OD POCZĘCIA DO NARODZIN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OD POCZĘCIA DO NARODZIN"

Transkrypt

1 104 MAJ ISSN Nakład egzemplarzy Raport: OD POCZĘCIA DO NARODZIN POŻYTECZNE PĘCHERZYKI 14 ROBOTY W APTECE 20 JAK ODNALEŹĆ SZANSĘ W KRYZYSIE? 26 ROŚLINNY SKARB INKÓW 66

2

3

4 4 w od pigułce redakcji PAGINA MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012 Drodzy Emilia Załeńska redaktor naczelna Czytelnicy Maj to miesiąc poświęcony wszystkim mamom. My również o nich pamiętamy. W tym numerze szczególnie o tych, które dopiero spodziewają się potomstwa. Ciąża to bowiem wyjątkowy stan, w którym każda kobieta powinna zostać objęta szczególną opieką, także farmaceutyczną. Czy przyszłe mamy muszą przyjmować suplementy diety? A jeżeli tak, to jakie? A co, kiedy kobieta w ciąży zachoruje? Pacjentki zdają sobie sprawę, że przyjmowanie farmaceutyków w tym stanie obciążone jest sporym ryzykiem. Których leków powinny się szczególnie wystrzegać, a jakie uważane są za bezpieczne? O tym wszystkim przeczytacie Państwo w naszym raporcie. Szczególnie zachęcamy również do zapoznania się z tekstem na temat robotów aptecznych. Za granicą są one już coraz powszechniej stosowane. Na ile taki automat może pomóc aptekarzowi? Ile to kosztuje? Przedstawiamy wady i zalety. Eksperci straszą, że już za kilkanaście lat co czwarta osoba będzie musiała zmierzyć się z chorobą nowotworową. Z drugiej strony media bombardują nas coraz to nowszymi i bardziej zaskakującymi informacjami na temat przełomu skutecznego leczenia raka. Ostatnio okazało się, że takim panaceum może okazać się aspiryna. Z badań wynika bowiem, że regularne przyjmowanie niektórych niesteroidowych leków przeciwzapalnych w dużym stopniu redukuje ryzyko wystąpienia nowotworów. Czy to możliwe? Co na to konsultant krajowy w dziedzinie onkologii? Zapraszamy do lektury! Wydawca Świat Zdrowia S.A. ul. Szosa Bydgoska 52, Toruń Redaktor naczelna Emilia Załeńska Rada naukowa prof. dr hab. Bogusław Hładoń przewodniczący rady dr hab. Anna Kodym, prof. UMK dr hab. Jerzy Krysiński, prof. UMK dr n. farm. Witold Musiał dr hab. n. farm. Małgorzata Schlegel-Zawadzka mgr Piotr Stolarczyk, prezes Zarządu Krajowego Izby Gospodarczej Apteka Polska Reklama Jarosław Zachwieja (56) Redakcja Fotoedycja Łukasz Pawlak Zdjęcia Thinkstock/FPM, EN, FPM, Mat. prasowe Projekt graficzny Skład i łamanie NEKK Sp. z o.o. Druk Toruńskie Zakłady Graficzne ZAPOLEX Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, zastrzega sobie prawo do redagowania otrzymanych tekstów oraz zmiany ich tytułów i nie odpowiada za treść zamieszczanych reklam. Redakcja może odmówić zamieszczania reklamy bez podania przyczyny. OKŁADKA: NEKK MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012

5 spis w pigułce treści 5 MAGAZYN APTEKARSKI MAJ PAGINA 2012 pigułce W pigułce Newsy Dukan pod obstrzałem 6 Kwestionariusz Farmaceuty 8 Ciekawostki Czy wiesz, że najwyższy człowiek już nie urośnie 10 6w 11 na moje oko Mały traktat o mentalności w aptece 20 co w farmacji piszczy Bezpiecznie i z korzyścią 12 Akcja edukacja 13 Pożyteczne pęcherzyki 14 Kwasem w raka 16 Roboty 24 akademia aptekarza Pytamy eksperta 24 Jak odnaleźć szansę w kryzysie? raport Raport Od poczęcia do narodzin 30 apteka pełna zdrowia Matka i córka trudna więź 44 Test prawdę powie 48 Uciszyć głosy 50 Naturalna szczoteczka 54 Ból po zmroku 56 Opryszczka fakty i mity 58 Sposób na wilka 60 Rozwój pod ochroną 64 Roślinny skarb Inków uroda z apteki Susza na skórze 68 Kosmetyki prosto z ziemi 71 Dotyk luksusu 72 Problem z głowy 74 recepta na czas wolny Farmacja na Kubie 78 Kram zalążek przyszłej apteki 81 Quiz farmaceutyczny 85 Szczypta kultury 86 Angielski w aptece 88 Krzyżówka 89 5

6 6 w pigułce NEWSY Dukan pod obstrzałem Dieta proteinowa wymyślona przez doktora Dukana wciąż ma wielu zwolenników. Jej autor znalazł się z kolei pod obstrzałem. Według dwóch izb lekarskich dwukrotnie złamał kodeks etyki lekarskiej. Zarzuca się mu m.in. formułowanie groźnych, nieprzemyślanych propozycji w celach autopromocji. Zaproponował bowiem, aby dodatkowo punktować licealistów na maturze, jeżeli przez czas edukacji zdołają utrzymać prawidłową wagę (spotkało się to z ogromną krytyką środowisk medycznych i politycznych). Ponadto Dukanowi zarzuca się, że propagując na szeroką skalę swoją dietę (której skuteczność nie została potwierdzona, a wręcz mówi się o jej szkodliwości), zrobił z medycyny intratny biznes. W ub. roku dziennik Liberation przedstawił wyniki badań, z których wynika, że 80 proc. badanych wróciło do swojej początkowej wagi. Słynny dietetyk sprzedał na całym świecie ponad 5 mln książek (ostatnio na rynku chińskim ukazała się najsłynniejsza jego pozycja Nie potrafię schudnąć ). Oprócz tego Dukan sprzedaje produkty wspomagające dietę, w tym płatki owsiane firmowane jego nazwiskiem. Alergia chroni przed rakiem? Amerykańscy naukowcy twierdzą, że alergicy są mniej narażeni na rozwój raka mózgu. Im więcej alergii, tym ryzyko nowotworu maleje. Wnioski te oparli na badaniach, w których wzięło udział 400 pacjentów chorujących na raka mózgu i 600 zdrowych osób. Wyszło z nich, że cierpiący na różnego rodzaju uczulenia (im więcej, tym lepiej) rzadko zapadali na ten groźny rodzaj nowotworu. Leki na alergię nie zmniejszały u nich tej ochrony. Prawdopodobnie te osoby chroni zbyt aktywny układ odpornościowy. Naukowcy nie mają jeszcze pomysłu, jak wykorzystać tę wiedzę rozwiązaniem na pewno nie jest sztuczne wywoływanie alergii. Jednak to odkrycie być może wskaże nowe kierunki badań. MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012

7 w pigułce 7 NEWSY Jakie DNA, taki ból Ból to dla każdego człowieka olbrzymi dyskomfort. Okazuje się, że utrudnia on koncentrację, zapamiętywanie nowych informacji, a także wpływa na szybsze starzenie się umysłu. Niektórzy z nas są bardziej podatni na jego odczuwanie, inni mniej. Od czego to zależy? Okazuje się, że od DNA, a dokładnie od wariantu jednego genu. Szczęściarze odporni na ból odziedziczyli GCH1, który łagodzi i reguluje doznania bólowe. Na świecie 15 proc. populacji ma obniżoną wrażliwość na ból. Naukowcy chcieliby, aby do walki z bólem wykorzystać właśnie terapię genową. Trwają już nad tym bardzo zaawansowane prace. W fazie testów jest np. terapia, która polega na wszczepieniu genu uruchamiającego produkcję endorfin, które są naturalnymi, produkowanymi przez organizm substancjami przeciwbólowymi. Tylko dla panów Ochronna witamina W Grodzisku Mazowieckim powstała pierwsza w Polsce klinika dedykowana mężczyznom. W przedsięwzięcie zostali zaangażowani m.in. Zbigniew Lew-Starowicz czy dr n. med. Marek Filipek. W ofercie placówki znajdują się kompleksowe pakiety badań ukierunkowane na konkretne zagadnienia zdrowia mężczyzny, a wszystkie procedury diagnostyczne i terapeutyczne realizowane są w oparciu o nowoczesne zaplecze sprzętowe. Interdyscyplinarne podejście zespołu profesjonalistów jest kluczem do rozwiązania męskich problemów zdrowotnych, a także konsultacje kardiologiczne oraz pomoc diabetologiczna. Jeśli diagnostyka wykazuje istotne nieprawidłowości zdrowotne, podejmowane są odpowiednie działania profilaktyczne, zachowawcze lub zabiegowe. Interdyscyplinarne podejście zespołu profesjonalistów jest kluczem do rozwiązania męskich problemów zdrowotnych. Osoby, które mają we krwi wysoki poziom witaminy B6 i melatoniny, rzadziej chorują na raka płuc. Do takich wniosków doszli francuscy naukowcy po zbadaniu próbek krwi 400 tys. pacjentów. W tej grupie u 900 osób zdiagnozowano raka płuc. Osoby mające na początku badania wyższy niż przeciętnie poziom witamin B6 i melatoniny były 50 proc. mniej narażone na tę chorobę w przyszłości. Ten rodzaj raka co roku zbiera olbrzymie żniwo, stanowiąc najczęstszą przyczynę zgonów wśród wszystkich nowotworów.

8 8 w pigułce KWESTIONARIUSZ FARMACEUTY Los mi sprzyja Czas wolny spędzam bardzo aktywnie, od czterech lat jeżdżę konno i gram w tenisa. Pierwszy raz przypadkowo wsiadłam na konia będąc na imprezie towarzyskiej i od razu zakochałam się w tym sporcie. Tego samego roku z wakacji przywiozłam kolejną pasję tenisa. W kuchni moją specjalnością jest makaron z pastą krewetkową i suszonymi pomidorami to moje popisowe danie. Moi goście uwielbiają tę potrawę. Brzydzę się ludzką zachłannością. Ewa Poleszak dr hab. n. farm., kierownik Katedry i Zakładu Farmacji Stosowanej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, konsultant wojewódzki Motto życiowe: Dobrze jest być ważnym, ale ważniejsze jest być dobrym. Pierwsze zarobione pieniądze wydałam na kurs tańca towarzyskiego. W ten sposób spełniłam swoje marzenie. Moja praca to moja największa pasja. Doceniam życzliwość losu, bo nie często tak się zdarza. Czuję satysfakcję, gdy zrobię coś dobrego, coś, co komuś innemu sprawi radość. Najbardziej stresuje mnie niepewność. Boję się że nie zdążę w życiu zrobić wszystkiego, co zaplanowałam. Marzę o jestem dobrym kierowcą i bardzo lubię jeździć, dlatego od zawsze chciałam wziąć udział w rajdzie samochodowym. Czytanie gazet zaczynam od końca jestem leworęczna, może to dlatego. Słucham Sarah Brightman jest fantastyczna. Oglądam głównie Wiadomości i prognozę pogody, na resztę nie mam czasu. Nieraz wracam do mojego ukochanego filmu Forrest Gump. Czytam książki dotyczące psychologii, np. B. Wojcieszke, A. H. Maslow, E. B. Hurlock. Nie mogłabym się obejść bez kalendarza, samochodu i błyszczyka do ust. Co, gdzie, kiedy? Co? Konferencja: Lek roślinny historia i współczesność Gdzie? Zachełmie k. Karpacza Kiedy? maja 2012 Organizator: Zakład Humanistycznych Nauk Wydziału Farmaceutycznego AM we Wrocławiu; Muzeum Farmacji we Wrocławiu; Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu Co? Szkolenie: Farmakologia w chorobach nerek i układu moczowego Gdzie? Poznań, Novotel, Plac Andersa 1 Kiedy? 26 maja 2012 Organizator: Aptekarska Szkoła Zarządzania Co? Konferencja: Jurajska Wiosna Farmaceutów Gdzie? Polesice, hotel Ostaniec Kiedy? maja 2012 Organizator: Częstochowski oddział PTFarm MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012

9 Rightest TM GM100 w pigułce 9 NEWSY + Rightest GM 100 bardzo cienki i lekki nie wymaga kodowania

10 10 NEWSY w pigułce Czy wiesz, że... POPCORN JEST ZDROWY Kłamstwo zdąży obiec pół świata, zanim prawda włoży buty. JAMES CALLAGHAN Do tej pory chipsy, paluszki, popcorn należały do grupy słonych przekąsek, których trzeba było się wystrzegać. Okazało się jednak, że osoby dbające o swoje zdrowie nie muszą rezygnować z prażonej kukurydzy, ponieważ jest ona lepszym antyutleniaczem niż owoce. Badania wykazały, że popcorn zawiera tylko 4 proc. wody (większość owoców ma jej nawet do 90 proc.), a więc i więcej antyutleniaczy. Naukowcy radzą, żebyśmy docenili łupinę, którą najczęściej wypluwamy. To bowiem główne źródło błonnika pokarmowego i właśnie antyutleniaczy. Średnia porcja popcornu zapewni człowiekowi dwie trzecie dziennego zapotrzebowania na ziarna. Należy jednak uważać na dodatki zbyt dużą ilość masła, soli, cukru. Najlepiej z nich zrezygnować. KRÓTKO Hipoteza, że oglądanie filmów 3D może nam szkodzić, została obalona. Patrzenie na trójwymiarowe obrazy będzie miało na człowieka negatywny wpływ tylko wtedy, kiedy będzie je oglądał bez przerwy podczas 3-4-godzinnych seansów. Należy również wystrzegać się oglądania takich obrazów na smartfonach i tabletach ze względu na zbyt mały ekran. NAJWYŻSZY CZŁOWIEK JUŻ NIE UROŚNIE 2 51 cm tyle mierzy najwyższy człowiek świata. Turek Sultan Kosen cierpi na akromegalię. To choroba spowodowana zbyt dużym wydzielaniem hormonu wzrostu somatotropiny. Wszystkiemu winny jest hormonalnie czynny gruczolak komórek kwasochłonnych przedniego płata przysadki mózgowej. Mężczyzna miał różnego rodzaju problemy zdrowotne. Jego szkielet nie jest bowiem w stanie być podporą dla tak imponującej sylwetki. Dalszy wzrost mógłby być groźny dla jego życia. Dwa lata temu najwyższy człowiek świata poddał się jednak terapii. Miała ona na celu opanowanie produkcji hormonu wzrostu. Jeden z neurochirurgów wykonał u niego zabieg chodziło o działanie wiązką promieniowania na gruczolaka przysadki. Niedawno zadowoleni z efektu lekarze Kosena poinformowali, że ich pacjent przestał rosnąć. MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012

11 na moje oko 11 FELIETON Mały traktat o mentalności Termin mentalność encyklopedia, jako hasło, wyjaśnia następująco: jest to pojęcie psychologiczno-socjologiczne stanowiące całość poglądów, przekonań, nastawień i nawyków myślowych danej jednostki lub grupy społecznej (vide: Uniwersalna Encyklopedia Readers Digest, W-wa 2006, t. II, s. 21). USTAWIĆ SIĘ ŻYCIOWO W tej chwili bardziej jednak interesuje mnie mentalność grupy społecznej aniżeli mentalność pojedynczego człowieka (choć i ona jest ważna w określonych okolicznościach). Na mentalność grupy społecznej zwrócił już uwagę nasz znakomity pisarz, reportażysta, dziennikarz i globtroter w jednej osobie Melchior Wańkowicz, zwłaszcza po odbyciu po Stanach Zjednoczonych podróży reporterskiej, która zaowocowała swoistą trylogią : Atlantyk Pacyfik (1967), Królik i oceany (1968) oraz W pępku Ameryki (1969). Otóż w którymś z tych tomów Wańkowicz wyraził opinię na temat mentalności Amerykanów, jako grupy społecznej, a która brzmi: jeżeli mężczyzna do czterdziestego roku życia nie ustawi się życiowo, nie ma sutego konta w banku (z co najmniej milionem dolarów), to on jest d... życiowa, a nie chłop (Wańkowicz był znany z mocnych określeń!). WIARA W DOLARA W ogóle wiara Amerykanów w tzw. złotego cielca (starotestamentowego), czyli dolara, jest wręcz porażająca! Jeśli umiesz robić duże pieniądze (kontunuuję tę myśl) i masz sute konto jesteś kimś! Wcale nie liczą się ewentualne sukcesy naukowe, pokończone uniwersytety, ba!, Nagroda Nobla za coś tam, bo ile facet (noblista) dostał po podziale (jeśli do podziału było na przykład trzech uczonych) trzysta tysięcy dolarów? Eeee...tam, co to za kwota!... Taki McDonald, to jest dopiero bohater i osoba warta naśladowania! Jako nastolatek skończył zaledwie 3 a może 4 klasy szkoły podstawowej. W rodzinie panowała wielka bieda i jako młody chłopak musiał pójść do pracy. W godzinach nadrannych na wózku rozwoził świeże i ciepłe pieczywo z piekarni do sklepów spożywczych, po drodze widział też ludzi śpieszących do pracy niedospanych, być może głodnych, słowem w jakimś sensie... nieszczęśliwych. I wpadł na pomysł: a może warto by było dla tych ludzi na ich drodze do fabryki uruchomić jakiś kramik z gorącym psem, znaczy się hot dogiem? I oczywiście, nie za wygórowaną cenę, bo inaczej nikt by takiego psa nie kupił. Co pomyślał, to zrobił. I stał się milionerem! Dziś placówki sieci McDonald s są znane na całym świecie. To przecież w Ameryce narodziło się powiedzenie: dojść z pozycji pucybuta do milionera! I taką mentalność Amerykanie kochają najbardziej! Noblista? Uczony? Eeee... tam! OD MILIONERA DO BANKRUTA Jest jednak jeszcze i druga strona medalu: jeżeli taki milioner z dnia na dzień traci całą swoją fortunę to dla współziomka od razu staje się... zerem, wręcz... śmieciem! I takiego można już tylko kopnąć w zadek. Nie wiem, ale coś mi się zdaje, że ta liczba samobójstw po wielkim krachu finansowym na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX w. była właśnie wynikiem takiej mentalności (świadomości?): byłem kimś, stałem się nikim; jestem nędzarzem, pozostało tylko... żebranie! Lepsza zatem nagła śmierć sobie zadana niźli takie upodlenie! I skakało się z wysokiego piętra na dół albo za pomocą kolta kończyło się z życiem. Na cóż! Na taką mentalność nie wynaleziono jeszcze skutecznego lekarstwa. «dr hab. n. farm. Aleksander Drygas Na mentalność grupy społecznej zwrócił już uwagę nasz znakomity pisarz, reportażysta, dziennikarz i globtroter w jednej osobie Melchior Wańkowicz, zwłaszcza po odbyciu po Stanach Zjednoczonych podróży reporterskiej

12 12 KLUB CZYTELNIKA co w farmacji piszczy Bezpiecznie i z korzyścią KARTA KLUBU Zainteresowanie Klubem Czytelnika rośnie. Odpowiadamy na kolejne pytania farmaceutów. Pacjenci przychodzący do mojej apteki pytają, czy wypełniając formularz zgłoszeniowy do Klubu Czytelnika w ydawnictw Świat Zdrowia i Moje Zdrowie mogą mieć pewność, że ich dane osobowe są dobrze chronione? (Janina, mgr farmacji z Łodzi) W działaniach związanych z Klubem Czytelnika farmaceuci mogą być w stu procentach pewni, że dane osobowe ich pacjentów są bezpieczne. Firma NEKK Sp. z o.o. jako administrator danych osobowych w rozumieniu Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) musi spełnić szereg warunków organizacyjno-prawnych związanych z ich przetwarzaniem, które określone są w Ustawie o ochronie danych osobowych. POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA Do głównych obowiązków administratora danych osobowych w tego typu programach należy odpowiednie zabezpieczenie i archiwizacja baz danych osobowych, a także opracowanie i wdrożenie polityki bezpieczeństwa, instrukcji zarządzania systemem informatycznym, prowadzenie rejestrów, rejestracja baz u Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) oraz wiele innych czynności zapewniających bezpieczeństwo danych. NEKK Sp. z o.o. na potrzeby prowadzenia Klubu Czytelnika wdrożyła politykę bezpieczeństwa zgodnie z ustawą. TYLKO UPOWAŻNIENI Wszystkie osoby biorące udział w procesie przetwarzania danych osobowych, w tym również te, które na zlecenie NEKK Sp. z o.o. odbierają formularze z aptek, przeszły odpowiednie szkolenie oraz posiadają stosowne upoważnienia do przetwarzania takich danych. Złożyły one także oświadczenia o zachowaniu poufności oraz zobowiązały się przestrzegać regulaminów, instrukcji i procedur obowiązujących w NEKK Sp. z o.o., dotyczących ochrony danych osobowych. URNA Z PLOMBĄ Dane osobowe pacjentów w aptekach zbierane są do specjalnych urn, wyeksponowanych w widocznych miejscach. Każda z nich posiada plomby bezpieczeństwa i jest opróżniana cyklicznie tylko przez osoby upoważnione przez administratora danych osobowych. Wszystkie formularze odbierane z aptek są przekształcane w formę cyfrową i umieszczane na platformie bazodanowej, którą chroni szereg zabezpieczeń spełniających wszystkie wymagania GIODO, a pierwotne formularze papierowe są zabezpieczone i archiwizowane. Informacji udzieliła: Izabela Kącka, dyrektor Marketingu Programów Rynkowych MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012

13 co w farmacji piszczy 13 OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA ZDROWIA Akcja edukacja Młoda Farmacja-Łódź postanowiła obchodzić Światowy Dzień Zdrowia w centrum handlowym. Właśnie w tym miejscu badała i edukowała łodzian. Hasło przewodnie akcji brzmiało Starzenie się a zdrowie. Tematyka owego dnia jest co roku ustalana przez Światową Organizację Zdrowia i dotyczy problemu, który według WHO jest aktualnie bardzo istotny. W świetle wchodzących zmian legislacyjnych w Polsce dotyczących osób starszych, dialog z tą grupą pacjentów wydaje się bardzo ważny. Młodzi farmaceuci z Łodzi zorganizowali akcję informacyjną na temat chorób dotykających osób starszych oraz zbiórkę leków przeterminowanych. W ramach tego przedsięwzięcia członkowie Młodej Farmacji-Łódź przez cały dzień byli obecni w Centrum Handlowym Port Łódź, służyli informacją o chorobach dotykających starszych osób, mierzyli ciśnienie. Problem nadciśnienia dotyczył wielu osób, które przebadaliśmy mówi Angelika Talar, jedna z organizatorek akcji. Co niepokojące, twierdzili oni, że to normalne i że pomoc lekarza nie jest im potrzebna. Przekonywaliśmy więc ich do zmiany postawy. Tego dnia studenci z Młodej Farmacji przeprowadzili również zbiórkę leków przeterminowanych. Każdy, kto je oddał, mógł wylosować nagrodę rzeczową. Akcja cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem. Prawdopodobnie łodzianie rzadko sprawdzają swoje domowe apteczki pod tym kątem. Niektórzy przynosili pełne worki leków. Czasem było nam aż trudno uwierzyć, że w domu jest wystarczająca ilość miejsca, aby trzymać takie ilości zbędnych, bo przecież przeterminowanych lekarstw mówi Olga Barszczewska. Należy więc przypominać pacjentom, że takie leki można zawsze oddać do wyznaczonych aptek i informować, że ulegają one później odpowiedniej utylizacji. «Martyna Kosno, studentka Wydz. Farm. UM w Łodzi

14 14 LIPOSOMY NOŚNIKI LEKÓW co w farmacji piszczy Pożyteczne pęcherzyki mgr farm. Grzegorz Carowicz wykładowca studiów podyplomowych dla farmaceutów Wyższej Szkoły Handlowej we Wrocławiu, farmaceuta praktyk Od kilku lat na rynku dostępne są różne leki zawierające liposomy. Dzięki naturalnym i nietoksycznym składnikom cieszą się coraz większym uznaniem. Liposomy są to kuliste, koloidalne pęcherzyki lipidowe zawierające wodny rdzeń o średnicy od 20 nm do pojedynczych mikrometrów. Do ich sporządzania stosowane są głównie fosfolipidy, glikolipidy i cholesterol. Ich błony mają grubość ok. 5 nm. Dzięki naturalnym i nietoksycznym składnikom, w porównaniu do innych nośników np. nanokapsułek, zyskują coraz większe uznanie. Liposomy opisane w literaturze po raz pierwszy w 1960 r. przez Banghama zostały użyte jako nośniki leków w 1970 r. UWALNIANIE KONTROLOWANE Liposomy mogą być wykorzystywane jako nośniki substancji czynnych o kontrolowanym uwalnianiu. Uwalnianie leków jest kontrolowane przez erozję liposomów in vivo. Badania wykazują możliwość włączenia substancji leczniczej do wnętrza liposomu lub przyłączenia kowalentnie leku do zewnętrznej powierzchni, co daje produkt o potencjalnie zwolnionym uwalnianiu leku. Liposomy możemy podzielić na: 1. SUV małe, jednowarstwowe liposomy small unilamellar vesicle: a) nm b) < 100 nm c) <50 nm 2. LUV large unilamellar vesicle: o średnicy nm, czasem do 2000 nm. 3. MLV wielowarstwowe multilamellar vesicle: nm; nm. ZMNIEJSZONA TOKSYCZNOŚĆ Obecnie przeprowadzane są próby kliniczne dla wielu leków, m.in. preparatów onkologicznych. Lek w liposomach jest dobrze przyswajany oraz mniej toksyczny od wolnego leku. Dodatkowo kapsułkowanie lub zamykanie powodują korzystne zmiany we właściwościach farmakokinetycznych i farmakodynamicznych zmniejszenie toksyczności oraz zwiększenie wydajności terapeutycznej leku. Naukowcy dążą do tego, aby lek zamknięty w liposomach był lepiej przyswajany przez organizm, mniej szkodliwy, stabilny i posiadał takie właściwości cytotoksyczne co wolny lek. ZAMIAST TWEENÓW Leki paklitaksel i docetaksel, należące do rodziny taksanów, są prawdopodobnie najbardziej skutecznymi lekami przeciwnowotworowymi, jakie odkryto w ostatnim czasie. Leki te wykazują powinowactwo do tubuliny, prowadząc do zatrzymania mitozy, a ostatecznie do śmierci komórki. Taksany są jednak lekami słabo rozpuszczalnymi w wodzie, w związku z czym potrzebują niejonowego rozpuszczalnika, dzięki któremu mogą uzyskać stężenie istotne klinicznie. W technologii leków onkologicznych próbuje się rozwiązać ten problem poprzez związanie taksany z rozpuszczalnikiem z grupy Tweenów. Niestety taki rozpuszczalnik wywołuje w organizmie reakcje uboczne, takie jak neuropenia, neuropatia i reakcje uczuleniowe. W związku z tym poszukuje się nowych sposobów dostarczenia leku do komórki. Zaczęto używać liposomów zamykających leki, które zbudowane są MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012

15 co w farmacji piszczy 15 LIPOSOMY NOŚNIKI LEKÓW Przekrój liposomu jednowarstwowego (źródło: Inteligentne leki) Schemat łączenia leku z liposomem (źródło: Inteligentne leki, D. Man) WARTO ZAPAMIĘTAĆ Niektóre preparaty kosmetyczne zawierają w swoim składzie tzw. puste liposomy, które wpływają na stopień nawilżenia skóry. z bezpieczniejszych dla organizmu związków niż Tween. LEK Z LIPOSOMEM Od kilku lat na rynku dostępne są różne leki zawierające liposomy, m.in. preparaty przeznaczone do iniekcji dożylnej. Np. lek przeznaczony do zwalczania grzybic amfoterycyna B wbudowana w membrany liposomów. Amfoterycyna B jest lekiem bardzo neurotoksycznym. Związanie leku z liposomem zmniejsza działanie uszkadzające nerki. Innym przykładem leków są daunorubicyna i doksorubicyna leki cytostatyczne. W formie kapsułek liposomalnych, leki te pozbawione są niemal całkowicie działania kardiotoksycznego. Liposomy wykorzystywane są także jako nośniki środków kontrastujących w medycynie nuklearnej. «

16 16 co w farmacji piszczy ANTYNOWOTWOROWE WŁAŚCIWOŚCI ASPIRYNY Kwasem w raka Jerzy Dziekoński dziennikarz prasowy i internetowy Aspiryna lekiem na raka? To nie żart. Pokazują to wyniki badań opublikowane w prestiżowych naukowych wydawnictwach. Wynika z nich, że regularne przyjmowanie niektórych niesteroidowych leków przeciwzapalnych w znaczący sposób redukuje ryzyko wystąpienia nowotworów, w tym jednego z największych zabójców w Polsce raka płuc. POWSZECHNA I EFEKTYWNA Mimo że powstała ponad 100 lat temu, aspiryna jest obecnie najpopularniejszym lekiem na świecie. Ma działanie przeciwzapalne, przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, a jej dostępność jest powszechna. Można ją kupić choćby na stacji benzynowej lub w kiosku z gazetami. Efekt? Sprzedaż leku sięgająca 40 tys. ton rocznie. Okazuje się jednak, że aspirynę można stosować nie tylko na przeziębienia oraz bóle głowy. Już od kilkudziesięciu lat jej przeciwzakrzepowe właściwości wykorzystywane są w profilaktyce chorób układu krążenia. Regularne przyjmowanie zapobiega zawałowi serca i udarom. Na tym jednak lista korzyści płynących ze stosowania aspiryny się nie kończy. WYSYP PUBLIKACJI Z antynowotworowego działania kwasu acetylosalicylowego świat medyczny zdaje sobie sprawę od blisko MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012

17 co w farmacji piszczy 17 ANTYNOWOTWOROWE WŁAŚCIWOŚCI ASPIRYNY dwudziestu lat. Przełom marca i kwietnia 2012 r. to jednak wyjątkowy okres dla środowiska onkologicznego. Ukazało się bowiem kilka publikacji w prestiżowych pismach i portalach medycznych oraz w prasie codziennej, które w oparciu o przeprowadzone badania dowodzą, że aspiryna może stanowić poważny oręż w walce z nowotworami. o 36 proc., zaś wystąpienie gruczolakoraka aż o 46 proc. Porównując pod kątem zachorowalności na raka dwie grupy pacjentów przyjmujących i nieprzyjmujących aspirynę regularnie za każdym razem grupa pierwsza wychodziła na tym korzystniej. PROFILAKTYCZNA ASPIRYNA CZY WIESZ, ŻE nazwa aspiryn (pol. aspiryna ) powstała z połączenia trzech elementów: a (od kwasu acetylosalicylowego), spir (od nazwy rośliny, z której kiedyś uzyskiwano lek przeciwbólowy), in (to końcówka dawnych leków przeciwbólowych). Szerokim echem na całym świecie odbiły się artykuły, które ukazały się w drugiej połowie marca na łamach pism The Lancet oraz The Lancet Oncology. Wynika z nich, że regularne zażywanie niewielkich dawek aspiryny przez trzy lata może obniżyć ryzyko zachorowania na nowotwór o 25 proc. Jeżeli okres przyjmowania leku wydłużymy o kolejne dwa lata, ryzyko zostanie zredukowane aż o 37 proc. W dodatku dotyczy to najczęściej występujących form raka płuc, jelita grubego czy prostaty. OPTYMISTYCZNE WYNIKI Zaskakujące wyniki nie zostały wyssane z palca. Grupa badaczy z Uniwersytetu w Oxfordzie pod przewodnictwem prof. Petera M. Rothwella (współautora wspomnianych artykułów), przestudiowała pięćdziesiąt jeden przeprowadzonych na całym świecie testów i eksperymentów, w których uczestniczyło kilkadziesiąt tysięcy osób obu płci. To jednak nie koniec. Idąc za ciosem, badacze wzięli pod lupę kolejnych pięć szeroko zakrojonych projektów badawczych, przeprowadzonych tylko na Wyspach Brytyjskich. Efekty tej pracy są równie optymistyczne: przyjmowanie aspiryny przez sześć i pół roku redukuje ryzyko przerzutów raka aż W wypowiedzi dla dziennika The Times, prof. Rothwell stwierdził, że w tej chwili konieczne jest rozpoczęcie szeroko zakrojonych testów klinicznych, które włączałyby aspirynę do profilaktyki i leczenia nowotworów. Ponadto uważa on, że jeśli ktoś miał w rodzinie przypadki nowotworów, powinien poważnie rozważyć wprowadzenie niewielkich dawek aspiryny do swojej diety. Oczywiście, o ile nie ma przeciwko temu przeciwwskazań. Mniej więcej w tym samym czasie, kiedy ukazały się artykuły w The Lancet oraz The Lancet Oncology, o zbawiennych właściwościach aspiryny napisał również magazyn British Journal of Cancer, a nawet angielski tabloid Daily Mail. Optymistyczne teksty pojawiły się również w polskich dziennikach i tygodnikach, które przytaczały opublikowane wyniki badań. Przypieczętowaniem rewelacyjnych wiadomości wydaje się publikacja na początku kwietnia raportu organizacji American Cancer Society (o raporcie można przeczytać choćby w serwisie internetowym ScienceDaily. com). Wypływające z raportu wnioski są równie optymistyczne, jak i te, które nasuwają się po lekturze NOWOTWORY SĄ DRUGIM PO CHOROBACH UKŁADU KRĄŻENIA I NACZYŃ ZABÓJCĄ W POLSCE. UMIERALNOŚĆ NA RAKA W KRAJU PRZEDSTAWIA SIĘ NASTĘPUJĄCO (W PROCENTACH): , , , , , , , , ,3

18 18 co w farmacji piszczy ANTYNOWOTWOROWE WŁAŚCIWOŚCI ASPIRYNY ZDANIEM EKSPERTA Prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii: Konieczne jest rozpoczęcie szeroko zakrojonych testów klinicznych, które włączałyby aspirynę do profilaktyki i leczenia nowotworów powiedział prof. Rothwell dziennikowi The Times Niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. kwas acetylosalicylowy, hamują aktywność prostaglandyn, które odgrywają rolę w kontrolowaniu proliferacji komórkowej, inwazyjności, powstawaniu nowych naczyń krwionośnych i modulowaniu immunosupresji. Zmniejszenie miejscowego stężenia prostaglandyn może mieć istotne znaczenie dla pierwotnej profilaktyki niektórych nowotworów, o czym wiadomo od kilkudziesięciu lat. Dotychczas najwięcej doświadczeń uzyskano w zapobieganiu występowania raka jelita grubego, przy czym redukcja ryzyka zachorowania wymagała wieloletniego stosowania kwasu acetylosalicylowego (przynajmniej 10 lat). Nie potwierdzono prewencyjnego wpływu stosowania kwasu acetylosalicylowego w odniesieniu do raka piersi. Istnieją teoretyczne podstawy do podejmowania prób zmniejszenia ryzyka zachorowania na niedrobnokomórkowego raka płuca za pomocą leków przeciwzapalnych. Obserwacje brytyjskich autorów powinny być jednak potwierdzone prospektywnie w odniesieniu do mężczyzn, którzy wciąż częściej chorują na niedrobnokomórkowego raka płuca. Prawdopodobnie należy również zidentyfikować populację, która odnosi największe korzyści z prewencyjnego stosowania kwasu acetylosalicylowego pomocne będą zapewne badania czynników genetycznych i molekularnych, ponieważ pod względem molekularnym niedrobnokomórkowy rak płuca jest bardzo zróżnicowanym nowotworem (podobne podejście obecnie jest realizowane w odniesieniu do profilaktyki wtórnej, czyli przesiewowych badań z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej). Warto odnieść się do potencjalnych możliwości wykorzystania kwasu acetylosalicylowego w zapobieganiu zachorowania na niedrobnokomórkowego raka płuca, ale należy zachować umiar w ocenie wyników badań. wcześniejszych tekstów. Z badań wynika bowiem, że regularne, codzienne zażywanie niewielkich dawek aspiryny ( mg) może zredukować ryzyko wystąpienia raka nawet o 20 proc. LEK DOSKONAŁY? Mimo entuzjastycznych publikacji wielu lekarzy dość ostrożnie podchodzi do tematu i wskazuje na wypływające z niego kontrowersje. Wystarczy skierować uwagę choćby na palaczy. To dla nich wyraźny sygnał, że mogą pielęgnować swój nałóg bez poważnych konsekwencji. W rzeczywistości 90 proc. pacjentów zapadających na raka płuc wywodzi się właśnie z tej grupy. Prof. Gordon McVie, dyrektor generalny organizacji charytatywnej Cancer Research UK przyznaje, że aspiryna jest wyjątkowym lekiem o bardzo szerokim zastosowaniu i niewykluczone, że stanie się skuteczną bronią w walce z nowotworami. Jednocześnie apeluje do osób palących, aby nie oszukiwały się, że za pomocą aspiryny, nie rezygnując z nałogu, uda się im uniknąć raka. «MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012

19 co w farmacji piszczy 19 POLISACHARYD, KTÓRY WIELE MOŻE

20 20 NOWE TECHNOLOGIE co w farmacji piszczy Roboty w aptece Robotyzacja w procesie wydawania leków to nowa i jednocześnie niezwykle obiecująca praktyka, zarówno z perspektywy farmaceutycznej, jak i organizacyjnej FOT. PIOTR MERKS MAGAZYN APTEKARSKI MAJ 2012

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy system zarządzania lekiem

Kompleksowy system zarządzania lekiem Kompleksowy system zarządzania lekiem ZARZĄDZANIE I CONTROLLING ODDZIAŁY SZPITALNE APTEKA CENTRALNA ZLECENIE LEKU WYDANIE ZAMÓWIENIA LOGISTYKA NA ODDZIALE KONTROLA TERAPII PACJENTA PODANIE LEKU PACJENTOWI

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny GlaxoSmithKline Pharmaceuticals 2009-2010 Jerzy Toczyski Prezes Zarządu GlaxoSmithKline Pharmaceuticals SA Od odpowiedzialności do

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Prezentacja produktu

Prezentacja produktu Prezentacja produktu Ile osób rocznie ginie w wypadkach samochodowych? Ile osób rocznie umiera na zawał i udar mózgu? 3. 500 osób 170 000 osób Umieralność spowodowana chorobami układu krążenia w Polsce

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Spotkanie przedstawicieli Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ i OIA w Krakowie odpowiedzi na postawione pytania:

Spotkanie przedstawicieli Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ i OIA w Krakowie odpowiedzi na postawione pytania: Kraków, 20 lutego 2012 r. Spotkanie przedstawicieli Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ i OIA w Krakowie odpowiedzi na postawione pytania: 1. Czy przy każdym leku przepisanym na Rp. dla IB ma być

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Dokument z posiedzenia 2009 30.11.2007 B6-0000/2007 PROJEKT REZOLUCJI w odpowiedzi na pytanie wymagające ustnej odpowiedzi B6-0000/2007 zgodnie z art. 108 ust. 5 regulaminu złożyli

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Zdrowia Publicznego i badań naukowych w UE. Doc. Adam Fronczak

Finansowanie Zdrowia Publicznego i badań naukowych w UE. Doc. Adam Fronczak Finansowanie Zdrowia Publicznego i badań naukowych w UE Doc. Adam Fronczak Zdrowie obywateli jest podstawowym priorytetem Unii Europejskiej. Unijna polityka w dziedzinie zdrowia funkcjonuje równolegle

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Trafna diagnoza i właściwe leczenie Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Oferta specjalna dla najlepszych klientów Avivy i ich rodzin Dziękujemy, że są Państwo z nami Upewnij się, kiedy chodzi

Bardziej szczegółowo

Wydział Farmaceutyczny Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Wydział Farmaceutyczny Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Wydział Farmaceutyczny Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu REGULAMIN I PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK WAKACYJNYCH dla studentów IV roku Wydziału Farmaceutycznego kierunek farmacja W

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 grudnia 2016 r. Poz rozporządzenie Ministra sprawiedliwości. z dnia 21 listopada 2016 r.

Warszawa, dnia 5 grudnia 2016 r. Poz rozporządzenie Ministra sprawiedliwości. z dnia 21 listopada 2016 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 grudnia 2016 r. Poz. 1960 rozporządzenie Ministra sprawiedliwości z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie realizacji recept farmaceutycznych lub

Bardziej szczegółowo

Ankieta zużycia mydła i preparatu do dezynfekcji rąk Pomiar zużycia produktów w ramach wdrożenia Wielokierunkowej Strategii Poprawy Higieny Rąk WHO

Ankieta zużycia mydła i preparatu do dezynfekcji rąk Pomiar zużycia produktów w ramach wdrożenia Wielokierunkowej Strategii Poprawy Higieny Rąk WHO Ankieta zużycia mydła i preparatu do dezynfekcji rąk Pomiar zużycia produktów w ramach wdrożenia Wielokierunkowej Strategii Poprawy Higieny Rąk WHO Cel Niniejsze narzędzie jest prostym szablonem do pomiaru

Bardziej szczegółowo

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z Warszawa, dni ma 06. OJ. ZO/Z v. GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Rutkowska Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi ~ ~- Q,~ r~ -r;.e2e~/.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA - 2006 1. UZASADNIENIE POTRZEBY PROGRAMU Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce i na świecie. Umieralność z tego

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Szacuje się, że wysokie ciśnienie krwi jest przyczyną

Bardziej szczegółowo

statystyka badania epidemiologiczne

statystyka badania epidemiologiczne statystyka badania epidemiologiczne Epidemiologia Epi = wśród Demos = lud Logos = nauka Epidemiologia to nauka zajmująca się badaniem rozprzestrzenienia i uwarunkowań chorób u ludzi, wykorzystująca tą

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 grudnia 2012 r. Poz. 1506. Rozporządzenie. z dnia 21 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich

Warszawa, dnia 28 grudnia 2012 r. Poz. 1506. Rozporządzenie. z dnia 21 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 grudnia 2012 r. Poz. 1506 Rozporządzenie Ministra Zdrowia 1) z dnia 21 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES STAROSTWO POWIATOWE W ŚWIDNICY WYDZIAŁ ZDROWIA 2007 r. Opracowała Barbara Świętek PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES UMOŻLIWIAJĄCY JEDNOSTKOM, GRUPOM, SPOŁECZNOŚCIĄ ZWIĘKSZENIE KONTROLI NAD WŁASNYM ZROWIEM I JEGO

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T AWA. z dnia. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw 1) PROJEKT 14.12.2015 U S T AWA z dnia o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r.

Bardziej szczegółowo

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka 1 2 Spis treści Bibliografia......5 Wstęp......6 1. Krótka historia homeopatii......9 2. Podział homeopatii.... 10 3. Produkcja leków homeopatycznych.... 11 4. Koncepcja medycyny w homeopatii.... 14 a)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL WAŻNE INFORMACJE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA: INSTANYL, AEROZOL DO NOSA LEK STOSOWANY W LECZENIU PRZEBIJAJĄCEGO BÓLU NOWOTWOROWEGO Szanowny Farmaceuto, Należy

Bardziej szczegółowo

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE Organizm człowieka jest zbudowany z narządów i tkanek. Czasem mogą być uszkodzone od urodzenia (np. w skutek wad genetycznych), częściej w ciągu życia może dojść do poważnego

Bardziej szczegółowo

Europejskie stanowisko dotyczące farmacji szpitalnej Bruksela, maj 2014 r.

Europejskie stanowisko dotyczące farmacji szpitalnej Bruksela, maj 2014 r. Europejskie stanowisko dotyczące farmacji szpitalnej Bruksela, maj 2014 r. Poniżej publikujemy dla Państwa stanowisko wypracowane przez Europejskie Stowarzyszenie Farmaceutów Szpitalnych wspólnie z organizacjami

Bardziej szczegółowo

Badanie postaw i opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów związanych z Systemem Informacji Medycznej i wizerunkiem środowiska lekarzy

Badanie postaw i opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów związanych z Systemem Informacji Medycznej i wizerunkiem środowiska lekarzy Badanie postaw i opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów związanych z Systemem Informacji Medycznej i wizerunkiem środowiska lekarzy Skrócona wersja raportu z badania ilościowego realizowanego wśród

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR NOWOTWORÓW ZINTEGROWANY SYSTEM REJESTRACJI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE

KRAJOWY REJESTR NOWOTWORÓW ZINTEGROWANY SYSTEM REJESTRACJI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE KRAJOWY REJESTR NOWOTWORÓW ZINTEGROWANY SYSTEM REJESTRACJI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W POLSCE Urszula Wojciechowska, Joanna Didkowska Krajowy Rejestr Nowotworów Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA. PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA.  PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI www.akademiadlamlodych.pl PODRĘCZNIK WPROWADZENIE Akademia dla Młodych to nowa inicjatywa mająca na celu wspieranie ludzi młodych w rozwijaniu umiejętności niezbędnych w ich miejscu

Bardziej szczegółowo

I. Działania podjęte przez Rzecznika w okresie styczeń luty 2012 r.:

I. Działania podjęte przez Rzecznika w okresie styczeń luty 2012 r.: Załącznik 2 DZIAŁANIA PODJĘTE PRZEZ RZECZNIKA PRAW PACJENTA W ZWIĄZKU Z NAPŁYWAJĄCYMI SYGNAŁAMI DOTYCZĄCYMI OGRANICZANIA PRAW ŚWIADCZENIOBIORCÓW DO REFUNDACJI LEKÓW W związku z uzyskiwanymi informacjami

Bardziej szczegółowo

Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania

Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania Informacja Prasowa Warszawa, 31 marca 2016 r. Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania Ochrona zdrowia i problemy, z którymi jako pracownicy i pacjenci, obywatele, spotykamy się na co dzień,

Bardziej szczegółowo

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DLACZEGO DRUGA OPINIA MEDYCZNA? Coraz częściej pacjenci oraz ich rodziny poszukują informacji o przyczynach chorób oraz sposobach ich leczenia w różnych źródłach.

Bardziej szczegółowo

Na własne oczy. Kondycja polskiej okulistyki. działy

Na własne oczy. Kondycja polskiej okulistyki. działy Kondycja polskiej okulistyki Na własne oczy Fot. istockphoto.com Celem opracowania jest przedstawienie stanu finansowania świadczeń okulistycznych w Polsce w latach 2012 2015. Zastosowanie innowacyjnych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 28 kwietnia 2009. Dotyczy: Informacje na temat programu Max Medicum. Szanowni Państwo,

Warszawa, 28 kwietnia 2009. Dotyczy: Informacje na temat programu Max Medicum. Szanowni Państwo, Warszawa, 28 kwietnia 2009 Dotyczy: Informacje na temat programu Max Medicum. Szanowni Państwo, Max Medicum jest programem multipartnerskim, którego celem jest stworzenie systemu obejmującego opieką jak

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek. Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP

Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek. Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP Toruń / Łódź dnia 18.10.2011r TF/18/10/11/GW Szanowni Państwo! "Gazeta Wrocławska" ul. św. Antoniego

Bardziej szczegółowo

Refundacja rzeczywistość a racjonalna przyszłość

Refundacja rzeczywistość a racjonalna przyszłość Marek Twardowski Wiceminister Zdrowia w latach 2007-2010, odpowiedzialny w tym czasie za politykę lekową i nadzór nad Departamentem Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia. Warszawa, 5.10.2015r.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 kwietnia 2016 r. Poz. 493 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 31 marca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014 Bartłomiej Noszczyk Klinika Chirurgii Plastycznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego 22 5841 191 Warszawa 22-01-2015 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WSPRiTS MEDITRANS SP ZOZ w Warszawie ISO 9001:2008 PROCEDURA ZARZĄDZANIA LEKAMI I MATERIAŁAMI MEDYCZNYMI

PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WSPRiTS MEDITRANS SP ZOZ w Warszawie ISO 9001:2008 PROCEDURA ZARZĄDZANIA LEKAMI I MATERIAŁAMI MEDYCZNYMI ISO 9001:2008 Nr wersji - PROCEDURA ZARZĄDZANIA LEKAMI I MATERIAŁAMI MEDYCZNYMI Nr egz. 1 1 z 6 DATA PODPIS OPRACOWAŁ Kierownik Działu Farmacji Szpitalnej Barbara Sołtysik - Kosiło 16.11.2011r. Barbara

Bardziej szczegółowo

Uchybienia w dokumentacji lekarskiej

Uchybienia w dokumentacji lekarskiej Uchybienia w dokumentacji lekarskiej Tym razem zamiast relacji z procesu,informacja Najwyższej Izby Kontroli, która zbadała w jaki sposób lekarze prowadzą swoją dokumentację. Wyniki są raczej porażające,

Bardziej szczegółowo

BADANIE OPINII FARMACEUTÓW

BADANIE OPINII FARMACEUTÓW BADANIE OPINII FARMACEUTÓW NT. RECEPTURY APTECZNEJ NA ZLECENIE ZWIĄZKU PRACODAWCÓW APTECZNYCH PHARMANET POWÓD przeprowadzenia ankiety wśród farmaceutów Obecnie, w Polsce obowiązek wykonywania receptury

Bardziej szczegółowo

NASTĘPNY KROK W WALCE Z RAKIEM PŁUCA

NASTĘPNY KROK W WALCE Z RAKIEM PŁUCA NASTĘPNY Z RAKIEM PŁUCA Czy wiedzą Państwo, że: Rak płuca, z szacunkową liczbą 353 000 zgonów każdego roku, to niekwestionowany lider pod względem liczby zgonów spowodowanych przez choroby nowotworowe

Bardziej szczegółowo

zaangażowanie środowisk nauczycielskich, medycznych, samorządowych oraz medialnych w działania na rzecz podnoszenia świadomości zdrowotnej

zaangażowanie środowisk nauczycielskich, medycznych, samorządowych oraz medialnych w działania na rzecz podnoszenia świadomości zdrowotnej zaangażowanie środowisk nauczycielskich, medycznych, samorządowych oraz medialnych w działania na rzecz podnoszenia świadomości zdrowotnej zaktywizowanie młodzieży licealnej - poprzez skrojoną na miarę

Bardziej szczegółowo

Opieka i medycyna paliatywna

Opieka i medycyna paliatywna Lek. med. Katarzyna Scholz Opieka i medycyna paliatywna Informator dla chorych i ich rodzin Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Drodzy Pacjenci, Rodziny.

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE www.profilaktyka-przasnysz.pl Profilaktyka chorób układu krążenia szansą na poprawę sytuacji zdrowotnej mieszkańców powiatu przasnyskiego w ramach Programu PL13 Ograniczanie społecznych

Bardziej szczegółowo

Fundacja TAM I Z POWROTEM

Fundacja TAM I Z POWROTEM Fundacja TAM I Z POWROTEM NASZE ZADANIA Wspieranie finansowe polskiej onkologii poprzez rozmaite formy zbiórki pieniędzy i realizacje niezbędnych projektów. Szeroko pojęte działanie informacyjno promocyjne,

Bardziej szczegółowo

1/5. Dbamy o jakość produktów. Jak to działa? Gwarancja Satysfakcji. dlaczego? Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco

1/5. Dbamy o jakość produktów. Jak to działa? Gwarancja Satysfakcji. dlaczego? Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco wydanie specjalne październik 2013 Gwarancja Satysfakcji Gwarancja Satysfakcji dlaczego? Jak to działa? Dbamy o jakość produktów 1/5 Redakcja Drodzy Czytelnicy!

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok I semestr II

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok I semestr II (Opieka środowiskowa DPS) 1. Struktura organizacyjna Domu Pomocy Społecznej rodzaje i zasady kwalifikacji. 2. Rola i zadania pielęgniarki nad podopiecznymi w DPS. 3. Zindywidualizowane pielęgnowanie w

Bardziej szczegółowo

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. 18 października 2012 EMA/653433/2012 EMEA/H/A-5(3)/1319 Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

(projekt z dnia r.)

(projekt z dnia r.) Wrocław 26.10.2010r. Uwagi Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej do projektu ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych przedstawionego Sejmowi

Bardziej szczegółowo

Leki narkotyczne i psychotropowe. Piecza i obowiązki kierownika. Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Warszawie październik 2016 r.

Leki narkotyczne i psychotropowe. Piecza i obowiązki kierownika. Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Warszawie październik 2016 r. Leki narkotyczne i psychotropowe. Piecza i obowiązki kierownika. Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Warszawie październik 2016 r. Ustawa Prawo farmaceutyczne z dnia 6 września 2001r., t. j. Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Outsourcing, czyli skrót angielskich wyrazów outsideresource-ing oznacza nie mniej, nie więcej, jak wykorzystywanie zasobów z zewnątrz. Coraz

Bardziej szczegółowo

Indywidualny Zawodowy Plan

Indywidualny Zawodowy Plan Indywidualny Zawodowy Plan Wstęp Witaj w Indywidualnym Zawodowym Planie! Zapraszamy Cię do podróży w przyszłość, do stworzenia swojego własnego planu działania, indywidualnego pomysłu na życie i pracę

Bardziej szczegółowo

(Nie)przychodzi Polka do lekarza

(Nie)przychodzi Polka do lekarza ()przychodzi Polka do lekarza Wyniki badania Kontakt: Aneta Jaworska Tel. +48 +48 (22) 592 63 00 e-mail: aneta.jaworska@grupaiqs.pl Z badania omnibusowego IQS96, przeprowadzonego przez instytut badawczy

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja rozporządzenia w sprawie wydawania z apteki produktów leczniczych i wyrobów medycznych

Nowelizacja rozporządzenia w sprawie wydawania z apteki produktów leczniczych i wyrobów medycznych Poznań, dnia 8 kwietnia 2015 r. Nowelizacja rozporządzenia w sprawie wydawania z apteki produktów leczniczych i wyrobów medycznych Uprzejmie informujemy, że w Dzienniku Ustaw poz. 477 opublikowane zostało

Bardziej szczegółowo

Jakub Kisielewski. www.administracja.comarch.pl

Jakub Kisielewski. www.administracja.comarch.pl Nowatorski punkt widzenia możliwości analitycznosprawozdawczych w ochronie zdrowia na przykładzie systemu Elektronicznej Platformy Gromadzenia, Analizy i Udostępniania zasobów cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Wydział Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie stacjonarne polski SYLABUS Farmakologia Kliniczna

Bardziej szczegółowo

Ostre infekcje u osób z cukrzycą

Ostre infekcje u osób z cukrzycą Ostre infekcje u osób z cukrzycą Sezon przeziębień w pełni. Wokół mamy mnóstwo zakatarzonych i kaszlących osób. Chorować nikt nie lubi, jednak ludzie przewlekle chorzy, jak diabetycy, są szczególnie podatni

Bardziej szczegółowo

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Elementy określone przez liderów sekcji w obszarze Biotechnologia

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja ex ante programu sektorowego INNOMED

Ewaluacja ex ante programu sektorowego INNOMED Ewaluacja ex ante programu sektorowego INNOMED PLAN PREZENTACJI 1. Krótki opis Programu 2. Cele i zakres ewaluacji 3. Kryteria ewaluacji 4. Metodologia badania 5. Wnioski 6.Analiza SWOT 7.Rekomendacje

Bardziej szczegółowo

Recepta. Recepta jest pisemnym poleceniem lekarza skierowanym do farmaceuty z prośbą o wydanie leku Wzór recepty

Recepta. Recepta jest pisemnym poleceniem lekarza skierowanym do farmaceuty z prośbą o wydanie leku Wzór recepty Recepta Recepta jest pisemnym poleceniem lekarza skierowanym do farmaceuty z prośbą o wydanie leku Wzór recepty Części recepty 1. Inscriptio - Nagłówek recepty 2. Nomen aegroti - Dane dotyczące chorego

Bardziej szczegółowo

Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy

Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy Kodeks Profilaktyki Raka Szyjki Macicy Spis treści Wstęp 3 Cele Kodeksu Profilaktyki RSM 4 Zasady skutecznej komunikacji z kobietami 5 Czynniki ryzyka rozwoju raka szyjki macicy 6 Badanie cytologiczne

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012r. w sprawie recept lekarskich. I Wstęp. II Wystawianie recept

Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012r. w sprawie recept lekarskich. I Wstęp. II Wystawianie recept Podsumowanie najważniejszych zmian i uwag dotyczących: Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca 2012r. w sprawie recept lekarskich. I Wstęp Rozporządzenie obwiązuje od 10 marca 2012 r. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Samoleczenie. Elwira Smoleńska SKN Zdrowia Publicznego Warszawa, 2013 r.

Samoleczenie. Elwira Smoleńska SKN Zdrowia Publicznego Warszawa, 2013 r. Samoleczenie Elwira Smoleńska SKN Zdrowia Publicznego Warszawa, 2013 r. Start Konferencja Ałma-Ata, 1978 r. Ludzie mają prawo i obowiązek do zbiorowego i indywidualnego uczestniczenia w procesie planowania

Bardziej szczegółowo

Napój likopenowy Jabłkowo-Brzoskwiniowy

Napój likopenowy Jabłkowo-Brzoskwiniowy Napoje likopenowe > Model : 624 Producent : Cinna Napój likopenowy o smaku Jabłkowo - Brzoskwiniowym Napój likopenowy LycoLife produkowany jest z naturalnych surowców na bazie wody głębinowej z dodatkiem

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla lekarzy wystawiających recepty.

Przewodnik dla lekarzy wystawiających recepty. Przewodnik dla lekarzy wystawiających recepty. W ostatnim okresie, w związku z wejściem w życie pod koniec grudnia 2012 r. rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie recept lekarskich oraz konieczności

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Badanie zrealizowano metodą CAPI, na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków n=1069, w dniach listopad 2005.

Badanie zrealizowano metodą CAPI, na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków n=1069, w dniach listopad 2005. Prezentacja szczegółowych wyników badania: Pacjent lekarz leki przeprowadzonego przez PBS na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków dla Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego Sopot,

Bardziej szczegółowo

Opracowanie profilu zawodowego, przygotowanie i przystosowanie

Opracowanie profilu zawodowego, przygotowanie i przystosowanie Strona 1 z 7 Opracowanie profilu zawodowego, przygotowanie i przystosowanie A. Opracowanie profilu zawodowego Wstęp Aby zapewnić osobom niepełnosprawnym lub pochodzącym z grup w niekorzystnej sytuacji

Bardziej szczegółowo

1. Rp. Seronil 20 mg 100 szt. ds. 2 tabl. rano data recepty 15.12.2012 r data realizacji od 15.12.2012 r Ile wydać: 60 szt. Czy 100 szt.

1. Rp. Seronil 20 mg 100 szt. ds. 2 tabl. rano data recepty 15.12.2012 r data realizacji od 15.12.2012 r Ile wydać: 60 szt. Czy 100 szt. 1. Rp. Seronil 20 mg 100 szt. ds. 2 tabl. rano data recepty 15.12.2012 r data realizacji od 15.12.2012 r Ile wydać: 60 szt. Czy 100 szt. Zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Lennard J.Davies. Dlaczego więc nie warto brać tych leków? Powód pierwszy:

Lennard J.Davies. Dlaczego więc nie warto brać tych leków? Powód pierwszy: Lennard J.Davies Przez ostatnie kilka lat, także w książce Obssesion: a history, kwestionowałem efektywność leków z grupy SSRI. Zwracałem uwagę, że gdy leki te weszły do użycia na początku lat 90-tych

Bardziej szczegółowo

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów.

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. DROGA DO SIEBIE Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. CSR w branży farmaceutycznej CSR to dobrowolna strategia biznesowa uwzględniająca

Bardziej szczegółowo

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne.

Wiedza i zachowania zdrowotne mieszkańców Lubelszczyzny a zmienne demograficzno-społeczne. Michał Nowakowski Zakład Socjologii Medycyny i Rodziny Instytut Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Luiza Nowakowska Samodzielna Pracownia Socjologii Medycyny Katedra Nauk Humanistycznych Wydziału

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź na pytanie nr 1.:

Odpowiedź na pytanie nr 1.: Odpowiedź na pytanie nr 1.: Czy farmaceuta zamieniając lek na tańszy odpowiednik musi sprawdzać, czy podmieniany lek ma te same wskazania, co lek zapisany na recepcie? Osoba realizująca receptę i dokonująca

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis w rejestrze

Bardziej szczegółowo

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań

Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Propozycje nowych rozwiązań Gdzie szczepić: ZOZ-Y czy apteki? Konferencja GRYPA 2013/2014 16 kwietnia 2013 Warszawa Propozycje nowych rozwiązań Dr n. med. Agnieszka Mastalerz-Migas Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania z zebrań aptekarzy w miesiącu czerwcu 2013 roku.

Odpowiedzi na pytania z zebrań aptekarzy w miesiącu czerwcu 2013 roku. Odpowiedzi na pytania z zebrań aptekarzy w miesiącu czerwcu 2013 roku. 1. Olfen Uno 0,15 Dicloratio Uno 0,15 Ten sam producent, ta sama cena i limit. Czy w komunikacie do NFZ zaznaczamy jako zamiennik,

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 111/2013 z dnia 26 sierpnia 2013 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Zoladex,

Bardziej szczegółowo

Warunki pracy lekarzy. 85% lekarzy dentystów

Warunki pracy lekarzy. 85% lekarzy dentystów Warunki pracy lekarzy i lekarzy dentystów Badanie opinii środowiska Romuald Krajewski Teresa Perendyk Kinga Wojtaszczyk W numerze 9/2013 GL przedstawiliśmy opinie naszego środowiska o konflikcie interesów

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Onkologia - opis przedmiotu

Onkologia - opis przedmiotu Onkologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Onkologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-On Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj studiów jednolite

Bardziej szczegółowo

Deklaracja PFED w sprawie miejsca i roli edukatora w opiece nad pacjentem z cukrzycą

Deklaracja PFED w sprawie miejsca i roli edukatora w opiece nad pacjentem z cukrzycą Deklaracja PFED w sprawie miejsca i roli edukatora w opiece nad pacjentem z cukrzycą 1. Cukrzyca jest chorobą przewlekłą. Nie da się jej całkowicie wyleczyć, można ją jednak kontrolować tak skutecznie,

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku

Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku w sprawie wyrażenia zgody na realizację programu zdrowotnego w zakresie szczepień ochronnych przeciwko grypie, dla mieszkańców Miasta

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychologii klinicznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychologii klinicznej za rok 2014 Warszawa 2015-02-10 Aleksandra Kühn-Dymecka Instytut Psychiatrii i Neurologii 02-957 Warszawa Al. Sobieskiego 9 Email dymecka@ipin.edu.pl tel., 224582534 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychologii

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE)

KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) KLASYFIKACJA PROBLEMÓW LEKOWYCH (PCNE) Pharmaceutical Care Network Europe 6 kategorii problemów lekowych 6 kategorii przyczyn problemów lekowych 4 kategorie możliwych interwencji 3 kategorie wyników działań

Bardziej szczegółowo

MISJA HASCO-LEK. " Produkowanie leków najwyższej jakości, skutecznie zaspokajających potrzeby zdrowotne pacjentów "

MISJA HASCO-LEK.  Produkowanie leków najwyższej jakości, skutecznie zaspokajających potrzeby zdrowotne pacjentów MISJA HASCO-LEK " Produkowanie leków najwyższej jakości, skutecznie zaspokajających potrzeby zdrowotne pacjentów " Rynek farmaceutyczny - dzień dzisiejszy i obserwowane kierunki zmian Michał Byliniak PPF

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life.

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life. POWIKŁANIA Personal solutions for everyday life. Powikłania Cukrzyca występuje u osób, w przypadku których organizm nie potrafi sam kontrolować poziomu glukozy we krwi (określanego również jako poziom

Bardziej szczegółowo

Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 2015

Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 2015 Trendy na rynku leków. Wpływ aktualnych przepisów na ordynację lekarską i postawy lekarzy KONFERENCJA LEKI 15 27 października 15 Wpływ nowego prawa na ordynację lekarską Ustawa Refundacyjna w istotny sposób

Bardziej szczegółowo

Agencje zatrudnienia wiele usług w jednym miejscu

Agencje zatrudnienia wiele usług w jednym miejscu Agencje zatrudnienia wiele usług w jednym miejscu Obecnie w Polsce funkcjonuje ponad 3800 agencji zatrudnienia, które działają w różnym obszarze usług i w różnym zasięgu geograficznym. Najwięcej dostawców

Bardziej szczegółowo

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Społeczne aspekty chorób rzadkich Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Narodowe Plany w EU - zabezpieczenie społeczne Koordynacja pomiędzy sektorem ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego.

Bardziej szczegółowo

Spis treści III. działalność leczniczą... 8

Spis treści III. działalność leczniczą... 8 Notki biograficzne... IX Wykaz skrótów... XI Wprowadzenie... XV Rozdział 1. Nowe zasady funkcjonowania podmiotów leczniczych... 1 1.1. Działalność lecznicza... 1 1.1.1. Definicja podmiotu leczniczego i

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo