THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL POLICY OF COMMUNES FROM EASTERN POLAND

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL POLICY OF COMMUNES FROM EASTERN POLAND"

Transkrypt

1 48 Pol. J. Sport Tourism 04,, THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL POLICY OF COMMUNES FROM EASTERN POLAND MIROS AW ZALECH Józef Pi³sudski University of Physical Education in Warsaw, Faculty of Physical Education and Sport in Bia³a Podlaska, Department of Management Mailing address: Miros³aw Zalech, Faculty of Physical Education and Sport, Department of Management, Akademicka Street, -500 Bia³a Podlaska, tel.: , fax: , Abstract Introduction. Promotion in managing local government units constitutes a significant element of communication with various groups of stakeholders, mainly with inhabitants and tourists. This instrument is playing a more and more significant role in the competition for limited resources. Therefore, its significance for territorial marketing is growing. The aim of the study was to identify the directions and range of promotional activity undertaken by communes taking into account their type and financial resources devoted to fulfilling tasks within this area and to define their competitive position. Material and methods. The research was conducted in compliance with the principles of indirect measurement method and data were collected with the use of a questionnaire. Additionally, statistical methods and the author's own method of assessing promotional position of local government units were used. The analysis included results obtained from 50 communes from eastern Poland (7 rural, 0 urban and 3 urban-rural communes). Results and conclusions. The research made it possible to identify the competitive position of a commune concerning its promotional activity aimed at inhabitants and tourists, taking into account its territorial range. Additionally, differences in using particular promotional tools were revealed and differences concerning the territorial range and segments which the activities undertaken by the communes are aimed at were noted. The calculations showed the correlation between money spent on promotion by the examined units and their general revenue. Key words: territorial marketing, promotion, expenditures, communes, competitive position, tourism Introduction The processes of decentralisation of public tasks and competences which have taken place in Poland in the last two decades as well as socio-economic changes including the development of telecommunication and information technology [] increased the competitiveness of new administrative areas [, 3]. The changing conditions led to the fact that local authorities noticed an opportunity to influence the development of territorial units with financial [4] as well as non-financial tools [5] that they have at their disposal. However, the range of this impact is not unlimited since it occurs on a particular market and it is a relatively autonomous process. Therefore, it is only partially subjected to external influence [6]. The need to impact upon surroundings contributed to the development of territorial marketing as a key tool in developing units. As a consequence, the quality of life is supposed to improve [7]. It seems that the significance of territorial marketing will be growing. It stems from the fact that the areas of services and infrastructure are becoming more and more similar as a result of an increase in integration, removing barriers, giving equal developmental opportunities as well as capital and human mobility [8]. It results in the fact that distinguishing features of communes are becoming more important for attracting inhabitants, tourists and organisations than what they have at their disposal (i.e. resources and functions also possessed by other units). Simultaneously, Hospers [8] highlights a growing importance of soft factors such as active promotional policy that takes into account conditions and the character of a region. Informing about assets is an integral element of building a market position and plays a crucial role in shaping a positive image of a unit among residents and non-residents. This image is particularly important in tourism. It is an essential factor influencing consumers' decisions regarding travel destinations [9, 0]. A decreasing significance of traditional resources (e.g. investment areas, human resources, monuments) possessed by territorial units with a simultaneous increase in the role of unique resources (e.g. properly prepared and more convenient investment areas, highly-qualified human capital, UNESCO sites) constitute one of the factors contributing to a growing importance of marketing communication in terms of functioning and development of territorial units. Other factors include attempting to gain advantage over other regions, reducing disproportions between units with similar qualities as well as meeting informative expectations of particular interest groups. A huge differentiation and complexity of promotional activities performed by communes in difficult conditions [], progress in the area of available ways and means of promotion as well as its role in the process of communication served as a basis for conducting research in this field. The aim of this research was to evaluate qualitative and quantitative characteristics of directions and range of promotional activities performed by communes of Podlaskie and Lubelskie Voivodeships taking into consideration selected economic and administrative conditions. An important aspect of this study was to determine competitiveness of the analysed units based on the method that is supposed to help create promotional strategies and facilitate taking decisions in this area. Therefore, the following research hypotheses were tested: Copyright 04 by Józef Pi³sudski University of Physical Education in Warsaw, Faculty of Physical Education and Sport in Bia³a Podlaska

2 Zalech: THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL... Pol. J. Sport Tourism 04,, Table. Characteristics of the examined communes (n=50) (data from 0) Feature Commune type M* SD* V* (%) Min* Max* Revenue (thousand) Expenditures (thousand) Population (people) Area (km ) urban urban-rural rural urban urban-rural rural urban urban-rural rural urban urban-rural rural * M arithmetic mean; SD standard deviation; V variation coefficient; Min minimal value; Max maximal value. Source: author's own work on the basis of data from Local Data Bank (the Main Statistical Office) H : The frequency of using promotional tools by com- munes does not differ with regard to the type of the unit and financial resources they allocate to promotion. - H : There is a correlation between financial resources that communes allocate to promotion and their revenue. - H : The level of urbanisation of a territorial unit and its 3 promotion expenditures do not differentiate the range of promotional activities aimed at tourists and inhabitants as well as their spatial range. - H : Integrated evaluation of a promotional position of 4 communes makes it possible to determine mutual relations and define directions and range of their promotional activities. Material and methods The analysis was based on two types of data. The first type included data from primary questionnaire research which was carried out among 90 randomly selected communes from Lubelskie Voivodeship and 90 from Podlaskie Voivodeship. Local government authorities were asked to complete the questionnaire including questions about the frequency and range of promotional activities and expenditures on promotion. The expenditures were divided into categories (increasing by 5000 PLN each). A further analysis included expenditures from particular categories and communes divided into two groups. The first group included those units which spent up to 5000 PLN on promotion (n=6), while the other group included those which spent more money (n=4). The completed questionnaires were returned by 6 rural communes from Lubelskie Voivodeship and from Podlaskie Voivodeship (n=7), urban communes from Podlaskie and 8 from Lubelskie Voivodeship (n=0) as well as 6 urban-rural communes from Podlaskie and 7 from Lubelskie Voivodeship (n=3). The other type of data was obtained from the secondary sources, i.e. from the Local Data Bank of the Main Statistical Office and was used to characterise communes and analyse correlation and regression (tab. ). In order to analyse and interpret the collected data, the following statistical methods were applied: arithmetic mean (M), standard deviation (SD), variability coefficient (V), Pearson's correlation coefficient (r), linear, polynomial and logarithmic regression, Kruskal-Wallis test (H), Mann-Whitney U test (Z). The market position of communes regarding their promotional activity was defined with the use of the author's own method elaborated on the basis of strategic analyses [, 3, 4]. The analysis was a pilot study and a suggested solution was called an integrated assessment of promotional position (IAPP) since it allowed for defining correlations between the examined local government units taking into account directions and intensity of their promotional activity. The concept of IAPP method was based on the assessment of the communes' involvement in promotion. A matrix was constructed on the basis of three dimensions, i.e. tourists, inhabitants and market. The dimensions included two, three and six market segments respectively. The range of promotional activities in each of the segments was assessed by the representatives of communes on the scale from to 6 ( sporadic/none, very small, 3 small, 4 average, 5 big, 6 very big) (tab. ). After the activity in every segment was assessed, the next stage was aimed at defining the total range of activities within each dimension (W ) for every examined commune. W = n i= n i i = i max x00% Then all the W values for all the variables (ranges) were used to calculate arithmetic mean. The relations between the activity of communes in particular areas were defined by subtracting arithmetic mean calculated for all the units from W result for each of the examined units (W ). W = W The calculations provided three percentage values including both positive results (higher than the arithmetic mean for the examined communes) and negative results (lower than the M

3 50 Pol. J. Sport Tourism 04,, Zalech: THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL... Table. The system of points used to assess the range of promotional activities conducted by the communes Tourists* Inhabitants* Market* Territorial unit Domestic tourists Foreign tourists Range of activities Position of the commune Inhabitants youth Inhabitants working age Inhabitants seniors Range of activities Position of the commune Local (commune) Local (county) Regional (voivodeship) Regional (a few voivodeships) National International Range of activities Position of the commune X X W W X 3 X 4 X 5 W W X 6 X 7 X 8 X 9 X 0 X W W 3... n M M M * Each element of the range was assessed on the scale sporadic/none 6 very big. arithmetic mean for the examined communes). On the matrix one of these values defines the X axis (inhabitants), the second one defined the Y axis (tourists), while the third one is presented as the circle volume (market area). The aforementioned IAPP analysis made it possible to identify the range and directions of promotional activities and to present the communes' position relative to their competition on the perception map (tab. 3). Additionally, it allowed for drawing conclusions concerning the directions of changes in further promotional activity and enabled local authorities to apply a proper strategy on the basis of their current position. Table 3. Variants of the position of commune relative to its competition Variants Tourists Inhabitants Market Results From among twenty-nine promotional activities assessed by the representatives of communes, the most common activity was publishing information on the commune's website and publishing it on notice boards. These were the main ways of communication applied by the examined authorities. The third most common activity was advertising with the use of leaflets and brochures. The frequency of these three activities turned out to be the least varied among the examined units. The variability correlations were at the level of.35%, 8.73% and 8.86% respectively. A further analysis indicated that promotional tools were used very often (M=4.00 to 4.99), while 4 tools were used less frequently (M=3.00 to 3.99). The least common tools were sending a newsletter via and promoting the commune through the participation of its representatives in investment fairs. Local government units varied most as far as newsletter use was concerned (V=55%). High variability (40-44%) occurred with regard to the frequency of use of 8 tools (tab. 4). Only three communes took up other promotional activities. One of them used its own LED screen, organised study visits to partner towns and published its own newspaper. The second commune ran a Facebook profile of a town and commune, while the third one published information bulletin. On the basis of the analyses it may be concluded that the frequency at which the majority of tools is used differs depending on the type of commune and financial resources allocated to promotion (tab. 4). It turned out that the type of commune (i.e. rural, urban, urban-rural) exerted statistically significant influence on the popularity of such promotional activities as publishing information on other websites, publishing maps and guidebooks, preparing materials for the radio, organising/co-organising charity events, advertising on websites other than the communal own website, press interviews by the representatives of the authorities. The multiple comparison test indicated that statistically significant differences (p<0.05) for these tools existed only between urban and rural communes. On the basis of the mean of ranks it may be concluded that these tools are more often used by urban communes. Significant differences between urban and rural communes as well as between urban and urban-rural communes were revealed with regard to two activities, i.e. issuing promotional films on electronic data storage devices and publishing sponsored articles in the press and on the Internet. Also in this case urban communes were the leaders as far as this type of promotional activity is concerned. Despite the fact that multiple comparison test did not reveal any significant differences, the probability value for the Kruskal-Wallis test revealed that differences in the frequency of publishing information on the communal own website and preparing materials for television depended on the type of commune. The mean of ranks revealed that such activities are most often taken up by urban communes (3.00; respectively), less frequently by urban-rural communes (9.9; 8.46) and least frequently by rural communes (.69;.3) (tab. 5). In the case of 0 tools, financial resources devoted to promotion exerted statistically significant influence on how often they were used (tab. 4). The mean of ranks revealed that the communes which spent more on promotion also had a more active promotional policy.

