Publiczne fundusze venture capital - źródło kapitału dla małych i średnich przedsiębiorstw

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Publiczne fundusze venture capital - źródło kapitału dla małych i średnich przedsiębiorstw"

Transkrypt

1 Rafał Sułkowski Katodra Gospodarki I Admlnlslracll Publlcznel Publiczne fundusze venture capital - źródło kapitału dla małych i średnich przedsiębiorstw I. Wprowadzenie W latacli50. XX w. w Stanach Zjednoczonych pojawiły się pierwsze instytucje określane jako fundusze venture capi/al. Spektakularne sukcesy,jakie zaczęly one odnosić we wspieraniu przedsiębiorstw prywatnych, szybko przysporzyly im naśladowców. W większości byly to instytucje finansowe i przedsiębiorstwa, postrzegające fundusze venture capi/al jako ź ródlo wysokich zysków z zainwestowanego kapitału. Nowy instrument finansowy wzbudził także zainteresowanie rządów wielu pa/lstw, poszukujących sposobów na przyspieszenie wzrostu gospodarczego i zdynamizowanie rozwoju przedsiębiorstw. Utworzone w tym celu ze środ ków nieprywatnych publiczne fund lisze venture capi/al działały i dzialają nadal w Europie, Stanach Zjednoczonych i Azji. Na rynku venture capi/al wyróżnia je źródło pochodzenia kapitału i cele, jakie zostaly im postawione. Właśnie rozbieżność celów jest podstawową różnicą pomiędzy funduszami prywatnymi a tworzonymi przez pocimioty publiczne. Interesujący może wydać się jednak fakt, że pierwszy utworzony w Stanach Zjednoczonych prywatny fundusz o charakterze venture capi/al został w główncj mierzc pomyślany jako instytucja nie nastawiona na zysk. 2. Publiczne fundusze venture c"pltal Zamysłem twórców tego funduszu, nazwanego American Research and Dcvelopment (ARD), było stworzenie Jlodmiotu pobuc1zajqcego wzrost gospodarczy w Stanach Zjednoczonych. W tym celu fundusz ARD inwestowal w przedsięwzięcia, które w sposób komercyjny wykorzystywaly postęp

2 S,t/kowski technologiczny, osiqgnięty podczas II wojny światowej i w pierwszych latach powojennych. Jednak przypadek funduszu ARO jest odosobniony. W przeważającej większości prywatne instytucje venture capital za glówny i często jedyny cel swojego działania stawiają pomnażanie zainwestowanego kapitału. Fundusze utworzone ze środków publicznych, poprzez inwestowauie w prywatne przedsiębiorstwa, majll za zadanie wspieranie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw, kreowanie wzrostu gospodarczego, tworzenie nowych miejsc pracy i intensyfikowanie rozwoju nowoczesnych technologii. Nie ulega wątpliwości, że to sektor jlrywatny w znacznej mierze tworzy rynek venture capital. J ak wynika z danych European Venture Capi tal Association, udział podmiotów publicznych w budowaniu bazy kapitałowej funduszy w łatach wynosi! średnio 6,7%'. Niski poziom zaangażowanego kapitału pochodzqcego ze źródeł nieprywatnych nie oznacza wyłączenie sektora venture capital z obszaru zainteresowal! podmiotów publicznych..jak pisze P. Tamowicz:,,[... l w większości krajów, gdzie wykształciły się bardziej dynamiczne rynki venture capital ich rozwój (w różnych fazach) stymulowany był poprzez zaangażowanie czynników publicznych. Z takim działaniem mieliśmy do czynienia zarówno w krajach o silnych tradycjach laisser Jaire (USA) czy dynamicznych rynkach kapitałowych (Wielka Brytania),jak i w krajach o większych skłonnościach interwencjonistycznych (Niemcy, Francja)"2. W przeciwiei\stwie do sektora prywatnego, którego funkcja ogranicza się do dostarczania kapitału i zarządzania utworzonymi funduszmi, udzial władz publicznych w tworzeniu rynku venture capital może przybierać różne formy. P. Tamowicz wskazuje na możliwość sklasyfikowania działaj! publicznych m.in. według kapitałowego (gospodarczego) bądź pozakapitałowego (regulacyjnego) charakteru zaangażowania'. Z sytuacją pierwszą mamy do czynienia, gdy czynnik publiczny występuje w roli dawcy kapitału, angażując się bezpośrednio (tworząc podmiot gospodarczy) lub pośrednio (współpracując z kapitałem prywatnym). Zaangażowanie pozakapitalowe sprowadza się do tworzenia zachęt dla kapitału prywatnego do samodziełnego angażowania się w przedsięwzięcia pożljdane z publicznego punktu widzenia. Najczęściej stosowane są wówczas rozwiązania podatkowe. Jednak pojęcie publicznych funduszy venture capital w wąskim znaczeniu odnosi się tylko do grupy funduszy o zaangażowaniu kapitalowym. Bezpośrednie zaangażowanie kapitałowe jest stosunkowo częstym sposobem wykorzystania mechanizmów venture capital przez władze publiczne. l Regiollalne Film/lisze Jl/lves1.vc)~lle - przewodnik, red. G. Gcrsickn, Knncclmia Prezesa Rady Ministrów, Warszawa 1997,5, P. Tamowicz, Wspieranie rozwoju rynku venture cap/tal przez. władze publiczne, Instytut Badall nad Gospodarką RynkowQ, Gdall'sk 1999, s Ibidem.

3 PublicZIle fillu./usze venture capi/a/... Jednak, ze względu na dużą kapitałochłonność, podmioty tworzone w ten sposób działają zazwyczaj w mniejszej skali niż ma to miejsce w wypadku zaangażowania pośredniego. Szczególnie wiele przykładów tego typu funduszy występowało i występuje w Wiełkiej Brytanii. Pod koniec łat 70. XX w. poprzez wydzielenie ze struktur władz gmin instytucji promllj~lcych rozwój ekonomiczny utworzono wiele Enterprise BOIU ds. Innym przykhldem jest istniejąca od 1975 r. Seottish Development Agency. Po reorganizacji przekształciła się ona w dwa fundusze oferujące venture capital: Scottish Development Finance oraz Scottish Equity Partnership. Drugi z nich współfinansowany jest przez inwestorów prywatnych. Do największych zalet bezpośredniego udziału kapitałowego czynników publicznych w funduszu venture capi/al nałeży zaliczyć możłiwość dowołnego kształtow~h1ia dzialań funduszu pod kątem realizacji cełów połityki spoleczno -gospodarczej. W wypadku takiej organizacji funduszu, za jego glówny cel można przyjąć np. wspieranie nowo powstałych małych i średnich przedsiębiorstw, wpływanie na wzrost gospodarczy, tworzenie miejsc pracy. Fundusz może też dzialać na rzecz rozwoju danego obszal'l1, galęzi przemysłu łub grupy podmiotów gospodarczych znajdujących się na określonym stadium rozwoju (np. w fazie tzw. start-up)'. W wypadku za rz~ldzania funduszem przez podmiot pubłiczny łatwiej jest także powią z uć całościowe kierowania nim z cełami społeczno-gospodarczymi. Ponadto zyski wypracowane dzięki działalności funduszu mogą w calo śc i zasilać budżet podmiotu publicznego. Ten aspekt staje s ię szczególnie ważny w wypadku utworzenia funduszu przez samorząd lokalny. Wysoki zysk funduszu może stać się znaczącym, choć nieregularnym źród łem dochodu np. jednostki samorządu terytorialnego. Jednak bezpośredni ud z iał sektora publicznego w tworzeniu funduszy vell/llre capi/al ma także kilka oczywistych i istotnych wad. Po pierwsze, na zarządzających funduszem może być wywierany nacisk w cełu dokonywania inwestycji w określone przedsiębi o rstwa łub branże. W znacznej mierze ogranicza to zdolność zarządzających do podejmowania najbardziej racjonalnych i opłacalnych inwestycji. Po drugie, idea powołania i istnienia funduszu utworzonego na takiej zasadzie może stracić poparcie decydentów politycznych. Przyczyną może być zmiana układu politycznego bądż poniesienie przez fundusz strat typowych dła działalno śc i venture capiuli. Bruk doświadczenia i wiedzy z zakresu inwestycji wśród osób sprawujących kontrołę nad zarządzającymi funduszem, a także dążenie do realizacji bie żącyc h, krótkookresowych celów politycznych może doprowadzić do przedwczesnych i pochopnych zmian w organizacji i funkcjonowaniu funduszu. W skrajnym przypadku będzie to całkowita jego likwidacja. " D. Barklcy. D. Marklcy. J. Rubin,?I/blic bwolvemclii i" VeJltIlI'C! Capillll FulU/S: Les.\ olls [rom Tllree Program AlIcl'Iwlivcs. RUnll Policy Rcscarch Instilutc. Missouri 1999, s. 15.

4 I Rafal Su/kawski Ponadto sytuacją trudną z punktu widzenia podmiotów publicznych jest konieczność ponoszenia kosztów wysokich wynagrodzell dla osób zarzi)dzających funduszem. W wypadku doświadczonych i sprawnych menedżerów, gwarantujących odpowiedni poziom dzialania funduszu, sektor publiczny musi dostosować się do warunków panujących na rynku prywatnym. Oznacza to konieczno ść rywalizowania z innymi funduszami o wysoko kwalifikowaną kadrę za pomocą wynagrodzeó. Powalanie funduszu opartego nu kapitale publicznym i zarzi)dzanego przez podmioty publiczne może być także niezgodne z niektórymi przepisami, określającymi kompetencje i zadania jednostek sektora publicznego. Dobrym przykładem pośrednieg o zaa ngażowania kapitałowego jest amerykański program SmaU Business Illvestlllent Companies (SBIC). Jego realizacja rozpoczęła się w 1958 l'. z inicjatywy Banku Rezerwy Federalnej. Istota calego programu polega na udostępnieniu prywatnym funduszom vell/lire capital środków z budżetu federalnego. Maksymalne dofinansowanie projektów inwestycyjnych wynosi nawet 400% wkladu własnego funduszu. W takim wypadku l/s wartości projektu finansowana jest ze środków niepublicznycll. Uzyskanie dostępu do fu nduszy federalnych uzależnione jest od spełnienia wielu warunków i otrzymania statusu Smali Business Illvest/l1ell / Compally. W ten sposób środki publiczne oddane są w zarządza nie podmiotom prywatnym. Podstawowi) zaletą takiej formy organizacji funduszu jest możliwo ść wyeliminowania lub znacznego zmniejszenia presji czynników politycznych na proces inwestycyjny'. Przy właściwym sformułowaniu zadm, i celów postawionych przed zarząd zającymi funduszem można pogodzić je z celami polityki społeczno-gospodarczej. Można równiez wprowadzić warunki brzegowe, których spełnienie będzie konieczne przy realizowaniu inwestycji. Warunki takie to np. lokalizacja inwestycji na danym obszmze łub w danej branży. Ustalając warunki zarząd za nia ś rod kami publicznymi przez podmiot prywatny, można określić procedurę i proporcje odprowadzania do budżetu publicznego wypracowanych zysków. Fakt, że z prawnego punktu widzenia fund\lsz taki jest podmiotem prywatnym, pozwala także zaoferować wystarczająco wysokie wynagrodzenia w celu pozyskania doświadczonych zarządzających. Nie powoduje to konfliktu z pracownikami sektora publicznego. Z faktu zatrudnienia lepszych menedżerów wynika możliwość osiągnięcia lepszych wyników samego funduszu. To przeklada się z jednej strony na wyższe zyski dla dawcy kapitułu, tzn. podmiotu pubłicznego, a z drugiej na pelniej szą realizację celów s połecz no-gospodarczych. Ponadto, w wypadku realizacji dużych inwestycji, taka organizacja funduszn ulatwia wspólpracę z prywatnymi funduszami velllure capi/al. Nie jest ona często możliwa,jeśli Fundusz publiczny jest zarządzany przez podmiot publiczny, gdyż potencjalna podatność na zmiany polityczne zniechęca fundusze prywatne do wspóldzialania. 5 /bitlem. s. 13.

5 Publiczne fundusze venture capital.., Jedną z głównych wad funduszu publicznego o zaangażowaniu kapitałowym pośrednim jest możliwość wystąpienia presji politycznej na etapie wyboru podmiotu zarządzającego. W konsekwencji prowadzi to do dokonania niemerytorycznego i nieefektywnego wyboru. Naturalnym celem działalności sektora prywatnego jest dążenie do maksymalizacji zysku. W wypadku niewystarczającej kontroli lub złego zdefiniowania zadań może nastąpić przesunięcie celów działania funduszu ze społeczno -gospodarczych na wysoką stopę zwrotu z inwestycji. Również perspektywa ' czasowa podmiotów prywatnych może być znacznie krótsza niż dawcy kapitału, czyli sektora publicznego. Jest to wynikiem dążenia do maksymalizacji zysku lub skrócenia okresu zwrotu inwestycji. Powoduje to negatywne oddziaływanie na inne cele publicznego funduszu, jak choćby rozwój technologii czy kreowanie miejsc pracy. Ponadto taka forma organizacji funduszu związana jest niewątpliwie z ponoszeniem dodatkowych kosztów na wyższe wynagro (Izenia dla menedżerów i prowizje dla instytucji zarządzającej. Podmiot prywatny może także mieć problemy z realizacją celów innych niż maksymalizacja zysku, z okrcśleniem stopnia ich realizacji oraz identyfikacją negatywnych efektów zewnętrznych generowanych przez swoje inwestycje. 3. Warunki efektywnego działania publicznych funduszy venture capua' Doświadczenia amerykm\skie i europejskie pozwalają wskazać na główne czynniki decydujące o powodzeniu publicznych funduszy oferujących vellfure capi/al. Przede wszystkim ważne jest, aby przedstawiciele sektora publicznego starali się poznać mechanizmy, jakie rządzą rynkiem vellture capi/al. Czerpanie doświadczeó z sektora prywatnego jest szczegół nie istotne, jeżeli mamy do czynienia z inwestycjami na konkurencyjnym rynku o wysokim stopniu ryzyka, a taki właśnie stanowią małe, nowo powstające przedsiębiorstwa. Prywatne fundusze venture capi tal opanowały cały zestaw efektywnych narzędzi pozwalających poruszać się w tak konkurencyjnej materii. Dlatego zarządzający funduszami publicznymi muszą uświadomić sobie specyfikę działania tych instytucji finansowych, których praktyka w sposób skrajny odbiega od typowych działm] władz publicznych. Dokonując określonych inwestycji, publiczne fundusze muszą skupić uwagę na kilku ściśle określonych obszarach nowych technologii. W tej kwestii posiadają one dodatkową przewagę nad func1uszami prywatnymi. Tradycyjne działania przedstawicieli administracji publicznej w sferze np. medycyny i farmacji dają im znaczną wiedzę na temat aktualnego poziomu rozwoju poszczególnych jej aspektów. Pozwala to na stwierdzenie, w jakich dziedzinach nastąpito zahamowanie rozwoju spowodowane trudnościami technologicznymi. Wsparcie przez fundusz publiczny przedsiębiorstw, które mają szansę ten problem rozwiązać, może wpłynąć na wysoką stopę zwrotu z inwestycji i znaczą-

6 Sułkowski cy postęp technologii. Podobna sytuacja występuje w wielu dziedzinach, które znajdują się w obszarze działania administracji publicznej, jak telekomunikacja czy obronność. Dostęp do tej wiedzy daje funduszom możliwość dokonywania trafnych decyzji inwestycyjnych. J. Lerner stwierdza, że publiczne fundusze powinny interesować się także przedsiębiorstwami, które były już obiektem inwestycji innych funduszy venture capital. W wielu wypadkach wyjście funduszu prywatnego z inwestycji po zrealizowaniu zaplanowanego zysku może powodować zastopowanie rozwoju przedsiębiorstwa i wykorzystywanej technologii. Kapitał dostarczony przez fundusz publiczny powinien temu zapobiec, co pozwoli na podtrzymanie pozytywnych efektów działalności przedsiębiorstwa 6 Efektywne funkcjonowanie publicznych funduszy venture capital wymaga od osób zarządzających odpowiedniej elastyczności. Spełnienie tego warunku jest jednym z głównych czynników, zarówno w prywatnym, jak i publicznym sektorze venture capital. Nowe, oparte na nowoczesnych technologiach przedsiębiorstwa działają w szybko zmieniającym się otoczeniu gospodarczym, co powoduje częste zmiany strategii rynkowej lub konieczność wymiany personelu. Wymusza to właściwe korzystanie z uprawniei\ kontrolnych, jakimi dysponują przedstawiciele funduszu, który w dany podmiot zainwestował. Kolejnym czynnikiem decydującym o powodzeniu publicznego funduszu venture capital jest umiejętność trafnej oceny projektów inwestycyjnych. W sektorze prywatnym do fazy inwestycji przechodzi średnio l % pierwotnej grupy projektów. Właściwa analiza dotychczasowej działalności i planów rozwojowych badanego podmiotu, a także określenie szans ich realizacji oraz wszystkich związanych z tym zagrożci\ jest niezbędnym narzędziem służącym do podejmowania wlaściwych decyzji inwestycyjnych. W wypadku funduszy publicznych ma to dodatkowy aspekt. Z działalnością funduszu venture capital związane jest stosunkowo duże ryzyko wystąpienia strat. Z samej istoty inwestycji w formie venture capital wynika konieczność zaakceptowania niepowodzenia niektórych przedsięwzięć'. Zaangażowanie sektora publicznego w takie projekty może spowodować krytykę dysponentów środków publicznych ze strony opinii publicznej i oponentów politycznych. Dlatego proces oceny projektów inwestycyjnych musi przebiegać z maksymalną dokładnością Z uwagi na fakt, że publiczne fundusze venture capital często nastawione są na działanie w skali regionu, procedury i narzędzia ich dzialania muszą być dostosowane do charakterystyki ekonomicznej danego obszaru. Związane jest to z kwestiami bardzo wymiernymi, jak np. wielkość lokalnego rynku zbytu na 6 J. Lerncr, W/WII Burem/crats Meer ElHrepreneufs: T/Je Desigl/ oj EJJ'ectivc "Public \lellture Capital" Progra/lls [w:] Maxwell Policy Research SY/1/pOSilllll. Maleriały konferencyjne Natiollal Bureau of ECOIlomic Rcsearch, Boston 2002, s G. PeIln. N. Liang, S. Prowse, T/w ECOIwlllics oj' tlw Privale Equity Market, Board or Govcrnors af thc FederaJ Rcscrve System, Washington 1995, s. 32.

7 Publiczne fundusze venture capi/al", produkty przedsiębiorstwa będące obiektem inwestycji funduszu czy też dostępność kapitału pożyczkowego wynikająca ze stopnia rozwoju rynku finansowego. Jednak niektóre aspekty regionalnego ukierunkowania funduszu muszą uwzględniać kwestie niewymierne, jak choćby tradycje prywatnej przedsiębiorczości czy kulturę pracy. Można wyróżnić także kilka innych czynników, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania publicznych funduszy venture capita/. Należy zaliczyć do nich: - przyciągnięcie do funduszu kapitałów ze źródel innych niż publiczne, - zatrudnienie do zarządzania funduszem wysokiej klasy menedżerów, - stworzenie mechanizmu współpracy z innymi organizacjami publicznymi i prywatnymi". 4. Wnioski Fundusze venture capi/al są sprawdzonym na rynku prywatnym instrumentem wspierania rozwoju przedsiębiorstw. Implementacja tego narzędzia do praktyki wladz publicznych pozwala na zintensyfikowanie rozwoju gospodarczego i tworzenie miejsc pracy. Jednak w celu właściwego funkcjonowania publicznych funduszy venture capi/al musi zaistnieć kilka podstawowych czynników. Należy dokladnie określić cele stawiane przed zarządzającymi funduszem oraz procedury ich oceny. Wybór projektów inwestycyjnych powinien być zobiektywizowany i odbywać się wylącznie pod kątem realizacji celów, dla jakich fundusz został utworzony. Pomimo publicznego charakteru tych instytucji, należy stosować narzędzia i metody działania wypracowane w sektorze prywatnym. Przede wszystkim należy jednak zachować elastyczność w podejściu do przedsiębiorstw będących obiektem inwestycji funduszu. Literatura Barkley D" Markley D" Rubin J" FI/bUc Invo{ve11lent ill Ven/llre Capital FU/I(!s: Lessolls front Tlu'ee Program AlIematives, Rural Policy Research Inslitule, MissoUl'i 1999, Fenn Q" Liang N" Prowse S,. T/ze Ecollomic,\' ot llle Private Equit,v Market, Boanl of Goyernors or the Fedeml Reseryc System, Washington Lernel' J,. Wlleu Blfrellucrats Mee! Elltrepru/ellJ's: T/le De.\ ign oj Effective "PlIMie \fc/ltl/re Capi/al" P/'Ogl'lll1/S [w:] Maxwell Policy Research Syll1posil/lIl. MUlcrialy konfcrencyjne National BUJ'cau OrECollomic Rcseal'ch, Boston 2002, Regiollalne FUlUlusze Inwestycyjne - przewodnik, red, G, Gęsicka, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Warszawa Tamowicz P" Wspierallie rozwoju rynk/ll'el/llire c{{pital przez w/adze publiczne, Inslytut Badmi nad GosJlodarklj RynkOlY'I, Gdmisk ~ p, Tumowicz, op, cit" s, 225,

8 S"lkolVski PublIc Venture Capiłoi Funds - a Source of Capiłoi for Smali and Medium Enterprises The spectacular successes Ihal venture capital funds bega n to achieve in supporting pri vate enterprises soon gave rise to numy imit alol's, including a Ilumber of nulional governments seeking ways or acceleraling ecol1omic grow th and cnterprise developmenl. This article addresses the creation of public venture capitn\ funcjs t1sing non-private means. II denls with the differing goa!s oc privale and pub lic funds and defines a grou!, or goals established for funds created from public mancy. The authar summarises the basic factors thut dctcrmine the sliccess of non-private venture capi!al funds as well as the role of public ulilhorities in the development of the cntire venture capital sector.

Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego

Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego Tomasz Sypuła Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 19 września 2006r. Plan prezentacji Co to jest fundusz kapitału zalążkowego? Cel udzielanego wsparcia

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala VENTURE CAPITAL Jak zdobyć mądry kapitał? Piotr Gębala Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012 Agenda Źródła kapitału na rozwój Fundusze VC w Polsce KFK i fundusze VC z jego portfela Źródła kapitału a

Bardziej szczegółowo

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioły Biznesu Finanse na start V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioł biznesu kto to jest? AniołBiznesu to osoba prywatna wspierająca firmy będące na wczesnych etapach

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa dr hab. Waldemar Rogowski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. Finansowanie to proces pozyskiwania kapitału

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw www.psab.pl Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator zarządzający Ponadregionalną Siecią Aniołów Biznesu - Innowacja

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania podmiotów ekonomii społecznej

Możliwości finansowania podmiotów ekonomii społecznej Możliwości finansowania podmiotów ekonomii społecznej Dr Irena Herbst Dlaczego wspierać ekonomię społeczną O poziomie życia społeczeństw decyduje nie tylko kapitał fizyczny, ale także kapitał ludzki i

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Akceleracja komercjalizacji Kapitał i inwestycje koniecznym elementem rynkowego sukcesu. See what we see

Akceleracja komercjalizacji Kapitał i inwestycje koniecznym elementem rynkowego sukcesu. See what we see Akceleracja komercjalizacji Kapitał i inwestycje koniecznym elementem rynkowego sukcesu See what we see Listopad 2014 Spis treści 1. Źródła finansowania prac i nakładów na prace B+R 2. Innowacje w Polsce,

Bardziej szczegółowo

PARTNERSTWO PUBLICZNO- PRYWATNE JAKO METODA REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH

PARTNERSTWO PUBLICZNO- PRYWATNE JAKO METODA REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH PARTNERSTWO PUBLICZNO- PRYWATNE JAKO METODA REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH (public-private partnerships) Szymon Jurski Plan prezentacji: Definicja Kiedy wybrać formułę PPP? Cykl życia PPP Partnerstwo publiczno-prywatne

Bardziej szczegółowo

Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A.

Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A. Konferencja TECHNOBIT VENTURE - WIEDZA I KAPITAŁ DLA INNOWACJI. DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A. 28-29 października

Bardziej szczegółowo

Enterprise Venture Fund I

Enterprise Venture Fund I Enterprise Venture Fund I Warszawa, 26 kwietnia 2010 Kim jesteśmy Enterprise Venture Fund I Jesteśmy pierwszym funduszem typu venture capital w grupie Enterprise Investors, która zarządza funduszami w

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja potencjalnych barier w realizacji transakcji na etapie analizy Due Diligence case

Identyfikacja potencjalnych barier w realizacji transakcji na etapie analizy Due Diligence case Identyfikacja potencjalnych barier w realizacji transakcji na etapie analizy Due Diligence case Rafał Błędowski, Partner Holon Consultants 28 marca 2012 Warszawa Holon Consultants kim jesteśmy? Holon Consultants

Bardziej szczegółowo

Fundusze Kapitałowe brakującym ogniwem w. ekologicznych? Warszawa, 15 czerwca 2012

Fundusze Kapitałowe brakującym ogniwem w. ekologicznych? Warszawa, 15 czerwca 2012 Fundusze Kapitałowe brakującym ogniwem w finansowaniu przedsięwzięć ekologicznych? Warszawa, 15 czerwca 2012 Główne źródła finansowania Subsydia: dotacje i pożyczki preferencyjne (koszt: od - 100% do 5,5%

Bardziej szczegółowo

Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA

Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA Fundusz kapitałowy jest inwestorem (grupą inwestorów) finansowym, który aktywnie uczestniczy w rozwoju przedsięwzięcia. Poza wkładem finansowym

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP

Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Inicjatywa JEREMIE instrumenty zwrotne dla rozwoju MŚP Konin, 24 marca 2014 r. BGK jedyny Bank Państwowy w Polsce założony w 1924 r. www.jeremie.com.pl 2 Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r.,

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

SIEĆ ANIOŁÓW BIZNESU JAKO ŹRÓDŁO FINANSOWANIA KOBIECYCH INWESTYCJI.

SIEĆ ANIOŁÓW BIZNESU JAKO ŹRÓDŁO FINANSOWANIA KOBIECYCH INWESTYCJI. SIEĆ ANIOŁÓW BIZNESU JAKO ŹRÓDŁO FINANSOWANIA KOBIECYCH INWESTYCJI. Żaneta Jurek Koordynator Kobiecej Sieci Aniołów Biznesu Kobieca Sieć Aniołów Biznesu Źródła finansowania: WEWNĘTRZNE (samofinansowanie)

Bardziej szczegółowo

Micro świat na wyciągnięcie ręki

Micro świat na wyciągnięcie ręki Micro świat na wyciągnięcie ręki Robert Karbowiak MicroBioLab Sp. z o.o. Konferencja BioTech-IP Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej Jak ugryźć 10 milionów III finansowanie badań

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu?

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Monika Gancarewicz Gdynia, 26 maja 2011 r. Kim jest anioł biznesu: inwestor prywatny, przedsiębiorca lub menedŝer, inwestujący własny kapitał w ciekawe

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Wsparcie finansowe innowacji

Wsparcie finansowe innowacji Wsparcie finansowe innowacji Aniołowie Biznesu Fundusze kapitału zalążkowego 1 Poziom nakładó w Kapitał inwestycyjny problem luki kapitałowej w rozwoju innowacyjnych przedsięwzięć Dolina śmierci (Powstawanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu. Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku

Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu. Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku www.psab.pl Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku Kim jest Anioł Biznesu? to inwestor kapitałowy, który angażuje własne środki finansowe w rozwój

Bardziej szczegółowo

DANE TELEADRESOWE OPIS FIRMY

DANE TELEADRESOWE OPIS FIRMY DANE TELEADRESOWE Adres: RE-Invest Sp. z o.o. ul. Braci Gierymskich 156 51-640 Wrocław +48 71 347 59 52 +48 71 347 59 50 info@re-invest.pl NIP: 898-18-14-610 REGON: 932003333 KRS: 0000236986 Kapitał Zakładowy:

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju Dziedziny projekty wczesnych faz rozwoju Biotechnologia Lifescience Medtech Fundraising Biotechnologia Tools - Europa for IP Polska Wegry Austria Irlandia Holandia

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014 Rynek kapitałowy jak skutecznie pozyskać środki na rozwój Gdańsk Styczeń 2014 Plan spotkania Kapitał na rozwój firmy Możliwości pozyskania finansowania na rozwój Kapitał z Giełdy specjalna oferta dla małych

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 4 Wzór Planu Operacyjnego

Załącznik Nr 4 Wzór Planu Operacyjnego Załącznik Nr 4 Wzór Planu Operacyjnego składanego w Otwartym Konkursie Ofert Krajowego Funduszu Kapitałowego S.A. Plan operacyjny jest dokumentem zbiorczym, na który składają się następujące dokumenty:

Bardziej szczegółowo

Geneza. Zasady działania. Inwestorzy LBA. Doświadczenia. Przyszłość. Trudny dostęp do kapitału jest główną barierą powstawania innowacyjnych firm

Geneza. Zasady działania. Inwestorzy LBA. Doświadczenia. Przyszłość. Trudny dostęp do kapitału jest główną barierą powstawania innowacyjnych firm Inwestycje w przedsięwzięcia o dużym potencjale wzrostu Michał Olszewski Szef LBA Agenda Geneza Zasady działania Inwestorzy LBA Doświadczenia Przyszłość 2/18 Geneza projektu - warunkowania Trudny dostęp

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe)

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia Pozyskiwanie środków z funduszy UE i ich administrowanie Nazwa w języku angielskim Język wykładowy polski

Bardziej szczegółowo

VENTURE CAPITAL. Finansowe instrumenty wsparcia innowacyjnych przedsiębiorstw. Piotr Gębala Prezes Zarządu Warszawa, 26 maja 2010

VENTURE CAPITAL. Finansowe instrumenty wsparcia innowacyjnych przedsiębiorstw. Piotr Gębala Prezes Zarządu Warszawa, 26 maja 2010 VENTURE CAPITAL Finansowe instrumenty wsparcia innowacyjnych przedsiębiorstw Piotr Gębala Prezes Zarządu Warszawa, 26 maja 2010 Wybrane źródła kapitału / instrumenty wsparcia Agendy rządowe/fundacje finansujące

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

JESSICA doświadczenia BGK jako Funduszu Rozwoju Obszarów Miejskich na przykładzie Wielkopolski preferencyjne finansowanie zwrotne rozwoju miast

JESSICA doświadczenia BGK jako Funduszu Rozwoju Obszarów Miejskich na przykładzie Wielkopolski preferencyjne finansowanie zwrotne rozwoju miast JESSICA doświadczenia BGK jako Funduszu Rozwoju Obszarów Miejskich na przykładzie Wielkopolski preferencyjne finansowanie zwrotne rozwoju miast Marek Rudnicki Departament Programów Europejskich Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Sieci Inwestorów Kapitałowych (Aniołów Biznesu) na świecie Roma Toft, MAEŚ Kraków, r. Agenda 1. Fazy rozwoju a finansowanie przedsięwzięcia - problemy

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels h Źródła finansowania start-upów Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels Źródła finansowania pomysłów Bez początkowego zaangażowania w przedsięwzięcie własnych środków finansowych pozyskanie finansowania

Bardziej szczegółowo

Leszek Cybulski Inicjatywa Jeremie jako wsparcie dla MŚP z uwzględnieniem działalności DFG Sp. z o. o.

Leszek Cybulski Inicjatywa Jeremie jako wsparcie dla MŚP z uwzględnieniem działalności DFG Sp. z o. o. Leszek Cybulski Inicjatywa Jeremie jako wsparcie dla MŚP z uwzględnieniem działalności DFG Sp. z o. o. Plan prezentacji 1. Jeremie definicja, historia powstania. 2. Jeremie w Polsce 3. Jeremie w Regionie

Bardziej szczegółowo

Niepubliczny rynek kapitałowy w Polsce, a wpływ projektu ustawy o podatku dochodowym na działalność funduszy VC

Niepubliczny rynek kapitałowy w Polsce, a wpływ projektu ustawy o podatku dochodowym na działalność funduszy VC Niepubliczny rynek kapitałowy w Polsce, a wpływ projektu ustawy o podatku dochodowym na działalność funduszy VC Barbara Nowakowska PSIK Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Seminarium Rozwój

Bardziej szczegółowo

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA Załącznik nr 1 do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Analiza efektywności inicjatywy JEREMIE na terenie województwa wielkopolskiego wraz z oceną jej oddziaływania na sytuację gospodarczą regionu,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Programy wsparcia finansowego start-up ów

Programy wsparcia finansowego start-up ów Programy wsparcia finansowego start-up ów Piotr Sławski Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 26 maj 2007r. Plan prezentacji 1) Wstęp Działalność PARP Finansowanie wczesnych faz rozwoju i problem equity

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJA W START-UP

INWESTYCJA W START-UP INWESTYCJA W START-UP Jacek Bzdurski Kierownik Komitetu Inwestycyjnego KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA 00-074 Warszawa, ul. Trębacka 4; tel.: (022) 63 09 668, 63 09 650; e-mail: kigmed@kig.pl; www.kig.pl AGENDA

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorstwa z bankiem [paradygmaty współpracy] dr Robert Zajkowski Zakład Bankowości

Współpraca przedsiębiorstwa z bankiem [paradygmaty współpracy] dr Robert Zajkowski Zakład Bankowości Współpraca przedsiębiorstwa z bankiem [paradygmaty współpracy] dr Robert Zajkowski Zakład Bankowości www.robert.zajkowski.umcs.lublin.pl robik@hektor.umcs.lublin.pl 1 Instrumenty finansowania przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje

BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje Ryzyko kredytowe ryzyko nieoczekiwanego niewykonania zobowiązania lub pogorszenia się zdolności kredytowej zagrażającej wykonaniu zobowiązania. Ryzyko kontrahenta

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć Rynki Kapitałowe Warszawa, 24 września 2008 1 A. Bankowość Inwestycyjna BZWBK Obszar Rynków Kapitałowych B. Wybrane aspekty badania C. Wnioski i rekomendacje

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dziś i jutro

Fundusze unijne dziś i jutro Fundusze unijne dziś i jutro Mechanizmy wsparcia przedsiębiorstw Dotacje Usługi doradcze Instrumenty inżynierii finansowej - pożyczki, mikropożyczki, poręczenia, fundusze Private Equity/ Venture Capital

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 8 listopada 2012 r. Plan wykładu ; ; ; IV.Studium. 2 przedsiębiorstwa Czym jest

Bardziej szczegółowo

Projekt JEREMIE w Katalonii

Projekt JEREMIE w Katalonii Projekt JEREMIE w Katalonii Poznań, 10 września 2008 18/09/2008 1.- Opis 2.- JEREMIE w Katalonii 3.- Umowa o Dofinansowanie 4.- Plan inwestycyjny 1.- Opis 1.- Opis 4 1- Opis JEREMIE (Wspólne Europejskie

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Unię uropejską w ramach uropejskiego Funduszu połecznego Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

Plan inwestycyjny dla Europy

Plan inwestycyjny dla Europy Plan inwestycyjny dla Europy ma na celu stymulowanie inwestycji w strategiczne projekty w całej Unii Europejskiej. W ramach Planu do roku 2018 wsparciem zostaną objęte inwestycje o łącznej wysokości co

Bardziej szczegółowo

Ponadregionalna Siec Aniolów w Biznesu Innowacja - inwestycje w ekoinnowacyjne technologie. 13 maja 2011

Ponadregionalna Siec Aniolów w Biznesu Innowacja - inwestycje w ekoinnowacyjne technologie. 13 maja 2011 Ponadregionalna Siec Aniolów w Biznesu Innowacja - inwestycje w ekoinnowacyjne technologie 13 maja 2011 Instytut Nauk Ekonomicznych i Spolecznych to fundacja zalozona przez ekspertów z dziedziny gospodarki,

Bardziej szczegółowo

Źródło finansowania projektów innowacyjnych. Gdańsk, 2011

Źródło finansowania projektów innowacyjnych. Gdańsk, 2011 Źródło finansowania projektów innowacyjnych Fundusze unijne dla przedsiębiorców, Szkolenia, Promocja Pomorza, Obsługa inwestorów, Badania rynku, Fundusz kapitałowy Fundusz kapitałowy to inwestor finansowy

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ MUNICYPALNY. Katowice, 14 stycznia 2016 r.

FUNDUSZ MUNICYPALNY. Katowice, 14 stycznia 2016 r. FUNDUSZ MUNICYPALNY Katowice, 14 stycznia 2016 r. Prezentacja w ramach konferencji Oferta Banku Gospodarstwa Krajowego dla budownictwa mieszkaniowego w ramach programów rządowych i działalności własnej

Bardziej szczegółowo

Postawa i terytorium jako fundamenty przedsiębiorczości. Text. społecznej

Postawa i terytorium jako fundamenty przedsiębiorczości. Text. społecznej Postawa i terytorium jako fundamenty przedsiębiorczości społecznej Plan wystąpienia 2 modele: przedsiębiorca społeczny i przedsiębiorstwo społeczne, W poszukiwaniu innowacyjności ci i wspólnoty, znaczenie

Bardziej szczegółowo

Znaczenie badania due diligence w transakcjach fuzji i przejęć 1 7. 0 4. 2 0 1 2

Znaczenie badania due diligence w transakcjach fuzji i przejęć 1 7. 0 4. 2 0 1 2 Znaczenie badania due diligence w transakcjach fuzji i przejęć D Z I E Ń M Ł O D E G O N A U K O W C A 1 7. 0 4. 2 0 1 2 E W A W R Ó B E L Istota badania due diligence Definicja Due diligence = należyta

Bardziej szczegółowo

Dr Irena Herbst. Warszawa, 15 styczeń 2009

Dr Irena Herbst. Warszawa, 15 styczeń 2009 Rola władz publicznych we wspieraniu innowacyjności Jakie inwestycje mogą być realizowane z PPP Dr Irena Herbst Warszawa, 15 styczeń 2009 PPP jest odpowiedzią rynku na: potrzebę radykalnego zwiększenia

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw

Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw Inwestycje zalążkowe mechanizm finansowania wczesnych faz rozwojowych przedsiębiorstw Wykład M. Gajewski (2016) Przedmiot wykładu Przedmiot: Tło problematyki

Bardziej szczegółowo

Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów

Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów Akcje i strategie innowacyjne w zakresie ICT w regionach krajów w członkowskich UE podsumowanie rezultatów w piętnastu lat eksperymentów Robert BARYS SMWI, 2006 Wiele pozostaje do zrobienia Innowacja nie

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku w sprawach: przystąpienia Gminy Kowalewo Pomorskie do Lokalnego Funduszu Pożyczkowego Samorządowa Polska Kowalewo

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 Wstęp Książka przedstawia wybrane kluczowe zagadnienia dotyczące finansowych aspektów funkcjonowania przedsiębiorstwa w obecnych, złożonych warunkach gospodarczych. Są to problemy

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW

KONKURENCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW JERZY BIELINSKI (red.) KONKURENCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW w świetle Strategii Lizbońskiej CEDEWU.PL WYDAWNICTWA FACHOWE Spis treści Wstęp 7 Część 1 Mechanizmy wzrostu wartości i konkurencyjności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Tomasz Łasecki. Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 2012

Tomasz Łasecki. Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 2012 Tomasz Łasecki Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 2012 1.Inwestycje Aniołów Biznesu 2.Sieci Aniołów Biznesu 3.Zasady współpracy z Siecią AMBER 4.Proces inwestycyjny 5.Błędy szukających finansowania Źródło:

Bardziej szczegółowo

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Bądź tu mądry człowieku!!! czyli Jak inwestować w czasie kryzysu finansowego??? Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Możliwości inwestowania Konserwatywne : o Lokaty o Obligacje o Fundusze inwestycyjne o

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Jak ubiegać się o fundusze unijne?

Jak ubiegać się o fundusze unijne? BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Strona 1 Jak ubiegać się o fundusze unijne? Spis treści Strona 2 Można mądrze finansować inwestycje w miastach..3 Rozwój lokalny możliwy dzięki Unii Europejskiej.11 Są alternatywy

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa

Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa Źródła pozyskiwania kapitału preferencje i kryteria wyboru Bogusław Bartoń, Prezes Zarządu IPO SA Wrocław, 26 czerwca 2013 r. Jaki rodzaj

Bardziej szczegółowo

Wsparcie polskiego rynku venture capital w Programie ramowym CIP 2007-2013

Wsparcie polskiego rynku venture capital w Programie ramowym CIP 2007-2013 Wsparcie polskiego rynku venture capital w Programie ramowym CIP 2007-2013 Joanna Dąbrowska Chorzów, 7 kwietnia 2011 r. Strumienie finansowania MŚP 2007-2013 Krajowe programy operacyjne np. PO IG, PO IiŚ,

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE. fundusz brał udział w 18 projektach inwestycyjnych realizując od początku działalności stopę zwrotu IRR ponad 40%

WPROWADZENIE. fundusz brał udział w 18 projektach inwestycyjnych realizując od początku działalności stopę zwrotu IRR ponad 40% 2 CZERWCA 211 WPROWADZENIE IIF S.A. jest wiodącym funduszem technologicznym wczesnego etapu, inwestującym na terenie Polski i Europy Środkowo-Wschodniej obszarami zainteresowania inwestycyjnego IIF są

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny i finansowanie R&D. Prezes Zarządu BGK Tomasz Mironczuk Kraków 3 września 2010

Kredyt technologiczny i finansowanie R&D. Prezes Zarządu BGK Tomasz Mironczuk Kraków 3 września 2010 Kredyt technologiczny i finansowanie R&D Prezes Zarządu BGK Tomasz Mironczuk Kraków 3 września 2010 Kredyt Technologiczny 2005-2010 FKT (2005-2008 r.) Działanie 4.3 (POIG 2007-2013) Banki udzielające BGK

Bardziej szczegółowo

Porozumienie w sprawie Platformy współpracy w zakresie partnerstwa publicznoprywatnego

Porozumienie w sprawie Platformy współpracy w zakresie partnerstwa publicznoprywatnego Porozumienie w sprawie Platformy współpracy w zakresie partnerstwa publicznoprywatnego zawarte w dniu 26 stycznia 2011 roku pomiędzy Ministrem Rozwoju Regionalnego, a Ministrem Edukacji Narodowej, Ministrem

Bardziej szczegółowo

Doing business in Poland

Doing business in Poland Doing business in Poland Dlaczego warto inwestować w Polsce Polska zajmuje 13. miejsce na świecie i 5. w Europie wśród krajów najbardziej atrakcyjnych dla inwestorów zagranicznych - wynika z ogłoszonego

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

Anioł Biznesu, czyli zastrzyk kapitału i wiedzy 17 stycznia 2013 r. Sosnowiecki Park Naukowo-Technologiczny

Anioł Biznesu, czyli zastrzyk kapitału i wiedzy 17 stycznia 2013 r. Sosnowiecki Park Naukowo-Technologiczny www.psab.pl Anioł Biznesu, czyli zastrzyk kapitału i wiedzy 17 stycznia 2013 r. Sosnowiecki Park Naukowo-Technologiczny Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa JEREMIE. Poza dotacyjna forma wsparcia szansą rozwoju dla przedsiębiorców.

Inicjatywa JEREMIE. Poza dotacyjna forma wsparcia szansą rozwoju dla przedsiębiorców. Inicjatywa JEREMIE Tytuł prezentacji Poza dotacyjna forma wsparcia szansą rozwoju dla przedsiębiorców. BGK Miasto, data Co to jest JEREMIE? Joint European Resources for Micro-to-Medium Enterprises Wspólne

Bardziej szczegółowo

Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Samorząd Województwa Wielkopolskiego Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Mikropożyczki (konkurs

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo