720 lat Nowego Sącza. Dzieła mego nie zmarnowaliście Rozmowa z królem Wacławem II. Książęcy rekonesans nad Dunajcem.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "720 lat Nowego Sącza. Dzieła mego nie zmarnowaliście Rozmowa z królem Wacławem II. Książęcy rekonesans nad Dunajcem."

Transkrypt

1 720 lat Nowego Sącza Gazeta bezpłatna Nakład: NR 303, VII ROK ISSN LISTOPADA 2012 Wydanie specjalne Wielmożne Białogłowy, Mości Panowie! Cni Sądeczanie! Gniezno, 989 r. (Agencja Nova Sandecensis 8 Novembris Anno Domini 2012 Umyśliliśmy ponadsiemiowiekową historyę naszego Królewskiego Grodu wpisać w łamy ekstraordynaryjnego wydania tygodnika Miasto. Stądże fakta historyczne z wiarygodnych źródeł ujmujemy w kształt lubo fikcyjnych, aboś prawdziwych doniesień i relacji prasowych, a do grona redaktorów poprosiliśmy m.in. królewskich skrybów i kronikarzy w habitach. Tak chyba wyglądałyby relacje sądeckich korespondentów, gdyby byli świadkami przedstawionych tu wydarzeń. Przeto w dniu urodzin Nowego Sącza biorąc tąż gazetę do ręki niechże ożyje eksperiencja Białogłów i Waszmościów, niech uładzą się pogmatwane dziś głowy. Jako snadniej tuszymy niech na nowe czasy ni sił ni ochoty dla pomyślności miasta Wam nie braknie. Rajcy magistraccy pierwej niech zaniechają próżnych dysput i swarów, juże żwawiej i sposobniej ruszą do roboty pro publico bono. Zacnych mieszczan sądeckich zapraszamy w imieniu Zwierzchności grodzkiej do wspólnej modlitwy o pomyślność dla miasta, która odbędzie się w Bazylice Mniejszej 8 listopada, o godz. 15. Niech ukochany Sącz z serca Wam zawżdy miły będzie, niech nie braknie trunków na czas jubileuszowej biesiady. Z takąż nadzieją życzymy Wam przyjemnej lektury. Zagrajcież jubileuszowe gędźble! Tedy, bywajcie! Redakcyja Książęcy rekonesans nad Dunajcem Goplania) Z podboju Małopolski powrócił książe Mieszko i jego wojowie. Jeden z uczestników wyprawy wojennej opowiadał nam o wielkim miasteczku Naszacowice, jednym z najważniejszych ośrodków plemienia Wiślan, jakie Piastowicz zdobył nad brzegiem dzikiej rzeki Dunajec. Gród ów stał na wzgórzu od VIII w., miał kształt trójkąta o podstawie 500 m i wysokości 200 Dzieła mego nie zmarnowaliście Rozmowa z królem Wacławem II Wasza Wysokość, czy Nowy Sącz powstał na złość Staremu Sączowi? Nic podobnego. Czy wyobrażacie sobie, że król chociaż jest młody (21 lat), przy tak poważnych decyzjach kieruje się osobistymi uprzedzeniami?! Sprawa była konsultowana jeszcze z księżną Kingą i wójtem starosądeckim. Zachęcał mnie do tego również biskup krakowski Paweł z Przemankowa. Kazałem tedy miasto lokować na terenie istniejącej już wcześniej wsi Kamienica, w miejscu korzystnym ze względów strategiczno obronnych, u ujścia wpadającej do Dunajca rzeki również o nazwie Kamienica. Krzyżowały się tu drogi lądowe z Gdańska i Krakowa na Węgry, z zachodu od Czech do Przemyśla i na Ruś. I w tej wsi Kamienica powstał tym samym konkurencyjny dla Sącza (Starego) ośrodek miejski Nie przeczę. Nawet panny klaryski myślały o przeprowadzce. Nie kryję też, że wzbudzili moje zaufanie zasadźcy miasta Nowego Sącza wójt Bertold oraz Arnold z braćmi, synowie wójta starosądeckiego. Czy Wasza Wysokość był w Nowym Sączu? Nie. Do dziś mam wyrzuty, że nie byłem dla Sącza dobrym ojcem, lecz przypomnę, że nowe miasto wyposażyłem godziwie: w 172 łany gruntu, w tym 72 były już wykarczowane i oddane pod użytkowanie rolnicze. Z dochodów korzystać miały: król jako właściciel miasta, wójtowie i gmina. Dałem też miastu prawo bicia własnej monety, uprawnienia targowe i komorę celną. Zapewniłem wolny m (pow. 10 ha), a obwałowany był konstrukcją drewniano ziemną. Podobne grody zauważono także w Podegrodziu, Chełmcu, Marcinkowicach i Kurowie. Dogodne miejsce na potężny gród strzegący południowych rubieży państwa książę Mieszko wypatrzył u zbiegu rzeczonego Dunajca i rzeczki zwanej przez tubylcze plemię Kamienicą. Skryba Świętopełk Konkurs na herb Nowy Sącz, 1300 r. Kancelaria kasztelani Nowego Sącza ogłosiła konkurs na herb miasta. Warunki konkursu: 1. Herb ma być wykonany na stemplu menniczym. 2. Herb winien nawiązywać do tradycji chrześcijańskiej i uwzględniać osoby wpisane do Biblioteki Santcorum. 3. Dzieło laureata przejdzie do historii. (Biuro Prasowe Kasztelanii Sądeckiej) dokończenie na str. 2 dokończenie na str. 2 1 grosz praski Roma locuta, causa finita Sanctus Sviradus Rzym 1083 (Sanctum Officium) Papież Jerzy VII kanonizował pustelnika eremitę Świerada, zwanego Zvoradusem, Sobieradem lub Jędrzejem Żórawkiem. Coraz głośniej o tym, że Świerad zostanie obwołany patronem Polaków, Madziarów i Słowaków. Relikwie świętego są przechowywane w monasterze w Nitrze. Mówi biskup węgierski Pecs Maurus: Świerad był pochodzenia wieśniaczego (z Zakliczyna lub Słowacji), a habit przywdział na górze Zbor koło Nitry, w klasztorze św. Hipolita, gdzie przybrał imię zakonne Andrzej. Zasłynął praktykowanym umartwianiem. Zmarł między 1030 a 1034 r., szybko otoczony czcią. I oto teraz właściciel zameczku Tropsztyn Gerard herbu Ośmioróg wraz z synem Dobrosławem wybudował w miejscu Świeradowej pustelni niewielki kościół i założył parafię Tropie. Świątynia, w stylu romańska, z grubymi ścianami, jest podobna do kościoła św. Wojciecha stojącego na krakowskim rynku. Droga do pustelni świątobliwego męża

2 2 Czwartek, 8 listopada AD 2012 Dzieła mego nie zmarnowaliście dokończenie ze str. 1 Wacław II Codex Manesse Wenzel II. von Böhmen przejazd przez księstwa krakowskie i sandomierskie oraz zwolniłem sądeczan od cła na drogach prowadzących z Węgier. A w Polsce, choć uważali mnie za uzurpatora, uporządkowałem władzę publiczną, wprowadziłem starostów jako namiestników królewskich, upowszechniłem twardą walutę grosza czeskiego na miejsce czarnego srebra i wszelkich lichych denarów. Jak ocenia Wasza Wysokość swoje miasto po ponad siedmiu wiekach? Dzieła mego nie zmarnowaliście, talenty wciąż mnożycie. Jestem rad, że potraficie łączyć wielowiekową tradycję z wymaganiami nowych czasów. Widzę z niebios, że miasto ma swój klimat, który sprzyja ludziom utalentowanym, że kwitnie tu zawsze mi bliska kultura, że nie brakuje wam pomysłów na rozwój. A najważniejsze, że Nowy Sącz jest miastem młodzieży, w tym niezwykłej urody dziewcząt, wiem, co mówię, bom miał moc nałożnic. Z pierwszą żoną Gucią Habsburżanką miałem dziesięcioro dzieci, a mój kronikarz Ottokar Styryjski dodał do tego kilkadziesiąt z innych związków. Konkurs na herb dokończenie ze str. 1 Od redakcji: Nieoficjalnie dowiedzieliśmy się, że wpłynął już projekt herbu z wizerunkiem św. Małgorzaty, ściętej w Antiochii ok. 275 r. n.e., w czasach rzymskich prześladowanej za wiarę, związanej z legendą o ujarzmieniu smoka szatana. Męczenniczki, której kult rozpowszechnił się w średniowieczu. Autorem tego projektu jest Józef z Pogwizdowa, twórca zamieszkaly obecnie w Roztoce rycerskiej nad Popradem. Księżna Ksieni nie żyje Stary Sącz (obsł. wł.). 24 lipca 1292 r. zasnęła w Panu, otoczona aureolą świętości ksieni klasztoru Panien Klarysek Kinga: córka Beli IV, króla węgierskiego z dynastii Arpadów, wdowa po księciu Bolesławie Piastowiczu Matka, Pani i Władczyni Ziemi Sądeckiej. Osierocona Sądecczyzna gorzko opłakuje stratę depozytariuszki heroicznych cnót, która sprawowanie władzy łączyła z pokorą, a przynależne Jej bogactwo z prostotą św. Franciszka z Asyżu. Jej życie i działalność to przede wszystkim służba Bogu i bliźnim, ale także i państwu, starania o rozwój handlu i sprawną administrację, zabiegi dla wprowadzania ładu i sprawiedliwości na ofiarowanej jej przez księcia Bolesława Sądecczyźnie. Nazajutrz po śmierci Ś.P. Ksieni lud sądecki dostrzegł znaki na niebie i ziemi świadczące, że kiedyś Księżna zaliczona zostanie w poczet świętych. Niebawem Jej relikwie będą przeniesione z ziemi do kamiennego grobowca, a skryby spiszą łaski i cuda zdziałane za Jej wstawiennictwem. REKLAMA Dzień z życia likwidatora szkód Liberty Direct Kto odpowiada za wypłatę odszkodowań w firmie ubezpieczeniowej i na czym polega jego praca? Zapytaliśmy o to likwidatora szkód w firmie ubezpieczeniowej Liberty Direct. Godzina 6:00 Zaczynam dzień od... kawy!!! Już od wejścia do biura czytam kilka zgłoszeń szkód, które zarejestrowali nasi konsultanci na infolinii. Pani Anna z Warszawy uszkodziła wczoraj po południu w korku zderzak Opla Corsy. Pan Wojciech z Poznania brał udział w niegroźnej stłuczce na autostradzie. Klientce z Rzeszowa kamień uszkodził przednią szybę Przez następną godzinę analizuję jeszcze kilkanaście zgłoszeń przekazanych mi przez Dział Notyfikacji. Na szczęście to tylko drobne szkody i nic się nikomu nie stało. A kawa? Póki co stygnie Godz Wczytuję się w przekazane mi dokumenty i odtwarzam okoliczności zdarzeń. W przypadku pana Wojciecha brakuje zdjęć uszkodzonych drzwi samochodu. Odnotowuję to i przekazuję sprawę do rzeczoznawcy z prośbą o umówienie się z Klientem. Ma na to maksymalnie 24h. Razem uzupełnią dokumentację. Godz Czas na aktualizację informacji w systemie on-line. Uzupełniam dane dotyczące spraw, którymi się zajmuję. Dzięki temu Klienci mogą przez e-konto obserwować na jakim etapie likwidacji jest ich sprawa. W dokumentacji pani Anny brakuje skanu prawa jazdy zamieszczam więc odpowiednią adnotację w systemie. Dodatkowo piszę maila w tej sprawie, by Klientka mogła jak najszybciej przesłać brakujący materiał. Godz Po przerwie śniadaniowej mam chwilę, by sprawdzić i zaakceptować kilka szkód likwidowanych przez kolegów. System wzajemnego sprawdzania pracy eliminuje potencjalne błędy każdego z nas. Patrzę, czy dokumentacja jest pełna, a wysokość przyznanego odszkodowania prawidłowa. Jak najszybciej zatwierdzam płatności, by Klienci mogli szybko otrzymać pieniądze. Kontaktuję się też z panem Wojciechem, którego zgłoszenie wpłynęło rano, aby po- informować go o procedurze likwidacji szkody. W trakcie rozmowy wyjaśniam, że do szybkiego zakończenia sprawy potrzebujemy dodatkowych informacji i że skontaktuje się z nim rzeczoznawca. Godz Sprawdzam, czy wszystkie zgłoszenia szkód analizowane są możliwie szybko. W jednej sprawie brakuje jeszcze informacji ze strony Policji. Kontaktuję się z Komendą, by dowiedzieć się kiedy będę mógł otrzymać ich protokół i ustalenia w sprawie kradzieży auta, która została zgłoszona kilka dni temu. Otrzymuję zapewnienie, że będzie na dniach. Nie pozostaje mi nic innego niż czekać. Godz W zamkniętych sprawach przygotowuję płatności w systemie i sprawdzam poprawność naliczonych odszkodowań. To najważniejsza część mojej pracy. Wiem jak ważne jest to, żeby szybko naprawić auto. Płatności przekazuję do działu finansów z prośbą o szybkie dokonanie przelewów. Godz. 14 Fajrant! Kilka tematów przekazuję koledze pracującemu na drugą zmianę, w tym sprawę Klientki z Rzeszowa, której szkoda likwidowana jest w ramach szybkiej ścieżki. Dzięki temu otrzyma odszkodowanie w ciągu 2-3 dni.

