegalne informacje określone przez prawo; Dwa nowe elementy to: zakaz nawoływania do nielegalnych zgromadzeń, strajków zmierzających do naruszenia porządku publicznego; zakaz organizowania działalności w ramach nielegalnych zrzeszeń i organizacji. 64 Łamanie tych reguł wiążę się z możliwością zamknięcia witryny internetowej oraz nałożenia na jej administratora kary o wartości do euro. Przepisy z 25 września 2005 roku wymagają także, aby każda jednostka czy grupa jednostek zarejestrowała się jako news organization jeżeli zamierza prowadzić stronę internetową lub grupę dyskusyjną upowszechniającą wiadomości lub komentarze. Organizacja taka musi jednak spełnić wiele wymogów, jak np. zatrudnienie określonego personelu, dysponowanie pomieszczeniami i kapitałem, etc. Dodatkowo, zgodnie z przepisami z 10 lipca 2005 roku, każdy twórca internetowej grupy dyskusyjnej czy fora internetowego powinien rejestrować się pod prawdziwym nazwiskiem. Każdy Internet service provider 65 musi uzyskać państwową 62 Ten przepis wymierzony jest oczywiście w opozycyjną wobec władz sektę Falun Dafa. Szacuje się, iż około trzydziestu jej członków odsiaduje kary więzienia za publikowanie informacji na temat tejże organizacji w Internecie. 63 Regulacje te może tłumaczyć fakt, iż władze traktują takie treści jako niebezpieczne ze względu na doświadczenia z dziewiętnastowiecznym kolonializmem europejskim i wiążącym się z tym upowszechnieniem konsumpcji opium. 64 Wiench P.: Za wielkim murem, s Początkowo w Chinach działało tylko czterech Internet service provider (ISP) CSTNet (działa od kwietnia 1994 roku), ChinaNet (od maja 1995 roku), CERNet (listopad 1995) oraz ChinaGBN (wrzesień 1996). Wszystkie były firmami państwowymi. Ich liczba jednak od tamtego czasu szybko wzrosła w 2000 roku licencję rządową otrzymało 400 firm ISP.

17 licencję od Ministerstwa Przemysłu i Informacji, rejestrować numer konta każdego użytkownika, jak również jego numer telefonu, adres IP, odwiedzane strony oraz czas spędzony w sieci. Internet content provider musi jeżeli publikuje materiały o charakterze dziennikarskim rejestrować całość udostępnianego materiału oraz datę jego zamieszczenia. W obu przypadkach rejestrowane dane muszą być przechowywane przez 60 dni i udostępniane władzom na życzenie. Po uzyskaniu zgody na otwarcie kawiarenki internetowej, operator kawiarenki musi zainstalować oprogramowanie blokujące dostęp do treści pornograficznych oraz wywrotowych, rejestrować strony odwiedzane przez użytkowników oraz przekazywać informacje o wizytach na blokowanych stronach do Biura Bezpieczeństwa Publicznego. Informacje te muszą być przechowywane przez 60 dni. Według raportów, władze ChRL zamknęły nielicencjonowanych kawiarenek w 2004 roku i zainstalowały monitorujące oprogramowanie w wielu innych. 66 2) Rozwiązania techniczne. Cenzura Internetu w Chinach możliwa jest dzięki blokowaniu stron internetowych oraz wyszukiwaniu kluczowych słów, głównie za pomocą routerów. Chińskie routery zaprogramowano w ten sposób, aby przekazywać URL (Uniform Resource Locator) na serwery, które wychwytują politycznie wrażliwe słowa (np. Falun, wolność, demokracja) oraz odsyłają wiadomość o błędzie (np. file not fund ). W podobny sposób blokuje się wyniki wyszukiwań internetowych. Jak donosi OpenNet Initiative, władze chińskie tolerują zdarzające się nadblokowanie (overblocking) jako cenę za zapobieganie dostępu do zakazanych stron. 67 Operujące w Chinach zachodnie koncerny dość chętnie współpracują z władzami chińskimi tworząc swoisty sojusz korporacyjnego Matrixa z autokratycznym Lewiatanem. Wyszukiwarka Google wyłączyła ze swojego chińskiego serwisu adresy blokowane przez władze chińskie, a MSN 68 usunął słowa wolność i demokracja ze swoich chińskich stron. 69 Firmy takie jak Cisco czy Nortel przekazały władzom ChRL rozwiązania technologiczne umożliwiające inwigilację Internetu. Podstawowym orężem władz jest cenzura prewencyjna, polegająca na filtrowaniu treści, połączona z cenzurą interwencyjną, sprowadzającą się do eliminowania treści, które już zostały puszczone w obieg. Władze, zdając sobie sprawę, że ocenzurowanie Internetu i 66 Lum T.: Internet Development and Information Control in the People s Republic of China, 67 Lum T.: Internet Development and Information Control 68 MSN to prowadzony przez Microsoft serwis blogowy. 69 Wiench P.: Za wielkim murem, s. 234.

18 filtrowanie treści umieszczonych na zagranicznych serwerach przerasta ich możliwości, stawiają na filtrowanie nie treści WWW, ale wyszukiwarek, czatów, blogów i poczty. 70 3) (Cyber-)Policja internetowa. Jeżeli, mimo wspomnianych powyżej ograniczeń, internauta w Chinach dostanie się na stronę o politycznie wrażliwej treści, musi liczyć się z liczącą oficerów cyberpolicją. Jest to jednostka powołana do życia przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego w 2000 roku w celu monitorowania treści internetowych. Chińska cyberpolicja funkcjonuje jako odział w departamentach policji w 700 miastach i prowincjach. Oprócz tego władze ChRL wykorzystują własnych obywateli do kontroli Internetu. Według szacunkowych danych, do października 2004 roku 50 obywateli otrzymało do 250 dolarów za doniesienia na stronę o treści pornograficznej, zaś 18 w granicach dolarów za informacje na temat nielegalnego hazardu internetowego. Według raportu organizacji Reporters Sans Frontieres z maja 2004 roku, 61 obywateli ChRL przebywało w areszcie za wysyłanie materiałów o treści wywrotowej. 71 Chiński sektor technologii komunikacyjnych boryka się z jeszcze jednym problemem rynkową i administracyjną centralizacją, gdzie państwowy gigant China Telecom (do 1994 część Ministerstwa Poczty i Telekomunikacji) skutecznie blokuje konkurencję. 72 Ministerstwo Poczty i Telekomunikacji zarządzało całością połączeń do czasu częściowej komercjalizacji China Telecom w 1995 roku. Jednocześnie w 1994 roku powołano China Unicom (Jitong) z udziałem Ministerstwa Przemysłów Elektronicznych, Ministerstwa Kolei, Ministerstwa Elektryczności oraz 12 innych jednostek publicznych (głównie państwowych przedsiębiorstw, tzw. state-owned enterprise). Trzecim podmiotem stała się w 1998 roku Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza, czwartym zaś Netcom, cieszący się poparciem Państwowej Administracji Radia, Filmu i Telewizji. W 1998 roku powołano Ministerstwo Przemysłu i Informacji (MPI) łączące funkcje wcześniej działających resortów Ministerstwa Poczty i Telekomunikacji, Ministerstwa Przemysłów Elektronicznych oraz Ministerstwa Radia, Filmu i Telewizji. Tym samym MPI, mające udziały w China Telecom oraz China Unicom, stało się zarówno regulatorem rynku, jak też jego głównym udziałowcem. Dalszą historię przedstawiają Ernest Wilson oraz Adam Segal: W kwietniu 2000 roku miała miejsce 70 Wiench P.: Za wielkim murem, s Warto jednak w tym miejscu podkreślić, że gwałtowny rozwój rynku technologii informacyjnych i daleko idąca innowacyjność w tym sektorze powodują, że technologia wydaje się wyprzedzać poczynania władz chińskich. I tak ogromną popularnością cieszą się m.in. podcasting, format mp4 w połączeniu z osobistymi odtwarzaczami wideo czy rozrywka w postaci MMORPG (Massive Multiplayer Online Role-Playing Games). Pytanie o możliwość kontrolowania także tych płaszczyzn pozostaje otwarte. 71 Internet Under Surveillance 2004, Reporters Sans Frontieres, 72 Pod koniec lat dziewięćdziesiątych kontrolował ponad 98% połączeń telefonii komórkowej.

19 dalsza decentralizacja, kiedy China Telecom zostało podzielone na trzy dalsze jednostki: China Telecom zajmujący się transferem danych oraz liniami telefonicznymi; China Mobile (telefonia komórkowa) oraz China Satellite Telecommunications Group komunikacja satelitarna oraz łączność internetowa o dużej prędkości. W maju 2002 roku China Telecom został ponownie podzielony na China Telecom (operujący w 21 południowych oraz zachodnich prowincjach) oraz China Netcom Group (operujący w 10 północnych prowincjach). Rząd nakazał również połączenie China Netcom Group z Jitong (China Unicom) oraz Netcom Corporation. Ale ponad rok później, te trzy podmioty nadal operowały niezależnie od siebie. 73 Mimo członkostwa ChRL w WTO zachodnie koncerny mają ograniczony dostęp do rynku chińskiego, choć często czynią to z własnej woli. Przykładem może tu być postawa amerykańskiej firmy Verso Technologies Inc., która przyjęła na siebie zobowiązanie w sprawie samodyscypliny (tzw. Public Pledge on Self-Discipline for the China Internet Industry) oraz podpisała kontrakt na zablokowanie dostępu do telefonów stacjonarnych oraz komórkowych poprzez Skype Out. Tym samym de facto monopol państwowego China Telecom pozostaje niezachwiany, a reforma rynku telefonii pozostaje otwartą kwestią. Jak pisze wybitny znawca problematyki internetowej, Manuel Castells: Pytanie brzmi (podobnie jak w przypadku Związku Radzieckiego): czy obecna rewolucja technologiczna oparta o technologie informacyjne może rozwinąć się w zamkniętym społeczeństwie, w którym endogeniczna technologia zostaje odizolowana w ramach systemu bezpieczeństwa narodowego, gdzie komercyjne zastosowania zależne są od zagranicznych licencji lub naśladownictwa i gdzie, co najważniejsze, jednostki, prywatne przedsiębiorstwa oraz społeczeństwo w całości nie może swobodnie wchodzić w posiadanie technologii oraz rozwijać jej zastosowań oraz jej potencjału, np. poprzez swobodny dostęp do Internetu. 74 Być może dalszy rozwój umiejętności krytycznych możliwy dzięki nowym technologiom oraz coraz powszechniejszy dostęp do komunikacji pozostającej w większym stopniu poza kontrolą, manipulacją i fałszowaniem ich przez rząd staną się kluczowymi krokami w procesie emancypacyjnym społeczności ( ) która dawno już przestała być pasywna 75, ale która wciąż dopiero musi odkryć możliwość poważnej refleksji oraz prawdziwie autonomicznego działania Wilson E., Segal A.: Trends in China s Transition, s Castells M.: End of Millenium, s Stosuje się pojęcie społeczeństwo na wpół obywatelskie. 76 Fang W.: Reflections on China s Internet Boom

20 4. Zakończenie Pisząc na temat nieudanej próby modernizacji podjętej w Związku Radzieckim w związku z postępującą tam zapaścią gospodarczą, Edwin Bendyk wskazał możliwe przyczyny porażki modernizatorów. W istocie struktura komunikacyjna Związku Radzieckiego była średniowieczna. W średniowieczu ranga nadawanych komunikatów była odbiciem miejsca w hierarchii społecznej, która z kolei odzwierciedlała boski porządek kosmiczny. W komunizmie radzieckim porządek boski zastąpiły obiektywne prawa dziejowe, będące jednak nie mniej autorytatywną rękojmią ważności i kompletności procesu komunikacji Skoro zaś komunikacja odzwierciedlała zewnętrzny obiektywny porządek, czy to boski, czy dziejowy, z założenia jest pełna. Ergo, swobodna, horyzontalna wymiana poglądów między ludźmi jest zbędna, wręcz szkodliwa, bo generuje nieproduktywny szum ( ) Projekt komunistyczny mogło zrealizować jedynie omnipotentne państwo informacyjne, dysponujące pełną wiedzą o potrzebach i możliwościach. Próba budowy państwa informacyjnego w oparciu o model zamknięty i deterministyczny zakończyła się fiaskiem. 77 Model modernizacyjny realizowany obecnie w Chińskiej Republice Ludowej zdaje się zdawać ten egzamin znacznie lepiej niż Związek Radziecki. Nie podejmując się próby przewidzenia, czy transformacja Chin w kierunku prawdziwie nowoczesnej, innowacyjnej gospodarki nasyconej wysokimi technologiami, opartej na zatrudnieniu w sektorze usług powiedzie się oraz czy taka przemiana przebiegać będzie bez perturbacji, wskazałem szereg możliwych zagrożeń i problemów, z którymi władze chińskie będą musiały sobie poradzić. Zważywszy na ogromną populację tego państwa, kwestia jak władze ChRL będą dalej postępować, może mieć konsekwencje wykraczające daleko poza obszar Azji i Pacyfiku. Może bowiem oznaczać koniec traktowanej jako pewnik supremacji świata zachodniego (w szczególności w dziedzinie postępu technologicznego) i towarzyszącego tejże hegemonii sposobu myślenia o świecie. Być może zatem XXI wiek należeć będzie do cyfrowych Chin 77 Bendyk E.: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, W.A.B. 2002, s

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003 Przegląd Perspektywy sektora telekomunikacyjnego w krajach OECD: edycja 2003 Overview OECD Communications Outlook: 2003 Edition Polish translation Przeglądy to tłumaczenia fragmentów publikacji OECD. Są

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa Partnerzy: Swiss Business Hub Polska przy Ambasadzie Szwajcarii w Warszawie we współpracy z Polską

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Hongkong: Miejsce na Twój biznes

Hongkong: Miejsce na Twój biznes Hongkong: Miejsce na Twój biznes Marcin Mitko data: wrzesień 2014 Corporate Banking Manager, HSBC Bank Polska S.A. HK: Miejsce na Twój biznes Dynamiczne centrum gospodarcze Regionalny i globalny ośrodek

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Dr Marek Szarucki Katedra Analiz Strategicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Plan prezentacji 1. Metody badań 2. Dynamika napływu inwestycji 3. Typy inwestycji 4. Struktura branżowa inwestycji

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie Maciej Strzębicki Własna firma Inkubator przedsiębiorczości Kryzys Praca na uczelni Garaż VC/PE Wdrożona idea Innowacje Wydatki na badania i rozwój Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 2 Stany Zjednoczone są największą i najbardziej zaawansowaną technologicznie gospodarką świata. Jej mocną stroną jest właśnie innowacyjność, a siłą napędową

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Fraunhofer Partner dla nauki i biznesu w rozwoju potencjału B+R i jego komercjalizacji przez Niemcy/Europę

Fraunhofer Partner dla nauki i biznesu w rozwoju potencjału B+R i jego komercjalizacji przez Niemcy/Europę Fraunhofer Partner dla nauki i biznesu w rozwoju potencjału B+R i jego komercjalizacji przez Niemcy/Europę Wojciech Rośkiewicz Fraunhofer Leipzig & University of Leipzig Prof. UE Dr. Karol Kozak Fraunhofer

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Współpraca biznesu i nauki Biznes i naukaperspektywy na przyszłość Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Stan obecny Jakość szkolnictwa wyższego Warszawa, 26.06.2012r. Młodzi na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Cloud Computing wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstw i gospodarkę Polski Bohdan Wyżnikiewicz

Cloud Computing wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstw i gospodarkę Polski Bohdan Wyżnikiewicz Cloud Computing wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstw i gospodarkę Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 17 grudnia 2012 r. Co to jest cloud computing? Cloud computing jest modelem umożliwiającym wygodny

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny rozwój sektora usług biznesowych w Polsce i perspektywy jego kontynuacji centra usług biznesowych stają się polską specjalnością

Dynamiczny rozwój sektora usług biznesowych w Polsce i perspektywy jego kontynuacji centra usług biznesowych stają się polską specjalnością Dynamiczny rozwój sektora usług biznesowych w Polsce i perspektywy jego kontynuacji centra usług biznesowych stają się polską specjalnością Polska umacnia swoją pozycję lidera usług biznesowych w regionie

Bardziej szczegółowo

Indie spod znaku liberalizacji, prywatyzacji, globalizacji

Indie spod znaku liberalizacji, prywatyzacji, globalizacji Indie spod znaku liberalizacji, prywatyzacji, globalizacji 10.09.2007, Barbara Liberska Indie spod znaku liberalizacji, prywatyzacji, globalizacji W ostatnich latach prawie czterokrotnie wzrosła w Indiach

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

Barometr płatności na świecie 2015

Barometr płatności na świecie 2015 Zaległości płatnicze nie są specyfiką tylko naszego kraju. W mniejszym lub większym stopniu odczuwalne są niemal we wszystkich krajach. Pod względem moralności płatniczej sytuacja w Azji jest mocno zróżnicowana.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI Warszawa, październik 00 BS/0/00 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy w programie World Public Opinion. Jest to program

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. III. Międzynarodowe porównania aktywności przedsiębiorczej. Polska na tle Europy i świata

Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji. III. Międzynarodowe porównania aktywności przedsiębiorczej. Polska na tle Europy i świata Przedsiębiorczość w warunkach globalizacji III. Międzynarodowe porównania aktywności przedsiębiorczej. Polska na tle Europy i świata Definicja przedsiębiorczości a jej pomiar Czy skupić się na ambitnym

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją dr Violetta Florkiewicz Strategia Europa 2020 Jest to unijna strategia wzrostu do 2020 roku. Jej celem jest osiągnięcie wzrostu gospodarczego, który

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Materiał na konferencję prasową Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty 4 stycznia 2006 r.

Materiał na konferencję prasową Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty 4 stycznia 2006 r. Materiał na konferencję prasową Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty 4 stycznia 2006 r. Opracowanie na podstawie raportu PMR: The telecommunications market in Poland 2005 2008 1.1. Polski

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Rozwój społeczeństwa informacyjnego w Polsce w latach 2005-2010

Rozwój społeczeństwa informacyjnego w Polsce w latach 2005-2010 Krakowskie Spotkania z INSPIRE Rola INSPIRE w rozwoju społeczeństwa informacyjnego Rozwój społeczeństwa informacyjnego w Polsce w latach 2005-2010 Elżbieta Kozubek Bogdan Ney Instytut Geodezji i Kartografii

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH

PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH 50 % światowego produktu brutto generowane jest w ramach krajów wschodzących. Wnioski same się nasuwają. Warto inwestować w rosnące przedsiębiorstwa oraz przybierające

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Czerwiec 2014 POLSKA* wiodąca destynacja dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 roku silny gracz w Europie w 2012 roku 3. miejsce

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

RYNEK SMARTFONÓW ŚWIATOWE TENDENCJE ORAZ SYTUACJA W POLSCE GABINETY KOSMETYCZNE W POLSCE PRÓBA OSZACOWANIA LICZBY

RYNEK SMARTFONÓW ŚWIATOWE TENDENCJE ORAZ SYTUACJA W POLSCE GABINETY KOSMETYCZNE W POLSCE PRÓBA OSZACOWANIA LICZBY RYNEK SMARTFONÓW ŚWIATOWE TENDENCJE ORAZ SYTUACJA W POLSCE GABINETY KOSMETYCZNE W POLSCE PRÓBA OSZACOWANIA LICZBY BADANIE PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE MEDIA4U SP. Z O.O. Plan Prezentacji 1. Światowe tendencje

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Konkurencja i współpraca międzynarodowa. Jan W. Bossak

Konkurencja i współpraca międzynarodowa. Jan W. Bossak Konkurencja i współpraca międzynarodowa. Jan W. Bossak Autor adresuje książkę do Czytelników pragnących lepiej zrozumieć procesy rozwoju gospodarczego we współczesnym świecie. Do studentów, ekonomistów

Bardziej szczegółowo

Szanowna Pani Dyrektor,

Szanowna Pani Dyrektor, Warszawa, 16 czerwca 2008 r. PIIT/615/08 Pani Grażyna CZETWERTYŃSKA Dyrektor Departamentu Kształcenia Ogólnego i Wychowania Ministerstwo Edukacji Narodowej Szanowna Pani Dyrektor, Wyrażamy poparcie dla

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 2010-2014

Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 2010-2014 + Wykorzystanie transmisji danych oraz innych usług telefonii mobilnej w latach 21-214 Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej Warszawa, sierpień 215 r. [mld MB] Poniższe zestawienia powstały w oparciu

Bardziej szczegółowo

60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT

60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT 60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT Około 60% firm z sektora MŚP w Polsce korzysta z usług IT. 30% zatrudnia własnych pracowników odpowiedzialnych za informatykę. Rośnie liczba wykorzystywanych komputerów

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

Jak wprowadzić produkty spożywcze na rynek w Chinach poprzez Szanghaj Xijiao International?

Jak wprowadzić produkty spożywcze na rynek w Chinach poprzez Szanghaj Xijiao International? Jak wprowadzić produkty spożywcze na rynek w Chinach poprzez Szanghaj Xijiao International? dr Jerzy Rzymanek, Klaster Eksport Promocja Azja, Robayu Corp. Sp. z o.o. Shanghai XiJiao International Agricultural

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015 19 marca 2012 roku / mln zł / / mln zł / wyniki podsumowanie Rozwój biznesu SEGMENT KORPORACYJNY Transakcje walutowe

Bardziej szczegółowo

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Ochrona konkurencji na rynkach nowych technologii Kraków, dnia 13 września 2010 Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Krzysztof Kuik DG ds. Konkurencji, Komisja

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej IP/08/1397 Bruksela, dnia 25 września 2008 r. Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej W jaki sposób UE może zapewnić wszystkim

Bardziej szczegółowo

Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych. Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut

Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych. Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut Warszawa, 8 grudnia 2011 Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut czołowy gracz e-commerce w Polsce, właściciel internetowych porównywarek

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku Perspektywy dla polskiego eksportu w 20 roku Rok 20 był bardzo udany dla polskiego eksportu Polski eksport w 20 roku osiągnął wartość 135,8 mld euro i był wyższy o,8 proc. niż rok wcześniej wynika z opracowania

Bardziej szczegółowo

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Agencja Public Relations ComPress zrealizowała badanie mające na celu poznanie opinii dziennikarzy zajmujących się nowymi technologiami na temat preferowanych

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo w przemyśle i sektorze wysokich technologii na linii Polska Chiny

Partnerstwo w przemyśle i sektorze wysokich technologii na linii Polska Chiny Zdobądź partnerów dla swojego biznesu technologicznego w Chinach - najbardziej dynamicznym rynku świata! seminarium oraz misja gospodarcza do chin Partnerstwo w przemyśle i sektorze wysokich technologii

Bardziej szczegółowo

Comarch Q1-Q3 2007. Janusz Filipiak. Prezes Zarządu. 20 listopada 2007, Warszawa

Comarch Q1-Q3 2007. Janusz Filipiak. Prezes Zarządu. 20 listopada 2007, Warszawa Comarch Q1-Q3 2007 Janusz Filipiak Prezes Zarządu 20 listopada 2007, Warszawa Wyniki finansowe Q3 Q3 2007 Q3 2006 Przychody 140 435 (wzrost o 15%) 122 057 Zysk operacyjny 9 844 8 863 Zysk netto 6 839 6

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 2 ANALITYKA: Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu Przegląd realnego

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem

Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem EURYDICE Nowości Wydawnicze Sieci Eurydice Nr 21 lipiec 2011 Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem technologii informacyjno- -komunikacyjnych w szkołach w Europie Wydanie 2011 Technologie

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe CZĘŚĆ A: Najważniejsze cele do realizacji w roku 2016 Mierniki określające

Bardziej szczegółowo

Smartfony Telecom Practice Group Nielsen Poland

Smartfony Telecom Practice Group Nielsen Poland Smartfony Telecom Practice Group Nielsen Poland W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój technologii mobilnych w kierunku grupy urządzeń zwanych smartfonami, a dodatkowo wiele prognoz na 2012 koncentruje

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii oraz mechanizmy współpracy -tendencje w Polsce, Europie i na świecie

Transfer technologii oraz mechanizmy współpracy -tendencje w Polsce, Europie i na świecie Transfer technologii oraz mechanizmy współpracy -tendencje w Polsce, Europie i na świecie 2 Pojęcie transferu technologii Transfer technologii to: "przekazywanie określonej wiedzy technicznej oraz organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Etap rozwoju. Geografia

Etap rozwoju. Geografia 2 Sektor Etap rozwoju Wartość inwestycji e-commerce technologie i usługi mobilne media cyfrowe finansowanie wzrostu i ekspansji 1,5-5 mln EUR Geografia Polska i inne kraje CEE 3 Spółki portfelowe MCI.Techventures

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wacław Jarmołowicz Dawid Piątek ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wprowadzenie Celem opracowania jest ogólna charakterystyka przemian w tym przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław

Bardziej szczegółowo

IBM Polska. @piotrpietrzak CTO, IBM PBAL. 2010 IBM Corporation

IBM Polska. @piotrpietrzak CTO, IBM PBAL. 2010 IBM Corporation IBM Polska @piotrpietrzak CTO, IBM PBAL 2010 IBM Corporation Historia IBM Polska IBM Polska Laboratorium Oprogramowania w Krakowie Centrum Dostarczania Usług IT we Wrocławiu Regionalne oddziały handlowe:

Bardziej szczegółowo

Specjalistyczna platforma informacyjno-biznesowa Twój zaufany partner w biznesie

Specjalistyczna platforma informacyjno-biznesowa Twój zaufany partner w biznesie www.biotechnologia.pl Specjalistyczna platforma informacyjno-biznesowa Twój zaufany partner w biznesie O portalu portal rozwija się od 13 lat lider mediów o tematyce innowacyjnego biobiznesu zespół portalu

Bardziej szczegółowo

Wartość (mld zł) i dynamika wzorstu (%) rynku IT w Polsce w latach 2004-2010 26,9 16,5% 12,2% 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010P

Wartość (mld zł) i dynamika wzorstu (%) rynku IT w Polsce w latach 2004-2010 26,9 16,5% 12,2% 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010P Polski rynek IT Wartość polskiego rynku IT w 2009 r. wg raportu PMR Rynek IT w Polsce 2010. Prognozy rozwoju na lata 2010-2014" ukształtowała się na poziomie 24,1 mld zł. Analitycy spodziewają się, iż

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność i nauka to nie to samo czyli jakiej polityki innowacyjności potrzeba w Polsce?

Innowacyjność i nauka to nie to samo czyli jakiej polityki innowacyjności potrzeba w Polsce? Innowacyjność i nauka to nie to samo czyli jakiej polityki innowacyjności potrzeba w Polsce? Wojciech Cellary Katedra Technologii Informacyjnych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Mansfelda 4, 60-854 Poznań

Bardziej szczegółowo

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim dr Michał Klepka Współpraca - formy Nieformalne spotkania Praktyki studenckie Zamawiane prace

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych 2015-12-25 21:55:07

Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych 2015-12-25 21:55:07 Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych (ICT) 2015-12-25 21:55:07 2 Niemiecka branża ICT osiągnęła w 2012 roku obroty w wysokości ok. 220

Bardziej szczegółowo

Diagnoza stanu obecnego śląskich miast pod kątem smart rewitalizacji. Próba oceny uwarunkowań, potencjału, przeszkód

Diagnoza stanu obecnego śląskich miast pod kątem smart rewitalizacji. Próba oceny uwarunkowań, potencjału, przeszkód Diagnoza stanu obecnego śląskich miast pod kątem smart rewitalizacji. Próba oceny uwarunkowań, potencjału, przeszkód Prof.zw.dr hab. Jacek Szołtysek Kierownik Katedry Logistyki Społecznej Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Analiza i strategia R&D w biotechnologii i farmacji

Analiza i strategia R&D w biotechnologii i farmacji Analiza i strategia R&D w biotechnologii i farmacji Rafał Derlacz Zakład Regulacji Metabolizmu, Wydział Biologii, UW rderlacz@biol.uw.edu.pl rafal.derlacz@adamed.com.pl Definicja przedsięwzięcia biznesowego

Bardziej szczegółowo

1 Technologie Informacyjne WYKŁAD I. Internet - podstawy

1 Technologie Informacyjne WYKŁAD I. Internet - podstawy 1 Technologie Informacyjne WYKŁAD I Internet - podstawy MAIL: a.dudek@pwr.edu.pl WWW: http://wgrit.ae.jgora.pl/ad KONSULTACJE: czwartki, piątki 8.00-9.00 sala 118 2 Internet to globalna, ogólnoświatowa

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE W POLIGRAFII 2014-2020

DOTACJE NA INNOWACJE W POLIGRAFII 2014-2020 DOTACJE NA INNOWACJE W POLIGRAFII 2014-2020 inż. Paweł Szarubka Integrator Systemów Poligraficznych Sp. z o.o. Reprograf Group Warszawa Polska poligrafia posiada bardzo duży potencjał, a dzięki ogromnym

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Rynki Azjatyckie 25.08.2014 29.08.2014. 3,7% obecnie 3,7% poprzednio 3,7% prognoza. -609B obecnie 659,8B poprzednio

Rynki Azjatyckie 25.08.2014 29.08.2014. 3,7% obecnie 3,7% poprzednio 3,7% prognoza. -609B obecnie 659,8B poprzednio Rynki Azjatyckie 25.08.2014 29.08.2014 Szymon Ręczelewski JAPONIA 26 sierpnia Wskaźnik Cen Usług Korporacyjnych (rok do roku) [1] 3,7% obecnie 3,7% poprzednio 3,7% prognoza 27 sierpnia Zakup obligacji

Bardziej szczegółowo

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej

Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej 1 Specjalne strefy ekonomiczne, klastry i co dalej Seminarium naukowe Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Warszawa, 11 marca 2014r. Atrakcyjne miejsce dla 2 obecnych i przyszłych

Bardziej szczegółowo

Bariery rozwoju sektora MSP

Bariery rozwoju sektora MSP 1 Wrocław, grudzień 2008 2 Co czwarty właściciel firmy już czuje się dotknięty przez kryzys, kolejne 40 procent przedsiębiorców liczy się z jego konsekwencjami. Dla sektora MSP największy problem to dziś

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki Tomasz Poskrobko Produkt krajowy brutto (PKB) wartość rynkową wszystkich finalnych dóbr i usług produkowanych w kraju w danym okresie PKB od strony popytowej

Bardziej szczegółowo

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym o czym warto pamiętać pracując z seniorami w bibliotece Poradnik powstał w ramach projektu Informacja dla obywateli cybernawigatorzy w bibliotekach, zainicjowanego przez

Bardziej szczegółowo