Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment pełnej wersji całej publikacji.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment pełnej wersji całej publikacji."

Transkrypt

1

2 Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment pełnej wersji całej publikacji. Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji kliknij tutaj. Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez NetPress Digital Sp. z o.o., operatora sklepu na którym można nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji. Zabronione są jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej od-sprzedaży, zgodnie z regulaminem serwisu. Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie internetowym Salon Cyfrowych Publikacji epartnerzy.com.

3

4

5

6

7 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Wprowadzenie do marketingu terytorialnego Koncepcja marketingu terytorialnego Miasto jako produkt Rozdział 2. Wizerunek a tożsamość miasta Istota wizerunku miasta Funkcje wizerunku Determinanty wizerunku Determinanty wizerunku zależne od odbiorcy Determinanty wizerunku zależne od nadawcy (miasta) Tożsamość miasta Etapy kształtowania wizerunku miasta Rozdział 3. Badania marketingowe w procesie kształtowania wizerunku miasta Istota i znaczenie badań marketingowych Rodzaje badań marketingowych Badania pierwotne i wtórne Badania jakościowe i ilościowe Etapy procesu badawczego Określenie celu badania Zdefiniowanie pytań badawczych Konceptualizacja i operacjonalizacja Wybór metody badawczej Sondaże...56 Jakościowe badania terenowe...61 Określenie populacji i dobór próby Rozdział 4. Identyfikacja aktualnego wizerunku miasta Świadomość miasta Znajomość miasta (wiedza o mieście)... 69

8 6 SPIS TREŚCI 4.3. Wizerunek miasta Analizy przyczynowo-skutkowe między różnymi składowymi wizerunku i innymi zmiennymi Rozdział 5. Potencjalni adresaci działań z zakresu kształtowania wizerunku miasta Grupy docelowe a wizerunek miasta Segmentacja a priori Segmentacja a posteriori Poprawa sposobu postrzegania miasta przez różne grupy adresatów działań wizerunkowych Poprawa sposobu postrzegania miasta przez lokalną społeczność Poprawa obrazu miasta w percepcji inwestorów zewnętrznych Poprawa zewnętrznego obrazu miasta poprzez stymulowanie przepływu osób spoza miasta Rozdział 6. Wizerunek docelowy Rozdział 7. Instrumenty kształtowania wizerunku miasta Podział instrumentów kształtowania wizerunku Instrumenty kształtowania wizerunku miasta w odniesieniu do mieszkańców Instrumenty kształtowania wizerunku miasta w odniesieniu do inwestorów Instrumenty kształtowania wizerunku miasta w odniesieniu do turystów Rozdział 8. Monitoring efektów działań marketingowych Uwagi wstępne Monitorowanie globalnych efektów działań marketingowych Monitorowanie efektywności konkretnych działań marketingowych Monitorowanie pozycji miasta w dostępnych danych statystycznych i rankingach Monitorowanie wizerunku miasta w mediach Zakończenie Literatura Spis tabel i rysunków Ilustracje

9 WSTĘP Satysfakcja i dobrobyt mieszkańców, czyli głównych beneficjentów przestrzeni miejskiej, to nadrzędny cel wszelkich działań w mieście. Zapewniając odpowiednią jakość życia miasta, rywalizują o uwagę i zaufanie inwestorów, turystów, studentów, wykwalifikowanych pracowników, zainteresowanie mediów czy przywiązanie mieszkańców. W konsekwencji, miasta współzawodniczą o pożądane opinie i odczucia, czyli o właściwy wizerunek. Głównym walorem miasta coraz częściej staje się atrakcyjny wizerunek, którego siła zależy od unikatowej kombinacji materialnych i niematerialnych, racjonalnych i emocjonalnych czynników. Ważne jest zatem, aby włodarze miejscy, a także sami mieszkańcy byli świadomi tego, jak ich miasto postrzegane jest przez otoczenie, czyli w jaki sposób życie w mieście we wszystkich jego aspektach odzwierciedlone jest w jego wizerunku. Diagnoza tego stanu wskaże, jakiego rodzaju decyzje i działania powinny zostać podjęte, aby ów wizerunek podtrzymać, poprawić bądź całkowicie zmienić. W niniejszej publikacji Autorki podjęły próbę wskazania, w jaki sposób miasto może kształtować swój wizerunek zgodnie z założonymi celami i przy istniejących uwarunkowaniach. Każde miasto, niezależnie od wielkości i posiadanych walorów (przyrodnicze, krajobrazowe, obiekty historyczne, bogata tożsamość kulturowa), może wykreować swój atrakcyjny wizerunek. Kluczem do szeroko rozumianego sukcesu na rynku miast jest odpowiednia wiedza i umiejętności analityczne osób odpowiedzialnych za budowanie wizerunku miasta, a także ich kreatywność, odwaga i charyzma. Książka w zamierzeniu Autorek ma stanowić wartościowy przewodnik dla samorządów terytorialnych poszukujących nowatorskich sposobów zarządzania miastem. Celem opracowania jest zatem omówienie podstaw teoretycznych, zasad i instrumentów kształtowania wizerunku miasta. Dodatkowym walorem są liczne praktyczne przykłady dotyczące polskich i zagranicznych miast, które w tekście zostały wyróżnione mniejszą czcionką. W pierwszej części przedstawione zostały podstawowe założenia i reguły marketingu terytorialnego, którym to pojęciem określa się stosowanie orientacji marketingowej w zarządzaniu terytoriami. Rozważania w kolejnej części poświęcone zostały kategorii wizerunku i jego relacji z tożsamoś-