3 Spacerkiem przez wieki Dan na wzgórzu wawelskim Królewski przywilej Cracoviae 8 Novembris Anno Domini 1292 Komunikat Henryka Gawzona, kanclerza krakowskiego i sandomierskiego. Roku Pańskiego 1291 dnia 8 listopada Wacław, bożej łaski król czeski, książę krakowski i sandomierski, margrabia morawski, obwieszcza wszem wobec i na przyszłość: ( ) żeśmy wiernościom naszym Bertoldowi wójtowi i Arnoldowi z braćmi swymi, synami Tyrmana, tegóż wójtostwa spólnikom, zezwolili na założenie miasta naszego Sącza w miejscu onem, gdzie obecnie leży wieś Kamienica ( ) Dla polepszenia zaś bytu miasta tego, ustanawiamy odbywanie corocznego jarmarku w uroczystość błogosławionej Małgorzaty męczenniczki przez cały tydzień z wszelaką wolnością. Pozwalamy też i sprzyjamy urządzeniu mennicy przez wójtów na pożytek miasta. Dalej obcy mieszkańcy skądkolwiek przez księstwo krakowskie i sandomierskie dążąc na zamieszkanie tegoż miasta, wolny mają mieć przechód, od ceł uwolnienie. ( ) Przydajemy też na pożytek miastu temu: las wokoło, rybołówstwo i łowiectwo w obrębie miedz swych. Rzeczone miasto ma być założone na prawach powszechnych magdeburskich, jakie obecnie w mieście Krakowie obowiązują i dotąd obowiązywały: aby się w wątpliwościach do tegoż prawa odwoływano. Nadajemy zaś pożytki przytoczone wzmiankowanym wójtom: Bertoldowi i Arnoldowi z braćmi jego wszystkimi i ich prawnymi spadkobiercami, z wolnością sprzedaży lub wieczystej darowizny wraz z prawami; niechaj je odbiorą i między siebie według sprawiedliwości równo podzielą. (dla świadectwa tegoż edyktu król kazał specjalny przywilej na piśmie sporządzić i pieczęcią swojej mocy utwierdzić) Powitanie Jadwigi Nowy Sącz, październik 1384 (obsł. wł.) W drodze z Węgier do Krakowa zatrzymała się w Sączu Jadwiga, narzeczona księcia litewskiego Władysława. Witany z wszelkimi honorami orszak królowej przybył na zamek. Na Piastowską Dziedziczkę czekały dary: sokoły, rarogi, psy myśliwskie, rumaki, kobierce, chusty, złocone misy, sto skór sobolich i gronostajowych, futro szyte perłami i złotymi guzikami, ręczniki złotem tkane. Sądeczanie byli oczarowani Jagiellonową oblubienicą. Jeden z miejscowych mistrzów pędzla uwiecznił ten moment wspaniałym obrazem. Szubienicy nie oddamy Stary Sącz, 1351 ( Kurier Starosądecki ) Nowy Sącz staje się coraz większym rywalem jako ośrodek miejski wobec Starego Sącza. Zacietrzewieni w dumie i pysze ojcowie Starego Sącza ani chcą myśleć, a cóż dopiero mówić, o przewadze nowogrodzian. Udowadniają to na przykładzie szubienicy. Gdy pewien osobnik w Sączu Nowym zadźgał drugiego nożem i trzeba było mordercę powiesić, okazało się, że Nowy Sącz nie ma własnej szubienicy, a Stary Sącz właśnie ma. Rajcy nowosądeccy zwrócili się do starosądeckich o wypożyczenie narzędzia hańby, aby na hultaju nożowniku wykonać słuszny wyrok. Wysłano nawet umyślnych po narzędzie sprawiedliwości. Po naradzie starosądeczanie z burmistrzem Jackiem z Lelkowa na czele odpowiedzieli: Odmawiamy wypożyczenia szubienicy, albowiem onąż dla siebie i dla naszych dzieci mamy... Zamek Kazimierza 3 Nowy Sącz, (obsł. wł.) Na wzgórzu w widłach Dunajca i Kamienicy powstał zamek zbudowany przez króla Kazimierza Wielkiego. W tym samym czasie Nowy Sącz został otoczony murami. Zaludnienie sięgnęło 3 tys. osób. O miłościwie panującym królu Kazimierzu lud mówi, że zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną. Sądeczanie na Wawelu 5 października 1356 (obsł. wł.) Rośnie znaczenie Nowego Sącza: reprezentanci naszego grodu weszli do utworzonego przez króla Kazimierza Sądu Sześciu Miast (Kraków, Kazimierz, Olkusz, Wieliczka, Bochnia, Nowy Sącz), mającego być dla mieszczan rządzących się prawem magdeburskim drugą instancją trybunału odwoławczego, to jest sądu najwyższego funkcjonującego na zamku krakowskim. Wcześniej dowodem wzrostu rangi Nowego Sącza było wymienienie go wśród miast gwarantujących pokój z Krzyżakami w Kaliszu (1343).

4 4 Czwartek, 8 listopada 2012 Jagiełło miłuje Nowy Sącz Dysertacyja na Akademii Żałobna wieść z wyprawy tureckiej Zawisza Czarny poległ Kraków, 1411 (Alma Mater) Sądecki żak Juro z Podzamcza przedstawił Ławie Bakałarzy na Akademii Krakowskiej w Collegium Maius pochlebnie przyjętą dysertacyję pt. Jagiełło miłował Nowy Sącz. Przedstawia w niej kilkunastokrotne pobyty króla Władysława w Nowym Sączu. Monarcha gościł w grodzie nad Dunajcem najpierw w lutym 1385 roku uczestnicząc w spotkaniu koronowanych głów. Na zamek sądec- Kronika sportowa Z okazji zjazdu monarchów w Nowym Sączu odbyły się spotkania turniejowe. Pod bramą zamkową na udeptanej ziemi ostro starli się rycerze Stanisław Tęczyński z Biecza i Hieronim z Kieżmarku. Obaj się wzajemnie wyeliminowali, bowiem uderzywszy na siebie gwał- ki przybyli wtedy: królowa polska Jadwiga, książę litewski Witold, król węgierski Zygmunt Luksemburski z żoną Marią (siostrą Jadwigi). Następnie przybył do Sącza w 1400 i Wiosną (od 5 kwietnia) 1410 wspólnie z Witoldem przygotowywał w Nowym Sączu, by z dala od knowań i szpiegów, plan rozprawy z Krzyżakami i neutralizacji prokrzyżackich sympatii Zygmunta Luksemburskiego. townie kopiami strącili się z koni i okuleli. Dziś na balu dworskim, ciąg dalszy turniejowych zmagań na miecze i topory. Giermkowie zaś gości zacnych a utytułowanych sądeckiej warowni dali pokaz waleczności krzyżując wszelką broń białą w honorowych pojedynkach do krwi pierwszej. Medycy mieli moc zajęcia przy poturbowanych. Fundator Norbertanów sandeckich, podług przechowanego portretu Pobyty nad Dunajcem i Kamienicą zaowocowały ufundowaniem klasztoru norbertanów i szpitala św. Ducha, któremu jako uposażenie król Władysław przeznaczył wieś Dąbrówkę oraz 20 grzywien rocznego czynszu z dochodów wielickich soli. Dysertację Jura umieszczono w bibliotece Akademii, a samemu żakowi bakałarze przepowiadają karierę na krakowskim i europejskich dworach. Rożnów, 1428 (inf. wł.) Lotem ptaka dotarła na zamek Rożnów wieść Hiobowa. W wyprawie wojennej Zygmunta Luksemburskiego na Turcję poległ z mieczem w ręku Zawisza Czarny, właściciel Rożnowa. Wybitny rycerz epoki, jeden z najbogatszych w królestwie, starosta spiski i czorsztyński. Jego śmierć wstrząsnęła królem Władysławem. Na zamku w Rożnowie pozostali nieutuleni w żalu: jego żona Barbara oraz czterech synów: Stanisław, Marcin, Zawisza młodszy i Jan zwany Czarnym. Edukacja królewiąt Nowy Sącz 1470 (z kręgów dworskich u tronu pierwszych) Na zamku sądeckim przebywają synowie króla Kazimierza: Władysław, Jan, Kazimierz i Aleksander. Pod okiem najpierw dziejopisa Jana Długosza, a potem włoskiego humanisty i kanclerza królewskiego mnicha Filipa Buonacorsiego, zwanego Kallimachem, zgłębiają tu tajniki nauk wszelakich, z dala od dworskiego i wielkomiejskiego zgiełku Krakowa i jego pokus. Mnich czasem z prętem w ręku wpaja niemiłą uszom dziatwy łacinę i nauki o Bogu, przetykane prawami Kościoła. Opowiada też o wieszczach rzymskich, ziemiach, narodach, o pięknych budowlach, posągach i obrazach, w czem Długosz nie mógł mu sprostać. Ponoć czyta też swoje własne odważne erotyki O piersiach i wróbelku Hani. Długosz był nauczycielem przyszłych królów katolickich, a Kallimach był guwernerem z zagranicy przybyłym, któren dawał królewiętom wychowania więcej światowego. Złe języki plotkują o romansie włoskiego mnicha z sądecką szynkarką Anną.

