SEMINARIUM CZĘŚĆ I Przegląd wirtualnych przyrządów i narzędzi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SEMINARIUM CZĘŚĆ I Przegląd wirtualnych przyrządów i narzędzi"

Transkrypt

1 SEMINARIUM CZĘŚĆ I Przegląd wirtualnych przyrządów i narzędzi Czas trwania: 2 godziny Spis treści: A.: Wstęp B.: Oprogramowanie wirtualnych zestawów edukacyjnych C.: Wirtualne przyrządy i narzędzia jako istotne wsparcie procesu kształcenia D.: Dokumentacja dotycząca wirtualnych przyrządów i narzędzi E.: Zadanie F.: Bibliografia A. Wstęp Idea wirtualnych przyrządów, wprowadzona 20 lat temu przez National Instruments bazuje na koncepcji, która umożliwia użytkownikom i równocześnie konstruktorom urządzeń wirtualnych budować przyrządy odpowiadające ich konkretnym zapotrzebowaniom zamiast wymuszać przystosowanie ich potrzeb do istniejącego już sprzętu. [1] Wirtualny przyrząd (VI) składa się z komputera lub stacji roboczej wyposażonej w odpowiednie oprogramowanie, karty pomiarowe oraz sterowniki urządzeń, które w całości realizują funkcje analogiczne do funkcji charakterystycznych dla przyrządów tradycyjnych. W przeciwieństwie do systemów, w których podstawową część stanowią przyrządy tradycyjne wspomagane komputerowo, w systemach bazujących na przyrządach wirtualnych główną rolę pełni oprogramowanie umożliwiające wykorzystanie komputerów lub stacji roboczych nie tylko do sterowania urządzeniami zewnętrznymi, lecz również do zbierania i analizy danych oraz ich wizualizacji. Komputer, w takich systemach, pełni funkcję interfejsu użytkownika, a ponadto umożliwia przetwarzanie danych pomiarowych, dostarczanych przez karty pomiarowe i przyrządy stacjonarne za pośrednictwem różnego typu magistrali. Powszechnie używane systemy komputerowe to systemy wykorzystujące komputery klasy PC kompatybilne z komputerami IBM, chociaż istnieją systemy bazujące na innych systemach operacyjnych, takich jak Macintosh, Unix lub standard VME. [3] Istnieje wiele różnych środowisk programistycznych, które umożliwiają konstrukcję przyrządów i narzędzi wirtualnych, do których można zaliczyć takie jak: - LabVIEW (produkt National Instruments); - różne wersje programu Basic (w tym Visual Basic, Quick Basic, itd.); - inne języki i środowiska programowania (w tym C, C++, ActiveX, Java, itd.) Oprogramowanie jest bardzo ważnym komponentem przyrządów i narzędzi wirtualnych. Za pomocą odpowiednich narzędzi programowania inżynierowie, naukowcy, również nauczyciele mogą z powodzeniem tworzyć własne aplikacje pisząc różnego rodzaju procedury, które w połączeniu z innymi fragmentami programu, będą zapewniać wykonanie oczekiwanych operacji. Mogą oni również opracować interfejs użytkownika, taki, który będzie najlepiej dostosowany do wykonania zadania, przewidzianego do realizacji za pomocą danej 1

2 aplikacji, oraz przyjaznego operatorowi. Mogą zdecydować, w jaki sposób i kiedy aplikacja będzie rejestrować dane dostarczane przez inne urządzenia, w jaki sposób będzie je przetwarzać, analizować i zachowywać, oraz w jaki sposób wyniki będą udostępniane użytkownikowi. [4] Chociaż niewielu użytkowników aparatury doświadczalnej jest przekonanych, że przyrządy wirtualne zastąpią przyrządy tradycyjne, to wszyscy są zgodni, że koncepcja przyrządów wirtualnych będzie się coraz bardziej upowszechniać. W systemach, gdzie pomiary są wysoce zautomatyzowane przyrządy wirtualne dominują. Obecnie, tylko nieznaczna część badaczy kupuje przyrządy tradycyjne w celu ich wykorzystania w zautomatyzowanych systemach kontrolno-pomiarowych, preferując urządzenia programowalne o charakterze modułowym. Istnieje przekonanie, że przyrząd wirtualny (VI) powinien raczej uzupełniać, aniżeli zastępować istniejące systemy kontrolno-pomiarowe sterujące różnego rodzaju procesami. Urządzenia programowalne do automatycznego sterowania systemami są często nie do odróżnienia od przyrządów wirtualnych, zauważa NI s Almgren, zaznaczając, że oba typy urządzeń są urządzeniami programowalnymi, przy czym, przyrządy wirtualne wykorzystuje się przede wszystkim do pomiarów, a kontrolery PAC (ang. Programmable Automation Controllers) do sterowania systemami. [5] Internet zapoczątkował nową erę udostępniania informacji, w tym danych pomiarowych, i umożliwił tworzenie sieci zdolnych do zdalnego, za pomocą komputerów, sterowania przyrządami wirtualnymi, co było niemożliwe do wykonania za pomocą ich stacjonarnych odpowiedników. Internet wykorzystuje te właściwości przyrządów wirtualnych, które umożliwiają łatwe udostępnianie w sieci danych, dostarczanych przez przyrządy pomiarowe oraz ich odczyt za pośrednictwem, na przykład, notesów elektronicznych (PDA), czy nawet telefonu komórkowego. [6] Do lat dziewięćdziesiątych programowanie systemów, wykorzystujących przyrządy wirtualne było zadaniem możliwym tylko i wyłącznie dla profesjonalnych programistów, którzy pisali odpowiednie programy używając tekstowych języków programowania, takich jak BASIC, C++, czy PASCAL. Dodatkowo, różnorodność potencjalnych możliwości zastosowania przyrządów wirtualnych wymagała również fachowości, gdyż zastosowany sposób pomiaru u jednego użytkownika rzadko był możliwy do zastosowania u innego. Na przykład, jeden użytkownik może być zainteresowany w rejestracji tylko jednej wielkości, np. temperatury otoczenia, co godzinę i zachowania wszystkich zarejestrowanych wartości w pliku. Z kolei, inny użytkownik może wymagać, aby kilka pomiarów temperatury, odnoszących się do monitorowanego w sposób ciągły procesu, a wyłączenie, na przykład, odpowiedniego zaworu miało miejsce wówczas, gdy wartości temperatury zmierzonej w kolejnych pomiarach, między dwiema fazami kontrolowanego procesu, różnią się więcej niż o siedem stopni w przeciągu trzech lub więcej sekund, w trakcie dowolnego 15-minutowego okresu czasu, oraz aby były rejestrowane dane dotyczące wyłącznie takich zdarzeń. Opracowanie oprogramowania dla systemów pomiarowych przez profesjonalistów, używających tekstowych języków programowych, takich jak C++, jest bardzo czasochłonne i żmudne i z reguły prowadzi do stworzenia programu składającego się z wielu stron kodu źródłowego, praktycznie nie do odczytania przez nie programistów, i który, z tego powodu, nie może być zmodyfikowany przez przeciętnych użytkowników takich programów. W ciągu ostatnich dziesięciu lat pojawiło się kilka komercyjnych produktów programowych do tworzenia wirtualnych systemów kontrolno-pomiarowych, używających wyłącznie graficznych metod programowania. Każdy z tych produktów dostarcza użytkownikom, w tym użytkownikom niebędących wprawnymi programistami, graficzne środowisko programowania, w którym można stworzyć własny wirtualny przyrząd lub narzędzie. Zazwyczaj użytkownik takiego pakietu zostaje zapoznany z narzędziami 2

3 stosowanymi w środowisku, które generalnie nie powinny być obce użytkownikom graficznych aplikacji, dostępnych w systemie Windows. W takim środowisku wybór opcji oraz narzędzi do programowania jest możliwy z paska narzędziowego, w okienkach dialogowych lub rozwijalnych menu, zaznaczanych za pomocą kursora myszki. [7] Starsze rodzaje oprogramowania służące opracowaniu wirtualnych przyrządów i narzędzi stosujące programowanie graficzne, dostarczają użytkownikowi narzędzi do tworzenia tzw. diagramów przepływu danych. Od użytkownika takich zestawów wymaga się umieszczania w oknie projektu ikon, reprezentujących odpowiednie komponenty systemu, a następnie wykonania między nimi połączeń. W celu zaprojektowania diagramu przepływu danych, odpowiedniego dla stosowanego systemu pomiarowego, użytkownik powinien posiadać stosunkowo głęboką wiedzę oraz rozumienie sposobu przepływu danych, jak również kombinacji elementów, potrzebnych do osiągnięcia założonego celu, czyli realizacji założeń sformułowanych dla danego systemu pomiarowego. Systemy opracowane przez użytkowników tego typu oprogramowania są, z czego trzeba sobie zdawać sprawę, podatne na popełnianie błędów, ponieważ pozwalają łączyć ze sobą elementy, które, z racji swej funkcji, mogą być niekompatybilne. Zakres zastosowań, w których wykorzystuje się systemy kontrolno-pomiarowe, sprzyja zwiększeniu zakresu aktywności ludzkiej. W związku z tym, systemy oprogramowania, których celem jest dostarczenie potencjalnym użytkownikom, z różnych dziedzin, narzędzi do tworzenia systemów kontrolno-pomiarowych, przystosowanych do ich indywidualnych potrzeb, powinny dostarczać szeroką gamę narzędzi do projektowania, w tym również narzędzi oraz środków niekoniecznie kompatybilnych w konkretnych zastosowaniach. Najlepiej, gdyby określony system programowania umożliwiał użytkownikowi łatwy wybór narzędzi do programowania, najbardziej odpowiednich dla danej aplikacji, jak i zawierał podpowiedzi ułatwiające użytkownikowi podjęcie decyzji na etapie wyboru rodzaju konfiguracji. Starsze pakiety oprogramowania nie posiadają wbudowanych zabezpieczeń, uniemożliwiających realizację projektu, który nie będzie działać, ale w zamian, w sposób intuicyjny, prowadzą użytkownika w czasie tworzenia własnej aplikację. Ważną cechą nowoczesnego programowania jest możliwość intuicyjnego prowadzenia użytkownika w taki sposób, aby wybrał elementy systemu odpowiednie dla swojego projektu, a które, z drugiej strony, automatycznie uniemożliwiają wybór elementów wzajemnie się wykluczających. B. Oprogramowanie wirtualnych zestawów edukacyjnych Niektóre najbardziej powszechnie stosowane środowiska programowania służące opracowywaniu wirtualnych zestawów w edukacji to: B.1. LabVIEW produkt National Instruments, otwarte graficzne środowisko programistyczne do szybkiego i optymalnego tworzenia aplikacji, służących projektowaniu zestawów edukacyjnych, ich testowaniu i sterowaniu urządzeniami. Za pomocą NI LabVIEW inżynierowie i naukowcy planują i wykonują rzeczywiste eksperymenty, analizują dane oraz udostępniają wyniki analizy za pośrednictwem wyświetlaczy, raportów i sieci www. Właściwości LabVIEW sprawiają, że aplikacje użytkowe mogą być tworzone szybko i łatwo przez każdego, niezależnie od doświadczenia i umiejętności. Na całym świecie różne gałęzie przemysłu, w tym: przemysł motoryzacyjny, komunikacyjny, lotniczy, półprzewodników, produkujący sprzęt elektroniczny, sprzęt do kontroli procesów oraz biomedyczny, wykorzystują środowisko LabVIEW do podniesienia efektywności opracowywania różnego typu aplikacji. Aplikacje te są wykorzystywane we wszystkich fazach towarzyszących opracowywaniu i wytwarzaniu konkretnego produktu, od badań po testowanie, produkcję 3

4 oraz serwisowanie. LabVIEW to graficzny język programowania o szerokich możliwościach z właściwościami charakterystycznymi dla powszechnie stosowanych języków programowania, takich jak typy danych, struktury programistyczne, operacje w pętlach, czy też obsługa zdarzeń. LabVIEW ma wbudowany kompilator, który w czasie edycji służy kompilacji kodu. W odróżnieniu od innych języków programowania ogólnego przeznaczenia, LabVIEW zostało stworzone przede wszystkim dla inżynierów i naukowców, i jest wyposażone w narzędzia uwzględniające ich potrzeby. Zaawansowane funkcje wysokiego poziomu, wspomaganie tworzenia aplikacji za pomocą wyspecjalizowanych programów asystujących oraz narzędzia dostępne w tym środowisku sprawiają, że LabVIEW to coś więcej niż język programowania. LabVIEW współpracuje z platformami Windows XP/2000, Mac OS oraz Linux. [8] NI ELVIS (ang. National Instruments Educational Laboratory Virtual Instrumentation Suite) to środowisko bazujące na pakiecie LabVIEW i wykorzystywane do projektowania prototypowych urządzeń, stosowanych w nauczaniu na poziomie uniwersyteckim oraz w laboratoriach inżynierskich. NI ELVIS składa się z wirtualnych przyrządów, opracowanych w środowisku LabVIEW, wielofunkcyjnego urządzenia do akwizycji danych i stacji roboczej, dostosowanej do potrzeb użytkownika, oraz karty (płytki) do testów. Wyszczególniony zestaw to gotowy do zastosowania zestaw urządzeń, które można wykorzystać we wszystkich laboratoriach służących szkoleniu. Ponieważ wymieniony zestaw bazuje na LabVIEW i dysponuje środkami do akwizycji danych oraz tworzenia prototypów, to jest to system idealny do wykorzystania w czasie prowadzenia zajęć na poziomie akademickim, poczynając od zajęć na niskim poziomie po zaawansowane projekty przewidziane programami kształcenia. Aplikacje, wykorzystywane w programach kształcenia na poziomie akademickim, obejmują projekty elektroniczne i telekomunikacyjne, z mechatroniki, projektowanie przyrządów kontrolno-pomiarowych oraz służących akwizycji danych. [9] B.2. Cabri Geometry II Plus to oprogramowanie, które pozwala na poznawanie w sposób dynamiczny geometrii Euklidesowej, geometrii przekształceń i współrzędnych. Użytkownicy mogą rysować wektory i stożki (w tym elipsy i hiperbole), poznawać równania podstawowych figur geometrycznych (np. linii, okręgów, elips) oraz wyznaczać współrzędne punktów. Użytkownicy mogą również dowolnie przekształcać figury geometryczne, sprawdzać ich konstrukcję, tworzyć założenia, mierzyć, obliczać, usuwać, zmieniać to lub powracać do tego, co zostało zrobione wcześniej. Niezmienne własności figur geometrycznych są badane za pomocą translacji, dylatacji oraz rotacji wykonywanej bezpośrednio na ekranie monitora. Cabri radzi sobie z wszystkimi konstrukcjami, które studenci tradycyjnie wykonywali za pomocą linijki, ołówka, cyrkla czy kątomierza, a nawet posuwa się dalej. Linie, okręgi, punkty, trójkąty, wektory, stożki, itd. łatwo się tworzy, obraca i mierzy za pomocą narzędzi pobieranych z paska (narzędziowego) i rozwijalnych menu. Studenci mogą przyglądać się wzorcom, stawiać (formułować) hipotezy, wyciągać wnioski oraz tworzyć alternatywne rozwiązania (przykłady) danej konstrukcji, dołączać rysunki do dokumentów tekstowych, czy rozsyłać je za pośrednictwem Internetu w formacie CabriJava. [10] B.3. Crocodile Clips to programy stworzone specjalnie dla procesu kształcenia i ukierunkowane głównie na to, co nauczycielom i uczniom jest rzeczywiście potrzebne w czasie korzystania z oferowanych pakietów. Wspomniane pakiety symulacyjne charakteryzujące się ogromnymi możliwościami nauczycielom i uczniom dają szansę szybko i łatwo tworzyć eksperymenty, modelować teorie matematyczne czy symulować rzeczywistość. Są to wirtualne laboratoria, bezpieczne i precyzyjne. Programy Crocodile Clips można scharakteryzować w następujący sposób: 4

5 - Crocodile Physics to łatwy w użyciu symulator o ogromnych możliwościach umożliwiający modelowanie praw lub przebiegów zjawisk w dziedzinie elektryczności, ruchu i sił, optyki i fal. - Crocodile Chemistry to symulowane laboratorium chemiczne, gdzie można łatwo i bezpiecznie modelować eksperymenty i reakcje chemiczne. - Crocodile Technology 3D to oprogramowanie, które łączy projektowanie elektroniki, programowanie PIC oraz symulację funkcjonowania mechanizmów 3D (w przestrzeni trójwymiarowej) i wielowarstwowych płytek drukowanych 3D PCB (ang. Printed Circuit Board) - Crocodile ICT (ICT - Technologie Informatyczno-Komunikacjne) to narzędzie o ogromnych możliwościach przeznaczone do nauki sterowania i programowania. Narzędzie to wykorzystuje prosty interfejs ze schematem blokowym służący do tworzenia programów, które kontrolują, albo ludzkie działania, albo przebieg animacji na ekranie sprawiając, iż skomplikowane koncepcje programowe stają się dla każdego łatwo przyswajalne. - Crocodile Mathematics to przyjazne w użyciu oprogramowanie do matematycznego modelowania, które można stosować do geometrii i arytmetyki w szkole średniej. Matematyczne modelowanie jest realizowane w sposób prosty i polega na łączeniu kształtów, liczb, równań i wykresów w celu stworzenia odpowiedniego modelu. [11] B.4. Discovery Virtual Instrumentation to oprogramowanie, które rejestruje w czasie rzeczywistym dane z obwodów elektrycznych i systemów operacyjnych, a następnie prezentuje je na ekranie. Charakteryzuje się tym, że jest tanie a stosowany sprzęt zajmuje mniej miejsca w porównaniu z tradycyjnymi systemami kontrolno-pomiarowymi. Discovery Lab Manager (DLM) jest prostym w użyciu programem, który wzbogaca oprogramowanie Discovery i umożliwia jego wykorzystanie w laboratorium z zainstalowaną siecią komputerową. Oto niektóre właściwości DLM: - Lab Delivery System wszystkie elementy przeznaczone do nauczania w systemie e-learningu są dostarczane za pomocą przeglądarki internetowej. System administruje również zestawem pytań kontrolnych, udostępnianych w formie testów wielokrotnego wyboru; - Opiekun kontroluje pracę grupy; - Dostarczanie danych odbywa się za pośrednictwem sieci www; - Opieką objęty jest zarówno pojedynczy uczeń jak i cała grupa; - Uwzględnione jest zarządzanie modułami; - Sprawozdania są nie trywialne; - Realizacja zadań przez ucznia (studenta) jest śledzona na bieżąco. Korzyści płynące z wprowadzenia Discovery Virtual Instrumentation w edukacji są następujące: - bardziej efektywne wykorzystanie zasobów laboratoryjnych; - zwiększenie efektywności pracy ucznia (studenta) w laboratorium; - bardziej efektywne wykorzystanie czasu opiekuna. [12] B.5. Instrumentation Widgets [13] jest biblioteką zawierającą takie elementy jak mierniki, wskaźniki, wagi, potencjometry suwakowe i obrotowe, przyciski, pokrętła, zbiorniki, termometry, przełączniki, matryce, diody świecące LED i szereg innych komponentów z rozszerzeniem.net (termin, który da się zastosować do szerokiego zestawu produktów i technologii Microsoft-u), które symulują realne elementy konstrukcyjne. Cechy: - 100% elementów należących do rodziny zarządzanej w ramach.net jest napisanych w języku C#; 5

6 - Kompatybilny z Visual Studio.NET; - Pełna zgodność wymiany danych. Wszystkie właściwości mogą być przydzielane źródłu danych każdego rodzaju; - Wszystkie kontrolki są podwójnie buforowane w celu uzyskania animacji bez migotania; - Sprzęt sprawia wrażenie sprzętu rzeczywistego; - Wszystkie prace graficzne (Grafika) wykonuje się korzystając z GDI+ (ang. Graphics Device Interface zazwyczaj stosowanego w odniesieniu do interfejsów Microsoft Windows, służących do zdefiniowania ustawień ekranu i wydruku), przy czym wybór rozmiarów komponentu uwzględnia życzenia użytkownika, bez ograniczania rozmiaru bitmap limitujących kształt elementu konstrukcyjnego; - Komponenty w całości mogą być modyfikowane przez użytkownika. Do tego celu można zastosować program dostępny w pakiecie i służący do modyfikowania wyglądu elementu (prawie) pod każdym względem włączając w to rozmiary, kolor, czcionkę, płaszczyzny skośne, zakresy wartości, itd.; - Biblioteka jest wyposażona w kompletną aplikację demo. Dostępna jest również pełna dokumentacja hipertekstu. B.6. Instrumentation ModelKit [2] to początek nowej ery w świecie przyrządów wirtualnych i graficznych elementów konstrukcyjnych, opracowanych w ramach.net. Produkt ten, o uniwersalnym charakterze, został opracowany z myślą o konstruktorach, pracujących z pakietem.net. Jest napisany w 100% z wykorzystaniem kodu C# i może być używany w różnych Zintegrowanych Środowiskach Projektowych - IDEs (ang. Integrated Development Environments), takimi jak MS Visual Studio.NET, Borland C# Builder, Borland Delphi 8, czy jakimikolwiek innym środowisku IDEs współpracującym z pakietem.net Framework 1.1. Instrumentation ModelKit pozwala tworzyć nowe elementy graficzne o unikatowym wyglądzie i funkcyjności za pomocą kilku kliknięć myszką i zaprojektować potrzebną kontrolkę w ciągu zaledwie kilku minut. Mogą to być zarówno zwykłe kontrolki, takich jak pasek postępu, mierniki, pokrętła, suwaki, czujniki, termometry, przełączniki, itd. oraz wyspecjalizowane elementy dla wybranej branży przemysłowej: manipulatory, wagi, urządzenia specjalnego przeznaczenia, a także wiele innych komponentów. C. Przyrządy i narzędzia wirtualne jako istotne wsparcie procesu kształcenia Obecnie wiele kursów, zarówno o charakterze wykładowym jak i laboratoryjnym, zawiera narzędzia edukacyjne wspomagane komputerowo, które są udostępniane studentom. Co więcej, coraz bardziej krytycznie podchodzi się w instytucjach edukacyjnych do stosowania podziału na teorię i doświadczenie, podobnie jak w praktyce inżynierskiej stymulowanej głównie przez postęp w technologii komputerowej oraz Internet. [14] Współczesne kierunki pedagogiczne, takie, jak Blended Learning (Bleimann, 2004), łączą edukację stacjonarną z uczeniem się wspieranym mediami elektronicznymi (ang. e-learning) oraz edukacją mobilną. Technologie edukacji mobilnej dostarczają wiedzę w bezpośrednie sąsiedztwo procesu, w którym jest ona stosowana. Przeciwny kierunek, tzn. od przemysłu do edukacji, udostępnia w procesie kształcenia narzędzia stosowane w przemyśle ułatwiając w ten sposób uczącym się łagodne przejście z uczelni do przemysłu. [15] Noesimi Ertugrul [14] ustanowił następujące kryteria, które należy wziąć pod uwagę rozważając wybór oprogramowania użytkowego w celu stworzenia wirtualnych przyrządów i narzędzi, które mogłoby być zastosowane w edukacji: - modułowość, pozwala łatwo i niezależnie testować poszczególne moduły oraz szybko opracowywać aplikacje, 6

7 - przenośność oprogramowania między platformami umożliwia konstruktorom niezależne przygotowanie oddzielnych części programu a następnie ich skompilowanie na jednej platformie, - kompatybilność z wcześniej stosowanym kodem, pozwala na dołączanie nowych procedur do już istniejących aplikacji, jak również wcześniejszych wersji oprogramowania, - kompatybilność sprzętu umożliwia zbieranie danych dostarczanych przez różne typy przyrządów wyposażonych w odpowiednie interfejsy, - rozwijalne biblioteki umożliwiają tworzenie bibliotek z procedurami niskiego poziomu i dołączanie ich do programów nadrzędnych, - zaawansowane techniki usuwania błędów w programach umożliwiają optymalizowanie projektów oraz identyfikację miejsc występowania błędów w kodzie, - wykonywalne programy użytkowe pozwalają uniknąć wprowadzania zmian, konieczności ukrywania kodu lub tworzenia autonomicznych aplikacji, - dodatkowe pakiety, które ułatwiają akceptację produktu na rynku oraz przyśpieszają tworzenie oprogramowania, - sposób wykonania gwarantujący, że produkt końcowy spełnia oczekiwania potencjalnych użytkowników - intuicyjny GUI (ang. Graphical User Interface) umożliwiający użytkownikowi ocenę statusu przyrządu i zareagowanie w odpowiedni sposób, - multimedialne funkcje umożliwiające wykorzystanie w przyszłości. Mając na uwadze poszczególne aspekty szkolenia (w tym naukę na odległość), najważniejszą kwestią stosowania wirtualnych przyrządów jest fakt, że przyrządy te są w stanie symulować zjawiska fizyczne generować sygnał, który pojawia się w taki sposób, jak gdyby był dostarczany przez prawdziwy czujnik. Takie samo oprogramowanie stosuje się zarówno do badania rzeczywistych jak i symulowanych zjawisk. W ten sposób, wirtualny przyrząd staje się częścią wirtualnego laboratorium (rys. 1). Rys. 1 Jedną z głównych właściwości wirtualnych przyrządów i narzędzi jest to, iż studenci mogą je zaprojektować tworząc odpowiednie programy. Inne cechy wirtualnych przyrządów i narzędzi to: - niższe koszty wyposażenia stanowisk w sprzęt; - możliwość migracji oprogramowania pomiędzy różnymi platformami komputerowymi; - łatwy w użyciu graficzny interfejs użytkownika; - graficzna reprezentacja struktur programistycznych; - możliwość kompilowania kodu do pliku.exe lub.dll; 7

8 - komunikacja za pośrednictwem protokołu TCP/IP [16]. Istnieje wiele przykładów efektywnego zastosowania wirtualnych laboratoriów w naukach inżynierskich: 1. Kolegium Inżynieryjne i Nauk Stosowanych Uniwersytetu Kolorado w Boulder (ang. The College of Engineering and Applied Science at the University of Colorado at Boulder) stworzyło interdyscyplinarny program integrujący technologię komputerową i sprzętową z podstawową wiedzą zdobytą w trakcie uczenia się poprzez realizację projektów. 2. Szwajcarski Federalny Instytut Technologiczny w Lozannie (ang. Swiss Federal Institute of Technology in Lausanne) opracował system nauczania na odległość stosowany do studiowania zagadnień dotyczących ruchu za pomocą aplikacji LabVIEW. Zdalny odbiorca (student) wykorzystuje laboratoryjny zestaw eksperymentalny stosowany do sterowania procesem związanym z ruchem. 3. CyberLab, opracowany na Uniwersytecie Stanford (ang. Stanford University), jest kolejnym przykładem narzędzia stosowanego w nauczaniu na odległość wirtualne laboratorium z kursem wspomagającym rejestrację obrazów. 4. Wydział Inżynierii Elektrycznej na j Politechnice Singapurskiej (ang. Department of Electrical Engineering at Singapore Polytechnic) opracował kursy do nauczania na odległość przedmiotów inżynierskich, takich jak Programowalne sterowniki logiczne, Elektronika cyfrowa i Sterowanie cyfrowe. Eksperymenty można wykonywać za pośrednictwem Internetu stosując LabVIEW oraz ComponentWorks. 5. Teksański Uniwersytet A&M (ang. Texas A&M University) opracował zdalne eksperymenty dostępne za pośrednictwem Internetu, które demonstrują mechanikę materiałów studentom pozbawionym dostępu do urządzeń w rzeczywistym laboratorium. LabVIEW zostało wykorzystane do stworzenia wirtualnych przyrządów umożliwiających poznanie, za pośrednictwem Internetu, zagadnień odnoszących się do naprężeń/zgniatania/skręcania. [16] D. Dokumentacja dotycząca wirtualnych przyrządów i narzędzi Oto niektóre linki odnoszące się do zaprezentowanych platform, poświęconych wirtualnym przyrządom i narzędziom: 1. LabVIEW (National Instruments): a. b. c. d. e. f. g. h. i. j. k. l. 2. Cabri Geometry II Plus: a. 8

9 b. c. d. e. PME25.PDF f. EtAl.pdf g. h. 3. Crocodile Clips: a. b. c. d. e. f. g. rocodile%20clips%20elementary.pdf h. m 4. Discovery Virtual Instrumentation: a. b. 5. Instrumentation Widgets: a. 6. Instrumentation ModelKit: a. b. E. Zadania Uczestnicy seminarium są proszeni o odwiedzenie trzech stron internetowych związanych z platformami i odnoszących się do przyrządów i narzędzi wirtualnych a przedstawionymi powyżej. Na tym etapie, każdy z uczestników powinien sobie wyobrazić sobie zadanie przewidziane do wykonania, które będzie wymagać zastosowania przyrządów lub narzędzi wirtualnych w czasie zajęć laboratoryjnych. Zadanie to trzeba zachować w postaci pliku tekstowego (.doc) i umieścić na platformie Moodle w sekcji Rozwiązane zadania. F. Bibilografia [1] [2] [3] [4] C1B00510DBA?opendocument 9

10 [5] [6] [7] Instrumentation.pdf [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] &filename= pdf [15] [16] Nermina Zaimovice - Uzunovice, S. Lemes, D. Petkovice, Virtual Instruments A Chance to Teach Engineering at a Distance ; 10

PUKP Programowanie urządzeń kontrolno-pomiarowych. ztc.wel.wat.edu.pl

PUKP Programowanie urządzeń kontrolno-pomiarowych. ztc.wel.wat.edu.pl PUKP Programowanie urządzeń kontrolno-pomiarowych Zbigniew Jachna zbigniew.jachna@wat.edu.pl p. 124/45 ztc.wel.wat.edu.pl PUKP, 2016 1 Plan przedmiotu PUKP semestr forma zajęć, liczba godzin/rygor (x egzamin,

Bardziej szczegółowo

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Dziś bardziej niż kiedykolwiek narzędzia używane przez

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

ActiveXperts SMS Messaging Server

ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server to oprogramowanie typu framework dedykowane wysyłaniu, odbieraniu oraz przetwarzaniu wiadomości SMS i e-mail, a także tworzeniu własnych

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

KAMERA AKUSTYCZNA NOISE INSPECTOR DLA SZYBKIEJ LOKALIZACJI ŹRÓDEŁ HAŁASU

KAMERA AKUSTYCZNA NOISE INSPECTOR DLA SZYBKIEJ LOKALIZACJI ŹRÓDEŁ HAŁASU KAMERA AKUSTYCZNA NOISE INSPECTOR DLA SZYBKIEJ LOKALIZACJI ŹRÓDEŁ HAŁASU Hałas staje się widoczny Zastosowanie innowacyjnych rozwiązań w systemie Noise Inspector pozwala na konwersję emisji dźwięku do

Bardziej szczegółowo

Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich

Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich Remigiusz Rak Marcin Godziemba-Maliszewski Andrzej Majkowski Adam Jóśko POLITECHNIKA WARSZAWSKA Ośrodek Kształcenia na Odległość Laboratorium

Bardziej szczegółowo

ROZKŁADY MATERIAŁU PRZEDMIOT ELEMENTY INFORMATYKI KLASA IV, V I VI.

ROZKŁADY MATERIAŁU PRZEDMIOT ELEMENTY INFORMATYKI KLASA IV, V I VI. ROZKŁADY MATERIAŁU PRZEDMIOT ELEMENTY INFORMATYKI KLASA IV, V I VI. Rozkład materiału w klasach IV z przedmiotu "Elementy informatyki" w wymiarze a tygodniowo. Semestr I Lp. Jednostka tematyczna Osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR TECHNIK MECHATRONIK ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR 2 os. SZKOLNE 26 31-977 KRAKÓW www.elektryk2.i365.pl Spis treści: 1. Charakterystyka zawodu 3 2. Dlaczego technik mechatronik? 5 3. Jakie warunki musisz

Bardziej szczegółowo

Prezentacja specjalności Inżynieria Systemów Informatycznych

Prezentacja specjalności Inżynieria Systemów Informatycznych Prezentacja specjalności Inżynieria Systemów Informatycznych Kierownik specjalności: Prof. nzw. Marzena Kryszkiewicz Konsultacje: piątek, 16:15-17:45, pok. 318 Sylwetka absolwenta: inżynier umiejętności

Bardziej szczegółowo

Kurs wybieralny: Zastosowanie technik informatycznych i metod numerycznych w elektronice

Kurs wybieralny: Zastosowanie technik informatycznych i metod numerycznych w elektronice Kurs wybieralny: Zastosowanie technik informatycznych i metod numerycznych w elektronice Opis kursu Przygotowanie praktyczne do realizacji projektów w elektronice z zastosowaniem podstawowych narzędzi

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Systemów Elektroniki Morskiej Stacja Badań Hydroakustycznych Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Bardziej szczegółowo

Informatyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Informatyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod Nazwa Nazwa w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Programy grafiki rastrowej,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DOSKONALENIA PRZEDMIOTOWEGO W ZAKRESIE KOMPETENCJI MATEMATYCZNYCH dla nauczycieli szkół podstawowych

PROGRAM DOSKONALENIA PRZEDMIOTOWEGO W ZAKRESIE KOMPETENCJI MATEMATYCZNYCH dla nauczycieli szkół podstawowych PROGRAM DOSKONALENIA PRZEDMIOTOWEGO W ZAKRESIE KOMPETENCJI MATEMATYCZNYCH dla nauczycieli szkół podstawowych TYTUŁ PROGRAMU: Kształcenie myślenia matematycznego z wykorzystaniem TIK CELE OGÓLNE: Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium Komputerowe systemy pomiarowe Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium 1 - Cel zajęć - Orientacyjny plan wykładu - Zasady zaliczania przedmiotu - Literatura Klasyfikacja systemów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE I. Wprowadzenie Klasyczna synteza kombinacyjnych i sekwencyjnych układów sterowania stosowana do automatyzacji dyskretnych procesów produkcyjnych polega na zaprojektowaniu

Bardziej szczegółowo

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.wroc.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Treści kształcenia: Paradygmaty

Bardziej szczegółowo

Języki i paradygmaty programowania - 1

Języki i paradygmaty programowania - 1 doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.edu.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Cele przedmiotu Umiejętność zastosowania i oceny przydatności paradygmatów

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Paweł PTAK Politechnika Częstochowska, Polska Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Wstęp Temperatura należy do grupy podstawowych wielkości fizycznych. Potrzeba pomiarów

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Programowanie obiektowe Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Zarządzania Kierunek: Informatyka i Ekonometria Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA Projekt to metoda na osiągnięcie celów organizacyjnych. Jest to zbiór powiązanych ze sobą, zmierzających

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx 1. WPROWADZENIE Program AutoCAD ma wielu użytkowników i zajmuje znaczące miejsce w graficznym

Bardziej szczegółowo

Kierunek Informatyka stosowana Studia stacjonarne Studia pierwszego stopnia

Kierunek Informatyka stosowana Studia stacjonarne Studia pierwszego stopnia Studia pierwszego stopnia I rok Matematyka dyskretna 30 30 Egzamin 5 Analiza matematyczna 30 30 Egzamin 5 Algebra liniowa 30 30 Egzamin 5 Statystyka i rachunek prawdopodobieństwa 30 30 Egzamin 5 Opracowywanie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy Informatyki Basic Informatics Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: ogólny Poziom studiów: studia I stopnia forma studiów: studia stacjonarne Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia. Podstawy automatyzacji Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu:

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia. Podstawy automatyzacji Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Mechatronika Studia pierwszego stopnia Przedmiot: Podstawy automatyzacji Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: MT 1 S 0 5 36-0_1 Rok: III Semestr: 5 Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Prezentacja specjalności Inżynieria Systemów Informatycznych

Prezentacja specjalności Inżynieria Systemów Informatycznych Prezentacja specjalności Inżynieria Systemów Informatycznych Kierownik specjalności: Prof. nzw. Marzena Kryszkiewicz Konsultacje: piątek, 16:15-17:45, pok. 318 Sylwetka absolwenta: inżynier umiejętności

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE I SYMULACJA UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH, HYDRAULICZNYCH I ELEKTRYCZNYCH za pomocą programu komputerowego AUTOSIM 200

MODELOWANIE I SYMULACJA UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH, HYDRAULICZNYCH I ELEKTRYCZNYCH za pomocą programu komputerowego AUTOSIM 200 INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ĆWICZENIE NR P-15 MODELOWANIE I SYMULACJA UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH, HYDRAULICZNYCH I ELEKTRYCZNYCH za pomocą programu komputerowego AUTOSIM

Bardziej szczegółowo

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012 Visual Basic Michael Halvorson Przekład: Joanna Zatorska APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wstęp...................................................................vii

Bardziej szczegółowo

Informatyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Informatyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. Kod Nazwa Nazwa w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Programy grafiki rastrowej,

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektroniki i miernictwa

Podstawy elektroniki i miernictwa Podstawy elektroniki i miernictwa Kod modułu: ELE Rodzaj przedmiotu: podstawowy; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil studiów: ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

wersja 1.3 (c) ZEiSAP MikroB S.A. 2005

wersja 1.3 (c) ZEiSAP MikroB S.A. 2005 wersja 1.3 (c) ZEiSAP MikroB S.A. 2005 2 PRO-2000 INTERNET Copyright by: Zakład Elementów i Systemów Automatyki Przemysłowej MikroB S.A., Ostrzeszów 2005 Windows, Internet Explorer, IIS są znakami firmowymi

Bardziej szczegółowo

Automatyka i metrologia

Automatyka i metrologia Kierunek Elektrotechnika Specjalność: Automatyka i metrologia http://www.automatyka.p.lodz.pl/ http://www.metrol.p.lodz.pl/ 1/35 Wykształcenie wszechstronne nowoczesne dobrze rozpoznawalne na rynku pracy

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

S YSTEM O PERACYJNY L INUX W PARCOWNI

S YSTEM O PERACYJNY L INUX W PARCOWNI S YSTEM O PERACYJNY L INUX W PARCOWNI SZKOLNEJ Technologia informatyczna w obecnym czasie zmienia się bardzo szybko i trudno jest za nią nadążyć. Zmieniają się również narzędzia dzięki, którym mamy do

Bardziej szczegółowo

Stanisław SZABŁOWSKI ZASTOSOWANIE APLIKACJI POMIAROWYCH W NAUCZANIU METROLOGII THE USE OF MEASUREMENT APPLICATIONS IN THE TEACHING OF METROLOGY

Stanisław SZABŁOWSKI ZASTOSOWANIE APLIKACJI POMIAROWYCH W NAUCZANIU METROLOGII THE USE OF MEASUREMENT APPLICATIONS IN THE TEACHING OF METROLOGY Dydaktyka Informatyki 10(2015) ISSN 2083-3156 DOI: 10.15584/di.2015.10.12 http://www.di.univ.rzeszow.pl Wydział Matematyczno-Przyrodniczy UR Laboratorium Zagadnień Społeczeństwa Informacyjnego Stanisław

Bardziej szczegółowo

Cyfrowy wzmacniacz AED dla przetworników tensometrycznych.

Cyfrowy wzmacniacz AED dla przetworników tensometrycznych. Cyfrowy wzmacniacz AED dla przetworników tensometrycznych. Zamień swoje analogowe przetworniki wagi na cyfrowe. AED sprawia, że wdrażanie systemów sterowania procesami jest łatwe i wygodne. AED przetwarza

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia KURS SPD i PD Administrator szkolnej pracowni internetowej Kurs MD1 Kurs MD2 Kurs MD3 (dla szkół ponadgimnazjalnych)

Program szkolenia KURS SPD i PD Administrator szkolnej pracowni internetowej Kurs MD1 Kurs MD2 Kurs MD3 (dla szkół ponadgimnazjalnych) Miejsce prowadzenia szkolenia Program szkolenia KURS SPD i PD Administrator pracowni internetowej Kurs MD1 Kurs MD2 Kurs MD3 (dla szkół ponadgimnazjalnych) Pracownie komputerowe znajdujące się w wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH za pomocą programu komputerowego SMC-PneuDraw 2.8

PROJEKTOWANIE UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH za pomocą programu komputerowego SMC-PneuDraw 2.8 INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ĆWICZENIE NR P-16 PROJEKTOWANIE UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH za pomocą programu komputerowego SMC-PneuDraw 2.8 Koncepcja i opracowanie: dr

Bardziej szczegółowo

Dariusz Brzeziński. Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki

Dariusz Brzeziński. Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki Dariusz Brzeziński Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki Język programowania prosty bezpieczny zorientowany obiektowo wielowątkowy rozproszony przenaszalny interpretowany dynamiczny wydajny Platforma

Bardziej szczegółowo

01, 02, 03 i kolejne numer efektu kształcenia. Załącznik 1 i 2

01, 02, 03 i kolejne numer efektu kształcenia. Załącznik 1 i 2 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Studia Przyrodnicze i Technologiczne (z językiem wykładowym angielskim) - studia I stopnia, stacjonarne, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) nieobowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy) polski semestr V zimowy i letni (semestr zimowy / letni)

kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) nieobowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy) polski semestr V zimowy i letni (semestr zimowy / letni) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/1 z dnia 1 lutego 01r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 01/013 Z-ETI-1033

Bardziej szczegółowo

Programowanie Układów Logicznych kod kursu: ETD6203. Szczegóły realizacji projektu indywidualnego W dr inż.

Programowanie Układów Logicznych kod kursu: ETD6203. Szczegóły realizacji projektu indywidualnego W dr inż. Programowanie Układów Logicznych kod kursu: ETD6203 Szczegóły realizacji projektu indywidualnego W1 24.02.2016 dr inż. Daniel Kopiec Projekt indywidualny TERMIN 1: Zajęcia wstępne, wprowadzenie TERMIN

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna. INSTYTUTU METROLOGII, ELEKTRONIKI i INFORMATYKI

Oferta dydaktyczna. INSTYTUTU METROLOGII, ELEKTRONIKI i INFORMATYKI Oferta dydaktyczna INSTYTUTU METROLOGII, ELEKTRONIKI i INFORMATYKI Zielona Góra, 2015 Na Wydziale Informatyki, Elektrotechniki i Automatyki prowadzone są studia: stacjonarne (dzienne), niestacjonarne (zaoczne).

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Inżynieria oprogramowania, Sieci komputerowe Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium MODELOWANIE I SYMULACJA Modelling

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie specjalistyczne

Oprogramowanie specjalistyczne Oprogramowanie specjalistyczne Syntezatory mowy 1. Loquendo programowy syntezator mowy. interfejs komunikacyjny SAPI 5. system operacyjny MS Windows XP, Windows Vista i Windows 7. obsługuje 32- i 64-bitowe

Bardziej szczegółowo

Narzędzia uruchomieniowe dla systemów Embedded firmy Total Phase

Narzędzia uruchomieniowe dla systemów Embedded firmy Total Phase 1 Narzędzia uruchomieniowe dla systemów Embedded firmy Total Phase Narzędzia uruchomieniowe dla systemów Embedded firmy Total Phase Jednym z głównych aspektów procesu programowania systemów wbudowanych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS tel. (0-22) 823-30-17, 668-69-75 02-304 Warszawa, Aleje Jerozolimskie 141/90 fax (0-22) 659-26-11

Bardziej szczegółowo

Kierunek Elektrotechnika Specjalność: Automatyka i metrologia http://www.automatyka.p.lodz.pl/ http://www.metrol.p.lodz.pl/ 1/35 Wykształcenie wszechstronne nowoczesne dobrze rozpoznawalne na rynku pracy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa Autorzy scenariusza: SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do biblioteki klas C++

Wprowadzenie do biblioteki klas C++ Instrukcja laboratoryjna nr 7 Programowanie w języku C 2 (C++ poziom zaawansowany) Wprowadzenie do biblioteki klas C++ WxWidgets mgr inż. Lasota Maciej dr inż. Kaczmarek Tomasz dr inż. Wilk-Jakubowski

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia Projektowanie systemów pomiarowo-kontrolnych

Opis modułu kształcenia Projektowanie systemów pomiarowo-kontrolnych Opis modułu kształcenia Projektowanie systemów pomiarowokontrolnych Nazwa podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku, z którym jest związany

Bardziej szczegółowo

Sterowniki programowalne Programmable Controllers. Energetyka I stopień Ogólnoakademicki. przedmiot kierunkowy

Sterowniki programowalne Programmable Controllers. Energetyka I stopień Ogólnoakademicki. przedmiot kierunkowy Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Sterowniki programowalne Programmable Controllers

Bardziej szczegółowo

MT 2 N _0 Rok: 1 Semestr: 1 Forma studiów:

MT 2 N _0 Rok: 1 Semestr: 1 Forma studiów: Mechatronika Studia drugiego stopnia Przedmiot: Diagnostyka maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Kod przedmiotu: MT N 0 1 1-0_0 Rok: 1 Semestr: 1 Forma studiów: Studia niestacjonarne Rodzaj zajęć i liczba

Bardziej szczegółowo

System zarządzający grami programistycznymi Meridius

System zarządzający grami programistycznymi Meridius System zarządzający grami programistycznymi Meridius Instytut Informatyki, Uniwersytet Wrocławski 20 września 2011 Promotor: prof. Krzysztof Loryś Gry komputerowe a programistyczne Gry komputerowe Z punktu

Bardziej szczegółowo

Informatyczne podstawy projektowania Kod przedmiotu

Informatyczne podstawy projektowania Kod przedmiotu Informatyczne podstawy projektowania - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Informatyczne podstawy projektowania Kod przedmiotu Infor.003_pNadGenE34J2 Wydział Kierunek Wydział Budownictwa,

Bardziej szczegółowo

Król Łukasz Nr albumu: 254102

Król Łukasz Nr albumu: 254102 Król Łukasz Nr albumu: 254102 Podstawy o Delphi Język programowania, którego można używać w środowiskach firmy Borland, Embarcadero, Microsoft (Delphi Prism), oraz w środowisku Lazarus. Narzędzia te są

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Wirtualny VU2012

Uniwersytet Wirtualny VU2012 XII Konferencja Uniwersytet Wirtualny VU2012 M o d e l N a r z ę d z i a P r a k t y k a Andrzej ŻYŁAWSKI Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki Marcin GODZIEMBA-MALISZEWSKI Instytut Technologii Eksploatacji

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK INFORMATYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK INFORMATYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK INFORMATYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Legnica 2011/2012 Kierunek Informatyka Studiowanie na kierunku Informatyka daje absolwentom dobre podstawy

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU REJESTRACJI I AKWIZYCJI DANYCH REJESTRATOR 9.2

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU REJESTRACJI I AKWIZYCJI DANYCH REJESTRATOR 9.2 INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU REJESTRACJI I AKWIZYCJI DANYCH REJESTRATOR 9.2 PC THERM AUTOMATYKA PRZEMYSŁOWA Systemy Kontroli Dostępu i Rejestracji Czasu Pracy Al. Komisji Edukacji Narodowej 21 02-797 Warszawa

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL IV TI 6 godziny tygodniowo (6x15 tygodni =90 godzin ),

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL IV TI 6 godziny tygodniowo (6x15 tygodni =90 godzin ), PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH KL IV TI 6 godziny tygodniowo (6x15 tygodni =90 godzin ), Program 351203 Opracowanie: Grzegorz Majda Tematyka zajęć 2. Przygotowanie środowiska pracy

Bardziej szczegółowo

Technik informatyk. 3) efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik informatyk

Technik informatyk. 3) efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik informatyk Technik informatyk Technik informatyk potwierdzając kwalifikacje wchodzące w skład tego zawodu, uzyskuje wiedzę i umiejętności niezbędne do pracy w trzech obszarach branży informatycznej. E12 - montaż

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Programowanie obiektowe. 2. KIERUNEK: Matematyka. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/4

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Programowanie obiektowe. 2. KIERUNEK: Matematyka. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/4 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Programowanie obiektowe 2. KIERUNEK: Matematyka 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/4 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3 6. LICZBA GODZIN: 30 wykład +

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016 Pracownia nr 1 (21/23.09.2015) Rok akademicki 2015/2016, Pracownia nr 1 2/22

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Programowanie komputerowe. Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) akademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Programowanie komputerowe. Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Programowanie komputerowe Nazwa modułu w języku angielskim Computer programming

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Specjalnościowy Obowiązkowy Polski Semestr trzeci

Specjalnościowy Obowiązkowy Polski Semestr trzeci KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 0/03 Nowe technologie baz danych ORACLE New technologies of Oracle databases A.

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

Kierunek Informatyka. Specjalność Systemy i sieci komputerowe. Specjalność Systemy multimedialne i internetowe

Kierunek Informatyka. Specjalność Systemy i sieci komputerowe. Specjalność Systemy multimedialne i internetowe Kierunek Informatyka Studiowanie na kierunku Informatyka daje absolwentom dobre podstawy z zakresu matematyki, fizyki, elektroniki i metrologii, teorii informacji, języka angielskiego oraz wybranych zagadnień

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja dodatkowa. Wersja <1.0>

<Nazwa firmy> <Nazwa projektu> Specyfikacja dodatkowa. Wersja <1.0> Wersja [Uwaga: Niniejszy wzór dostarczony jest w celu użytkowania z Unified Process for EDUcation. Tekst zawarty w nawiasach kwadratowych i napisany błękitną kursywą

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO OPIS PRZEDMIOTU. studia pierwszego stopnia

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO OPIS PRZEDMIOTU. studia pierwszego stopnia OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Programowanie i obsługa systemów mobilnych Kod przedmiotu Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalizacja/specjalność Wydział Matematyki, Fizyki i Techniki Instytut Mechaniki

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ 2013 INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA Inżynieria Oprogramowania Proces ukierunkowany na wytworzenie oprogramowania Jak? Kto? Kiedy? Co? W jaki sposób? Metodyka Zespół Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Tworzenie aplikacji Web Alicja Zwiewka. Page 1

Tworzenie aplikacji Web Alicja Zwiewka. Page 1 Tworzenie aplikacji Web Alicja Zwiewka Page 1 Co to są web-aplikacje? Aplikacja internetowa (ang. web application) program komputerowy, który pracuje na serwerze i komunikuje się poprzez sieć komputerową

Bardziej szczegółowo

Plan nauczania informatyki Opracował: mgr Daniel Starego

Plan nauczania informatyki Opracował: mgr Daniel Starego Obowiązuje od roku szkolnego 000/00 Plan nauczania informatyki Opracował: mgr Daniel Starego Szkoła podstawowa klasy IV VI Dział, tematyka L. godz. I rok II rok. TECHNIKA KOMPUTEROWA W ŻYCIU CZŁOWIEKA

Bardziej szczegółowo

Elektrotechnika II Stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Elektrotechnika II Stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Egzamin / zaliczenie na ocenę*

Egzamin / zaliczenie na ocenę* WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE W MEDYCYNIE Nazwa w języku angielskim: COMPUTER SYSTEMS AND NETWORKS IN

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy programowania komputerów Computer programming basics Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Forma studiów: stacjonarne Poziom

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne narzędzia w relacjach z klientami

Nowoczesne narzędzia w relacjach z klientami Nowoczesne narzędzia w relacjach z klientami Jak robić to dobrze? Plan prezentacji o o o o o Wprowadzenie Co lubią internauci Kilka ważnych zasad projektowania Różne narzędzia ale taki sam proces Postępujące

Bardziej szczegółowo

Producent kotłów i palników na biomasę

Producent kotłów i palników na biomasę Producent kotłów i palników na biomasę FIRMA Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe KOSTRZEWA zostało założone w roku 1978. Od początku firma zajmowała się produkcją urządzeń grzewczych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

Pytanie: Odpowiedź: Pytanie: Odpowiedź: . Pytanie: Odpowiedź: Pytanie: element multimedialny lub interaktywny Odpowiedź: Pytanie:

Pytanie: Odpowiedź: Pytanie: Odpowiedź: . Pytanie: Odpowiedź: Pytanie: element multimedialny lub interaktywny Odpowiedź: Pytanie: W pozycji Dodatkowe informacje pkt. 1 a) czytamy: przygotowanie elektronicznej (edytowalnej) wersji dokumentu, stanowiącego podział treści na ekrany zgodnie z treściami kształcenia dostarczonymi od Zamawiającego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Algorytmy i programowanie Algorithms and Programming Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: kierunkowy Poziom studiów: studia I stopnia forma studiów: studia

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM CZĘŚĆ II. Przyrządy i narzędzia wirtualne oraz ich zastosowania w edukacji

SEMINARIUM CZĘŚĆ II. Przyrządy i narzędzia wirtualne oraz ich zastosowania w edukacji SEMINARIUM CZĘŚĆ II Przyrządy i narzędzia wirtualne oraz ich zastosowania w edukacji Czas trwania: 4 godziny Spis treści: A. Wstęp B. Przyrządy i narzędzia wirtualne w edukacji C. Przyrządy i narzędzia

Bardziej szczegółowo

9.1.2. Ustawienia personalne

9.1.2. Ustawienia personalne 9.1.2. Ustawienia personalne 9.1. Konfigurowanie systemu Windows Systemy z rodziny Windows umożliwiają tzw. personalizację ustawień interfejsu graficznego poprzez dostosowanie wyglądu pulpitu, menu Start

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania - opis przedmiotu

Inżynieria oprogramowania - opis przedmiotu Inżynieria oprogramowania - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Inżynieria oprogramowania Kod przedmiotu 11.3-WK-IiED-IO-W-S14_pNadGenRB066 Wydział Kierunek Wydział Matematyki, Informatyki

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki

Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki ĆWICZENIE Nr 1 (3h) Wprowadzenie do obsługi platformy projektowej Quartus II Instrukcja pomocnicza do laboratorium z przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

Wirtualne przyrządy pomiarowe

Wirtualne przyrządy pomiarowe Katedra Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn POLITECHNIKA OPOLSKA Wirtualne przyrządy pomiarowe dr inż.. Roland PAWLICZEK Laboratorium Mechatroniki Cel zajęć ęć: Zapoznanie się ze strukturą układu pomiarowego

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: STC s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: STC s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Technologie informacyjne Rok akademicki: 2013/2014 Kod: STC-1-205-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Energetyki i Paliw Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

Stawiamy pierwsze kroki

Stawiamy pierwsze kroki Stawiamy pierwsze kroki 3.1. Stawiamy pierwsze kroki Edytory tekstu to najbardziej popularna odmiana programów służących do wprowadzania i zmieniania (czyli edytowania) tekstów. Zalicza się je do programów

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania

Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Wykład 3 Oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Wprowadzenie W komputerowych systemach automatyki wyróżnia się dwa ściśle z sobą powiązane

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Informatyka Stosowana, I rok. Krzysztof Wilk. Katedra Informatyki Stosowanej i Modelowania

Systemy operacyjne. Informatyka Stosowana, I rok. Krzysztof Wilk. Katedra Informatyki Stosowanej i Modelowania Systemy operacyjne Informatyka Stosowana, I rok Krzysztof Wilk Katedra Informatyki Stosowanej i Modelowania wilk@metal.agh.edu.pl Konsultacje: poniedziałek, 11.30-13; B-4, pok. 207 Systemy operacyjne Wykłady:

Bardziej szczegółowo

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. Dla DataPage+ 2013

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. Dla DataPage+ 2013 Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy Dla DataPage+ 2013 Ostatnia aktualizacja: 25 lipca 2013 Spis treści Instalowanie wymaganych wstępnie komponentów... 1 Przegląd... 1 Krok 1: Uruchamianie Setup.exe

Bardziej szczegółowo