Perspektywy rozwoju gospodarczego wysp Uznam i Wolin

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Perspektywy rozwoju gospodarczego wysp Uznam i Wolin"

Transkrypt

1 UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMIKI USŁUG PUNKT WYKŁADOWY W ŚWINOUJŚCIU MICHAŁ FALIGOWSKI Perspektywy rozwoju gospodarczego wysp Uznam i Wolin Praca magisterska napisana pod kierunkiem Prof. dr hab. J. Perenca w katedrze Marketingu Usług Szczecin Świnoujście, styczeń 2002

2 Oświadczam, że przedkładaną pracę magisterską napisałem samodzielnie. Oznacza to, że przy pisaniu pracy poza niezbędnymi konsultacjami nie korzystałem z pomocy innych osób, a w szczególności nie zlecałem opracowania rozprawy lub jej części innym osobom, ani też nie odpisywałem tej rozprawy lub jej części od innych osób. Jednocześnie przyjmuję do wiadomości, że gdyby powyższe oświadczenie okazało się nieprawdziwe, decyzja o wydaniu mi dyplomu zostanie cofnięta. Michał Faligowski 2

3 SPIS TREŚCI WSTĘP 4 1 POTENCJAŁ ORAZ OCENA POZIOMU ROZWOJU WYSP UZNAM I WOLIN GEOGRAFIA, GEOLOGIA I HISTORIA REGIONU POTENCJAŁ GOSPODARCZY WYSP UZNAM I WOLIN SZCZEGÓLNE PREDYSPOZYCJE UJŚCIA ODRY DO ROZWIJANIA PRZEMYSŁU TURYSTYCZNEGO MOŻLIWOŚCI DALSZEGO ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO PERSPEKTYWY ZMIAN W GOSPODARCE REGIONU TURYSTYKA EKOLOGIA 77 3 WPŁYW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ NA SYTUACJĘ GOSPODARCZĄ WYSP UZNAM I WOLIN WSPÓŁPRACA TRANSGRANICZNA W REGIONIE WYSP UZNAM I WOLIN INTEGRACJA W RAMACH REGIONU UZNAM WOLIN: STAN OBECNY, ZAGROŻENIA I SZANSE. 107 WNIOSKI 119 BIBLIOGRAFIA 122 3

4 WSTĘP U progu trzeciego tysiąclecia region wysp Uznam Wolin znalazł się w bardzo ciekawej sytuacji gospodarczo politycznej. Jest to, bowiem jedyny wyspiarski rejon Europy, podzielony pomiędzy dwa narody, na którym nie toczą się żadne konflikty zbrojne. Ten transgraniczny region, należący po części do Niemiec członka Unii Europejskiej oraz Polski państwa pretendującego do bycia od 2005 roku członkiem tejże organizacji stanął przed niebywałą szansą stania się jednym z najważniejszych gospodarczo miejsc Europy. Współcześnie coraz powszechniejszym staje się twierdzenie o zastępowaniu Europy Państw Europą Regionów. Dzięki sile różnorodności obu narodów zamieszkujących region Uznam Wolin, ich kultur i doświadczeń region ten ma dużą szansę na dynamiczny rozwój. Jednym z ważniejszych argumentów za, jest niezwykle korzystna renta geograficzna. Dzięki niej region wysp może zmienić swój status zaścianka Europy. Leżąc na skrzyżowaniu osi północ południe, pomiędzy rozbudowującymi się aglomeracjami Berlina i tworzącym się dwumiastem Kopenhaga Malmö, a także osi wschód zachód, pomiędzy trójmiastem i aglomeracją wielkiej szansy Królewcem z jednej strony oraz Hamburgiem z drugiej region Uznam Wolin stać się może pomostem jednoczącym Europę. To stało się możliwe jednak dopiero teraz, w obliczu jednoczenia się Europy. W przeszłości obszar ten był teatrem licznych wojen. Ścierały się tu wpływy polskie, niemieckie, duńskie, szwedzkie, francuskie i rosyjskie. Krwawe boje toczyli tu Prusacy ze Szwedami, a przez bez mała 200 lat postrach siali wikingowie. 4

5 Po kolejnym, krótkim okresie stabilizacji i rozwoju na przełomie XIX i XX wieku region został zdewastowany działaniami II wojny światowej i podzielony sztuczną granicą między Polskę i Niemcy, przecinającą naturalne szlaki komunikacyjne, odcinającą stolicę regionu Świnoujście od jej zaplecza i licznych urządzeń warunkujących istnienie miasta. Region wysp znalazł się w 1945 w militarnej strefie przygranicznej, opanowanej częściowo przez JAR, co przez wiele lat uniemożliwiało jego zrównoważony i wielowarstwowy rozwój. Musiało minąć 45 lat, musiały zajść wielkie zmiany na politycznej mapie Europy, aby stanął na powrót przed szansą rozwoju. Celem niniejszej pracy było dogłębne, wielowątkowe przedstawienie obecnej sytuacji gospodarczej oraz wskazanie możliwych scenariuszy rozwoju sytuacji. Autor starał się także udowodnić tezę o bezwzględnej konieczności rozwijania właśnie tutaj sektora usług turystyki i czystych ekologicznie dziedzin przemysłu. Praca zbudowana jest z 3 części. Pierwszy rozdział to przedstawienie geograficznej budowy regionu i jego przeszłości, istniejący potencjał gospodarczy oraz szczególną rolę, jaką już w tej chwili odgrywa w regionie turystyka. W dalszej części autor starał się przedstawić możliwe tory, którymi podąży gospodarka regionu. Ostatnie fragmenty poświęcone są zbliżającej się integracji Polski z Unią Europejską oraz możliwym wpływom tegoż wydarzenia. Autor posiada 15 letnie doświadczenie pracy w branży turystycznej. Od roku 1991 związany jest regionem Uznam Wolin. Od roku 1993 posiada licencję przewodnika turystycznego i należy do międzyzdrojskiego Koła Przewodników PTTK Na Wyspach. 5

6 1 POTENCJAŁ ORAZ OCENA POZIOMU ROZWOJU WYSP UZNAM I WOLIN. 1.1 Geografia, geologia i historia regionu Położenie geograficzne, budowa geologiczna, klimat. Wyspy Uznam i Wolin to wyspy przybrzeżne, położone na Morzu Bałtyckim, pomiędzy Zalewem Szczecińskim a Zatoką Pomorską. Wyspa Wolin (o powierzchni 265 km²) oddzielona jest na zachodzie od Uznamia (powierzchnia 450 km²) cieśniną Świny, a od stałego lądu na wschodzie cieśniną Dziwny. Uznam na zachodzie od stałego lądu oddziela cieśnina Piany. Wyspa Wolin wraz z Wyspą Karsibór oraz archipelagiem około 40 wysepek wstecznej delty Świny i częścią Wyspy Uznam należą do Polski. Do Niemiec należy natomiast około 90% Wyspy Uznam oraz wyspy Ruden i Greifswalder Oie. Pod względem fizyczno geograficznym (Kondracki, 1994) obszar wysp Uznam i Wolin jest jednostką nazywaną mezoregionem (jednostką nadrzędną makroregionem jest Pobrzeże Południowobałtyckie). Wyróżniamy tutaj w zasadzie 3 typy rzeźby terenu. Są to: obszar młodej przybrzeżnej akumulacji morskiej i eolicznej (tzw. brama Świny ), wysoki wał morenowy kończący się nad morzem falezą (Grzywacz 115 m n.p.m. jest kulminacją na wyspie Wolin, a Góra Chełmska niem. Golm 60 m n.p.m. na wyspie Uznam), zgrupowania jezior. 6

7 Geologicznie obszar wysp jest stosunkowo młody. W rzeźbie badanego obszaru czytelne są dwie jednostki geologiczno geomorfologiczne: tj. wysoczyzna plejstoceńska Wysp Wolin i Uznam oraz holoceńska Brama Świny. Wysoczyznę obu wysp budują osady piaszczyste plateau kemowego o zróżnicowanej rzeźbie oraz piaski i żwiry wodnolodowcowe oraz gliny zwałowe zlodowaceń północnopolskich, środkowopolskich i południowopolskich. Osady plejstocenu zawierają porwaki wieku kredowego; były one przedmiotem eksploatacji. Za najstarsze osady plejstoceńskie w Bramie Świny uznano piaski różnoziarniste z mułkami podścielające glinę zwałową zlodowacenia południowopolskiego. Lądolód zlodowacenia południowopolskiego osadził również gliny zwałowe, które zachowały się w formie osadów wypełniających obniżenie podłoża lub ich rezydua. Kry kredowe występujące w Wapnicy, Wicku i Trzciągowie na wyspie Wolin do 1925 r. eksploatowane były jako surowce do wyrobu cementu. Są to wapienie margliste, margle i margle ilaste, obecnie w znacznym stopniu wyeksploatowane. Na ukształtowanie obecnej rzeźby terenu zasadniczy wpływ miało zlodowacenie północnopolskie. Lądolód z tego okresu osadził w obniżeniach gliny zwałowe moreny dennej, a na wysoczyźnie szereg form pochodzenia szczelinowego tworzących plateau kemowe. Gliny zwałowe moreny dennej występują w postaci płatów i soczew miąższości około 10 m, są silnie piaszczyste z dużą ilością otoczaków. Piaski wodnolodowcowe ze żwirem plateau kemowego występują w licznych odsłonięciach są dobrze widoczne w klifie morskim oraz w Wapnicy. Na początku holocenu rozpoczęły się procesy torfotwórcze i eoliczne. Torfy takie znane są z dna Zalewu Szczecińskiego, jak i z obszaru dzisiejszego lądu, np: torfowisko Świdne Bagno w Świnoujściu. Stopniowe wycofywanie się morza po transgresji litorynowej ku północy powodowało rozwój mierzei z ciągami wydm pokrywających obecnie znaczną część obniżenia Świny. Zmiana linii brzegowej od strony morza otwartego 7

8 spowodowała intensywne niszczenie klifu morskiego. Brzeg ten cofnął się zapewne o kilka kilometrów i cofa się nadal, średnio 1 metr na rok. Jednocześnie zaznacza się przyrost lądu w strefie delty wstecznej w obniżeniu Świny. Osady czwartorzędu podścielone są osadami mezozoicznymi, występującymi na zmiennej wysokości w stosunku do poziomu morza od 70,0 m poniżej poziomu morza do 15,0 m nad poziom morza. Poniżej osadów kredy i jury stwierdzono występowanie osadów triasu oraz permu (czerwonego spągowca i cechsztynu) 1 Klimat należy generalnie do najłagodniejszych na Pomorzu Zachodnim. Tworzy on znaczne różnice pogodowe nad samymi wyspami. Nad morzem jest na przykład słonecznie i upalnie, w głębi pochmurnie, a nad Zalewem Szczecińskim rzęsiste opady. Dzięki wpływom morza i Zalewu Szczecińskiego przedwiośnie zaczyna się tutaj w ostatnich dniach lutego, wiosna po 5 kwietnia, lato na początku drugiej dekady czerwca, jesień w pierwszych dniach września, przedzimie po 10 listopada, zaś zima bywa w połowie stycznia. Jak widać właśnie tutaj zima jest najkrótsza w Polsce od 40 do 60 dni. Niewiele jest także nocy przymrozkowych (łącznie z zimowymi 90 95), a śnieg zalega najwyżej 40 dni. Temperatura powietrza w styczniu wynosi przeciętnie 0,6 C, a w lipcu 17,7 C. Sporo, bo jest dni bardzo wietrznych, wiele jednak jest dni wybitnie pogodnych. 2 1 za Studium Gminy Międzyzdroje praca zbiorowa. Publikacja w internecie. Adres: ( ). 2 Woliński Park Narodowy wydawca: Woliński Park Narodowy, Jacek Jóźwiak, Międzyzdroje

9 1.1.2 Historia. I. Okres do 1945 roku. Najstarsze ślady działalności człowieka na obszarze wysp Uznam i Wolin pochodzą z okresu neolitu ( p.n.e.) 3. Odkrycia archeologiczne potwierdzają również istnienie na badanym terenie osadnictwa ze wszystkich późniejszych epok: brązu, żelaza, okresu wpływów rzymskich i wędrówki ludów. Najwięcej spośród odkrytych pozostałości działalności człowieka z tych odległych wieków dotyczy okresu słowiańskiego (VII XII w.), kiedy to osiadłe na tym terenie plemię Wolinian przyczyniło się do rozwoju licznych osad z głównym ośrodkiem życia plemiennego w Wolinie. W X w., jak pisał kronikarz Adam Bremeński Wolin był największym miastem w Europie. W roku 967 całe Pomorze, a więc także wyspy Uznam i Wolin zostały przyłączone do Polski. Potem do czasów wymarcia książęcej dynastii Gryfitów obszar ten wchodził w skład zjednoczonego bądź podzielonego Księstwa Pomorskiego. Wykształciły się wtedy następujące ośrodki miejskie: Wolin (od 1140 roku stolica biskupstwa pomorskiego, w 1278 roku nadanie lubeckich praw miejskich - Barnim I, od 1365 roku także członek hanzy), Kamień Pomorski (nie leży na badanym terenie, ale miał na niego bezpośredni wpływ, obie wyspy podlegały Kamieniowi jako siedzibie książęcej, później biskupiej; w 1274 r. nadanie lubeckich praw miejskich - Barnim I), Uznam (niem. Usedom do XVII w. jedyne miasto na wyspie Uznam, lubeckie prawa miejskie otrzymał w 1298), Wołogoszcz (niem. Wolgast pierwotnie miasto położone było na wyspie na cieśninie Piany, lubeckie prawa miejskie nadał mu w 1259 roku książę Bogusław IV. W latach i później ponownie miasto to było stolicą księstwa Wołogoskiego). 3 Gmina Wolin Katalog Zabytków Pomorza Zachodniego Kazimiera Kalita Skwirzyńska; wydawca: Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków; Szczecin

10 Jak wynika z zachowanych dokumentów z okresu XIII XV w. w większości ziemia uprawna i wszystkie lasy należały do posiadłości książęcych, zarządzanych przez kasztelanów, a następnie zarządców rezydujących w Wolinie i Wołogoszczy. Pozostała część ziem należała do zakonów, biskupstwa, rycerstwa i miast. Po wprowadzeniu reformacji w 1534 r. dawne dobra kościelne i zakonne włączone zostały do dóbr książęcych, a po wygaśnięciu dynastii przejęte przez domeny państwowe, który to typ własności był w tym rejonie dominujący. Po wielkich przemianach politycznych w tym regionie Europy: zakończeniu wojny XXX letniej, pokoju westfalskim, połączeniu się Prus i Brandenburgii w cesarstwo Prus, wojnie północnej doszło w roku 1721 do podpisania pokoju w Nystad (południowo zachodnia Finlandia). W jego wyniku Prusy objęły w swe posiadanie prawie całość Pomorza ze Szczecinem, jednak bez najważniejszego jak do tej pory przejścia do Bałtyku cieśniną Piany. Dlatego też cesarz Prus Fryderyk Wielki zdecydował się na budowę na wyspie Uznam, nad Świną, dużego portu handlowego i bazy marynarki wojennej. Budowa trwała z przerwami ponad 100 lat. Powstały falochrony, nabrzeża, stocznia miejska, najwyższa nad Bałtykiem latarnia morska, umocnienia brzegowe. W 1880 roku ukończono budowę Kanału Piastowskiego (niem. Kaiserfahrt), pogłębiono Świnę i wybagrowano tor wodny przez Zalew Szczeciński i ujście Odry do Szczecina.. Równolegle, wraz z rozwojem portu powstało i rozwijało się miasto Swinemünde (Świnoujście prawa miejskie w 1765 r.). Najbardziej reprezentacyjne budynki usytuowane były wzdłuż nabrzeża. Mieściła się tu między innymi siedziba kapitanatu portu i stacja pilotów portowych. Powstał także port wojenny, a u północnego ujścia Świny do morza wybudowano szereg umocnień, które jak np. Fort Anioła (niem. Engelsburg) stanowią teraz atrakcję 10

11 turystyczną. Dynamicznie zwiększała się liczba mieszkańców Świnoujścia od 661 w roku 1756, przez 2077 w 1792 r. aż po w Powoli Świnoujście stawało się też centrum gospodarczym regionu wysp Uznam i Wolin. Dla podkreślenia tegoż w roku 1815 ustanowiono odrębną jednostkę administracyjną o nazwie Kreis Usedom Wollin w randze powiatu z siedzibą starostwa w Świnoujściu. Poważnie do wzrostu znaczenia miasta przyczyniło się wybudowanie w 1876 roku przez Kolej Berlińsko Szczecińską dwutorowego połączenia kolejowego z Berlinem przez Angermünde Ducherow (wkrótce potem także z Wolinem 1892 i Heringsdorfem ) i lotniska (lot inauguracyjny z Berlina miał miejsce w 1927). Na początku XIX wieku pojawiła się w sferach arystokratycznych i mieszczańskich moda na wyjazdy do wód. Ze względu na niewielką odległość od Berlina, coraz szybsze i wygodniejsze sposoby podróżowania i zmianę przyzwyczajeń obszar nadmorskiej części wysp Uznam i Wolin zaczął stawać się przede wszystkim ośrodkiem rekreacyjnym i wypoczynkowym nazywanym Badewanne Berlins (kąpielisko Berlina). Rysunek 1:1 Widok na plażę i dom zdrojowy około roku Źródło internet, adres: ( ) 11

12 Pierwsi wczasowicze do Świnoujścia dotarli w roku Równolegle rozwijały się pozostałe ośrodki wczasowo uzdrowiskowe na obu wyspach: Uznam: Heringsdorf (1825), Koserow (1846), Zinnowitz (1851), Ahlbeck (1852), Zempin (1895), Karlshagen (1896), Bansin i Kölpinsee (1897) oraz Ückeritz i Trassenheide (1900). Wolin: Misdroy (obecnie Międzyzdroje ), Dievenow (obecnie Dziwnów 1828), Ostswine (ob. Warszów dzielnica Świnoujścia ), Lebbin (ob. Lubiń 1932) Dzięki wielkim inwestycjom w Świnoujściu powstała widoczna po dzień dzisiejszy dzielnica uzdrowiskowa. Aby stawić odpór konkurencji miasto inwestowało w pozostałą infrastrukturę. Wybudowano, więc molo, kąpieliska (Herrenbad, Frauenbad i Familienbad), korty tenisowe, kompleks boisk, muszlę koncertową, ogród różany i park uzdrowiskowy. Liczba gości powiększała się z roku na rok (patrz tabela 1-1). Rok Liczba kuracjuszy Tabela 1-1, Zestawienie liczby kuracjuszy w Świnoujściu w latach przed II wojną światową. Źródło: Henryk Lesiński, Z dziejów wyspy Wolin i Świnoujścia, Szczecin 1973, s. 175 Podobnie działo się w pozostałych miejscowościach. Najczęściej zalążkiem ich powstania była wioska rybacka nad morzem (Międzyzdroje, Ahlbeck), wioska rybacka nad zalewem rozwijająca się już jako uzdrowisko w kierunku morza (Ückeritz, Koserow) lub jak w przypadku Heringsdorfu 4 Za Pommern Wegweiser durch ein unvergessenes Land Johannes Hinz; wydawca: Bechtermünz Verlag, Augsburg

13 miejscowość powstała jako wczasowisko uzdrowisko. Przeprowadzono w tychże miejscowościach szereg inwestycji. Pobudowano domy zdrojowe, promenady, kąpieliska, czy wreszcie mola, pomiędzy którymi kursowały łodzie motorowe, będące najszybszym środkiem transportu pomiędzy wyspami. Kuracjusze stali się znaczącym potencjałem (patrz tabela 1-2) na wyspach. Miejscowość Liczba wczasowiczów w roku 1910 Ahlbeck Bansin Heringsdorf Karlshagen Koserow Koddin - Kölpinsee 170 Trassenheide 169 Ückeritz 904 Zempin Zinnowitz Tabela 1-2. Liczba kuracjuszy na wyspie Uznam w roku Za Pommern Wegweiser durch ein unvergessenes Land Johannes Hinz; wydawca: Bechtermünz Verlag, Augsburg Opracowanie własne. Świnoujście jako stolica powiatu rozwijało się i zmieniało swój charakter najszybciej. Powstał teatr, kilka szkół, muzeum regionalne, szpital miejski, poczta i gazownia. W 1869 wprowadzono na głównych ulicach oświetlenie gazowe, które w 1885 zostało zastąpione elektrycznym. W 1910 roku oddane zostały do użytku urządzenia wodno kanalizacyjne. Rozwinął się handel detaliczny i rzemiosło nastawione na obsługę przyjezdnych. Przeważały małe przedsiębiorstwa zatrudniające do 50 robotników. Największymi pracodawcami w powiecie były zakłady wapiennicze i wytwórnie materiałów budowlanych w Wapnicy i Lubiniu, zatrudniający 13

14 łącznie 272 osoby 5, w dalszej kolejności porty w Świnoujściu, Wołogoszczy i Wolinie, stocznie w Świnoujściu i Wołogoszczy, przemysł spożywczy (mleczarnie w Wolinie, Uznamiu, Świnoujściu i Wołogoszczy, browary w Świnoujściu i Uznamiu), odzieżowy, drzewny (11 tartaków i jedna fabryka mebli), rolnictwo i rybołówstwo. Tereny wyspy Wolin i Uznam stanowiły ważny rejon militarno - ekonomiczny w systemie obronnym III Rzeszy. I tak: Świnoujście było bardzo silnie ufortyfikowane. Tutaj mieściła się największa baza morska niemieckiej floty wojennej, zatrzymywały się okręty wszystkich klas w celu odbycia remontów, zabrania zaopatrzenia. Ludność Świnoujścia na przełomie 1944/45 liczyła około mieszkańców, z czego 50% stanowili żołnierze 6. w pobliżu Lubinia znajdowała się cementownia o znaczeniu strategicznym, w lesie obok Ognicy funkcjonowała fabryka torped, w Zalesiu trwały prace nad konstruowaniem V-3, działa o długości 126 m, na Białej Górze znajdowała się oficerska szkoła artylerii, w Dziwnowie stacjonowała duża ilość wodnosamolotów, w Peenemünde produkowano tajną broń V-1 i V-2. Wyspa Uznam podzielona była na strefy bezpieczeństwa, do której wstęp miały tylko wtajemniczone osoby. W związku z powyższym jest zrozumiałe, że cały ten obszar stanowił ważny cel dla lotnictwa amerykańskiego, brytyjskiego i radzieckiego. Dlatego też był wielokrotnie przez nie bombardowany. Najsilniejszym był nalot lotnictwa alianckiego na Świnoujście i Peenemünde. Bombardowanie trwało około 3 godzin, brało w nim udział około 5 Henryk Lesiński, Z dziejów wyspy Wolin i Świnoujścia, Szczecin 1973, s Marian Antas, Wyzwolenie Ziemi Wolińskiej, Szczecin 1973, s

15 200 samolotów. Bomby zniszczyły 864 budynki (55% ogólnej zabudowy miasta). Pod gruzami i w wyniku wybuchów zginęło około osób. II. Okres po II wojnie światowej (po 1945 r). Wyspy Uznam i Wolin zostały zajęte przez Armię Czerwoną w maju 1945 roku. Świnoujście zostało zdobyte 5-ego maja 1945 roku w wyniku jednoczesnego uderzenia 2 i 19 armii 2 Frontu Białoruskiego, jako ostatnie miasto na terenie Polski. Postanowienie o przyłączeniu Świnoujścia i Wyspy Wolin do Polski zostało sformalizowane przez Wielką Trójkę na Konferencji Poczdamskiej ( ) i w Szwerinie Meklenburskim ( ). Oficjalne przejęcie Obwodu Uznam Wolin przez Pełnomocnika Rządu RP nastąpiło w dniach Pozostała część wyspy Uznam została włączona najpierw do radzieckiej strefy okupacyjnej i od momentu powstania, czyli do NRD. Po zakończeniu działań wojennych obszar wysp był w tragicznym stanie. Zasiedlanie nowo powstałego po polskiej stronie regionu powiatu Wolińskiego, rozwój przemysłu (w tym jakże ważnej turystyki) były bardzo utrudnione. Sytuacja najgorzej wyglądała w Świnoujściu i Wolinie, gdzie większość budynków była zniszczona, kanał Świny zablokowany był wrakami statków, sprawa nowej granicy polsko niemieckiej (na przestrzeni 10 lat po zakończeniu wojny trzykrotnie wędrowała ona przesuwając się z zachodu na wschód) była bardzo niepewna, a i wieści o panoszących się Rosjanach (Armia Radziecka stacjonowała nieprzerwanie w Świnoujściu do 1993 roku) niezbyt zachęcające do przybywania i mieszkania tutaj. 15

16 Mimo zniszczeń stosunkowo szybko podjęte zostały próby wznowienia działalności turystyczno uzdrowiskowej w Świnoujściu i Międzyzdrojach. W 1946 roku przybył do Świnoujścia dyr. Bolesław Motyl usiłując zorganizować uzdrowisko. Na wskutek podzielenia miasta przez Rosjan na część polską (centrum) i radziecką (dzielnica nadmorska) okazało się to niemożliwe. Nieco inaczej sytuacja wyglądała w Międzyzdrojach 7. Bezpośrednio po wyzwoleniu Międzyzdroje miały najmniejszy odsetek wyludnienia, miejscowość liczyła wówczas 4000 mieszkańców. Byli to przeważnie ludzie starsi, kobiety i dzieci. Ludność ta została wysiedlona do Niemiec w latach Zniszczenia wojenne w miasteczku nie były wielkie. Spośród 675 budynków istniejących tu w 1939 roku, 561 nadawało się do zamieszkania w 1946 roku. Poważnie zniszczona była jedynie linia kolejowa, wskutek czego Międzyzdroje wraz z całą wyspą były odcięte od lądu stałego. Linię kolejową odbudowano dopiero w 1948 roku. Podczas spisu ludności przeprowadzonego w lutym 1946 (z uwzględnieniem ludności niemieckiej) dotychczasowa wieś uznana została za miasto. W marcu 1946 roku kierownik referatu samorządowego wolińskiego starostwa polecił wykonać pieczęć magistratu i odtąd Międzyzdroje stały się miastem. Odbudowa, a właściwie reaktywowanie miasta wiązało się od początku ściśle z jego wczasowo uzdrowiskową funkcją. W 1946 roku powstał Państwowy Zarząd Uzdrowisk i Kąpielisk a w latach działała Komisja Uzdrowiskowo Wczasowa mająca za zadanie zadbać o prawidłowy rozwój miasteczka. W 1951 roku powstało Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej. Zaczęto remontować i odtwarzać istniejącą sieć usług. W owym trudnym dla miasta okresie nie powstawały żadne nowe realizacje. 7 Za Studium Gminy Międzyzdroje praca zbiorowa. Publikacja w internecie. Adres: ( ). 16

17 Starano się reaktywować funkcje w obiektach istniejących. Sporo z nich wymagało przeprowadzenia prac remontowych. Późniejszy etap prac to budowa obiektów nowych. Niestety w żadnym okresie prowadzenia prac związanych z rozwojem przestrzennym miasteczka nie posłużono się pierwszym powstałym planem jego zagospodarowania. Pozwoliłoby to zapewne na uniknięcie wielu rażących błędów w strukturze architektonicznej miejscowości i pozwoliło na bardziej harmonijną egzystencję obiektów historycznych ze współcześnie tworzonymi. W latach sześćdziesiątych poczyniono w Międzyzdrojach poważne inwestycje budowlane i odremontowano znaczną cześć domów głównie przy promenadzie nad brzegiem morza. Odbudowano molo likwidując przeszklony o żelaznej konstrukcji pasaż. Na mocy Uchwały Rady Ministrów Nr 152/58 z dnia zorganizowano w Świnoujściu uzdrowisko o 150 miejscach. Dokonano oględzin dwóch słonych źródeł solankowych i przejęto 6 budynków. Wkrótce zwiększono liczbę miejsc do 500. Zgodnie z Zarządzeniem Ministra Zdrowia z uzdrowisko usamodzielniono tworząc PP Uzdrowisko Świnoujście (oficjalna data to ) i z tą chwilą zaczęła się jego odbudowa. W późniejszym okresie przedsiębiorstwo się bardzo rozwinęło, na jego potrzeby zaadaptowano kilka budynków także w Międzyzdrojach. W szczytowym okresie przyjmowało jednorazowo do kuracjuszy na turnus. Po likwidacji kontrolowanych przez WOP wiz wjazdowych na wyspę Wolin oraz ustąpienia wojsk sowieckich z dzielnicy uzdrowiskowej (w wyniku nacisków opinii publicznej i na mocy porozumienia międzypaństwowego w trzech etapach baza wojsk radzieckich została wyprowadzona z dzielnicy nadmorskiej do części pomiędzy koszarami i granicą. Praktycznie już w marcu 1957 roku ówczesny I Sekretarz KP PZPR Rajmund Rybiński odzyskał od 17

18 dowództwa bazy sowieckiej pierwszych 12 budynków w pierwszym kwartale przy promenadzie. Ogółem do dnia 19 kwietnia 1962 przejęto 164 budynki 8 ). Zaczął się gwałtowny rozwój wczasów zakładowych. W Świnoujściu, Międzyzdrojach, Wisełce, Międzywodziu, Dziwnowie zakłady pracy wydzierżawiały początkowo budynki wczasowe, w okresie późniejszym budowały własne. W kwietniu 1957 roku rozpoczęło działalność koło PTTK w Świnoujściu, które po otrzymaniu lokalu przy ul. Armii Czerwonej 2 (obecnie Armii Krajowej) pełniło rolę informacji turystycznej, a jednocześnie zarządzało przystanią kajakową nad Starą Świną. Później powstają: ORBIS (1964) i POMERANIA. W marcu 1958 roku ukazało się pierwsze wydanie pierwszego miejscowego przewodnika turystycznego: Międzyzdroje i okolice autorstwa Czesława Piskorskiego. W celu uatrakcyjnienia pobytu turystów odbywają się imprezy rozrywkowe i kulturalne. Na uwagę zasługują tutaj: Festiwal Artystyczny Młodzieży Akademickiej FAMA w Świnoujściu. Ogólnopolski Przegląd Piosenki Morskiej WIATRAK w Świnoujściu. Festiwal Chórów i Pieśni Chóralnej w Międzyzdrojach. 15 marca 1960 roku utworzono z terenów leśnych okalających Międzyzdroje od wschodu i południa Woliński Park Narodowy o powierzchni ok ha. Ten ciekawie ukształtowany teren leśny z bogactwem rzadkich okazów fauny i flory zawsze stanowił miejsce częstych tras spacerowych, tak dla mieszkańców jak i pensjonariuszy kurortu. Objęty ścisłą ochroną stał się przedmiotem badań studialnych Wolińskiego Muzeum mieszczącego się na Wzgórzu Przyjaźni w Międzyzdrojach. 8 mgr A. Wroński, Uzdrowiska, wczasy i turystyka, Świnoujście XII

19 Celem reaktywowania połączeń tzw. białej floty w styczniu 1957 roku powstało PPT Żegluga Szczecińska, zajmujące się przewozem i obsługą pasażerów i ładunków na dolnej Odrze 9. Dnia wznowiono sezonową komunikację promową na linii Świnoujście Ystad. W latach 60-ych i 70-ych wyremontowano i wybudowano całą sieć dróg w powiecie Wolińskim. Nastąpiła m.in. pełna modernizacja polskiego odcinka drogi międzynarodowej E-14 z Triestu do Sztokholmu (po zmianach w 1992 roku droga ta ma oznaczenie E-65). Przywrócono a następnie całkowicie zmodernizowano linię kolejową Szczecin-Dąbie Świnoujście Port oraz uruchomiono wszystkie pozostałe połączenia kolejowe Rozwój przemysłu. Przemysł rozwijano jednak tylko w stolicy regionu. Były to sztandarowe budowy socjalizmu. W związku z planowaną rozbudową portu włączone do Świnoujścia zostaje całe prawobrzeże 10 i zamienione na dzielnicę stricte przemysłową. Powstają tam: port (Świnoport II) baza PPDiUR Odra Morska Stocznia Remontowa ( ) duża towarowa stacja kolejowa poprzez wejście do eksploatacji nowych promów morskich (Gryf, Skandynawia i następne) rozszerza swą działalność terminal. 9 statki białej floty tylko w roku 1970 przewiozły około 5,5 mln pasażerów (przede wszystkim na trasie Szczecin Świnoujście) i pływały bez przerwy od kwietnia do listopada. Były to jednostki na owe czasy nowoczesne statki typu Lilla Weneda (200 miejsc) i wodoloty Kometa (100 miejsc) za: Tadeusz Makowski, Komunikacja, Szczecin 1973, s Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia

20 Rozwój gospodarczy Polski ma swoje bezpośrednie przełożenie na rozwój turystyki. W okresie liczba turystów zwiększa się czterokrotnie. W tych latach przeważa tzw. turysta masowy, kierowany na wypoczynek przez macierzysty zakład pracy. Prowadzi to do nadmiernej ilości przyjazdów turystów w okresie lipiec sierpień i związanych z tym trudnościami aprowizacyjnymi i transportowymi oraz prawie całkowitym niewykorzystaniem bazy noclegowej w pozostałym okresie. Dotyczy to wszystkich kurortów regionu ale w szczególności Międzyzdrojów (tutaj liczba miejsc noclegowych w 1985 roku sięgnęła , co okazało się także niewystarczające) i Świnoujścia. Po likwidacji powiatów i utworzeniu nowych 49 województw w latach do Świnoujścia przyłączono Międzyzdroje wraz z miejscowościami Wapnica, Zalesie i Lubin. Dzięki temu na jedną dekadę Świnoujście stało się pod względem powierzchni drugim, co do wielkości miastem w Polsce. Działania te prowadzone były zgodnie z ówczesną koncepcją budowy wielkiego portu, miasta i uzdrowiska na zachodniej rubieży PRL. Zgodnie z tymi planami wyspa Uznam miała być połączona groblą poprzez Zalew Szczeciński z miejscowością Nowe Warpno, pod Świną prowadzić miał tunel, port zajmować miał całe prawobrzeże (Chorzelin, Warszów, Ognicę i Karsibór) a sypialnią dla Świnoujścia stać się miał oddalony o bez mała 30 km Wolin. Dlatego też w Recławiu pod Wolinem powstawała nigdy nie ukończona fabryka domów. Pod koniec lat siedemdziesiątych gospodarka PRL załamała się i nastąpił regres gospodarczy. Pierwszym zwiastunem zmian gospodarczych było powstanie nowoczesnego przedsiębiorstwa hotelarskiego w Międzyzdrojach. Tamże firma ILBAU w roku 1991 wybudowała czterogwiazdkowy hotel o nazwie AMBER BALTIC, należący do austriackiej sieci VIENNA INTERNATIONAL. W ślad za tą inwestycją powstało (należące do tej samej 20

21 firmy) jedno z pierwszych w Polsce i największe w Europie Środkowej pole golfowe. W latach 90-ych zaszło w całej gospodarce regionu cały szereg zmian. Rozpoczął się olbrzymi wzrost przyjazdów turystów z Niemiec, jednocześnie w wyniku likwidacji funduszów socjalnych zakładów pracy (a także całych zakładów pracy) zanikły prawie tzw. wczasy zakładowe, wiele byłych ośrodków wczasowych zostało sprywatyzowanych. W Świnoujściu powstał w pobliżu granicy bazar, będący drugim, co do wielkości pracodawcą w mieście. W tym samym czasie olbrzymie kłopoty przeżywać zaczął przemysł morski ODRA w zasadzie przestała istnieć, większość polskich statków pływa pod obcymi flagami, MSR i port przeżywają kłopoty. W niemieckiej części regionu oprócz zniszczeń wojennych najważniejszym problemem w pierwszych latach po wojnie była znaczna ilość uchodźców z terenów Polski i Czechosłowacji (ich liczba w Meklemburgii Przedpomorzu w listopadzie 1945 roku sięgnęła 1,4 mln osób 11 ) oraz znacząca liczba garnizonów radzieckich, zajmujących się przede wszystkim pobieraniem kontrybucji wojennych. W latach 1945 do 1956 przeprowadzono masowo zakrojoną akcję nacjonalizacji całego majątku. Najpierw na fali denazyfikacji, później wprowadzania socjalistycznego stylu gospodarki. Na wsi pojawiły się LPG odpowiedniki polskich PGR, w miastach i miasteczkach wszystkie zakłady pracy zostały upaństwowione. W okresie stabilizacji w latach 60-ych głównym kurortem na wyspie Uznam stał się Heringsdorf. Turystyka była jednak utrudniona. Istniał całkowity 11 Pommern im Wandel der Zeiten Jan M. Piskorski, wydawca: Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin

Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej. Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r.

Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej. Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r. Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r. Informacje ogólne Liczba mieszkańców: około 40 tys. Wyspiarskie położenie. Przygraniczne

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Dojechać, dolecieć, dopłynąć 2015-05-21 14:00:09

Dojechać, dolecieć, dopłynąć 2015-05-21 14:00:09 Dojechać, dolecieć, dopłynąć 2015-05-21 14:00:09 2 W układzie międzynarodowym region zachodniopomorski ma ważne tranzytowe znaczenie. Krzyżują się tu połączenia międzynarodowe w układzie: północ - południe,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 6 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2006 r.

ZARZĄDZENIE Nr 6 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2006 r. ZARZĄDZENIE Nr 6 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2006 r. w sprawie określenia granic pasa technicznego na terenie gminy Międzyzdroje. Na podstawie art. 36 ust. 5 pkt 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

TRANSGRANICZNA WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

TRANSGRANICZNA WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO TRANSGRANICZNA WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Szczególne położenie geopolityczne Województwa Zachodniopomorskiego: usytuowanie nad brzegiem Morza Bałtyckiego bliskość zachodniej

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla województwa zachodniopomorskiego w latach 2007-2015

Fundusze unijne dla województwa zachodniopomorskiego w latach 2007-2015 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO www.mrr.gov.pl tel. 022 461 31 45 media@mrr.gov.pl faks 022 461 33 10 Fundusze unijne dla województwa zachodniopomorskiego w latach 2007-2015 W latach 2007-2015 do województwa

Bardziej szczegółowo

Kiedy pytają nas o Szczecin..

Kiedy pytają nas o Szczecin.. Kiedy pytają nas o Szczecin.. W pierwszej kolejności mówimy o niezwykłych walorach naturalnych i położeniu miasta. Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin grudzień 2013 Co z tego wynika? Tworząc Nasze

Bardziej szczegółowo

najlepsza lokata w najlepszej lokalizacji

najlepsza lokata w najlepszej lokalizacji najlepsza lokata w najlepszej lokalizacji najlepsze miejsce przy plaży MIEJSCE miejsce Najszersza plaża w Polsce, zabytkowa dzielnica nadmorska, piękny stary Park Zdrojowy, port jachtowy to najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Priorität 1 39.205.256,42 33.318.141,00. Zweckverband Wasserversorgung und Abwasserbehandlung Insel Usedom. Gmina Miasto Świnoujście.

Priorität 1 39.205.256,42 33.318.141,00. Zweckverband Wasserversorgung und Abwasserbehandlung Insel Usedom. Gmina Miasto Świnoujście. Załącznik 1 Lista projektów zatwierdzonych w 2010 r. (podpisane umowy o dofinasowanie bądź wydane decyzje o przyznaniu dofinansowania) oraz partnerzy projektów Nr projektu Tytuł projektu Partnerzy projektu

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE BIURO GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO. mgr inż. arch. Piotr Kowalski

REGIONALNE BIURO GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO. mgr inż. arch. Piotr Kowalski REGIONALNE BIURO GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO mgr inż. arch. Piotr Kowalski SZCZECIN NA TLE REGIONU BAŁTYCKIEGO - DAWNIEJ SZCZECIN - HISTORIA MIASTA W SKRÓCIE VIII w. - na

Bardziej szczegółowo

Możliwości wykorzystania transportu szynowego w realizacji połączenia Szczecin Kamień Pomorski Dziwnówek - Dziwnów. dr inż. Arkadiusz Drewnowski

Możliwości wykorzystania transportu szynowego w realizacji połączenia Szczecin Kamień Pomorski Dziwnówek - Dziwnów. dr inż. Arkadiusz Drewnowski Możliwości wykorzystania transportu szynowego w realizacji połączenia Szczecin Kamień Pomorski Dziwnówek - Dziwnów dr inż. Arkadiusz Drewnowski Obsługa transportowa Przewoźnik kolejowy: spółka Przewozy

Bardziej szczegółowo

Wiedeń 2015-06-09 15:10:35

Wiedeń 2015-06-09 15:10:35 Wiedeń 2015-06-09 15:10:35 2 Wiedeń jest stolicą i największym miastem Austrii z 1,6 mln mieszkańców. Od lat to jedna z najzamożniejszych aglomeracji świata. Aglomeracja nad Dunajem leży we wschodniej

Bardziej szczegółowo

GRYFIA BIZNES PARK OD IDEI DO RZECZYWISTOŚCI. MS TFI Shipyards & Offshore Group

GRYFIA BIZNES PARK OD IDEI DO RZECZYWISTOŚCI. MS TFI Shipyards & Offshore Group GRYFIA BIZNES PARK OD IDEI DO RZECZYWISTOŚCI MS TFI Shipyards & Offshore Group MS TFI Shipyards & Offshore Group MS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych zarządza grupą trzech stoczni remontowych: Stocznią

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji. Adam Witek Wiceprezydent Elbląga. Urząd Miejski w Elblągu. www.elblag.eu

ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji. Adam Witek Wiceprezydent Elbląga. Urząd Miejski w Elblągu. www.elblag.eu ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 3 stycznia 1996 r. (Dz. U. z dnia 17 stycznia 1996 r.)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 3 stycznia 1996 r. (Dz. U. z dnia 17 stycznia 1996 r.) Dz.U.96.4.30 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 3 stycznia 1996 r. w sprawie Wolińskiego Parku Narodowego. (Dz. U. z dnia 17 stycznia 1996 r.) Na podstawie art. 14 ust. 7 i 10 ustawy z dnia 16 października

Bardziej szczegółowo

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU Położenie Nazwa lokalizacji Ul. Ceramiczna Ul. Szpitalna Miasto / Gmina Chełm Powierzchnia nieruchomości Powiat Województwo Maksymalna dostępna powierzchnia (w jednym kawałku)

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA MORSKA POLSKI 2013

GOSPODARKA MORSKA POLSKI 2013 dr Elżbieta Marszałek Wiceprezes Ligii Morskiej i Rzecznej Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu Wydz. Ekonomiczny w Szczecinie GOSPODARKA MORSKA POLSKI 2013 Artykuł oparty jest o materiały statystyczne, opracowane

Bardziej szczegółowo

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Marek Kubik p.o. Dyrektor Wydziału Obsługi Inwestorów i Biznesu Urząd Miasta Szczecin Szczecin, dnia 09.10.2014 r. Stolica Euroregionu

Bardziej szczegółowo

Budowa mostu na rzece Odrze w m. Brzeg Dolny wraz z drogami dojazdowymi

Budowa mostu na rzece Odrze w m. Brzeg Dolny wraz z drogami dojazdowymi Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013, priorytet

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa)

DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) ELBLĄG Strefa dobrych inwestycji Urząd Miejski w Elblągu Adam Witek Wiceprezydent Elbląga www.elblag.eu DOGODNE POŁOŻENIE(Trans europejska sieć transportowa) Elbląg leży na skrzyżowaniu krajowych dróg

Bardziej szczegółowo

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Niemcy - Poczdam Budynek z 1685 r, początkowo jako oranżeria a następnie stajnie

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE NAD RZEKAMI URBANISTYKA DOLIN RZECZNYCH

ŻYCIE NAD RZEKAMI URBANISTYKA DOLIN RZECZNYCH ŻYCIE NAD RZEKAMI URBANISTYKA DOLIN RZECZNYCH WROCŁAWSKIE FORUM ODRY -ROZMIESZCZENIE TERENÓW: MIESZKANIOWYCH, USŁUGOWYCH, REKREACYJNYCH UWARUNKOWANIA HISTORYCZNE Wrocław 1930 r. Wrocław 1938 r. Wrocław

Bardziej szczegółowo

Budowa kanału żeglugowego szansą dla rozwoju Elbląga

Budowa kanału żeglugowego szansą dla rozwoju Elbląga Budowa kanału żeglugowego szansą dla rozwoju Elbląga Witold Wróblewski Prezydent Miasta Elbląg Konferencja Budowa kanału żeglugowego Nowy Świat przez Mierzeję Wiślaną Elbląg, 7 kwietnia 2016 r. Elbląg

Bardziej szczegółowo

-------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------- Położenie miasta przy ważnej trasie komunikacyjnej Szczecin-Gdańsk (droga krajowa nr 6), w bliskiej odległości od przejść granicznych, portu lotniczego w Goleniowie oraz bazy promowej w Świnoujściu, jest

Bardziej szczegółowo

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski Wrocław, 13 maja 2010 Prospects in Dolnośląskie Inwestycje infrastrukturalne aglomeracji jako impuls do dalszego rozwoju gospodarczego nowe kierunki na regionalnym rynku Dariusz Ostrowski Czy inwestycje

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Odbudowa i modernizacja przystani żeglarskiej w miejscowości Lubczyna, gmina Goleniów. Prezentacja dla Rady Miejskiej, Goleniów, 25.02.2009 r.

Odbudowa i modernizacja przystani żeglarskiej w miejscowości Lubczyna, gmina Goleniów. Prezentacja dla Rady Miejskiej, Goleniów, 25.02.2009 r. Odbudowa i modernizacja przystani żeglarskiej w miejscowości Lubczyna, gmina Goleniów Prezentacja dla Rady Miejskiej, Goleniów, 25.02.2009 r. Cel główny projektu: Podniesienie atrakcyjności turystycznej

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020.

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. ANKIETA Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad opracowaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin

Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, rozwój przemysłu i turystyki oraz miasta Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin PLAN PREZENTACJI UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZESTRZENNEGO

Bardziej szczegółowo

Porty i przystanie jachtowe Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego

Porty i przystanie jachtowe Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego Porty i przystanie jachtowe Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 2013 Szczecin, 1 sierpnia 2011 r. Cele Programu Regionalnego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, czerwiec 2010 r. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2009 R. Na terenie województwa zachodniopomorskiego, według stanu na dzień

Bardziej szczegółowo

Okres transformacji ustrojowej Polski przyczynił się do niewielkich zmian w strukturze

Okres transformacji ustrojowej Polski przyczynił się do niewielkich zmian w strukturze Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego Administracja Senatu Berlina d/s Rozwoju Miasta Urząd Miasta Poznania Europejskie partnerstwo przestrzeni Wielkopolska - Poznań Berlin Brandenburgia Berlin,

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 5 Podstawowe i komplementarne dobra turystyczne dr inż. Jerzy Koszałka MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Dobro turystyczne Dobro lub zespół dóbr

Bardziej szczegółowo

Techniczne aspekty drogi wodnej Odra Dunaj na odcinku Kędzierzyn Koźle granica Republiki Czeskiej. Konferencja 28.06.2013 Kędzierzyn - Koźle

Techniczne aspekty drogi wodnej Odra Dunaj na odcinku Kędzierzyn Koźle granica Republiki Czeskiej. Konferencja 28.06.2013 Kędzierzyn - Koźle Techniczne aspekty drogi wodnej Odra Dunaj na odcinku Kędzierzyn Koźle granica Republiki Czeskiej Konferencja 28.06.2013 Kędzierzyn - Koźle Proste historyczne rozwiązanie transportowe Odra w przekroju

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA. Nieruchomość gruntowa rekreacyjna na sprzedaż. Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA SA

Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA. Nieruchomość gruntowa rekreacyjna na sprzedaż. Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA SA Nieruchomość gruntowa rekreacyjna na sprzedaż GRYFIA 2011 SA Nieruchomość gruntowa na sprzedaż Gryfia S.A. ( Sprzedający ) oferuje na sprzedaż prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości gruntowej niezabudowanej,

Bardziej szczegółowo

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r.

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. Stan i główne g wyzwania rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. 1 Cele konferencji Ocena stanu i głównych wyzwań rozwoju obszarów wiejskich w Polsce Ocena wpływu reform

Bardziej szczegółowo

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN Załącznik do uchwały nr XXXV/ 219 / 2010 Rady Gminy Nowe Miasto nad Wartą z dnia 14 stycznia 2010 r. Plan odnowy miejscowości KRUCZYN w ramach działania: Odnowa i rozwój wsi objętego Programem Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Rewal, ul. Kamieńska

Rewal, ul. Kamieńska Rewal, ul. Kamieńska PREZENTACJA NIERUCHOMOŚCI PRZEZNACZONEJ POD ZABUDOWĘ USŁUGOWĄ MIASTO: REWAL REWAL wieś, miejscowość wypoczynkowa z kąpieliskiem morskim i przystanią morską w północno-zachodniej Polsce,

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU

CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU Rozdział 3. CHARAKTERYSTYKA I OCENA SYSTEMU TRANSPORTU PASAŻERSKIEGO W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPO- MORSKIM 3.1. Specyfika społeczno-gospodarcza województwa zachodniopomorskiego Podjęcie próby opracowania

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu Tłocznia gazu w Goleniowie. Fot. Bartosz Lewandowski, GAZ-SYSTEM S.A. Podstawowe informacje o projekcie Gazociąg Świnoujście Szczecin połączy terminal LNG w Świnoujściu z krajową siecią gazociągów poprzez

Bardziej szczegółowo

Koszalin, 9 grudnia 2011 r. Zachodniopomorskie doskonałe miejsce dla inwestorów zagranicznych

Koszalin, 9 grudnia 2011 r. Zachodniopomorskie doskonałe miejsce dla inwestorów zagranicznych Koszalin, 9 grudnia 2011 r. Zachodniopomorskie doskonałe miejsce dla inwestorów zagranicznych Położenie Tahoma bliskość Skandynawii bliskość Europy Zachodniej bezpośredni dostęp do Morza Bałtyckiego położenie

Bardziej szczegółowo

Nadrzędny interes publiczny w realizacji Programu budowy drogi wodnej Zalew Wiślany Zatoka Gdańska. Elbląg, 7 kwietnia 2016

Nadrzędny interes publiczny w realizacji Programu budowy drogi wodnej Zalew Wiślany Zatoka Gdańska. Elbląg, 7 kwietnia 2016 Nadrzędny interes publiczny w realizacji Programu budowy drogi wodnej Zalew Wiślany Zatoka Gdańska Elbląg, 7 kwietnia 2016 WYMÓG ANALIZY NADRZĘDNEGO INTERESU PUBLICZNEGO dyrektywa 2001/42/WE w sprawie

Bardziej szczegółowo

III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego

III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego Warszawa, 22-23 IX 2014 Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ! www.miastadlarowerow.pl

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC:

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC: SPIS TABLIC: Tablica 1 Prognoza demograficzna dla województwa pomorskiego na lata 2005 2030... 76 Tablica 2 UŜytki rolne w województwie pomorskim wg klas bonitacyjnych gleb w 2000 r.... 90 Tablica 3 Warunki

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁ REGIONALNY w SZCZECINIE 70-211 Szczecin, ul. Korzeniowskiego 1, tel.(091) 471-33-00, fax.(091) 471-18-00,

ODDZIAŁ REGIONALNY w SZCZECINIE 70-211 Szczecin, ul. Korzeniowskiego 1, tel.(091) 471-33-00, fax.(091) 471-18-00, ODDZIAŁ REGIONALNY w SZCZECINIE 70-211 Szczecin, ul. Korzeniowskiego 1, tel.(091) 471-33-00, fax.(091) 471-18-00, Połączenia Portów Szczecin, Świnoujście polskimi liniami kolejowymi osi Północ - Południe

Bardziej szczegółowo

Od połowy XVI wieku bogaci patrycjusze gdańscy i dyplomaci obcych państw zaczęli budować w Sopocie swoje letnie rezydencje. W też czasie pojawiły się

Od połowy XVI wieku bogaci patrycjusze gdańscy i dyplomaci obcych państw zaczęli budować w Sopocie swoje letnie rezydencje. W też czasie pojawiły się Sopot Krótko o Sopocie Sopot miasto na prawach powiatu w północnej Polsce nad Zatoką Gdańską (Morze Bałtyckie), położone na Pobrzeżu Gdańskim, pomiędzy Gdańskiem i Gdynią, z którymi tworzy Trójmiasto.

Bardziej szczegółowo

Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Darłówko, 21 maja 2015 r.

Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Darłówko, 21 maja 2015 r. Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego Darłówko, 21 maja 2015 r. Dlaczego turystyka rowerowa? Turystyka aktywna jednym z głównych strategicznych produktów turystycznych regionu. Turystyka rowerowa

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR POGORZELICA MRZEŻYNO BOCHNIA ROWY ŚWINOUJŚCIE OFERTA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH I ABSOLWENTÓW I KLAS GIMNAZJUM.

INFORMATOR POGORZELICA MRZEŻYNO BOCHNIA ROWY ŚWINOUJŚCIE OFERTA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH I ABSOLWENTÓW I KLAS GIMNAZJUM. INFORMATOR OFERTA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH I ABSOLWENTÓW I KLAS GIMNAZJUM POGORZELICA MRZEŻYNO BOCHNIA ROWY ŚWINOUJŚCIE OŚRODKI ŚWIADCZENIA CENY TABELA ODPŁATNOŚCI INFORMACJE TERMIN SKŁADANIA WNIOSKÓW

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie i rozwój Portu Morskiego w Elblągu w aspekcie współpracy transgranicznej z Obwodem Kaliningradzkim

Funkcjonowanie i rozwój Portu Morskiego w Elblągu w aspekcie współpracy transgranicznej z Obwodem Kaliningradzkim Funkcjonowanie i rozwój Portu Morskiego w Elblągu w aspekcie współpracy transgranicznej z Obwodem Kaliningradzkim Arkadiusz Zgliński Zarząd Portu Morskiego Elbląg POŁOŻENIE PORTU I KIERUNKI TRANSPORTU

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA TORU WODNEGO ŚWINOUJŚCIE - SZCZECIN DO GŁĘBOKOŚCI 12,50 m.

MODERNIZACJA TORU WODNEGO ŚWINOUJŚCIE - SZCZECIN DO GŁĘBOKOŚCI 12,50 m. II Polsko Francuskie seminarium konsultacyjne MODERNIZACJA TORU WODNEGO ŚWINOUJŚCIE - SZCZECIN DO GŁĘBOKOŚCI 12,50 m. Wybrane aspekty realizacji projektu i założenia gospodarowania urobkiem pogłębiarskim.

Bardziej szczegółowo

Dolna Odra na styku morza i rzeki

Dolna Odra na styku morza i rzeki Vortrag (5) DIE SEEHÄFEN SZCZECIN-SWINOUJSCIE ALS BINDEGLIED ZWISCHEN OSTSEE UND ODER-REGION Grazyna Myczkowska, Szczecin Dolna Odra na styku morza i rzeki 43 ODRA JAKO GŁÓWNA OŚ SYSTEMU TRANSPORTOWEGO

Bardziej szczegółowo

ŁĄCZNOŚĆ I TRANSPORT W POLSCE. Ewa Kaczmarek Kinga Jędrzejewska Katarzyna Balcer

ŁĄCZNOŚĆ I TRANSPORT W POLSCE. Ewa Kaczmarek Kinga Jędrzejewska Katarzyna Balcer ŁĄCZNOŚĆ I TRANSPORT W POLSCE Ewa Kaczmarek Kinga Jędrzejewska Katarzyna Balcer ŁĄCZNOŚĆ I TRANSPORT W POLSCE Co to jest łączność? Rodzaje łączności. Co to jest transport? Rodzaje transportu. Wady i zalety

Bardziej szczegółowo

Program budowy linii dużych prędkości

Program budowy linii dużych prędkości Program budowy linii dużych prędkości zachodnia część województwa łódzkiego Jan Raczyński Dyrektor Centrum Kolei Dużych Prędkości PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Warta, 12.11.2010 Program budowy linii

Bardziej szczegółowo

LOGISTIK-ANGEBOTE AM HAFENSTANDORT SZCZECIN-SWINOUJSCIE

LOGISTIK-ANGEBOTE AM HAFENSTANDORT SZCZECIN-SWINOUJSCIE Vortrag (9) LOGISTIK-ANGEBOTE AM HAFENSTANDORT SZCZECIN-SWINOUJSCIE Monika Forys, Szczecin OFERTA LOIGISTYCZNA PORTÓW SZCZECIN I ŚWINOUJŚCIE W ZAKRESIE ŻEGLUGI ŚRÓDLĄDOWEJ potencjał i rzeczywistość Dipl.

Bardziej szczegółowo

HORWATH HTL. Hotel and Tourism Advisory. Horwath HTL I Warszawa Marzec 2012

HORWATH HTL. Hotel and Tourism Advisory. Horwath HTL I Warszawa Marzec 2012 HORWATH HTL Hotel and Tourism Advisory Horwath HTL I Warszawa Marzec 2012 Podaż i popyt na usługi hotelowe w Polsce północnej oraz uwarunkowania rozwoju biznesu turystycznego Janusz Mitulski Partner Horwath

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

X wieku Cladzco XIII wieku zamek Ernesta Bawarskiego Lorenza Krischke

X wieku Cladzco XIII wieku zamek Ernesta Bawarskiego Lorenza Krischke Twierdza Kłodzko Twierdza Kłodzko to jeden z najlepiej zachowanych obiektów tego typu nie tylko w Polsce ale i w Europie, której losy są ściśle powiązane z miastem, na którego historię miało wpływ położenie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296 Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VII) 296 z ogółem: obiekty całoroczne 259 hotele, motele, pensjonaty i inne obiekty hotelowe 189 Liczba miejsc noclegowych w

Bardziej szczegółowo

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. Fot. Michał Szelest

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. Fot. Michał Szelest PIOTRKÓW TRYBUNALSKI Piotrków Trybunalski jest drugim w województwie łódzkim centrum przemysłowym, usługowym, edukacyjnym i kulturalnym. Miasto liczy 76 tysięcy mieszkańców. Największym atutem Piotrkowa

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Prudnik

Charakterystyka Gminy Prudnik AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 03 Charakterystyka Gminy Prudnik W 835.03 2/8 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka Gminy

Bardziej szczegółowo

Program budowy linii dużych prędkości w Polsce

Program budowy linii dużych prędkości w Polsce Program budowy linii dużych prędkości w Polsce Poznań, 11.06.2010 r. Budowa nowych linii kolejowych o wysokich parametrach technicznych (prędkość maksymalna powyżej 300 km/h) jest dominującą tendencją

Bardziej szczegółowo

INICJATYWY POMORZA DLA ROZWOJU DRÓG WODNYCH

INICJATYWY POMORZA DLA ROZWOJU DRÓG WODNYCH INICJATYWY POMORZA DLA ROZWOJU DRÓG WODNYCH Jan Kozłowski Marszałek Województwa Pomorskiego Kadyny 26 lipca 2008r. ŻEGLUGA W DELCIE WISŁY W LATACH 50 - TYCH XX WIEKU PROGRAM ROZWOJU DRÓG WODNYCH DELTY

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 03 Charakterystyka miasta Katowice W-880.03 2/9 SPIS TREŚCI 3.1 Źródła informacji

Bardziej szczegółowo

Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, rozwój przemysłu i turystyki oraz miasta

Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, rozwój przemysłu i turystyki oraz miasta Modelowy ład przestrzenny terenów nadwodnych na przykładzie Szczecina, rozwój przemysłu i turystyki oraz miasta Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin PLAN PREZENTACJI UWARUNKOWANIA ROZWOJU STRUKTURY

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Polski sektor wodociągów i kanalizacji przeszedł ogromnie przemiany od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. To wszystko dzięki unijnym pieniądzom,

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola.

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Ewelina Szantyka Cel strategiczny: Osiągnięcie trwałego rozwoju społecznego i gospodarczego, przy utrzymaniu uzdrowiskowego charakteru Nałęczowa, poprzez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Zmieniajmy Szczecin razem

Zmieniajmy Szczecin razem Zmieniajmy Szczecin razem Realizacja programu wyborczego Realizacja programu wyborczego Platformy Obywatelskiej i Prezydenta Szczecina Piotra Krzystka w latach 2006 2010 Jaki był Szczecin 2000, 2002, 2004,

Bardziej szczegółowo

inwestycji? Co kierowało tymi, którzy już

inwestycji? Co kierowało tymi, którzy już Dlaczego warto inwestycji? wybrać Karlino na miejsce swoich Co kierowało tymi, którzy już zdecydowali się tutaj zainwestować? Dla każdego przedsiębiorcy inny czynnik jest najważniejszy, ale nawet najbardziej

Bardziej szczegółowo

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia Katedra Turystyki i Promocji Zdrowia Główne tematy naukowo-badawcze podejmowane w katedrze: Turystyka kulturowa w Polsce i na świecie. Wpływ walorów turystycznych, historycznych i kulturowych miast na

Bardziej szczegółowo

Turystyka w województwie zachodniopomorskim w 2012 r.

Turystyka w województwie zachodniopomorskim w 2012 r. Urząd Statystyczny w Szczecinie OPRACOWANIA SYGNALNE Szczecin, maj 2013 Notatka prezentuje wyniki badania prowadzonego z częstotliwością miesięczną na formularzu o symbolu KT-1 (sprawozdanie o wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

43 INWESTORÓW NIE MOŻE SIĘ MYLIĆ. www.goleniow.biz

43 INWESTORÓW NIE MOŻE SIĘ MYLIĆ. www.goleniow.biz 43 INWESTORÓW NIE MOŻE SIĘ MYLIĆ Ogólne informacje o gminie Ogólne informacje o gminie 34,4 tys. mieszkańców 4,4 tys. przedsiębiorców 35 km od Szczecina 185 km od Berlina 443 km 2 powierzchni 50% powierzchni

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA REWITALIZACJI I ROZBUDOWY DROGI WODNEJ MIĘDZY WIELKIMI JEZIORAMI MAZURSKIMI A KANAŁEM AUGUSTOWSKIM NA I WARMIŃSKO MAZURSKIEGO

KONCEPCJA REWITALIZACJI I ROZBUDOWY DROGI WODNEJ MIĘDZY WIELKIMI JEZIORAMI MAZURSKIMI A KANAŁEM AUGUSTOWSKIM NA I WARMIŃSKO MAZURSKIEGO KONCEPCJA REWITALIZACJI I ROZBUDOWY DROGI WODNEJ MIĘDZY WIELKIMI JEZIORAMI MAZURSKIMI A KANAŁEM AUGUSTOWSKIM NA OBSZARZE WOJEWÓDZTW PODLASKIEGO I WARMIŃSKO MAZURSKIEGO SYGNOTARIUSZE UMOWY WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

12,5m DLA SZCZECINA. Inicjatywy na rzecz rozwoju portów w Szczecinie i Świnoujściu SZCZECIN. Paweł Adamarek Członek Zarządu

12,5m DLA SZCZECINA. Inicjatywy na rzecz rozwoju portów w Szczecinie i Świnoujściu SZCZECIN. Paweł Adamarek Członek Zarządu 12,5m DLA SZCZECINA Inicjatywy na rzecz rozwoju portów w Szczecinie i Świnoujściu Paweł Adamarek Członek Zarządu Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA SZCZECIN Zarząd Morskich Portów Szczecin

Bardziej szczegółowo

w województwie zachodniopomorskim w 2011 r. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2011 r.

w województwie zachodniopomorskim w 2011 r. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2011 r. Urząd Statystyczny w Szczecinie Turystyka w województwie zachodniopomorskim w 2011 r. OPRACOWANIA SYGNALNE Szczecin, maj 2012 TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2011 r. Notatka prezentuje wyniki

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... 2012 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... 2012 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE z dnia... 2012 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Subcentrum Południe w Katowicach Na podstawie

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI

OFERTA SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI OFERTA SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI I. PRZEDMIOT OFERTY Przedmiotem oferty jest sprzedaż części opisanej poniżej nieruchomości, będącej we władaniu Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2008 Szczecin W 2007 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i 0,5 mln zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

Regionalna Agenda 21 Zalewu Szczecińskiego Region Dwóch Narodów

Regionalna Agenda 21 Zalewu Szczecińskiego Region Dwóch Narodów Regionalna Agenda 21 Zalewu Szczecińskiego Region Dwóch Narodów 18 czerwca 2000 roku w Schwerinie podpisano Wspólne Oświadczenie o współpracy transgranicznej pomiędzy Województwem Zachodniopomorskim i

Bardziej szczegółowo

Kontrakt terytorialny dla województwa zachodniopomorskiego. www.wzp.pl

Kontrakt terytorialny dla województwa zachodniopomorskiego. www.wzp.pl Kontrakt terytorialny dla województwa zachodniopomorskiego Kontrakt terytorialny założenia Kontrakt terytorialny to umowa zawarta pomiędzy rządem a samorządem województwa, w której wskazane zostaną cele

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

powierzchnia obszaru miasta 7 952 ha

powierzchnia obszaru miasta 7 952 ha 1 Elbląg - miasto na prawach powiatu, położone w Województwie Warmiosko Mazurskim w jego zachodniej części, prawie na styku z Województwem Pomorskim. powierzchnia obszaru miasta 7 952 ha liczba mieszkaoców

Bardziej szczegółowo

RAPORT O LOKALIZACJI SŁUBICE UL. KOPERNIKA

RAPORT O LOKALIZACJI SŁUBICE UL. KOPERNIKA Opracowanie: Biuro Nieruchomości Katarzyna Knap Ul. Reja 5B,69-100 Słubice Tel. 660-487-081/e-mail: katarzyna@knap-nieruchomosci.pl Licencja pośrednika 11864 Licencja zarządcy 22869 Słubice, 25 kwiecień

Bardziej szczegółowo

Uspołeczniony charakter podejmowania decyzji w świetle uwarunkowań społecznych, środowiskowych, przestrzennych i gospodarczych

Uspołeczniony charakter podejmowania decyzji w świetle uwarunkowań społecznych, środowiskowych, przestrzennych i gospodarczych Otwarte seminaria 2013 Uspołeczniony charakter podejmowania decyzji w świetle uwarunkowań społecznych, środowiskowych, przestrzennych i gospodarczych dr inż. arch. Justyna Gorgoń dr Beata Michaliszyn Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Geotermia w Gminie Olsztyn

Geotermia w Gminie Olsztyn Geotermia w Gminie Olsztyn Tomasz Kucharski Wójt Gminy Olsztyn Europejski Kongres Gospodarczy Katowice, 18 maja 2011 r. Gmina Olsztyn Gmina Olsztyn położona jest niespełna 10 km od Częstochowy. Zajmuje

Bardziej szczegółowo