5 Spacerkiem przez wieki 5 Mamy kolegiatę! Nowy Sącz, 1448 r. (Currenda Cracoviensis). Biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki ufundował w Nowym Sączu kolegiatę i kapitułę, którą tworzy ośmiu prałatów i tylu samo wikariuszy. Sądecki rektor Kraków, 1472 r. (Alma Mater) Ks. prof. Jan z Dąbrówki, pierwszy dziekan kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, utworzonej w 1448 przez bpa Zbigniewa Oleśnickiego, doktor prawa kanonicznego i teologii, wybitny uczony, wykładowca retoryki, filozofii i teologii, współpracownik Kazimierza Jagiellończyka, został już po raz 10 (!) wybrany rektorem Akademii Krakowskiej. Zacni członkowie Kolegium elektorów królewskich docenili zasługi naszego krajana dla założenia Collegium Maius i Bursy Jagiellońskiej, 1580 Nowości wydawnicze Wracając z Muszyny, od starosty Stanisława Kępińskiego, sławny w Polsce poeta Jan Kochanowski zatrzymał się na zamku sądeckim i napisał nieco przekorną fraszkę: Ziemia deszcz pije, ziemią drzewa piją, Z rzek morze, z morza wszystkie gwiazdy żyją. Na nas nie wiem, co ludzie upatrzyli, Dziwno im, żeśmy trochę się napili. Ogłoszenia drobne (1610) W sukno flandrskie zaopatrzysz się w kramie Jana Grabki z Nowego Sącza w Rynku, na rogu ul. Pijarów. Tu przyjmowanie zamówień do Lewoczy, Torunia, Cieszyna i Brugii. Złotnik kasztelański mistrz Melchior Krosner wszelkie roboty medalierskie i złotnicze wykonuje tanio, punktualnie, solidnie, ul. Szpitalna. Cudowne obrazu ocalenie! Nowy Sącz, 19 czerwca 1611 (obsł. wł.) W ciągu czterech godzin spaliło się niemal całe miasto z trzema kościołami, dzwonnicami, pokryciami murów, basztami, uzbrojeniem, ratuszem i większą częścią domów. Szczególnie ucierpiała kolegiata św. Małgorzaty. Obraz Przemienienia Pańskiego z kościoła franciszkańskiego dostał pęcherzy od wysokiej temperatury, ale ocalał. Z kroniki towarzyskiej, 1610 r. Vivat Imć Tymowski! Vivat Para Młoda! Długo nie zdzierżył we wdowieństwie imć Jerzy Tymowski, bogaty mieszczanin sądecki. Po śmierci pierwszej żony Jadwigi ożenił się z Krystyną Wąsowiczówną, córką zamożnego miecznika sądeckiego. Małżonkowie zamieszkali w kamienicy w rynku pod numerem 10, a weselisko urządzono w ogrodzie na Przedmieściu Większym. Kupiec Tymowski hojnie korzysta z nadanego w 1579 r. przywileju prawa składu wina. W Nowym Sączu pracuje ok. 150 rzemieślników; pod względem gospodarczym ośrodek ugruntował pierwszoplanową pozycję na Podkarpaciu. Liczba mieszkańców sięgnęła 4 5 tys. Nowy Sącz, 1532 r. Za zgodą grodowej zwierzchności, pod murami sądeckiej warowni stanął obozem tabor pobratymców aż z Wielkich Moraw. Początkowo budzili grozę wśród sądeckiej gawie- Nowy Sącz, grudzień 1655 (obsł. wł.) Skończył się czas niewoli szwedzkiej, okupacji miasta różnymi daninami i kontrybucjami. Sącz wolny od najeźdźców. Jeszcze kilka dni temu szwedzcy siepacze zmuszali mieszczan do sprzedaży miedzianej blachy z dachu kolegiackiego kościoła św. Małgorzaty i profanowali groby w kościołach sądeckich poszukując kosztowności i pieniędzy. Oto fakty z ostatnich dni. Część ludności schroniła się w okolicznych osadach leśnych i tworzyła oddziały partyzanckie. Rezydujący w Lubowli marszałek wielki koronny Jerzy Sebastian Lubomirski mianował Felicjana Kochowskiego dowódcą oddziałów zbrojnych działających w rejonie Nowego Sącza. Na czele mniejszych od- Zmarł Książę alchemików W majątku Krawarz na Śląsku (1646 r.) zmarł Michał Sędziwój, Książę alchemików, znany w Europie jako Sendivogius Polonus, uczony zamieszkały przy wiele lat w Rynku w Nowym Sączu, absolwent Akademii Krakowskiej, bywalec monarszych dworów, który, jako się powszechnie prawi, potrafił przemieniać ołów w złoto. Morawianie na podzamczu dzi wszelkich stanów, bowiem przypominali z ubioru i tęgich min Tatarzynów, którzy pustoszyli onegdaj ziemie nasze, i o których opowieści do dzisiaj strach czynią. Aliści przyjechali pokojowo, towary wymieniać. A gdy ataman ichniejszy Dario z Kmakowa zezwolił białogłowom jadłem częstować naszych, a to kaszą ze skwarkami, podpłomykami, a to misą mięsiwa na madziarską modłę uważoną, tedy zleciał się ludek sądecki na podegrodzie, jak muchy do miodu. Dziatwa miała radość wielką, bo Morawiacy zezwolili wyrostkom koniom się przyglądać, a co śmielszym nawet dosiąść dorodnych ogierów, a i z łuków bojowych szyć, a i mieczami robić dla zabawy. Po kilku dniach Morawianie zwinęli obóz i podążyli szlakiem bursztynowym na południe, ku Madziarom. Szwedzi przegonieni! Nowy Sącz, 1673 r. (obsł. wł.) Król Michał Korybut Wiśniowiecki zezwolił na osiedlenie się w naszym mieście Izraelitom. Jest to gest wdzięczności i docenienia za udział wyznawców religii mojżeszowej w odbudowie miasta po potopie szwedzkim. Od tej pory Żydzi mogą nabywać nieruchomości, budować domy, działów chłopów piechoty nawojowskiej stanęli bracia Jan i Kazimierz Wąsowiczowie, synowie Sebastiana Wąsowicza, zastawnego dziedzica Łabowej i Nawojowej. 13 grudnia 1655 ppłk. Stein na czele dużego oddziału szwedzkiego wyruszył do Dąbrowej ważnego punktu operacyjnego na drodze do Wiśnicza i Krakowa. W mieście pozostała niewielka załoga. Wtedy do Sącza weszli powstańcy Kochowskiego, ukryci w furmankach z sianem, opanowali bramę Węgierską. Zaskoczeni Szwedzi zostali wyparci z rynku, ulic miasta oraz klasztoru norbertańskiego i zamku. Oddziały chłopskie Wąsowiczów wsparli uzbrojeni mieszczanie sądeccy pod wodzą burmistrza Jana Marcowicza. Wystraszeni Szwedzi przez furtę Grodzką uciekli w kierunku Krakowa. Podczas tych walk szczególnie odznaczył się artylerzysta Stanisław Krawczyk, raniony w rękę z hakownicy. Okupacja Szwedów Nowego Sącza trwała 40 dni. Wyzwolenie miasta (13 dni przed uwolnieniem Częstochowy) spod panowania szwedzkiego wzmogło tendencje powstańcze w innych miastach Małopolski. Na wieść o wiktorii sądeckiej król Jan Kazimierz postanowił powrócić z Głogówka Śląskiego do kraju i poderwać szlachtę polską do dalszej walki z Rozbójnikiem Europy Karolem Gustawem. Starsi bracia w wierze wśród nas prowadzić handel i postawić synagogę.

6 6 Czwartek, 8 listopada 2012 Królewskie powitanie króla Vivat Joannes Tertius! Rex Poloniae! Stary Sącz Nowy Sącz, 1683 (obsł. wł.) Na rogatkach miasta niezliczone tłumy powitały powracającego spod Wiednia i Parkanów, opromienionego wielką wiktorią nad Turczynem, króla Jana III Sobieskiego. Na pogromcę Turków czekała stęskniona królowa Marysieńka, a panny klaryski śpiewały Te Deum i Bogurodzicę (ta pieśń pradawna polskiego rycerstwa właśnie tu w Starym Sączu powstała). Król podarował zakonnicom wota ze zdobyczy tureckich, po czym zamknął się na pięć dni z królową w przygotowanych komnatach. Następnie zawitał do Nowego Sącza, gdzie w książnicy przy ul. Furmańskiej nabył kilka książek m.in. Bajki Lafontaine a i traktat matematyczny Izaaka Newtona. Niepokalanki w Białym Klasztorze Nowy Sącz, 1891 r. (obsł. wł.) Nad rzeką Kamienicą, na skarpie, na terenie byłego browaru miejskiego zbudowano siedzibę sióstr niepokalanek Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczę cia Najświętszej Marii Panny, wg opracowanego w 1891 r. projektu architekta Karola Knausa z Krakowa. Czworoboczny budynek z pię trową galerią arkadową, z renesansową loggią, wkomponowany w otaczający park, zyskała od razu przydomek Białego Klasztoru. Nad sprowadzeniem zakonnic do Sącza, jak i przebiegiem inwestycji czuwała założycielka zakonu Marcelina Darowska. Mąż prawy i cnotliwy: marszałek i starosta Warszawa, 3 maja 1791 (obsł. wł.) Wiwat król, wiwat Sejm, wiwat wszystkie stany! Rzeczpospolita ma konstytucję, a podpis pod nią złożył marszałek Sejmu (już zwany Wielkim), Stanisław Małachowski, ostatni starosta sądecki. Ktoś przepowiada, że na następnego marszałka Sejmu Sądecczyzna będzie czekać następne 200 lat... Na lasce marszałka Sejmu Czteroletniego kazano wyryć napis: Laska, którą Stanisław Małachowski na Seymie pamiętnym Konstytucyją 3 maja piastował, od roku Warto przypomnieć, iż naznaczonego na urząd starosty nowosądeckiego Stanisława Małachowskiego witał przy wjeździe do Nowego Sącza okolicznościową mową, a także wierszem, nawiązując do herbu ziemi sądeckiej, przedstawiciel urzędu starościńskiego, Franciszek Reginald Sędzimir z Łukowicy. Sądeckie obywatelstwo Nowy Sącz, 1884 (obsł. wł.) W owym czasie w Sądecczyźnie było siła szlachty: prawie w każdej wsi znajdował się dwór, a i były takie wioski, w których dwóch, trzech, a nawet czterech obywateli rezydowało. W dni targowe (wtorki i piątki) zjeżdżało się do Nowego Sącza obywatelstwo, prawie z całej okolicy: na rynku stało pełno wozów ze zbożem, zaprzężonych w rosłe i ogniste czwórki, trzymane mocno na lejcach przez furmanów, ubranych po krakowsku. Wędrówkę po Sączu obywatele zaczynali od cukierni Obrechta i Webera, sklepów Kosterkiewicza i Milera, winiarni Ehrlicha (u Jazowskiej), Landaua, Herbsta i Dormana. Szlachta ma za co popijać: za korzec pszenicy i żyta dostaje 27 zł, a robotnikowi pracującemu od rana do wieczora płaci tylko za dzień 25 centów. Furman od koni bierze rocznie 25 zł, kucharka 12 zł, dziewka od krów 10 zł, pastuch 6 zł. Sądecczyzna lubi bale i rauty, słynie z panien niezwykłej urody (Ligęzianka z Gołąbkowic, Wodziczkówna ze Starego Sącza, Zielińska z Klęczan). Nie brakuje tu barwnych postaci: adwokat Zieliński przez cały rok chodzi w kaloszach, w starym jak świat paltocie i w kaszkiecie, nawet na ślub córki przyszedł tak ubrany. Oto lekarz Czernkowski, który im więcej ma winiusia lub koniaczku in suo ventriculo, tem pewniejszą stawia diagnozę, Zdarzyło się doktorowi, że przywołany do chorego zbadał puls u... własnej ręki i rzekł do chorego: Pan jest pijany, jak się wytrzeźwisz, będziesz zupełnie zdrów! Plejada sądeckich osobistości jest bardzo długa i znamienita: m. in. burmistrz Olszewski, superior jezuitów ojciec Kolinek, prezes rady powiatowej Gustaw Romer z Zabełcza, prezydent sądu obwodowego Leonard Jarosch, a także dziekan Jan Machaczek kapelan wojskowy. Ksiądz Machaczek co dzień kąpie się w zimnej wodzie, nawet w przeręblach w Dunajcu. Słynie na całą Galicję z niezrównanego humoru, nie stroni od trunków, pastuchów obdarowuje grajcarami, a swego krasiatego psa częstuje w Wielki Piątek... kiełbasą, przekomarza się z sądeckim rabinem Aronem Halbersztamem, odradza zamawianie pogrzebu u jezuitów ( Bo sfuszerują żartuje na ambonie). Udany debiut Nowy Sącz, 1861 (obsł. wł.) Na scenie objazdowego teatru Zimajera debiutowała młoda i wielce utalentowana aktorka Helena Modrzejewska. Nowosądecka publiczność przyjęła występ dużymi brawami. Można powiedzieć, że Helena zdobyła tu ostrogi aktorskie. W dalsze tournee trupa teatralna udała się już pod oficjalną nazwą Zespołu Nowosądeckiego. Rekordowe tempo Nowy Sącz, 8 listopada 1892 (obsł. wł.) W 600. rocznicę nadania praw miejskich w Nowym Sączu oddano do użytku siedzibę Towarzystwa Gimnastycznego Sokół. Budynek powstał w rekordowym tempie. Budowa ruszyła 18 czerwca 1892 roku. Była parcela, gotówka w kasie około 2,5 tys. florenów, ofiarowane cegły, drzewo i piasek. Gmach wybudowano na pustym placu pozostałym po zwierzęcej targowicy, przylegającej niegdyś do Ogrodu Miejskiego (Plant). W Sokole znalazła swoje miejsce nowoczesna sala gimnastyczna, którą w razie potrzeby można przystosować na salę widowiskową. W przyległych pokojach jest miejsce na zebrania towarzyskie, rauty, bibliotekę i czytelnię. Prezes nowosądeckiego Sokoła Lucjan Lipiński dziękuje mieszkańcom Nowego Sącza, wszystkim, którzy dali niezbity dowód swej ofiarności na cele pożyteczne, publiczne i patriotyczne.

