Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych"

Transkrypt

1

2

3 Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych Przeciwdziałanie korupcji i praniu pieniędzy Wiesław Jasiński Warszawa 2012

4 Publikacja dofinansowana przez PPBW Sp. z o.o. Praca naukowa sfinansowana ze środków na naukę w latach jako projekt rozwojowy. Stan prawny na 31 grudnia 2011 r. Recenzent Prof. zw. dr hab. Emil W. Pływaczewski Wydawca Monika Pawłowska Redaktor prowadzący Adam Choiński Opracowanie redakcyjne Studio Diament Łamanie Studio Diament Projekt okładki Marcin Domitrz Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2012 ISBN: Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek Warszawa, ul. Płocka 5a tel , fax Księgarnia internetowa

5 Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie Rozdział I Definicja osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne i definicje pokrewne Geneza pojęcia osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne Definicja osób na eksponowanych stanowiskach politycznych w III dyrektywie i konwencji ONZ przeciwko korupcji (UNCAC) Krajowe i zagraniczne osoby na eksponowanych. stanowiskach politycznych Katalog znaczących funkcji publicznych Zakres członków rodziny i bliskich współpracowników w definicji osób na eksponowanych stanowiskach. politycznych Definicja osób na eksponowanych stanowiskach politycznych w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. oraz finansowaniu terroryzmu Geneza nowego pojęcia prawnego Miejsce zamieszkania w polskiej definicji osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne Katalog eksponowanych stanowisk politycznych Zakres pojęcia członkowie rodziny i bliscy. współpracownicy Definicje funkcjonariusza publicznego i osoby pełniącej. funkcję publiczną jako kategorii pokrewnych

6 Spis treści Rozdział II Instrumenty prawne dotyczące transakcji i stosunków gospodarczych z osobami zajmującymi eksponowane stanowiska polityczne w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu Podejście oparte na ryzyku jako uwarunkowanie zmian. w zasadach przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu Standardowe środki bezpieczeństwa finansowego Uproszczone środki bezpieczeństwa finansowego Wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego Normy prudencyjne dotyczące osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Przesłanki tworzenia norm prudencyjnych dotyczących osób. na eksponowanych stanowiskach politycznych Ustalanie czy klient jest osobą na eksponowanym stanowisku politycznym Zezwolenie na zawarcie umowy z osobą na eksponowanym stanowisku politycznym Ustalanie źródeł pochodzenia wartości majątkowych wprowadzanych do obrotu Stała kontrola przeprowadzanych transakcji Rejestracja i analiza transakcji przeprowadzanych przez osoby. na eksponowanych stanowiskach politycznych Przechowywanie informacji o osobach na eksponowanych stanowiskach politycznych Przekazywanie informacji o transakcjach osób na eksponowanych stanowiskach politycznych do Generalnego Inspektora. Informacji Finansowej Wstrzymanie transakcji, blokada rachunku i zamrażanie środków osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Normy prudencyjne dotyczące osób na eksponowanych stanowiskach politycznych jako element procedur. wewnętrznych Odpowiedzialność karna i administracyjna za nierespektowanie norm prudencyjnych

7 Spis treści Rozdział III Inne rozwiązania prawne dotyczące polskich osób na eksponowanych stanowiskach politycznych do wykorzystania w kontroli przeprowadzanych przez nie transakcji Istota i zakres środków zapobiegania korupcji osób. na eksponowanych stanowiskach politycznych Oświadczenia majątkowe polskich osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Oświadczenia majątkowe polskich osób na eksponowanych stanowiskach politycznych określone w ustawie. antykorupcyjnej Oświadczenia majątkowe posłów i senatorów Oświadczenia majątkowe sędziów Oświadczenia majątkowe wyższych oficerów sił zbrojnych Ograniczenia ustanowione w polskim prawie antykorupcyjnym wobec osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. polskich osób na eksponowanych stanowiskach politycznych określone w ustawie antykorupcyjnej Ograniczenia dotyczące posłów i senatorów Ograniczenia dotyczące sędziów Ograniczenia dotyczące oficerów sił zbrojnych Rozdział IV Praktyka stosowania przepisów dotyczących osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Analiza ryzyka Identyfikacja osób na eksponowanych stanowiskach. politycznych Ustalanie czy klient jest osobą na eksponowanym stanowisku politycznym Ustalanie czy rzeczywisty beneficjent jest osobą na eksponowanym stanowisku politycznym Listy i inne instrumenty identyfikacyjne Ustalanie źródeł majątku i źródeł pochodzenia funduszy wprowadzanych do obrotu przez osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych

8 Spis treści 4. Zatwierdzanie umów/transakcji z osobami na eksponowanych stanowiskach politycznych Monitoring transakcji osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Zasady i metody monitoringu transakcji osób. na eksponowanych stanowiskach politycznych Warunki czasowe monitoringu Procedury wewnętrzne instytucji obowiązanych Audyt Szkolenia Poziom zgodności ze standardami międzynarodowymi Rozdział V Korupcja i pranie pieniędzy z udziałem osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Korupcja a pranie pieniędzy Mechanizmy korupcyjne z udziałem osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Korupcja wyborcza Korupcja w związku ze stanowieniem prawa Korumpowanie polityków w obszarze działalności. biznesowej Mechanizmy korumpowania osób na eksponowanych stanowiskach politycznych w obszarze działalności biznesowej Kategorie spraw załatwianych przez PEP w związku z korupcją w obszarze działalności biznesowej Formy łapówek dla osób na eksponowanych. stanowiskach politycznych Nielegalne finansowanie partii politycznych Pranie pieniędzy z udziałem osób na eksponowanych. stanowiskach politycznych Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych. a główne zagrożenia współczesnego świata Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych. a profity z dyktatury Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych. a pomoc finansowa dla państw rozwijających się

9 Spis treści 3. Służby specjalne a osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych Finansowanie terroryzmu a osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych Udział osób na eksponowanych stanowiskach politycznych w zorganizowanej przestępczości Wybrane praktyczne aspekty funkcjonowania osób. na eksponowanych stanowiskach politycznych Działalność gospodarcza osób na eksponowanych. stanowiskach politycznych Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych. a korzyści z immunitetu Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych. po złożeniu urzędu Przykładowe elementy funkcjonowania członków rodziny i współpracowników osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Działalność gospodarcza bliskich współpracowników osób. na eksponowanych stanowiskach politycznych Funkcjonowanie rodzin królewskich Działalność charytatywna członków rodziny osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Wybrane elementy przeciwdziałania korupcji i praniu pieniędzy z udziałem osób na eksponowanych stanowiskach. politycznych Whistleblowing a osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych Udział środków masowego przekazu w ujawnianiu patologii. osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Inne źródła ujawniania korupcji osób na eksponowanych stanowiskach politycznych Podsumowanie Załączniki Bibliografia

10

11 Wykaz skrótów dyrektywa 2006/70/WE FCPA III dyrektywa k.c. Akty prawne dyrektywa Komisji 2006/70/WE z dnia 1 sierpnia 2006 r. ustanawiająca środki wykonawcze do dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do definicji osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne, jak również w odniesieniu do technicznych kryteriów stosowania uproszczonych zasad należytej staranności wobec klienta oraz wyłączenia z uwagi na działalność finansową prowadzoną w sposób sporadyczny lub w bardzo ograniczonym zakresie (Dz. Urz. UE L 214 z , s. 29) amerykańska ustawa o zagranicznych praktykach korupcyjnych z dnia 19 grudnia 1977 r. (ang. Foreign Corrupt Practices Act) dyrektywa 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu (Dz. Urz. UE L 309 z , s. 15 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) k.k. ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) 11

12 Wykaz skrótów Konstytucja RP Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) p.u.s.p. u.o.d.o. u.o.p.d.g. u.p.d.o.f. u.p.w.o.f. u.r. u.s.d.g. u.s.w.ż.z. u.w.m.p.s. UNCAC ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz z późn. zm.) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 216, poz z późn. zm.; ustawa antykorupcyjna) ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 276 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz z późn. zm.) ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz z późn. zm.) ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 7, poz. 29 z późn. zm.) Konwencja Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 31 października 2003 r. (ang. United Nations Convention against Corruption, Dz. U. z 2007 r. Nr 84, poz. 563) 12

13 Wykaz skrótów Czasopisma i oficjalne publikatory Dz. U. Dz. Urz. NP ONSA OSAB OSNC OTK Pr. Bank. Prok. i Pr. Prz. Sejm. PUG Dziennik Ustaw Dziennik Urzędowy Nowe Prawo Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Prawo Bankowe Prokuratura i Prawo Przegląd Sejmowy Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego Inne AML CDD CFT EDD ETPC FATF FIU GIIF KYC przeciwdziałanie praniu pieniędzy (ang. anti-money laundering) normy ostrożnościowe w stosunku do klientów, ciągła należyta staranność (ang. customer due diligence) walka z finansowaniem terroryzmu (ang. combating the financing of terrorism) zwiększona należyta staranność (ang. enhanced due diligence) Europejski Trybunał Praw Człowieka Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (ang. Financial Action Task Force) jednostka wywiadu finansowego, jednostka analityki finansowej (ang. Financial Intelligence Unit) Generalny Inspektor Informacji Finansowej procedura poznaj swojego klienta (ang. know your customer) 13

14 Wykaz skrótów PEP RBA SA SAR SN STR TK osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych (ang. politically exposed persons) podejście oparte na ryzyku (ang. risk based approach) sąd apelacyjny podejrzane sprawozdania z działalności (ang. suspicious activity reports) Sąd Najwyższy informacje o transakcjach podejrzanych (ang. suspicious transaction reports) Trybunał Konstytucyjny

15 Wprowadzenie Korupcja jest zwykle definiowana jako wykorzystywanie władzy publicznej lub pozycji biznesowej do osiągania korzyści majątkowych lub osobistych. Jednocześnie kategoria ta jest powszechnie wykorzystywana do określenia różnych rodzajów patologii społecznych i gospodarczych. Oznacza to, że złożone i wielowymiarowe pojęcie korupcji nie zawsze jest utożsamiane wyłącznie z łapownictwem i płatną protekcją, ale służy także do definiowania różnorodnych innych nieprawidłowości. Rozmiary korupcji są trudne do oszacowania z uwagi na jej utajony charakter, brak świadków, śladów i ofiar. Tym niemniej wszystkie organizacje międzynarodowe wskazują na jej powszechność w państwach rozwijających się i ciągle wysoki poziom w krajach o ustabilizowanej demokracji. Bank Światowy szacuje, że każdego roku wręczane są na świecie łapówki, których łączna kwota znacznie przekracza 1 bln dolarów 1, a sumy zdefraudowanego mienia na skutek m.in. działań korupcyjnych w państwach rozwijających się szacowane są na mld dolarów rocznie. Kwota ta stanowi roczny produkt brutto aż 12 najbiedniejszych państw na świecie, w których zamieszkuje ponad 240 mln ludzi. Korupcja powoduje szereg dotkliwych skutków w obszarze społecznym i gospodarczym. W pierwszej kolejności podważa w praktyce zasady demokratycznego państwa, w tym głównie zasadę równości obywateli wobec prawa. W dalszym ciągu dereguluje system dystrybucji dochodu narodowego, wprowadzając dysfunkcjonalny system rozpowszechniania przywilejów i pogłębiając nierówności w podziale dochodów. Korupcja niszczy rozwój społeczeństw, deprawuje i pozbawia zwykłych obywateli korzyści, jakie mogliby osiągać z niezakłóconego patologiami systemu. Do- 1 World Bank, The costs of corruption, dnia 8 kwietnia 2004 r., ~thesitepk:4607,00.html. 15

16 Wprowadzenie tyczy to zresztą nie tylko obecnego pokolenia, stwarza zagrożenia także dla egzystencji przyszłych generacji społeczeństw wielu krajów. Zachowania korupcyjne powodują negatywne skutki w gospodarce. W pierwszej kolejności zniekształcają procesy decyzyjne, a w konsekwencji ograniczają inwestycje, obniżają dochody państwa z ceł, podatków czy z prywatyzacji, zwiększają koszty zamówień publicznych czy też działalności gospodarczej. W ostatecznym rozrachunku powodują zmniejszanie wydatków na bieżącą egzystencję. Trudno zgodzić się z poglądami niektórych ekspertów, że mechanizmy korupcyjne mogą być akceleratorem dynamiki ekonomicznej w państwie, nawet jeśli przejściowo przyspieszą załatwianie spraw nielicznych biznesmenów. W rezultacie zawsze są zagrożeniem dla zdrowej i efektywnie rozwijającej się gospodarki w różnych regionach świata. Negatywne skutki patologii korupcyjnych zawsze przenoszą się z obszaru społecznego i gospodarczego na wymiar polityczny, gdzie zagrażają legitymacji państwa wobec społeczeństwa, dezintegrują organy administracji czy organy stanowienia prawa. W konsekwencji stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa, spoistości wewnętrznej i suwerenności wielu państw. Korupcja stwarza tym większe zagrożenie społeczne i gospodarcze, im głębiej i powszechniej w poszczególne działania łapownicze angażują się osoby stojące na czele administracji państwowej czy też politycy podejmujący najważniejsze decyzje w państwie. Ich znaczący wpływ na rozprzestrzenianie się korupcji w społeczeństwie znajduje się w centrum zainteresowania wielu organizacji międzynarodowych, które od połowy ubiegłej dekady obejmują tę kategorię wspólnym terminem: osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych (ang. politically exposed persons PEP). Ich zaangażowanie się w działania korupcyjne przyjmuje różne formy. Przebiega w obszarze stanowienia prawa, administracji państwowej, kształtowania polityki gospodarczej, a przede wszystkim na styku procesów biznesowych i działalności politycznej. Wszystkie te działania osób na eksponowanych stanowiskach politycznych coraz mocniej wpływają na proces, który nazywany jest zawłaszczaniem państwa dla celów korporacji czy partii politycznych. Staje się on tym groźniejszy, że prowadzi bezpośrednio do defraudowania funduszy państwowych. Mechanizmy te przeanalizowano w rozdziale V niniejszego opracowania. Środki finansowe pochodzące z korupcji podlegają legalizacji, tak jak dochody z przestępczości narkotykowej, wymuszania haraczy czy fałszowania pieniędzy. Efektywność tego procesu z udziałem osób na ekspo- 16

17 Wprowadzenie nowanych stanowiskach politycznych może być zresztą znacznie wyższa niż w innych przypadkach. Korzystając z uprzywilejowanej pozycji społecznej oraz państwowej mogą oni angażować się w działania przestępcze z mniejszą obawą ujawnienia przez pracowników instytucji obowiązanych do przeciwdziałania praniu pieniędzy czy przedstawicieli organów ścigania. To zresztą może powodować, że PEP zajmować się będą legalizacją środków finansowych pochodzących z innych niż korupcja źródeł. Pozycja osób na eksponowanych stanowiskach politycznych sprzyja wykorzystywaniu międzynarodowych transferów finansowych i coraz bardziej wysublimowanych technik w procederze korupcji. Wszystkie te mechanizmy są głęboko kamuflowane, a oszukańcze praktyki mogą prowadzić do dużych strat finansowych tych instytucji, które nie będą stosować odpowiednich działań prudencyjnych. Katalog głównych metod prania pieniędzy scharakteryzowano w rozdziale V. Przeciwdziałanie praniu pieniędzy z udziałem osób na eksponowanych stanowiskach politycznych staje się jedną z najlepszych metod tropienia korupcji i defraudacji funduszy państwowych na dużą skalę. Odpowiednie regulacje w tym zakresie powstają dopiero od połowy pierwszej dekady XXI w. Najpierw Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (ang. Financial Action Task Force FATF) określiła standard w postaci zalecenia nr 6 2. Następnie Organizacja Narodów Zjednoczonych w konwencji z dnia 31 października 2003 r. przeciwko korupcji zobowiązała poszczególne kraje do wzmożonej kontroli rachunków otwieranych przez prominentne osoby, a Parlament Europejski i Rada w dyrektywie 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu (Dz. Urz. UE L 309 z , s. 15 z późn. zm.) określiły tzw. wzmożone środki należytej staranności wobec osób na eksponowanych stanowiskach politycznych. Kilka lat funkcjonowania nowych rozwiązań pozwala na pierwsze oceny. Eksperci Banku Światowego przeprowadzili badania dotyczące dostosowania praktyk krajowych do standardów międzynarodowych na podstawie raportów ewaluacyjnych FATF. Dla potrzeb niniejszej publikacji przeprowadzono natomiast badania ankietowe w jednostkach analityki finansowej w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Łącznie bada- 2 Zob. Narodowy Bank Polski, Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego, Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy. Czterdzieści Zaleceń, Warszawa 2003, dataoecd/38/49/ pdf. 17

18 Wprowadzenie niom poddano praktyki w następujących obszarach stosowania wzmożonych środków bezpieczeństwa finansowego wobec osób na eksponowanych stanowiskach politycznych: regulacje prawne, statystyczne ujęcie praktyki dotyczącej stosowania regulacji, procedury wewnętrzne, praktyka stosowania przepisów wewnętrznych, ocena ryzyka, ustalanie funkcji politycznych, ustalanie źródeł pochodzenia wprowadzanych do obrotu wartości majątkowych, monitoring transakcji, zatwierdzanie transakcji, audyt procedur i szkolenia w zakresie procedur. Wyniki badań przedstawiono w rozdziale I i IV. Mechanizmy korupcyjne i prania pieniędzy z udziałem osób na eksponowanych stanowiskach politycznych, które przedstawiono w rozdziale V, powodują, że środki bezpieczeństwa finansowego powinny być stosowane coraz szerzej. Poza tym, należy wspomagać ich użyteczność poprzez wprowadzanie dodatkowych instrumentów antykorupcyjnych, np. obowiązkowego składania oświadczeń majątkowych czy ograniczeń w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. O polskich rozwiązaniach w tym zakresie traktuje rozdział III. Praktyka stosowania wzmożonych środków bezpieczeństwa finansowego wobec osób na eksponowanych stanowiskach politycznych różni się znacznie w poszczególnych krajach. Różne jest także zaangażowanie poszczególnych organów państwowych (jednostek analityki finansowej, prokuratury, policji, agend rządowych ds. przeciwdziałania korupcji itp.). Czasami znajduje się ono w początkowej fazie rozwoju. Rzutuje to negatywnie na zaangażowanie instytucji obowiązanych w rozwój procedur prudencyjnych. W skali globalnej ciągle potrzebna jest harmonizacja podstawowych rozwiązań prawnych dotyczących problematyki, w tym definicji osób na eksponowanych stanowiskach politycznych i rozstrzygnięć w zakresie: statusu zamieszkania (zagraniczne czy także krajowe), członków rodziny i współpracowników oraz sprawowanych funkcji politycznych. Konieczne będzie zapewne wypracowanie wielu nowych procedur w zakresie ustalania pochodzenia majątku oraz funduszy wprowadzanych do obrotu finansowego, zarówno przez osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych, jak i rzeczywistych beneficjentów. Wydarzenia polityczne z zimy 2010/2011 r., związane także z międzynarodowymi transferami miliardowych funduszy dyktatorów z Afryki Północnej oraz koniecznością ich zamrażania w wielu bankach pokazują, jak istotne jest wprowadzenie wzmożonych środków bezpieczeństwa finansowego wobec osób na eksponowanych stanowiskach politycznych. 18

19 Rozdział I Definicja osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne i definicje pokrewne 1. Geneza pojęcia osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne Zgodnie z art. 1 ust. 2 dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu (Dz. Urz. UE L 309 z , s. 15 z późn. zm.) 3 pranie pieniędzy jest przestępstwem polegającym na: a) zamianie lub przekazaniu wartości majątkowych pochodzących z działalności o charakterze przestępczym lub z udziału w takiej działalności, w celu ukrycia lub zatajenia bezprawnego pochodzenia tych wartości majątkowych albo udzieleniu pomocy osobie, która bierze udział w takiej działalności w celu uniknięcia przez nią prawnych konsekwencji tych działań, b) ukryciu lub zatajeniu prawdziwego charakteru wartości majątkowych lub praw związanych z nimi, ich źródła, miejsca przechowywania, rozporządzania, faktu ich przemieszczania, ze świadomością, że wartości te pochodzą z działalności o charakterze przestępczym lub udziału w takiej działalności, 3 Directive 2005/60/EC of the European Parliament and of the Council of 26 October 2005 on the prevention of the use the financial system for the purpose of money laundering and terrorist financing. Dalej jako III dyrektywa. 19

20 Rozdział I. Definicja osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne i definicje pokrewne c) nabyciu, objęciu w posiadanie albo używaniu wartości majątkowych pochodzących z działalności o charakterze przestępczym lub udziału w takiej działalności, d) współdziałaniu, usiłowaniu popełnienia, pomocnictwie lub podżeganiu w przypadkach zachowań określonych w lit. a c również jeżeli działania, w ramach których uzyskano wartości majątkowe, były prowadzone na terytorium innego państwa. Zgodnie z powyższą definicją można przyjąć, że działalność przestępcza związana z procederem prania pieniędzy jest zawsze przekształceniem środków pochodzących ze źródeł nielegalnych (zamiana) albo transferem tych środków (przekazywanie, ukrywanie, nabywanie, obejmowanie w posiadanie). W dobie nowych technologii działania te przebiegają na terytorium wielu państw. Choćby z tego powodu konieczne było przyjęcie rozwiązań prawnych ułatwiających ściganie tego przestępstwa oraz przeciwdziałanie mu w systemach finansowych i gospodarczych. Poza tym impuls do działań międzynarodowych wynikał z założenia, że walka z praniem pieniędzy jest jedną z najlepszych metod eliminowania zagrożeń związanych ze zorganizowaną przestępczością, np. narkotykową czy handlem ludźmi. Pierwszym impulsem do podjęcia skoordynowanej międzynarodowej akcji przeciwko praniu pieniędzy było, jak się ocenia, zaniepokojenie społeczności międzynarodowej wywołane zjawiskiem narkomanii oraz nielegalnym handlem substancjami odurzającymi 4. Od dawna uważano, że są to najważniejsze problemy wymagające podjęcia działań w skali światowej. Pierwszym aktem, który mówił o tym procederze była Konwencja Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi, sporządzona w Wiedniu dnia 20 grudnia 1988 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 15, poz. 69) 5. Jej głównym elementem było zobowiązanie stron do penalizacji prania dochodów pochodzących z nielegalnego handlu narkotykami (art. 3 ust. 1 lit. c) 6. Obok tego konwencja wiedeńska 4 W.C. Gilmore, Brudne pieniądze. Metody przeciwdziałania praniu pieniędzy, Warszawa 1999, s. 59. Zob. także: E.W. Pływaczewski, Pranie brudnych pieniędzy. Możliwości przeciwdziałania z uwzględnieniem roli systemu bankowego, Toruń 1993; W. Filipkowski, Zwalczanie przestępczości zorganizowanej w aspekcie finansowym, Kraków Konwencja (zwana wiedeńską) weszła w życie dnia 11 listopada 1990 r., po ratyfikowaniu przez 20 państw. Polska ratyfikowała konwencję wiedeńską w dniu 30 kwietnia 1994 r. 6 Przestępstwem prania pieniędzy według definicji konwencji jest: (b) (i) zamiana lub przekazanie mienia, wiedząc, że mienie to pochodzi z przestępstwa lub przestępstw wymienionych w lit. (a) niniejszego ustępu lub ze współudziału w takim przestępstwie lub przestępstwach, w celu 20

21 1. Geneza pojęcia osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne w art. 5 ust. 3 wprowadziła zakaz posługiwania się tajemnicą bankową jako usprawiedliwieniem odmowy działań wymierzonych przeciwko procederowi, który można uznać za pierwszy instrument przeciwdziałania praniu dochodów uzyskiwanych ze sprzedaży narkotyków. Tym samym w końcu lat 80. doprowadzono do powstania nowego obszaru regulacji, z pogranicza prawa międzynarodowego publicznego i krajowego prawa karnego, a także innych dziedzin prawa. Stanowi on od tamtego okresu odrębną gałąź prawa międzynarodowego, którą można nazwać międzynarodowym prawem przeciw praniu pieniędzy. Obejmuje ona przepisy karne 7 oraz przepisy przeciw praniu pieniędzy o charakterze cywilnym, finansowym, administracyjnym i innym 8. Proces zmian tworzenia prawa przeciw praniu pieniędzy w obszarze międzynarodowym przebiega w sposób bardzo dynamiczny. Cechują go przede wszystkim: 1) duże zaangażowanie opiniodawcze wszystkich pozarządowych organizacji międzynarodowych specjalizujących się w przeciwdziałaniu praniu pieniędzy; 2) przestrzeganie reżimów legislacyjnych przez organizacje międzynarodowe, m.in. Unię Europejską; 3) wykorzystywanie doświadczeń podmiotów zobligowanych do przeciwdziałania praniu pieniędzy w poszczególnych krajach, a także organizacji zrzeszających te podmioty 9 ; wykrycia lub zamaskowania nielegalnego pochodzenia tego mienia lub też w celu udzielenia pomocy jakiejkolwiek osobie, która współdziała w popełnieniu takiego przestępstwa lub przestępstw po to, aby osoba ta uniknęła skutków prawnych swego postępowania; (ii) ukrywanie lub maskowanie rzeczywistej istoty, źródła, umiejscowienia, sposobu rozporządzania, przemieszczania, praw lub tytułu własności do mienia, wiedząc, że pochodzi ono z przestępstwa lub przestępstw, o których mowa w lit. (a) niniejszego ustępu lub z udziału w takim przestępstwie lub przestępstwach. 7 Przepisy karne znajdują się w następujących aktach prawa międzynarodowego: Konwencji nr 141 Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa, sporządzonej w Strasburgu dnia 8 listopada 1990 r. (polski tekst konwencji: Dz. U. z 2003 r. Nr 46, poz. 394); Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 15 listopada 2000 r. (polski tekst konwencji: Dz. U. z 2005 r. Nr 18, poz. 158 z późn. zm.); Konwencji Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu, sporządzonej w Warszawie dnia 16 maja 2005 r. (polski tekst konwencji: Dz. U. z 2008 r. Nr 165, poz. 1028). 8 Przede wszystkim trzy dyrektywy unijne w sprawie przeciwdziałania wykorzystywaniu systemu finansowego do celów prania pieniędzy, o których szczegółowo dalej. 9 Takimi organizacjami są m.in. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego (Basel Committee on Banking Supervision) i Grupa Wolfsberg (The Wolfsberg Group), która skupia największe insty- 21

22 Rozdział I. Definicja osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne i definicje pokrewne 4) szybka reakcja na niedostosowanie prawa do nowych rozwiązań technologicznych i technicznych w obszarach, których dotyczą normy prudencyjne; 5) wykorzystywanie doświadczeń organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości związanych głównie z percepcją nowych mechanizmów sprawczych prania pieniędzy oraz angażowaniem się nowych podmiotów w proceder. Proces ten przebiega następująco. Organy ścigania lub instytucje zaangażowane w eliminowanie czy ograniczanie procederu w systemach gospodarczych poszczególnych państw dostosowujących swoje standardy do standardów przyjętych przez organizacje międzynarodowe, np. Financial Action Task Force on Money Laundering (FATF) 10 identyfikują nowe tucje finansowe świata: ABN AMRO, Banco Santander, Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ, Barclays, Citigroup, Credit Suisse, Deutsche Bank, Goldman Sachs, JP Morgan Chase, Societe Generale i UBS. 10 Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (ang. The Financial Action Task Force, FATF) powstała w 1989 r. podczas szczytu Grupy G7. Jest niezależnym podmiotem międzyrządowym, którego zadaniem jest przygotowywanie i wspieranie działań służących zwalczaniu procederu prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Obejmuje obecnie 34 państwa oraz dwie organizacje regionalne (Komisję Europejska oraz Gulf Cooperation Council), a także jako obserwatorów 8 struktur regionalnych typu FATF (tzw. FSRB FATF-Style Regional Body) w: Radzie Europy (Komitet MONEYVAL), Eurazji (EAG Grupa Euroazjatycka), Afryce Południowo-Wschodniej, Afryce Zachodniej, Ameryce Południowej, Azji i Oceanii, na Karaibach, Afryce Północnej oraz na Bliskim Wschodzie, jak również 16 organizacji międzynarodowych o statusie obserwatorów, m.in. Unię Europejską, Grupę Egmont, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy, Europejski Bank Centralny, OECD, Europol, Eurojust, Interpol. Do podstawowych zadań FATF należy: 1) upowszechnianie wiedzy na temat zwalczania procederu prania pieniędzy; 2) wspieranie swych członków w implementacji zaleceń (40 zaleceń odnośnie do zwalczania prania pieniędzy i 9 zaleceń odnośnie do zwalczania finansowania terroryzmu zalecenia te tworzą podstawowe ramy do zwalczania tych procederów, odnoszą się zarówno do krajowych systemów instytucjonalnych, karnych, finansowych i regulacji obowiązujących w poszczególnych państwach, jak również do współpracy międzynarodowej); 3) wzmocnienie mechanizmu przeglądu metod prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, a także środków zapobiegawczych. FATF przeprowadza ewaluacje swoich państw członkowskich w zakresie zgodności środków zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu ze standardami międzynarodowymi, a także uczestniczy w ewaluacjach przeprowadzanych przez inne gremia międzynarodowe, ze szczególnym uwzględnieniem FSRB. Ponadto FATF inicjuje kierunki działań państw, organizacji oraz podmiotów o charakterze ponadnarodowym w obszarze walki z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, poprzez prace sprawdzające (tj. różnego rodzaju kwestionariusze dotyczące polityki państw w tej dziedzinie), określa nowe zagrożenia i obszary ryzyka związane z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, publikuje raporty poświęcone tym zagadnieniom. Polska także, mimo że nie jest członkiem FATF, włącza się w działania realizowane przez Grupę. Udziela odpowiedzi na kwestionariusze opracowywane przez ekspertów tego podmiotu, uczestniczy we wspólnych posiedzeniach grup roboczych FATF i MONEYVAL, w szczególności Grupy Typologicznej. Ponadto, jako członek MONEYVAL, ma możliwość uczestnictwa w posiedzeniach plenarnych 22

Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych

Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych Osoby na eksponowanych stanowiskach politycznych Przeciwdziałanie korupcji i praniu pieniędzy Wiesław Jasiński Warszawa 2012 Spis treści Wykaz skrótów... 11 Wprowadzenie... 15 Rozdział I Definicja osób

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy ( PPP ) Praktyczne aspekty dostosowania do nowych regulacji. PRMIA 15 grudnia 2009

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy ( PPP ) Praktyczne aspekty dostosowania do nowych regulacji. PRMIA 15 grudnia 2009 Przeciwdziałanie praniu pieniędzy ( PPP ) Praktyczne aspekty dostosowania do nowych regulacji PRMIA 15 grudnia 2009 Agenda Wprowadzenie Pojęcie prania brudnych pieniędzy Organizacja systemu PPP w Polsce

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r.

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu wybrane problemy prawne

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu wybrane problemy prawne Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu wybrane problemy prawne Jacek Jurzyk Dyrektor ds. Strategii Bezpieczeństwa i Przeciwdziałania Przestępczości Biuro Bezpieczeństwa Centrali PZU

Bardziej szczegółowo

Bitcoin a przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy

Bitcoin a przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy Bitcoin a przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy 29 czerwca 2015 Jacek Czarnecki Prawnik II Digital Money & Currency Forum, Warszawa Bitcoin a AML Czym jest pranie pieniędzy? Przestępstwo prania

Bardziej szczegółowo

Algieria Angola Antigua i Barbuda Argentyna

Algieria Angola Antigua i Barbuda Argentyna Międzynarodowa zgodność standardów AML/CFT - aktualizacja bieżących ocen FATF, 22 czerwca 2012 r. Rzym, 22 czerwca 2012 r. - Grupa Zadaniowa ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) w ramach prowadzonej

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. I. Potrzeby i cele związania Rzeczypospolitej Polskiej Konwencją

U Z A S A D N I E N I E. I. Potrzeby i cele związania Rzeczypospolitej Polskiej Konwencją U Z A S A D N I E N I E I. Potrzeby i cele związania Rzeczypospolitej Polskiej Konwencją Konwencja Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o

Bardziej szczegółowo

GLOSA do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 21 lutego 2012 r., II AKa 338/11 1

GLOSA do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 21 lutego 2012 r., II AKa 338/11 1 ANETA MICHALSKA-WARIAS GLOSA do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 21 lutego 2012 r., II AKa 338/11 1 TEZA Brzmienie art. 299 1 k.k. daje podstawę do przyjęcia, że przedmiotem czynności wykonawczych

Bardziej szczegółowo

Poprawa globalnych działań w sferze przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz walki z finansowaniem terroryzmu (AML / CFT): 18 lutego 2010

Poprawa globalnych działań w sferze przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz walki z finansowaniem terroryzmu (AML / CFT): 18 lutego 2010 Poprawa globalnych działań w sferze przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz walki z finansowaniem terroryzmu (AML / CFT): 18 lutego 2010 W ramach bieŝącej kontroli zgodności norm z przeciwdziałaniem prania

Bardziej szczegółowo

Tłumaczenie robocze. Jurysdykcje nie będące już dłużej podmiotem prowadzonego przez FATF bieżącego globalnego procesu zgodności ze standardami AML/CFT

Tłumaczenie robocze. Jurysdykcje nie będące już dłużej podmiotem prowadzonego przez FATF bieżącego globalnego procesu zgodności ze standardami AML/CFT Poprawa Międzynarodowej Zgodności ze Standardami Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AML/CFT): bieżący proces 24 października 2014 r. Paryż, 24 października 2014 r. - w ramach

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 maja 2014 r. Poz. 40 DECYZJA NR 199 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 23 maja 2014 r.

Warszawa, dnia 28 maja 2014 r. Poz. 40 DECYZJA NR 199 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 23 maja 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI Warszawa, dnia 28 maja 2014 r. Poz. 40 DECYZJA NR 199 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 23 maja 2014 r. w sprawie programu nauczania na kursie specjalistycznym

Bardziej szczegółowo

Proceder prania brudnych pieniędzy, międzynarodowe inicjatywy w zakresie jego zwalczania oraz polskie regulacje prawne

Proceder prania brudnych pieniędzy, międzynarodowe inicjatywy w zakresie jego zwalczania oraz polskie regulacje prawne Maciej Krzewski, Sławomir Michalak Proceder prania brudnych pieniędzy, międzynarodowe inicjatywy w zakresie jego zwalczania oraz polskie regulacje prawne część druga Etymologia zwrotu money laundering,

Bardziej szczegółowo

ClickDonate Tomasz Bukowski Spółka Komandytowa ul. Andrzeja Sołtana 3 lok. 51, Warszawa

ClickDonate Tomasz Bukowski Spółka Komandytowa ul. Andrzeja Sołtana 3 lok. 51, Warszawa ClickDonate Tomasz Bukowski Spółka Komandytowa ul. Andrzeja Sołtana 3 lok. 51, 01-494 Warszawa Regulamin przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu Postanowienia ogólne 1 Niniejszy

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH COUNCIL OF EUROPE CONSEIL DE L EUROPE Czym jest Konwencja Ramowa o Ochronie Mniejszości Narodowych? Konwencja Ramowa, która weszła w życie 1 lutego 1998

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ PIERWSZA WSTĘP. B. Ochrona na płaszczyźnie międzynarodowej str. 34

CZĘŚĆ PIERWSZA WSTĘP. B. Ochrona na płaszczyźnie międzynarodowej str. 34 Spis treści Wykaz skrótów str. 11 Od autorów str. 19 CZĘŚĆ PIERWSZA WSTĘP A. Wprowadzenie str. 23 B. Ochrona na płaszczyźnie międzynarodowej str. 34 I. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych

Bardziej szczegółowo

DECYZJA NR 199 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 23 maja 2014 r.

DECYZJA NR 199 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 23 maja 2014 r. DECYZJA NR 199 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 23 maja 2014 r. w sprawie programu nauczania na kursie specjalistycznym z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i zwalczania tego procederu Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów Wstęp... 19

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów Wstęp... 19 Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów 15 Wstęp 19 1 Podstawowe pojęcia z zakresu przetwarzania i ochrony danych osobowych 37 11 Wprowadzenie 37 12 Dane osobowe 39 121 Geneza definicji danych osobowych

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, Stan prawny: 2009-03-18 Numer dokumentu LexPolonica: 63305 DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Słownik wybranych terminów Wstęp Rozdział 1 Terroryzm rozpoznane i prognozowane zagrożenia

Spis treści Wykaz skrótów Słownik wybranych terminów Wstęp Rozdział 1 Terroryzm rozpoznane i prognozowane zagrożenia Wykaz skrótów...15 Słownik wybranych terminów...17 Wstęp...25 Rozdział 1 Terroryzm rozpoznane i prognozowane zagrożenia...29 1. Rozwój terroryzmu... 29 2. Pojęcie terroru i spór o definicję terroryzmu...

Bardziej szczegółowo

Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW SŁOWO WSTĘPNE WPROWADZENIE CZĘŚĆ I. PRZECIWDZIAŁANIE I ZWALCZANIE PRZESTĘPCZOŚCI W UNII EUROPEJSKIEJ

Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW SŁOWO WSTĘPNE WPROWADZENIE CZĘŚĆ I. PRZECIWDZIAŁANIE I ZWALCZANIE PRZESTĘPCZOŚCI W UNII EUROPEJSKIEJ Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW SŁOWO WSTĘPNE WPROWADZENIE CZĘŚĆ I. PRZECIWDZIAŁANIE I ZWALCZANIE PRZESTĘPCZOŚCI W UNII EUROPEJSKIEJ Rozdział 1. Ewolucja III filaru Unii 1.1. Uwagi ogólne 1.2. Grupa TREVI i

Bardziej szczegółowo

Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych

Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych Komentarz Mateusz Pacak Wydanie 1 Stan prawny na 1 grudnia 2012 roku Warszawa 2013 Redaktor prowadzący: Katarzyna Gierłowska Opracowanie redakcyjne: Anna

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis skrótów... 11 Wprowadzenie... 15. Część I. Przestępczość zorganizowana. Zagadnienia wprowadzające

Spis treści. Spis skrótów... 11 Wprowadzenie... 15. Część I. Przestępczość zorganizowana. Zagadnienia wprowadzające Spis skrótów... 11 Wprowadzenie... 15 Część I. Przestępczość zorganizowana. Zagadnienia wprowadzające Rozdział I. Problemy definicyjne (E.W. Pływaczewski)... 21 1. Problem definicji przestępczości zorganizowanej...

Bardziej szczegółowo

krótkookresowy (do 1 roku) długookresowy (powyżej 1 roku) odmawiam podania inny

krótkookresowy (do 1 roku) długookresowy (powyżej 1 roku) odmawiam podania inny I. DANE KLIENTA osoba fizyczna osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna Imię i Nazwisko/Nazwa: Obywatelstwo*: Kraj: Miejsce urodzenia: Adres: (*) jeśli dotyczy II. DANE OSÓB DZIAŁAJĄCYCH W IMIENIU

Bardziej szczegółowo

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości Sądy są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Sądy wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY (EURATOM, WE) NR 2185/96. z dnia 11 listopada 1996 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY (EURATOM, WE) NR 2185/96. z dnia 11 listopada 1996 r. ROZPORZĄDZENIE RADY (EURATOM, WE) NR 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy w instytucjach obowiązanych Praktyczne aspekty stosowania zmienionej ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy w instytucjach obowiązanych Praktyczne aspekty stosowania zmienionej ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy Przeciwdziałanie praniu pieniędzy w instytucjach obowiązanych Praktyczne aspekty stosowania zmienionej ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy I. Program i uwagi merytoryczne 1. Źródła brudnych pieniędzy

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie 18/K/2010 Burmistrza Głuszycy

Zarządzenie 18/K/2010 Burmistrza Głuszycy Zarządzenie 18/K/2010 w sprawie: procedury postępowania dotyczącego przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w zakresie wpłat gotówkowych dokonywanych w kasie Urzędu Miejskiego w

Bardziej szczegółowo

NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ

NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 31 marca 2005 r. (OR. en) AA 12/2/05 REV 2 TRAKTAT O PRZYSTĄPIENIU: PROTOKÓŁ, ZAŁĄCZNIK IX PROJEKTY AKTÓW PRAWODAWCZYCH

Bardziej szczegółowo

Polityka zarządzania ryzykiem braku zgodności w Banku Spółdzielczym w Końskich

Polityka zarządzania ryzykiem braku zgodności w Banku Spółdzielczym w Końskich Załącznik do Uchwały Zarządu Nr 11/XLI/14 z dnia 30 grudnia 2014r. Załącznik do uchwały Rady Nadzorczej Nr 8/IX/14 z dnia 30 grudnia 2014r. Polityka zarządzania ryzykiem braku zgodności w Banku Spółdzielczym

Bardziej szczegółowo

Regulamin przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Regulamin przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu Regulamin przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu 1 1. Niniejszy Regulamin określa sposób postępowania Ventus Asset Management S.A. z siedzibą w Warszawie (zwany dalej Domem Inwestycyjnym

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319,

Bardziej szczegółowo

DOC. 06/MAY/3 - PL PL PL

DOC. 06/MAY/3 - PL PL PL DOC. 06/MAY/3 - PL PL PL Projekt DYREKTYWA KOMISJI../.../WE z dnia [ ] r. ustanawiająca środki wykonawcze do dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do definicji osoby zajmującej

Bardziej szczegółowo

JAKA JEST I JAKA POWINNA BYĆ WIELKOŚĆ POLSKIEJ POMOCY?

JAKA JEST I JAKA POWINNA BYĆ WIELKOŚĆ POLSKIEJ POMOCY? JAKA JEST I JAKA POWINNA BYĆ WIELKOŚĆ POLSKIEJ POMOCY? Najnowszy raport OECD z przeglądu polskiej współpracy rozwojowej (2017), s. 19: Wielkość Oficjalnej Pomocy Rozwojowej [Polski] jako odsetek dochodu

Bardziej szczegółowo

Zadania komórek organizacyjnych BMWP KGP

Zadania komórek organizacyjnych BMWP KGP 13 Załącznik nr 2 Zadania komórek organizacyjnych BMWP KGP 1. Wydział Współpracy Pozaoperacyjnej: 1) opracowywanie projektów głównych kierunków międzynarodowej współpracy Policji, w tym opiniowanie propozycji

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań na egzamin magisterski na kierunku ADMINISTRACJA specjalność: Prawo energetyczne w gospodarce i administracji

Zestaw pytań na egzamin magisterski na kierunku ADMINISTRACJA specjalność: Prawo energetyczne w gospodarce i administracji Zestaw pytań na egzamin magisterski na kierunku ADMINISTRACJA specjalność: Prawo energetyczne w gospodarce i administracji 6. Pozycja i zadania Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki 7. Treść i tryb uchwalania

Bardziej szczegółowo

PRAWO BANKOWE. 8. wydanie

PRAWO BANKOWE. 8. wydanie PRAWO BANKOWE 8. wydanie Stan prawny na 22 lutego 2013 r. Wydawca: Magdalena Przek-Ślesicka Redaktor prowadzący: Roman Rudnik Opracowanie redakcyjne: Ilona Iwko, Dorota Wiśniewska Skład, łamanie: Faktoria

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu wiedza o społeczeństwie dla klas pierwszych. Poziom podstawowy. XXXV LO im. Bolesława Prusa w Warszawie

Wymagania edukacyjne z przedmiotu wiedza o społeczeństwie dla klas pierwszych. Poziom podstawowy. XXXV LO im. Bolesława Prusa w Warszawie Wymagania edukacyjne z przedmiotu wiedza o społeczeństwie dla klas pierwszych Poziom podstawowy XXXV LO im. Bolesława Prusa w Warszawie Wymagania ogólne I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. Uczeń znajduje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA EGZAMIN POPRAWKOWY

WYMAGANIA NA EGZAMIN POPRAWKOWY WYMAGANIA NA EGZAMIN POPRAWKOWY 1. Obywatelstwo polskie i unijne - wyjaśnia znaczenie terminów: obywatelstwo, społeczeństwo obywatelskie, - wymienia dwa podstawowe sposoby nabywania obywatelstwa (prawo

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów.................................................. 15 Od Autora...................................................... 19 ROZDZIAŁ I. Pojęcie i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji Mariusz Bieżuński Paweł Bieżuński Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji Komentarz 2. wydanie Warszawa 2011 Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów...9 Wstęp...11 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PRAWNA ZWYKŁEJ PROCEDURY USTAWODAWCZEJ. Podstawa prawna Przedmiot Elementy procedury 1. w ogólnym interesie gospodarczym

PODSTAWA PRAWNA ZWYKŁEJ PROCEDURY USTAWODAWCZEJ. Podstawa prawna Przedmiot Elementy procedury 1. w ogólnym interesie gospodarczym ZAŁĄCZNIK III PODSTAWA PRAWNA ZWYKŁEJ PROCEDURY USTAWODAWCZEJ 1 Podstawa prawna Przedmiot Elementy procedury 1 Artykuł 14 Artykuł 15 ust. 3 Artykuł 16 ust. 2 Artykuł 18 Artykuł 19 ust. 2 Artykuł 21 ust.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna Norma prawna PRAWO zbiór wszystkich obowiązujących w danym państwie norm prawnych. NORMA PRAWNA reguła ustanowiona lub uznana przez państwo, która określa jak należy postępować w oznaczonych okolicznościach.

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. doc. dr Marek Grzybowski. październik Katedra Prawa Finansowego

Prawo bankowe. doc. dr Marek Grzybowski. październik Katedra Prawa Finansowego Prawo bankowe doc. dr Marek Grzybowski październik 2014 Katedra Prawa Finansowego Próba definicji całokształt norm prawnych regulujących funkcjonowanie systemu bankowego, a w tym strukturę, organizację

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFOMACJI PRAWNEJ

BIULETYN INFOMACJI PRAWNEJ SOKOŁOWSKI I PARTNERZY A D W O K A C I R A D C Y P R A W N I S P Ó Ł K A P A R T N E R S K A 20-026 LUBLIN, ul. FRYDERYKA CHOPINA 8 lok.5 TEL. 48 81 532 95 54 48 81 470 50 49 48 81 470 50 50 FAX 48 81

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15 marca 2016 r.

Warszawa, dnia 15 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI RZECZNIK PRASOWY MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI Warszawa, dnia 15 marca 2016 r. Pan Tomasz Machała Redaktor Naczelny natemat.pl Na podstawie art. 31 a ustawy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2012

Warszawa, lipiec 2012 Russell Bedford Poland Legal Tax Audit Accounting Corporate Finance Business Consulting Training Blue Point Al. Stanów Zjednoczonych 61A 04-028 Warszawa, Poland, T: +48 22 516 26 80 F: +48 22 516 26 82

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

Jednolity europejski dokument zamówienia (ESPD)

Jednolity europejski dokument zamówienia (ESPD) Jednolity europejski dokument zamówienia (ESPD) Część I: Informacje dotyczące postępowania o udzielenie zamówienia oraz instytucji zamawiającej lub podmiotu zamawiającego Informacje na temat publikacji

Bardziej szczegółowo

Tematy i zagadnienia z WOS zakres rozszerzony

Tematy i zagadnienia z WOS zakres rozszerzony Tematy i zagadnienia z WOS zakres rozszerzony semestr piąty ( klasa III) Dział I. PRAWO 1. Prawo i systemy prawne normy prawne i ich charakter koncepcje budowy normy prawnej źródła norm prawnych system

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011 Recenzenci: prof. dr hab. Władysław Czapliński prof. dr hab. Piotr Hofmański Redakcja i korekta: Grażyna Polkowska-Nowak Projekt okładki: Marta Kurczewska Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia. Klasa III I. PRAWO

Zagadnienia. Klasa III I. PRAWO Jednostka tematyczna 1. Prawo i systemy prawne 2. Rzeczpospolita Polska jako państwo prawa Zagadnienia Klasa III I. PRAWO normy prawne i ich charakter koncepcje budowy normy prawnej źródła norm prawnych

Bardziej szczegółowo

Polityka zarządzania konfliktami interesów w Deutsche Bank PBC S.A. (poziom 3: Polityki lokalne DB Polityka)

Polityka zarządzania konfliktami interesów w Deutsche Bank PBC S.A. (poziom 3: Polityki lokalne DB Polityka) Polityka zarządzania konfliktami interesów w Deutsche Bank PBC S.A. (poziom 3: Polityki lokalne DB Polityka) 1 / 9 Spis treści 1. CEL... 2. WPROWADZENIE... 3. DEFINICJE... 4. ZAKRES STOSOWANIA... 5. POTENCJALNE

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom podstawowy na rok szkolny 2016/2017 dla klasy I a

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom podstawowy na rok szkolny 2016/2017 dla klasy I a Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom podstawowy na rok szkolny 206/207 dla klasy I a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm. WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ PRZEDMOWA ROZDZIAŁ I. ZMIANY USTROJU POLITYCZNEGO POLSKI W LATACH 1944-1997 1. Pojęcie ustroju politycznego i jego periodyzacja 2. Okres Krajowej

Bardziej szczegółowo

Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych Autor: Bogusław Banaszak

Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych Autor: Bogusław Banaszak Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych Autor: Bogusław Banaszak Wykaz skrótów Przedmowa do wydania trzeciego Wstęp do wydania drugiego Słowo wstępne Rozdział I Komparatystyka

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Polityka i procedury w zakresie konfliktu interesów

Polityka i procedury w zakresie konfliktu interesów Polityka i procedury w zakresie konfliktu interesów AGENCJA RATINGOWA: Warszawa, styczeń 2015 PREAMBUŁA 1. 1. Niemniejszy dokument opisuje politykę i procedury agencji ratingu kredytowego Rating Sp. z

Bardziej szczegółowo

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej

Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Europejskiej Cezary Kosikowski, Finanse i prawo finansowe Unii Spis treści: Wykaz skrótów Wprowadzenie Część I USTRÓJ WALUTOWY I FINANSE UNII EUROPEJSKIEJ Rozdział I Ustrój walutowy Unii 1. Pojęcie i zakres oraz podstawy

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

PRZEZ EURO BANK S.A.

PRZEZ EURO BANK S.A. Uchwała Zarządu Euro Banku nr DC/101/2016 z dnia 30.03.2016 r. Uchwała Rady Nadzorczej nr 05/04/2016 z dnia20.04.2016 r. POLITYKA INFORMACYJNA W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ I INNYCH INFORMACJI PODLEGAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XIII Konwencje ONZ dotyczące narkotyków i narkomanii

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XIII Konwencje ONZ dotyczące narkotyków i narkomanii Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających Temat XIII Konwencje ONZ dotyczące narkotyków i Konwencje ONZ dotyczące narkotyków i Jednolita konwencja o środkach odurzających Single convention

Bardziej szczegółowo

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r.

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 235 ust.

Bardziej szczegółowo

Compliance w Bankach Spółdzielczych Ryzyko braku zgodności

Compliance w Bankach Spółdzielczych Ryzyko braku zgodności Lepiej zapobiegać niż leczyć Hipokrates Compliance w Bankach Spółdzielczych Ryzyko braku zgodności 1 Informacje ogólne Adresaci: Wszyscy pracownicy banków spółdzielczych, przede wszystkim pracownicy zajmujący

Bardziej szczegółowo

2.2 Transakcja to dokonywana we własnym albo w cudzym imieniu, na własny albo na cudzy rachunek:

2.2 Transakcja to dokonywana we własnym albo w cudzym imieniu, na własny albo na cudzy rachunek: Poniższa analiza prawna powstała dzięki programowi Centrum Pro Bono. Centrum zapewnia organizacjom pozarządowym dostęp do bezpłatnej pomocy prawnej świadczonej przez renomowane kancelarie z całej Polski

Bardziej szczegółowo

XIII Międzynarodowa Konferencja. Przestępczośćubezpieczeniowa. Szczecin, 11-12 marca 2010 r.

XIII Międzynarodowa Konferencja. Przestępczośćubezpieczeniowa. Szczecin, 11-12 marca 2010 r. Polska Izba Ubezpieczeń- Jacek Jurzyk Wiceprzewodniczący Grupy Roboczej ds. Przeciwdziałania Praniu Brudnych Pieniędzy Radca prawny Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i przestępczości w ubezpieczeniach

Bardziej szczegółowo

4.8.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 214/29

4.8.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 214/29 4.8.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 214/29 DYREKTYWA KOMISJI 2006/70/WE z dnia 1 sierpnia 2006 r. ustanawiająca środki wykonawcze do dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI NR 1831/94/WE. z dnia 26 lipca 1994 r.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI NR 1831/94/WE. z dnia 26 lipca 1994 r. ROZPORZĄDZENIE KOMISJI NR 1831/94/WE z dnia 26 lipca 1994 r. w sprawie nieprawidłowości i odzyskiwania kwot niesłusznie wypłaconych w związku z finansowaniem z Funduszu Spójności oraz organizacji systemu

Bardziej szczegółowo

Tom II: prawo bankowe, obrót instrumentami finansowymi, fundusze inwestycyjne, ochrona konkurencji.

Tom II: prawo bankowe, obrót instrumentami finansowymi, fundusze inwestycyjne, ochrona konkurencji. WSPÓLNOTOWE I POLSKIE PUBLICZNE PRAWO GOSPODARCZE. Tom II: prawo bankowe, obrót instrumentami finansowymi, fundusze inwestycyjne, ochrona konkurencji. Autor: Marian Zdyb CZĘŚĆ I DZIAŁALNOŚĆ BANKÓW W POLSCE.

Bardziej szczegółowo

FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA

FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA Prof. zw. dr hab. Piotr Winczorek Prof. UW dr hab. Tomasz Stawecki System źródeł

Bardziej szczegółowo

Wspólny wniosek DECYZJA RADY

Wspólny wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA WYSOKI PRZEDSTAWICIEL UNII DO SPRAW ZAGRANICZNYCH I POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA Bruksela, dnia 4.8.2016 r. JOIN(2016) 38 final 2016/0243 (NLE) Wspólny wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia,

Bardziej szczegółowo

Polityka w zakresie Odpowiedzialnych Zakupów

Polityka w zakresie Odpowiedzialnych Zakupów Polityka w zakresie Odpowiedzialnych Zakupów Przedmowa Zgodnie ze ścieżką swojego rozwoju Arriva przedstawi Politykę z zakresie Odpowiedzialnych Zakupów, stworzoną z myślą o swoich klientach i pracownikach.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r...

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r... Spis treści Rozdział pierwszy Ustrój polityczny państwa pojęcie i istota... 11 1. Pojęcie ustroju politycznego... 12 2. Ewolucja ustroju politycznego Polski... 14 Rozdział drugi Konstytucyjne podstawy

Bardziej szczegółowo

Porozumienie o współpracy w zwalczaniu przestępstw białych kołnierzyków

Porozumienie o współpracy w zwalczaniu przestępstw białych kołnierzyków Źródło: http://mswia.gov.pl/pl/aktualnosci/11769,porozumienie-o-wspolpracy-w-zwalczaniu-przestepstw-bialych-kolnierzykow. html Wygenerowano: Piątek, 30 września 2016, 13:13 Strona znajduje się w archiwum.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STANOWISKA RP

PROJEKT STANOWISKA RP PROJEKT STANOWISKA RP przygotowany w związku z art. 7 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego )

Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego ) Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego ) I. Preambuła 1. Dom Maklerski wprowadza niniejszą Politykę Informacyjną w celu wypełnienia obowiązków określonych w Rozporządzeniu

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej CYKL POLITYKI UNIJNEJ DOTYCZĄCEJ POWAŻNEJ I ZORGANIZOWANEJ PRZESTĘPCZOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

Rada Unii Europejskiej CYKL POLITYKI UNIJNEJ DOTYCZĄCEJ POWAŻNEJ I ZORGANIZOWANEJ PRZESTĘPCZOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ Rada Unii Europejskiej CYKL POLITYKI UNIJNEJ DOTYCZĄCEJ POWAŻNEJ I ZORGANIZOWANEJ PRZESTĘPCZOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ CYKL POLITYKI UNIJNEJ DOTYCZĄCEJ POWAŻNEJ I ZORGANIZOWANEJ PRZESTĘPCZOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

Bardziej szczegółowo

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Joanna Skonieczna

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Joanna Skonieczna Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej Joanna Skonieczna Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej European Union Agency for Fundamental Rights (FRA) Rozporządzenie Rady (WE) nr 168/2007 z dnia

Bardziej szczegółowo

KORDYNACJA BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO

KORDYNACJA BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO KORDYNACJA BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO ROZWIĄZANIA INSTYTUCJONALNE NA ŚWIECIE ORAZ WSTĘPNE PROPOZYCJE DLA POLSKI 26 lutego 2015 KRAKOWSKIE DNI BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO 2015 Radosław Czapski 1

Bardziej szczegółowo

Pranie pieniędzy - istota zjawiska

Pranie pieniędzy - istota zjawiska Robert Typa Pranie pieniędzy - istota zjawiska Poniższy artykuł rozpoczyna cykl dotyczący skomplikowanej tematyki, jaką niewątpliwie jest pranie pieniędzy. Przybliżenie wielu aspektów tego ważnego w obecnych

Bardziej szczegółowo

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM SECUS ASSET MANAGEMENT S.A. dotyczy art. 110w ust.4 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi z dnia 29 lipca 2005 roku tekst zmieniony ustawą z 05-08-2015 Dz. U. poz.

Bardziej szczegółowo

WZORY PISM PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK

WZORY PISM PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK JACEK BROLIK ELŻBIETA MUCHA Warszawa 2013 WZORY PISM Stan prawny na 1 września 2013

Bardziej szczegółowo

OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO PL OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 2 sierpnia 2006 r. wydana na wniosek Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie projektu ustawy zmieniającej ustawę o Narodowym Banku Polskim (CON/2006/39)

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi. Część 2 Roczny plan pracy. Liczba. ych

W centrum uwagi. Część 2 Roczny plan pracy. Liczba. ych W centrum uwagi. Część 2 Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Prawo i systemy prawne 2. Rzeczpospolita Polska jako państwo prawa Zagadnienia Klasa III I. PRAWO normy prawne i ich charakter koncepcje

Bardziej szczegółowo

Akademia Prawa. Zdzisław Muras. Podstawy prawa. 3. wydanie. C.H.Beck

Akademia Prawa. Zdzisław Muras. Podstawy prawa. 3. wydanie. C.H.Beck Akademia Prawa Zdzisław Muras Podstawy prawa 3 wydanie CHBeck AKADEMIA PRAWA Podstawy prawa W sprzedaży: S Gurgul PRAWO UPADŁOŚCIOWE I NAPRAWCZE, wyd 9 Duże Komentarze Becka K Flaga-Gieruszyńska PRAWO

Bardziej szczegółowo

osób uposażonych danych osobowych: Ubezpieczonego* Właściciela polisy* Nazwisko Seria i numer dowodu tożsamosci Adres korespondencyjny

osób uposażonych danych osobowych: Ubezpieczonego* Właściciela polisy* Nazwisko Seria i numer dowodu tożsamosci Adres korespondencyjny ubezpieczenia Numer polisy Wniosek o dokonanie zmiany* w ubezpieczeniu na życie Plan Ochronny AXA osób uposażonych danych osobowych: Ubezpieczonego* Właściciela polisy* Proszę o zmianę w polisie następujących

Bardziej szczegółowo

ISBN 978-83-7383-528-3

ISBN 978-83-7383-528-3 Recenzent Prof. dr hab. Andrzej Bierć Redaktor prowadząca Anna Raciborska Redakcja Katarzyna Tynkiewicz Korekta Katarzyna Tynkiewicz, Joanna Barska Projekt graficzny okładki Katarzyna Juras Copyright 2011

Bardziej szczegółowo

ABOLICJA PODATKOWA. Adam Bartosiewicz Ryszard Kubacki

ABOLICJA PODATKOWA. Adam Bartosiewicz Ryszard Kubacki ABOLICJA PODATKOWA ABOLICJA PODATKOWA Adam Bartosiewicz Ryszard Kubacki Warszawa 2008 Stan prawny na 1 października 2008 r. Wydawca: Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący: Ewa Fonkowicz Skład, łamanie:

Bardziej szczegółowo

Sprawy organizacyjne

Sprawy organizacyjne Wydział Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki Poznańskiej Prawo transportowe Sprawy organizacyjne Marcin Kiciński Zakład Systemów Transportowych WMRiT pok. 706, tel. 665 21 29 marcin.kicinski@put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH L 290/18 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 20.10.2012 AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH DECYZJA RADY STOWARZYSZENIA UE-LIBAN NR 2/2012 z dnia 17 września 2012 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczanie składników majątkowych w przestępczości transgranicznej wspólnego rynku Unii Europejskiej

Zabezpieczanie składników majątkowych w przestępczości transgranicznej wspólnego rynku Unii Europejskiej Zabezpieczanie składników majątkowych w przestępczości transgranicznej wspólnego rynku Unii Europejskiej Strefa Schengen a przestępczość transgraniczna Członkostwo w strefie Schengen od dawna rodziło wiele

Bardziej szczegółowo

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Wolności i prawa jednostki w. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Red.: Mariusz Jabłoński Wprowadzenie Wykaz skrótów Część I. Koncepcja konstytucyjnego

Bardziej szczegółowo

SĄDY I TRYBUNAŁY (Roz. VIII) (władza sądownicza) Sędziowie. Krajowa Rada Sądownictwa

SĄDY I TRYBUNAŁY (Roz. VIII) (władza sądownicza) Sędziowie. Krajowa Rada Sądownictwa SĄDY I TRYBUNAŁY (Roz. VIII) (władza sądownicza) Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Wyroki wydawane w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, w postępowaniu co najmniej dwuinstancyjnym.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 147/2015 Burmistrza Starego Sącza z dnia 15 czerwca 2015 roku

ZARZĄDZENIE Nr 147/2015 Burmistrza Starego Sącza z dnia 15 czerwca 2015 roku ZARZĄDZENIE Nr 147/2015 Burmistrza Starego Sącza z dnia 15 czerwca 2015 roku w sprawie: instrukcji przeciwdziałania wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych z nielegalnych lub nieujawnionych

Bardziej szczegółowo

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu:

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu: Audytor powinien zalecić wprowadzenie istotnych informacji na temat efektów działań proekologicznych do systemu rachunkowości oraz do sprawozdawczości finansowej. Audyty ekologiczne stały się głównymi

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W KORONOWIE

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W KORONOWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu nr 31/2016 Zatwierdzony Uchwałą Rady Nadzorczej nr 10/R/2016 POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W KORONOWIE tekst ujednolicony Koronowo, marzec 2016 Bank Spółdzielczy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Aksjologiczne fundamenty Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Uwagi wprowadzające... 26

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Aksjologiczne fundamenty Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Uwagi wprowadzające... 26 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII Rozdział I. Aksjologiczne fundamenty Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej... 1 1. Uwagi wprowadzające... 2 2. Zasada

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania Wiedza o Społeczeństwie

Rozkład materiału nauczania Wiedza o Społeczeństwie Paweł Włoczewski Rozkład materiału nauczania Wiedza o Społeczeństwie Zakres podstawowy w klasie I PROGRAM NOWA ERA Mariusz Menz W centrum uwagi Podręcznik: Arkadiusz Janicki, W centrum uwagi. Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Zgłaszanie przypadków nieprawidłowości i nadużyć finansowych do Komisji Europejskiej w Polsce

Zgłaszanie przypadków nieprawidłowości i nadużyć finansowych do Komisji Europejskiej w Polsce Tylko do użytku służbowego Zgłaszanie przypadków nieprawidłowości i nadużyć finansowych do Komisji Europejskiej w Polsce Seminarium na temat środków zwalczania korupcji i nadużyć finansowych w ramach europejskich

Bardziej szczegółowo