10 8 WSTĘP cią miasta. Rozdział trzeci dotyczy roli badań marketingowych w procesie kształtowania wizerunku miasta. Omówiono tu metody i techniki badawcze wspierające decyzje na każdym z etapów tego procesu. Kolejne części poświęcono poszczególnym fazom budowania wizerunku miasta. I tak w rozdziale czwartym poruszono zagadnienia związane z diagnozą aktualnego wizerunku miasta, a w rozdziale następnym przedstawiono potencjalnych adresatów działań z zakresu kształtowania wizerunku. Rozdział szósty poświęcony jest definiowaniu docelowego wizerunku miasta i determinantom temu towarzyszącym. W rozdziale siódmym omówiono zbiór instrumentów możliwych do wykorzystania w procesie kreowania i podtrzymywania docelowego wizerunku miasta, w rozdziale ostatnim natomiast zawarto metody monitorowania działań związanych z kształtowaniem wizerunku miasta oraz ewentualną ich korektą. Niniejsze opracowanie skierowane jest przede wszystkim do burmistrzów oraz prezydentów miast, pracowników jednostek samorządu terytorialnego odpowiedzialnych za promocję miast i gmin, rzeczników prasowych, a także do innych podmiotów odpowiedzialnych za kształtowanie wizerunku miasta. Publikacja może stanowić źródło wiedzy również dla pracowników agencji konsultingowych i reklamowych, opracowujących strategie marketingowe miast, i badaczy zainteresowanych tą tematyką. Ponadto prezentowane rozważania zainteresują pracowników naukowych zajmujących się koncepcją marketingu terytorialnego oraz studentów uczelni wyższych kształcących się w zakresie: zarządzania i marketingu, administracji, gospodarki przestrzennej, socjologii oraz politologii. Autorki wyrażają nadzieję, że oddana w ręce czytelników publikacja dostarczy rzetelnych i zrozumiałych podstaw metodologicznych i metodycznych oraz będzie źródłem inspiracji dla kreowania atrakcyjnego i unikatowego wizerunku miast polskich.

11 Rozdział 1 WPROWADZENIE DO MARKETINGU TERYTORIALNEGO 1.1. Koncepcja marketingu terytorialnego Według danych GUS w 2007 roku w Polsce było 8911 miast, czyli prawie 900 produktów miejskich walczących o zaistnienie w świadomości turystów, studentów, potencjalnych mieszkańców czy inwestorów. To jednocześnie 900 miast wystawionych na ryzyko nieadekwatnej oceny i niebezpieczeństwo przypadkowych opinii. Aby im zapobiec, konieczne jest zaplanowanie takich strategii i działań, które umożliwią skuteczne i efektywne zdobycie i utrzymanie silnej pozycji na specyficznym rynku miast. W polskim prawie przyjmuje się następującą definicję miasta: miasto to jednostka osadnicza o przewadze zwartej zabudowy i funkcjach nierolniczych posiadająca prawa miejskie bądź status miasta nadany w trybie określonym przepisami 2. W podziale administracyjnym miasto ma status samodzielnej gminy (gmina miejska) lub w przypadku niewielkich miast wchodzi w skład gminy miejsko-wiejskiej. Innymi słowy miasto (łac. civitas) to historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia3. Według R. Kapuścińskiego miasto to wymiana: ludzi, towarów, idei, kontaktów. Miasto to szeroko pojęta komunikacja 4. A jeśli dochodzi do wymiany, której strony mogą czerpać obopólne korzyści, oznacza to, że w przypadku miast można zastosować podejście marketingowe do osiągania wyznaczonych w stosunku do niego celów. W koncepcji marketingu za 1 Stan na 1 stycznia 2007 r., 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. Nr 166, poz z późn. zm.) W. Bereś, K. Burnetko, Kapuściński: nie ogarniam świata, Świat Książki, Warszawa 2007.

12 10 ROZDZIAŁ 1 produkt uważa się bowiem każde dobro, które może stać się przedmiotem wymiany. Wspomniana prawidłowość oraz wiele dodatkowych przyczyn spowodowały, że marketing stał się przedmiotem zainteresowania w kontekście terytorialnym. Między innymi poszukiwanie bardziej skutecznych i efektywnych możliwości zarządzania miastami w warunkach burzliwego otoczenia, a w szczególności wzrastającej mobilności osób, idei, kapitału i towarów, przesądziły o przyczynach przystosowania podejścia marketingowego do rozwoju miast. Samorządy miejskie stopniowo akceptowały podstawowe narzędzia marketingu, stosując doraźne działania z zakresu promocji, by coraz częściej, choć wciąż niewystarczająco, traktować marketing jako kompleksowe i strategiczne podejście do zarządzania miastem. Proces akceptacji tego trendu w Polsce w dużej mierze związany jest ze zmianą roli i zakresu funkcjonowania samorządów terytorialnych w wyniku reformy administracyjnej z 1998 roku. Decentralizacja władzy spowodowała bowiem przesunięcie szeregu zadań realizowanych przez państwo w kompetencje samorządów terytorialnych, które od tej pory samodzielnie kierują własnym rozwojem. Nie bez znaczenia dla wykorzystywania możliwości, jakie oferuje marketing, ma także rosnące zapotrzebowanie samorządów na wsparcie społeczne dla realizowanych działań5, a także coraz wyraźniej artykułowane oczekiwania mieszkańców co do nowoczesnych form zarządzania i promocji swoich miast. 5 K. Schmidt, Marketing in Germany (w:) Marketing in Europe, red. G. Ave, F. Corsico, Turin 1994.

13 WPROWADZENIE DO MARKETINGU TERYTORIALNEGO 11 Mieszkańcy o potrzebie promocji miasta W lutym 2007 roku TNS OBOP przeprowadził badanie Mieszkańcy o swoim mieście na ogólnopolskiej próbie 1000 Polaków. Jednym z badanych zagadnień była postrzegana przez mieszkańców potrzeba promocji miasta. Źródło: materiały konferencyjne I edycji Festiwalu Promocji Miast Polskich, kwietnia 2007 r., U. Krasowska, Wykorzystanie badań opinii w tworzeniu i prowadzeniu działań promocyjnych, Do opisu relacji między marketingiem a możliwościami jego wykorzystania w jednostkach terytorialnych różnego typu najczęściej stosuje się pojęcie marketingu terytorialnego, choć podejście marketingowe w omawianym kontekście nazywane jest także marketingiem: miejskim, komunalnym (głównie w literaturze niemieckojęzycznej komunales Marketing), urbanistycznym, gminnym, regionu lub regionalnym, narodowym, krajowym, przestrzeni lub przestrzennym oraz marketingiem miejsc. To ostatnie określenie, bezpośrednio tłumaczone z języka angielskiego (place marketing), dominuje w światowej literaturze przedmiotu, w której stosuje się również pojęcie marketingu destynacji (destination marketing) w odniesieniu do marketingu obszarów turystycznych. Wielość synonimów wynika w dużym stopniu z faktu, iż zagadnienie to jest przedmiotem zainteresowania wielu badaczy (menedżerów, architektów, urbanistów, geografów, socjologów, ekonomistów i prawników6), a także doty6 V. Girard, Marketing terytorialny i planowanie strategiczne (w:) Marketing terytorialny strategiczne wyzwania dla miast i regionów, red. T. Domański, Uniwersytet Łódzki, Łódź 1997, s. 70.

14 12 ROZDZIAŁ 1 czy terytoriów różnej skali. Literatura przedmiotu dostarcza najwięcej wiedzy na temat tzw. city-marketingu (marketingu dużych miast), które początkowo definiowano jako działania zmierzające do uatrakcyjnienia miejscowości oraz kształtowania jej wizerunku poprzez porządkowanie, przebudowę i modernizację jej centrum7. Działania związane z aplikacją koncepcji marketingu w miastach odnosiły się zatem w dużym stopniu do aktywności z zakresu planowania przestrzennego, a także do promocji własnych cech i walorów. Stopniowo marketing miejski stał się atrakcyjnym podejściem także dla mniejszych i większych jednostek (niewielkich miejscowości, regionów czy państw). J.R. Gold i S.V. Ward definiują marketing miejsc jako proces, w którym lokalne działania nakierowane są na efektywne, społeczne i ekonomiczne funkcjonowanie terytorium, zgodnie z szerszymi, wytyczonymi celami. Działanie te powinny być związane tak blisko jak to możliwe z charakterem popytu zgłaszanego przez zainteresowane grupy docelowe8. A. Szromnik z kolei określa marketing terytorialny jako całokształt skoordynowanych działań podmiotów lokalnych, regionalnych lub ogólnokrajowych zmierzających do wykreowania procesów wymiany i oddziaływania poprzez rozpoznanie, kształtowanie i zaspokojenie potrzeb oraz pragnień mieszkańców9. W próbach definiowania marketingu terytorialnego pojawia się też aspekt budowania przewagi konkurencyjnej, jako główny cel zastosowania tego podejścia. Wówczas marketing w jednostkach terytorialnych należy rozumieć jako zintegrowany zespół instrumentów i działań mających na celu wzrost zdolności konkurencyjnej wyodrębnionej i zagospodarowanej przestrzeni (miejscowości, gminy, regionu turystycznego) w stosunku do innych tego rodzaju jednostek przestrzennych10. Rywalizacja jest niewątpliwie jedną z przyczyn wyodrębnienia marketingu terytorialnego, której to należy upatrywać w dwóch źródłach: konieczności praktycznej oraz ewolucji i transpozycji uniwersalnych założeń marketingu w kierunku nowych dziedzin i zastosowań11. 7 Marketingowa strategia rozwoju przestrzeni, red. M. Obrębalski, Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Wrocław 1998, s J.R. Gold, S.V. Ward, Place Promotion the Use of Publicity and Marketing to Sell Towns and Regions, John Wiley&Sons, 1994, s A. Szromnik, Marketing terytorialny geneza, rynki docelowe i podmioty oddziaływanie (w:) Marketing terytorialny..., s A.S. Kornak, A. Rapacz, Zarządzanie turystyką i jej podmiotami w miejscowości i regionie, Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Wrocław 2001, s M. Florek, Podstawy marketingu terytorialnego, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Poznań 2007, s. 7.

15 WPROWADZENIE DO MARKETINGU TERYTORIALNEGO 13 Do pierwszej grupy należy zaliczyć przede wszystkim intensyfikację zjawiska konkurencji w skali przestrzennej oraz procesy globalizacji. Jeśli przyjąć, że konkurencję można zdefiniować jako postrzeganą substytucyjność produktów z perspektywy oceny konsumenta, to wszystkie miasta konkurują ze sobą na różnych poziomach intensywności12. Współcześnie konkurowanie między miastami nie oznacza jednak tylko rywalizacji pomiędzy przedsiębiorstwami w nich zlokalizowanymi, ale również pomiędzy kompleksowymi obszarami13. Taki charakter konkurencji powoduje, iż o przewadze miasta w długim okresie nie decydują pojedyncze zasoby, lecz zdolność całego układu społeczno-gospodarczego do takiej ich alokacji, która w sumie pozwala na uzyskanie trwałej przewagi konkurencyjnej14. Rankingi miast Miarą poziomu konkurowania między miastami są różnego typu rankingi, które kontrolują poszczególne wymiary rywalizacji między miastami. W lutym 2007 roku agencja badawcza Synovate na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju Turystyki przeprowadziła badanie Najatrakcyjniejsze turystycznie miasta w Polsce. Sondaż zrealizowano metodą wywiadów telefonicznych (CATI) na reprezentatywnej próbie 1000 Polaków w wieku lata. Najwięcej respondentów, bo aż 60%, wskazało Kraków jako najatrakcyjniejsze miasto turystyczne w Polsce. Źródło: 12 S. Dolnicar, K. Grabler, Applying City Perceptiron Analysis (CPA) for Destination Positioning Decisions, Journal of Travel & Tourism Marketing 2004, 16(2/3), s T. Bednarz, Budowanie strategii konkurencyjności w turystyce na przykładzie regionu Kołobrzegu (w:) Marketing terytorialny..., s T. Markowski, Stymulowanie i regulowanie konkurencyjności regionów w świetle procesów globalizacji gospodarki, Samorząd Terytorialny 2000, nr 3.

16 14 ROZDZIAŁ 1 Miesięcznik Forbes opublikował w 2007 roku ranking miast najatrakcyjniejszych dla biznesu oraz miast najatrakcyjniejszych dla kapitału zagranicznego. Badaniem objęto miasta w całej Polsce. O wynikach rankingu decydowała liczba nowo rejestrowanych firm w ciągu ostatnich pięciu lat, pomniejszona o liczbę ich upadłości i likwidacji. Dodatkowe punkty przyznawano za obecność w mieście firm nagrodzonych Diamentami Forbesa. Ranking opracowano, dzieląc miasta na trzy grupy: od 300 tys. mieszkańców, od 100 do 300 tys. mieszkańców i do 100 tys. mieszkańców. Poniżej przedstawiono wyniki w kategorii miast od 100 do 300 tys. mieszkańców. Miasta od 100 tys. do 300 tys. mieszkańców Miasta najatrakcyjniejsze dla biznesu Miasto Ludność Nowo założone firmy ( ) Miasta najatrakcyjniejsze dla kapitału zagranicznego Upadłości i likwidacje ( ) Punktacja końcowa Miasto Nowe spółki kapitał zagraniczny ( ) 1 Gdynia Gdynia Bielsko-Biała Bielsko-Biała Częstochowa Opole Gliwice Gliwice Kielce Toruń Białystok Gorzów Wielkopolski Toruń Częstochowa Rzeszów Zielona Góra Opole Tychy Olsztyn Kielce 92 Źródło: Forbes 2007, nr 6 Miasta mogą konkurować między innymi o: wzrost liczby turystów krajowych i zagranicznych, inwestycje dające nowe miejsca pracy i rozwój innych dziedzin, nowych mieszkańców, którzy zapewniają wyższe dochody dla miasta, a także budują potencjał intelektualny, siłę roboczą, popyt wewnętrzny itd., środki finansowe przeznaczone na rozwój miasta, uzyskiwane ze źródeł krajowych, z funduszy Unii Europejskiej i innych organizacji, organizację wydarzeń kulturalnych, naukowych, prestiżowych, imprez sportowych itp.,

17 WPROWADZENIE DO MARKETINGU TERYTORIALNEGO 15 specjalistów z interesujących jednostkę dziedzinach, lokalizację instytucji oraz organizacji rządowych i pozarządowych, krajowych i międzynarodowych. Rywalizacja miast o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury Miasta europejskie corocznie konkurują o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Projekt Europejskich Miast Kultury zrodził się w 1985 roku z inicjatywy Meliny Mercouri, greckiej minister kultury. Inicjatywa miała jednoczyć narody Europy, odwołując się do tego, co w europejskiej kulturze jest wspólne, ale też będąc instrumentem promocji specyfiki kulturalnej różnych części Europy. Pierwszym wyróżnionym miastem zostały Ateny. Do 2004 roku Europejskie Stolice Kultury były wybierane jednogłośnie przez państwa członkowskie. Co roku Komisja Europejska przyznawała wybranemu miastu dofinansowanie. Od 2005 roku zmieniona została nazwa programu, miasta stały się Stolicami Kultury i zaczęły obowiązywać nowe zasady wyboru Europejska Stolica Kultury jest wskazywana co roku przez Radę na zalecenie Komisji, uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego i jury, w skład którego wchodzi siedmiu wybitnych przedstawicieli świata kultury. Nowe zasady przyznawania tytułu oparte są na zasadzie rotacji, która zapewnia, że każde państwo członkowskie będzie miało jedno swoje miasto desygnowane na Europejską Stolicę Kultury, zgodnie z przyjętą przez Parlament Europejski chronologiczną listą państw. Od 2007 roku powoływane są dwie stolice. Nadanie miastu tytułu Europejskiej Stolicy Kultury wiąże się z udzieleniem mu pomocy finansowej na organizację prestiżowych imprez kulturalnych w ramach programu, który trwa 12 miesięcy i obejmuje różne dziedziny kultury. Każde miasto kandydujące przygotowuje program wydarzeń kulturalnych, ukazujących specyfikę i ilustrujących dziedzictwo historyczne i kulturowe miasta, również w odniesieniu do dziedzictwa kulturowego całej Europy. Od momentu zainicjowania idei Europejskiej Stolicy Kultury jej powodzenie i prestiż stale wzrastają. Miasta starają się wykorzystać tę okazję i związane z nią fundusze na rozwinięcie swojej oferty kulturalnej tak, by mogły przyciągnąć międzynarodową publiczność. Do tej pory z polskich miast tym tytułem został wyróżniony Kraków w roku Do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2016 swoją kandydaturę zgłosiły: Gdańsk, Lublin, Łódź, Poznań, Warszawa, Szczecin i Toruń. Logotypy promujące poszczególne miasta kandydujące zostały zamieszczone w kolorowej wkładce ilustracja 1. Źródło: Ze wzrostem natężenia poziomu rywalizacji między miastami wiąże się zjawisko globalizacji. Jej konsekwencją jest prawidłowość, iż inwestycje w coraz mniejszym stopniu zależne są od warunków naturalnych i zasobów jednostek terytorialnych15. Globalizacja ułatwia bowiem i przyspiesza przepływ kapitału, ludzi, dóbr, usług i technologii. Jednocześnie, co zauważa P. Hetzel, globalizacja wymaga, aby przeciwwagą dla tych zjawisk były działania podejmowa15 E. Zeman-Miszewska, Marketing terytorialny (w:) Marketing przełom wieków. Paradygmaty zastosowania, Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Wrocław 2000, s. 256.

18 16 ROZDZIAŁ 1 ne na poziomie lokalnym16. W konsekwencji zaznacza się wzrost świadomości społeczeństwa związanej przynależnością do odrębnych wspólnot lokalnych, regionalnych, narodowych i etnicznych17, co ma swój wyraz chociażby w chęci konsumpcji tradycyjnych, lokalnych produktów żywnościowych. Potencjał produktów lokalnych i regionalnych Prawie 60% respondentów z krajów o rozwijających się rynkach chętniej kupiłoby produkt marki lokalnej niż marki międzynarodowej, jeśli cena obu produktów byłaby taka sama. Źródło K. Matłoka, O serca konsumentów, , Na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Interaktywny Instytut Badań Rynkowych przeprowadził w dniach od 30 sierpnia do 17 września 2007 roku badanie rozpoznawalności marki Lubelskie. Badanie miało charakter pre-testu. Zrealizowane zostało metodą CAWI (ankieta internetowa). Objęto nim grupę 664 osób w wieku lat, mieszkających na terenie województwa lubelskiego. W pytaniu o preferencje konsumentów dotyczących produktu lub usługi, 39,6% respondentów udzieliło odpowiedzi, że najchętniej wybrałoby przy zakupie markę regionalną, kolejne 31,3% określiło, że markę regionalną wybraliby raczej chętnie. Na pytanie: Czy znak marki «Lubelskie» zachęciłby Cię do zakupu towaru lub usługi?, odpowiedzi brzmiały: zdecydowanie tak 22,4%, raczej tak 42,9%, raczej nie 11,3%, zdecydowanie nie 1,7%, trudno powiedzieć 21,7%. Zdaniem respondentów informacja, że produkt lub usługa pochodzi z województwa lubelskiego, świadczy o tym, że firma (trzy główne wskazania): zatrudnia pracowników z województwa lubelskiego 73,9% oferuje sprawdzone produkty lub usługi 58,4% jest zaangażowana w lokalne sprawy województwa 52,7% Źródło: Marka Lubelskie rozpoznawalna i dobrze oceniana, news.pl/message. php?art=13211, data pobrania: 31 października W ramach drugiej grupy przyczyn powstania dyscypliny marketingu terytorialnego, w ujęciu koncepcyjnym, jest on konsekwencją rozszerzania i pogłębiania filozofii marketingowej na nowe dziedziny. Jak już wspomniano, proces ten jest rezultatem zdefiniowania marketingu w kontekście wymiany produktów różnego typu18. W ten sposób stosunkowo nowymi podmiotami, w których stosuje się marketing są organizacje polityczne, instytucje niedochodowe czy instytucje publiczne P. Hetzel, Dlaczego marketing terytorialny ma obecnie tak duże znaczenie? (w:) Marketing terytorialny..., s A. Szromnik, Marketing terytorialny koncepcja ogólna i doświadczenia praktyczne (w:) Marketing terytorialny, red. T. Markowski, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, Warszawa 2002, s Po raz pierwszy aspekt ten przedstawili Ph. Kotler i S. Levy, Broadening the Concept of Marketing, Journal of Marketing, January Przez pojęcie instytucji publicznej należy rozumieć organizację niekomercyjną tworzoną w wyniku inicjatywy administracji państwowej lub jednostek samorządu

19 WPROWADZENIE DO MARKETINGU TERYTORIALNEGO 17 Marketing terytorialny wykształcił się między innymi jako efekt adaptacji koncepcji zarządzania wypracowanych w sektorze prywatnym do sektora publicznego. Jeżeli bowiem miasto potraktujemy jako swego rodzaju produkt, to jako przedmiot popytu i podaży może być ono poddane grze marketingowej20. Według T. Markowskiego, jeśli przyjmie się założenie, że istnieje konkurencja między miastami, będzie to oznaczać, że istnieje także rynek, na którym przedkładana jest oferta miast21. Równocześnie w koncepcji marketingu terytorialnego, niejednokrotnie w dużym uproszczeniu, zakłada się, że każda jednostka terytorialna, w tym także miasto, funkcjonuje w sposób zbliżony do przedsiębiorstwa22. Według T. Domańskiego każda organizacja nastawiona lub nie nastawiona na zysk musi szukać nowych sposobów podnoszenia efektywności swych działań. Najprostszym jest redukowanie dysonansu, jaki istnieje pomiędzy oczekiwaniami i potrzebami danej społeczności, a sposobem zaspokojenia tych potrzeb poprzez proponowaną im ofertę 23. Podobnie jak w przedsiębiorstwie, w mieście wytwarzane są określone produkty i usługi, które mają zaspokoić potrzeby konsumentów na rynku lokalnym (np. mieszkańców) i na rynkach zewnętrznych (np. turystów). Uczestnicy rynku lokalnego (wewnętrznego) są jednocześnie często traktowani jako odpowiednik zespołu pracowników w przedsiębiorstwie. Ich działania bowiem w wielu sferach wpływają na osiągane w mieście cele, definiują poziom życia w mieście i wpływają na poziom satysfakcji wszystkich podmiotów uczestniczących w wymianie. Ponadto miasto podobnie jak przedsiębiorstwo funkcjonuje w warunkach konkurencji innych ośrodków, zabiegając o inwestorów i napływ kapitału terytorialnego, zależną od organów założycielskich, prowadzącą działalność o charakterze publicznym, tj. dostępnym dla każdego obywatela. Takimi jednostkami są też jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty, województwa) definiowane jako wspólnoty samorządowe, zlokalizowane na określonym terytorium, które wykonują zadania publiczne o znaczeniu lokalnym w zakresie: ładu przestrzennego, gospodarki terenami, ochrony środowiska, zarządu dróg i organizacji ruchu, infrastruktury, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, kultury, oświaty, transportu zbiorowego (M. Krzyżanowska, Marketing usług organizacji niekomercyjnych, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego, Warszawa 2000, s. 12, 14). 20 L. Berg, L.H. van der Klaassen, J. van der Meer, Strategische City marketing, Scoonhoven, Academic Service, T. Markowski, Zarządzanie rozwojem miast, PWN, Warszawa 1999, s S. Rainisto, Success Factors of Place Marketing: a Study of Place Marketing Practices in Northern Europe And The United States, Doctoral Dissertations 2003/2004, Helsinki University of Technology, Finland. 23 T. Domański, Marketing terytorialny wybrane aspekty praktyczne (w:) Marketing terytorialny..., s. 20.

