Rachunek kosztów docelowych w zarządzaniu projektami pozyskanymi z zamówień publicznych. Warszawa, 4 lutego 2011 roku. 1.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rachunek kosztów docelowych w zarządzaniu projektami pozyskanymi z zamówień publicznych. Warszawa, 4 lutego 2011 roku. 1."

Transkrypt

1 Arkadiusz Derkacz Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Kolegium Zarządzania i Finansów Niestacjonarne studia doktoranckie z dziedziny nauki o zarządzaniu edycja X Rachunek kosztów docelowych w zarządzaniu projektami pozyskanymi z zamówień publicznych Warszawa, 4 lutego 2011 roku 1. Wprowadzenie Rachunek kosztów docelowych stosuje się w praktyce gospodarczej w celu przede wszystkim pozyskania odpowiednich informacji, które są konieczne dla skutecznego zarządzania przedsiębiorstwem. Każde przedsiębiorstwo funkcjonuje w określonym kontekście i otoczeniu, na które samo ma wpływ, ale przede wszystkim które to otoczenie wpływa w sposób istotny na samą organizację. Dzisiejsze warunki rynkowe charakteryzują się ogromnym zróżnicowaniem i turbulentnością otoczenia. W tym środowisku istnieją także takie przedsiębiorstwa, które całą swoją działalność operacyjną uplasowały w ramach realizacji zadań pozyskiwanych na drodze zamówień publicznych regulowanych odpowiednimi przepisami prawa polskiego (Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 Prawo Zamówień Publicznych Dz. U. 2010, Nr 113, poz. 759 z późn. zm.). Przestrzeń ta ma szereg swoich cech charakterystycznych, które w sposób dość istotny wyróżniają się na tle całej gospodarki. Także i tutaj można zaobserwować wielką potrzebę rzetelnych informacji, które stanowią podstawę do podejmowania trafnych decyzji. W związku z tym przedsiębiorstwa funkcjonujące w przestrzeni zamówień publicznych mogą także stosować, i stosują coraz częściej, nowoczesne instrumenty zarządzania kosztami w tym także zmodyfikowany rachunek kosztów docelowych. Dla potrzeb przedsiębiorstw, które pozyskują zadania na drodze zamówień publicznych została w pewien sposób zmodyfikowana koncepcja rachunku kosztów docelowych. W oparciu o własne i innych menedżerów doświadczenia w branży infrastrukturalnej i ochrony środowiska autor przedstawia metodę target costing dla projektów inwestycji publicznych. Podkreśla się kilka charakterystycznych elementów, które występują w tym kontekście. Koncepcja rachunku kosztów docelowych w swej oryginalnej wersji jest dedykowana przede wszystkim dla nowych produktów, które przygotowuje się do wprowadzenia na rynek. W kontekście zamówień publicznych mowa będzie natomiast o konkretnych już inwestycjach, które mają powstać na rzecz publicznego zamawiającego, który będzie tutaj jedynym klientem i konsumentem. Projekty te są już szczegółowo określone w specyfikacjach istotnych warunków zamówienia lub programach funkcjonalno użytkowych. Znane są funkcje, które ma spełniać produkt a także znane są komponenty z których tenże produkt ma się składać. Charakterystyczne jest także to, że owych funkcji i komponentów przyszły producent nie może w żaden sposób zmieniać, dodawać nowych czy redukować istniejących elementów produktu. Z drugiej strony mamy producentów, bądź usługodawców, którzy starają się pozyskać dla siebie prawo do realizacji określonego projektu inwestycyjnego. W tym świetle zmodyfikowana koncepcja rachunku kosztów docelowych będzie służyła menedżerom do podjęcia strategicznych decyzji związanych z samych procesem przetargu publicznego. Informacje płynące z takiej analizy powinny dać odpowiedź na zasadnicze dwa pytania. Czy warto jest startować w określonym przetargu? Jeżeli tak, to jaką należy zaoferować cenę docelową? Artykuł ten ma na celu przedstawienie zmodyfikowanej koncepcji rachunku kosztów docelowych w zarządzaniu projektami pozyskanymi z zamówień publicznych. W sposób metodologiczny zostają opisane poszczególne kroki rachunku kosztów docelowych, które prowadzą do uzyskania odpowiedzi na kilka istotnych pytań w tej koncepcji. Proces target costing składa się z dwóch faz jego życia. 1

2 Pierwsza z nich to faza koncepcji. Sprowadza się ona od wyznaczenia ceny docelowej, zysku docelowego oraz kosztu dopuszczalnego dla określonego zadania. Wszystko to jest prezentowane w kontekście projektów publicznych. Drugą fazą rachunku kosztów docelowych jest faza realizacji. Na tym etapie wyznacza się wartości kosztu bieżącego i kwoty redukcji kosztów osiągalnych i nieosiągalnych. Zwieńczeniem całego procesu jest wyznaczenie kosztu docelowego osiągalnego dla projektu. Cały proces target cistnig, który został zaprezentowany w tym artykule, jest oparty na doświadczeniu własnym autora oraz doświadczeniu menedżerów z branży inżynierii środowiska i infrastruktury, z którymi współpracuje. Schemat ten powstał na bazie konkretnych problemów oraz praktycznych rozwiązań, które mogą być wykorzystywane w każdym przedsiębiorstwie prowadzącym działalnością operacyjną uplasowaną w kontekście zamówień publicznych. 2. Faza koncepcji rachunku kosztów docelowych Rachunek kosztów docelowych w swej pierwszej fazie sprowadza się do wyznaczenia kosztu dopuszczalnego, rozumianego jako różnicę docelowej ceny oraz oczekiwanego przez przedsiębiorstwo zysku.1 koszt dopuszczalny, cena docelowa, zysk docelowa, Należy pamiętać, gdyż jest to istotne w kontekście projektów z zamówień publicznych, że cena docelowa jest rozumiana jako ta wartość, którą klienci są w stanie ponieść za produkt spełniający ich określone oczekiwania. a) Wyznaczanie ceny docelowej Metoda kosztów docelowych wyznacza za punkt wyjścia w tej fazie ustalenie ceny docelowej. Dokonuje się tego za pomocą badań marketingowych, uwzględniając przede wszystkim uwarunkowania rynkowe produktu takie jak potrzeby i preferencje klientów, przewidywany popyt na określony produkt, cenową elastyczność popytu czy też strategie konkurentów.2 W tym kontekście można powiedzieć, że przedsiębiorstwo nie mając bezpośredniego wpływu na te uwarunkowania, jest swoistym biorcą ceny rynkowej. Najpopularniejsze metody ustalania ceny opierają się przede wszystkim na funkcjach, na cechach fizycznych produktu lub na cenach konkurencji. Przy projektach pozyskiwanych z zamówień publicznych badania te będą się nieco różniły, co wynika z samego charakteru zamówień publicznych. Badania, które mają na celu ustalenie ceny docelowej, będą sprowadzały się do analizy wyników historycznych konkurów dla podobnych produktów czy usług. Dla swoistego porządku metodologicznego wprowadza się w tym momencie 3, która jest rozumiana jako ta wartość, którą inwestor publiczny pojęcie ceny inwestorskiej pierwotnie przeznacza i jest w stanie ją ponieść za zakup określonego produktu. Charakterystyczne jest też to, że wartość ceny inwestora jest znana oferentom już przy ogłoszeniu o zamówieniu. Jest to regulowane przepisami prawa polskiego. Doświadczenie jednak wskazuje, co jest naturalnym 1 Por. A. Szychta, Target costing jako narzędzie strategicznej rachunkowości zarządczej, Controlling i Rachunkowość Zarządcza w Firmie, 2001/1, s Por. E. Nowak, Zaawansowana rachunkowość zarządcza, PWE, Warszawa 2003, s W oparciu o własne doświadczenia. 2

3 efektem systemu zamówień publicznych, że ta wartość jest niemalże zawsze różna od ceny docelowej, którą tenże inwestor faktycznie ponosi. Mamy więc taką charakterystyczną zależność. Analiza historycznych konkursów daje nam dwie zasadnicze informacje. Poznajemy cenę inwestorską oraz cenę docelową, którą klient osiągną w drodze konkursu. Pozostawione w takiej formie informacje niewiele pomagają przy wyznaczeniu ceny docelowej dla nowego zadania nowego produktu. Same w sobie nie mają znaczenia dla decyzji menadżerskich w procesie zarządzania projektem. Obserwacja rynku zamówień publicznych oraz doświadczenie w branży zrodziło swoiste rozwiązanie tego problemu. Dla określenie ceny docelowej wprowadza się kolejne nowe wielkości, które ułatwią podejmowanie decyzji zarządczych w tym zakresie. Mowa jest tu o współczynniku korygującym cenę oraz średnioważonym współczynniku korygującym cenę. Współczynnik korygujący cenę pokazuje, jaki jest stosunek ceny docelowej, którą klient uzyskał w drodze określonego przetargu do ceny inwestorskiej, którą pierwotnie przeznaczał na rzecz pozyskania produktu. W taki sposób otrzymujemy: cena docelowa podobnego projektu, którą klient faktycznie poniósł, cena inwestorska podobnego projektu. Dla ustalenia wartości bierzemy pod uwagę oraz skalkulowany wcześniejszych podobnych projektów. W związku z tym cenę docelową wylicza się ze wzoru: cena inwestorska nowego projektu. Istnieje jednak zawsze pewne niebezpieczeństwo, co pokazuje doświadczenie ostatnich kilkunastu miesięcy na rynku projektów pozyskiwanych z zamówień publicznych, że cena docelowa jest bardzo niska i współczynnik ten osiąga poziom nawet. 4 Zdarza się także, że cena docelowa bywa niższa od dopuszczalnego kosztu całego zadania ( ), co pozwala domniemywać nawet, w najgorszym z możliwych scenariuszu, stosowanie praktyk ceny dumpingowej. Jest to przestrzeń, która musi zostać wypełniona decyzjami opartymi o doświadczenie samych menedżerów. W zasadzie w każdym przetargu realizowanym w oparciu o przepisy prawa zamówień publicznych cena docelowa jest różna od ceny inwestorskiej ( ). W związku z tym do pozyskiwania ceny docelowej stosuj się średnioważony współczynnik korygujący cenę, który pozwala zniwelować powyższe zagrożenia. Współczynnik ten otrzymujemy ze wzoru: poszczególne ceny docelowe oferowane w jednym konkursie dla podobnej inwestycji z pominięciem cen znacznie odbiegających o średnich cen rynkowych, średnia cena docelowa podobnej inwestycji. 4 W oparciu o własne doświadczenia. 3

4 Przy powyższych założeniach otrzymujemy następujący wzór dla określenia ceny docelowej: Warto także zauważyć, że im większą przyjmie się do kalkulacji ilość podobnych inwestycji, tym prawdopodobieństwo uzyskania trafniejszej ceny docelowej jest wyższe. W procesie wyznaczania ceny docelowej nowego projektu pozyskiwanego z zamówień publicznych nie można poprzestać na wyznaczeniu jej tylko w oparciu o wyżej przedstawione zasady. Do tej pory wyznaczono cenę docelową w oparciu o średnioważony współczynnik korygujący cenę. Drugi sposób wyznaczania ceny docelowej będzie brał pod uwagę jeszcze dodatkowo poszczególne funkcje nowego projektu, które w stosunku do podobnych projektów zostały dodane lub odjęte. Wyznaczanie ceny docelowej tym sposobem dla projektów pozyskiwanych na drodze zamówień publicznych uzyskuje się na podstawie metody pozyskiwania ceny docelowej opartej na funkcjach. Metoda ta sprowadza się w swojej istocie do korekty ceny podobnego produktu o taką wartość, która jest przypisana przez klientów określonej funkcji, która to jest dodana lub odjęta od nowego produktu. 5 Według tej metody cenę docelową uzyskujemy ze wzoru 6 : wartość i-tej funkcji dodanej lub odjętej od nowego produktu. W kontekście powyższych rozważań wartość ceny docelowej podobnego produktu z powyższego wzoru przyrównuje się do średniej wartości poszczególnych cen docelowych. Wartość i- tej funkcji dodanej lub odjętej od nowego produktu uzyskamy w sposób bardzo podobny do uzyskania wartości. Należy pamiętać, że przez funkcję będziemy tutaj rozumieć relację poszczególnych elementów do całego projektu (produktu). Innymi słowy, na kompletny projekt będzie się składał szereg różnych funkcji, które będą musiały spełniać określone oczekiwania klienta. W tym świetle i-ta funkcja jest jednym z elementów całej inwestycji, która musi spełniać określone wymagania. Takie podejście do kalkulacji ceny docelowej nie ma na celu selekcję tych funkcji, od których będzie można odstąpić przy realizacji całego projektu lub też analizę funkcji możliwych do dodania do produktu finalnego. Metoda ta, w kontekście projektów pozyskiwanych drogą zamówień publicznych ma na celu umożliwienie precyzyjniejszego porównywania podobnych projektów. Tak rozumiejąc funkcję projektów pozyskiwanych na drodze zamówień publicznych możemy przedstawić wzór, według którego uzyskamy cenę docelową dla nowego projektu: wartość i-tej funkcji występującej w j podobnych projektach, średnia wartość i-tej funkcji występującej w j podobnych projektach. 5 Por. B. Nita, Rachunkowość w zarządzaniu strategicznym przedsiębiorstwem, Oficyna Wolters Kluwer Business, Kraków 2008, s W oparciu o własne doświadczenia. 4

5 W ten sposób uzyskuje się wartość ceny docelowej na dwa różne sposoby. W pierwszym z nich akcentuje się fakt rozbieżności ceny docelowej oraz ceny inwestorskiej dla nowego projektu. Druga metoda pozwala na wyznaczenie ceny docelowej w oparciu poszczególne funkcje inwestycji. Warto pamiętać, że nie jest to precyzyjne określenie ceny docelowej dla nowego projektu pozyskiwanego na drodze przetargu publicznego, gdyż do końca nie ma możliwości analizy na tym etapie zachowań konkurencji. W myśl zasady, że lepiej mniej więcej mieć rację niż dokładnie się mylić, 7 powyżej przedstawione dwie metody dochodzenia do ceny docelowej stanowią dla menadżerów źródło informacji w oparciu, o które mogą podejmować odpowiednie decyzje zarządcze. b) Wyznaczanie zysku docelowego Po ustaleniu już ceny docelowej w fazie koncepcji rachunku kosztów docelowych przechodzi się do określenia zysku docelowego. Ten element w kontekście projektów pozyskiwanych na drodze zamówień publicznych nie odbiega niczym szczególnym od ogólnie przyjętych zasad. Należy przyjąć taki poziom zysku docelowego, aby zaspokoił on zaplanowany przez zarząd przedsiębiorstwa poziom rentowności projektu w całym cyklu realizacji życia produktu. W związku z tym, że projekty z zamówień publicznych są inwestycjami długookresowymi, należy pamiętać także o tym, aby brać pod uwagę przyszłe uwarunkowania rynkowe. 8 W wyznaczaniu optymalnego zysku docelowego stosuje się najczęściej metodę, która pochodzi z rynku japońskiego, a która to sprowadza się do wyznaczania wskaźnika rentowności jako średnio ważoną wartość wyników przedsiębiorstwa, sektora i planowanej rentowności w przyszłości. 9 Otrzymujemy wtedy następujący wzór: rentowność sprzedaży w okresie realizacji projektu, rentowność sprzedaży przedsiębiorstwa, rentowność sprzedaży w sektorze, planowana rentowność sprzedaży w okresie x, odpowiednie wagi ustalane przez przedsiębiorstwo, ich suma musi wynosić 1. W tym kontekście zysk docelowy uzyskujemy ze wzoru: przychody ze sprzedaży całego projektu. W tym momencie do niniejszych rozważań wkrada się kolejna cecha charakterystyczna wykorzystywania metody rachunku kosztów docelowych w projektach z zamówień publicznych. W ogólnej metodologii target costing pojawiają się pojęcia takie jak jednostkowa cena docelowa czy planowana wielkość sprzedaży rozumiana jako wolumen. W kontekście projektów pozyskanych drogą konkursów, o których tu jest mowa, na tym etapie rezygnuje się z tej retoryki pozostając przy całkowitych wartościach. 10 Mówi się zatem cały czas o zysku docelowym całkowitym, cenie docelowej całkowitej, koszcie docelowym całkowitym, itd. Wprowadza się w tym momencie pojęcie przychodu ze sprzedaży związanego z projektem. Będzie on rozumiany jako suma przychodów ze sprzedaży poszczególnych komponentów w ramach całego projektu, które mają swoje określone funkcje do spełnienia dla klienta. W tej sytuacji otrzymujemy następujący wzór: 7 Por. R.S. Kaplan, R. Cooper, Zarządzanie kosztami i efektywnością, OE i DWABC, Kraków 2000, 8 Por. E. Nowak, op. cit., s Por. P. Prewysz Kwinto, Etapy rachunku kosztów docelowych, Controlling i Rachunkowość Zarządcza, 2002/3, s W oparciu w własne doświadczenia. 5

6 przychód ze sprzedaży k-tego komponentu projektu. W tym kontekście możemy mówić także o zysku docelowy osiąganym dla poszczególnych komponentów projektu. W ten sposób otrzymujemy: Ważne jest, aby w tym miejscu zaznaczyć, iż rentowność sprzedaży określona według powyższego wzoru będzie taka sama dla rentowności sprzedaży k-tego komponentu projektu inwestycyjnego. W związku z tym w dalszych rachunkach nie będziemy uszczegóławiać tego wskaźnika dla poszczególnych komponentów a za zasadniczy będziemy uznawać wskaźnik. Na poziomie poszczególnych komponentów produktu możemy już mówić o ilości i cenach jednostkowych. W związku z tym, zachowując ogólną metodologię rachunku kosztów docelowych otrzymujemy następujące zależności: jednostkowa cena docelowa k-tego komponentu projektu, planowany wolumen sprzedaży k-tego komponentu projektu. c) Wyznaczanie kosztu dopuszczalnego W kontekście tych wszystkich powyższych wyliczeń można przystąpić do wyznaczenia ostatniego elementu fazy koncepcji rachunku kosztów docelowych kosztu dopuszczalnego. Koszt dopuszczalny docelowy wyznacza się ze wzoru: W oparciu o cechy charakterystyczne produktów związanych z zamówieniami publicznymi, które dotyczą sposobu wyliczania całkowitej sprzedaży oraz wielkościami jednostkowymi poszczególnych komponentów projektu koszt docelowy można określić w następujący sposób: koszt dopuszczalny k-tego komponentu jednostkowy koszt dopuszczalny k-tego komponentu, ilość poszczególnych komponentów k. 6

7 W świetle powyższych rachunków można stwierdzić, że koszt dopuszczalny dla całego projektu stanowi sumę kosztów dopuszczalnych dla poszczególnych komponentów. Jest to różnica jednostkowej ceny docelowej k-tego komponentu i jego zysku docelowego. Możemy zatem mówić o koszcie dopuszczalnym dla całego projektu, dla poszczególnego komponentu oraz jednostkowym koszcie dopuszczalnym konkretnego komponentu. 3. Faza realizacji rachunku kosztów docelowych Pierwszy etap rachunku kosztów pozwolił na ustalenie ceny docelowej i zysku docelowego a także kosztu dopuszczalnego. Koszt ten jest jedynie wypadkową oczekiwania rynku i klienta. Dopuszczalny koszt nie przewiduje aspektów związanych z możliwościami wewnątrz przedsiębiorstwa. Faza realizacji rachunku kosztów docelowych przechodzi na płaszczyznę wewnętrzną przedsiębiorstwa i sprowadza się do przekształcenia kosztu dopuszczalnego w koszt osiągalny dla projektu przez to przedsiębiorstwo. a) Wyznaczanie kosztu bieżącego Pierwszym elementem tej fazy jest wyznaczenie kosztu bieżącego dla całego projektu. W kontekście zadań pozyskiwanych drogą zamówień publicznych wyznaczenie kosztu bieżącego uzyskuje się zgodnie z ogólnymi zasadami target costing i sprowadza się do szczegółowej analizy poszczególnych komponentów i pozycji z uwzględnieniem dostępnych zasobów i zdolności przedsiębiorstwa. W praktyce etap ten sprowadza się do wykonania przez kosztorysantów szczegółowego kosztorysu dla całego zadania w oparciu o znane wymagania klienta. b) Wyznaczanie kwoty redukcji kosztów Drugim elementem tej fazy rachunku kosztów docelowych jest wyznaczenie kwoty redukcji kosztów, która jest liczona według wzoru: Kwotę redukcji kosztów dzielimy na część osiągalną i nieosiągalną (strategiczną). kwota redukcji kosztów osiągalna, kwota redukcji kosztów nieosiągalna (strategiczna). Kwota redukcji kosztów osiągalnych jest możliwa do znacznego zredukowania w fazie przygotowania projektu. Kwota redukcji kosztów nieosiągalna jest możliwa do zredukowania dopiero w trakcie dalszych faz życia projektu. 11 Teoria rachunku kosztów docelowych mówi w tym miejscu, że procedura, która zmierza do redukcji kosztów w fazie przygotowania projektu powinna obejmować 11 Por. E. Nowak, R. Piechota, Rachunek kosztów w zarządzaniu przedsiębiorstwem, PWE, Warszawa 2004, s

8 podział kosztu docelowego w przekroju funkcji i części całego projektu a także wymaga zastosowania różnych technik pomocniczych, takich jak analiza wartości, metoda Activity Based Costing czy też Quality Function Deployment. 12 W kontekście projektów pozyskiwanych z zamówień publicznych procedura redukcji kosztów jest jednopłaszczyznowa i sprowadza się tylko do wyznaczenia poszczególnych komponentów projektu. Nie ma mowy tutaj o analizie kosztów dla poszczególnych funkcji. Jest to związane z tym, że przygotowywany projekt jest ostatecznie opisany przez klienta w formie specyfikacji istotnych warunków zamówienia i nie ma możliwości dokonywania żadnych zmian w zakresie jego funkcji. W tym kontekście procedura redukcji kwoty kosztów osiągalnych sprowadza się do analizy wartości poszczególnych komponentów projektu. W związku z tym mówi się, że koszt docelowy to różnica kosztu bieżącego i kwoty redukcji kosztów. Koszt docelowy osiągalny będzie natomiast różnicą pomiędzy kosztem bieżącym a kwotą redukcji kosztów osiągalnych. Nie jest to jeszcze koszt, który do końca fascynowałby przedsiębiorstwo, gdyż jest on wyższy od kosztu dopuszczalnego. Różnica ta w postaci kwoty redukcji kosztów nieosiągalnych jest swoistym strategicznym zadaniem dla menedżerów na czas realizacji tego zadania i powinna zostać zredukowana w późniejszym czasie. Jest to jednak element pewnego ryzyka, które należy oszacować i brać pod uwagę w decyzjach menedżerskich. Ryzyko to można jednak zmniejszyć przez maksymalną redukcję kwoty redukcji kosztów osiągalną. Ważne jest, aby stosunek kwoty redukcji kosztów osiągalny do kwoty redukcji kosztów nieosiągalny był większy od zera, czyli. W praktyce stosuje się tutaj przede wszystkim inżynierię wartości, która zrodziłą się z techniki analizy wartości. 13 Wartość kosztu dopuszczalnego osiągalnego wylicza się ze wzoru: Koszt docelowy osiągalny dla k-tego komponentu. Z doświadczenia można powiedzieć, że jeżeli stosujemy bardzo szczegółową analiza projektu pod względem rozdrobnienia na jej komponenty, tym precyzyjniejsze otrzymujemy wyniki pozwalające na trafniejsze decyzje menedżerskie. W tym momencie w praktyce korzystać należy także z dwóch wskaźników 14, których analiza ułatwia podejmowanie decyzji. Wskaźniki te odnoszą się do poszczególnych komponentów plasując je na tle całego zadania. Pierwszym z nich jest współczynnik wartości komponentu dla całego produktu. Jest to stosunek wartości ważności określonego komponentu dla całej inwestycji do jego udziału w kosztach. Wskaźnik ten można wyliczyć ze wzoru: Należy tutaj pamiętać, że suma dla wartości ważności dla inwestycji wszystkich komponentów projektu musi być równa 1. Analiza tej zależności pokazuje, że wskaźnik powinien być, wtedy koszty w stosunku do ważności tego komponentu są na odpowiednio niskim poziomie. Jeżeli zaś wartość wskaźnika można domniemywać, że koszt komponentu jest za wysoki w stosunki do 12 Por. B. Nita, op. cit., s Por. W. Gabrusiewicz, M. Hamrol, E. Kurtys, H. Sobolewski, Analiza wartości jako narzędzie optymalizacji kosztów własnych przedsiębiorstwa, Wyd. AE, Poznań, 1998, s W oparciu o własne doświadczenia. 8

9 jego ważności dla inwestycji. Charakterystyczne jest tutaj to, że poziom ważności poszczególnego komponentu dla całego projektu musi wynikać z oczekiwać klienta a nie z doświadczenia menedżerów. Wynika to bezpośrednio z charakteru polskiego rynku zamówień publicznych. Innym wskaźnikiem, który opiera się już na praktyce przedsiębiorczej i który dopełnia powyższy, to wskaźnik wpływu na jakość produktu. Wskaźnik ten pokazuje stosunek wartości wpływu poszczególnego komponentu do jego udziału w kosztach. Podobnie jak poprzednio, tutaj także suma wartości wpływu na jakość produktu dla wszystkich komponentów musi być równa 1. Analiza tego współczynnika pokazuje, że sytuacja pozytywna występuje wtedy, kiedy. Mamy do czynienia wtedy z taką sytuacją, gdzie wpływ określonego komponentu na jakość całego produktu jest wysoka a jego udziały w kosztach niskie. Odwrotna sytuacja, kiedy, zmusza do redukcji kosztów dla tego komponentu. Inżynieria wartości wraz z analizą wskaźników ważności i wpływu na jakość dla projektu doprowadza fazę realizacji rachunku kosztów docelowych do końca. W oparciu o te narzędzia otrzymuje się wartość kosztu dopuszczalnego osiągalnego. Ta informacja, wraz z poprzednimi wynikami stanowi podstawę do dalszych decyzji menedżerskich związanych z podjęciem próby zdobycia produktu na drodze zamówień publicznych. 4. Zakończenie Warunki z jakimi dzisiaj przyszło zmagać się przedsiębiorstwom nie noszą znamion gospodarczej sielanki. Nasilona turbulentność otoczenia, konkurencja i ogromna dynamika zmian stawiają przed menedżerami nowe zadania w zakresie zapewnienia wysokiej jakości produktów czy usług, zwiększenia wydajności procesów biznesowych, obniżenia kosztów produkcji i skrócenia cykli produkcyjnych. Te sformułowania dotyczą dziś także przedsiębiorstw, które swoją działalność operacyjną w całości, ale także i w jakiejś części, uplasowały w obszarze produktów zadań i projektów pozyskiwanych na drodze zamówień publicznych. Fakt, że jest to dość specyficzny sektor gospodarki nie zwalnia menedżerów od tych zadań. Rachunek kosztów docelowych w zarządzaniu projektami pozyskanymi z zamówień publicznych stanowi narzędzie, które ułatwia menedżerom podejmowanie odpowiednich decyzji strategicznych. W artykule tym został przedstawiony w sposób metodologiczny cały proces związany z target costing. Autor pokazuje kolejne elementy koncepcji podkreślając charakterystykę związaną z projektami publicznymi. Zmodyfikowana koncepcja rachunku kosztów docelowych odpowiada na pytania o cenę docelową, o koszt dopuszczalny a także o docelową marżę. Na końcu koncepcja ta daje odpowiedź na zasadnicze pytanie, czyli na jakim poziomie uplasuje się koszt docelowy osiągalny. Te wszystkie elementy rachunku kosztów docelowych stanowią podstawę do decyzji menedżerskich, które w fazie przygotowania określonego projektu sprowadzają się do odpowiedzi na dwa zasadnicze pytania. Czy warto jest startować w tym przetargu? Jeżeli tak, to jaką cenę należy zaoferować klientowi w procedurze przetargowej? To są zasadnicze dylematy, których rozwiązanie musi znaleźć menedżer. W myśl cytowanej już tutaj zasady, która brzmi, że lepiej mieć mniej więcej rację niż dokładnie się mylić, opierając się o przedstawioną tutaj zmodyfikowaną koncepcję rachunku kosztów decyzje menedżerskie w tym zakresie stają się łatwiejsze. 9

10 5. Bibliografia 1. Szychta, Target costing jako narzędzie strategicznej rachunkowości zarządczej, Controlling i Rachunkowość Zarządcza w Firmie, 2001/1. 2. E. Nowak, Zaawansowana rachunkowość zarządcza, PWE, Warszawa B. Nita, Rachunkowość w zarządzaniu strategicznym przedsiębiorstwem, Oficyna Wolters Kluwer Business, Kraków R.S. Kaplan, R. Cooper, Zarządzanie kosztami i efektywnością, OE i DWABC, Kraków P. Prewysz Kwinto, Etapy rachunku kosztów docelowych, Controlling i Rachunkowość Zarządcza, 2002/3. 6. E. Nowak, R. Piechota, Rachunek kosztów w zarządzaniu przedsiębiorstwem, PWE, Warszawa W. Gabrusiewicz, M. Hamrol, E. Kurtys, H. Sobolewski, Analiza wartości jako narzędzie optymalizacji kosztów własnych przedsiębiorstwa, Wyd. AE, Poznań, M. Masztalerz, Kiedy warto stosować Target Costing, Controlling i Rachunkowość Zarządcza, 2005/4. 6. Spis treści 1. Wprowadzenie Faza koncepcji rachunku kosztów docelowych... 2 a) Wyznaczanie ceny docelowej... 2 b) Wyznaczanie zysku docelowego... 5 c) Wyznaczanie kosztu dopuszczalnego Faza realizacji rachunku kosztów docelowych... 7 a) Wyznaczanie kosztu bieżącego... 7 b) Wyznaczanie kwoty redukcji kosztów Zakończenie Bibliografia Spis treści

STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE KOSZTAMI

STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE KOSZTAMI STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE KOSZTAMI dr Marek Masztalerz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 2011 EKONOMICZNY CYKL śycia PRODUKTU 1 KOSZTY CYKLU śycia PRODUKTU OKRES PRZEDRYNKOWY OKRES RYNKOWY OKRES POSTRYNKOWY

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA wykład XI dr Marek Masztalerz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 2011 EKONOMICZNY CYKL śycia PRODUKTU 1 KOSZTY CYKLU śycia PRODUKTU OKRES PRZEDRYNKOWY OKRES RYNKOWY OKRES POSTRYNKOWY

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów działań sterowany czasem (Time-Driven ABC)

Rachunek kosztów działań sterowany czasem (Time-Driven ABC) Rachunek kosztów działań sterowany czasem (Time-Driven ABC) Spis treści I. Rachunek kosztów działań sterowany czasem (time-driven ABC)... 2 1. Geneza time-driven ABC... 2 2. Ogólna koncepcja TD ABC....

Bardziej szczegółowo

Koszty w cyklu życia produktu. prowadzenie: dr Adam Chmielewski

Koszty w cyklu życia produktu. prowadzenie: dr Adam Chmielewski Koszty w cyklu życia produktu prowadzenie: dr Adam Chmielewski Koszty w cyklu życia produktu faza planowania i projektowania produktu obejmuje: badania rynkowe, projektowanie produktu, projektowanie produkcji

Bardziej szczegółowo

Wstęp Rozdział 1. Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa Wprowadzenie 1.1. Rozwój rachunku kosztów i

Wstęp Rozdział 1. Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa Wprowadzenie 1.1. Rozwój rachunku kosztów i Wstęp Rozdział 1. Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa 1.1. Rozwój rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej 1.2. Cel istota i zakres rachunkowości zarządczej

Bardziej szczegółowo

Współczesne koncepcje rachunkowości zarządczej. prowadzenie dr Adam Chmielewski

Współczesne koncepcje rachunkowości zarządczej. prowadzenie dr Adam Chmielewski Współczesne koncepcje rachunkowości zarządczej prowadzenie dr Adam Chmielewski 1 Systemy controllingowe systemy wspierające zarządzanie przedsiębiorstwem dostarczają informacji do podejmowania decyzji

Bardziej szczegółowo

Controlling kosztów i rachunkowość zarządcza. praca zbiorowa pod redakcją naukową Gertrudy Krystyny Świderskiej

Controlling kosztów i rachunkowość zarządcza. praca zbiorowa pod redakcją naukową Gertrudy Krystyny Świderskiej Controlling kosztów i rachunkowość zarządcza. praca zbiorowa pod redakcją naukową Gertrudy Krystyny Świderskiej Zarządzanie organizacją w skomplikowanym otoczeniu biznesowym nie jest możliwe bez dostępu

Bardziej szczegółowo

Student zna podstawowe zasady rachunkowości w tym zasady sporządzania sprawozdań finansowych.

Student zna podstawowe zasady rachunkowości w tym zasady sporządzania sprawozdań finansowych. Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Jednostka Kierunek Obszary kształcenia RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA Z:12029W0 Katedra Analizy Ekonomicznej i Finansów Zarządzanie (4 semestralne) Nauki społeczne Profil kształcenia

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do efektów kierunkowych Student nabywa wiedzę dotyczącą pozyskiwania informacji finansowych dla celów podejmowania decyzji.

Odniesienie do efektów kierunkowych Student nabywa wiedzę dotyczącą pozyskiwania informacji finansowych dla celów podejmowania decyzji. Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Jednostka Kierunek Obszary kształcenia RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA Z:12029W0 Katedra Analizy Ekonomicznej i Finansów Zarządzanie (4 semestralne) Nauki społeczne Profil kształcenia

Bardziej szczegółowo

O czym będziemy. się uczyć

O czym będziemy. się uczyć 1-1 O czym będziemy się uczyć Rachunkowość zarządcza spełnia dwie role: dostarcza informacji do podejmowania decyzji i kontroli Projektowanie i wykorzystywanie rachunku kosztów Rola specjalisty z zakresu

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK KOSZTÓW DOCELOWYCH JAKO NARZĘDZIE WSPÓŁCZESNEJ RACHUNKOWOŚCI ZARZĄDCZEJ

RACHUNEK KOSZTÓW DOCELOWYCH JAKO NARZĘDZIE WSPÓŁCZESNEJ RACHUNKOWOŚCI ZARZĄDCZEJ MAREK GAŁĄZKA RACHUNEK KOSZTÓW DOCELOWYCH JAKO NARZĘDZIE WSPÓŁCZESNEJ RACHUNKOWOŚCI ZARZĄDCZEJ Streszczenie: Celem artykułu jest przedstawienie istoty rachunku kosztów docelowych i roli, jaką odgrywa w

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Kiedy przeciętna firmazaczyna interesować się szczegółową rentownością swoich produktów Przychody Koszty Szukanie problemów w innych

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza wykład 3

Rachunkowość zarządcza wykład 3 Rachunkowość zarządcza wykład 3 Czym będziemy się zajmować na dzisiejszych zajęciach? Analiza progu rentowności Ilościowy i wartościowy próg rentowości Marża brutto, strefa bezpieczeństwa, dźwignia operacyjna

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE KOSZTAMI

STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE KOSZTAMI STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE KOSZTAMI Life-Cycle Costing, Target Costing, Kaizen Costing, Value Analysis ZADANIE 1. (Life Cycle Costing) Firma zamierza wprowadzić do swojej oferty asortymentowej nowy rodzaj

Bardziej szczegółowo

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte: Launch przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

FINANSE ZARZĄDCZE DLA MENEDŻERÓW

FINANSE ZARZĄDCZE DLA MENEDŻERÓW SZKOLENIE FINANSE ZARZĄDCZE DLA MENEDŻERÓW Często można spotkać się z opinią, że finanse, a szerzej ekonomia i prawa nią rządzące są skomplikowane i trudne. Nic bardziej mylnego. Zasady są proste, spójne

Bardziej szczegółowo

Analiza odchyleń jako narzędzie kontroli wykonania budżetu

Analiza odchyleń jako narzędzie kontroli wykonania budżetu Analiza odchyleń jako narzędzie kontroli wykonania budżetu Budżetowanie przygotowanie planów finansowych 1/2 W procesie budżetowania, plany operacyjne przedsiębiorstwa są wyrażane w pieniądzu, co pozwala

Bardziej szczegółowo

Internet w biznesie czy biznes w Internecie? O miejscu Internetu w dzisiejszej firmie

Internet w biznesie czy biznes w Internecie? O miejscu Internetu w dzisiejszej firmie Internet w biznesie czy biznes w Internecie? O miejscu Internetu w dzisiejszej firmie Dr Piotr Drygas MiMomento.pl Internet w biznesie czy biznes w Internecie? Czyli o miejscu Internetu w dzisiejszej firmie.

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu ABC/M w przedsiębiorstwie

Wdrożenie systemu ABC/M w przedsiębiorstwie Studium przypadku w przedsiębiorstwie Jurajska Spółdzielnia Pracy Jarosław Śmietaniak dyrektor departamentu systemów Business Intelligence w ABC Akademia Sp. z o.o.; Pytania: czytelnicy.controlling@infor.pl

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu: Zarządzanie projektem inwestycyjnym 2. Kod przedmiotu: ROZ-P11-25

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu: Zarządzanie projektem inwestycyjnym 2. Kod przedmiotu: ROZ-P11-25 (pieczęć wydziału) Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 1 KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Zarządzanie projektem inwestycyjnym 2. Kod przedmiotu: ROZ-P11-25 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS Na bazie symulacji EASY BUSINESS może być prowadzone szkolenie lub cykl szkoleń z tematyki

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i wynikami. dr Robert Piechota

Zarządzanie kosztami i wynikami. dr Robert Piechota Zarządzanie kosztami i wynikami dr Robert Piechota Wykład 2 Analiza progu rentowności W zarządzaniu przedsiębiorstwem konieczna jest ciągła ocena zależności między przychodami, kosztami i zyskiem. Narzędziem

Bardziej szczegółowo

Metody określania celów rynkowych i ustalania pozycji konkurencyjnej firmy na danym rynku

Metody określania celów rynkowych i ustalania pozycji konkurencyjnej firmy na danym rynku Metody określania celów rynkowych i ustalania pozycji konkurencyjnej firmy na danym rynku Metody określania celów rynkowych i ustalania pozycji konkurencyjnej Title of the presentation firmy na danym Date

Bardziej szczegółowo

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii Strategiczna Karta Wyników jako element systemu zarządzania efektywnością przedsiębiorstwa Piotr Białowąs Dyrektor Departamentu Strategii Pełnomocnik Zarządu EnergiaPro Koncern Energetyczny SA Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników)

Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników) Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników) Rachunek kosztów jest ogółem czynności zmierzających do ustalenia i zinterpretowania wyrażonej w pieniądzu wysokości nakładów dokonanych

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN DLA UCZESTNIKA PROJEKTU. Pozytywna zmiana. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki,

BIZNES PLAN DLA UCZESTNIKA PROJEKTU. Pozytywna zmiana. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, BIZNES PLAN DLA UCZESTNIKA PROJEKTU Pozytywna zmiana Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Podziałanie 8.1.2 Wsparcie procesów

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział 1. Współczesne zarządzanie Rozdział 2. Rachunkowość zarządcza Rozdział 3. Podstawy rachunku kosztów i wyników

Spis treści Rozdział 1. Współczesne zarządzanie Rozdział 2. Rachunkowość zarządcza Rozdział 3. Podstawy rachunku kosztów i wyników Spis treści Wstęp Rozdział 1. Współczesne zarządzanie (Jerzy Czarnecki) 1 1.1. Menedżer 1 1.2. Przedsiębiorstwo i biznes 3 1.2.1. Potrzeby klienta 3 1.2.2. Kombinacja zasobów 4 1.2.3. Wiedza i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej FiM Consulting Sp. z o.o. Szymczaka 5, 01-227 Warszawa Tel.: +48 22 862 90 70 www.fim.pl Spis treści

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3 Od wstępnej koncepcji do biznesplanu Blok 3 1 Od wstępnej koncepcji do biznes planu Agenda - zakres pojęcia biznes plan Definicje - co to jest biznes plan Funkcje - zastosowania i odbiorcy biznes planu

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia Wydział: Zarządzanie i Finanse Nazwa kierunku kształcenia: Zarządzanie Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: dr Robert Nowacki Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb studiów: Niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... 13 Rozdział 1. Zarządzanie jako nadawanie sensu kombinacji zasobów

Spis treści. Wprowadzenie... 13 Rozdział 1. Zarządzanie jako nadawanie sensu kombinacji zasobów Wprowadzenie... 13 Rozdział 1. Zarządzanie jako nadawanie sensu kombinacji zasobów (Jerzy S. Czarnecki)... 19 1.1. Zarządzanie z kosztami w tle... 19 1.1.1. Początki szczupłego przedsiębiorstwa... 21 1.2.

Bardziej szczegółowo

Planowanie przyszłorocznej sprzedaży na podstawie danych przedsiębiorstwa z branży usług kurierskich.

Planowanie przyszłorocznej sprzedaży na podstawie danych przedsiębiorstwa z branży usług kurierskich. Iwona Reszetar Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Planowanie przyszłorocznej sprzedaży na podstawie danych przedsiębiorstwa z branży usług kurierskich. Dokument roboczy Working paper Wrocław 2013 Wstęp

Bardziej szczegółowo

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami Politechnika Gdańska Wydział Zarządzania i Ekonomii Katedra Zastosowań Informatyki w Zarządzaniu Zakład Zarządzania Technologiami Informatycznymi Model referencyjny Open Source dla dr hab. inż. Cezary

Bardziej szczegółowo

Decyzje cenowe należą do najczęściej podejmowanych

Decyzje cenowe należą do najczęściej podejmowanych Studium przypadku w Jurajskiej Spółdzielni Pracy Jarosław Śmietaniak dyrektor departamentu systemów Business Intelligence w ABC Akademia Sp. z o.o.; Pytania: czytelnicy.controlling@infor.pl Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

Cele polityki cenowej

Cele polityki cenowej DECYZJE CENOWE Cele polityki cenowej Kształtowanie poziomu sprzedaŝy, Kształtowanie poziomu zysku, Kreowanie wizerunku przedsiębiorstwa, Kształtowanie pozycji konkurencyjnej, Przetrwanie na rynku. 2/30

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

2. Ogólne narzędzia controllingowe

2. Ogólne narzędzia controllingowe Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling w zintegrowanych systemach zarzadzania 1 Prof. dr hab. Paul-Dieter Kluge Dr inż. Krzysztof Witkowski Mgr. inż. Paweł Orzeszko Controlling w zintegrowanych systemach

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów pełnych vs rachunek kosztów zmiennych, Przemysław Adamek Michał Kaliszuk

Rachunek kosztów pełnych vs rachunek kosztów zmiennych, Przemysław Adamek Michał Kaliszuk Rachunek kosztów pełnych vs rachunek kosztów zmiennych, Przemysław Adamek Michał Kaliszuk Klasyfikacja systemów rachunku kosztów Rachunek kosztów pełnych Rachunek kosztów zmiennych (częściowych) Polskie

Bardziej szczegółowo

Semestr letni Mikroekonomia, Rachunkowość Tak

Semestr letni Mikroekonomia, Rachunkowość Tak KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-ZIP-116z Rachunek kosztów dla inżynierów Costs accounting for engineers

Bardziej szczegółowo

CONTROLLING W ADMINISTRACJI

CONTROLLING W ADMINISTRACJI Kierunek studiów Stopień studiów Forma studiów ADMINISTRACJA I niestacjonarne SYLABUS PRZEDMIOTU CONTROLLING W ADMINISTRACJI 1. DANE PODSTAWOWE Rodzaj przedmiotu Kod przedmiotu: Rok studiów: Semestr: Imię

Bardziej szczegółowo

Wpoprzedniej części cyklu (nr 11/2009) Studium przypadku Rachunek kosztów działań w przedsiębiorstwie MK. 12 www.controlling.infor.

Wpoprzedniej części cyklu (nr 11/2009) Studium przypadku Rachunek kosztów działań w przedsiębiorstwie MK. 12 www.controlling.infor. Studium przypadku w przedsiębiorstwie MK Michał Seheńczuk konsultant w departamencie systemów Business Intelligence w ABC Akademia Sp. z o.o.; Pytania: czytelnicy.controlling@infor.pl Wdrożenie sytemu

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych

Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych Dlaczego analiza finansowa? Główne cele marketingu kreowanie wartości dla nabywcy i akcjonariusza, co wiąże się z ponoszeniem kosztów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami w nowoczesnym przedsiębiorstwie

Zarządzanie kosztami w nowoczesnym przedsiębiorstwie Studia Gdańskie, t. VII, s. 24 32 Zofia Kuraś * Zarządzanie kosztami w nowoczesnym przedsiębiorstwie W warunkach stale zaostrzającej się konkurencji znaczenie zarządzania kosztami w nowoczesnym przedsiębiorstwie

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Finansowanie przedsiębiorstw z branży budowlanej

Finansowanie przedsiębiorstw z branży budowlanej Deutsche Bank Please send your feedback Finansowanie przedsiębiorstw z branży budowlanej Ocena i możliwości ograniczania ryzyka Piotr Piechota Warszawa, 15 kwietnia 2013 0 Agenda 1. Background. 2. Ocena

Bardziej szczegółowo

TEORIA DECYZJE KRÓTKOOKRESOWE

TEORIA DECYZJE KRÓTKOOKRESOWE TEORIA DECYZJE KRÓTKOOKRESOWE 1. Rozwiązywanie problemów decyzji krótkoterminowych Relacje między rozmiarami produkcji, kosztami i zyskiem wykorzystuje się w procesie badania opłacalności różnych wariantów

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja podziałowa

Kalkulacja podziałowa Kalkulacja podziałowa stosowana w przedsiębiorstwach wytwarzających jednorodny i nieskomplikowany produkt polega na podzieleniu sumy kosztów danego okresu przez liczbę wyprodukowanych jednostek efektem

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Projekt ODWAŻYŁAM SIĘ SPRÓBOWAĆ współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNES PLAN

Projekt ODWAŻYŁAM SIĘ SPRÓBOWAĆ współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNES PLAN BIZNES PLAN ZAŁĄCZNIK NR 8 DO REGULAMINU 1. DANE WNIOSKODAWCY 1.1 PODSTAWOWE DANE Nazwisko i imiona PESEL, miejsce urodzenia NIP Adres zamieszkania Telefon E-mail 1.2 DODATKOWE INFORMACJE W tym miejscu

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności działań logistycznych

Ocena efektywności działań logistycznych Wydział Ekonomiczno-Rolniczy - SGGW Dr Mariusz Maciejczak LOGISTYKA Ocena efektywności działań logistycznych Opracowanie na podstawie: materiałów z konferencji Zarządzanie Dystrybucją i Magazynowaniem,

Bardziej szczegółowo

Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych

Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych I Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych Efektywność inwestycji rzeczowych Inwestycje - aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych z przyrostu wartości tych aktywów. Efektywność inwestycji

Bardziej szczegółowo

Wiktor Gabrusewicz Aldona Kamela-Sowińska Helena Poetschke RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA

Wiktor Gabrusewicz Aldona Kamela-Sowińska Helena Poetschke RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA Wiktor Gabrusewicz Aldona Kamela-Sowińska Helena Poetschke RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA WYDANIE II ZMIENIONE POLSKIE WYDAWNICTWO WARSZAWA 2000 EKONOMICZNE Spis treści Wstęp 11 Wprowadzenie 1 Istota rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Relacje cen i dochodów

Relacje cen i dochodów Cena - określona wartość wyrażona w pieniądzu, przy której sprzedający i kupujący gotowi są do wymiany towaru, - jedyny instrument marketingu związany bezpośrednio z zyskiem przedsiębiorstwa, - ekwiwalent

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie Rozdział 1. Organizacja jako kombinacja zasobów (Jerzy S. Czarnecki)... 15

Spis treści. Wprowadzenie Rozdział 1. Organizacja jako kombinacja zasobów (Jerzy S. Czarnecki)... 15 Wprowadzenie... 11 Rozdział 1. Organizacja jako kombinacja zasobów (Jerzy S. Czarnecki).......... 15 1.1. Koszty w zarządzaniu.... 15 1.2. Profesjonalny kierownik.... 19 1.2.1. Profesjonalizm i intuicja................................................

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNE ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM BANKU KOMERCYJNEGO W Tytuł: POLSCE W ŚWIETLE STANDARDÓW ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Autor: Tomasz Cicirko Wstęp

EFEKTYWNE ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM BANKU KOMERCYJNEGO W Tytuł: POLSCE W ŚWIETLE STANDARDÓW ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Autor: Tomasz Cicirko Wstęp EFEKTYWNE ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM BANKU KOMERCYJNEGO W Tytuł: POLSCE W ŚWIETLE STANDARDÓW ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Autor: Tomasz Cicirko Wstęp Praca składa się z pięciu rozdziałów. Całość zaprezentowana

Bardziej szczegółowo

MINISTER INFRASTRUKTURY

MINISTER INFRASTRUKTURY KOMUNIKAT MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 04 stycznia 2010 r. w sprawie uzgodnienia standardu zawodowego rzeczoznawców majątkowych Wycena dla zabezpieczenia wierzytelności Na podstawie art. 175 ust.

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE! Strategie cenowe - efektywne zarządzanie cenami!

SZKOLENIE! Strategie cenowe - efektywne zarządzanie cenami! SZKOLENIE Strategie cenowe - efektywne zarządzanie cenami Termin szkolenia: 19-20 maja 2015 r., Warszawa Cena szkolenia dla 1 osoby: 1590 zł + VAT Przy zgłoszeniu 3 osób: rabat 10% ceny netto szkolenia

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA Wstęp Rozdział I. Wartość ekonomiczna a rachunkowość 1. Wartość ekonomiczna 1.1. Wartość ekonomiczna w aspekcie pomiaru 1.2. Różne postacie

Bardziej szczegółowo

Zapewnij sukces swym projektom

Zapewnij sukces swym projektom Zapewnij sukces swym projektom HumanWork PROJECT to aplikacja dla zespołów projektowych, które chcą poprawić swą komunikację, uprościć procesy podejmowania decyzji oraz kończyć projekty na czas i zgodnie

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PODYPLOMOWYCH STUDIÓW STUDIA MENADŻERSKIE Rok akademicki 2011/2012

PROGRAM PODYPLOMOWYCH STUDIÓW STUDIA MENADŻERSKIE Rok akademicki 2011/2012 PROGRAM PODYPLOMOWYCH STUDIÓW STUDIA MENADŻERSKIE Rok akademicki 2011/2012 Wybrane zagadnienia zarządzania Makro i mikroekonomiczne uwarunkowania funkcjonowania przedsiębiorstwa 2 godz. Nowoczesne koncepcje

Bardziej szczegółowo

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów www.acservices.pl Warszawa, 24.10.2013r. Agenda 1. Źródła przepisów prawa (PSR, MSSF, UE, podatki, Solvency II) 2. Przykłady różnic w ewidencji

Bardziej szczegółowo

11. POLITYKA MIKROEKONOMICZNA Istota podstawowych problemów praktyki mikroekonomicznej Polityka mikroekonomiczna

11. POLITYKA MIKROEKONOMICZNA Istota podstawowych problemów praktyki mikroekonomicznej Polityka mikroekonomiczna Spis treści WSTĘP 10. TEORIA MIKROEKONOMII 10.1. Pojęcie i istota mikroekonomii 10.2. Płaszczyzny identyfikacji mikroekonomii 10.2.1. Podstawowe obszary zainteresowań mikroekonomii 10.2.1.1. Gospodarstwo

Bardziej szczegółowo

Zarzadzanie przez cele

Zarzadzanie przez cele Zarzadzanie przez cele Teoria i praktyka Dlaczego cele? Określają stan pożądany Uczą właściwych działań Budują wyzwanie CEL Prowadzą do zadowolenia z osiągnięć Możliwość sprawdzenia się Tworzą okazje do

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Wprowadzenia do książki Biznesplan w 10 krokach

Kluczowy fragment Wprowadzenia do książki Biznesplan w 10 krokach Biznesplan 1 jest dokumentem, w którym powinna być zawarta projekcja celów podmiotu oraz realizowanego przez niego, sposobów ich osiągania oraz przewidywanych rezultatów podjętych działań [Skrzypek 2012].

Bardziej szczegółowo

KROK 7. PLAN MARKETINGOWY. Jerzy T. Skrzypek

KROK 7. PLAN MARKETINGOWY. Jerzy T. Skrzypek KROK 7. PLAN MARKETINGOWY Jerzy T. Skrzypek 1 Prezentacja zawiera zasady konstrukcji planu organizacyjnego 2 Źródło: książka Biznesplan w 10 krokach W poprzedniej prezentacji: Plan organizacyjny 1 Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Nazwa metody pochodzi od nazwy firmy, w której została opracowana Boston Consulting Group. Koncepcja opiera się na dwóch założeniach:

Nazwa metody pochodzi od nazwy firmy, w której została opracowana Boston Consulting Group. Koncepcja opiera się na dwóch założeniach: Macierz BCG BCG Nazwa metody pochodzi od nazwy firmy, w której została opracowana Boston Consulting Group. Koncepcja opiera się na dwóch założeniach: Konkurowanie w branżach o szybkim tempie wzrostu wymaga

Bardziej szczegółowo

Spis treści. O autorze. Wstęp

Spis treści. O autorze. Wstęp Spis treści O autorze Wstęp Rozdział 1. Controlling w praktyce krajów zachodnich 1.1. Wprowadzenie 1.2. Geneza i istota controllingu - obszar angloamerykański 1.3. Controlling w obszarze niemieckojęzycznym

Bardziej szczegółowo

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania Dr Paweł Kozubek. kierunkowy. obowiązkowy polski III.

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania Dr Paweł Kozubek. kierunkowy. obowiązkowy polski III. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-577 Nazwa modułu Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Nazwa modułu w języku angielskim Evaluation of efficiency of investment projects Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179 Ceny Definicja ceny cena ilość pieniądza, którą płaci się za dobra i usługi w stosunkach towarowo-pieniężnych, których przedmiotem jest zmiana właściciela lub dysponenta będąca wyrazem wartości i zależna

Bardziej szczegółowo

Ocena controllingu w przedsiębiorstwie

Ocena controllingu w przedsiębiorstwie mgr Krzysztof Nowosielski Katedra Rachunkowości i Controllingu Przedsiębiorstw Akademia Ekonomiczna Wrocław Ocena controllingu w przedsiębiorstwie 1. Wprowadzenie Przedsiębiorstwa krajowe coraz częściej

Bardziej szczegółowo

Tomasz M. Zieliński ODKRYWANIE PRAWDY O ZYSKACH. Teoria i praktyka systemów ABC/M

Tomasz M. Zieliński ODKRYWANIE PRAWDY O ZYSKACH. Teoria i praktyka systemów ABC/M Tomasz M. Zieliński ODKRYWANIE PRAWDY O ZYSKACH Teoria i praktyka systemów ABC/M Akademia Menedżera Sp. z o.o. Poznań, 2007 Prawa autorskie Tomasz M. Zieliński, 2007 Wszelkie prawa zastrzeżone Kopiowanie

Bardziej szczegółowo

H. Sujka, Wroclaw University of Economics

H. Sujka, Wroclaw University of Economics H. Sujka, Wroclaw University of Economics Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie spółki z branży włókienniczej i tekstylnej Working paper Słowa kluczowe: Zarządzanie wartością i ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Krytyka tradycyjnego budżetowania i koncepcje alternatywne

Krytyka tradycyjnego budżetowania i koncepcje alternatywne Krytyka tradycyjnego budżetowania i koncepcje alternatywne Tradycyjne budżety krótkookresowy, zadaniowy, kontrolny charakter szerokie grono pracowników zaangażowane w tworzenie budżetu tradycyjne metody

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe 2013_2. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski

Badania marketingowe 2013_2. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Badania marketingowe 2013_2 Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Ramowy program konwersatorium 1. System informacji rynkowej i jego składowe 2. Istota oraz klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do dokumentu Moduł polityki zarządzania

1. Wprowadzenie do dokumentu Moduł polityki zarządzania MCP Moduł polityki zarządzania, V2, 1/1/2003 Strona 1 WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA ENERGIĄ W PRZEDSIĘBIORSTWIE W KONTEKŚCIE PROGRAMU UE: THE EUROPEAN MOTOR CHALLENGE PROGRAMME Moduł polityki zarządzania

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska K. Grabowska Wroclaw University of Economics Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej napoje JEL Classification: A 10 Słowa kluczowe: Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Z-ZIP-028z Podstawy marketingu Fundamentals of Marketing. Podstawowy Obowiązkowy Polski Semestr piąty

Z-ZIP-028z Podstawy marketingu Fundamentals of Marketing. Podstawowy Obowiązkowy Polski Semestr piąty KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-ZIP-028z Podstawy marketingu Fundamentals of Marketing A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

1. WSKAŻ POZIOMY PODEJMOWANIA DECYZJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE: 1. STRATEGICZNE 2. TAKTYCZNE 3. OPERACYJNE

1. WSKAŻ POZIOMY PODEJMOWANIA DECYZJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE: 1. STRATEGICZNE 2. TAKTYCZNE 3. OPERACYJNE PYTANIA 1. WSKAŻ POZIOMY PODEJMOWANIA DECYZJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE: 1. STRATEGICZNE 2. TAKTYCZNE 3. OPERACYJNE 2. CZY ZGADZASZ SIĘ Z TWIERDZENIEM, ŻE DECYZJE TAKTYCZNE SĄ NAJWAŻNIEJSZE DLA ORGANIZACJI,

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. CEL RACHUNKOWOŚCI ZARZĄDCZEJ.

CZĘŚĆ I. CEL RACHUNKOWOŚCI ZARZĄDCZEJ. P r z e r o b o w y r a c h u n e k k o s z t ó w S t r o n a 1 CZĘŚĆ I. CEL RACHUNKOWOŚCI ZARZĄDCZEJ. Literatury na temat rachunkowości zarządczej i rachunku kosztów jest tak dużo, że każdy zainteresowany

Bardziej szczegółowo

Debiut Summa Linguae S.A. na rynku New Connect. Warszawa, 6 maja 2015

Debiut Summa Linguae S.A. na rynku New Connect. Warszawa, 6 maja 2015 Debiut Summa Linguae S.A. na rynku New Connect Warszawa, 6 maja 2015 Agenda Historia działalności Przedmiot działalności oferta Wybrane projekty i najważniejsze osiągnięcia Wybrani Klienci Spółki Silne

Bardziej szczegółowo

Z-ZIP Ekonomia menedżerska Manager economics

Z-ZIP Ekonomia menedżerska Manager economics KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-ZIP2-0499 Ekonomia menedżerska Manager economics A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

RAPORT Stan finansów (budżetu) miasta Janów Lubelski

RAPORT Stan finansów (budżetu) miasta Janów Lubelski I. Wskaźniki RAPORT Stan finansów (budżetu) miasta Janów Lubelski 05-06-2012 A. Dochody gminy ogółem na mieszkańca (PLN/mieszk) - wsk.sas 1.2 Wskaźnik pokazuje ogólny poziom łącznych dochodów miasta, przypadający

Bardziej szczegółowo

Model 12 poziomów dojrzałości w kalkulacji kosztów

Model 12 poziomów dojrzałości w kalkulacji kosztów 12990999-3120-49b9-a50f-06071fd04bbd Model 12 poziomów dojrzałości w kalkulacji Tomasz M. Zieliński Prezes Zarządu ABC Akademia Sp. z o.o., Paweł Senator Consulting Partner ABC Akademia Sp. z o.o. Pytania:

Bardziej szczegółowo

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE.

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE. Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE Marcin Kautsch Opracowanie dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego Kraków,

Bardziej szczegółowo

magon capital Zapraszamy

magon capital Zapraszamy magon capital Zapraszamy Magon Capital Magon Capital został stworzony, żeby świadczyć usługi finansowe dla przedsiębiorstw. Prowadzimy doradztwo w obszarach doradztwa strategicznym przy budowie wartości

Bardziej szczegółowo

PRODUKT (product) CENA (price) PROMOCJA (promotion) DYSTRYBUCJA (place) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical Evidence)

PRODUKT (product) CENA (price) PROMOCJA (promotion) DYSTRYBUCJA (place) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical Evidence) Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Cena w marketingu dr Grzegorz Mazurek PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

20-02-2008. Wprowadzenie. Wybór rozwiązania. Wdrożenie (studium przypadków) proalpha golive! - metoda i narzędzie

20-02-2008. Wprowadzenie. Wybór rozwiązania. Wdrożenie (studium przypadków) proalpha golive! - metoda i narzędzie 5. Wybór i wdrożenie u ERP Wprowadzenie Wybór rozwiązania Wdrożenie (studium przypadków) golive! - metoda i narzędzie Wymagania rynku; potrzeba wdrożenia nowych rozwiązań coraz krótsze terminy realizacji

Bardziej szczegółowo

Analiza otoczenia bliższego

Analiza otoczenia bliższego Analiza otoczenia bliższego Model 5 sił Portera Model 5 sił Portera Analiza sektora działalności poprzez zbadanie 5 czynników kształtujących jego atrakcyjność dla bieżących i przyszłych inwestorów: I.

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów. Konwersatorium!!! Listy zadań. Rachunkowość Obecność obowiązkowa (odrabianie zajęć) Aktywność premiowana Kalkulatory projekt?

Rachunek kosztów. Konwersatorium!!! Listy zadań. Rachunkowość Obecność obowiązkowa (odrabianie zajęć) Aktywność premiowana Kalkulatory projekt? Rachunek kosztów Paweł Łagowski Zakład Zarządzania Finansami Instytut Nauk Ekonomicznych Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Rachunek kosztów Konwersatorium!!! Listy zadań Rachunkowość

Bardziej szczegółowo