4 Zalech: THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL... Pol. J. Sport Tourism 04,, Table 4. Type of commune and financial resources devoted to promotion versus the frequency of activities (n=50) Publishing information on their own website Publishing information on other websites Sending promotional materials via Sending a newsletter Participation of a commune in tourist fairs Participation of a commune in investment fairs Participation of a commune in conferences, workshops Publishing information on notice boards Posters Billboards, citylight adverts, banners Leaflets, brochures Gadgets Publishing books, albums Publishing maps and guidebooks Promotional films on electronic data storage devices Advertisements in the press Sponsored articles Sports events patronage Cultural and scientific events patronage Preparing materials for the press Preparing materials for the radio Preparing materials for television Organising/co-organising competitions Sponsoring sports clubs, athletes Organising/co-organising charity events Sending promotional materials via traditional mail Online advertisement on websites other than the commune's own website Sponsoring cultural, scientific events Press interviews Tools (activities) M* V (%) Type of a commune Resources for promotion H p Z p , * Arithmetic mean of assessment on -6 scale where sporadical/none, very small, 3 small, 4 average, 5 big, 6 very big Table 5. Multiple comparison value z for statistically significant differences (Kruskal-Wallis test) of the frequency of promotional activities according to the types of communes Tools (activities) Publishing information on their own website Publishing information on other websites Publishing maps and guidebooks Promotional films on electronic data storage devices Sponsored articles Preparing materials for the radio Preparing materials for television Organising/co-organising charity events Online advertisement on websites other than the communje's own website Press interviews UR-U* UR-R* U-R* **.438** * Type of commune: UR urban-rural, R rural, U urban; **p< ** 3.767** 3.33**.767**.965** **.788**.550** The value of linear correlation coefficient (r=0.45) between revenues and expenditures on promotion showed statistically significant positive correlation (p=0.00). The analysis of the spread graph (fig. ) revealed standing out values which related to three county towns. Their revenues were much higher than those of the remaining communes and their expenditures were among the highest similarly to the communes with much lower revenues. Because of this result and the fact that the correlation coefficient is highly influenced by border values [5] another analysis without these units was performed. Expenditures on promotion (PLN) Revenues of communes (PLN) Note: the figure includes border values. Figure. The revenues of communes and their expenditures on promotion (n=50) The value of the linear correlation coefficient for the analysed 47 communes was at the level of r=0.67 and was significant at the level of p= Despite such high correlation, after a visual assessment of the spread of data, it was impossible to confirm their linear character (fig. ). Therefore, in order to prepare a quantitative description of the correlations, three regression models were tested. The correlation defining the level of the variable 'y' revealed that the best matched regression curve was not a linear function (R =0.380), or a polynomial function (R =0.397), but a logarithmic function (R =0.405) for which regression equation was as follows: y=308 ln 3568

5 5 Pol. J. Sport Tourism 04,, Zalech: THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL... where: y expenditures on promotion in PLN x revenues of communes in PLN The obtained value of the coefficient of determination allowed for indicating that 40.5% of the variability of the amounts spent on promotion may be explained by the influence exerted by the revenues of communes. The correlations are presented in figure. Expenditures on promotion (PLN) Revenues of communes (PLN) Figure. Revenues versus expenditures allocated to promotion by communes excluding county towns (n=47) In a further analysis the correlation between revenues of the commune per capita and expenditures on promotion were assessed. It turned out that there existed no correlation between these variables (r=-0.08, p=0.587). The spread graph confirmed that there was neither linear nor curvilinear correlation between the examined variables (fig. 3). Therefore, it may be concluded that the amount spent on promotion does not depend on the increase or decrease in revenue per capita. Expenditures on promotion (PLN) Revenues of communes per capita (PLN) Figure 3. Revenues per capita versus communes' expenditures on promotion (n=47) 4500 Promotional activity of the communes differed depending on the type of unit in four territorial segments and one target group segment (target group of the activities). The calculated values of Kruskal-Wallis test and their respective significance level (p<0.05) revealed that there are differences between urban, rural and urban-rural communes concerning the range of promotional activity on the local (county), regional (voivodeship), regional (a few voivodeships) and international market is not at the same level. Such difference was also revealed with regard to promotion aimed at working-age inhabitants (tab. 6). The multiple comparison test provided an answer to the question which type of communes conducts promotional activity in a significantly (p<0.05) broader range and which in a significantly smaller range. There occurred only one statistically significant difference between urban and rural communes relating to three segments (both regional ones and an international one). On the basis of a mean rank it may be concluded that urban communes act in these segments on a larger scale. There were no differences between the types of communes relating to their activity in the county aimed at working-age inhabitants. However, the means of ranks allowed for concluding that this scale was biggest in urban (34.5; 3.30 respectively), smaller in urban-rural (7.50; 9.69), and the smallest in rural communes (.33; 0.96) (tab. 7). In order to get to know whether the amount of expenditures devoted to promotion by communes does not differentiate the scale of the promotional activity aimed at particular segments in this area, a non-parametric Mann-Whitney U test was used. The obtained values turned out to differentiate significantly the scale of the activity in the county, voivodeship, a few voivodeships and the country as well as the activity aimed at domestic tourists depending on the expenditures. More considerable promotional activity in these areas was noted in those communes which spent more than 5000 PLN per year (n=4). Table 6. The type of commune and financial resources versus the range of promotional activities in particular markets (n=50) Market (range) Local (commune) Local (county) Regional (voivodeship) Regional (a few voivodeships) National International Inhabitants the youth Inhabitants working age Inhabitants seniors Domestic tourists Foreign tourists Type of commune * Arithmetic mean of assessment on -6 scale where sporadical/none, very small, 3 small, 4 average, 5 big, 6 very big. M* Resources for promotion The process of positioning the communes according to the assumptions of the IAPP method made it possible to mark out V (%) H p Z p Table 7. Multiple comparison value z for statistically significant differences (Kruskal-Wallis test) in the range of promotional activities according to types of communes Market (range) Local (county) Regional (voivodeship) Regional (a few voivodeships) International Inhabitants working age UR-U* UR-R* U-R* ** 3.07**.667**.0 * Type of commune: UR urban-rural, R rural, U urban; **p<0.05.

6 Zalech: THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL... Pol. J. Sport Tourism 04,, on the matrix the position of every commune relative to the remaining ones. The criteria of determining the position were the range of the promotional activity aimed at tourists and inhabitants as well as the territorial range. In order to clarify the results, the data were presented in two figures, the first of which (fig. 4) included urban and urban-rural communes and the second one (fig. 5) included rural communes. The volume of the circle shows the scale of the activities conducted by the particular communes, while the X axis shows these activities which were aimed at inhabitants, and the Y axis presents these aimed at tourists (fig. 4 and 5). Tourists % Inhabitants Figure 4. Directions and range of promotional activities in urban and urban-rural communes (n=3) The values in three dimensions marked in the graph showed the position of every commune and allowed for their interpretation according to the variants defined in table. It turned out that the biggest number of units, i.e. 6 performed many activities in three dimensions (variant ), while 8 communes conducted a low number of activities in the three dimensions (variant 8). Six of the examined communes aimed their main activities at tourists and inhabitants but they did it on a limited scale (variant ). Only 3 of the examined communes were characterised by an opposite variant (variant 7). Five communes focused mainly on the promotion aimed at tourists only, while they did not pay a lot of attention to the other two dimensions (variant 3). The situation in which communes focused mainly on shaping relations with inhabitants on a large scale while conducted limited activity aimed at tourists was noted in four units (variant 6). For seven communes tourists and scope of the market were very significant (variant 4), while only one commune focused its main promotional activity on the inhabitants only and worked on a limited scale and conducted limited activity aimed at tourists (variant 5) (fig. 4 and 5). Taking into account the type of local government units in the analysis, it must be noted that the most common variant of the position of the communes according to their promotional activity among urban communes was variant (6 units), among urban-rural communes variant (4 units) and among rural ones variant 8 (8 units). None of the units from among the first type of communes conducted activity according to variant 5 and 8, none of the units from among the second type according to variant 3 and 8, none from the third type according to variant 5 (fig. 4 and 5). The range of promotional activities aimed at tourists, inhabitants and various markets is bigger than the arithmetic mean (urban communes 80.0%, 70.0% and 90.0% respectively; urban-rural 76.9%, 69.% and 6.5%; rural 59.3%, 40.7% and 48.%). Tourists % Inhabitants Figure 5. Directions and range of promotional activities in rural communes (n=7) Discussion On the basis of the research it may be concluded that activities most commonly implemented in promotion are those regarded as traditional. It is noticeable that they are divided into two groups. The first one consists of tools used to communicate with inhabitants. Their application is not expensive because they include publishing information on notice boards, posters as well as sports, cultural and scientific events patronage and preparing materials for the press. The other group includes those forms which are mainly used to promote a brand, create an image and to present an offer of a commune to potential and current tourists, i.e. leaflets, brochures, maps and guidebooks. Apart from traditional methods, communes often rely on one of the Internet activities, such as publishing and updating information on their own website. Unfortunately, their engagement in social media activities is either very low or non-existent. Although this type of communication does not require considerable financial resources and it is very fast, accessible, widespread and interactive, it is still unknown to communes. Another form that communes often used was sponsoring sports clubs and athletes. This tool helps to combine promotion of units with supporting their inhabitants participating in physical activity. Both types of activity form communes' own objectives [6]. The findings also revealed considerable differences between communes concerning the frequency of performing the majority of promotional activities. It may stem from priorities that authorities set in terms of promotion as well as differentiated human resources and qualifications of their personnel. It should be assumed that it also depends upon such factors as the type of a tool (activity), level of difficulty, price and necessary commitment. Due to a financial deficit, authorities often focus on solutions which do not generate big costs [7]. The obtained research results made it possible to conclude that depending on the type the communes differed in the frequency of performing five activities, while in the case of four communes these differences resulted from their promotion expenditures. For these activities there is a statistically significant basis for rejecting H. It shows that if a commune is more ur- banised and it spends more money on promotion, these promotional tools are used more frequently. The aforementioned criteria do not differentiate the frequency of performing other activities in a statistically significant manner, so they do not contradict the first hypothesis (H ). This differentiation may stem from the fact that rural communes seldom undertake promotional activities, Internet tools are rarely implemented and marketing expenditures are low [8].

7 54 Pol. J. Sport Tourism 04,, Zalech: THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL... The analysis revealed no correlations between the amount of money spent on promotion and revenue per capita in a commune. However, linear correlation was found between the revenue of a commune and overall promotion expenditures. Despite the existence of significant linear correlation, though, data spread graph did not show clearly the linear form of regression function. Therefore, three models of regression were tested. The logarithmic model turned out to be the best matched. Thus, based on the gathered data it may be concluded that promotion expenditures do not depend on revenue per capita but on overall revenue of the communes (H ). It means that the amount of money communes spend on promotion is not determined by their wealth but by financial resources they have at their disposal. This correlation indicates that only slightly over 40% of promotion expenditure variability depends on overall revenue of the communes. The remaining part is conditioned by other factors such as objectives of promotion policy, type of activities as well as recipients of activities [9]. However, we ought to bear in mind that differences between correlations of determination in three tested models (linear, polynomial, logarithmic) turned out to be small. Therefore, further research is needed in this field. Communes compared according to type differed in their promotional activity in 5 out of markets. Also, the same number of markets differed in the range of promotion in terms of financial resources spent on it by communes. It bears out the assumption only partially (H ). The differentiation in the range 3 of promotional activities carried out by local governments concerns territorial range mainly. The results of the analyses also revealed that the type of a commune is the factor that differentiates the scale of activities aimed at working-age inhabitants, while promotion expenditures differentiate activities directed at domestic tourists. The findings indicate indirectly that the range of promotion policy may stem not only from the type and wealth of a commune but also from individual features of units, priorities and their importance to authorities [0] as well as from an implemented system of unit management, its efficiency or deficiency []. An integrated method of evaluating promotional position made it possible to create a 3-D perception map that showed the location of the examined communes relative to one another. It was achieved through identifying correlations between the range of promotional activities aimed at tourists and those directed at inhabitants taking into account their territorial range. The mapping of those correlations on the matrix helps to obtain a lot of information useful in preparing promotional strategies. These strategies may include changing or enhancing the course of previous activities and their range, continuing to realise current policies as well as following competition. The positioning of the communes based on the presented method and the findings are in line with the assumptions made in the fourth hypothesis (H ). In the context of the analyses it should be noted 4 that comparing units makes it possible to show their global status and to highlight differences, developmental disproportions and competitive strength in social and economic dimensions as well as to define their attractiveness for various interest groups [, 3, 4]. At present a significant number of local governments use strategic planning in order to set long-term directions and priorities, help take decisions and prepare strategies and programmes of development. As it is noted by the authorities, benefits from strategic planning are significantly higher than the costs of implementing these plans [5]. However, it must be remembered that communes are not alienated. Therefore, in order to create a strategy it is necessary not only to analyse their position relative to the competition but also to identify financial resources as well as these elements which are either permanently connected with a unit or whose change would require considerable resources. Individual features of a unit resulting from specific factors (e.g. history, culture, anthropogenic and natural values) are also significant [6]. Acknowledgements The research was accomplished within the framework of research project of the Faculty of Physical Education and Sport in Bia³a Podlaska, Józef Pi³sudski University of Physical Education in Warsaw MN. I/ financed by the Ministry of Science and Higher Education realised in the years 0-0. Literature. Pi¹tkowski M. (004). The influence of information technologies on economic growth and work efficiency in Poland in the years Gospodarka Narodowa -, [in Polish]. Adamowicz M. (008). Competitiveness of territorial units on a local scale. Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu 0(), 7-3. [in Polish] 3. Bareja E. (0). Significance of asset-related expenditures in creating competitiveness of towns and cities. Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis. Oeconomica 9(65), 7-6. [in Polish] 4. Ko uch A., Ko³oszko-Chomentowska Z. (003). The commune budget as a tool of local development. In M. Adamowicz (Ed.), Strategies of local development. Volume II. Instrumentals aspects (pp ). Warszawa: Wydawnictwo SGGW. [in Polish] 5. Chomiak-Orsa I., Flieger M. (0). Stimulating local economic development. An attempt at evaluating the effectiveness of extra-budgetary activities of communes. Zeszyty Naukowe Wy szej Szko³y Oficerskiej Wojsk L¹dowych 4, [in Polish] 6. Adamowicz M. (003). Shaping local development. W M. Adamowicz (Ed.), Strategies of local development. Volume II. Instrumentals aspects (pp. -). Warszawa: Wydawnictwo SGGW. [in Polish] 7. Augustyn A. (0). Territorial marketing as a factor in local development. Optimum. Studia Ekonomiczne 5(53), Hospers G.J. (004). Place marketing in Europe. The branding of the Oresund Region. Intereconomics. Review of European Economic Policy 39(5), Prayag G. (009). Tourists' evaluations of destination image, satisfaction, and future behavioral intentions the case of Mauritius. Journal of Travel & Tourism Marketing 6, Bigne J., Sanchez M., Sanchez J. (00). Tourism image, evaluation variables and after purchase behavior: Inter-relationships. Tourism Management (6), Kotler P., Caslione J.A. (009). Chaotics: the business of managing and marketing in the age of turbulence. New York: AMACOM.. Gierszewska G., Romanowska M. (998). Strategic analysis of a company. Warszawa: PWE. [in Polish] 3. Fleisher C., Bensoussan B. (00). Strategic and competitive analysis: methods and techniques for analyzing business competition. USA: Prentice Hall. 4. Lisiñski M. (004). Methods of strategic planning. Warszawa: PWE. [in Polish] 5. Stanisz A. (006). Intelligible statistics course based on STATISTICA PL programme and examples from medicine. Volume. Basic statistics. Kraków: StatSoft Polska. [in Polish]

8 Zalech: THE PLACE OF TOURISM IN PROMOTIONAL... Pol. J. Sport Tourism 04,, th 6. Act of 8 March 990 on communal authority (Official Journal of Laws 990 No. 6 item 95 with later amendments). [in Polish] 7. Dziekañski P. (0). Promotion as an element of communication between local authority unit and surroundings. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, 7-5. [in Polish] 8. Guzal-Dec D., Zwoliñska-Ligaj M. (008). Promotional activities of communal offices as exemplified by selected rural communes of Lubelskie Voivodeship. Rozprawy Naukowe Pañstwowa Wy sza Szko³a Zawodowa im. Papie a Jana Paw- ³a II w Bia³ej Podlaskiej, [in Polish] 9. Rawski M. (0). Selected difficulties regarding the realisation of a functional aspect in territorial marketing. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczeciñskiego nr 596, Ekonomiczne Problemy Us³ug 56, [in Polish] 0. Marczak M. (008). Analysis of tourism promotion in Pomerania communes. Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej 49, Zarz¹dzanie i Marketing 3, [in Polish]. Ko³omycew A. (00). Promotion in the activities of public administration (as exemplified by the communes of Tarnobrzeg county). Polityka i Spo³eczeñstwo 7, [in Polish]. Hu R., Blakely E.J., Zhou Y. (03). Benchmarking the competitiveness of Australian global cities: Sydney and Melbourne in the global context. Urban Policy and Research 3(4), Huggins R. (003). Creating a UK competitiveness index: regional and local benchmarking. Regional Studies 37(), Szromnik A. (00). Methodological problems of shaping marketing strategy of a spatial and administrative unit. Samorz¹d Terytorialny 7-8, [in Polish]. 5. Poister T.H., Streib G. (005). Elements of strategic planning and management in municipal government: status after two decades. Public Administration Review 65(), Jab³oñska W. (00). Urban promotion as the main function of territorial marketing. Zeszyty Naukowe Wy szej Szko³y Ekonomii i Informatyki 6, [in Polish] Submitted: December, 03 Accepted: January 7, 04

9 56 Pol. J. Sport Tourism 04,, MIEJSCE TURYSTYKI W POLITYCE PROMOCYJNEJ GMIN POLSKI WSCHODNIEJ MIROS AW ZALECH Akademia Wychowania Fizycznego J. Pi³sudskiego w Warszawie, Wydzia³ Wychowania Fizycznego i Sportu w Bia³ej Podlaskiej, Zak³ad Zarz¹dzania Adres do korespondencji: Miros³aw Zalech, Wydzia³ Wychowania Fizycznego i Sportu, Zak³ad Zarz¹dzania, ul. Akademicka, -500 Bia³a Podlaska, tel.: , fax: , Streszczenie Wprowadzenie. Promocja w zarz¹dzaniu jednostkami samorz¹du terytorialnego stanowi istotny element komunikacji z ró nymi grupami interesariuszy, wœród których do podstawowych nale ¹ mieszkañcy i turyœci. Instrument ten odgrywa te coraz wa niejsz¹ rolê w rywalizacji o ograniczone zasoby. St¹d, rosn¹ce jego znaczenie w ramach marketingu terytorialnego. Celem badañ by³a identyfikacja kierunków i zakresu prowadzonej dzia³alnoœci promocyjnej przez gminy z uwzglêdnieniem ich typu oraz œrodków finansowych przeznaczanych na realizacjê zadañ z tego obszaru, a tak e okreœlenie ich pozycji konkurencyjnej. Materia³ i metody. Badania zrealizowano zgodnie z za³o eniami metod pomiaru poœredniego, w ramach, której do gromadzenia danych wykorzystano kwestionariusz ankiety. Pos³u ono siê tak e metodami statystycznymi oraz autorsk¹ metod¹ oceny pozycji promocyjnej jednostek terytorialnych. Analizie poddano wyniki uzyskane od 50 gmin z Polski wschodniej (7 wiejskich, 0 miejskich i 3 miejsko-wiejskich). Wyniki i wnioski. Przeprowadzone badania pozwoli³y na ustalenie pozycji konkurencyjnej w zakresie prowadzonej aktywnoœci promocyjnej skierowanej do mieszkañców i turystów z uwzglêdnieniem jej zasiêgu terytorialnego. Ujawniono tak e ró nice w wykorzystywaniu poszczególnych narzêdzi promocyjnych, jak te w odniesieniu do zakresu przestrzennego i segmentów do jakich kierowane s¹ dzia³ania realizowane przez gminy. Dokonane obliczenia pozwoli³y na stwierdzenie istnienia wspó³zale noœci pomiêdzy wydatkami ponoszonymi przez badane jednostki na promocjê a uzyskiwanymi przez nie dochodami ogó³em. S³owa kluczowe: marketing terytorialny, promocja, wydatki, gminy, pozycja konkurencyjna, turystyka Wstêp Procesy decentralizacji zadañ publicznych i kompetencji, jakie mia³y miejsce w Polsce na przestrzeni dwóch ostatnich dekadach oraz nastêpuj¹ce zmiany spo³eczne i gospodarcze, w tym rozwój telekomunikacji i technologii informacyjnych [], przyczyni³y siê do podnoszenia konkurencyjnoœci przestrzeni wyodrêbnionych administracyjnie [, 3]. Zmieniaj¹ce siê uwarunkowania spowodowa³y, i w³adze lokalne dostrzeg³y mo liwoœæ aktywnego kszta³towania rozwoju jednostek za poœrednictwem pozostaj¹cych w ich dyspozycji narzêdzi finansowych [4], jak i niefinansowych [5]. Jednak e zakres tego oddzia³ywania przez zarz¹dzaj¹cych gminami nie jest nieograniczony, gdy nastêpuje on w okreœlonym otoczeniu rynkowym i jest procesem wzglêdnie autonomicznym, dlatego tylko czêœciowo podlega wp³ywom zewnêtrznym [6]. Potrzeba oddzia³ywania na otoczenie przyczyni³a siê do rozwoju marketingu terytorialnego, jako instrumentu o kluczowym znaczeniu w d¹ eniu do rozwoju jednostek, którego konsekwencj¹ ma byæ poprawa jakoœci ycia mieszkañców [7]. Wydaje siê, i znaczenie marketingu terytorialnego wspó³czeœnie bêdzie coraz wiêksze. Ma na to wp³yw zwiêkszanie siê podobieñstwa przestrzeni (w obszarze us³ugowym i infrastrukturalnym), które jest wynikiem postêpuj¹cego wzrostu integracji, znoszenia barier, wyrównywania szans rozwojowych regionów oraz wynika z mobilnoœci kapita³u i ludzi [8]. Skutkiem tego jest przesuniêcie czynników konkurowania przestrzeni o przyci¹gniecie i zatrzymanie mieszkañców, turystów i organizacji, z tego, czym dysponuj¹ (zasobów i funkcji to samych z tymi, jakie maj¹ inne jednostki), na rzecz tego, jakie s¹, (czyli czym siê wyró niaj¹). Hospers [8] zwraca jednoczeœnie uwagê na rosn¹ce znaczenie czynników miêkkich, takich jak aktywna polityka promocyjna uwzglêdniaj¹ca uwarunkowania i charakter regionu. Umiejêtnoœæ informowania o posiadanych atutach stanowi integralny element budowania pozycji rynkowej i ma istotne znaczenie dla procesu formowania pozytywnego wizerunku jednostki wœród rezydentów i nierezydentów. Wizerunku, który szczególnie donios³¹ rolê odgrywa w turystyce. To on stanowi wa ny czynnik wp³ywaj¹cy na decyzje konsumentów o wyborze miejsca podró y [9, 0]. Postêpuj¹ca minimalizacja znaczenia tradycyjnych zasobów (np. terenów inwestycyjnych, kapita³u ludzkiego, zbytków) posiadanych przez jednostki terytorialne, na rzecz unikalnych, (którymi s¹, np. odpowiednio przygotowane, o dogodniejszej lokalizacji tereny inwestycyjne, kapita³ ludzki o wysokich kwalifikacjach, zabytki wpisane na listê œwiatowego dziedzictwa UNESCO), stanowi jeden z czynników przyczyniaj¹cych siê do wzrostu znaczenia komunikacji marketingowej w funkcjonowaniu i rozwoju jednostek samorz¹dowych. Wœród innych mo na wymieniæ: d¹ enie przestrzeni do uzyskania przewagi konkurencyjnej, wyró nienia siê, zniwelowania dysproporcji pomiêdzy obszarami o podobnych walorach, jak równie zaspokojenie oczekiwañ informacyjnych poszczególnych grup interesów. Du e zró nicowanie oraz z³o onoœæ prowadzonej przez gminy dzia³alnoœci promocji w turbulentnym otoczeniu [], jak równie postêp jaki dokonuje siê na gruncie dostêpnych sposobów i œrodków promocji oraz rola, jak¹ pe³ni ona w procesie komunikacji sta³y siê podstaw¹ podjêcia badañ w tym ob- Copyright 04 by Józef Pi³sudski University of Physical Education in Warsaw, Faculty of Physical Education and Sport in Bia³a Podlaska

10 Zalech: MIEJSCE TURYSTYKI W POLITYCE PROMOCYJNEJ... Pol. J. Sport Tourism 04,, Tabela. Charakterystyka badanych gmin (n=50) (dane za 0 r.) Cecha Typ gminy M* SD* V* (%) Min* Max* Dochody (tys.) Wydatki (tys.) Ludnoœæ (osobach) Powierzchnia (km ) miejska miejsko-wiejska wiejska miejska miejsko-wiejska wiejska miejska miejsko-wiejska wiejska miejska miejsko-wiejska wiejska 5380,83 30,8 7963,70 59, , , ,30 998, ,4 5,40 6,85 9,96 685, ,5 773, ,7 4075, ,07 980,98 6,45 05,0,8 66,4 57,4 0,5 4,0 39,93 96,8 43,88 39,69 74,5 5,0 34,45 44,0 40,6 44,8 * M œrednia arytmetyczna; SD odchylenie standardowe; V wspó³czynnik zmiennoœci; Min wartoœæ minimalna; Max wartoœæ maksymalna. ród³o: opracowanie w³asne na podstawie danych z Banku Danych Lokalnych (GUS). 3759, ,99 078,60 30,60 375,59 98, ,90 673, , , ,35 440, szarze. Celem których jest jakoœciowo-iloœciowa charakterystyka kierunku i zakresu prowadzonej dzia³alnoœci promocyjnej przez gminy województwa podlaskiego i lubelskiego z uwzglêdnieniem wybranych uwarunkowañ ekonomiczno-administracyjnych. Wa nym aspektem badañ jest tak e ustalenie pozycji konkurencyjnej badanych jednostek w oparciu o metodê maj¹c¹ w za³o eniach s³u yæ pomoc¹ przy budowaniu strategii promocyjnych oraz u³atwieniu podejmowania decyzji w tym obszarze. Na bazie powy szego celu poddano testowaniu nastêpuj¹ce hipotezy badawcze: - H : Czêstotliwoœæ wykorzystywania narzêdzi promo- cyjnych przez gminy nie ró ni siê ze wzglêdu na typ jednostki oraz œrodki finansowe jakie przeznaczane s¹ przez nie na promocjê. - H : Wystêpuje zale noœæ pomiêdzy œrodkami finanso- wymi jakie gminy przeznaczaj¹ na promocjê, a ich dochodami. - H : Poziom zurbanizowania jednostki administracyjnej 3 oraz ponoszone wydatki na promocjê nie ró nicuj¹ zakresu prowadzonej dzielnoœci promocyjnej skierowanej do turystów i mieszkañców oraz jej zasiêgu przestrzennego. - H : Zintegrowana ocena pozycji promocyjnej gmin po- 4 zwala na ustalenie wzajemnych relacji oraz okreœlenie kierunków i zakresu prowadzonej dzia³alnoœci promocyjnej. Materia³ i metody Analizê oparto na dwóch typach danych. Pierwszym by³y badania pierwotne, ankietowe, które zosta³y przeprowadzone wœród 90 losowo wybranych gmin województwa lubelskiego i 90 podlaskiego. Do w³adz samorz¹dowych skierowano kwestionariusze ankiety zawieraj¹ce pytania dotycz¹ce oceny czêstotliwoœci i zakresu prowadzonych dzia³añ promocyjnych oraz tego, jakie wydatki ponosz¹ na ten cel. Kwoty te ujête zosta³y w przedzia³ach klasowych, co 5000 PLN. Okreœlone œrodki tych klas wykorzystano w dalszej analizie, dokonano tak- e podzia³u gmin na dwie grupy. Pierwsz¹ stanowi³y te jednostki, które na promocjê przeznaczaj¹ do 5000 PLN (n=6), a drug¹ te, które na ten cel wydaj¹ wiêcej (n=4). Wype³nione ankiety odes³a³o 6 gmin wiejskich z województwa lubelskiego i z podlaskiego (n=7), miejskie z województwa podlaskiego i 8 z lubelskiego (n=0) oraz 3 miejsko-wiejskich (6 z podlaskiego i 7 z lubelskiego). Druga grupa danych, pozyskana zosta³a ze Ÿróde³ wtórnych Banku Danych Lokalnych G³ównego Urzêdu Statystycznego i wykorzystane zosta³y do charakterystyki gmin oraz badania korelacji i regresji (tab. ). Do opracowania i interpretacji zebranych materia³ów pos³u- ono siê nastêpuj¹cymi metodami statystycznymi: œredni¹ arytmetyczn¹ (M), odchyleniem standardowym (SD), wspó³czynnikiem zmiennoœci (V), obliczono tak e korelacje Pearsona (r), regresjê liniow¹, wielomianow¹, logarytmiczn¹, test Kruskala- Wallisa (H), test U Manna-Whitneya (Z). Okreœlenia pozycji rynkowej gmin w zakresie prowadzonej dzia³alnoœci promocyjnej dokonano w oparciu o autorsk¹ metodê, opracowan¹ na bazie metod analiz strategicznych [, 3, 4]. Przeprowadzona analiza mia³a charakter pilota owy, a zaproponowane rozwi¹zanie zosta³o nazwane zintegrowan¹ ocen¹ pozycji promocyjnej (ZOPS), gdy pozawala na ustalenie zachodz¹cych relacji pomiêdzy badanymi jednostkami samorz¹du terytorialnego z uwzglêdnieniem kierunków i si³y realizowanej przez nie aktywnoœci promocyjnej. Koncepcja metody ZOPS oparta zosta³a na ocenie zaanga owania gmin w promocjê. Macierz konstruowana by³a na podstawie trzech wymiarów, jakie stanowi¹: turyœci, mieszkañcy i rynek przestrzenny. Ka dy z wymienionych wymiarów tworzony by³ odpowiednio przez dwa, trzy oraz szeœæ segmentów rynkowych. Zakres realizowanych dzia³añ promocyjnych w ka dym z tych segmentów oceniany by³ przez przedstawicieli gmin, w skali od do 6 ( sporadyczny/brak, bardzo ma³y, 3 ma³y, 4 œredni, 5 du y, 6 bardzo du y) (tab. ). Po dokonaniu oceny prowadzonej dzia³alnoœci w ka dym z segmentów, kolejny etap mia³ na celu ustalenie dla ka dej z badanych gmin ca³oœciowego zakresu prowadzonych dzia³añ w ramach ka dego z wymiarów (W ). W = n i= n i i = i max x00% Nastêpnie ze wszystkich wartoœci W dla ka dej zmiennej (zakresu) obliczana by³a œrednia arytmetyczna. Dalsza procedura zmierzaj¹ca do ustalenia poziomu i zachodz¹cych relacji pomiêdzy dzia³alnoœci¹ gmin w poszczególnych obszarach polega³a na odjêciu od wyniku W ka dej z badanych jednostek, œredniej arytmetycznej obliczonej dla wszystkich jednostek (W ). W = W M

11 58 Pol. J. Sport Tourism 04,, Zalech: MIEJSCE TURYSTYKI W POLITYCE PROMOCYJNEJ... Tabela. Schemat punktowej oceny zakresu prowadzonych dzia³añ promocyjnych przez gminy Turyœci* Mieszkañcy* Rynek* Jednostka terytorialna Turystów krajowych Turystów zagranicznych Zakres dzia³añ Pozycja gminy Mieszkañców m³odzie y Mieszkañców w wieku produkcyjnym Mieszkañców seniorów Zakres dzia³añ Pozycja gminy Lokalny (gminy) Lokalny (powiat) Regionalny (województwo) Regionalny (kilku województw) Krajowy Miêdzynarodowy Zakres dzia³añ Pozycja gminy X X W W X 3 X 4 X 5 W W X 6 X 7 X 8 X 9 X 0 X W W 3... n M M M * Ka dy element zakresu oceniano w skali sporadycznie/brak 6 bardzo du y. Rezultatem wykonanych obliczeñ s¹ trzy wartoœci wyra one w procentach przyjmuj¹ce zarówno wartoœci dodatnie (wy - sze od œredniej arytmetycznej dla badanej grupy gmin) jak i ujemne (ni sze od œredniej arytmetycznej dla badanej grupy gmin). Na macierzy jedna z nich okreœla oœ X (mieszkañcy), a druga oœ Y (turyœci). Trzecia odwzorowywana jest w postaci objêtoœci ko³a (rynek zasiêg terytorialny). Zaproponowana analiza ZOPS umo liwia identyfikacjê zakresu i kierunków prowadzonej dzielnoœci promocyjnej, a tak e pozwala odwzorowaæ na mapie percepcji obecn¹ pozycjê, jak¹ zajmuje dana gmina wzglêdem konkurencyjnych jednostek (tab. 3), wykryæ odchylenia oraz wnioskowaæ kierunki zmian w dalszej dzia³alnoœci promocyjnej. Umo liwia tak e samorz¹dom, na bazie zajmowanej pozycji przyjêcie odpowiedniej strategii dzia³ania. Tabela 3. Warianty pozycji gminy wzglêdem konkurentów Warianty Turyœci Mieszkañcy Rynek Wyniki Spoœród dwudziestu dziewiêciu ocenianych przez przedstawicieli gmin dzia³añ promocyjnych okaza³o siê, e najczêœciej podejmowan¹ aktywnoœci¹ jest zamieszczanie wiadomoœci na w³asnej stronie internetowej oraz wywieszanie ich na tablicach og³oszeñ. Te sposoby komunikacji stanowi³y dominuj¹c¹ formê, jaka wykorzystywana by³a przez badane samorz¹dy. Czêstotliwoœæ tych dwóch dzia³añ oraz trzeciego, jakim jest prowadzenie reklamy za poœrednictwem ulotek, broszur, folderów, okaza³a siê byæ najmniej zró nicowana wœród badanych jednostek. Wspó³czynniki zmiennoœci odpowiednio wynosi³y,35%, 8,73% i 8,86%. Dalsza analiza pozwoli³a wskazaæ, i wysoki stopieñ wykorzystania w promocji charakteryzowa³ instrumentów (M=4,00 do 4,99), a œredni 4 (M=3,00 do 3,99). Najrzadziej korzystano z takich form jak rozsy³anie poczt¹ elektroniczn¹ newslettera, czyli biuletynu informacyjnego oraz promowanie gminy poprzez uczestnictwo jej przedstawicieli w targach inwestycyjnych. Samorz¹dy najbardziej ró ni³y siê w ocenie wykorzystywania do komunikacji newsletterów (V=55%). Znaczne zró nicowanie, w granicach 40-44%, dotyczy³o czêstotliwoœci podejmowania 8 dzia³añ (tab. 4). Jedynie trzy gminy w ramach promocji podejmuj¹ innego typu dzia³ania. Pierwsza wykorzystuje w tym celu w³asny ekran LED, wyjazdy studyjne do miast partnerskich oraz publikuje w³asn¹ gazetê, druga prowadzi profil miasta i gminy na portalu Facebook, a trzecia wydaje biuletyn informacyjny. Na podstawie przeprowadzonych analiz statystycznych mo na wskazaæ, i czêstotliwoœæ wykorzystywania znacznej czêœci instrumentów ró ni siê w zale noœci od typu gminy oraz œrodków finansowych przeznaczanych na promocjê (tab. 4). Okaza³o siê, e to czy gmina jest wiejska, miejska czy miejskowiejska ma istotny statystycznie wp³yw na popularnoœæ stosowania przez nie dzia³añ promocyjnych takich jak: umieszczanie informacji na innych stronach internetowych, wydawanie map i przewodników, przygotowywanie materia³ów dla radia, organizowanie/wspó³organizowanie akcji charytatywnych, reklamowanie gminy na innych ni w³asna stronach internetowych, udzielanie przez przedstawicieli samorz¹du wywiadów do prasy. Test porównañ wielokrotnych wskazuje, e dla tych instrumentów ró nice istotne statystycznie (p<0,05) wystêpuj¹ jedynie pomiêdzy gminami miejskimi i wiejskimi. Na bazie œrednich rang mo na wnioskowaæ, i czêœciej z tych instrumentów korzystaj¹ gminy miejskie. Znamienne ró nice pomiêdzy gminami miejskimi i wiejskimi, jak i miejskimi i miejsko-wiejskimi ujawniono w dwóch dzia³aniach, z których jedno polega³o na rozprowadzaniu filmów promuj¹cych gminê na noœnikach elektronicznych, a drugie na umieszczaniu w prasie i na stronach internetowych artyku³ów sponsorowanych. W tym przypadku równie gminy miejskie by³y liderami w prowadzeniu w ten sposób dzia³alnoœci promocyjnej. Pomimo i test porównañ wielokrotnych nie wykaza³ znamiennych istotnoœci, to wartoœæ prawdopodobieñstwa dla obliczonego testu Kruskala-Wallisa pozwala stwierdziæ, e od typu gminy zale y zró nicowanie czêstoœci zamieszczania informacji na w³asnej stronie internetowej oraz przygotowywania materia³ów dla telewizji. Na podstawie œrednich rang mo na wskazaæ, i najczêœciej prowadzone s¹ tego typu dzia³ania przez gminy miejskie (odpowiednio œrednia ranga 3,00; 33,45), nieco rzadziej przez miejsko-wiejskie (9,9; 8,46), a najrzadziej przez gminy wiejskie (,69;,3) (tab. 5). W przypadku 0 instrumentów na czêstotliwoœæ ich stosowania istotnie statystycznie maj¹ œrodki finansowe przeznaczane na promocjê (tab. 4). Œrednia rang ujawni³a, e gminy, które wydaj¹ na promocjê wiêcej prowadz¹ aktywniejsz¹ politykê promocyjn¹.

12 Zalech: MIEJSCE TURYSTYKI W POLITYCE PROMOCYJNEJ... Pol. J. Sport Tourism 04,, Tabela 4. Typ gminy i œrodki finansowe przeznaczane na promocjê a czêstotliwoœæ prowadzonych dzia³añ (n=50) Zamieszczanie informacji na w³asnej stronie internetowej Umieszczanie informacji na innych stronach internetowych Wysy³anie materia³ów promocyjnych mailem Newsletter czyli rozsy³anie biuletynu Udzia³ gmin w targach turystycznych Udzia³ gmin w targach inwestycyjnych Udzia³ gmin w konferencjach, sympozjach Wywieszanie informacji na tablicach og³oszeñ Plakaty Narzêdzia (dzia³ania) Bilbordy, citylight, banery Ulotki, broszury, foldery Gad ety reklamowe Wydawanie ksi¹ ek, albumów Wydawanie map, przewodników Filmy promocyjne gminê na noœnikach elektronicznych Reklama prasowa, og³oszenia w prasie Artyku³y sponsorowane Patronat nad imprezami sportowymi Patronat nad imprezami kulturalnymi, naukowymi Przygotowywanie materia³ów dla prasy Przygotowywanie materia³ów dla radia Przygotowywanie materia³ów dla telewizji Organizowanie/wspó³organizowanie konkursów Sponsorowanie klubów sportowych, zawodników Organizowanie/wspó³organizowanie akcji charytatywnych Wysy³anie materia³ów promocyjnych tradycyjn¹ poczt¹ Reklama internetowa na innych ni w³asna strona internetowa Sponsorowanie imprez kulturalnych, naukowych Wywiady prasowe M* 5,70 3,78 3,86,6 3,0,74 4,4 5,38 4,74 3,30 4,70 4, 3,86 3,90 3, 4,74 4,84 4,74 3,8 4,46 4,74 3,40 3,4 3,4 3,96 4,6 V (%),35 3,75 37,38 55,0 4,40 43,50 7,60 8,73 7,89 43,83 8,86 35,58 35,89 35,98 43,5 8,85 7,49,65 40,53 5,3 8, 39,86 36,46 4,70 38,6 7,63 7,87 7,87,00 0,7 3,40,3,68 0,8,87 0,30,78 5,40 4,09 4,5 8,79,75,87 3,40 6,38 3, 0,88 6,6,8 8,67,68 7,7 Typ gminy 0,0 0,0 0,37 0,9 0,8 0,57 0,43 0,87 0,4 0,86 0,5 0,07 0,3 4,00 33,50 5,65 0,00 3,4 43,64,73 0,00 0,3 0,0 0,4 0,4 0,8 3,58 4,50 0,76 0,00 0,04 0, 0,64 0,04 0,34 0,0 0,43 0,0 Œrodki na promocjê H p Z p 0,05,84 0,80-0,59,0,37,7 0,83 0,78,6,6,04,48,7,33,7,4 0,7 0,5 0,58,55,30,5-0,05,7 -,44,8,4 0,65 0,96 0,07 0,43 0,55 0,03 0,0 0,0 0,40 0,44 0,0 0,0 0,04 0,0 0,0 0,0 0,09 0,03 0,86 0,60 0,56 0, 0,0 0,5 0,96 0,09 0,5 0,07 0, 0,5 * Œrednia arytmetyczna ocen dokonywanych w skali -6 gdzie: sporadyczny/brak, bardzo ma³y, 3 ma³y, 4 œredni, 5 du y, 6 bardzo du y. Tabela 5. Wartoœæ z porównañ wielokrotnych dla istotnych statystycznie ró nic (test Kruskala-Wallisa) czêstotliwoœci prowadzonych dzia³añ promocyjnych wed³ug typu gmin Narzêdzia (dzia³ania) MW-M* MW-W* M-W* Zamieszczanie informacji na w³asnej stronie internetowej 0,95,56,76 Umieszczanie informacji na innych stronach internetowych,765 0,73,655** Wydawanie map, przewodników,834,845 3,767** Filmy promocyjne gminê na noœnikach elektronicznych,746** 0,4 3,33** Artyku³y sponsorowane Przygotowywanie materia³ów dla radia Przygotowywanie materia³ów dla telewizji Organizowanie/wspó³organizowanie akcji charytatywnych Reklama internetowa na innych ni w³asna strona internetowa Wywiady prasowe,438**,073 0,84,680 0,587,74 0,4,09 0,004,94,490 * Typ gminy: MW miejsko-wiejska, W wiejska, M miejska; **p<0,05.,767**,965**,83,444**,788** 0,80,550** Obliczona wartoœæ wspó³czynnika korelacji liniowej r=0,45 pomiêdzy dochodami a wydatkami ponoszonymi na promocjê przez gminy pokaza³a istnienie statystycznie istotnej dodatniej zale noœci (p=0,00). Analiza utworzonego wykresu rozrzutu (ryc. ) pokaza³a istnienie wartoœci odstaj¹cych, które nale ¹ do trzech miast na prawach powiatu. Dochody ich by³y znacznie wy sze od pozosta³ych a wydatki znalaz³y siê w najwy szym przedziale klasowym razem z innymi gminami o znacznie ni szych dochodach. Fakt ten oraz to, e na wynik wspó³czynnika korelacji du y wp³yw maj¹ wartoœci skrajne [5], spowodowa³, e przeprowadzono ponown¹ analizê bez uwzglêdniania tych jednostek. Wydatki na promocjê (PLN) Dochody gmin (PLN) Uwaga: na rycinie zaznaczono wartoœci skrajne. Rycina. Dochody gmin a wydatki ponoszone na promocjê (n=50) Wartoœæ wspó³czynnika korelacji liniowej dla analizowanych 47 gmin wynios³a r=0,67 i by³a istotna na poziomie p=0,000. Pomimo tak wysokiej zale noœci, po dokonaniu wizualnej oceny rozrzutu danych nie mo na by³o stwierdziæ jednoznacznie ich liniowego charakteru (ryc. ). Dlatego chc¹c dokonaæ iloœciowego opisu zachodz¹cych powi¹zañ przetestowano trzy modele regresji. Wspó³czynnik okreœlaj¹cy poziom wyjaœnienia zmiennej y wykaza³, e najlepiej dopasowan¹ krzy- w¹ regresji nie jest funkcja liniowa (R =0,380), ani wielomiano-

13 60 Pol. J. Sport Tourism 04,, Zalech: MIEJSCE TURYSTYKI W POLITYCE PROMOCYJNEJ... wa (R =0,397), a logarytmiczna (R =0,405), dla której równanie regresji przyjê³o postaæ: y=308 ln 3568 gdzie: y wydatki na promocjê w PLN x dochody gminy w PLN Uzyskana wartoœæ wspó³czynnika determinacji pozwoli³a na wskazanie, e 40,5% zmiennoœci wysokoœci przeznaczanych œrodków na promocjê mo na wyjaœniæ wp³ywem, jaki na tê wysokoœæ maj¹ dochody gmin. Wykres zale noœci przedstawia rycina. Wydatki na promocjê (PLN) Dochody gmin (PLN) Rycina. Dochody a wydatki ponoszone na promocjê przez gminy bez miast na prawach powiatu (n=47) W dalszej analizie dokonano oceny zale noœci dochodów, jakie uzyskuj¹ gminy w przeliczeniu na jednego mieszkañca w stosunku do wydatków ponoszonych na promocjê. Okaza³o siê, i pomiêdzy tymi zmiennymi nie wystêpuje zale noœæ korelacyjna r=-0,08 p=0,587. Wykres rozrzutu potwierdza brak istnienia zale noœci pomiêdzy badanymi zmiennymi zarówno prostoliniowej jak i krzywoliniowej (ryc. 3). Wnioskowaæ, zatem mo na, e kwota przeznaczana na promocjê nie zale y od wzrostu lub spadku dochodów przypadaj¹cych na jednego mieszkañca. Wydatki na promocjê (PLN) Dochody gmin w przeliczeniu na jednego mieszkañca (PLN) Rycina 3. Dochody przypadaj¹ce na jednego mieszkañca a wydatki ponoszone na promocjê przez gminy (n=47) Prowadzona przez gminy aktywnoœæ promocyjna ró ni³a siê w zale noœci od typu jednostki w czterech segmentach terytorialnych i jednym podmiotowym (grupy do jakiej kierowane by³y dzia³ania). Obliczone wartoœci statystyki Kruskala-Wallisa i odpowiadaj¹cy im poziom istotnoœci (p<0,05) pozwoli³y stwierdziæ, e zakres dzia³alnoœci promocyjnej na rynku lokalnym (powiatu), regionalnym (województwa), regionalnym (kilku województw) i miêdzynarodowym nie jest prowadzony na tym samym poziomie przez gminy miejskie, wiejskie i miejskowiejskie. Ró nicê tak¹ ujawniono tak e w zakresie promocji skierowanej do mieszkañców w wieku produkcyjnym (tab. 6). Przeprowadzone porównania wielokrotne pozwoli³y uzyskaæ odpowiedÿ na pytanie: który typ gmin znamiennie (p<0,05) w szerszym zakresie prowadzi dzia³alnoœæ promocyjn¹, a który w wê szym? W odniesieniu do trzech segmentów (dwóch regionalnych i miêdzynarodowego), wyst¹pi³a tylko jedna statystycznie istotna ró nica, która ujawni³a siê pomiêdzy gminami miejskimi i wiejskimi. Na podstawie œredniej rangi mo na stwierdziæ, e szerszy zakres aktywnoœci w tych segmentach prowadz¹ gminy miejskie. Ró nic pomiêdzy typami gmin nie ujawniono w ramach dzielnoœci prowadzonej na terenie powiatu i skierowanej do mieszkañców w wieku produkcyjnym. Jednak e œrednie rang pozwalaj¹ na ustalenie, i zakres ten by³ najwiêkszy w gminach miejskich (odpowiednio 34,5; 3,30), mniejszy w miejsko-wiejskich (7,50; 9,69), a najmniejszy w wiejskich (,33; 0,96) (tab. 7). Chc¹c dowiedzieæ siê, czy wysokoœæ wydatków ponoszonych na promocjê przez gminy nie ró nicuje zakresu prowadzonej dzielnoœci skierowanej do poszczególnych segmentów w tym obszarze, wykorzystano test nieparametryczny U Manna- Whitneya. Uzyskane wartoœci statystyki okaza³y siê znamiennie ró nicowaæ w zale noœci od ponoszonych wydatków zakres prowadzonej dzia³alnoœci na obszarze powiatu, województwa, kilku województw i kraju, a tak e tej, jaka kierowana jest do turystów krajowych. Wiêksza aktywnoœæ promocyjna w tych obszarach cechowa³a grupê gmin (n=4), która na ten cel przeznacza³a wiêcej ni 5000 PLN rocznie. Tabela 6. Typ gminy i œrodki finansowe a zakres dzia³añ promocyjnych na poszczególnych rynkach (n=50) Rynek (zakres) Lokalny (gminy) Lokalny (powiat) Regionalny (województwo) Regionalny (kilku województw) Krajowy Miêdzynarodowy Mieszkañcy m³odzie Mieszkañcy osoby w wieku produkcyjnym Mieszkañcy seniorzy Turyœci krajowi Turyœci zagraniczni M* 5,6 4,56 3,78,96,68,30 4,90 4,9 4,44 3,98,90 Typ gminy Œrodki na promocjê * Œrednia arytmetyczna ocen dokonywanych w skali -6 gdzie: sporadyczny/brak, bardzo ma³y, 3 ma³y, 4 œredni, 5 du y, 6 bardzo du y. V (%),7 6,64 33,07 4,49 4,59 43,6 8,55 5,8,37 8,93 4,36 H p Z p,6 6,70 7,9 0,56 3,99 8,58 3,38 6,93,46 5,0 4,85 0,3 0,04 0,03 0,0 0,4 0,0 0,8 0,03 0,9 0,08 0,09,73,57 3, 3,7 3,3,9 0,74,5,90,00,88 0,08 0,0 0,00 0,00 0,00 0,05 0,46 0,3 0,06 0,04 0,06

14 Zalech: MIEJSCE TURYSTYKI W POLITYCE PROMOCYJNEJ... Pol. J. Sport Tourism 04,, Tabela 7. Wartoœæ z porównañ wielokrotnych dla istotnych statystycznie ró nic (test Kruskala-Wallisa) w zakresach prowadzonych dzia³añ promocyjnych wed³ug typu gmin Rynek (zakres) Lokalny (powiat) Regionalny (województwo) Regionalny (kilku województw) Miêdzynarodowy Mieszkañcy osoby w wieku produkcyjnym MW-M* MW-W* M-W*,085,45,60,79 0,45,53,8,739,456,774,375,493** 3,07**,667**,0 * Typ gminy: MW miejsko-wiejska, W wiejska, M miejska; **p<0,05. Przeprowadzony proces pozycjonowania gmin zgodnie z za- ³o onymi opracowanej metody ZOPS pozwoli³ wyznaczyæ na macierzy miejsce ka dej z nich wzglêdem pozosta³ych. Kryteriami wyznaczaj¹cymi pozycjê by³ zakres prowadzonej dzia³alnoœci promocyjnej skierowanej do turystów, mieszkañców oraz oddzia³ywanie przestrzenne. W celu uzyskania przejrzystoœci dane przedstawiono na dwóch rycinach z podzia³em na gminy miejskie i miejsko-wiejskie (ryc. 4) oraz wiejskie (ryc. 5). Wielkoœæ obszaru ko³a œwiadczy o zakresie przestrzennym prowadzonych przez poszczególne gminy dzia³añ, a wartoœci na osi X odzwierciedlaj¹ te, które kierowane s¹ do mieszkañców, natomiast na osi Y, te skierowane do turystów (ryc. 4 i 5). Turyœci % -0,0-5,0-0,0-5,0 0,0 5,0 0,0 5,0 0,0 5,0 60,0 50,0 40,0 6,6 -, 30,0 3,8,7 5,4 0,0 4,3 4,3,6 0,0-4,0 4,3 8, -,,6 0,0,6 8, -0,0-4,0-0,0 9,9 4,3-30,0 6,6 4,3,7-40,0,6-50,0 Mieszkañcy Rycina 4. Kierunki i zakres prowadzonych dzia³añ promocyjnych przez gminy miejskie i miejsko-wiejskie (n=3) Naniesione wartoœci w trzech wymiarach da³y obraz pozycji jak¹ zajmuj¹ gminy oraz pozwoli³y na dokonanie ich interpretacji wed³ug przynale noœci do ka dego z wariantów (okreœlonych w tabeli ). Okaza³o siê, e jednoczeœnie wysoki poziom dzia³añ w trzech wymiarach, charakteryzuje najwiêcej jednostek 6 (wariant ), natomiast najni szy poziom aktywnoœci w tych wymiarach ujawni³o 8 gmin (wariant 8). G³ówn¹ dzia- ³alnoœæ 6 badanych samorz¹dów kieruje do turystów i mieszkañców, ale realizuje to przy ograniczonym zakresie oddzia³ywania przestrzennego (wariant ). Odwrotny wariant (7) dzia- ³alnoœci promocyjnej charakteryzowa³ jedynie 3 badane gminy. Piêæ gmin k³ad³o du y nacisk na promocjê skierowan¹ jedynie do turystów, natomiast niewielki na dwa pozosta³e wymiary (wariant 3). Sytuacja, w której gminy skupia³y siê przede wszystkim na kszta³towaniu relacji z mieszkañcami na szerokim rynku przestrzennym przy ograniczonym zakresie dzia³alnoœci skierowanej do turystów dotyczy czterech jednostek (wariant 6). Dla siedmiu gmin turyœci i zasiêg przestrzenny rynku maj¹ du e znaczenie (wariant 4), a tylko jedna gmina zasadnicz¹ dzielnoœæ promocyjn¹ skupia na mieszañcach przy ograniczonym zakresie aktywnoœci przestrzennej oraz kierowanej do turystów (wariant 5) (ryc. 4 i 5). Turyœci % -50,0-40,0-30,0-0,0-0,0 0,0 0,0 0,0 30,0 30,0 0,0,6 5,4 9,9-4,9 4,3 7, 0,0,6-7,9,6 7, 0,0-9,6-6,8 -, -0,0-34,6 9,9 -, 4,3-0,7-0,0-4,9,6 9,3-6,8-0,7-5, -30,0-5, -40,0-3,4-50,0 Mieszkañcy Rycina 5. Kierunki i zakres prowadzonych dzia³añ promocyjnych przez gminy wiejskie (n=7) Uwzglêdniaj¹c w analizie strukturê rodzajow¹ jednostek samorz¹dowych nale y zauwa yæ, i najczêstszym wariantem pozycji zajmowanej wed³ug prowadzonej dzia³alnoœci promocyjnej wœród gmin miejskich by³ wariat (6 jednostek), miejskowiejskich wariant (4 jednostki) a wiejskich 8 (8 jednostek). adna z jednostek wœród pierwszego typu gmin nie prowadzi dzielnoœci wed³ug wariantu 5 i 8; drugiego typu wed³ug wariantu 3 i 8, a trzeciego wed³ug 5 (ryc. 4 i 5). Zakres dzia³añ promocyjnych kierowanych do turystów, mieszkañców oraz na rynek przestrzenny jest wiêkszy od œredniej arytmetycznej w gminach miejskich odpowiednio w 80,0%; 70,0% i 90%, miejsko-wiejskich w 76,9%, 69,% i 6,5% i wiejskich w 59,3%; 40,7% i 48,%. Dyskusja Na podstawie przeprowadzonych badañ mo na wskazaæ, e najczêœciej wykorzystywanymi w promocji dzia³aniami s¹ te, które uznawane s¹ za tradycyjne. Zauwa alny jest ich podzia³ na dwie grupy. W sk³ad pierwszej wchodz¹ narzêdzia s³u ¹ce do komunikacji z mieszañcami a ich stosowanie wi¹ e siê z niewielkimi kosztami, s¹ to: wywieszanie informacji na tablicach og³oszeñ, plakaty, obejmowanie patronatem imprez sportowych, kulturalnych, naukowych czy te przygotowywanie materia³ów do prasy. Drug¹ grupê tworz¹ te formy, które g³ównie u ywane s¹ do promocji marki, kreowania wizerunku, prezentacji oferty gminy wœród potencjalnych oraz obecnych turystów, s¹ to: ulotki, broszury, foldery, mapy i przewodniki. Oprócz tradycyjnych metod gminy bardzo czêsto operuj¹ w obszarze jednej z internetowych form, jak¹ jest zamieszczanie i aktualizowanie informacji na w³asnej stronie. Niestety poziom zaanga owania w aktywnoœæ prowadzon¹ w sieci, w ramach social media jest bardzo ma³y, b¹dÿ taka dzia³alnoœæ przez niektóre gminy w ogóle nie jest prowadzona. Pomimo i komunikacja tego typu nie wymaga znacznych nak³adów finansowych i charakteryzuje siê du ¹ szybkoœci¹ przekazu, dostêpnoœci¹, zasiêgiem i zapewnia interaktywnoœæ z nadawc¹, to obecnie pozostaje wœród samorz¹dów zupe³nie nieznana. Inn¹ form¹ czêsto stosowan¹ przez gminy by³o sponsorowanie klubów sportowych, zawodników. Instrument ten pozwala na ³¹czenie wymiaru promocyjnego jednostek z jednoczesnym wspieraniem uczestnictwa w aktywnoœci fizycznej mieszkañców. Oba

15 6 Pol. J. Sport Tourism 04,, Zalech: MIEJSCE TURYSTYKI W POLITYCE PROMOCYJNEJ... te wymiary nale ¹ do zadañ w³asnych gmin [6]. Badania zaprezentowane w pracy ujawni³y tak e du e zró nicowanie w czêstotliwoœci wykorzystywania wiêkszoœci dzia³añ promocyjnych jakie wyst¹pi³y pomiêdzy gminami. Mo e to wynikaæ z priorytetów, jakie w³adze stawiaj¹ przed promocj¹, zró nicowanych zasobów kadrowych i kwalifikacji personelu. Nale y przypuszczaæ, i czynnikami takimi s¹ równie : rodzaj narzêdzia (dzia³ania), ³atwoœæ, kosztownoœæ i wymagane zaanga owanie przy jego stosowaniu. Czêsto w³adze ze wzglêdu na deficyt finansowy skupiaj¹ siê przede wszystkim na rozwi¹zaniach, które nie generuj¹ du ych kosztów [7]. Uzyskane wyniki pozwoli³y ustaliæ, e gminy w zale noœci od typu ró ni¹ siê czêstotliwoœci¹ stosowania piêciu dzia³añ, a w przypadku 4, ró nice te wynikaj¹ z wysokoœci ponoszonych przez nie wydatków na promocjê. Dla tych dzia³añ istnieje statystycznie znamienna podstawa do odrzucenia H. Pokazuje to, e je eli gmina jest w wiêkszym stopniu zurbanizowana oraz wiêcej œrodków przeznacza na promocjê tym czêstotliwoœæ korzystania z tych narzêdzi promocyjnych jest wiêksza. Wymienione kryteria nie ró ni¹ istotnie statystycznie czêstotliwoœci prowadzenia pozosta³ych dzia³añ, zatem nie przecz¹ one hipotezie pierwszej (H ). Zró nicowanie to mo e wynikaæ z faktu, i gminy wiejskie charakteryzuje niska czêstotliwoœæ dzia³añ promocyjnych, niewielki jest w nich udzia³ narzêdzi internetowych oraz charakteryzuj¹ siê niskim poziomem wydatków ponoszonych na dzia³alnoœæ marketingow¹ [8]. Przeprowadzona analiza ujawni³a brak zale noœci pomiêdzy kwot¹ wydatkowan¹ na promocjê a dochodami w przeliczeniu na jednego mieszkañca gminy, natomiast stwierdzono istnienie zwi¹zku liniowego pomiêdzy dochodami gmin a ponoszonymi wydatkami ogó³em na promocjê. Jednak e pomimo istnienia istotnej zale noœci liniowej wykres rozrzutu danych jednoznacznie nie wskazywa³ na liniow¹ postaæ funkcji regresji. Dlatego przetestowano trzy modele regresji spoœród których najlepiej dopasowanym okaza³ siê byæ model logarytmiczny. Zatem w odniesieniu do zgromadzonych danych mo na sformu³owaæ wniosek, e poziom wydatków na promocjê nie jest zale ny od wysokoœci dochodów przypadaj¹cych na jednego mieszkañca, ale od ogólnej wielkoœci dochodów gmin (H ). Oznacza to, e kwota, jak¹ przeznaczaj¹ jednostki na ten cel nie jest zdeterminowana zamo noœci¹ jednostek, a od tego, jak¹ sum¹ œrodków finansowych dysponuj¹. Zale noœæ ta wskazuje, e jedynie nieco ponad 40% zmiennoœci wydatków na promocjê jest zale na od dochodów gmin ogó³em, pozosta³¹ czêœæ warunkuj¹ inne czynniki, wœród których mo na wskazaæ miêdzy innymi cele polityki promocji, przedmiot i stopieñ uporz¹dkowania oferowanych korzyœci czy te adresatów do których kierowane s¹ dzia³ania [9]. Nale y jednak e zwróciæ uwagê, e ró nice pomiêdzy wspó³czynnikami determinacji w trzech testowanych modelach: liniowym, wielomianowym i logarytmicznym okaza³y siê byæ niewielkie, co wskazuje na potrzebê kontynuowania badañ w tym zakresie. Porównanie gmin wed³ug typu ró ni zakres prowadzonej przez nie aktywnoœci promocyjnej w 5 z rynków, równie taka sama liczba rynków ró ni siê zakresem promocji ze wzglêdu na wysokoœæ œrodków finansowych przeznaczanych na ten cel przez gminy. Potwierdza to tylko czêœciowo przyjête za³o enie (H ). Zró nicowanie zakresu prowadzonej dzia³alnoœci pro- 3 mocyjnej przez samorz¹dy dotyczy g³ównie rynku przestrzennego. Wyniki analiz ujawni³y tak e, e typ gminy jest czynnikiem, który ró ni rozmiar prowadzonych dzia³añ, jakie kierowane s¹ do mieszkañców w wieku produkcyjnym, natomiast wysokoœæ wydatków przeznaczanych przez gminy na promocjê, tych, które kierowane s¹ do turystów krajowych. Poœrednio wyniki te wskazuj¹, e zakres prowadzonej polityki promocyjnej mo e wynikaæ nie tylko z zasobnoœci gminy i jej typu, ale z indywidualnych cech przynale nych do jednostek, wyznaczonych priorytetów i ich rangi jak¹ zajmuj¹ w œwiadomoœci w³adz [0] oraz wdro onego systemu zarz¹dzania jednostk¹, jego sprawnoœci b¹dÿ u³omnoœci []. Zintegrowana metoda oceny pozycji promocyjnej umo liwi³a opracowanie trójwymiarowej mapy percepcji pokazuj¹cej, w jakim miejscu s¹ badane gminy wzglêdem siebie. Nast¹pi³o to poprzez identyfikacjê relacji, jakie zachodz¹ pomiêdzy zakresem prowadzonych dzia³añ promocyjnych kierowanych do turystów, a tymi skierowanymi do mieszkañców, przy jednoczesnym uwzglêdnieniu ich przestrzennego zasiêgu. Odwzorowanie na macierzy tych zale noœci pozwala na uzyskanie szeregu informacji przydatnych do opracowania strategii promocyjnych. Uwzglêdniaj¹cych miedzy innymi mo liwoœæ przewartoœciowania kierunków prowadzonych dotychczas dzia³añ oraz ich zakresu, wzmocnienia ich, d¹ enia do podtrzymywania obecnej sytuacji, jak równie pod¹ ania za g³ównym konkurentem, liderem. Przeprowadzone pozycjonowanie gmin w oparciu o zaprezentowan¹ metodê i uzyskane wyniki potwierdzaj¹ za³o- enia sformu³owane w hipotezie czwartej (H 4). W kontekœcie dokonanych analiz nale y zauwa yæ, e porównanie jednostek daje mo liwoœæ pokazania globalnego ich statusu i pozwala uwidoczniæ odmiennoœci, dysproporcje rozwojowe oraz si³ê konkurencyjn¹ w wymiarze spo³ecznym i gospodarczym, jak równie okreœliæ atrakcyjnoœæ dla ró nych grup interesów [, 3, 4]. Obecnie znaczna liczba samorz¹dów korzysta z planowania strategicznego do wyznaczenia d³ugoterminowych kierunków, ustalenia priorytetów, pomocy przy podejmowaniu decyzji oraz opracowywaniu strategii, programów rozwoju. Jak zauwa aj¹ zarz¹dzaj¹cy nimi korzyœci generowane przez planowanie strategiczne znacznie przewy sza koszty wdra ania tych planów [5]. Nale y jednak pamiêtaæ, i gminy nie s¹ wyalienowane z otoczenia, dlatego oprócz analizy pozycji, jak¹ zajmuj¹ wzglêdem konkurentów, do budowy strategii wymagana jest identyfikacja mo liwoœci finansowych jak równie tych elementów, które s¹ na sta³e zwi¹zane z jednostk¹ lub zmiana ich wi¹ e siê ze znacznymi nak³adami. Istotne znaczenie maj¹ tak e indywidualne cechy jednostki wynikaj¹ce z czynników swoistych (historii, kultury, walorów antropogenicznych i przyrodniczych) [6]. Podziêkowania Pracê wykonano w ramach projektu badawczego Wydzia³u Wychowania Fizycznego i Sportu w Bia³ej Podlaskiej Akademii Wychowania Fizycznego J. Pi³sudskiego w Warszawie MN. I/ finansowanego ze œrodków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy szego realizowanego w latach Piœmiennictwo Pi¹tkowski M. (004). Wp³yw technologii informacyjnych na wzrost gospodarczy i wydajnoœæ pracy w Polsce w latach Gospodarka Narodowa -, Adamowicz M. (008). Konkurencyjnoœæ jednostek terytorialnych w skali lokalnej. Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu 0(), 7-3. Bareja E. (0). Znaczenie wydatków maj¹tkowych w budowaniu konkurencyjnoœci miast. Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis. Oeconomica 9(65), 7-6. Ko uch A., Ko³oszko-Chomentowska Z. (003). Bud et gminy jako instrument rozwoju lokalnego. W M. Adamowicz (Red.), Strategie rozwoju lokalnego T. II. Aspekty instrumentalne (s ). Warszawa: Wydawnictwo SGGW. Chomiak-Orsa I., Flieger M. (0). Stymulowanie lokalnego rozwoju gospodarczego. Próba oceny skutecznoœci dzia³añ pozabud etowych gmin. Zeszyty Naukowe Wy szej Szko³y Oficerskiej Wojsk L¹dowych 4,

16 Zalech: MIEJSCE TURYSTYKI W POLITYCE PROMOCYJNEJ... Pol. J. Sport Tourism 04,, Adamowicz M. (003). Kszta³towanie rozwoju lokalnego. W M. Adamowicz (Red.), Strategie rozwoju lokalnego T. II. Aspekty instrumentalne (s. -). Warszawa: Wydawnictwo SGGW. 7. Augustyn A. (0). Territorial marketing as a factor in local development. Optimum. Studia Ekonomiczne 5(53), Hospers G.J. (004). Place marketing in Europe. The branding of the Oresund Region. Intereconomics. Review of European Economic Policy 39(5), Prayag G. (009). Tourists' evaluations of destination image, satisfaction, and future behavioral intentions the case of Mauritius. Journal of Travel & Tourism Marketing 6, Bigne J., Sanchez M., Sanchez J. (00). Tourism image, evaluation variables and after purchase behavior: Inter-relationships. Tourism Management (6), Kotler P., Caslione J.A. (009). Chaotics: the business of managing and marketing in the age of turbulence. New York: AMACOM.. Gierszewska G., Romanowska M. (998). Analiza strategiczna przedsiêbiorstwa. Warszawa: PWE. 3. Fleisher C., Bensoussan B. (00). Strategic and competitive analysis: methods and techniques for analyzing business competition. USA: Prentice Hall. 4. Lisiñski M. (004). Metody planowania strategicznego. Warszawa: PWE. 5. Stanisz A. (006). Przystêpny kurs statystyki z zastosowaniem STATISTICA PL na przyk³adach z medycyny. Tom Statystyki podstawowe. Kraków: StatSoft Polska. 6. Ustawa z dnia 8 marca 990 r. O samorz¹dzie gminnym (Dz. U. 990 Nr 6 poz. 95 z póÿn. zm.). 7. Dziekañski P. (0). Promocja jako element komunikacji JTS z otoczeniem. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Guzal-Dec D., Zwoliñska-Ligaj M. (008). Dzia³ania promocyjne urzêdów gmin na przyk³adzie wybranych gmin wiejskich województwa lubelskiego. Rozprawy Naukowe Pañstwowa Wy sza Szko³a Zawodowa im. Papie a Jana Paw³a II w Bia³ej Podlaskiej, Rawski M. (0). Wybrane trudnoœci realizacji aspektu czynnoœciowego w marketingu terytorialnym. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczeciñskiego nr 596, Ekonomiczne Problemy Us³ug 56, Marczak M. (008). Analiza promocji turystyki w gminach Pomorza. Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej 49, Zarz¹dzanie i Marketing 3, Ko³omycew A. (00). Promocja w dzia³alnoœci administracji publicznej (przyk³ad gmin powiatu tarnobrzeskiego). Polityka i Spo³eczeñstwo 7, Hu R., Blakely E.J., Zhou Y. (03). Benchmarking the competitiveness of Australian global cities: Sydney and Melbourne in the global context. Urban Policy and Research 3(4), Huggins R. (003). Creating a UK competitiveness index: regional and local benchmarking. Regional Studies 37(), Szromnik A. (00). Metodologiczne problemy kszta³towania strategii marketingowej jednostki przestrzenno-administracyjnej. Samorz¹d Terytorialny 7-8, Poister T.H., Streib G. (005). Elements of strategic planning and management in municipal government: status after two decades. Public Administration Review 65(), Jab³oñska W. (00). Promocja miasta g³ówn¹ funkcj¹ marketingu terytorialnego. Zeszyty Naukowe Wy szej Szko³y Ekonomii i Informatyki 6, Otrzymano: Przyjêto:

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland OECD Przegląd krajowej polityki miejskiej National Urban Policy Review of Poland 17-19 19 March 2010 ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland Zygmunt Ziobrowski Instytut Rozwoju Miast The

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Principles of Marketing on the study program: Administration I. General information

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Umowa o współpracy ponadnarodowej

Umowa o współpracy ponadnarodowej Wzór minimalnego zakresu umowy o współpracy ponadnarodowej w ramach PO KL Umowa o współpracy ponadnarodowej Nazwa Programu Operacyjnego w Polsce: : Numer i nazwa Priorytetu: Numer i nazwa Działania: Numer

Bardziej szczegółowo

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) THE ANALYSIS CONCERNING THE DESIGNATION OF THE ROUTE THAT INTEGRATES THE SOUTH OF THE LOWER SILESIA PROVINCE TOGETHER WITH NORTH - SOUTHLINKS Analiza

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES Graduate profile Graduate has a general theoretical knowledge in the field

Bardziej szczegółowo

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Jan Cetner Kazimierz Dyguś Marta Ogonowska Jerzy Wojtatowicz METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM CHRIS MILNES, HELLENIC ECOTOURISM SOCIETY Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Społeczny

Bardziej szczegółowo

The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average number of persons per household

The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average number of persons per household CENTRAL STATISTICAL OFFICE STATISTICAL OFFICE IN KATOWICE Sustainable Development Indicators. Regional module The average number of people in a household receiving social benefits in relation to the average

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZDOLNOŚCI DO REALIZACJI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH GMINY WIŚNIOWA

ANALIZA ZDOLNOŚCI DO REALIZACJI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH GMINY WIŚNIOWA INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH Nr 2/2005, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 27 33 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Marcin Hyski ANALIZA ZDOLNOŚCI DO REALIZACJI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

STATISTICAL OFFICE IN WARSAW 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa POPULATION AND VITAL STATISTICS IN THE MAZOWIECKIE VOIVODSHIP IN 2014

STATISTICAL OFFICE IN WARSAW 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa POPULATION AND VITAL STATISTICS IN THE MAZOWIECKIE VOIVODSHIP IN 2014 STATISTICAL OFFICE IN WARSAW 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Brief information Prepared on: 29.05.2015 r. Contact: e-mail: sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22 846 76 67

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011 Implementation of the JEREMIE initiative in Poland Prague, 8 November 2011 Poland - main beneficiary of EU structural funds - 20% of allocation within cohesion policy (EUR 67 bln) Over EUR 10 bln of NSRF

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31]

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] 994. pracy w Polsce do standardów Unii Europejskiej : Część A. Program realizacji badań naukowych i prac rozwojowych 1.01 31.12.2002.

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

Ewa Pancer-Cybulska, tukasz Olipra, Leszek Cybulski, Agata Suröwka TRANSPORT LOTNICZY A REGIONALNE RYNKI PRACY W POLSCE THE IMPACT OF AIR TRANSPORT

Ewa Pancer-Cybulska, tukasz Olipra, Leszek Cybulski, Agata Suröwka TRANSPORT LOTNICZY A REGIONALNE RYNKI PRACY W POLSCE THE IMPACT OF AIR TRANSPORT Ewa Pancer-Cybulska, tukasz Olipra, Leszek Cybulski, Agata Suröwka TRANSPORT LOTNICZY A REGIONALNE RYNKI PRACY W POLSCE THE IMPACT OF AIR TRANSPORT ON REGIONAL LABOUR MARICETS IN POLAND jt^l Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer OFERTA REKLAMOWA 2015 advertisement offer LICZBY GRAMWZIELONE.PL FACTS & FIGURES 5 LAT NA RYNKU YEARS ON THE MARKET 1 POZYCJA NA RYNKU MEDIÓW W POLSCE DEDYKOWANYCH ENERGII ODNAWIALNEJ NO 1 POSITION AMONG

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY POLAND TENDER Złotów: Usługi kominiarskie wykonywane w budynkach administrowanych przez Miejski Zakład Gospodarki Lokalami w Złotowie Numer ogłoszenia: 422442-2009; data zamieszczenia: 09.12.2009 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

I webinarium 18.02.2015

I webinarium 18.02.2015 I webinarium 18.02.2015 Współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE EU SECURITY AND CRISIS MANAGEMENT FLOOD-2010 ATENEUM UNIVERSITY IN GDANSK P FUNDATION PRO POMERANIA NOTICE NO. 1 I International Scientific Conference EU SECURITY

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU

POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU POLISH ELEVATOR MARKET ONE YEAR AFTER JOINING EU by Marek Oppeln-Bronikowski, 17 of March 2005, Brussels POLISH ECONOMICAL SITUATION POLISH ECONOMICAL SITUATION REAL ECONOMY: YEAR GDP CPI year-end Investment

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE 3 (47) 2007

ZESZYTY NAUKOWE 3 (47) 2007 ZESZYTY NAUKOWE 3 (47) 2007 Warszawa 2007 SPIS TREŚCI I. ŚRODOWISKO, TURYSTYKA I REKREACJA Stefan Korycki ORGANY I INSTYTUCJE OCHRONY PRAWNEJ ŚRODOWISKA W POLSCE... 9 Zbigniew Krawczyk PODRÓŻE KRAJOWE

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical)

Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical) MODULE DESCRIPTION Module code Module name Module name in English Valid from academic year 2012/2013 MODULE PLACEMENT IN THE SYLLABUS Z-LOG-1074 Zarządzanie relacjami z klientami Customer Relationship

Bardziej szczegółowo

OCENA PRACY I ZASIÊGU ODDZIA YWANIA DU EGO UJÊCIA WÓD PODZIEMNYCH PO 40 LATACH U YTKOWANIA

OCENA PRACY I ZASIÊGU ODDZIA YWANIA DU EGO UJÊCIA WÓD PODZIEMNYCH PO 40 LATACH U YTKOWANIA BIULETYN PAÑSTWOWEGO INSTYTUTU GEOLOGICZNEGO 456: 627 632, 2013 R. OCENA PRACY I ZASIÊGU ODDZIA YWANIA DU EGO UJÊCIA WÓD PODZIEMNYCH PO 40 LATACH U YTKOWANIA EVALUATION OF FUNCTIONING AND THE INFLUENCE

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 29 August 2013 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) ENV 782 MAR 119 MI 708 ONU 86 CODEC 1921 INST 459 PARLNAT 214 COVER NOTE from: Polish Senate date

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 444 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 23 2006

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 444 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 23 2006 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 444 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 23 2006 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA INSTYTUT KULTURY FIZYCZNEJ UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO W OPINII STUDENTÓW

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

What and how is decentralized in Poland? Dieu Hang Do Van Aleksandra Milaniuk

What and how is decentralized in Poland? Dieu Hang Do Van Aleksandra Milaniuk What and how is decentralized in Poland? Dieu Hang Do Van Aleksandra Milaniuk Structure and size of local government: 1. Commune (gmina) 2. County (powiat) 3. Voivodeship (województwo) Commune 2 478 County

Bardziej szczegółowo

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Samorządowa jednostka organizacyjna Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Institute for Territorial Development / Climate-Kic 1 PRZEMYSŁAW MALCZEWSKI LOWER SILESIA COORDINATOR OF REGIONAL ACTIVITY AFFILIATED

Bardziej szczegółowo

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Portal Klimatyczny Ko³obrzeg www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Ko³obrzegu widz¹c koniecznoœæ zmiany wizerunku oraz funkcjonalnoœci turystycznej

Bardziej szczegółowo

POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY PN-EN ISO 9001:2009/AC. Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością Wymagania. listopad 2009 ICS 03.120.

POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY PN-EN ISO 9001:2009/AC. Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością Wymagania. listopad 2009 ICS 03.120. POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY ICS 03.120.10 PN-EN ISO 9001:2009/AC listopad 2009 Wprowadza EN ISO 9001:2008/AC:2009, IDT ISO 9001:2008/AC1:2009, IDT Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market Dzień dobry Good morning Hyvää huomenta Buenos dĺas Projekt Partnerski Grundtviga Spotkanie w Katowicach 26-29 Listopad 2013 Grundtvig partnership project Kick off meeting in Katowice 26 29 November 2013

Bardziej szczegółowo

Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia emerytalnego

Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia emerytalnego Zarządzanie Publiczne, 4(16)/2011, s. 95 118 Kraków 2012 Published online June 29, 2012 Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

Privacy policy. Polityka prywatności. www.wochen-office.com. office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473

Privacy policy. Polityka prywatności. www.wochen-office.com. office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473 Privacy policy Polityka office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473 registration / correspondence address: 05-850 Ożarów Mazowiecki ul. Dmowskiego 70A/37 Polska / Poland The personal / business

Bardziej szczegółowo

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013 Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL June 2013 KEY FACTS ON THE SECTOR KEY FACTS ON THE SECTOR 110 000 No. of employees in foreign capital BPO/ITO, SSC and R&D centres

Bardziej szczegółowo

SATISFACTION WITH LIFE OF PEOPLE PARTICIPATING IN CLASSES OF THE UNIVERSITY OF THE THIRD AGE FUNCTIONING IN KUJAWSKO-POMORSKIE PROVINCE

SATISFACTION WITH LIFE OF PEOPLE PARTICIPATING IN CLASSES OF THE UNIVERSITY OF THE THIRD AGE FUNCTIONING IN KUJAWSKO-POMORSKIE PROVINCE DOI: http://dx.doi.org/10.12775/mbs.2014.030 Medical and Biological Sciences, 2014, 28/4, 25-29 ORIGINAL ARTICLE / PRACA ORYGINALNA Anna Grzanka-Tykwińska 1, Małgorzata Chudzińska 2, Kornelia Kędziora-Kornatowska

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information:

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information: AT 1 KOMUNIKAT 2 The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry Conference information: AT 1 PLACE OF CONFERENCE Address: ACH - DS "Krakowiak" 30-150 Kraków

Bardziej szczegółowo

Metropolization : Local Development and Government in Poland

Metropolization : Local Development and Government in Poland Metropolization : Local Development and Government in Poland Lydia COUDROY DE LILLE Université Lumière-Lyon 2 & Centre Géophile - Ecole Normale Supérieure de Lettres et Sciences Humaines de Lyon OCDE-

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world PROGRAM Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie Tytuł projektu: My dream will change the world Państwa partnerskie: Hiszpania i Włochy Czas realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

Z-LOG-1070 Towaroznawstwo Commodity Studies. Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical)

Z-LOG-1070 Towaroznawstwo Commodity Studies. Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical) MODULE DESCRIPTION Z-LOG-1070 Towaroznawstwo Commodity Studies Module code Module name Module name in English Valid from academic year 2012/2013 MODULE PLACEMENT IN THE SYLLABUS Subject Level of education

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip)

Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip) Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip) Embeded systems Architektura układów PSoC (Cypress) Możliwości bloków cyfrowych i analogowych Narzędzia

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo