Self-medication among university students in Lodz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Self-medication among university students in Lodz"

Transkrypt

1 Self-medication among university students in Lodz Samoleczenie wśród studentów wyższych uczelni w Łodzi Magdalena Antczak, Katarzyna Kapsiak, Sylwia Kałucka Keywords: self-medication, overthe-counter (OTC) drugs, knowledge, student, Lodz Słowa kluczowe: samoleczenie, leki bez recepty, wiedza, student, Łódź Student's Scientific Circle at the First Department of Family Medicine, Medical University of Lodz Magdalena Antczak Katarzyna Kapsiak 5th year students The First Department of Family Medicine, Medical University of Lodz Sylwia Kałucka, MD, PhD Senior Assistant CORRESPONDENCE ADDRESS: I Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytet Medyczny w Łodzi ul. Narutowicza Łódź tel.: fax: RECEIVED: ACCEPTED: Abstract: Background. In recent years, there has been an increase in over-the-counter (OTC) drugs usage in Poland. Enhanced interest in self-medication can be explained by, among others, easy access to wide range of medications, intense marketing campaigns, and health promotion. Self-medication can involve positive effects, like relieving health care system of dealing with mild complaints. On the other hand, there are some concerns connected with misuses of OTC drugs and dietary supplements, using them inadequately to recommendations, and possible delay in diagnosis of serious diseases. The aim. To investigate students attitude to the self-medication and using OTC drugs, sources of information about medicines, and compliance with general rules of using them. Materials and methods. Research was executed by diagnostic poll method using questionnaire of the authors own construction. Study group consisted of 115 students from Lodz including: the Medical University of Lodz UM (57 participants) and 58 students of the other universities (the University of Lodz UL and the Lodz University of Technology PL). Results. Among our study students, the most frequently used OTC medicines were painkillers, followed by vitamins and minerals. The main sources of information for students about the OTC drugs were: a doctor (49%), a pharmacist () and Internet (27%). The most frequent mistakes made by participants when taking OTC drugs included: postponing visits to the doctor, even though symptoms of disease were not relieved, not reading information about the drug, taking excessive amount, and taking them too long. Conclusions. OTC drugs are beneficial for self-medication, if one uses them wisely, and in accordance with the manufacturer s instructions. Streszczenie: Wstęp. W ostatnich latach w Polsce zauważa się wzrost stosowania leków dostępnych bez recepty. Zwiększenie zainteresowania Polaków samoleczeniem można tłumaczyć m.in. łatwym dostępem do szerokiego wachlarza preparatów, intensywnymi działaniami marketingowymi, promocją zdrowego stylu życia. Samoleczenie może wiązać się z pozytywnymi skutkami, takimi jak odciążenie systemu opieki zdrowotnej w przypadku łagodnych dolegliwości. Z drugiej strony niepokój budzi nadużywanie leków dostępnych bez recepty i suplementów diety, stosowanie ich niezgodnie z zaleceniami oraz możliwe opóźnienie diagnostyki poważnych schorzeń. Celem pracy jest poznanie postawy studentów wobec samoleczenia oraz korzystania z leków dostępnych bez recepty, źródeł informacji na temat leków, a także stopnia przestrzegania ogólnych zasad ich stosowania. Materiał i metoda. Badanie zostało przeprowadzone metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza. Grupa badawcza składała się ze 115 studentów z Łodzi: 57 z Uniwersytetu Medycznego UM oraz 58 studentów z kierunków niemedycznych: z Uniwersytetu Łódzkiego UŁ i Politechniki Łódzkiej PŁ. Wyniki. Najczęściej stosowanymi lekami bez recepty wśród studentów były leki przeciwbólowe, następnie witaminy i minerały. Główne źródło informacji dla studentów o lekach OTC to: lekarz (49%), farmaceuta () i Internet (27%). Najczęstsze popełniane błędy przez badanych przy stosowaniu leków OTC to: odwlekanie wizyty u lekarza, mimo iż objawy choroby nie ustępują, nieczytanie ulotki informacyjnej o leku, przyjmowanie za dużej dawki leku, zażywanie zbyt długo leku. Wnioski. Leki dostępne bez recepty są dobrodziejstwem dla samoleczenia, jeśli korzysta się z nich rozsądnie i zgodnie z zaleceniami producenta. Wstęp Samoleczenie wiąże się ze stosowaniem leków OTC, czyli dostępnych bez recepty. Sprzedaż ich w Polsce stale rośnie, począwszy od lat 90., tj. okresu przemian społeczno-gospodarczych. Rynek leków OTC od tamtej pory dynamicznie się rozwija i aktualnie prognozowany jest 3% wzrost sprzedaży 1. Aby (Probl Med Rodz 2013;2(42):34 39) zrozumieć skalę tego zjawiska, wystarczy spojrzeć na dane gospodarki. Polska jest szóstym co do wielkości rynkiem zbytu leków w Europie i drugim pod względem liczby opakowań leków przypadających na 1 mieszkańca 2. Leki OTC stanowią 19,1% udziału w całym rynku farmaceutycznym, a przeciętne polskie gospodarstwo domowe przeznacza rocznie na zakup leków dostępnych bez recepty 811,28 zł 3. 34

2 XXI wiek jest wiekiem natłoku informacji, potęgi mediów, kiedy to dbanie o wygląd i zdrowie stało się modne. Młodzi dorośli w większym stopniu podążają za nowymi trendami, również w kwestii wyboru leków. Są oni bardziej podatni na intensywne działania marketingowe firm farmaceutycznych. Bardzo jednak reklamy nie przekazują wystarczającej ilości informacji o preparatach lub nawet wprowadzają odbiorcę nieumyślnie w błąd poprzez swoją uproszczoną treść. Tempo życia i ciągły brak czasu zmuszają do poszukiwania prostych i szybkich metod radzenia sobie z dolegliwościami. Wzrost zainteresowania Polaków samoleczeniem można tłumaczyć łatwym dostępem do szerokiego wachlarza preparatów, które możemy kupić nie tylko w aptece, ale także w supermarkecie i na najbliższej stacji benzynowej. Wszystko to może prowadzić do błędów polegających na stosowaniu wielu leków kryjących się pod różnymi nazwami handlowymi, a zawierających tę samą substancję czynną. Niepokój również budzi stosowanie leków OTC niezgodnie z zaleceniami lub zwlekanie ze zgłoszeniem się po poradę lekarską w przypadku poważnych i dłużej trwających objawów choroby. Z drugiej strony, samoleczenie może odgrywać pozytywną rolę. Daje odciążenie lekarzy w przypadku łagodnych, błahych dolegliwości i pomaga systemowi opieki zdrowotnej w skróceniu czasu oczekiwania na poradę-wizytę u lekarza przez zmniejszenie liczby potencjalnych pacjentów. Warto przybliżyć, jak kształtuje się świadomość zdrowotna wśród młodego pokolenia Polaków. Dzięki temu można prognozować rozwój samoleczenia w przyszłości. Istotne jest, czy wykształcenie medyczne koreluje z większą umiejętnością dbania o zdrowie, gdyż studenci medycyny już jako absolwenci UM sami staną się źródłem wiedzy na temat samoleczenia. Cel pracy Celem pracy było poznanie postawy studentów łódzkich wyższych uczelni wobec samoleczenia oraz korzystania z leków dostępnych bez recepty poprzez określenie: 1. ści stosowania podstawowych grup leków OTC, 2. źródeł informacji na temat leków OTC, 3. stopnia przestrzegania ogólnych zasad bezpiecznego stosowania leków OTC. Materiały i metody Badanie zostało przeprowadzone metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza. Grupa badawcza składała się ze 115 studentów, w tym 57 z kierunków medycznych (Uniwersytet Medyczny w Łodzi UM) i 58 z kierunków niemedycznych (w tym 41 z Uniwersytetu Łódzkiego UŁ oraz 17 z Politechniki Łódzkiej PŁ). Kwestionariusz składał się z 23 pytań o charakterze zamkniętym. Pytania dotyczyły: podstawowych danych demograficznych oraz sposobów postępowania w dolegliwościach zdrowotnych, samooceny skuteczności stosowanych przez siebie leków dostępnych bez recepty, źródeł informacji o tych lekach i stopnia przestrzegania zasad bezpiecznego ich przyjmowania. W analizie statystycznej wykorzystano oprogramowanie pakietu STATISTICA 10. Badanie otrzymało zgodę Komisji Etyki Uniwersytetu Medycznego w Łodzi o numerze RNN/140/13/KB. Wyniki W badaniach ankietowych uczestniczyło 115 osób w wieku 22,6±2,1 roku, w tym 63 kobiety (54,8%) i 52 mężczyzn (45,). W grupie studentów UM (57 osób), w której znalazło się 36 kobiet (63,) oraz 21 mężczyzn (36,8%), średnia wieku wynosiła 24,2 roku, natomiast wśród studentów UŁ i PŁ znalazło się 27 kobiet (46,6%) oraz 31 mężczyzn (53,), a średnia wieku wynosiła 21,1 roku. Ankietowani studenci najczęściej deklarowali, że w przypadku wystąpienia drobnych dolegliwości zdrowotnych, takich jak ból, przeziębienie itp., podejmują samoleczenie z wykorzystaniem leków dostępnych bez recepty (53%), ¼ badanych decyduje się na domowe metody leczenia, a 2 nie robi nic i stara się przeczekać dolegliwości (Rycina 1). porada lekarska domowe metody leczenia stosowanie leków OTC przeczekiwanie dolegliwości 11% % 0% 10% 20% 30% 40% 60 Rycina 1. Sposoby postępowania studentów w dolegliwościach zdrowotnych 35

3 Tabela I. Częstość przyjmowania grup leków dostępnych bez recepty przez badanych w ciągu ostatniego miesiąca UM UŁ i PŁ n (%) n (%) Leki przeciwbólowe wiele razy 06 10, 07 12,1% kilkakrotnie 37 64,9% 20 34, 14 24,6% 31 53, Witaminy i minerały wiele razy 08 14,0% 17 29,3% kilkakrotnie 25 43,9% 21 36, 24 42,1% 20 34, Leki na przeziębienie, ból gardła, kaszel wiele razy 03 05,26% 06 10,3% kilkakrotnie 23 40, ,7% 31 54,39% 22 37,9% Leki na dolegliwości przewodu pokarmowego wiele razy 02 03,51% 01 01,7% kilkakrotnie 09 15,79% 11 19,0% 46 80,70% 46 79,3% Badani jako powód stosowania leków dostępnych bez recepty najczęściej wymieniali łagodny, błahy charakter dolegliwości (61%) lub reklamę czy sugestię innych osób (37%), natomiast prawie nikt nie stwierdzał, że przyczyną podjęcia samoleczenia jest trudność w skorzystaniu z porady lekarza (1%). Najczęściej studenci UM sięgają po leki przeciwbólowe i preparaty witaminowe (64,9%). Studenci UŁ i PŁ najczęściej sięgają po leki na przeziębienie, ból gardła i kaszel (51,7%). Wszyscy badani najrzadziej kupowali OTC przy dolegliwościach przewodu pokarmowego. Pozostałe grupy leków, o których przyjmowanie pytano w ankiecie, m.in. środki uspokajające, nasercowe, nikotynozastępcze i odchudzające, były stosowane sporadycznie. Większość ankietowanych stwierdza, że stosowane przez nich leki wykazują umiarkowaną skuteczność (7) (Rycina 2). Istnieje duże zróżnicowanie przekonań ankietowanych na temat potencjalnego szkodliwego działania leków w zależności od kierunku studiów. 6 studentów medycyny jest przekonanych o szkodliwym działaniu leków kupowanych bez recepty w przeciwieństwie do studentów z UŁ i PŁ, gdzie tylko 16% potwierdza taką możliwość (Rycina 3). Rycina 3. Przekonania badanych na temat szkodliwości leków dostępnych bez recepty 7 bardzo skuteczne dość skuteczne nieskuteczne Rycina 2. Samoocena skuteczności stosowanych przez badanych leków dostępnych bez recepty Ankietowani, zapytani o źródła informacji na temat dolegliwości zdrowotnych i leków dostępnych bez recepty stosowanych w ich leczeniu, niezależnie od kierunku studiów, najczęściej podają poradę lekarza lub farmaceuty, opinię członka rodziny lub wiadomości zaczerpnięte z Internetu. Studenci kierunków niemedycznych (2) zdecydowanie częściej niż studenci kierunków medycznych () odwoływali się do 36

4 informacji telewizyjnych, natomiast tylko studenci kierunków medycznych zadeklarowali, że źródłem ich wiedzy jest literatura specjalistyczna (5) (Rycina 4). Rycina 4. Źródła informacji na temat własnej dolegliwości oraz leków dostępnych bez recepty, stosowanych w danym leczeniu Najczęstszym odstępstwem od powszechnie przyjętych zasad bezpiecznego stosowania leków dostępnych bez recepty, do którego przyznawali się ankietowani, było odwlekanie wizyty u lekarza, mimo że objawy choroby nie ustępowały. Odkładanie wizyty u lekarza zdarza się u 17% badanych i u osób, nie obserwuje się przy tym zróżnicowania między studentami różnych kierunków studiów (Rycina 5A). Blisko ¼ badanych studentów przyznała się do stosowania nowego leku ( lub przynajmniej ) bez zapoznania się z ulotką informacyjną, takie postępowanie jest częstsze wśród studentów kierunków niezwiązanych z medycyną (Rycina 5B). Studenci medycyny stosują leki dostępne bez recepty dłużej niż studenci z UŁ i PŁ oraz w większych dawkach niż to jest zalecane (Rycina 5C i 5D). Dyskusja Samoleczenie wg definicji WHO jest przyjmowaniem lekarstw przez konsumenta w celu leczenia chorób lub objawów rozpoznanych samodzielnie. Jest to zjawisko społeczne, które charakteryzuje kulturę zdrowotną danego kraju. Istnieje ono od zawsze, ale ze względu na większą świadomość znaczenia profilaktyki w zwalczaniu chorób i wzrost statusu ekonomicznego społeczeństwa, ma coraz większe znaczenie. Potwierdzają to wyniki badania, gdzie ponad połowa ankietowanych studentów przyznaje się dostosowania leków OTC podczas choroby. Jedynie 11% uznaje, że dolegliwość wymaga konsultacji z lekarzem. Badanych nie zniechęcają kolejki w przychodniach, mimo iż w przeważającej części traktują oni swoje objawy jako niewystarczająco poważne. ¾ ankietowanych, niezależnie od rodzaju uczelni, wysoko ocenia skuteczność działania leków OTC. Spełniony jest w ten sposób cel samoleczenia, ale z drugiej strony nie możemy zapominać, że środki te mogą też bardzo skutecznie maskować poważne dolegliwości. Samowolne przyjmowanie leków OTC przez 53% badanych może również budzić niepokój, iż w błahych dolegliwościach łatwo sięgają po farmaceutyk, zapominając o możliwych działaniach niepożądanych. Ośrodki monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii co roku ostrzegają, iż główną przyczyną występowania polekowych działań niepożądanych jest niewłaściwe stosowanie preparatów lekowych 4. Potwierdzeniem tego jest wielokrotne sięganie po leki przeciwbólowe, przeciwzapalne w ciągu 1 miesiąca przez studentów medycyny. Jest to grupa leków najpopularniejsza i prawie dwukrotnie częściej stosowana przez studentów UM niż studentów z pozostałych dwóch uczelni. Zbytnia pewność młodych medyków na temat działania leków NLPZ powoduje, iż zapominają o możliwym przedawkowaniu lub rozwoju uzależnienia od leków. Badania prowadzone w USA, w latach , pokazały potrojenie liczby zgonów wśród kobiet w średnim wieku, wywołanych przedawkowaniem leków przeciwbólowych. Zjawisko to prowadzi do zgonów ok Amerykanek rocznie, a 70% zgonów z powodu przedawkowania leków przeciwbólowych była przypadkowa 5. Problem ten nie ogranicza się do Ameryki, głównymi klientami leków przeciwbólowych w Polsce są kobiety do 40. roku życia z wykształceniem średnim i posiadające rodzinę 6. Jeśli student medycyny zbyt sięga po leki przeciwbólowe bez recepty, to tym samym wyrabia sobie nawyk i w przyszłości z łatwością przyjdzie mu wypisać Rp pacjentowi, który zgłosi się z bólem, bez poświęcenia czasu na dogłębne poznanie przyczyny dolegliwości. Potwierdzają to badania Johna Eadie z Uniwersytetu Brandeis, który jest odpowiedzialny za specjalny program monitorujący zasadność przepisywania recept przez lekarzy w USA, gdzie medycy nie zajmowali się rozpoznaniem dolegliwości, tylko od razu przepisywali specyfik 5. Pomimo wiedzy studentów UM o działaniach niepożądanych leków NLPZ, zastanawiająca jest zasadność tak częstej konsumpcji tych preparatów w ciągu jednego miesiąca. Podobnie nieuzasadnione jest też tak 37

5 UŁ PŁ UŁ i PŁ UŁ UM UŁ PŁ i PŁ UM UŁ UM i PŁ UM UM UŁ i PŁ UM 29% 29% 29% 46% 46% 46% 26% 26% 31% 31% 26% 31% 37% 37% 48% 48% 37% % 19% % 1 17% 17% 18% 18% 17% 18% 0% 10% 1 20% 10% % 20% % 0% 10% 1 20% 2 30% 3 3 A) Odwlekam wizytę u lekarza, mimo że objawy choroby nie ustępują % 10% 0% 20% 10% 30% 20% 40% 30% 40% 0% 10% 20% 30% 40% B) Stosuję nowy lek bez zapoznania się z ulotką informacyjną UŁ PŁ UŁ UM UŁ PŁ i PŁ UM UŁ UM i PŁ UM UŁ i PŁ UM UŁ i PŁ UM 60% 60% 60% 47% 47% 58% 58% 47% 58% 41% 41% 41% 40% 40% 40% 9% 9% 1 1 9% 1 16% 16% 16% 0% 0% 0% 0% 10% 0% 20% 10% 30% 20% 40% 30% 40% 60% 0% 10% 60% 0% 20% 10% 30% 20% 40% 30% 40% 60% 60% 0% 10% 20% 30% 40% 60% 0% 10% 20% 30% 40% 60% C) Stosuję lek dłużej, niż jest to zalecane Rycina 5. Najczęstsze błędy przy stosowaniu leków dostępnych bez recepty D) Stosuję lek w dawkach większych, niż jest to zalecane częste korzystanie przez studentów UM (43,9%) oraz UŁ i PŁ (36,) z preparatów witaminowych, tym bardziej iż badani ocenili swój stan zdrowia jako bardzo dobry. Właściwa dieta, bogata w warzywa i owoce, w pełni zabezpiecza potrzeby witaminowe i mineralne młodego dorosłego człowieka. Wysoki odsetek osób korzystających ze środków na przeziębienie, ból gardła i kaszel można tłumaczyć sezonowością badania. Na czwartym miejscu pod względem ści stosowania leków OTC znajdują się preparaty łagodzące dolegliwości układu pokarmowego. Stosuje je mniej studentów, niż wcześniej wymienione grupy leków, jednak relatywnie jest to duża grupa 17% wszystkich ankietowanych. Można przypuszczać, iż na występowanie problemów gastroenterologicznych wśród studentów wpływają: szybkie tempo życia, nieregularne posiłki, różnego rodzaju czynniki stresogenne (np. egzaminy, rozłąka z bliskimi, używki, problemy w grupie rówieśniczej itp.). Może cieszyć fakt, iż nadal wysokim zaufaniem wśród ankietowanych jako źródło informacji o lekach dostępnych bez recepty darzeni są lekarze (49%) i farmaceuci (22,). Przeszło połowa badanych kilkakrotnie w ciągu miesiąca przyjmowała leki przeciwbólowe, leki na przeziębienie, na kaszel, zatem nie mieli problemów z zakupem tych preparatów. Jednakże, 38

6 czy w aptece farmaceuta udzielił wystarczającej informacji na temat szkodliwości preparatów OTC, czy zaproponował wystawienie recepty? Zgodnie z Ustawą o prawie farmaceutycznym z 6 września 2001 roku obowiązującą na terenie Polski, farmaceucie wolno wydać lek recepturowy bez recepty tylko w stanie zagrożenia życia lub zdrowia, w innym przypadku jest to karalne 7. Dostęp do leków OTC jest zbyt łatwy, mogą kupić je osoby niepełnoletnie, co skutkuje wzrastającą liczbą młodzieży potrzebującej pomocy na oddziałach toksykologicznych z powodu przedawkowania leków przeciwbólowych, na kaszel czy katar 8. Aby zapobiec tym zdarzeniom i zmniejszyć nadużywanie leków OTC, informacja o leku powinna być rzetelnie przekazywana przez farmaceutę i w środkach masowego przekazu. Tak jak się spodziewano, studenci UM poszukują wiadomości o samoleczeniu i lekach w źródłach specjalistycznych. Wielu jednak przyznaje, że korzysta w tym celu również z Internetu (27%) lub zasięga rady innych osób (23,). Nie zawsze są to sprawdzone i wiarygodne źródła. Duża rozbieżność pojawia się w kontekście czerpania wiedzy o lekach OTC z telewizji. O ile dla medyków jest to słabe źródło informacji (), to studenci UŁ i PŁ (2) o wiele bardziej są podatni na telewizyjną kampanię reklamową i przy wyborze leku kierują się sugestią mass mediów. Dlatego też posiadają oni niekompletną wiedzę o samoleczeniu, co z kolei prowadzi to błędów. Z badań polskiego rynku farmaceutycznego wynika, iż najczęściej po leki OTC sięgają osoby z wykształceniem podstawowym bądź zasadniczym, z tego powodu reklama leku OTC powinna zawierać więcej informacji o zagrożeniach wynikających z nadużywania preparatu lub przyjęcia zbyt dużej jednorazowej dawki 9. Poważnym błędem jest zaniechanie lub odwlekanie wizyty u lekarza, mimo iż objawy choroby nie ustępują. Tak postępuje lub około 40% badanych. Drugim niebezpiecznym błędem jest stosowanie leków bez zapoznania się z ulotką informacyjną, tak czyni co trzeci ankietowany. Studenci kierunków niemedycznych nie posiadają wystarczającej wiedzy na temat szkodliwości leków OTC. Przekonanie, że lek bez recepty jest całkowicie bezpieczny, jest dużą niefrasobliwością. Kolejnym błędem jest stosowanie leku OTC dłużej (i tak czyni połowa badanych) i w wyższych dawkach, niż wskazuje producent. Leki dostępne bez recepty (np. z grupy NLPZ) są dostępne w sprzedaży w dużo większych dawkach, niż rutynowo zalecane przez lekarza i wypisywane na recepcie. W badaniu zauważono grupę 1 studentów medycyny, którzy przekraczają zalecaną dawkę stosowanego leku OTC i stosują go dłużej (7%), niż powinni to czynić. Jak pokazują powyższe przykłady medyczne, wykształcenie nie chroni przed popełnianiem błędów w samoleczeniu, może też wskazywać na uzależnienie od preparatu lub inny problem zdrowotny wymagający konsultacji lekarskiej. Leki dostępne bez recepty są dobrodziejstwem, jeżeli korzysta się z nich rozsądnie i zgodnie z zaleceniami producenta. Jednakże lek OTC nie powinien zastępować wizyty u lekarza, jeśli objawy mają charakter przewlekły. Wnioski 1. Studenci, mimo dobrego stanu zdrowia, powinni stosować leki dostępne bez recepty zgodnie z zaleceniami producenta. 2. Najbardziej wiarygodnym źródłem informacji o lekach OTC nadal pozostaje lekarz i farmaceuta. 3. Studenci zbytnio ufają reklamom i za stosują preparaty witaminowe bez uzasadnionego wskazania. Autorzy oświadczają, że nie występuje konflikt interesów. References: 1. Raport PMR Rynek produktów OTC w Polsce Prognozy rozwoju na lata CBOS Komunikat z badań Stosowanie leków bez recepty PASMI 4. Woroń J, Porębski G, Kostka-Trąbska E i wsp. Nieracjonalne stosowanie leków w pediatrii jako przyczyna chorób polekowych. Med Wiek Rozwoj 2007;11; Portal esculap.com: USA: Leki przeciwbólowe groźne jak narkotyki Wdowiak L, Lang B, Bojar I i wsp. Samoleczenie kto kupuje leki OTC w Polsce? Zdrow Publiczne 2006;116(4): Dz.U. z 2001 r., nr 126, poz Prawo farmaceutyczne. 8. Portal esculap.com: Dzieci odurzają się lekami dostępnymi bez recepty

Samoleczenie. Elwira Smoleńska SKN Zdrowia Publicznego Warszawa, 2013 r.

Samoleczenie. Elwira Smoleńska SKN Zdrowia Publicznego Warszawa, 2013 r. Samoleczenie Elwira Smoleńska SKN Zdrowia Publicznego Warszawa, 2013 r. Start Konferencja Ałma-Ata, 1978 r. Ludzie mają prawo i obowiązek do zbiorowego i indywidualnego uczestniczenia w procesie planowania

Bardziej szczegółowo

Warunki pracy lekarzy. 85% lekarzy dentystów

Warunki pracy lekarzy. 85% lekarzy dentystów Warunki pracy lekarzy i lekarzy dentystów Badanie opinii środowiska Romuald Krajewski Teresa Perendyk Kinga Wojtaszczyk W numerze 9/2013 GL przedstawiliśmy opinie naszego środowiska o konflikcie interesów

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2010 BS/143/2010 STOSOWANIE LEKÓW DOSTĘPNYCH BEZ RECEPTY

Warszawa, październik 2010 BS/143/2010 STOSOWANIE LEKÓW DOSTĘPNYCH BEZ RECEPTY Warszawa, październik 2010 BS/143/2010 STOSOWANIE LEKÓW DOSTĘPNYCH BEZ RECEPTY Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL WAŻNE INFORMACJE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA: INSTANYL, AEROZOL DO NOSA LEK STOSOWANY W LECZENIU PRZEBIJAJĄCEGO BÓLU NOWOTWOROWEGO Szanowny Farmaceuto, Należy

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Wydział Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie stacjonarne polski SYLABUS Farmakologia Kliniczna

Bardziej szczegółowo

Leki bez recepty RAPORT Z BADANIA

Leki bez recepty RAPORT Z BADANIA 2015 Leki bez recepty RAPORT Z BADANIA Spis treści: CEL BADANIA... 3 METODOLOGIA... 3 PRÓBA BADAWCZA I TERMIN REALIZACJI... 4 CHARAKTERYSTYKA PRÓBY BADAWCZEJ... 4 DECYZJA O ZAKUPIE I PRZEZNACZENIE LEKÓW

Bardziej szczegółowo

Badanie zrealizowano metodą CAPI, na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków n=1069, w dniach listopad 2005.

Badanie zrealizowano metodą CAPI, na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków n=1069, w dniach listopad 2005. Prezentacja szczegółowych wyników badania: Pacjent lekarz leki przeprowadzonego przez PBS na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków dla Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego Sopot,

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE)

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) Pharmaceutical Care Network Europe 6 kategorii problemów lekowych 6 kategorii przyczyn problemów lekowych 4 kategorie możliwych interwencji 3 kategorie wyników działań

Bardziej szczegółowo

2

2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Wzajemne oddziaływanie substancji leczniczych, suplementów diety i pożywienia może decydować o skuteczności i bezpieczeństwie terapii. Nawet przyprawy kuchenne mogą w istotny sposób

Bardziej szczegółowo

SUPLEMENTY DIETY A TWOJE ZDROWIE

SUPLEMENTY DIETY A TWOJE ZDROWIE SUPLEMENTY DIETY A TWOJE ZDROWIE KONIECZNIE MUSISZ O TYM WIEDZIEĆ!!! Suplement diety zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Bardziej szczegółowo

SUPLEMENTY DIETY A TWOJE ZDROWIE

SUPLEMENTY DIETY A TWOJE ZDROWIE SUPLEMENTY DIETY A TWOJE ZDROWIE KONIECZNIE MUSISZ O TYM WIEDZIEĆ!!! Suplement diety zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Bardziej szczegółowo

Kronika zdrowia rodziny 08/08/12 14:09 Page 1

Kronika zdrowia rodziny 08/08/12 14:09 Page 1 Kronika zdrowia rodziny 08/08/12 14:09 Page 1 Kronika zdrowia rodziny 08/08/12 14:09 Page 2 Kronika zdrowia rodziny 08/08/12 14:09 Page 3 Kronika zdrowia rodziny 08/08/12 14:09 Page 4 Zanim pójdziesz do

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych.

Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych. Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych. Uzasadnienie do art. 57 a. Prowadzenie w aptekach, punktach aptecznych oraz placówkach obrotu pozaaptecznego

Bardziej szczegółowo

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Konferencja GRYPA 2013/2014 16 kwietnia 2013 Warszawa Propozycje nowych rozwiązań Dr n. med. Agnieszka Mastalerz-Migas Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Badanie zrealizowano metodą CAPI, na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków n=1048

Badanie zrealizowano metodą CAPI, na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków n=1048 Prezentacja szczegółowych wyników badania: Pacjent lekarz leki przeprowadzonego przez PBS DGA na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków dla Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego Grudzień

Bardziej szczegółowo

Idea opieki farmaceutycznej Idea opieki farmaceutycznej narodziła się Stanach Zjednoczonych w latach 90- tych XX w., Jest to proces w którym

Idea opieki farmaceutycznej Idea opieki farmaceutycznej narodziła się Stanach Zjednoczonych w latach 90- tych XX w., Jest to proces w którym Idea opieki farmaceutycznej Idea opieki farmaceutycznej narodziła się Stanach Zjednoczonych w latach 90- tych XX w., Jest to proces w którym farmaceuta współpracuje z pacjentem oraz innym personelem medycznym,

Bardziej szczegółowo

IMS vs Google. Obecność i promocja w Internecie a znajomość brandu i sprzedaż w sektorze farmaceutycznym

IMS vs Google. Obecność i promocja w Internecie a znajomość brandu i sprzedaż w sektorze farmaceutycznym IMS vs Google Obecność i promocja w Internecie a znajomość brandu i sprzedaż w sektorze farmaceutycznym Google jako źródło informacji Porozmawiajmy o zdrowiu Internet pierwszym źródłem informacji o zdrowiu

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Leki dostępne bez recepty i suplementy diety NR 158/2016 ISSN

KOMUNIKATzBADAŃ. Leki dostępne bez recepty i suplementy diety NR 158/2016 ISSN KOMUNIKATzBADAŃ NR 58/206 ISSN 2353-5822 Leki dostępne bez recepty i suplementy diety Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą. Wykorzystanie fragmentów oraz danych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2010 BS/143/2010 STOSOWANIE LEKÓW DOSTĘPNYCH BEZ RECEPTY

Warszawa, październik 2010 BS/143/2010 STOSOWANIE LEKÓW DOSTĘPNYCH BEZ RECEPTY Warszawa, październik 2010 BS/143/2010 STOSOWANIE LEKÓW DOSTĘPNYCH BEZ RECEPTY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r.

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. Piotr Burda Biuro In formacji T oksykologicznej Szpital Praski Warszawa Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. - Obejmuje stosowanie przez pacjenta

Bardziej szczegółowo

I spotkanie Studenckiego Koła Naukowego Prawa Medycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Podsumowanie

I spotkanie Studenckiego Koła Naukowego Prawa Medycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Podsumowanie I spotkanie Studenckiego Koła Naukowego Prawa Medycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Podsumowanie Wiedza i postawy studentów Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wobec rozszerzenia uprawień

Bardziej szczegółowo

Problem uzaleŝnień w województwie zachodniopomorskim

Problem uzaleŝnień w województwie zachodniopomorskim Problem uzaleŝnień w województwie zachodniopomorskim Dźwirzyno 11-12 grudnia 2014 Monitorowanie definicja Systematyczna, zazwyczaj naukowa, ale zawsze kontynuowana obserwacja wybranych aspektów rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

Ostre infekcje u osób z cukrzycą

Ostre infekcje u osób z cukrzycą Ostre infekcje u osób z cukrzycą Sezon przeziębień w pełni. Wokół mamy mnóstwo zakatarzonych i kaszlących osób. Chorować nikt nie lubi, jednak ludzie przewlekle chorzy, jak diabetycy, są szczególnie podatni

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU WIEDZY UCZNIÓW SZKÓŁ POLICEALNYCH NA TEMAT DODATKÓW DO ŻYWNOŚCI

OCENA STANU WIEDZY UCZNIÓW SZKÓŁ POLICEALNYCH NA TEMAT DODATKÓW DO ŻYWNOŚCI BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLV, 2012, 3, str. 1055 1059 Aneta Kościołek 1, Magdalena Hartman 2, Katarzyna Spiołek 1, Justyna Kania 1, Katarzyna Pawłowska-Góral 1 OCENA STANU WIEDZY UCZNIÓW SZKÓŁ POLICEALNYCH

Bardziej szczegółowo

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA. W y n i k i b a d a n i a C A T I b u s d l a

SZCZEPIENIA. W y n i k i b a d a n i a C A T I b u s d l a SZCZEPIENIA W y n i k i b a d a n i a C A T I b u s d l a Październik 2015 WNIOSKI Z BADANIA WNIOSKI Z BADANIA Polacy mają bardzo wysoką świadomość skuteczności szczepień jako narzędzia do zwalczania chorób

Bardziej szczegółowo

INTERNET A DECYZJE ZAKUPOWE

INTERNET A DECYZJE ZAKUPOWE INTERNET A DECYZJE ZAKUPOWE ROLA INTERNETU W PROCESIE ZAKUPU LEKÓW I PRODUKTÓW ZDROWOTNYCH Andrzej Garapich Polskie Badania Internetu AGENDA 1. Źródła informacji o zdrowiu 2. Rodzaj poszukiwanych informacji

Bardziej szczegółowo

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r.

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 30 sierpnia 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Ochrona zdrowia w gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Jarosław Niebrzydowski Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Jarosław Niebrzydowski, 2012 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja zmian w charakterystyce produktu leczniczego i ulotce

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

ETYKIETO-ULOTKA OZNAKOWANIE OPAKOWANIA BEZPOŚREDNIEGO PRODUKTU LECZNICZEGO

ETYKIETO-ULOTKA OZNAKOWANIE OPAKOWANIA BEZPOŚREDNIEGO PRODUKTU LECZNICZEGO ETYKIETO-ULOTKA OZNAKOWANIE OPAKOWANIA BEZPOŚREDNIEGO PRODUKTU LECZNICZEGO RUTINOSAL C Salicis cortex + Rutosidum + Vitaminum C tabletka, 300 mg + 20 mg + 40 mg Skład tabletki: kora wierzby - 300 mg rutozyd

Bardziej szczegółowo

Prezentacja produktu

Prezentacja produktu Prezentacja produktu Ile osób rocznie ginie w wypadkach samochodowych? Ile osób rocznie umiera na zawał i udar mózgu? 3. 500 osób 170 000 osób Umieralność spowodowana chorobami układu krążenia w Polsce

Bardziej szczegółowo

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

Czy uspokajające leki. Co warto wiedzieć. Czy leki przeciwbólowe. ziołowe mogą szkodzić? o leku, zanim się go weźmie? zawsze służą zdrowiu?

Czy uspokajające leki. Co warto wiedzieć. Czy leki przeciwbólowe. ziołowe mogą szkodzić? o leku, zanim się go weźmie? zawsze służą zdrowiu? Czy uspokajające leki ziołowe mogą szkodzić? Co warto wiedzieć o leku, zanim się go weźmie? Czy leki przeciwbólowe zawsze służą zdrowiu? 2 W Polsce spożywa się duże ilości leków. Polacy stosują je zbyt

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Ubezpieczonego

Przewodnik Ubezpieczonego Przewodnik Ubezpieczonego I. Ubezpieczenie Zdrowotne LUX MED Panaceus 1. Czym jest Ubezpieczenie Zdrowotne LUX MED Panaceus? Przedmiotem ubezpieczenia jest zdrowie i następstwa nieszczęśliwego wypadku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2013 BS/172/2013 OPINIE NA TEMAT SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH DZIECI

Warszawa, grudzień 2013 BS/172/2013 OPINIE NA TEMAT SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH DZIECI Warszawa, grudzień 2013 BS/172/2013 OPINIE NA TEMAT SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH DZIECI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Monitoring lokalny West Pomerania Szczecin 2014

Monitoring lokalny West Pomerania Szczecin 2014 Monitoring lokalny West Pomerania Szczecin 2014 Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego Wydział Współpracy Społecznej ul. Korsarzy 34, 70-540 Szczecin www.wws.wzp.pl Do zadań Samorządu Województwa

Bardziej szczegółowo

Badanie postaw i opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów związanych z Systemem Informacji Medycznej i wizerunkiem środowiska lekarzy

Badanie postaw i opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów związanych z Systemem Informacji Medycznej i wizerunkiem środowiska lekarzy Badanie postaw i opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów związanych z Systemem Informacji Medycznej i wizerunkiem środowiska lekarzy Skrócona wersja raportu z badania ilościowego realizowanego wśród

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA SYLIMAROL 35 mg Produkt przeznaczony dla młodzieży powyżej 12 roku życia i dorosłych. Wielkość opakowania: 30 lub 60 sztuk Należy przeczytać uważnie całą

Bardziej szczegółowo

30 saszetek po 5,0 g Kod kreskowy EAN UCC: Wskazania do stosowania: Zaparcia. Stany, w których wskazane jest ułatwienie wypróżnienia.

30 saszetek po 5,0 g Kod kreskowy EAN UCC: Wskazania do stosowania: Zaparcia. Stany, w których wskazane jest ułatwienie wypróżnienia. INFORMACJE ZAMIESZCZANE NA OPAKOWANIACH ZEWNĘTRZNYCH PUDEŁKO TEKTUROWE Nasienie płesznika Psyllii semen Skład saszetki: Nasienie płesznika (Psyllii semen) 5,0 g Zioła, 5,0 g/saszetkę 30 saszetek po 5,0

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Przedmiot: Podstawy farmakologii i farmakoterapii żywieniowej oraz interakcji leków z żywnością Wykłady (5 wykładów, każdy

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Wydatki gospodarstw domowych na leki i leczenie NR 114/2016 ISSN

KOMUNIKATzBADAŃ. Wydatki gospodarstw domowych na leki i leczenie NR 114/2016 ISSN KOMUNIKATzBADAŃ NR 114/2016 ISSN 2353-5822 Wydatki gospodarstw domowych na leki i leczenie Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie fragmentów

Bardziej szczegółowo

Źródła informacji o lekach OTC oraz opinia mieszkańców terenów wiejskich o wpływie tych leków na zdrowie

Źródła informacji o lekach OTC oraz opinia mieszkańców terenów wiejskich o wpływie tych leków na zdrowie Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2015, Tom 21, Nr 2, 158 162 www.monz.pl PRACA ORYGINALNA Źródła informacji o lekach OTC oraz opinia mieszkańców terenów wiejskich o wpływie tych leków na zdrowie Monika

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje

Bardziej szczegółowo

Leczenie drobnych dolegliwości w Twojej aptece NHS Minor Ailment Service

Leczenie drobnych dolegliwości w Twojej aptece NHS Minor Ailment Service Leczenie drobnych dolegliwości w Twojej aptece NHS Minor Ailment Service PORADY Usługa dla osób zwolnionych od opłat za leki wydawane na receptę. Wszyscy konsumenci są dla nas ważni Broszura opracowana

Bardziej szczegółowo

Euphorbium S. aerozol do nosa, roztwór

Euphorbium S. aerozol do nosa, roztwór Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Euphorbium S aerozol do nosa, roztwór Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla

Bardziej szczegółowo

30. DWULETNIA OBSERWACJI WYNIKÓW PROFILAKTYKI I LECZENIA OSTEOPOROZY. PROGRAM POMOST

30. DWULETNIA OBSERWACJI WYNIKÓW PROFILAKTYKI I LECZENIA OSTEOPOROZY. PROGRAM POMOST 30. DWULETNIA OBSERWACJI WYNIKÓW PROFILAKTYKI I LECZENIA OSTEOPOROZY. PROGRAM POMOST Przedlacki J, Księżopolska-Orłowska K, Grodzki A, Sikorska-Siudek K, Bartuszek T, Bartuszek D, Świrski A, Musiał J,

Bardziej szczegółowo

ZMIANY ODŻYWIANIA SIĘ KOBIET W CZASIE CIĄŻY

ZMIANY ODŻYWIANIA SIĘ KOBIET W CZASIE CIĄŻY Agnieszka Palka, Kamil Rzeźnikowski Akademia Morska w Gdyni ZMIANY ODŻYWIANIA SIĘ KOBIET W CZASIE CIĄŻY Dieta kobiety ciężarnej jest istotnym czynnikiem wpływającym na zdrowie zarówno matki, jak i dziecka.

Bardziej szczegółowo

Recepty 100% zapłaciliśmy 650 mln pln w 2012 roku i płacimy dalej.

Recepty 100% zapłaciliśmy 650 mln pln w 2012 roku i płacimy dalej. Recepty 100% zapłaciliśmy 650 mln pln w 2012 roku i płacimy dalej. Copyright Fundacja MY PACJENCI Jak trudno dostać receptę na lek refundowany? Problem zdrowotny Lekarz prywatny bez umowy z NFZ Lekarz

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DZIAŁAŃ MARKETINGOWYCH NA ZAKUP LEKÓW DOSTĘPNYCH BEZ RECEPTY PRZEZ PEŁNOLETNICH MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU

WPŁYW DZIAŁAŃ MARKETINGOWYCH NA ZAKUP LEKÓW DOSTĘPNYCH BEZ RECEPTY PRZEZ PEŁNOLETNICH MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU WPŁYW DZIAŁAŃ MARKETINGOWYCH NA ZAKUP LEKÓW DOSTĘPNYCH BEZ RECEPTY PRZEZ PEŁNOLETNICH MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU PRACA ORYGINALNA THE IMPACT OF MARKETING ACTIVITIES FOR THE PURCHASE OF OTC DRUGS BY ADULT

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 406 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 406 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 406 SECTIO D 2005 Zakład Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej Akademii Medycznej w Gdańsku, Public Health and Social

Bardziej szczegółowo

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Trafna diagnoza i właściwe leczenie Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Oferta specjalna dla najlepszych klientów Avivy i ich rodzin Dziękujemy, że są Państwo z nami Upewnij się, kiedy chodzi

Bardziej szczegółowo

I. Działania podjęte przez Rzecznika w okresie styczeń luty 2012 r.:

I. Działania podjęte przez Rzecznika w okresie styczeń luty 2012 r.: Załącznik 2 DZIAŁANIA PODJĘTE PRZEZ RZECZNIKA PRAW PACJENTA W ZWIĄZKU Z NAPŁYWAJĄCYMI SYGNAŁAMI DOTYCZĄCYMI OGRANICZANIA PRAW ŚWIADCZENIOBIORCÓW DO REFUNDACJI LEKÓW W związku z uzyskiwanymi informacjami

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa refundacyjna.

Nowa ustawa refundacyjna. Nowa ustawa refundacyjna. Co nowego dla pacjenta onkologicznego? Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych - Warszawa, 26 kwietnia 2012 Magdalena Kręczkowska, Fundacja Onkologiczna DUM SPIRO-SPERO USTAWA

Bardziej szczegółowo

Badanie źródeł informacji polskiej branży odnawialnych odnaw źródeł energii (OZE) i fotow fot olta iki olta

Badanie źródeł informacji polskiej branży odnawialnych odnaw źródeł energii (OZE) i fotow fot olta iki olta Badanie źródeł informacji polskiej branży odnawialnych źródeł energii (OZE) i fotowoltaiki Raport badawczy Badanie polskich graczy MMORPG/ MOBA - grudzień 201 Metodologia badania Badanie zostało przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Potencjalne formy i obszary występowania oszustw i korupcji w ochronie zdrowia

Potencjalne formy i obszary występowania oszustw i korupcji w ochronie zdrowia Ministerstwo Zdrowia Zespół do spraw przeciwdziałania oszustwom i korupcji Potencjalne formy i obszary występowania oszustw i korupcji Forma oszustw i korupcji Sfera świadczenia usług zdrowotnych Nieformalne

Bardziej szczegółowo

Priorytety w zakresie leczenia bólu w Polsce Posiedzenie Sejmowej Komisji 24 IX 2015 Projekt wystąpienia

Priorytety w zakresie leczenia bólu w Polsce Posiedzenie Sejmowej Komisji 24 IX 2015 Projekt wystąpienia Prof. dr hab. Jan Dobrogowski Prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu Priorytety w zakresie leczenia bólu w Polsce Posiedzenie Sejmowej Komisji 24 IX 2015 Projekt wystąpienia Ból jest najczęstszym objawem

Bardziej szczegółowo

Motywy podjęcia studiów na kierunku Edukacja Techniczno-Informatyczna w AGH

Motywy podjęcia studiów na kierunku Edukacja Techniczno-Informatyczna w AGH Marta CIESIELKA, Małgorzata NOWORYTA AGH Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Polska Motywy podjęcia studiów na kierunku Edukacja Techniczno-Informatyczna w AGH Wstęp Wybór studiów

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 2015

Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 2015 Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 15 27 października 15 Wpływ nowego prawa na ordynację lekarską Ustawa Refundacyjna w istotny sposób

Bardziej szczegółowo

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne.

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne. Michał Nowakowski Zakład Socjologii Medycyny i Rodziny Instytut Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Luiza Nowakowska Samodzielna Pracownia Socjologii Medycyny Katedra Nauk Humanistycznych Wydziału

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

Jak oceniamy nasze relacje z pacjentami i współpracownikami?

Jak oceniamy nasze relacje z pacjentami i współpracownikami? Badanie opinii środowiska lekarskiego Jak oceniamy nasze relacje z pacjentami i współpracownikami? Prezentacja wyników badania Metodologia badania CEL BADANIA: Celem badania było uzyskanie opinii środowiska

Bardziej szczegółowo

Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku

Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku Badania problemu biedy prowadzone są wyłącznie z perspektywy osób dorosłych. Dzieci

Bardziej szczegółowo

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Apteki najlepszym miejscem do kupowania leków bez recepty oraz suplementów diety. Autor: Maciej Kasperczyk

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Apteki najlepszym miejscem do kupowania leków bez recepty oraz suplementów diety. Autor: Maciej Kasperczyk FREE ARTICLE Apteki najlepszym miejscem do kupowania leków bez recepty oraz suplementów diety Autor: Maciej Kasperczyk Maj 2012 Dwie trzecie Polaków kupuje leki dostępne bez recepty oraz suplementy diety,

Bardziej szczegółowo

Celem Tygodnia Szczepień w Polsce jest podkreślanie roli szczepień powszechnych i indywidualnych poprzez:

Celem Tygodnia Szczepień w Polsce jest podkreślanie roli szczepień powszechnych i indywidualnych poprzez: W dniach 22-26 kwietnia obchodzimy, już po raz IX, Europejski Tydzień Szczepień. Jest to inicjatywa Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), realizowana i koordynowana na poziomie lokalnym przez poszczególne

Bardziej szczegółowo

w rozumieniu studentów uczelni o profilu medycznym

w rozumieniu studentów uczelni o profilu medycznym Państwowa Medyczna Wyższa Szkoła Zawodowa w Opolu Copyright by PMWSZ w Opolu ISSN 2080-2021 e-issn 2449-9021 Prace oryginalne Original papers DOI: 10.5604/2081-2021.1170713 Zdrowy styl życia w rozumieniu

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM OBOWIĄZUJĄCE W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W ROSNOWIE

PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM OBOWIĄZUJĄCE W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W ROSNOWIE PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM OBOWIĄZUJĄCE W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W ROSNOWIE Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1379), Ustawa

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VERTIX, 24 MG, TABLETKI (BETAHISTINI DIHYDROCHLORIDUM)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VERTIX, 24 MG, TABLETKI (BETAHISTINI DIHYDROCHLORIDUM) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VERTIX, 24 MG, TABLETKI (BETAHISTINI DIHYDROCHLORIDUM) Należy zapoznać się z treścią ulotki przez zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w

Bardziej szczegółowo

Europejskie badanie rynku

Europejskie badanie rynku Europejskie badanie rynku Zgaga GfK 2008 1 Jedno z większych badań konsumenckich przeprowadzone wśród 29 000 osób w całej Europie przez GfK w 2008 na zlecenie Nycomed Zrozumieć pacjenta, by wiedzieć, o

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PYSKOWICACH. w sprawie: przyjęcia "Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2016-2020"

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PYSKOWICACH. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2016-2020 Projekt z dnia 18 listopada 2015 r. złożony przez Burmistrza Miasta Pyskowice UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PYSKOWICACH z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie: przyjęcia "Gminnego Programu Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Leki vs suplementy diety - kryteria wyboru. Marta Barecka I Andrzej Smutkiewicz CF Hasco-Lek

Leki vs suplementy diety - kryteria wyboru. Marta Barecka I Andrzej Smutkiewicz CF Hasco-Lek Leki vs suplementy diety - kryteria wyboru Marta Barecka I Andrzej Smutkiewicz CF Hasco-Lek DEFINICJE Produkt leczniczy (lek) to substancja lub mieszanina substancji, posiadająca właściwości zapobiegania

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta.

Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Ulotka dla pacjenta Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest dostępny bez recepty, aby można było leczyć niektóre schorzenia bez pomocy lekarza.

Bardziej szczegółowo

Zaobserwowano częstsze przypadki stosowania produktu leczniczego Vistide w niezatwierdzonych wskazaniach i (lub) drogach podawania.

Zaobserwowano częstsze przypadki stosowania produktu leczniczego Vistide w niezatwierdzonych wskazaniach i (lub) drogach podawania. Komunikat skierowany do fachowych pracowników ochrony zdrowia dotyczący występowania ciężkich działań niepożądanych związanych z stosowaniem produktu leczniczego Vistide (cydofowir) niezgodnie z zapisami

Bardziej szczegółowo

6.1. Terapie. ZALECENIA: Porozmawiaj ze specjalistą (lekarzem, farmaceutą) jeśli jesteś nawet trochę niepewny jak podawać leki pacjentowi.

6.1. Terapie. ZALECENIA: Porozmawiaj ze specjalistą (lekarzem, farmaceutą) jeśli jesteś nawet trochę niepewny jak podawać leki pacjentowi. 6.1. Terapie 6.1.1. Leki i zalecenia Osoba, którą się opiekujesz być może zażywa wiele leków na receptę. Te leki dostępne są wyłącznie na receptę od lekarza. Możesz być odpowiedzialny za podawanie ich

Bardziej szczegółowo

Leki narkotyczne i psychotropowe. Piecza i obowiązki kierownika. Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Warszawie październik 2016 r.

Leki narkotyczne i psychotropowe. Piecza i obowiązki kierownika. Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Warszawie październik 2016 r. Leki narkotyczne i psychotropowe. Piecza i obowiązki kierownika. Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Warszawie październik 2016 r. Ustawa Prawo farmaceutyczne z dnia 6 września 2001r., t. j. Dz. U.

Bardziej szczegółowo

"TRAKO" WIERZBICKI I WSPÓLNICY S.J. ul. Krasińskiego 15a/5, 50-449 Wrocław, tel./fax: 71 799 87 53, e-mail: poczta@trako.com.pl www.trako.com.

TRAKO WIERZBICKI I WSPÓLNICY S.J. ul. Krasińskiego 15a/5, 50-449 Wrocław, tel./fax: 71 799 87 53, e-mail: poczta@trako.com.pl www.trako.com. Dokument przygotowany przez: "TRAKO" WIERZBICKI I WSPÓLNICY S.J. ul. Krasińskiego 15a/5, 50-449 Wrocław, tel./fax: 71 799 87 53, e-mail: poczta@trako.com.pl www.trako.com.pl Spis rysunków Rys. 1. Płeć

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego w 2007 roku.

Podsumowanie realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego w 2007 roku. Podsumowanie realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego w 2007 roku. Wojewódzki Program Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego został

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Czy osoby w wieku mobilnym myślą o tym, z czego będą się utrzymywać na starość? NR 141/2016 ISSN

KOMUNIKATzBADAŃ. Czy osoby w wieku mobilnym myślą o tym, z czego będą się utrzymywać na starość? NR 141/2016 ISSN KOMUNIKATzBADAŃ NR 141/2016 ISSN 2353-522 Czy osoby w wieku mobilnym myślą o tym, z czego będą się utrzymywać na starość? Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą

Bardziej szczegółowo

Rola internetu w zakupach artykułów spożywczych

Rola internetu w zakupach artykułów spożywczych Warszawa, 14 września 2010 r. Informacja prasowa IAB Polska Rola internetu w zakupach artykułów spożywczych Wyniki badania przeprowadzonego dla IAB przez PBI wskazują, że internauci aktywnie interesują

Bardziej szczegółowo

Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy

Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy Projekt współfinansuje Miasto Stołeczne Warszawa 4 OBSZARY BADANIA STRES UŻYWKI PRZEMOC W SZKOLE

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ WIEDZA O PRAWACH PACJENTA BS/70/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2001

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ WIEDZA O PRAWACH PACJENTA BS/70/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2001 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE BODZECHÓW NA ROK 2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE BODZECHÓW NA ROK 2013 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXXI/86/2012 Rady Gminy Bodzechów z dnia 13 grudnia 2012 roku GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE BODZECHÓW NA ROK 2013 1. Wstęp Gminny Program Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

jak i roli HTA w opiece zdrowotnej. Nie wykazano zależności pomiędzy wiekiem, a poprawnym pojmowaniem funkcji HTA oraz farmakoekonomiki (Tab.

jak i roli HTA w opiece zdrowotnej. Nie wykazano zależności pomiędzy wiekiem, a poprawnym pojmowaniem funkcji HTA oraz farmakoekonomiki (Tab. Wyniki Średnia wieku populacji badanej wynosiła 41 lat i mieściła się w przedziale 41-50 lat (Ryc. 1). Najliczniejszą grupę respondentów stanowili lekarze medycyny rodzinnej oraz interniści którzy odpowiedzialni

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. Kwart. Ortop. 20, 4, str. 34, ISSN 2083-8697 - - - - - REHABILITACJA STAWU BIODROWEGO I KOLANOWEGO, FINANSOWANA PRZEZ NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA W LATACH 2009 200 REHABILITATION OF THE HIP AND KNEE JOINTS

Bardziej szczegółowo

Etyka finansowania leczenia chorób rzadkich onkologicznych

Etyka finansowania leczenia chorób rzadkich onkologicznych Etyka finansowania leczenia chorób rzadkich onkologicznych Piotr Fiedor VI Letnia Akademia Onkologiczna dla Dziennikarzy Opracowano na podstawie źródeł udostępnionych w systemie informacji publicznej 11.08.2016

Bardziej szczegółowo

Dziecko w sieci badanie zagrożeń związanych z poznawaniem ludzi przez Internet wśród dzieci w wieku 12-17 lat. 20-25 października 2004

Dziecko w sieci badanie zagrożeń związanych z poznawaniem ludzi przez Internet wśród dzieci w wieku 12-17 lat. 20-25 października 2004 Dziecko w sieci badanie zagrożeń związanych z poznawaniem ludzi przez Internet wśród dzieci w wieku 12-17 lat 20-25 października 2004 1 Podsumowanie 2 Podsumowanie (1) Zdecydowana większość badanych (91%)

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2015

Warszawa, dnia r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2015 Warszawa, dnia 06.02.2016 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa telefon: 505186431 fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA DIKLONAT P, 10 mg/g, żel (Diclofenacum natricum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest

Bardziej szczegółowo

Skład leku: Jedna saszetka zwiera 1,5 g liścia szałwii (Salviae folium) Zioła do zaparzania w saszetkach, 1,5 g/saszetkę

Skład leku: Jedna saszetka zwiera 1,5 g liścia szałwii (Salviae folium) Zioła do zaparzania w saszetkach, 1,5 g/saszetkę INFORMACJE ZAMIESZCZANE NA OPAKOWANIACH ZEWNĘTRZNYCH PUDEŁKO TEKTUROWE Liść szałwii Salviae folium Skład leku: Jedna saszetka zwiera 1,5 g liścia szałwii (Salviae folium) Zioła do zaparzania w saszetkach,

Bardziej szczegółowo

Pozycja zawodowa pielęgniarek, położnych w opinii przedstawicieli innych zawodów medycznych

Pozycja zawodowa pielęgniarek, położnych w opinii przedstawicieli innych zawodów medycznych Pozycja zawodowa pielęgniarek, położnych w opinii przedstawicieli innych zawodów medycznych Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych, w okresie od czerwca do października 2010r. przeprowadziło

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 108/2014

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 108/2014 Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 108/2014 KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ I UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH A.D. 2014 Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku

Bardziej szczegółowo

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE Czynniki socjodemograficzne wpływające na poziom wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się zakażenia w kontaktach niezwiązanych z procedurami medycznymi wśród pacjentów z WZW typu C Kamil Barański 1, Ewelina

Bardziej szczegółowo

CZYM JEST SZCZEPIONKA?

CZYM JEST SZCZEPIONKA? CZYM JEST SZCZEPIONKA? Szczepionka to preparat biologiczny, stosowany w celu uodpornienia organizmu. Ogólna zasada działania szczepionki polega na wprowadzeniu do organizmu antygenu, który jest rozpoznawany

Bardziej szczegółowo

WSKAZÓWKI MARKETINGOWE EMEA DOTYCZĄCE PHARMANEX BIOPHOTONIC SCANNER

WSKAZÓWKI MARKETINGOWE EMEA DOTYCZĄCE PHARMANEX BIOPHOTONIC SCANNER WSKAZÓWKI MARKETINGOWE EMEA DOTYCZĄCE PHARMANEX BIOPHOTONIC SCANNER Skaner to niesamowite narzędzie mające na celu wspieranie rozwoju Państwa działalności biznesowej we współpracy z firmą Pharmanex. Zadaniem

Bardziej szczegółowo

Ocena wiedzy i opinii rodzących na temat komórek macierzystych krwi. 1. Zakład Pielęgniarstwa w Ginekologii i Położnictwie, Katedry Ginekologii i

Ocena wiedzy i opinii rodzących na temat komórek macierzystych krwi. 1. Zakład Pielęgniarstwa w Ginekologii i Położnictwie, Katedry Ginekologii i Ocena wiedzy i opinii rodzących na temat komórek macierzystych krwi pępowinowej PATRYCJA KRAWCZYK 1, ANDRZEJ BARAN 2, URSZULA SIOMA- MARKOWSKA 1, MARIOLA MACHURA 1, SYLWIA KUBASZEWSKA 1, ANNA KANABROCKA

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KAMAGRA 100 mg, tabletki powlekane Sildenafil w postaci cytrynianu Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. 1- Należy zachować tę ulotkę,

Bardziej szczegółowo

Krajowy przemysł farmaceutyczny a bezpieczeństwo lekowe i wpływ na gospodarkę.

Krajowy przemysł farmaceutyczny a bezpieczeństwo lekowe i wpływ na gospodarkę. Krajowy przemysł farmaceutyczny a bezpieczeństwo lekowe i wpływ na gospodarkę. Jakie korzyści przynosi nam krajowy przemysł farmaceutyczny? 1. Zapewnia bezpieczeństwo lekowe Polaków. Co drugi lek na rynku

Bardziej szczegółowo