20 18 ROZDZIAŁ 1 oraz poszukując nowych rynków zbytu dla wytworzonych dóbr24. Wiele zatem zagadnień, rozwiązań, strategii, metod czy technik z zakresu marketingu przedsiębiorstw można, po pewnych modyfikacjach, przenieść na obszar zarządzania miastem. Wiele podobieństw między miastem a przedsiębiorstwem można znaleźć szczególnie w korporacjach. W obu przypadkach mamy bowiem do czynienia ze zróżnicowaną grupą udziałowców i interesariuszy, ze złożoną tożsamością oraz z wysokim poziomem kompleksowości i niematerialności. Poza tym, zarówno korporacje, jak i miasta muszą być społecznie odpowiedzialne. Marketing społeczny jest szczególną sferą, z której zasad, mechanizmów i doświadczeń czerpie marketing terytorialny. W marketingu społecznym (spopularyzowanym w latach 70. ubiegłego wieku), reguły marketingu stosuje się do wymiany niekomercyjnych przedmiotów transakcji z nietradycyjnymi grupami odbiorców. W myśl jego koncepcji zadanie organizacji polega na określaniu potrzeb, wymagań i interesów rynków docelowych oraz dostarczeniu pożądanego zadowolenia w sposób bardziej efektywny i wydajny niż konkurenci, przy jednoczesnym zachowaniu lub podniesieniu dobrobytu konsumenta i społeczeństwa25. Stąd pojęcie zysku obejmuje swym zakresem wiele niebezpośrednich i trudno mierzalnych korzyści społecznych, a przy określaniu polityki marketingowej należy wziąć pod uwagę: zysk przedsiębiorstwa, zaspokojenie wymagań konsumenta oraz interes publiczny26. To właśnie troska o szeroko pojęte dobro publiczne i dążenie do osiągania jego maksymalnego poziomu spowodowały w dalszym etapie zainteresowanie marketingiem w instytucjach publicznych, w tym w jednostkach administracji publicznej, a następnie w różnego typu jednostkach samorządowych. Do dziś niejednokrotnie i niewłaściwie marketing terytorialny jest rozumiany jako zestaw działań mających na celu jak najlepsze świadczenie usług komunalnych przez administrację na rzecz mieszkańców (np. w kontekście poziomu obsługi interesantów w urzędach administracji publicznej). Jednostki samorządu terytorialnego jako instytucje publiczne funkcjonują w specyficznych warunkach. Ich celem nadrzędnym jest bowiem służenie ludziom w procesie zaspokajania ważnych społecznie potrzeb27, stąd cele szczegółowe muszą być formułowane w kategoriach społeczno-ekonomicz24 T. Markowski, Zarządzanie rozwojem miast..., s. 212, za: Z. Frankowski, Marketing w zarządzaniu gminą, Człowiek i Środowisko 1996, nr P. Kotler, Marketing analiza, planowanie, wdrażanie i kontrola, Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s J.R. Gold, S.V. Ward, Place Promotion..., s L. Garbarski, I. Rutkowski, W. Wrzosek, Marketing punkt zwrotny nowoczesnej firmy, PWE, Warszawa 2001, s. 663.

SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Wprowadzenie do marketingu terytorialnego... 9 1.1. Koncepcja marketingu terytorialnego... 9 1.2. Miasto jako produkt... 20 Rozdział 2. Wizerunek a tożsamość miasta...

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Miasto jako produkt. Wojciech Jarczewski INSTYTUT ROZWOJU MIAST

Miasto jako produkt. Wojciech Jarczewski INSTYTUT ROZWOJU MIAST Miasto jako produkt Wojciech Jarczewski Trzy generacje marketingu terytorialnego 1. Promocja miejsca (place promotion) 2. SprzedaŜ miejsca (selling places) 3. Marketing strategiczny trzecia generacja marketingu

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011 ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI Jawor, 17 września 2011 Marka jako pojęcie nazwa pojęcie znak symbol rysunek Kombinacja cech materialnych (funkcjonalnych) i niematerialnych, generowanych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA Autor: red. Piotr Jeżowski, Wstęp Jedną z najważniejszych kwestii współczesności jest zagrożenie środowiska przyrodniczego i

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

MARKETING TERYTORIALNY

MARKETING TERYTORIALNY MARKETING TERYTORIALNY PROJEKT PROGRAMU STRATEGICZNEGO Posiedzenie Komisji ds. Budowy Marki Małopolski oraz Organizacji Imprez Sportowych o Zasięgu Międzynarodowym SWM 16 kwietnia 2013 r. Program strategiczny

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 SPECJALNOŚĆ: TURYSTYKA 1. Przedstaw problemy z zagospodarowaniem turystycznym i rekreacyjnym obszarów chronionych przedstaw turystykę

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Klaster szansą dla

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i istota marki

Pojęcie i istota marki Pojęcie i istota marki Marka to nazwa, symbol (znak graficzny) lub ich kombinacja stworzona w celu identyfikacji dóbr i usług sprzedawcy i wyróżnienia ich spośród produktów konkurencyjnych Znaczenie marki

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Do niedawna uwaga przedsiębiorców (funkcjonujących na rynkach zagranicznych lub zamierzających na nie wejść) skupiała się głównie na czynnikach

Bardziej szczegółowo

Forum Polityki Gospodarczej

Forum Polityki Gospodarczej Forum Polityki Gospodarczej Pozytywny wizerunek Śląska jako kluczowy element promocji gospodarczej regionu* Tadeusz Adamski Wydział Polityki Gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego Katowice, 11 października

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie miast wojewódzkich. Grudzień 2013. Postrzeganie miast wojewódzkich. TNS grudzień 2013 K.077/13

Postrzeganie miast wojewódzkich. Grudzień 2013. Postrzeganie miast wojewódzkich. TNS grudzień 2013 K.077/13 Grudzień 01 TNS grudzień 01 K.077/1 Informacja o badaniu Które marki miast wojewódzkich są najmocniejsze a które najsłabsze? Badanie TNS Polska pokazuje, jak Polacy postrzegają miasta wojewódzkie pod kątem

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Etap 1: Analiza aktualnego i oczekiwanego stanu marki Analiza i diagnoza czynników strategicznych miasta Rzeszowa w oparciu o Strategię Marki Rzeszów na lata 2009

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

Założenia do strategii promocji turystycznej miasta Częstochowa. Częstochowa, 6 czerwca 2008 r.

Założenia do strategii promocji turystycznej miasta Częstochowa. Częstochowa, 6 czerwca 2008 r. Założenia do strategii promocji turystycznej miasta Częstochowa Częstochowa, 6 czerwca 2008 r. Kim jesteśmy? Pierwszą w Polsce agencją wyspecjalizowaną w marketingu miejsc, miast i regionów (m.in. marki:

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne Podstawy decyzji marketingowych Marketing - studia zaoczne 1 Określenie biznesu Revlon PKP Telewizja Polska SA PWN W kategoriach produktu produkujemy kosmetyki prowadzimy linie kolejowe produkujemy i emitujemy

Bardziej szczegółowo

PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość życia, usługi publiczne, komunikacja z mieszkańcami

PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość życia, usługi publiczne, komunikacja z mieszkańcami Jak skutecznie wykorzystać system zarządzania JST do poprawy jakości życia mieszkańców? Konferencja zamykająca realizację innowacyjnego projektu partnerskiego MJUP PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA MARKI STADIONU NARODOWEGO W WARSZAWIE MIEJSCE MA ZNACZENIE

STRATEGIA MARKI STADIONU NARODOWEGO W WARSZAWIE MIEJSCE MA ZNACZENIE STRATEGIA MARKI STADIONU NARODOWEGO W WARSZAWIE MIEJSCE MA ZNACZENIE Strategia marki Stadionu Narodowego w Warszawie ( dalej jako Strategia ) jest jednym z kluczowych elementów dla krótko i długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Turystyka w gospodarce regionalnej. Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30 Ćwiczenia: 15. niestacjonarne: Wykłady: 18 Ćwiczenia: 9

Turystyka w gospodarce regionalnej. Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30 Ćwiczenia: 15. niestacjonarne: Wykłady: 18 Ćwiczenia: 9 Karta przedmiotu Wydział: Wydział Finansów Kierunek: Gospodarka przestrzenna I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Turystyka w gospodarce regionalnej Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia przedmiotu

Bardziej szczegółowo

1. Ogólna charakterystyka prowadzonych studiów

1. Ogólna charakterystyka prowadzonych studiów 1. Ogólna charakterystyka prowadzonych studiów 1.1. Nazwa kierunku studiów GOSPODARKA PRZESTRZENNA 1.2. Poziom kształcenia Studia II stopnia 1.3. Profil kształcenia Ogólnoakademicki 1.4. Forma studiów

Bardziej szczegółowo

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Produkt turystyczny jego zdefiniowanie możliwe jest tylko w ujęciu popytowym jest odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13

Spis treści WSTĘP... 13 WSTĘP... 13 Rozdział I MODEL ZRÓWNOWAŻONEGO BIZNESU PRZEDSIĘBIORSTWA A KREACJA WARTOŚCI... 15 (Adam Jabłoński) Wstęp... 15 1. Konkurencyjność przedsiębiorstwa a model zrównoważonego biznesu... 16 2. Ciągłość

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA ZAKRES DZIAŁALNOŚCI PMG CONSULTING PMG CONSULTING PMG CONSULTING PROJEKTY PROJEKTY POMOCOWE POMOCOWE UNII UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ZARZĄDZANIA MARKETINGOWE MARKETINGOWE

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

dr hab. Iwona Foryś Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytet Szczeciński WYZWANIA

dr hab. Iwona Foryś Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytet Szczeciński WYZWANIA WYZWANIA DLA POLSKIEGO POŚREDNIKA I ZARZĄDCY NIERUCHOMOŚCI W DOBIE GLOBALIZACJI I PRZEMIAN GOSPODARCZYCH Warszawa, 19 marzec 2012 1 Przesłanki wyboru tematu: Rynek nieruchomości jest rynkiem lokalnym ale

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp Podręcznik oddawany do rąk Czytelników jest rezultatem wyników badań Zespołu Katedry Samorządu Terytorialnego i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

Raport z badania reputacji marki

Raport z badania reputacji marki Raport z badania reputacji marki dla Fundacja na rzecz reputacji marki Premium Brand ul. Asfaltowa 4/4 02-527 Warszawa tel.: 22 392 06 20 tel. kom.: +48 720 913 135 e-mail: biuro@premiumbrand.com.pl www.premiumbrand.com.pl

Bardziej szczegółowo

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r.

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Wydział Rozwoju Kadr Regionu Plan prezentacji Typy projektów. Uprawnieni wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy ZAGADNIENIA Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH 1. Podstawowe typy i rodzaje przedsiębiorstw turystycznych w Polsce. Zakres ich funkcjonowania. Struktury organizacyjne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1 / Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACJI SŁUŻBY CYWILNEJ

PLAN KOMUNIKACJI SŁUŻBY CYWILNEJ PLAN KOMUNIKACJI SŁUŻBY CYWILNEJ Cel: Zapewnienie obywatelom najwyższej jakości informacji na temat usług publicznych rozbudowa portalu obywatel.gov.pl Informacja dla Obywatela 222 500 115 rekomendacje

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Zajęcia 1 Wprowadzenie do badań marketingowych

Badania Marketingowe. Zajęcia 1 Wprowadzenie do badań marketingowych Badania Marketingowe Zajęcia 1 Wprowadzenie do badań marketingowych Definicje badań marketingowych Badanie marketingowe to systematyczne i obiektywne identyfikowanie, gromadzenie, analizowanie i prezentowanie

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu Partnerstwo w realizacji projektów szansą rozwoju sektora MSP Projekt realizowany jest

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Szczecin 20 grudnia 2011 r. Bożena Wołowczyk Plan prezentacji 1. Idea europejskich szlaków

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA MARKETINGU

KONCEPCJA MARKETINGU KONCEPCJA MARKETINGU Marketing to: Uświadamianie klientom, że potrzebują pewnych rzeczy Zyskowne zaspokajanie potrzeb Sprzedawanie rzeczy niepotrzebnych Uświadamianie potencjalnym klientom sensu podejmowanych

Bardziej szczegółowo

Spotkanie B2B Polskie firmy w Unii Europejskiej Szanse, moŝliwości i wyzwania MenadŜer XXI wieku Inauguracja II tury projektu 07. 06.

Spotkanie B2B Polskie firmy w Unii Europejskiej Szanse, moŝliwości i wyzwania MenadŜer XXI wieku Inauguracja II tury projektu 07. 06. II TURA PROJEKTU Spotkanie B2B Polskie firmy w Unii Europejskiej Szanse, moŝliwości i wyzwania MenadŜer XXI wieku Inauguracja II tury projektu 07. 06. 2006 9.15 9.30 Rozpoczęcie Konferencji MenadŜerowie

Bardziej szczegółowo

Organizacyjny aspekt projektu

Organizacyjny aspekt projektu Organizacyjny aspekt projektu Zarządzanie funkcjonalne Zarządzanie między funkcjonalne Osiąganie celów poprzez kierowanie bieżącymi działaniami Odpowiedzialność spoczywa na kierownikach funkcyjnych Efektywność

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne Ekonomia menedżerska Katedra Ekonomii i Zarządzania Prof. dr hab. Oleksandr Oksanych.

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne Ekonomia menedżerska Katedra Ekonomii i Zarządzania Prof. dr hab. Oleksandr Oksanych. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-690 Nazwa modułu Marketing Międzynarodowy Nazwa modułu w języku angielskim International Marketing Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy.

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. VI konferencja Krakowska, Kraków 17-18.06.2013 r. Dlaczego trzeba szukać nowej nazwy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27 CZĘŚĆ I Spis treści Zarządzanie zasobami ludzkimi w dobie kryzysu Rozdział 1 STYMULOWANIE I ZARZĄDZANIE WITALNYM POTENCJAŁEM ZASOBÓW LUDZKICH W ORGANIZACJI Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17 1. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów

Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów Przemysły kreatywne stają cię coraz ważniejsze dla kształtowania rozwoju gospodarczego regionów i miast. Trudności definicyjne Działalność, która wywodzi

Bardziej szczegółowo

Projekt systemowy PARP Partnerstwo publiczno-prywatne

Projekt systemowy PARP Partnerstwo publiczno-prywatne 2012 Projekt systemowy PARP Partnerstwo publiczno-prywatne KONFERENCJA INAUGURACYJNA Warszawa, 2 marca 2012 r. Projekt systemowy PARP Partnerstwo Publiczno-prywatne Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

group Brief Marketingowy

group Brief Marketingowy 2 1. Sytuacja 1.1 Wyzwanie 1.1.1. Na czym polega wyzwanie dla marki/oferty Firmy w Polsce? 1.1.2. Z czego wynika? wg Firmy 1.1.3. Na jakiej podstawie zostało zdefiniowane? badania; doświadczenie; wyniki

Bardziej szczegółowo

Marketing nowych technologii

Marketing nowych technologii Marketing nowych technologii dr Bartłomiej Kurzyk dr Bartłomiej Kurzyk Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania e-mail: kurzyk@kurzyk.pl WWW: www.kurzyk.pl 1 Cele Będziecie czuć i rozumieć rolę marketingu

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ?

STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ? STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ? PRZYJDŹ NA SPECJALIZACJĘ SOCJOLOGIA GOSPODARKI I INTERNETU CZEGO WAS NAUCZYMY? CZYM JEST SOCJOLOGIA GOSPODARKI Stanowi działsocjologii wykorzystujący pojęcia, teorie i metody socjologii

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wytyczne z Programu Promocji Czechowic-Dziedzic w Euroregionie Beskidy na lata 2012 2017

Wytyczne z Programu Promocji Czechowic-Dziedzic w Euroregionie Beskidy na lata 2012 2017 Załącznik nr 2 do regulaminu konkursu na opracowanie znaku graficznego logo Czechowic-Dziedzic Wytyczne z Programu Promocji Czechowic-Dziedzic w Euroregionie Beskidy na lata 2012 2017 Celem działań wizerunkowych

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA FUNDACJA ROZWOJU ŚRODOWISK LOKALNYCH PODPORA WYNIKI BADANIA AKTYWNOŚC SPOŁECZNA SENIOREK W POWIECIE DĄBROWSKIM SMYKÓW 2014 Co sądzić o seniorach, a szczególnie kobietach? Jakie jest ich społeczne zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

Tegoroczna edycja badań przeprowadzana była na przełomie marca i kwietnia 2015.

Tegoroczna edycja badań przeprowadzana była na przełomie marca i kwietnia 2015. KONSUMENCKI LIDER JAKOŚCI 2015 to ogólnopolski, promocyjny program konsumencki, prowadzony przez Redakcję Strefy Gospodarki ogólnopolskiego, niezależnego dodatku dystrybuowanego wraz z Dziennikiem Gazetą

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU PODSTAWOWE POJĘCIA (1) KLIENT osoba fizyczna lub instytucja występująca w charakterze partnera sprzedawcy w transakcjach kupna-sprzedaży; termin ten może być utożsamiany z

Bardziej szczegółowo

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 Spis treści Wstęp... 7 1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 1.1. Interdyscyplinarność badań naukowych organizacji pozarządowych... 11 1.2. Cechy i funkcje organizacji pozarządowych...

Bardziej szczegółowo

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW Autorzy mgr Natalia Sławińska mgr inż. Jarosław Świdyński Doktoranci Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie.

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) obowiązuje od 01.10.2015 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iv semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz Czynniki sukcesu w e-biznesie dr Mirosław Moroz Plan wystąpienia Sukces niejedno ma imię Czynniki sukcesu w e-biznesie ujęcie modelowe Składowe modelu Podsumowanie Sukces niejedno ma imię Tym, co wiąże

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r.

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r. RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Grudzień 2013 r. 1 1. Podstawy prawne Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo