CZY WARTO ORGANIZOWAĆ W POLSCE AKCJE PROFILAKTYCZNE? IS IT WORTH TO ARRANGE HEALTH PROMOTION INITIATIVES IN POLAND?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CZY WARTO ORGANIZOWAĆ W POLSCE AKCJE PROFILAKTYCZNE? IS IT WORTH TO ARRANGE HEALTH PROMOTION INITIATIVES IN POLAND?"

Transkrypt

1 Nowiny Lekarskie 2012, 81, 3, AGNIESZKA DYZMANN-SROKA 1, MACIEJ TROJANOWSKI 1, DANIEL KAŹMIERCZAK 2 CZY WARTO ORGANIZOWAĆ W POLSCE AKCJE PROFILAKTYCZNE? IS IT WORTH TO ARRANGE HEALTH PROMOTION INITIATIVES IN POLAND? 1 Zakład Epidemiologii i Profilaktyki Nowotworów Wielkopolskie Centrum Onkologii Kierownik: dr Agnieszka Dyzmann-Sroka 2 Dział Szkoleń, Współpracy Naukowej i Zapewnienia Jakości Wielkopolskie Centrum Onkologii p.o. kierownika: mgr Daniel Kaźmierczak Streszczenie Wstęp. Wielkopolskie Centrum Onkologii ma na uwadze, iż poza niekwestionowanym obowiązkiem udzielania świadczeń medycznych na najwyższym poziomie, równie istotne jest promowanie zdrowia wśród personelu, pacjentów oraz członków ich rodzin, a także w środowisku lokalnym. W związku z powyższym od 10 lat organizuje tzw. Dni, a od 3 lat kampanię profilaktyki nowotworów skóry Słonecznie bezpiecznie oraz inne akcje, podczas których mieszkańcy Wielkopolski mają okazję do rozmowy ze specjalistami i przeprowadzenia badań lekarskich. Koszty takich akcji z reguły pokrywane są ze środków własnych Wielkopolskiego Centrum Onkologii. Cele pracy. W związku z powyższym, celem pracy stało się ustalenie, czy nakłady ponoszone przez Wielkopolskie Centrum Onkologii na organizowanie Dni mają przełożenie na korzyści zdrowotne społeczeństwa w postaci wykrycia zmian nowotworowych we wczesnym stadium zaawansowania (co daje większe szanse na całkowite wyleczenie) oraz zmiany postaw zdrowotnych (co w efekcie doprowadzić ma do zmniejszenia zachorowalności na nowotwory). Materiał i metody. Jako główną bazę danych przyjęto bazę Wielkopolskiego Centrum Onkologii uzupełnioną o wyniki 3 badań ankietowych: 1. przeprowadzonego w 2006 roku przez Pracownię Badań Społecznych DGA na grupie 508 Wielkopolan, 2. przeprowadzonego w 2010 roku przez pracownię Millward Brown na grupie 318 Polek w wieku lat oraz 3. przeprowadzonego w 2009 roku przez Zakład Epidemiologii i Profilaktyki Nowotworów na grupie 339 uczestników akcji Słonecznie-bezpiecznie. Analizę epidemiologiczną oparto na danych Wielkopolskiego Rejestru Nowotworów Złośliwych. Wyniki. Nowotwory złośliwe stanowią istotny problem zdrowotny społeczeństw XXI wieku. Problemem specyficznym dla naszego kraju jest niska skuteczność leczenia spowodowana faktem, iż większość Polaków nie prowadzi zdrowego stylu życia wykazując równocześnie irracjonalną niechęć do badań profilaktycznych. Wielkopolskie Centrum Onkologii od 10 lat organizuje Dni, podczas których mieszkańcy Wielkopolski mają okazję do rozmów, porad i badań lekarskich. Podczas 12 akcji przebadano ponad 1550 osób; wykonano ponad 230 zabiegów ambulatoryjnych; 150 badań USG; 240 mammografii, 25 rtg, 150 badań laboratoryjnych; 50 biopsji. Średni koszt uratowania 1 roku życia był bardzo niski ( 100 zł). Dyskusja. Jak wykazały badania przeprowadzone w związku z realizacją Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi Polki reprezentują wysoki poziom wiedzy o profilaktyce i raku piersi, niestety za tą wiedzą nie idą czyny, ponieważ problemem Polski jest niska zgłaszalność na badania profilaktyczne. Doświadczenia Wielkopolskiego Centrum Onkologii wykazują, iż Polacy będą się badać, jeśli poprzez racjonalną promocję i nacisk na pozytywne statystyki przekonamy ich, że warto się badać, bo sukces w leczeniu zależny jest od stadium zaawansowania, a wykrycie nowotworu tylko o jedno stadium wcześniej zwiększa szanse wyleczenia średnio o 25%. Wnioski. Informacje docierające do środowiska medycznego są sprzeczne. Z jednej strony słyszą, że Polki unikają badań profilaktycznych, bo np. badania cytologiczne wykonało zaledwie 24% kobiet, z drugiej akcje Dni, podczas których chętne osoby mogą skorzystać z porad i badań cieszą się od 10 lat niezmiennym zainteresowaniem. To może oznaczać, iż badaniami profilaktycznymi interesują się inne grupy wiekowe, że w kręgu zainteresowań znajdują się inne umiejscowienia albo, że z informacją o możliwości bezpłatnych badań nie potrafimy dotrzeć na skalę masową. Nie ma wątpliwości, iż w działania zmierzające do upowszechnienia zasad zdrowego stylu życia i wczesnego wykrycia nowotworów warto inwestować, bo profilaktyka jest naprawdę tańsza od leczenia. SŁOWA KLUCZOWE: profilaktyka nowotworów, wczesne wykrycie, epidemiologia nowotworów. Summary Introduction. The Greater Poland Cancer Centre realises that health promotion among its staff, patients and their family members, and the local community is as important as the unquestionable duty to provide high quality medical services. To this end, for recent ten years it has organised Open Door Days, and for three years, skin cancer prevention campaign called Safe in the Sunshine, as well as other initiatives during which Greater Poland community members are offered opportunities to talk with oncology and medical examination specialists. The costs of such campaigns are usually covered from the Centre s own funds.

2 Czy warto organizować w Polsce akcje profilaktyczne? 245 Aim of the study. In view of that, an interesting question arose of whether the investment incurred by the Greater Poland Cancer Centre in holding the Open Door Days translates into public health benefit of earlier detection of cancer (thus offering a better chance for full recovery) and a change in health-related behaviours (eventually leading to a reduction in cancer incidence). Materials and methods. The main source of data for this study was the database of the Greater Poland Cancer Centre supplemented with results of the 3 surveys: 1. conducted in 2006 by the DGA Social Research Agency on a group of 508 Greater Poland residents, 2. survey conducted in 2010 by Millward Brown on a group of 318 Polish females aged years, 3. survey conducted in 2009 by Epidemiology and Cancer Prevention Unit on a group of 339 participants of Safe in the Sunshine campaign. The epidemiological analysis was based on data held by the Greater Poland Cancer Registry. Results. Malignant neoplasms represent a significant health issue for societies of the 21st century. Poland is specifically characterised by low efficacy of treatment due to the fact that most Polish people do not pursue a healthy lifestyle while showing an irrational reluctance to preventive examinations. As promotion of preventive examinations and healthy lifestyle hawe become an issue of utmost importance, the Greater Poland Cancer Centre has for ten years now organised the Open Door Day campaigns where the local community is offered opportunities to talk with doctors, receive advice and take medical examinations. The twelve campaigns have involved 1,550 individual medical examinations; 230 outpatients procedures; 150 USGs; 240 mammographies, 25 RTGs, 150 laboratory tests; 50 biopsies. The cost of saving one year of life for people with diagnosed cancer was a little bit more than PLN 100. Discussion. Polish women know a lot about breast cancer and its prevention. Unfortunately, their knowledge is not reflected by actions, as shown by low attendance at preventive examinations. The experience of the Greater Poland Cancer Centre indicates that Poles will report for preventive examination only if we manage to convince them through a reasonable promotion and emphasis on positive statistics that such examination is worthwhile, because success in treatment depends on the stage of the disease and diagnosis made just one stage earlier increases the chance of recovery by an average of 25%. Conclusion. Information received by the medical community is of contradictory nature. On the one hand, it is said that Polish women avoid preventive examinations with only 24% of them having their pap smear test made. On the other hand, the Open Door Day campaigns, where consultations and examinations are offered on open basis, have invariably raised a great interest among women for ten years. This may mean that preventive examinations are of interest also to other age groups or that the interest is focused on other cancer locations or that we are not able to communicate the offer of preventive examinations to the general public. It is beyond any doubt that promotion of healthy lifestyle and early cancer diagnosis are worth investing in, because preventive medicine is indeed cheaper than treatment. KEY WORDS: cancer prevention, early diagnosis, cancer epidemiology. Wstęp Nowotwory złośliwe będące trzecią na świecie, a w krajach rozwiniętych drugą przyczyną zgonów stanowią obecnie istotny problem zdrowotny społeczeństw XXI wieku, a biorąc pod uwagę starzenie się populacji problem ten będzie narastał [3, 5, 7]. W opublikowanym w 2008 roku dokumencie pt.: World cancer report 2008 [3] Światowa Organizacja Zdrowia, biorąc pod uwagę aktualne dane oraz prognozy na przyszłe 20 lat, ogłosiła, iż skuteczna walka z rakiem musi opierać się na profilaktyce pierwotnej i wtórnej. Podjęcie tematyki promocji zdrowia na polu krajowym zintensyfikowało przystąpienie Polski do Unii Europejskiej, którego konsekwencją była potrzeba wielu zmian legislacyjnych, tj. wprowadzenia nowych regulacji prawnych lub/i uzupełnień w wyniku transpozycji prawa wspólnotowego w zakresie zdrowia publicznego do prawa polskiego, które nadają promocji zdrowia priorytetowy status ważności. Wielkopolskie Centrum Onkologii ma świadomość, iż poza niekwestionowanym obowiązkiem udzielania świadczeń medycznych na najwyższym poziomie równie istotne jest promowanie zdrowia wśród personelu, pacjentów oraz członków ich rodzin, a także w środowisku lokalnym. W związku z powyższym od 10 lat organizuje Dni oraz inne kampanie i akcje profilaktyczne, podczas których mieszkańcy Wielkopolski mają okazję do rozmowy ze specjalistami z zakresu onkologii i przeprowadzenia badań lekarskich. Ponadto, przystąpienie w 2009 roku Wielkopolskiego Centrum Onkologii do Międzynarodowej Sieci Szpitali Promujących Zdrowie przy WHO umożliwiło organizację dodatkowych inicjatyw, spośród których na uwagę zasługuje kampania profilaktyki nowotworów skóry Słonecznie bezpiecznie. Koszty takich akcji z reguły pokrywane są ze środków własnych Wielkopolskiego Centrum Onkologii. W związku z tym ciekawym pytaniem stało się ustalenie, czy poniesione przez szpital koszty przekładają się na korzyści zdrowotne dla społeczeństwa? Cel Celem pracy jest odpowiedź na pytanie czy nakłady ponoszone przez Wielkopolskie Centrum Onkologii na organizowanie Dni mają przełożenie na korzyści zdrowotne społeczeństwa w postaci wykrycia zmian nowotworowych we wczesnym stadium zaawansowania (co daje większe szanse na całkowite wyleczenie) oraz zmiany postaw zdrowotnych (co w efekcie doprowadzić ma do zmniejszenia zachorowalności na nowotwory).

3 246 Agnieszka Dyzmann-Sroka, Maciej Trojanowski, Daniel Kaźmierczak Materiał i metody Jako główną bazę danych niezbędną dla realizacji wyznaczonych celów pracy przyjęto bazę Wielkopolskiego Centrum Onkologii. Dane o wiedzy społeczeństwa o nowotworach i profilaktyce pochodzą z trzech badań ankietowych: przeprowadzonego w 2006 roku przez Pracownię Badań Społecznych DGA na grupie 508 Wielkopolan wybranych losowo z bazy numerów PESEL (w tym 265 kobiet, 243 mężczyzn w wieku min. 18 lat, maks. 84 lata, średnia 45 lat, 38% stanowili palacze) [4] przeprowadzonego w 2010 roku przez pracownię Millward Brown na grupie 318 kobiet w wieku lat (badanie typu Capibus, grupa reprezentatywna, wyznaczona w Polsce do skryningu raka piersi) [6] przeprowadzonego w 2009 roku przez Zakład Epidemiologii i Profilaktyki Nowotworów na grupie 339 Wielkopolan uczestników akcji Słonecznie-bezpiecznie ( w tym 241 kobiet, 98 mężczyzn, min. 14 lat, maks. 86 lat, średnia 49 lat). Analizę epidemiologiczną regionu przeprowadzono w oparciu o dane Wielkopolskiego Rejestru Nowotworów Złośliwych [12]. Wyniki Nowotwory złośliwe będące trzecią na świecie, a w krajach rozwiniętych drugą przyczyną zgonów stanowią obecnie istotny problem zdrowotny społeczeństw XXI wieku [3, 7, 15]. W opublikowanym w 2008 roku przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) dokumencie pt.: World cancer report 2008 [3] prognozowano, iż w 2008 roku nowotwór złośliwy zostanie rozpoznany u około osób, w okresie do 5 lat od rozpoznania, a więc pod opieką onkologów znajdować się będzie około osób, a nowotwór złośliwy miał być przyczyną zgonów około osób. Rok 2008 r r. Liczebność populacji Zachorowało na nowotwory złośliwe Zmarło z przyczyn now. złośl Pod opieką onkologów Odsetek osób w wieku 65+: Kraje rozwinięte 14,6% 22,6% Kraje rozwijające się 5,3% 9,8%) Rycina 1. Sytuacja epidemiologiczna nowotworów złośliwych na świecie 2008 vs [3]. Figure 1. World Cancer epidemiology, 2008 vs [3]. Równocześnie biorąc pod uwagę prognozy dotyczące zwiększenia liczebności populacji Świata do ponad w roku 2030 oraz mając na względzie tempo starzenia się populacji, przy założeniu tylko 1% rocznego wzrostu zachorowalności prognozowano, iż w 2030 roku rozpoznanych zostanie ponad nowych przypadków raka, a pod opieką onkologów znajdować się będzie około chorych (rycina 1). To ogromne obciążenie zarówno finansowe (dla płatników świadczeń medycznych) jak i społeczne (wyłączenie osób z życia zawodowego i pełnionych ról w rodzinie), dlatego też w oparciu o aktualne badania WHO proponuje, by wpłynąć na zmianę tych statystyk poprzez działania na rzecz upowszechnienia profilaktyki pierwotnej i wtórnej [3]. Jak wynika z danych Wielkopolskiego Rejestru Nowotworów, Wielkopolska jest regionem wysokiego ryzyka zachorowania na nowotwory [5]. W 2009 roku, w przypadku współczynników standaryzowanej zachorowalności pośród 16 województw u mężczyzn Wielkopolska zajmuje miejsce 2., a u kobiet 3. W przypadku standaryzowanych współczynników umieralności Wielkopolanie zajmują 5., a Wielkopolanki 3. miejsce [5]. Struktura zachorowań w 2009 roku w Wielkopolsce podobna jest do zachorowań notowanych w innych krajach Europy Zachodniej [5, 7]. Jeśli analizować będziemy zachorowalność w liczbach bezwzględnych u obu płci ogółem, to na pierwszym miejscu znajduje się rak płuca, na drugim rak piersi, na trzecim rak jelita grubego (C18-C21) [16]. Wśród mężczyzn najczęściej występującymi nowotworami złośliwymi są: płuco (C34), prostata (C61), jelito grube (C18-C21). U kobiet najczęstszym jest rak piersi (C50), jelita grubego (C18-C21) i płuca (C34). Niemal co trzeci przypadek zgonu z przyczyn nowotworu złośliwego u mężczyzn spowodowany jest rakiem płuca. U kobiet nowotwór ten stanowi drugą przyczynę zgonu, jednakże różnice w odsetku zgonów z powodu raka piersi i płuca wynoszą zaledwie 1%. Prognozy przygotowane przez WRN wskazują, iż w 2020 roku zarejestrowanych być może około nowych zachorowań, a pod opieką onkologów znajdować się będzie około chorych, co w przełożeniu na świadczenia medyczne oznaczać będzie dla Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ wydatki rzędu mln PLN rocznie (Rycina 2) [5]. Według autorów Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem 80 90% zachorowań na nowotwory złośliwe w populacjach zachodnich można przypisać czynnikom środowiskowym, rozumianym szeroko jako nawyki żywieniowe i zachowania społeczno-kulturowe [15]. Niekorzystne pod względem zdrowotnym zachowania człowieka (m.in. palenie tytoniu, nieprawidłowa dieta, brak aktywności fizycznej itd.) są przyczyną około 70% zachorowań na nowotwory złośliwe [1, 8].

4 Czy warto organizować w Polsce akcje profilaktyczne? 247 Rycina 2. Planowany globalny wzrost zachorowalności na nowotwory złośliwe [5]. Figure 2. Predicted changes in cancer morbidity and mortality [5]. W Polsce prawie 80% zgonów spowodowanych jest chorobami określanymi mianem cywilizacyjnych, do których należą: choroby układu krążenia, nowotwory złośliwe oraz wypadki, urazy i zatrucia [11]. Nowotwory złośliwe stanowią drugą (po chorobach układu krążenia 46%) przyczynę zgonów, powodując 26% zgonów u mężczyzn i ponad 23% zgonów u kobiet w Polsce [9, 13]. Charakterystyczne jest to, że w populacji polskiej w wieku poniżej 65 lat nowotwory złośliwe są główną przyczyną zgonów, co wyróżnia negatywnie Polskę pośród krajów europejskich [13]. Problemem specyficznym dla naszego kraju jest niska skuteczność leczenia spowodowana jak wykazały badania przeprowadzone na zlecenie Ministerstwa Zdrowia faktem, iż większość Polaków nie prowadzi zdrowego stylu życia [4, 5, 10]. Przede wszystkim wykazują irracjonalną niechęć do badań profilaktycznych. Większość zgłasza się do onkologa, gdy choroba jest już zaawansowana, a szanse na całkowite wyleczenie zdecydowanie mniejsze. O tym, że Polacy unikają badań profilaktycznych decydują cztery czynniki: społeczny, ekonomiczny, psychologiczny i organizacyjny [5]. Dużą winę ponoszą również funkcjonujące w społeczeństwie stereotypy. Diagnoza rak nadal kojarzona jest z wyrokiem śmierci. Poza unikaniem badań profilaktycznych Polacy nie odżywiają się prawidłowo, nie uprawiają sportów, palą papierosy, piją alkohol. Dlatego niezwykle ważne staje się upowszechnienie w społeczeństwie wielkopolskim badań profilaktycznych i zasad zdrowego stylu życia, tak by w pierwszym etapie doprowadzić do zwiększenia przypadków nowotworów złośliwych wykrywanych we wczesnych stadiach zawansowania (by w efekcie po 8 10 latach doprowadzić w populacji do zmniejszenia umieralności z przyczyn tych nowotworów), a poprzez zmianę stylu życia doprowadzić w przyszłości do zmniejszenia zachorowalności na nowotwory złośliwe. Dlatego też Wielkopolskie Centrum Onkologii od 10 lat organizuje Dni, podczas których mieszkańcy Wielkopolski mają okazję do rozmowy ze specjalistami z zakresu onkologii i przeprowadzenia badań lekarskich. Podczas takich akcji czynne są: Rejestracja Punkt informacyjny Poradnie onkologiczne Zakład radiologii (wykonywane są badania rtg, usg, mammografia diagnostyczna) Pracownia badań przesiewowych (wykonuje profilaktyczne badania mammograficzne piersi) Zakład patologii (biopsje) Pracownia diagnostyki laboratoryjnej (podstawowe badania). Dodatkowo, poza poradami i badaniami, poprzez rozmowę i wydawane ulotki Wielkopolanie mają okazję poszerzyć swoją wiedzę w zakresie zdrowego stylu życia, a poprzez uczestnictwo w ciekawych konkursach utrwalają tę wiedzę i zdobywają nagrody. Podczas takiej akcji w centrum pracuje około 30 osób, a koszty takich akcji (tj. około PLN) z reguły pokrywane są ze środków własnych Wielkopolskiego Centrum Onkologii. Dlatego pytaniem jakie należy postawić jest ustalenie, czy poniesione przez szpital koszty przekładają się na korzyści zdrowotne dla społeczeństwa? Podczas 12 akcji przebadano ponad 1550 osób; wykonano ponad 230 zabiegów ambulatoryjnych; 150 badań USG; 240 mammografii, 25 rtg, 150 badań laboratoryjnych; 50 biopsji (Tabela 1). Schemat przeprowadzanych akcji wyglądał następująco: Porada z wywiadem i badaniem klinicznym, w przypadku wykrycia zmian podejrzanych skierowanie na podstawową diagnostykę (rtg, usg, mammografia, badania laboratoryjne, biopsja), Ocena wyników, jeśli konieczna jest dalsza diagnostyka skierowanie do właściwej poradni w celu kontynuacji diagnostyki lub skierowanie na leczenie. Dla przykładu, podczas akcji Dnia zorganizowanej w 2009 roku, po przebadaniu 127 pacjentów (92 kobiet i 35 mężczyzn w wieku: min. 13 lat, maks. 81 lata, średnia 48 lat), wykryto 62 zmiany łagodne i 7 nowotworów złośliwych. Podczas akcji Słonecznie-Bezpiecznie zorganizowanej w tym samym roku po przebadaniu 143 osób wykryto 39 zmiany łagodne i 6 zmian złośliwych (wszystkie zmiany w I 0 zaawansowania). W 2010 roku na akcję badania skóry zgłosiło się już prawie 250 osób, wykonano 139 zabiegów ambulatoryjnych, wykryto 7 zmian złośliwych i 272 zmiany łagodne, co pokazuje, iż zainteresowanie Wielkopolan takimi kampaniami wzrasta. Jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt, iż w akcji Słonecznie- Bezpiecznie zorganizowanej w 2009 roku średnia wieku mężczyzn biorących udział w badaniu wynosiła 54 lata, kobiet 55 lat, a przeciętne dalsze trwanie życia wg GUS = 22,8 lat dla mężczyzn, 27,37 dla kobiet, to uśredniając można powiedzieć, iż średni koszt uratowania 1 roku życia był bardzo niski, bo wynosił kilkanaście zł (jeśli weźmiemy pod uwagę liczbę osób, u których wykryto zmiany łagodne i złośliwe). Koszt uratowania 1 roku życia ograniczony tylko do osób, u których wykryto nowotwór złośliwy jest nadal bardzo niski i wynosi nieco ponad 100 zł (Tabela 2).

5 248 Agnieszka Dyzmann-Sroka, Maciej Trojanowski, Daniel Kaźmierczak Tabela 1. Statystyki świadczeń medycznych zrealizowanych w Wielkopolskim Centrum Onkologii podczas akcji Dni Table 1. Statistics of medical services provided in the Greater Poland Cancer Center during the action Open Door Days Data Akcja Słonecznie- -Bezpiecznie Liczba porad Liczba zabiegów USG Mammografia RTG Badania laboratoryjne Biopsje Słonecznie- -Bezpiecznie MZ Suma 12 akcji Tabela 2. Koszt uratowania 1 roku życia pacjentów z nowotworem wykrytym w czasie Table 2. The cost of saving 1 year of life in patients with cancer diagnosed during the Open Door Days Data akcja Koszty WCO wg umowy z NFZ Liczba porad Zmiany łagodne Wykryte raki Raki wg osób Stadium i wiek zaokrąglony do dołu Przeciętne dalsze trwanie życia wg GUS Koszt uratowania 1 roku życia (liczono tylko zmiany złośliwe) Słoneczniebezpiecznie 8,39 zł * 9 pkt * 143 = ,93 zł C43.6 C44.3 C43.3 C44.3 C44.5 C43.7 Miejscowe-58 lat Miejscowe-68 lat Miejscowe-76 lat Brak KZNZ-78 lat Miejscowe-55 lat Miejscowe-78 lat 19,24 16,73 8,72 9,62 21,35 9,62 126,62 zł Dlatego nie ma wątpliwości, iż akcje Dni czy Słonecznie-Bezpiecznie warto organizować, jednakże ze względu na ograniczony zakres i możliwości finansowe należy pamiętać, iż mają one charakter oświatowy i interwencyjny i nie zastąpią masowych akcji badań profilaktycznych jakie zorganizowane by być mogły ze środków NFZ, MZ lub lokalnych władz. W Wielkopolsce, która pod względem standaryzowanych współczynników zachorowalności zajmuje w 2009 roku drugie u mężczyzn, a trzecie u kobiet miejsce w Polsce nowotwory złośliwe pozostają istotnym wyzwaniem dla zdrowia publicznego. Wskaźnik Zachorowania Mężczyźni/Zachorowania Kobiety na poziomie 1,06 wskazuje, iż ryzyko względne, zachorowania na nowotwory złośliwe jest zbliżone u obu płci. Obserwowane trendy zachodzące w częstości zachorowań na nowotwory złośliwe wykazują przede wszystkim zmiany wśród zachorowań na nowotwory związane z ekspozycją na dym tytoniowy, szczególnie w populacji

6 Czy warto organizować w Polsce akcje profilaktyczne? 249 mężczyzn. W przypadku mężczyzn następują korzystne zmiany polegające na zmniejszaniu odsetka palących, co przekłada się na zmniejszającą się częstość zachorowań na nowotwory płuc. Na początku trend ten dotyczył młodych mężczyzn, a od początku lat 90. także mężczyzn w średnim wieku. Należy pamiętać, że nowotwory płuca nadal pozostają pierwszą przyczyną zachorowań i zgonów na nowotwory złośliwe u mężczyzn (stanowiąc 19% ogółu zachorowań i 29% zgonów). Schorzeniem wykazującym największą dynamikę wzrostu i drugim co do częstości występowania jest u mężczyzn nowotwór złośliwy gruczołu krokowego. W przypadku kobiet nadal najczęstszym umiejscowieniem stanowiącym 23% wszystkich nowotworów pozostaje rak piersi, obserwowany od 11 stu ostatnich lat wzrost zachorowalności na nowotwór złośliwy płuca uległ zatrzymaniu, podobną sytuację zaobserwowano w przypadku raka szyjki macicy, utrzymała się tendencja spadkowa dla raka jelita grubego (C18-C21). W Wielkopolsce, podobnie jak w Polsce, trzy zjawiska decydują o wysokim zagrożeniu populacji nowotworami. Są to: ekspozycja na czynniki ryzyka (przede wszystkim dym tytoniowy), opóźnienie we wprowadzeniu populacyjnych programów wczesnej diagnostyki i leczenia nowotworów jelita grubego, piersi, szyjki macicy oraz starzenie się społeczeństwa (w ciągu 11 lat populacja mężczyzn w wieku lat wzrosła o 35%, kobiet o 31%) ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe rośnie wprost proporcjonalnie do wieku (A. Dyzmann-Sroka i współautorzy. Nowotwory złośliwe w Wielkopolsce w 2008 roku. Wielkopolskie Centrum Onkologii 2010). Dyskusja Jak wykazało badanie przeprowadzone przez pracownię Millward Brown, Polki reprezentują wysoki poziom wiedzy o profilaktyce i zagrożeniu jakim jest rak piersi (np. 98% ankietowanych wie, iż rak piersi jest groźną chorobą; 97% słyszało o możliwości wykonania bezpłatnego badania profilaktycznego; 91% wie, że mammografia jest najlepszym sposobem wczesnego wykrycia raka piersi), niestety za tą wiedzą nie idą czyny, ponieważ problemem specyficznym naszego kraju jest niska zgłaszalność na badania profilaktyczne [6]. Jak wykazano w badaniu DGA, aż 79% Wielkopolan uważa, że dba o zdrowie poprzez racjonalne odżywianie, niepalenie lub ograniczanie palenia i picia alkoholu, spędzanie czasu na świeżym powietrzu czy korzystanie z porad lekarza. Co ciekowe, nawet osoby, które zadeklarowały, iż o zdrowie nie dbają wykazują zachowania prozdrowotne, bowiem np. aż 62% ankietowanych nie pali papierosów [4]. W grupie ankietowanych podczas akcji Słonecznie-bezpiecznie prawie 3/4 stanowiły kobiety, z reguły także w akcjach badań profilaktycznych częściej biorą udział kobiety. Większość ankietowanych uważa, że dba o zdrowie, choć np. ponad połowa (56%) przynajmniej raz w życiu uległa poparzeniu skóry. Wobec udowodnionej szkodliwości opalania w solarium cieszy fakt, iż 62% ankietowanych nigdy nie korzystało z takiej usługi. Wśród uczestników lipcowej akcji Słonecznie--bezpiecznie aż 64% stanowiły osoby, które nigdy nie były pacjentami Wielkopolskiego Centrum Onkologii to oznacza, że akcje organizowane przez Szpital docierają do szerszego ogółu mieszkańców, a nie tylko do pacjentów Centrum i ich rodzin. Doświadczenia Wielkopolskiego Centrum Onkologii wykazują, iż Wielkopolanie chcą się badać, niezmiernie ważne jest, aby przekonać społeczeństwo, iż warto wykonywać badania profilaktyczne, bowiem sukces w leczeniu zależny jest od stadium zaawansowania jak wykazywał profesor Wronkowski wykrycie nowotworu tylko o jedno stadium wcześniej zwiększa szanse wyleczenia aż o 25% (Tabela 3) [14]. Tabela 3. Prawdopodobieństwo przeżycia 5 lat w zależności od stadium zaawansowania nowotworu [14] Table 3. Probability of 5 years survival in cancer patients split by the stage of cancer [14] Stopień zaawansowania Stadium zaawansowania Odsetek przeżyć 5-letnich 0 przedinwazyjne 100 I miejscowe 75 II lokoregionalne wczesne 50 III lokoregionalne późne 25 IV uogólnione 5 Wnioski Informacje docierające do środowiska medycznego są sprzeczne. Z jednej strony z danych Wojewódzkiego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi i Wojewódzkiego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy wynika, iż Wielkopolanki podobnie jak Polki unikają badań profilaktycznych, bo z bezpłatnej mammografii skorzystało 47%, a z badań cytologicznych zaledwie 18% kobiet. Z drugiej strony, akcje Dni, podczas których chętne osoby mogą skorzystać z porad i badania onkologicznego cieszą się od 10 lat niezmiennym zainteresowaniem. To może oznaczać albo, iż badaniami profilaktycznymi interesują się inne grupy wiekowe niż te wyznaczone do skryningu lub w kręgu zainteresowań znajdują się inne umiejscowienia (np. sukces badań skóry w kierunku wczesnego wykrycia czerniaka), albo, że z informacją o możliwości bezpłatnych badań nie potrafimy dotrzeć na skalę masową. Nie ma wątpliwości,

7 250 Agnieszka Dyzmann-Sroka, Maciej Trojanowski, Daniel Kaźmierczak iż w działania zmierzające do upowszechnienia zasad zdrowego stylu życia i wczesnego wykrycia zmian złośliwych (bądź zmian przednowotworowych) warto inwestować, bo profilaktyka jest naprawdę tańsza od leczenia. Piśmiennictwo 1. Beliveau R., Gingras D.: Dieta w walce z rakiem. Profilaktyka i wspomagania terapii przez odżywianie. Delta, Warszawa 2007, Berrino F., De Angelis R., Sant, M., Rosso S., Lasota M.B., Coebergh J.W., Santaquilani M. and the EURO- CARE Working Group: Survival for eight major cancers and all cancers combined for European adults diagnosed in : results of the EUROCARE-4 study. Lancet Oncol. 2007, 8, Boyle P., Levin B.: World Cancer Report WHO, Lyon 2008, 12-16; 24-25; 42-43; ; Dyzmann-Sroka A., Jędrzejczak A., Kubiak A., Trojanowski M.: Wiedza o nowotworach i profilaktyce raport dla województwa wielkopolskiego. Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań 2008, Dyzmann-Sroka A., Myśliwska, W., Olenderczyk, W., Plucińska, A., Rymarczyk-Wciorko, M., Szczęch, B., Trojanowski, M., Wosicka, T.: Nowotwory złośliwe w Wielkopolsce w 2009 roku. Biuletyn nr 8. Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań 2010, Dyzmann-Sroka A., Jędrzejczak A., Trojanowski M., Kubiak A.: Przyczyny niskiej zgłaszalności Polek na badania profilaktyczne. Zeszyty naukowe. 2010, Suplement nr 1, tom 7, Guo J.Y., Gandavarapu S.: An economic evaluation of health-promotive built environment changes. Preventive Medicine. 2010,50, Kwaśniewska M., Kaczmarczyk-Chałas K., Pikala M., Broda Kozakiewicz K., Pająk A., Tykarski A., Zdrojewski T., Drygas W.: Socio-demographic and lifestyle correlates of commuting activity in Poland. Preventive Medicine. 2010, 50, Rocznik demograficzny. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2008, Wojciechowska U., Didkowska J., Zatoński W.: Nowotwory złośliwe w Polsce w 2008 roku. Centrum Onkologii Instytut, Warszawa 2010, Wronkowski Z., Zwierko M.: Zasady i wyniki programu modelowego skryningu raka piersi i raka szyjki macicy w Polsce, Nowotwory. 2002, 52: Zatoński W.: Europejski kodeks walki z rakiem Wydanie polskie. Warszawa, Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Warszawa 2009, Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne VESALIUS, Kraków 1997, Adres do korespondencji: Agnieszka Dyzmann-Sroka Wielkopolskie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie ul. Garbary 15, Poznań, Tel , faks , mail:

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA prof. dr hab. med. Jan Kornafel Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM we Wrocławiu Mierniki epidemiologiczne Mierniki epidemiologiczne

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów Nowotwory złośliwe stanowią narastający problem zdrowotny i ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011 Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 25-211 Ostatnie, opublikowane w roku 212 dane dla Polski [1] wskazują, że w latach 28-29 w woj. dolnośląskim stwierdzano

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki raka piersi

Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki raka piersi Program profilaktyki raka piersi 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA PIERSI, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Rak piersi jest najczęściej występującym

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Program Profilaktyki Raka Piersi Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Onkologii) 13.06.2006

Bardziej szczegółowo

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000 Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Korzystny wpływ skryningu na zmniejszenie umieralności z powodu raka

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UŚWIADOMIENIE I ZACHOWANIA ZDROWOTNE KOBIET W ZAKRESIE PROFILAKTYKI RAKA PIERSI I SZYJKI MACICY

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UŚWIADOMIENIE I ZACHOWANIA ZDROWOTNE KOBIET W ZAKRESIE PROFILAKTYKI RAKA PIERSI I SZYJKI MACICY CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET: http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim,

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, ze szczególnym uwzględnieniem raka płuca Prof. Jan Skokowski - prezes Stowarzyszenia Walki z Rakiem Płuca Źródło: Pomorski Rejestr Nowotworów, Gdańsk 2014 Lista

Bardziej szczegółowo

Sztum, dnia 10 lutego 2015r.

Sztum, dnia 10 lutego 2015r. Konferencja inaugurująca projekt pn. Uprzedź nowotwór i ciesz się życiem - efektywna profilaktyka chorób nowotworowych oraz promocja zdrowego stylu życia w powiecie sztumskim finansowany w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Nowotworów Głowy i Szyi

Ogólnopolski Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Nowotworów Głowy i Szyi Konferencja Komisji Stomatologicznej Naczelnej Rady Lekarskiej 17.10. 2013. 2013 rokiem walki z nowotworami głowy i szyi Ogólnopolski Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Nowotworów Głowy i Szyi

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Nowelizacja art. 7 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych (Dz. U. Nr 143, poz. 1200), zwana dalej,,ustawą,

Bardziej szczegółowo

Nazwa zadania: PROGRAM SZKOLENIA LEKARZY RODZINNYCH I PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ JEDNODNIOWE MINIMUM ONKOLOGICZNE.

Nazwa zadania: PROGRAM SZKOLENIA LEKARZY RODZINNYCH I PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ JEDNODNIOWE MINIMUM ONKOLOGICZNE. Nazwa zadania: PROGRAM SZKOLENIA LEKARZY RODZINNYCH I PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ JEDNODNIOWE MINIMUM ONKOLOGICZNE. Warszawa 2005 1 STRESZCZENIE Celem programu jest przeprowadzenie szybkiego, podstawowego

Bardziej szczegółowo

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Płacę składki, więc mi się należy! Nie wszystko Nie od razu Świadczeniodawca też ma obowiązki Obowiązki świadczeniodawcy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r.

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia Programu Zdrowotnego ZDROWA GMINA na lata 2015-2016 oraz udzielenia dotacji dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR NOWOTWORÓW ZINTEGROWANY SYSTEM REJESTRACJI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE

KRAJOWY REJESTR NOWOTWORÓW ZINTEGROWANY SYSTEM REJESTRACJI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE KRAJOWY REJESTR NOWOTWORÓW ZINTEGROWANY SYSTEM REJESTRACJI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE Urszula Wojciechowska, Joanna Didkowska Krajowy Rejestr Nowotworów Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009 Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-29 W 29 roku woj. dolnośląskie liczyło 2 874 88, w tym Wrocław 622 986 mieszkańców, mieszkańcy Wrocławia stanowili więc 21,7%

Bardziej szczegółowo

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM Europejski Kodeks Walki z Rakiem Zawiera 11 zaleceń,, których stosowanie może przyczynić się do: zmniejszenia ryzyka zachorowania na nowotwory

Bardziej szczegółowo

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Witold Zatoński Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Seminarium edukacyjne pt.: Innowacje w systemie szczepień

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe piersi - ryzyko zachorowania, zaawansowanie, przeŝycia pięcioletnie. Dolny Śląsk, Dolnośląskie Centrum Onkologii.

Nowotwory złośliwe piersi - ryzyko zachorowania, zaawansowanie, przeŝycia pięcioletnie. Dolny Śląsk, Dolnośląskie Centrum Onkologii. Nowotwory złośliwe piersi - ryzyko zachorowania, zaawansowanie, przeŝycia pięcioletnie. Dolny Śląsk, Dolnośląskie Centrum Onkologii. Przygotowali: Komitet ds. Epidemiologii Beata Hawro, Maria Wolny-Łątka,

Bardziej szczegółowo

Studium Doktoranckie przy Samodzielnej Pracowni Epidemiologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3

Studium Doktoranckie przy Samodzielnej Pracowni Epidemiologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3 PRACA ORYGINALNA Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2015, Tom 21, Nr 3, 235 239 www.monz.pl Epidemiologiczna ocena zachorowalności i umieralności na raka piersi w województwie lubelskim w latach 2000 2011,

Bardziej szczegółowo

Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy

Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy Kobieta w XXI wieku wyzwania programy screeningowe Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy Joanna Didkowska Wrocław 12-13 października 21 PREWENCJA

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii Jerzy Błaszczyk Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-213 lat obserwacji epidemii Dane w opracowaniu pochodzą z Dolnośląskiego Rejestru Nowotworów. Oparte są na Karcie Zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych.

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych. EDUKACYJNO-INFORMACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH SKÓRY SKÓRA POD LUPĄ MATERIAŁ EDUKACYJNY DLA NAUCZYCIELI SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH 2014 Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE STRUKTURY PROBABILISTYCZNEJ UBEZPIECZEŃ ŻYCIOWYCH Z OPCJĄ ADBS JOANNA DĘBICKA 1, BEATA ZMYŚLONA 2

MODELOWANIE STRUKTURY PROBABILISTYCZNEJ UBEZPIECZEŃ ŻYCIOWYCH Z OPCJĄ ADBS JOANNA DĘBICKA 1, BEATA ZMYŚLONA 2 JOANNA DĘBICKA 1, BEATA ZMYŚLONA 2 MODELOWANIE STRUKTURY PROBABILISTYCZNEJ UBEZPIECZEŃ ŻYCIOWYCH Z OPCJĄ ADBS X OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA AKTUARIALNA ZAGADNIENIA AKTUARIALNE TEORIA I PRAKTYKA WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY W.S.H.E w Łodzi Kierunek Pielęgniarstwo Poziom B Mariola Krakowska Nr Albumu 42300 PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY TEMAT PRACY: UDZIAŁ PIELĘGNIARKI W PROFILAKTYCE

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Urszula Wojciechowska, Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze

Bardziej szczegółowo

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Płacę składki, więc mi się należy! Nie wszystko Nie od razu Świadczeniodawca też ma obowiązki Obowiązki świadczeniodawcy

Bardziej szczegółowo

Programy zdrowotne w praktyce. Współpraca z placówkami medycznymi Małgorzata Stelmach - Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet Warszawa, 21 kwietnia 2015

Programy zdrowotne w praktyce. Współpraca z placówkami medycznymi Małgorzata Stelmach - Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet Warszawa, 21 kwietnia 2015 FORUM INNOWACYJNA OCHRONA ZDROWIA Programy zdrowotne w praktyce. Współpraca z placówkami medycznymi Małgorzata Stelmach - Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet Warszawa, 21 kwietnia 2015 Fundacja MSD dla Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Pomoc na Raka w ofercie AXA?

Dlaczego Pomoc na Raka w ofercie AXA? 1 Dlaczego Pomoc na Raka w ofercie AXA? Dlaczego Pomoc na Raka w ofercie AXA? 1 2 Z perspektywy klienta i rynku Nowotwory są obecnie uznawane za chorobę cywilizacyjną: z roku na rok wzrasta liczba zachorowań.

Bardziej szczegółowo

Gmina Bierawa Zdrowa Gmina - program profilaktyki nowotworowej

Gmina Bierawa Zdrowa Gmina - program profilaktyki nowotworowej Gmina Bierawa Zdrowa Gmina - program profilaktyki nowotworowej Gala finałowa II edycji konkursu Zdrowa Gmina w Warszawie Nagroda za zajęcie drugiego miejsca w konkursie Zdrowa Gmina Gmina Bierawa Działania

Bardziej szczegółowo

Centrum Onkologii Instytut spotkanie współorganizator. organizatorów w akcji Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów

Centrum Onkologii Instytut spotkanie współorganizator. organizatorów w akcji Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów Centrum Onkologii Instytut spotkanie współorganizator organizatorów w akcji Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów 5 maja 2008 Janusz Marek Jaworski Europejski Kodeks Walki z Rakiem Kontekst: przystąpienie

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

dokształcającego prowadzonego przez Centralny Ośrodek Koordynujący lub wojewódzki ośrodek koordynujący w latach 2007 2010 w zakresie

dokształcającego prowadzonego przez Centralny Ośrodek Koordynujący lub wojewódzki ośrodek koordynujący w latach 2007 2010 w zakresie Dziennik Ustaw Nr 52 3302 Poz. 271 2. Program profilaktyki raka szyjki macicy macicy etap podstawowy pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego. macicy etap diagnostyczny

Bardziej szczegółowo

PRZEŻYCIA 5-LETNIE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE Z LAT 1985-2004 W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM

PRZEŻYCIA 5-LETNIE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE Z LAT 1985-2004 W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM Jerzy Błaszczyk, Maria Jagas, Marek Bębenek PRZEŻYCIA 5-LETNIE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE Z LAT 1985-4 W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW WROCŁAW 11 Dolnośląskie Centrum Onkologii we

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Podstawowe dane. Historia Działalność. Prognozy. Plany Podsumowanie. Adres Zarząd Akcjonariat. Poradnie Mammobus

Spis treści. Podstawowe dane. Historia Działalność. Prognozy. Plany Podsumowanie. Adres Zarząd Akcjonariat. Poradnie Mammobus 1 Spis treści Podstawowe dane Adres Zarząd Akcjonariat Historia Działalność Poradnie Mammobus Prognozy otoczenie prognozy finansowe Plany Podsumowanie POZNAŃ 2015 2 Podstawowe dane http://www.open.poznan.pl/

Bardziej szczegółowo

Urszula Wojciechowska Joanna Didkowska Agnieszka Koćmiel WSTĘP

Urszula Wojciechowska Joanna Didkowska Agnieszka Koćmiel WSTĘP STUDIA DEMOGRAFICZNE 1(161) 2012 DOI: 10.2478/v10274-012-0007-6 Urszula Wojciechowska Joanna Didkowska Agnieszka Koćmiel centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, Krajowy Rejestr

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych".

- o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-175-07 Druk nr 80 Warszawa, 8 listopada 2007 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

statystyka badania epidemiologiczne

statystyka badania epidemiologiczne statystyka badania epidemiologiczne Epidemiologia Epi = wśród Demos = lud Logos = nauka Epidemiologia to nauka zajmująca się badaniem rozprzestrzenienia i uwarunkowań chorób u ludzi, wykorzystująca tą

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe jelita grubego - ryzyko zachorowania, zaawansowanie, przeŝycia pięcioletnie. Dolny Śląsk, Dolnośląskie Centrum Onkologii.

Nowotwory złośliwe jelita grubego - ryzyko zachorowania, zaawansowanie, przeŝycia pięcioletnie. Dolny Śląsk, Dolnośląskie Centrum Onkologii. Nowotwory złośliwe jelita grubego - ryzyko zachorowania, zaawansowanie, przeŝycia pięcioletnie. Dolny Śląsk, Dolnośląskie Centrum Onkologii. Przygotowali: Komitet ds. Epidemiologii Beata Hawro, Maria Wolny-Łątka,

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO POLKI NIE ROBIĄ BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH? WHY POLISH WOMEN DO NOT ATTEND PREVENTIVE EXAMINATIONS?

DLACZEGO POLKI NIE ROBIĄ BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH? WHY POLISH WOMEN DO NOT ATTEND PREVENTIVE EXAMINATIONS? Nowiny Lekarskie 2012, 81, 3, 258 264 AGNIESZKA DYZMANN-SROKA, MACIEJ TROJANOWSKI DLACZEGO POLKI NIE ROBIĄ BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH? WHY POLISH WOMEN DO NOT ATTEND PREVENTIVE EXAMINATIONS? Zakład Epidemiologii

Bardziej szczegółowo

Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia. Analiza SWOT

Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia. Analiza SWOT 49 Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Dobrze rozwinięte zaplecze instytucjonalne (zakłady opieki zdrowotnej, instytucje publiczne). 2. Współpraca pomiędzy podmiotami zajmującymi

Bardziej szczegółowo

Programy zdrowotne zapobiegania i wykrywania nowotworów na terenie działania ZZOZ w Oświęcimiu

Programy zdrowotne zapobiegania i wykrywania nowotworów na terenie działania ZZOZ w Oświęcimiu Programy zdrowotne zapobiegania i wykrywania nowotworów na terenie działania ZZOZ w Oświęcimiu dr n.. med. Andrzej Jakubowski mł. asyst. piel. Halina Pelc Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej obejmuje opieką

Bardziej szczegółowo

25 maja 2013 Piknik. Zdrowa Mama to szczęśliwa rodzina!

25 maja 2013 Piknik. Zdrowa Mama to szczęśliwa rodzina! Tematyka: Profilaktyka choroby nowotworowej piersi Dlaczego postanowiliśmy poruszyć temat raka piersi u kobiet? Rak piersi jest jednym z najważniejszych problemów zdrowotnych u kobiet w Polsce. Z obecnie

Bardziej szczegółowo

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska Hematoonkologia w liczbach Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory hematologiczne wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (rew 10) C81 -Chłoniak Hodkina C82-C85+C96

Bardziej szczegółowo

Program wczesnego wykrywania nowotworów płuc Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego

Program wczesnego wykrywania nowotworów płuc Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego Załącznik do Uchwały Nr Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia Program wczesnego wykrywania nowotworów płuc Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego Diagnoza problemu zdrowotnego i uzasadnienie potrzeby

Bardziej szczegółowo

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne.

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne. Michał Nowakowski Zakład Socjologii Medycyny i Rodziny Instytut Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Luiza Nowakowska Samodzielna Pracownia Socjologii Medycyny Katedra Nauk Humanistycznych Wydziału

Bardziej szczegółowo

PrzeŜycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe w woj. dolnośląskim. Zmiany w dwudziestoleciu 1985-2004, porównanie z Polską i Europą

PrzeŜycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe w woj. dolnośląskim. Zmiany w dwudziestoleciu 1985-2004, porównanie z Polską i Europą PrzeŜycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe w woj. dolnośląskim. Zmiany w dwudziestoleciu 1985-2004, porównanie z Polską i Europą Przygotował Jerzy Błaszczyk w ramach prac Komitetu ds. Epidemiologii:

Bardziej szczegółowo

Badania przesiewowe szansą na wykrycie raka we wczesnym jego stadium rokowań inwazyjnych nowotworów w szyjki macicy

Badania przesiewowe szansą na wykrycie raka we wczesnym jego stadium rokowań inwazyjnych nowotworów w szyjki macicy Badania przesiewowe szansą na wykrycie raka we wczesnym jego stadium w aspekcie słabych s rokowań inwazyjnych nowotworów w szyjki macicy Kamila Kępska, K Jerzy BłaszczykB Wrocław 12-13.10.2010 Zakład ad

Bardziej szczegółowo

Wpływ skryningu na przeŝycia pacjentów. Polska na tle wybranych krajów Impact of screening on cancer patient survival. Poland vs. selected countries

Wpływ skryningu na przeŝycia pacjentów. Polska na tle wybranych krajów Impact of screening on cancer patient survival. Poland vs. selected countries Wpływ skryningu na przeŝycia pacjentów. Polska na tle wybranych krajów Impact of screening on cancer patient survival. Poland vs. selected countries Urszula Wojciechowska Krajowy Rejestr Nowotworów Centrum

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE DRZEWICA NA LATA 2013-2016

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE DRZEWICA NA LATA 2013-2016 PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE DRZEWICA NA LATA 2013-2016 Okres realizacji: wrzesień 2013 czerwiec 2016 Autor programu: Gmina i Miasto Drzewica, ul. Stanisława

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ WIEDZA O PROFILAKTYCE RAKA PIERSI BS/161/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LISTOPAD 2001

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ WIEDZA O PROFILAKTYCE RAKA PIERSI BS/161/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LISTOPAD 2001 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Rak szyjki macicy - ryzyko zachorowania, zaawansowanie, rokowanie pięcioletnie.

Rak szyjki macicy - ryzyko zachorowania, zaawansowanie, rokowanie pięcioletnie. Rak szyjki macicy - ryzyko zachorowania, zaawansowanie, rokowanie pięcioletnie. Dolny Śląsk, Europa, świat Przygotowali: Maria Wolny, Jerzy Błaszczyk Komitet ds. Epidemiologii Kamila Kępska Zakład Epidemiologii

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ KOBIETY O PROFILAKTYCE RAKA PIERSI I RAKA SZYJKI MACICY BS/57/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ KOBIETY O PROFILAKTYCE RAKA PIERSI I RAKA SZYJKI MACICY BS/57/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2002 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Kto powinien zajmować się promocją skriningowego Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi?

Kto powinien zajmować się promocją skriningowego Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi? Dyzmann-Sroka Probl Hig Epidemiol A i wsp. 2009, Kto 90(4): powinien 621-626 zajmować się promocją skriningowego Populacyjnego Programu Wczesnego... 621 Kto powinien zajmować się promocją skriningowego

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

GATS wyniki badania. Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów

GATS wyniki badania. Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów GATS wyniki badania Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Zespół ZEiPN Mgr Magda Cedzyńska Mgr Jadwiga Cieśla Mgr inż. Kinga

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015 PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015 Autor programu: Miasto Kielce, ul. Rynek 1, 25-303 Kielce 1 I. Opis problemu zdrowotnego Rak

Bardziej szczegółowo

Jerzy Stockfisch 1, Jarosław Markowski 2, Jan Pilch 2, Brunon Zemła 3, Włodzimierz Dziubdziela 4, Wirginia Likus 5, Grzegorz Bajor 5 STRESZCZENIE

Jerzy Stockfisch 1, Jarosław Markowski 2, Jan Pilch 2, Brunon Zemła 3, Włodzimierz Dziubdziela 4, Wirginia Likus 5, Grzegorz Bajor 5 STRESZCZENIE Czynniki ryzyka związane ze stylem i jakością życia a częstość zachorowań na nowotwory złośliwe górnych dróg oddechowych w mikroregionie Mysłowice, Imielin i Chełm Śląski Jerzy Stockfisch 1, Jarosław Markowski

Bardziej szczegółowo

Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski kodeks walki z rakiem powstał z inicjatywy Unii Europejskiej, która już w latach 80 uznała zmagania z rakiem w społeczeństwie Europejczyków za jeden z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH

EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH Sylwia Grodecka-Gazdecka Katedra Onkologii AM w Poznaniu 2007 Powstanie nowotworu jest wypadkową predyspozycji genetycznych oraz stopnia narażenia

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH.

NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH. MINISTERSTWO ZDROWIA DEPARTAMENT POLITYKI ZDROWOTNEJ Nazwa programu: NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH. Nazwa zadania: PROGRAM PROFILAKTYKI RAKA PIERSI CZĘŚĆ ADMINISTRACYJNO LOGISTYCZNA

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia Planu działań prozdrowotnych dla mieszkańców Miasta Brzeziny na lata 2014-2015 Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5

Bardziej szczegółowo

Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy

Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy Spis treści Wstęp 3 Cele Kodeksu Profilaktyki RSM 4 Zasady skutecznej komunikacji z kobietami 5 Czynniki ryzyka rozwoju raka szyjki macicy 6 Badanie cytologiczne

Bardziej szczegółowo

2.3. Profilaktyczne programy zdrowotne w województwie

2.3. Profilaktyczne programy zdrowotne w województwie 1 S t r o n a podkarpackim 2.3. Profilaktyczne programy zdrowotne w województwie Podobnie jak w całej Polsce, bezpłatne programy profilaktyczne refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia realizowane są

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W LATACH 1988 2002

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W LATACH 1988 2002 STANISŁAW GÓŹDŹ URSZULA SIUDOWSKA KRZYSZTOF LIS EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W LATACH 1988 2002 ŚWIĘTOKRZYSKIE CENTRUM ONKOLOGII ZAKŁAD EPIDEMIOLOGII NOWOTWORÓW ŚWIĘTOKRZYSKI

Bardziej szczegółowo

Kwidzyn, 13.04.2015 r.

Kwidzyn, 13.04.2015 r. Kwidzyn, 13.04.2015 r. Okres realizacji projektu: luty 2015r. kwiecień 2016r. Beneficjenci projektu: mieszkańcy powiatu kwidzyńskiego Wartość projektu: 3 150 207,79 PLN Pozyskane dofinansowanie: 100% wartości

Bardziej szczegółowo

Polska Liga Walki z Rakiem. Międzynarodowe inspiracje

Polska Liga Walki z Rakiem. Międzynarodowe inspiracje Polska Liga Walki z Rakiem Międzynarodowe inspiracje Stowarzyszenie Europejskich Lig Walki z Rakiem (ECL) www.europeancancerleagues.org Bruksela, Belgia info@europeancancerleagues.org ECL WIZJA: Europa

Bardziej szczegółowo

KaŜdego roku z powodu palenia tytoniu umiera w Polsce średnio 67 tysięcy osób dorosłych (51 tysięcy męŝczyzn i 16 tysięcy kobiet). W 2010 roku liczba

KaŜdego roku z powodu palenia tytoniu umiera w Polsce średnio 67 tysięcy osób dorosłych (51 tysięcy męŝczyzn i 16 tysięcy kobiet). W 2010 roku liczba CELE STRATEGICZNE PROGRAMU NA LATA 2014-2018: Zmniejszanie zachorowań, inwalidztwa i zgonów wynikających z palenia tytoniu (choroby układu krąŝenia, nowotwory złośliwe, nienowotworowe choroby układu oddechowego,

Bardziej szczegółowo

Program wczesnego wykrywania zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV Łódź, 2013 roku

Program wczesnego wykrywania zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV Łódź, 2013 roku Załącznik do Uchwały nr Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia Program wczesnego wykrywania zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego HPV Łódź, 2013 roku Diagnoza problemu Nowotwory złośliwe stanowią zarówno

Bardziej szczegółowo

PLAN RZECZOWO-FINANSOWY na rok 2013

PLAN RZECZOWO-FINANSOWY na rok 2013 Załącznik nr 3a PLAN RZECZOWO-FINANSOWY na rok 2013 Działania I. Popularyzacja zapisów Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem w społeczeństwie poprzez wielopłaszczyznowe populacyjne działania edukacyjno-informacyjne

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych 2015-02-03 1 opracowała: Agnieszka Podlaszczak Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna

Bardziej szczegółowo

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej XIV Konferencja Naukowa im. F. Venuleta Tytoń albo Zdrowie TWP Wszechnica Polska Warszawa, 09.12.2011 Ostatnia aktualizacja: 09.08.2011

Bardziej szczegółowo

Bezp³atne badania dla kobiet w ramach programów profilaktycznych 02.05.2016.

Bezp³atne badania dla kobiet w ramach programów profilaktycznych 02.05.2016. Bezp³atne badania dla kobiet w ramach programów profilaktycznych 02.05.2016. Bezp³atne badania dla kobiet w ramach programów profilaktycznych- MAMMOGRAFIA I CYTOLOGIA Ma³opolski Oddzia³ Wojewódzki Narodowego

Bardziej szczegółowo

Protokół. z 50 posiedzenia Rady do Spraw Zwalczania Chorób Nowotworowych z dnia 16 grudnia 2013 r.

Protokół. z 50 posiedzenia Rady do Spraw Zwalczania Chorób Nowotworowych z dnia 16 grudnia 2013 r. Protokół z 50 posiedzenia Rady do Spraw Zwalczania Chorób Nowotworowych z dnia 16 grudnia 2013 r. Posiedzenie Rady odbyło się w dniu 16 grudnia 2013 r. w Sali Mauretańskiej w Ministerstwie Zdrowia. W spotkaniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY Spółki Ośrodek Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów im. Aliny Pienkowskiej Spółka akcyjna z siedzibą w Poznaniu

REGULAMIN ORGANIZACYJNY Spółki Ośrodek Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów im. Aliny Pienkowskiej Spółka akcyjna z siedzibą w Poznaniu REGULAMIN ORGANIZACYJNY Spółki Ośrodek Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów im. Aliny Pienkowskiej Spółka akcyjna z siedzibą w Poznaniu Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1. Regulamin organizacyjny spółki

Bardziej szczegółowo

PILOTAŻOWY PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE ZAGNAŃSK NA LATA 2013-2017

PILOTAŻOWY PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE ZAGNAŃSK NA LATA 2013-2017 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 68/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PILOTAŻOWY PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) W GMINIE ZAGNAŃSK NA LATA 2013-2017 Autor

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Breast Units (skoordynowane leczenie raka piersi) w Polsce i na świecie. Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny

Koncepcja Breast Units (skoordynowane leczenie raka piersi) w Polsce i na świecie. Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny Koncepcja Breast Units (skoordynowane leczenie raka piersi) w Polsce i na świecie Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny Odsetek 5-letnich przeżyć w raku piersi w krajach Unii Europejskiej 100 90 80

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego w 2007 roku.

Podsumowanie realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego w 2007 roku. Podsumowanie realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego w 2007 roku. Wojewódzki Program Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego został

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku Urszula Wojciechowska Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Niniejsze opracowanie zawiera dane dotyczące

Bardziej szczegółowo

Cel główny: ograniczanie konsumpcji tytoniu w SZ RP

Cel główny: ograniczanie konsumpcji tytoniu w SZ RP IV. SZCZEGÓŁOWY ZAKRES ZADAŃ PROGRAMU ŻW DOTYCZĄCEGO OGRANICZANIA KONSUMPCJI TYTONIU W SIŁACH ZBROJNYCH RP. Cel główny: ograniczanie konsumpcji tytoniu w SZ RP Szczegółowy obszar działania Cel Szczegóły

Bardziej szczegółowo

Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy

Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy Wpływ skrinigu na trendy zachorowalności i umieralności. Polska na tle wybranych krajów Europy Joanna Didkowska MORTALITY TIME TRENDS IN POLAND MALES FEMALES 1 MALIGNANT CANCERS Until the age of 2: the

Bardziej szczegółowo

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY Załącznik nr 3 do zarządzenia nr 66/2007/DSOZ ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY 1. Opis problemu zdrowotnego Rak szyjki macicy jest szóstym*, co do częstości, nowotworem u kobiet

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 153/2011 z dnia o projekcie programu zdrowotnego Profilaktyka chorób nowotworowych w ramach Programu Zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

Fundacja TAM I Z POWROTEM

Fundacja TAM I Z POWROTEM Fundacja TAM I Z POWROTEM NASZE ZADANIA Wspieranie finansowe polskiej onkologii poprzez rozmaite formy zbiórki pieniędzy i realizacje niezbędnych projektów. Szeroko pojęte działanie informacyjno promocyjne,

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry.

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry. NOWOTWORY SKÓRY Nowotwory skóry są zmianami zlokalizowanymi na całej powierzchni ciała najczęściej w miejscach, w których nastąpiło uszkodzenie skóry. Najważniejszym czynnikiem etiologicznym jest promieniowanie

Bardziej szczegółowo

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY

ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 84/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 grudnia 2014r. I. CZĘŚĆ A. ZASADY REALIZACJI PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY 1. Opis problemu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem Jadwiga Zapała CHOROBY CYWILIZACYJNE Nowotwory Choroby układu krążenia Choroby metaboliczne Schorzenia układu nerwowego EUROPEJSKI

Bardziej szczegółowo

Dr n med. Urszula Wojciechowska

Dr n med. Urszula Wojciechowska Statystyka onkologiczna przed i po wprowadzeniu pakietu zmiana zasad zgłaszania zachorowań na nowotwory i jej wpływ na jakość i kompletność danych, statystyki w pierwszym półroczu 2015 roku Krajowy Rejestr

Bardziej szczegółowo

2. Przebieg procesu aneksowania umów na rok 2012 PROFILAKTYCZNE PROGRAMY ZDROWOTNE

2. Przebieg procesu aneksowania umów na rok 2012 PROFILAKTYCZNE PROGRAMY ZDROWOTNE PROFILAKTYCZNE PROGRAMY ZDROWOTNE 1. Nakłady MOW NFZ na profilaktyczne programy zdrowotne w latach 2004 2012 Nakłady na profilaktyczne programy zdrowotne od 2008 r. nieznacznie ale sukcesywnie rosną. Spadek

Bardziej szczegółowo