7 Spacerkiem przez wieki Otwarcie żelaznego szlaku Nowy Sącz, 18 sierpnia 1876 (obsł. wł.) W dniu urodzin Najjaśniejszego Pana cesarza Franciszka Józefa II doczekaliśmy się w naszym mieście kolei! Pomysł połączenia kolejowej linii żelaznej z Krakowa do Lwowa (tzw. linii galicyjskiej) z Węgrami narodził się pod koniec lat 60. Rada Miejska w 1868 poparła ten projekt widząc w nim szansę rozwoju miasta. Byli też przeciwnicy kolei dostrzegając w niej zakłócenie spokoju, szkodliwość dla przyrody i zdrowia. W 1872 chciano nawet lokalizację stacji przenieść do Grybowa, skąd tor miał biegnąć przez Krynicę do Muszyny, z pominięciem Nowego Sącza. Sądeccy rajcowie wybrali się wtedy w tej sprawie w specjalnej delegacji do Wiednia, pomocy udzielił im poseł Julian Dunajewski. W kwietniu 1873 parlament austriacki uchwalił budowę linii kolejowej tarnowsko leluchowskiej o długości 146 km biegnącej przez Nowy Sącz. Do inwestycji zaangażowano miejscową ludność. Zbudowano kilka żelaznych mostów: na Kamienicy (70 m) oraz na Popradzie w Starym Sączu (160 m), Piwnicznej (140 m) i Muszynie (60 m). W Żegiestowie powstał tunel pod górą Kiczorą. Podobny w Kamionce Wielkiej (170 m). W Grybowie wzniesiono kamienny wiadukt o 7 arkadach, Ogień nie gaśnie od dwóch tygodni Łuna nad miastem Nowy Sącz, 17 kwietnia 1894 (obsł. wł.) W targowy dzień, przed południem, powstał pożar w piekarni Hebenstreita przy ul. Dunajewskiego, blisko poczty. Ogień zniszczył całą płn. część miasta, w tym pocztę, kamienice w Rynku, ratusz (doszczętnie), okoliczne domy, klasztor jezuicki, gimnazjum. W tym dniu i następnym wiał sprzyjający czerwonemu kurowi silny wiatr. Pożar trwa już dwa tygodnie. Zniszczył dach na zabytkowym kościele Św. Ducha, 3 synagogi, 2 zajazdy, młyn, 150 domów mieszkalnych. 3 tys. osób straciło dach nad głową. Spaliły się kilkakrotnie ocalone przed żywiołem dokumenty zawierające nadane przez królów przywileje miasta Nowego Sącza. Były one przechowywane w archiwum na I piętrze ratusza, w narożnej, sklepionej izbie, zamykanej że- laznymi, masywnymi drzwiami, do której prowadziły bystre schody. Ogień dostał się do archiwum częściowo od podłogi, ale główne zniszczenia sprawiły rozpalone drzwi żelazne, obok których stała słynna skrzynia dębowa ze wszystkimi pergaminami (ok. 300 sztuk) i pieczęciami. Dzięki poświęceniu dwóch członków komisji archiwalnej miasta prof. Dobrzańskiego i inspektora szkolnego Józefa Zagrodzkiego uratowano księgi radzieckie z lat i ławniczo wójtowskie z lat dł. 130 m, wys. 22 m. Z uwagi na malowniczą trasę odcinek Grybów Ptaszkowa zwano polskim Semmeringiem. Przy okazji w Nowym Sączu powstało osiedle mieszkaniowe zwane Kolonią i rozpoczęto budowę Warsztatów Kolejowych. Rozkład jazdy: Tarnów godz Muszyna 21.50, z powrotem: 3,40 11, Obaj panowie dostali się do archiwum przez okno, po drabinie, zrzucając na dół 150 ksiąg, które były oddalone od rozżarzonych drzwi. W akcji ratowniczej udział brały 2 miejscowe straże pożarne i 15 ekip strażackich z sąsiednich miast i wsi. Na odbudowę miasto zaciągnęło ogromną pożyczkę w Banku Krajowym 1 mln zł reńskich. Wśród ratowników odznaczył się burmistrz dr Karol Slavik, który z powodu skaleczenia doznał groźnego zakażenia i niebawem zmarł. Rozjaśnione mroki nocy Nowy Sącz 11 marca 1912 (obsł. wł.) A że Boże słońce jeno w dzień i to pogodny świeci ludzkim myślom i krokom, zamiarom i marzeniom, słowom i czynom, ten ludzki mózg począł myśleć i zabrał żywiołom jedną z jego tajemnic, aby mroki nocy rozjaśnić, aby stworzyć nową energię, postęp, nowe życie... Nowy Sącz jako jedno z pierwszych miast w kraju (dokładnie 30 lat po oddaniu przez Thomasa Edisona pierwszej na świecie elektrowni w Nowym Jorku) w rekordowym tempie wybudował ze środków komunalnych własną elektrownię, która posiada sporą moc 700 kw. Prąd wytwarzają dwie turbiny dieslowskie, umieszczone w bu- Przepowiednia tęgoborska Tęgoborze, 1895 (obsł. wł.) W majątku hrabiego Wielogłowskiego w Tęgoborzy odbył się głośny seans spirytystyczny, na którym nieznane z nazwiska medium w formie rymowanej podało przepowiednię na najbliższe 50 lat. Przywołana nadprzyrodzona siła zapowiada upadek monarchii habsburskiej i zmartwychwstanie Polski oraz dwie wielkie wojny światowe. Medium stwierdziło nawet, że trzy rzeki świata dadzą trzy korony pomazańcowi z Krakowa. Czyżby Polak, jak wspominał już wieszcz Słowacki, miał być wyniesiony na papieski tron? Komunikat statystyczny Nowy Sącz, 1902 rok. W 1808 r. miasto liczyło 3629 mieszkańców; w 1843 stan zaludnienia wzrósł do 7 tys., a po krótkotrwałym spadku w tzw. latach głodowych i po rabacji chłopskiej osiągnął w 1902 r. 13 tys. Zabudowa miasta wyszła poza mury miejskie. 7 dynku na Wólkach. Inwestycja kosztowała 800 tys. koron. Inicjatorem budowy był burmistrz Władysław Barbacki. Do sieci elektrycznej podłączono Warsztaty Kolejowe, młyn ojców Jezuitów, rzeźnię, chłodnię miejską, Dąbrówkę i następnie Chełmiec. Wysłużone lampy naftowe zostały zastąpione na ulicach elektrycznymi. Prosto z Pragi Nowy Sącz, w czerwcu 1901 (obsł. wł.) Na wieży ratusza zainstalowano zegar czterotarczowy, sprowadzony z Pragi, napędzany mechanizmem z 60 kilogramowymi obciążnikami. Zegar działa punktualnie, a opiekuje się nim młody 23 letni mistrz zegarmistrzowski Jan Dobrzański. Pomruki wojenne Nowy Sącz, 1908 r. Ze świata napływały pogłoski o możliwości wojny pomiędzy Austro Węgrami, a Rosją, ale lud niechętnie daje im wiary. Swobody polityczne pozwalają na organizację uroczystości patriotycznych z okazji rocznicy 3 maja, powstań narodowych, urodzin Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Fryderyka Chopina. Znacznie podnosi się przez to poziom wychowania patriotycznego i świadomości narodowej społeczeństwa. Pobyt 41 letniego skromnego literata Józefa Piłsudskiego w grodzie nad Kamienicą i Dunajcem zaowocował powstaniem struktur Związku Walki Czynnej, półtajnej organizacji bojowej. Sądeczanie wierzą, że państwo polskie znów się odrodzi i chcą być gotowi, gdy przyjdzie czas. Pracują na tę wiarę organizacje polityczne (PPS, Związek Stronnictwa Chłopskiego), zawodowe i sportowe, a szczególnie Towarzystwo Gimnastyczne Sokół, półtajne organizacje młodzieżowe, niepodległościowe, kobiece, kościelne. Czas pokaże, czy ich trud nie pójdzie na marne

8 8 Czwartek, 8 listopada 2012 Nowy Sącz, 11 maja 1912 (obsł. wł) Do użytku oddano wodociąg miejski przewidziany dla 21 tys. mieszkańców. Zapotrzebowanie wyliczono na 100 litrów dla jednego mieszkańca na dobę. Projektantem wodociągów był inż. Kazimierz Górski. Kierownikiem budowy wodociągów w 1912 ck radca budowlany Roman Ingarden, głównym geologiem prof. UJ Władysław Szajnocha, a wykonawcą krakowska firma Rajmunda Janescha i Antoniego Schnella. Główną magistralę o dł m wykonano z rur żeliwnych o śr. 350 mm, a sieć rozdzielczą z rur o śr mm. Druga magistrala ze Świniarska do Roszkowic liczyła 8600 m (rury o śr mm). Pierwsze kolektory sanitarne wybudowano z rur betonowych mm. Panie Komendancie, w jakim nastroju wkroczył Pan do Nowego Sącza po zwycięskich bojach pod Limanową, Pisarzową i Marcinkowicami? Przyjemne to było wejście do miasta, miałem tylko duże kłopoty ze swoją Kasztanką. Wysłałem do Nowego Sącza naprzód swoich ułanów, sam zaś pomaszerowałem z piechotą. Belina doniósł mi, że w mieście przygotowują owację na cześć moją i mojego oddziału. Oprócz serdecznego Wodociąg jak się patrzy 13 grudnia 1914 r. Trzy pytania do Józefa Piłsudskiego powitania ucieszyły mnie po długiej wojaczce wielkomiejskie rozkosze: elektryczne światło, kawiarnia, wanna, fryzjer. Gościny udzielił mi w swoim mieszkaniu burmistrz Władysław Barbacki. Niektórzy z trudem mogli Pana później rozpoznać na ulicach miasta... Zgoliłem sobie brodę, którą utrzymać w porządku na wojnie jest nadzwyczaj trudno. Bawili mnie potem moi żołnierze, którzy przy spotkaniach na ulicy udawali, że mnie nie poznają i oddawali honory z ociąganiem, by mieć okazję do przeproszenia, że wskutek zgolenia brody nie mogli mnie jakoby od razu rozpoznać. Wypytuje Pan o pewną gospodynię spod Marcinkowic... Muszę odnaleźć tę dzieweczkę. Poczęstowała mnie ona podczas walk garczkiem gotowanego mleka, co zmarzniętemu i choremu wojakowi przywróciło siły fizyczne. Smaku tego mleka nie zapomnę do śmierci, a tej młodej niewiaście należy się medal... Nowości wydawnicze Dzieło Jana Sygańskiego Lwów, 20 maja 1901 ( Gazeta Lwowska ) W jednej z tutejszych oficyn ukazało się wiekopomne dzieło ks. Jana Sygańskiego Historia Nowego Sącza od wstąpienia dynastii Wazów. Jest to kontynuacja wieloletnich studiów nad dziejami grodu nad Dunajcem i Kamienicą. Wcześniej w 1892 r. w drukarni J.K. Jakubowskiego w Nowym Sączu ujrzała światło dzienne pionierska praca dedykowana Prześwietnej Radzie i obywatelom miasta i Sądecczyzny pt. Nowy Sącz jego dzieje i pamiątki dziejowe z 10 ilustracjami. Szkice historyczne na pamiątkę sześćsetnej rocznicy założenia tegoż miasta na podstawie źródeł. Ksiądz Jan podczas wieloletniego pobytu w klasztorze jezuitów w Nowym Sączu poświęcił się badaniom przeszłości miasta. Poniósł nieocenione zasługi w ocaleniu dla potomności materiałów archiwalnych np. przywilejów królewskich. Zdołał przepisać większość dokumentów, który uległy spale- Wojna, wojna! niu podczas wielkiego pożaru w Widział na własne oczy dokument lokacyjny Wacława II, przywileje królewskie, akta ławnicze i sądowe począwszy od 1488, księgi cechowe z XVI XVIII w. W przygotowaniu są kolejne opracowania: Arendy klasztoru starosądeckiego w XVI i XVII w. i Analekta Sandeckie do XVI i XVIII w. 1 sierpnia 1914 Od rana czuło się w Sączu nerwową atmosferę, jakiś pośpiech czy wzburzenie. Na ulicach stały grupki ludzi rozmawiające z ożywieniem. Przy kioskach ustawiały się kolejki po prasę. Rozkładano gazety i czytano je na głos. Po marszu kursantów wróciłam do domu, gdzie czekała na mnie depesza od córki tej treści: Mamusiu stop proszę przyjechać szybko stop nic złego nie ma stop proszę jednak o przyjazd stop Emilka stop Napięta, dziwna sytuacja w mieście i ten enigmatyczny telegram spowodowały zamęt w głowie. Dlaczego Emilka życzy sobie mojego przyjazdu, skoro nic złego się nie stało? O co chodzi? Emilka jest opanowana, nie ulega histerii, więc co skłoniło ją do wysłania depeszy? Odmienny stan córki wzbudził moje podejrzenie. Udałam się do urzędu pocztowego, aby zatelefonować do Krakowa i poznać powód mego wezwania. Na poczcie było tłoczno, ludzie irytowali się, nie mogąc uzyskać połączeń. Czekałam na darmo godzinę, bo telefony i telegraf przestały działać. Z poczty poszłam do państwa Dudzińskich, lecz ich telefon również był głuchy. Przerwana została łączność z Sączem i to mnie deprymowało. Roztrzęsiona wróciłam do domu i wahałam się, co robić: jechać, czy czekać na przywrócenie łączności? Jedź poradził krótko tata. Inaczej nie uspokoisz się. Widocznie Emilka ciebie potrzebuje. Naprędce pakowałam walizkę, chcąc zdążyć na ostatni pociąg. Około siódmej wieczorem nagle rozległy się okrzyki, wołania, strzępy śpiewu. Odgłosy płynęły z oddali, zanikały, uciszały się i ponownie dochodziły bardziej wyraziste. Ulicą biegli ludzie w kierunku Lwowskiej. Tata wyszedł przed dom. Co się dzieje? zapytał. Wojna! Wojna! krzyknął chór głosów. Nasz rząd ogłosił mobilizację. Zaczęło się! Tata szarpnął wąsy i wolno wszedł do kuchni, gdzie siedzieliśmy przy kolacji. Niedobry czas wybrała Magdalena na odwiedziny powiedział zatroskany, bo teraz nie wróci do Ameryki. Ale z tego zgiełku i burzy powstanie Polska. Czekałem na to całe życie. Z miasta na Piekło wiatr niósł urywające się echo marszów. Gabriela Danielewicz, Pamiętnik sądeczanki Z literatury polskiej: Między Dunajcem a Kamienicą (...) Jadąc do Krynicy, po drodze zatrzymałam się z Nowym Sączu. Pamiętam z dawnej lektury rolę tegoż warownego kiedyś grodu na szlaku tzw. odwiecznym, przebitym przez góry z południa wzdłuż dolin Popradu i Dunajca ku północy. Jeszcze szkołą pachnące, niezbyt zrozumiałe królewskie dzieje, związane z niemniej dziwnymi sprawami tronów czeskiego i węgierskiego, dźwięk egzotyczny imienia Kingi i przekraczająca dziecinne wyobrażenia jej niecodzienna biografia. Znacznie później w wielu małych tomach Szajnochy snująca się tymi okolicami Jadwiga, dwukrotnie wyczekujący tu na nią panowie, żywo w tych stronach działająca babcia Elżbieta, Jagiełło tutaj z Witoldem układający przeciwkrzyżackie plany. Jeszcze później Długosz i niejasne jego pedagogiczne sprawki z królewiczami, zbuntowany przeciw papieżowi Kallimach. Wreszcie Romanowskiego Dziewczę z Sącza, ratujące miasto od Szwedów i okropna melodia piosenki, uporczywie oznajmiającej, że Jaśko ze Sącza powraca i gra to były elementy skojarzeń, budzonych zwykle tym dźwiękiem: Nowy Sącz. (...) Miasto zbudowane na wzniesieniu pośród rozległej doliny, ma plan bardzo przejrzysty. Wzgórze leży, jak długi, warujący pies, między dwiema rzekami z łbem przy ziemi, z łapami przy nosie. Nos sięga najdalej ku północy i wypada w miejscu, gdzie do Dunajca uchodzi Kamienica. Na łbie cokolwiek jakby niżej, niż całe miasto i dlatego od strony śródmieścia niedość widoczny ściśle w widłach obu rzek stoi zamek królewski. Obronność grodu zdawałaby się więc raczej skierowana przeciw północy. W istocie przecież było inaczej. Zamek czuwał tu nad przeprawą przez Dunajec w miejscu gdzie przechodzi nad rzeką długi, daleko w oba niskie brzegi sięgający żelazny most. Od zamku wzdłuż grzbietu owego jak gdyby psa, w stronę południową ciągnie się miasto i główna jego, bardzo długa ulica Jagiellońska, gnąca się w miękkich załomach wedle konstrukcji wzgórza. (...) Na ogonie psa puszystym, płasko odrzuconym nieco w prawo na końcu miasta, przeciwległym do zamku, leży dworzec kolejowy, główny. Część pociągów bowiem przystaje też pośrodku miasta, u stóp wzgórza, w miejscu gdzie spada ku dolinie Dunajca wąska i stroma, ujęta kamiennymi podmurówkami ulica Kościuszki. Zofia Nałkowska, 1935 r.

9 Spacerkiem przez wieki 9 Polonia Restituta Wielka woda Nowy Sącz, 3 listopada 1918 (obsł. wł.) Józef Piłsudski przebywał jeszcze w więzieniu w Magdeburgu, gdy sądeccy kolejarze zablokowali już we wrześniu 1918 tory, aby zapobiec wywózce majątku narodowego. Jeden z pracowników Warsztatów Kolejowych, Konieczny usunął ze starostwa orła austriackiego. 31 października z Polskiej Komisji Likwidacyjnej z Krakowa nadszedł szyfrowany telegram złożony z dwóch słów: Już czas!. Bez rozlewu krwi zajęto koszary, obsadzono składy broni, amunicji, żywności. Na budynku stacji kolejowej zawieszono transparent: Wolna, Zjednoczona, Niepodległa Polska. Do zbrojnego starcia doszło jedynie z żołnierzami austriackimi Ukraińcami stacjonującymi w szkole im. Królowej Jadwigi, z trzech kompanii piechoty 10 pp. Oficerów ukraińskich zaaresztowano w prywatnych kwaterach, a żołnierzy puszczano z koszar, pojedynczo, bez broni, w cywilnych ubraniach. 1 listopada miasto odzyskało niepodległość zrzucając jarzmo wieloletniej niewoli. Dowódca austriackiego garnizonu płk Henryk Fally przekazał najstarszemu wiekiem oficerowi polskiemu swoją szablę na znak oddania władzy. Nazajutrz w sali ratuszowej oddziały milicji złożyły uroczystą przysięgę na wierność Rzeczypospolitej Polskiej na ręce PKL. Komendanturę miasta objął major Trzciński, a funkcję starosty powierzono Juliuszowi Marossanyemu. Milicję wojskową zorganizował porucznik Stanisław Kawczak. Wydawca: 4P Sp. z o.o. ul. Kościuszki 7, Nowy Sącz tel: ; fax.: Redaktor naczelny: Rafał Kmak, Redakcja: Paweł Kamiński, Marek Kmak, Katarzyna Tokarczyk, Inez Dunikowska-Krupa, Foto: Krzysztof Stachura Sekretarz redakcji: Małgorzata Pawłowska, Biuro Reklam i Ogłoszeń: tel ; mob.: Druk: Media Regionalne oddział w Kielcach MIASTO na 720 lecie zredagowało kolegium. W publikacji wykorzystano materiały z Dziennika Milenijnego, dodatku do Dziennika Polskiego, nr 303 z 30 grudnia 2000 r., Muzeum Okręgowego, a także posiłkując się materiałami: Ibrahima ibn Jakuba, Galla Anonima, Wincentego Kadłubka, Jana Długosza, Mieczysława Romanowskiego, Macieja Bogusza Stęczyńskiego, Jana Matejki, Jana Sygańskiego, Józefa Szujskiego, Szczęsnego Morawskiego, Jana Sitowskiego, Franciszka Zitzmana, Bolesława Barbackiego, Józefa Bieńka, Ireny Styczyńskiej, Józefa Raczka, Stanisława Śmierciaka, Kazimierza Fałowskiego, Jerzego Cebuli, Tadeusza Aleksandra, Feliksa Kiryka, Juliana Dybca, Mieczysława Smolenia, Leszka Migrały, Jerzego Leśniaka i Sławomira Sikory. Gęsi i gąski Nowy Sącz, 22 października 1922 (obsł. wł.) Nowy amatorski teatr w Nowym Sączu, założony przez kolejarzy i otwarty w Domu Robotniczym rozpoczął działalność. Na inaugurację wystawiono Gęsi i gąski Michała Bałuckiego w reż. Stefana Bodzonia i scen. Stanisława Denenfelda. Orkiestrą dowodził kapelmistrz Paweł Schejbal. Bilety w cenie marek poszły jak woda. W przygotowaniu kolejne premiery: m.in. Krakowiacy i górale Bogusławskiego, operetki i wodewile np. Królowa przedmieścia Krumłowskiego. Nowy Sącz, 1934 (IKC) Wezbrał groźnie Dunajec. Woda zalała Chełmiec, Helenę, Wólki, Załubińcze i Piekło. Wylew nastąpił tak szybko, że mieszkańcy nie zdążyli opuścić domów i ratowali się ucieczką na dachy. Jeden z posterunkowych siedząc na dachu wystrzałami z rewolweru wzywał pomocy. Z mostu nad Kamienicą widziano zwłoki dzieci. Woda dalej niesie dobytek ludzki oraz części rozwalonych mostów i domów. W Rytrze zwały ziemi zatarasowały tor kolejowy przerywając komunikacją z Krynicą. W Łącku Dunajec zmienił koryto i płynie gościńcem. Nowy Sącz jest odcięty od Kącik poetycki Wiersz o Wenecji Idziemy na łódki: tato kapeluszem panama, mama organdyny szalem wskazują kierunek rejsu. Staw łagodnie się srebrzy, w wioseł cichych pluskach, wikliną i tamami odcięty od nurtu rzeki, co kryje wiry i topiele. Świąteczne popołudnie zawisło nad parkiem: kolorowe konfetti, karuzela w tańcu i huśtawki pod niebo rozpryskują śmiech... Więc nikt się nie przejmuje tym gromem za lasem, nie wierzy w burzę, co czyha jak jastrząb, przecież właśnie rozkręcił się festyn i orkiestra wojskowa gra dziarskiego marsza. Władysława Szkaradkówna świata. Akcją ratowniczą przy pomocy wojska kieruje starosta powiatowy dr Lach. Katastrofalny przepływ wody wyniósł w tych dniach 3600 m/ sek. Straty w wyniku powodzi Nowy Sącz, 1936 (obsł. wł.) Wasi wysłannicy odwiedzili w willi Marya pracownię malarską znanego artysty Bolesława Barbackiego, miłośnika płci pięknej. Na sztalugach dostrzegliśmy przygotowywane akty, których powiesić na ścianach nie powstydziłyby się najprzedniejsze galerie paryskie. Wychodzi na to, że nasz wybitny portrecista to człowiek iście renesansowy, potrafi świetnie namalować nie tylko twarze burmistrzów i generałów, ale też i uchwycić na płótnie piękno kobiecego ciała. Nic zatem dziwnego, że w kawiarniach sądeckich ostatnio głośno o romansach Mistrza z najpiękniejszymi sądeckimi pannami, a nawet o zapowiedziach ślubu z Hanką Kassube. Barbacki stał się modny i wzięty, za portret bierze ponad tysiąc złotych, do dwóch. Nie dba jednak o doczesne dobra, pieniądze wydaje na prezenty dla uczennic w Przemysłówce, a pod- szacuje się nie licząc śmierci wielu ludzi na 100 mln (ponad 15 mln dolarów) przedwojennych złotych. Zalane i ewakuowane zostały nawet zakłady w podtarnowskich Mościcach. Kobieta i sztuka Akty mistrza Bolesława Rożnów, 1939 (obsł. wł.) Trwa zapoczątkowana w 1935 r. budowa zapory i zbiornika wodnego na Dunajcu w Rożnowie. Inżynierowie ze szwajcarskich firm BBC i Eacher Wyss przywieźli turbozespoły m. in. turbinę Kaplana i transformatory blokowe. Niebawem rozpocznie się piętrzenie jeziora. Gotowa jest betonowa konstrukcja zapory wysoka na 50 m i długa na 550 szewki jego sztruksowej marynarki noszą zawsze ślady wycierania pędzli. Zapytany wprost o planowanym małżeństwie odpowiedział: O ożenku bezwarunkowo nie myślę i myśleć nie chcę. Przetrzymałem niejedną próbę, przetrzymam i dalsze. Nigdzie i w żadnych okolicznościach nie znajdziesz szczęścia na świecie, bo go nie ma w ogóle! Ujarzmiony Dunajec m. Z Rożnowa do Marcinkowic wybudowano most kolejowy na Dunajcu. Przewidywana pojemność zbiornika wyniesie 228 mln kubików, a powierzchnia zalewu 1600 ha. Pierwsze projekty budowy zapory i zbiornika w Rożnowie opracował profesor Karol Pomianowski. To on właśnie wybrał miejsce dla tej inwestycji: zakole kapryśnej rzeki przy tzw. serpentynie rożnowskiej. Zadecydowały odpowiednie warunki geologiczne: szerokość doliny i wysokości brzegów. Budowy Ministerstwo Komunikacji powierzyło firmie Zapory i Roboty Hydrauliczne Tow. Polsko Francuskie Sp. z o. o.. Pracami kierują prof. Wacław Balcerski i inż. Eugeniusz Romański, dyrektor Biura Dróg Wodnych Ministerstwa Komunikacji.

10 10 Czwartek, 8 listopada 2012 Nowy Sącz, we wrześniu 1939 (obsł. wł.) Trwa śmiertelny bój z teutońskim wrogiem. 1 września (piątek) oddziały niemieckie przekroczyły granicę polską na Spiszu kierując się na Nowy Targ i Szczawnicę. W rejonie Piwnicznej Słowacy zostali odepchnięci przez straż graniczną i część kompanii KOP batalionu Żytyń. Lotnictwo niemieckie zbombardowało dworzec kolejowy i koszary w Nowym Sączu. 2 września padły pierwsze ofiary w Nowym Sączu: na dworcu PKP podczas nalotu zginęli od kul niemieckich Jan Biel i Stanisław Woźniak. 3 września ciężkie walki w rejonie Kłodnego, nad Dunajcem, z Niemcami starło się ugrupowanie kpt. Romana Wróblewskiego. Wojna! 5 września z Nowego Sącza kontynuowana jest ewakuacja urzędów, władz i policji. Zaminowano mosty na Dunajcu i Popradzie. Około południa w rejonie Starego Sącza pojawiły się oddziały niemieckiej 2 dywizji górskiej posuwając się na Nowy Sącz drogą przez Podegrodzie i Biegonice. W mieście ostrzelanym przez artylerię wybuchły liczne pożary. Po południu w Świniarsku Niemcy zastrzelili 18 mieszkańców wsi i spalili 26 gospodarstw. Wybuch o świcie Nowy Sącz, 18 stycznia 1945 (obsł. wł.) O godz rano wysadzony został w powietrze przez partyzantów zamek królewski. Bezpośrednio ładunek wybuchowy (dwie temperaturowe miny angielskie) podłożył żołnierz BCh Witold Młyniec, zatrudniony w magazynie TODT w dawnej betoniarni przy ul. Długosza. Do końca okupacji hitlerowskiej zamek był koszarami i magazynami broni dla wojska. Detonację słyszano w promieniu kilkunastu kilometrów. Z relacji świadków: Edward Smajdor: Wybiegłem na strych i patrzę w kierunku, gdzie w błękitne tło nieba wpisana jest od wieków piękna sylwetka zamku Jagiellonów. Zamek nagle legł w gruzach. Widok dymiącego rumowiska był wstrząsający. Spod gruzów wystawały lufy dział, ciała końskie i masy trupów do niedawna niezwyciężonej i butnej armii hitlerowskie. Jan Wiktor: Odłamy kamieni przenoszone daleko, bo aż na planty, na Rynek, zdruzgotały dachy, rozwalały piętra, szerząc wszędzie zniszczenia. Żałoba w Nowym Sączu Nowy Sącz, 13 kwietnia 1945 (magistracka służba prasowa) Miasto pogrążyło się w żałobie z powodu śmierci zasłużonego burmistrza, dr. praw Romana Sichrawy. Sądeczan osierocił wielki człowiek, wzór pracy dla dobra ogółu, obywatelskiej i patriotycznej postawy, skutecznych sposobów rządzenia: prezes TG Sokół i KS Sandecja, przewodniczący Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego, wybitny orator: swoimi mowami witał w mieście marszałków Józefa Piłsudskiego i Edwarda Rydza Śmigłego oraz prezydenta Rzeczypospolitej prof. Ignacego Mościckiego, kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Polonia Restituta września 1939 z nominacji wojewody krakowskiego objął Nowy Sącz, 15 czerwca 1963 (obsł. wł.) Pomyślnie wdrożone są eksperymentalne zasady działania rad terenowych, stawiające na oddolną inicjatyw i samodzielność obywatelską tzw. eksperyment sądecki, czyli zrodzone w klimacie popaździernikowej odwilży przedsięwzięcie, usankcjonowane uchwałą nr 151 Rady Ministrów z 9 maja 1958 r. Eksperyment spowodował ożywienie społeczno gospodarcze Sądecczyzny, pozwolił na nadrobienie wielu opóźnień i zaniedbań cywilizacyjnych. Polegał na wy- Koronacja Pocieszycielki Nowy Sącz, 11 sierpnia 1963 (obsł. wł.) Na mocy papieskiego dekretu uroczyście został koronowany obraz Matki Boskiej Pocieszenia, od stuleci znajdujący się w nowosądeckim kościele pw. św. Ducha. Uroczystość z udziałem kardynała Stefana Wyszyńskiego i bpa krakowskiego Karola Wojtyły odbyła się w podsądeckiej Zawadzie, władze nie zezwoliły na mszą św. koronacyjną w centrum miasta. 10 razy Sichrawa urząd prezydenta N. Sącza, a po wkroczeniu Niemców od 6 września zastępca komisarza miasta. Na początku okupacji wspólnie z synem Kazimierzem wciągając elitę sądecką zorganizował Konspiracyjny Komitet Pomocy Uchodźcom ułatwiający przedostanie się na Węgry przez granicę. W grudniu 1939 gestapo zażądało od Sichrawy wykazu 10 najważniejszych obywateli miasta jako zakładników. Sichrawa na listę zakładników wpisał 10 razy swoje nazwisko. W 1940 Niemcy zesłali syna Kazimierza do obozu w Oświęcimiu, aresztowali sekretarki z kancelarii Sichrawów siostry Janinę i Józefę Stefaniszówny (trafiły do obozu w Ravensbruck). W 1942 zmarła córka Sichrawy dr Stefania Romana Bilińska. Po Eksperyment sądecki wyzwoleniu Nowego Sącza przez Armię Czerwoną, 20 stycznia 1945 Sichrawa ponownie został prezydentem miasta. dzielonych dla powiatu sądeckiego uprawnieniach, które niebawem weszły powszechnie do ustawy o radach narodowych. Zasługą sądeczan było to, że ten pomysł centrali podrzucili i wymusili niejako jego realizację. Grunt pod eksperyment przygotowali działacze sądeccy podczas spotkań z Władysławem Gomułką przebywającym na leczeniu w Krynicy w marcu Siłami napędowymi eksperymentu byli: I sekretarz KP PZPR Witold Adamuszek, przewodniczący PPRN Kazimierz Węglarski i PMRN Janusz Pieczkowski.

11 Spacerkiem przez wieki 11 Nowy Sącz stolicą województwa Z partyjnego archiwum Gierek w Nowym Sączu Nowy Sącz, 6 września 1978 (biuletyn KW PZPR) Z okazji obchodów 100 lecia ZNTK Nowy Sącz odwiedził I sekretarz KC ZPR tow. Edward Gierek. Podejmował go po królewsku I sekretarz KW PZPR Henryk Kostecki i nowosądecka organizacja partyjna licząca blisko 10 tys. członków. Zakłady wysprzątano, są tacy, którzy przysięgają się, że widzieli jak ekipy inż. Aleksandra Habeli malowały trawniki na zielono. Oprócz ZNTK, tow. Gierek przebywał w magistracie (na płycie rynku zgromadziło się kilka tysięcy sądeczan) oraz w osiedlu Milenium, gdzie Wiadomość dnia! otworzył tzw. wioskę indiańską dla dzieci. Wieczorem gospodarska wizyta nad Dunajcem i Kamienicą ustami redaktora Tumanowicza otworzyła serwis informacyjny Dziennika Telewizyjnego. E. Gierek w rozmowie z mieszkańcami osiedla Milenium (pierwszy z lewej: prezydent miasta Wiesław Oleksy). Nowy Sącz, 30 maja 1986 (obsł. wł.) Do Nowego Sącza o godz , przy dźwiękach muzyki w wykonaniu orkiestry kolejowej, wjechał pierwszy pociąg elektryczny. Prowadzili go maszyniści Piotr Wodka i Mieczysław Dubiel oraz kierownik pociągu Anna Dyba. Naczelnikiem stacji był w tym historycznym dniu dla sądeckich kolejarzy Józef Baran, a dyżurnym ruchu Mieczysław Dziubanowski. 1 czerwca 1975 (PAP) Z dniem dzisiejszym powołuje się w kraju 49 województw (...) Jednym z nich jest województwo nowosądeckie jednostka administracyjna państwa, obejmująca 4 zlikwidowane powiaty: nowosądecki, gorlicki, limanowski i nowotarski. Z zachodu woj. nowosądeckie graniczy z woj. bielsko bialskim, od północy krakowskim i tarnowskim, od strony południowej z Czechosłowacją (później Słowacją). Długość granicy państwowej: 304 km. Powierzchnia km kw. (30 miejsce w kraju), ludność 600 tys. (1998). Premier Piotr Jaroszewicz na stanowiska wojewody nowosądeckiego powołał Lecha Bafię. Nowy Sącz, 13 grudnia 1981 (obsł. wł.) Siły porządkowe zatrzymały do internowania w Nowym Sączu 26 działaczy ze zdelegalizowanego NSZZ Solidarność. Na liście osób niebezpiecznych dla porządku publicznego znaleźli się Roman Kałyniuk (ZNTK), Eugeniusz Baran (ZNTK), Józef Jungiewicz (SZEW), Krzysztof Michalik (SZEW), Grzegorz Sajdak (szef delegatury S w 1981 r.), Jacek Rogowski (SZEW), Marek Tomasik (SZEW), Marek Wójtowicz (SZEW), Ryszard Zagórski (SZEW), Józef Grzyb, Jerzy Wyskiel (WPK), Tadeusz Jung (WPK), Henryk Pawłowski (PKP), Ryszard Pawłowski (PKP), Andrzej Szkaradek (Nowomag), Zenon Szajna (Nowomag), Roman Hasslinger (działacz SD), Aleksander Grela (nauczyciel matematyki w Licem Ekonomicznym), Marian Białoskórski (działacz SD), Józef Piekarz (PBWiM), Jacek Zaremba, Bernard Marsiske (milicjant), Stanisław Bodziony (rolnik z Podegrodzia), Władysław Piksa (rolnik z Czerńca), Henryk Opilo (PPU Okupacja ratusza Nowy Sącz, 9 stycznia 1981 stwowej, mimo wielokrotnych rozmów z przedstawicielami władz (obsł. wł.) Nowy Sącz stał się pierwszym miastem w Polsce, w którym wojewódzkich, MKZ Małopolska doszło do okupacji ratusza budynku władzy PRL przez członków ważnienia zainteresowanych komi- Komisja w Nowym Sączu z upo- Solidarności. W reprezentacyjnej sji zakładowych i komitetów założycielskich, podjęła akcję protestacyj- sali ratusza wywieszono transparenty: Precz z korupcją, Żądamy ną w budynku ratusza miejskiego sprawiedliwości, a za stołem prezydialnym ustawiono duży drewcyjna będzie trwać do zakończenia w Nowym Sączu. Akcja protestaniany krzyż. Tekst oświadczenia rozmów z komisją rządową, którą sądeckiej Solidarności : wzywa się do niezwłocznego przyjazdu. Wprowadza się stan gotowo- W związku z niezrealizowaniem postulatów wniesionych przez ści strajkowej we wszystkich zakładach województwa i miasta Nowy załogo zakładów pracy w sprawach kadry kierowniczej zakładów, instytucji, organizacji politycznych flagi narodowe i rozpowszechnić Sącz, w których należy wywiesić i młodzieżowych, organizacji społecznych oraz administracji treść niniejszego oświadczenia. pań- Stan wojenny Krynica), Jan Sikoń (rolnik z Łukowicy). Większość uczestników kabaretonu opuszczających w niedzielę nad ranem klub Lachy z niedowierzaniem ujrzała na sądeckich ulicach patrole wojskowo policyjne. Zmilitaryzowano zakłady: ZNTK, SZEW, PKS, SZNA i WPK (doszło tu do krótkotrwałego strajku, władze natychmiast odwołały dyrektora Kazimierza Chapkę). Z PZPR wydalono szefa Solidarności ZNTK Stanisława Cichońskiego, etatowego sekretarza komisji zakładowej S w WPK Jerzego Wątrobę i jego kolegę Tadeusza Junga. Niejako dla równowagi prokuratura wojewódzka wniosła do Sądu Rejonowego akt oskarżenia przeciwko b. sekretarzowi KW PZPR Janowi Kani. W sklepach brakuje mąki i chleba. Zatrzymywane są osoby poruszające się bez zezwoleń.

12 12 Czwartek, 8 listopada 2012 Ostatnia egzekutywa Nowy Sącz, 22 stycznia 1990 (obsł. wł.) Towarzysze! Nie była to praca daremna. Od walki z analfabetyzmem, od doprowadzenia elektryczności pod chłopskie strzechy (...) Popełnialiśmy także błędy, nie zawsze w porę umieliśmy je korygować oto fragment ostatnich słów wypowiedzianych podczas ostatniej egzekutywy KW PZPR w Nowym Sączu. Wojewódzka organizacja partyjna licząca bez mała 21 tys. członków, zeszła z areny politycznej. Weteran ruchu robotniczego Tadeusz Świdrak z Nowego Sącza nie krył rozgoryczenia: Tylekroć partia przyrzekała poprawę i wszystko kończyło się na obietnicach. Większość towarzyszy czuła się jak podczas pogrzebu, na którym nikt nie płakał. Jeden z sekretarzy natychmiast podszedł do lustra, żeby zobaczyć czy jest jeszcze bolszewikiem, czy już socjaldemokratą. Od 15 stycznia nowym wicewojewodą nowosądeckim jest rekomendowany przez Komitet Obywatelski Solidarności Jacek Rogowski, a Andrzeja Szkaradka kilka dni później wybrano wiceprzewodniczącym Zarządu Regionu Małopolska. Gaudeamus po sądecku Nowy Sącz, 3 października 1998 (obsł. wł.). Uroczyście zainaugurowała działalność Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa dająca po ukończeniu tytuł licencjata i uprawnienia zawodowe. Trzyletnia nauka, łącznie 2400 godzin, wraz z praktyką zawodową (w siódmym semestrze) jest bezpłatna. Naukę rozpoczęło 450 osób, w tym 65 w systemie zaocznym. Ze sportu W blasku srebra Barcelona, Nou Camp, 8 sierpnia 1992 (de wu), Dwóch sądeczan Aleksander Kłak (wychowanek Dunajca, bramkarz), Piotr Świerczewski (wychowanek Dunajca i Sandecji, pomocnik), zdobyli srebrny medal olimpijski w piłce nożnej. W finale po zaciętej walce przegrali z Hiszpanią 2 3 (1 0). W drodze do finału polska reprezentacja pokonała: Kuwejt 2 0, Włochy 3 0, zremisowała z USA 2 2, a następnie wygrała z katarem 2 0 i Australią 6 1. Do tej pory jedynymi sądeckimi medalistami (brązowymi) byli szabliści Tadeusz Fredrich i Leszek Lubicz Nycz (Amsterdam 1928 i Los Angeles 1932; na zdjęciu poniżej). Premier Oleksy Warszawa, 6 marca 1995 (Biuro Prasowe Rządu) Sądeczanin Józef Oleksy został powołany przez Sejm premierem rządu RP. Do tej pory ten znany ekonomista i polityk był marszałkiem Sejmu. Odrodzona samorządność Nowy Sącz, 12 czerwca 1990 (obsł. wł.) Po pierwszych w powojennej Polsce demokratycznych wyborach samorządowych prezydentem Nowego Sącza wybrano młodego prawnika Jerzego Gwiżdża, który uzyskał 21 głosów, a jego rywal Henryk Pawłowski 11. Obaj byli kandydatami Komitetu Obywatelskiego Solidarność. Bush do Pawłowskiego Nowy Sącz, 8 maja 1992 (obsł. wł.) W Nowym Sączu powstała pierwsza niepaństwowa wyższa uczelnia w Nowym Sączu Wyższa Szkoła Biznesu założona dzięki wydatnej pomocy polskich środowisk gospodarczych oraz instytucji międzynarodowych. Współzałożycielem jest amerykański National Louis University z Chicago (powstały w 1886). Podczas uroczystego podpisania porozumienia ambasador USA Thomas W. Simons z USA odczytał osobisty list prezydenta George a Busha do rektora Krzysztofa Pawłowskiego. Optimus na giełdzie Warszawa, 1994 (obsł. wł.) Na parkiecie warszawskiej Giełdy Papierów wartościowych zadebiutowała nowosądecka spółka Optimus, założona w 1988 r. inicjatywy Romana Kluski firma komputerowa zajmująca się produkcją i sprzedażą komputerów PC, największa w swojej branży w Europie Środkowo Wschodniej. Akcje sprzedano jak ciepłe bułeczki. Sprzęt Optimusa szturmuje biura, urzędy, banków i domy prywatne.

13 Spacerkiem przez wieki Prezydent RP na 700 leciu miasta Października 1992 (obsł. wł.) Na sądeckim rynku odprawiona została uroczysta msza św. z udziałem prezydenta RP Lecha Wałęsy, jego świty. Mszę koncelebrowali bp Józef Życiński, bp gen. Leszek Głódź i bp Józef Gucwa. W ratuszu przed wejściem do sali posiedzeń prezydent odsłonił tablicę z napisem miastu, które zawsze było wierne ojczyźnie. Sądeczanom powiedział: 700 lat to wspaniały wiek. To ponad 20 ludzkich pokoleń. Księga dziejów Nowego Sącza ma wiele pięknych kart. Znaczonych pracowitością, mądrością i talentami mieszkańców. Życzę wam i miastu dalszych osiągnięć. Na miarę waszych zdolności, marzeń, aspiracji. Chciałbym wam serdecznie podziękować, że szliście razem ze mną do wolnej ojczyzny, że zaufaliście mi, poparliście moją kandydaturę w wyborach prezydenckich. Zaciągnąłem wobec was wielkie zobowiązanie... W świcie prezydenckiej byli m.in. Mieczysław Wachowski, Andrzej Drzycimski, ks. Franciszek Cybula i prezydent Nowego Sącza Jerzy Gwiżdż. Goście obejrzeli pokaz musztry paradnej w wykonaniu orkiestry SG i skorzystali z poczęstunku przygotowanego przez Zofię Korczyńską z restauracji Bona. Biskup Wieczorem publiczność obejrzała widowisko Żarliwe sztandary Władysława Hasiora i uczestniczyła w namiocie widowiskowym w koncercie Noc pod gwiazdami. 13 Pływalnia nad Kamienicą Nowy Sącz, 20 września 1998 (obsł. wł.). Przy ul. Nadbrzeżnej oddano do użytku wybudowaną w rekordowym tempie (w ciągu roku), kosztem 7 mln zł, krytą pływalnię, z podświetlanym basenem głównym, niecką rekreacyjną, 45 metrową zjeżdżalnią i innymi atrakcjami. Obsługa jest w pełni skomputeryzowana, czas kąpieli i w ślad za nim opłatę rejestruje karta magnetyczna. Aby tradycji przy otwieraniu obiektów tego typu stało się zadość prezydent Andrzej Czerwiński i wiceprezydent Leszek Zegzda po ściągnięciu marynarek i butów skoczyli w niezłym stylu, szczupakiem, ze słupków startowych do wody. Powtórka z geografii Stary Sącz 16 czerwca Papież Jan Paweł II: Ta ziemia była mi zawsze bardzo bliska (przy okazji pozdrawiam sąsiadów Węgrów, Słowaków i Czechów). Jesteśmy w Starym Sączu, stąd wyruszamy ku Dzwonkówce, Wielkiej Raczy przez Radziejową na Przehybę. Z powrotem schodzimy do Szlachtowej i Krościenka, albo zjeżdżamy na nartach, przekraczamy Dunajec, który płynie razem z Popradem do Starego Sącza. A kiedy jest wysoka woda, to w pięć, sześć godzin można przepłynąć Dunajcem od Nowego Targu do Nowego Sącza. Tyle tej powtórki z geografii. Sandecja w I lidze! Piotrków Trybunalski, 5 czerwca 2009 r. (de wu) W wygranym meczem na wyjeździe z Concordią Piotrów 3 5, w ostatniej kolejce rozgrywek, piłkarze Sandecji zajęli II miejsce w grupie wschodniej II ligi i awansowali do I ligi. To był największy sukces w stuletniej historii klubu. Bramki w tym historycznym dla klubu spotkaniu strzelali Broź, Szulc (samobójcza), Gawęcki, Bania i Chlipała, a sądeczanie zagrali w składzie: Kozioł Powroźnik, Fröhlich, Jędrszczyk, Makuch Broź (74 Zawiślan), Zawadzki, Gawęcki, Piegzik Bania (77 Chlipała), Fabianowski (60 Berliński). Pomnik papieża Nowy Sącz, 16 października 2005 r. (obsł. wł.) W 27. rocznicę powołania księdza kardynała Karola Wojtyły na Tron Piotrowy na sądeckim Rynku odsłonięto i poświęcono pomnika Sługi Bożego Ojca Świętego Jana Pawła II. Spiżowy monument jest dziełem artysty rzeźbiarza prof. Czesława Dźwigaja z krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Wzniesieniem pomnika sądeczanie uczcili pa- Witaj Europo! Nowy Sącz, 30 kwietnia 1 maja 2004 r. (obsł. wł.) O północy kilka tysięcy mieszkańców świętowało na rynku wejście Polski do Unii Europejskiej. W zorganizowanym z tej okazji zjeździe sądeczan z całego kraju wziął udział marszałek Sejmu Józef Oleksy, rodem z Nowego Sącza. Powrót Polski do europejskiej rodziny uczcili starsi i młodzi sądeczanie. Program święta UE w Nowym Sączu był bogaty i atrakcyjny. Przy różnych okazjach wraca się wspomnieniami do tego pamiętnego dnia. mięć Wielkiego Rodaka i upamiętnili Jego bliskie związki z Nowym Sączem i Sądecczyzną. Szczytną ideę budowy pomnika i ubogacenia płyty Rynku podjęli bracia Marian i Józef Koralowie, właściciele znanej firmy KORAL, producenta lodów. Ufundowana przez darczyńców budowla, jej otoczenie wraz z projektowaną fontanną, zostały przekazane nieodpłatnie na majątek miasta. Teraz Polska, teraz Nowy Sącz! Warszawa, 1 czerwca 2009 (obsł. wł.) Podczas gali koncertowej w Teatrze Wielkim w Warszawie prezydent Nowego Sącza, Ryszard Nowak odebrał z rąk przewodniczącego kapituły prof. Michała Kleiberga (prezesa PAN) statuetkę Polskiego Godła Promocyjnego Teraz Polska. Imprezę uświetnili znani polscy artyści m.in.: Jan Pietrzak, Edyta Geppert, Ewa Dałkowska, Magda Zawadzka, Leszek Długosz, Piotr Szczepanik. Kapitułę tworzyli eksperci i wybitne postacie z różnych dziedzin życia. Ocenie poddawano m.in.: politykę inwestycyjną, dostępność do infrastruktury technicznej, sposoby realizacji polityki społecznej, organizację i formy zarządzania Urzędem oraz działania Urzędu Miasta związane z promocją.

14 14 Czwartek, 8 listopada 2012 Wielkie remonty Nowy Sącz, 6 kwietnia 29 maja 2009 (obsł. wł.) Jedna ze spółek potężnego koncernu budowlanego Strabag (z siedzibą w Austrii, z 30 proc. udziałami zięcia byłego prezydenta Rosji Borysa Jelcyna, Olega Deripaski), przeprowadziła zakrojoną na wielką skalę przebudowę 15 ulic Starego Miasta w Nowym Sączu. Ostre tempo i szeroki zakres robót wywołały ogromne zainteresowanie mieszkańców. Takiego nagromadzenia ciężkiego sprzętu budowlanego jeszcze w Nowym Sączu nie było. Zmotoryzowani z wyrozumiałością podchodzili do sporych uciążliwości i utrudnień komunikacyjnych. W dalszej kolejności prace objęły aleje: Batorego i Wolności oraz ul. Długosza. Na niektórych odcinkach zamontowane zostanie stylowe oświetlenie. Całkowity koszt robót obliczono na 8 mln zł. Kącik motoryzacyjny Koralowe Rolls Royce Nowy Sącz, 22 lipca 2010 (obsł. wł.) Bracia Koralowie sprowadzili dziś do Nowego Sącza dwa samochody sławnej marki Rolls Royce Phantom LWB. Identyczne w wyposażeniu, różniące się jedynie kolorami. Biały przypadł Józefowi, czarny Marianowi. Auta przyjechały specjalnym transportem prosto z brytyjskiej fabryki Goodwood. To pierwsze maszyny tej klasy w Polsce. Cena? okryta tajemnicą handlową, według orientacyjnych cenników ok. 3 mln zł za sztukę. Koralowe limuzyny są symbolicznym urodzinowym prezentem od dzieci. Takimi autami jeżdżą ci, którzy już mieli wszystkimi dostępne cacka motoryzacji, to najwyższa półka, wyżej nie ma już nic mówił przedstawiciel Rolls Royce. Honory dla prezydenta RP Nowy Sącz, 9 listopada 2009 (obsł. wł.) W sądeckim ratuszu na uroczystej sesji Rady Miasta tytułem Honorowego Obywatela Miasta Nowego Sącza wyróżniono prezydenta Rzeczypospolitej Lecha Kaczyńskiego, posła na Sejm z okręgu Nowy Sącz w latach JE Prezydent był też gościem społeczności akademickiej WSB- NLU, gdzie wygłosił wykład ph. Gospodarka w obliczu kryzysu i jej społeczny wymiar. Gratulacje dla prezydenta Lecha Kaczyńskiego nadesłał Ryszard Kaczorowski były prezydent RP na uchodźstwie oraz, od ubiegłego roku, również honorowy obywatel Nowego Sącza. Wielka rura za europejskie miliony Nowy Sącz, 13 września 2010 (obsł. wł.) Symbolicznym wbiciem łopat przez gospodarzy gmin Nawojowa, Stary Sącz, Kamionka i Nowy Sącz oraz firm budowlanych rozpoczęto największą w tej części Polski (jedną z największych w kraju) inwestycję wodociągowo kanalizacyjną pn: Modernizacja i rozbudowa systemu gospodarki wodościekowej miasta Nowego Sącza z przyległymi terenami gmin sąsiednich. Koszt budowy to 275 mln zł (ale z VAT ponad 335 mln zł). Blisko połowę tej sumy, 171 mln zł stanowi dofinansowanie z Unii Europejskiej. Zakres robót budowlanych jest imponujący. To w sumie 70 km sieci wodociągowej, w tym budowa dwóch pompowni, 3 hydroforni oraz 2 zbiorników wyrównawczych. To budowa 174 km kanalizacji sanitarnej wraz z 47 pompowniami. Ta inwestycja oznacza, że 18,9 tys. mieszkańców Sądecczyzny W 70. rocznicę bitwy o Narwik Nowy Sącz, wrzesień 2010 r. inf. wł.) Przez rok Urząd Miasta realizował projekt Polska i Norwegia: bitwa o Narwik 1940 II wojna światowa. Partnerami w projekcie historyczno-kulturalnym, w 70. rocznicę bitwy o Narwik był również Urząd Miasta w Narwiku (miasto partnerskie Nowego Sącza) oraz Muzea: Okręgowe w Nowym Sączu i Wojny (Krigsminnemuseum) w Narwiku. 27 i 28 maja 2010 r., w uroczystościach w Narwiku z udziałem władz państwowych Polski, Norwegii, Anglii i Francji wzięli też udział sądeczanie. 5 czerwca odbyła się w Nowym Sączu konferencja historyczna poświecona kampanii norweskiej, a szczególnie walkom o Narwik w maju i czerwcu 1940 r. i udziałowi w nich polskich sił zbrojnych, z udziałem prelegenta i delegacji młodzieży z Narwiku. 11 września otwarta została na płycie Rynku wystawa fotograficzna pt. Partner znad fiordów wspólne braterstwo. Tego samego dnia przed Mauzoleum Ziemi Sądeckiej, na cokole Piety Sądeckiej w Nowym Sączu odsłonięto tablicę upamiętniającą udział Polaków w kampanii norweskiej w 1940 r. Wieczorem na sądeckim Rynku odbyła się premiera oratorium pt. Narwik pierwsze zwycięstwo przygotowana specjalnie na uroczystości dla Nowego Sącza. Spektakl napisał i wyreżyserował Roman Kołakowski, a muzykę skomponował Hadrian Filip Tabęcki. Częścią i podsumowaniem narwickiego projektu jest wydawnictwo Nowy Sącz Narwik. Opowieść o dwóch miastach. już niebawem otrzyma dostęp do sieci kanalizacyjnej, a 8 tys. skorzysta z dostaw wody o wysokiej jakości. W ramach inwestycji modernizowany jest także zakład uzdatniania wody w Starym Sączu. Pamiętnik sądeczanki Pamiętnik Emilii Nowy Sącz, 5 maja 1861 roku Minął już miesiąc, odkąd jestem z powrotem w Nowym Sączu, a ciągle jeszcze myślę o Krakowie i hrabiowskim pałacyku. Czuję się dziwnie rozdarta, sama nie wiem czemu. Przecież to jest moje rodzinne miasto. Tu się urodziła moja Mama, moja Babcia i mój Dziadek, moja Prababcia i Pradziadek... Gdzie mam szukać szczęścia? Zresztą Joachim niechętnie mówił o Krakowie. Gdy Ciotka zaproponowała nam te dwa miasta, nie chciał tam zamieszkać. Nie lubi dużych miast. Do Sącza jest bardzo przywiązany. Dziwił się nawet, że mogłam się wahać, które miasto wybrać. On nie miał żadnych wątpliwości: Sącz i tylko Sącz. Może dobrze, że jest taki zdecydowany. Żeby już wrócił, wtedy będzie mi lżej na sercu! (...) 18 grudnia 1875 Dwa dni temu Rada Miejska przyznała honorowe obywatelstwo panu Julianowi Dunajewskiemu w uznaniu jego zasług dla dobra publicznego. Dzieciństwo i wczesną młodość spędził w naszym mieście i rzeczywiście zasługuje na ten honor. Pełnił szereg ważnych funkcji: profesor Wszechnicy Jagiellońskiej, poseł na Sejm Krajowy i wysoka godność ministra w rządzie c.k. w Wiedniu. Wiele razy pomagał naszemu miastu i słyszałam od tych osób, które były w Wiedniu, że wspiera w potrzebie Polaków. (...) 15 listopada 1890 Joachim prosto ze sklepu poszedł do Sokoła. Odkąd przed dwoma laty założono w mieście Towarzystwo Gimnastyczne Sokół, często spędza w nim czas. Schodzą się tam panowie na pogawędki i na czytanie gazet. Mąż chodzi także do kasyna i Czytelni Mieszczańskiej. Lubi towarzystwo i nie może wyrzec się czytania pism. Ja też kiedyś lubiłam przeglądać Bluszcz, Kłosy i Tygodnik Ilustrowany oraz Biesiadę, ale z biegiem lat i wzrostem obowiązków musiałam zrezygnować z tych przyjemności i zadowolić się wiadomościami usłyszanymi od Joachima. Schyłek czerwca 1894 Aż nadszedł dzień, który zniszczył nie tylko miasto, ale i nasze plany. Groźny pożar, jakiego nie pamiętali najstarsi mieszkańcy, spustoszył Nowy Sącz we wtorek, 17 kwietnia. Połowę miasta obrócił w perzynę! Do końca życia nie zapomnę tego dnia, tyle wywołał on paniki, spustoszenia, nieszczęścia i zniszczeń. Koniec grudnia 1905 Z ulgą usiadłam przy piecu i usiłowałam zebrać skołatane myśli. Zdenerwowanie powoli opuszczało mnie. Odprężyłam się i przymknęłam oczy. Burzliwe incydenty dnia przygnębiły mnie. Na kolację było za wcześnie, więc siedziałam po ciemku. Ciszę przerwał rozdzierający krzyk pod naszymi oknami. Serce podskoczyło mi do krtani. Wybiegłam do sieni i w drzwiach ujrzałam zmienioną nie do poznania Nastkę, niemal z obłędem w oczach. Z jej ust wydobył się ni to spazm, ni to bolesny skowyt. Julcię trafiono kamieniem w głowę Nie żyje! O, Boże Lato 1909 roku (notatka Anielci) Przyjechałam do Nowego Sącza na wieść o złym stanie Mamy. Zastałam ją bardzo osłabioną, leżącą w łóżku, wychudzoną. Przybył również Antoś i zwołaliśmy konsylium. Lekarze przepisali kilka mikstur i radzili dokonanie badań w szpitalu, o czym Mama nie chce nawet słyszeć. Nie wiadomo, jak dalej potoczy się schorzenie. Antoś wrócił bardzo przygnębiony od doktora Tadeusza Kijasa, który zaprosił go na poufną pogawędkę. (...) Dobrze się ułożyło, że moi chlebodawcy wyjechali do Włoch, bo mogę kurować Mamę. Wczoraj Mama poprosiła mnie, żebym kontynuowała pamiętnik podczas jej choroby. (...) wyciągnęłam z szafy gruby zeszyt w czerwonej okładce i przerzuciłam kilka stron. Ogarniają mnie wątpliwości, czy uda się sprostać temu zadaniu. (...) Na razie czytam uważnie cały pamiętnik. Mama przeznaczyła go mnie, abym miała obraz życia rodziny, sąsiadów i wydarzeń w mieście w okresie mego przebywania daleko od rodzinnej ziemi. Pochylona nad zapiskami ze wzruszeniem cofam się w odległe, minione lata. (...)

15 Spacerkiem przez wieki 15 Sądeckie tygrysy Nowy Sącz, 2011 r. (komentarz) Ponad wiek temu Nowy Sącz uratowała od stagnacji i wprowadziła w dwudziesty wiek linia kolejowa z Tarnowa do Leluchowa i Krynicy oraz Warsztaty Kolejowe. Na poczatku XXI wieku chlubą Nowego Sącza są takie firmy jak Fakro, Koral, Wiśniowski, SGL Carbon, Konspol, Newag (d. ZNTK), Expol, Bugajski, Ramex, Novitus, Erbet, Bogdański, DAKO. Ciekawe, że sądeckie fortuny i gospodarcze tygrysy, powstały w oparciu o polski, a nie zagraniczny kapitał. Górskie, czyste powietrze widać służy ludziom przedsiębiorczym. Nieprzypadkowo wielu z nich zrobiło kariery w amerykańskim stylu. Sądeckie tygrysy wypromowały z sukcesem swoją markę i produkty w kraju i poza jego granicami, stały się synonimami sukcesu. Z roku na rok przybywa przedsiębiorców i firm, którzy dołączają do grona tygrysów. Dzisiaj lokomotywą wprowadzającą miasto w kolejne dekady XXI wieku może stać się Miasteczko Multimedialne. W Nowym Sączu i okolicy tkwi duży potencjał możliwości dla inicjatyw gospodarczych, inwestowania w infrastrukturę turystyczną i w efekcie uzyskania niemałych dochodów. Aby to osiągnąć, konieczna jest poprawa dostępności komunikacyjnej, modernizacja drogi Brzesko Nowy Sącz, nowy most, a nawet dwa na Dunajcu, nowe drogi (Węgierska bis) i obwodnice, lotnisko, dokończenie modernizacji gospodarki wodno ściekowej, inne ważne inwestycje ( Wenecja z Parkiem Strzeleckim). Miasteczko Galicyjskie Nowy Sącz, 23 października 2010 (obsł. wł.) Uroczyście otwarto po zakończeniu drugiego etapu budowy Miasteczko Galicyjskie, nową część Sądeckiego Parku Etnograficznego. Na powiększonej, wykreowanej przestrzeni prowincjonalnego ośrodka miejskiego zachodniej Galicji z przełomu XIX i XX w. udostępniono zwiedzającym kilkanaście obiektów. Istotą tego unikatowego projektu jest obok prezentacji małomiasteczkowej architektury zamiar odtworzenia codzienności sprzed stu lat poprzez stylizowane wnętrza domów z funkcjonującymi pracowniami rzemieślniczymi i usługowymi, takimi jak np. fotografa, zegarmistrza, garncarza, fryzjera z maglem, żydowskiego krawca, snycerza, sklepami: kolonialnym, antykwarycznym, apteka i cukiernia oraz galeria z lokalną sztuką ludową i CK, gospodą serwującą tradycyjne jadło grup etnograficznych i etnicznych zamieszkujących od wieków to terytorium. Jest tu też remiza dawnej Straży Ogniowej. Miasteczko budowane było w dużej mierze ze środków unijnych. Łączna wartość inwestycji (pierwszy i drugi etap) to blisko 25 mln zł. W pierwszym etapie przerobiono blisko 7 mln złotych, a w drugim blisko 6 mln zł. Reszta pieniędzy to wkład województwa małopolskiego. Pomnik wrażliwości sądeckich serc Nowy Sącz, 21 grudnia 2011 (inf. wł.) Przy ul. Nawojowskiej 155 w Nowym Sączu Zawadzie otwarto pierwsze w regionie stacjonarne hospicjum. Oddany do użytku obiekt prezydent R. Nowak nazwał pomnikiem wrażliwości sądeckich serc. Jego idea sięga 1999 r. Wtedy przy parafii św. Kazimierza utworzono Towarzystwo Przyjaciół Chorych z inicjatywy grupy mieszkańców miasta i ówcze- snego proboszcza ks. prałata Stanisława Czachora, którego teraz obdarzono mianem siewcy ziarna hospicyjnego. To wielka sprawa dla naszego miasta: ludzie chorzy i ich rodziny nie pozostaną bez pomocy i opieki w jakże trudnym, ostatnim okresie swojej ziemskiej wędrówki. Dzięki nam wszystkim nie będą samotni. Będą mogli ostatni okres życia przeżyć z godnością, bez strachu, i bólu. Powstanie takiego obiektu na terenie miasta wypełnia białą plamę na mapie opieki hospicyjnej regionu, będzie też niepodważalnym, materialnym dowodem troski sądeczan o ludzi cierpiących na nieuleczalne choroby powiedział podczas otwarcia kierujący stowarzyszeniem prezes R. Porębski zamieszczając w dziękczynnych adresach słowa: Non tua sunt duro praecordia ferro vincta (Twoje serce nie jest zakute w żelazo). XL Rocznik Nowy Sącz, 6 lipca 2012 (Biuro Prasowe UM) W sądeckim ratuszu odbyła się promocja jubileuszowego XL tomu Rocznika Sądeckiego i towarzyszącej mu książki z serii Biblioteki Rocznika Ulica Jagiellońska w Nowym Sączu od końca XIX wieku do 1945 roku. Mieszkańcy i zabudowa autorstwa Leszka Migrały. Nowy Rocznik poświęcony był prof. Janowi Słowikowskiemu ( ), wybitnemu sądeczaninowi, lekarzowi, bohaterowi z lat II wojny światowej, który odegrał główną rolę w brawurowym uwolnieniu Jana Karskiego, sławnego emisariusza Państwa Podziemnego, więzionego w sądeckim szpitalu w lipcu 1940 r. Długoletni współpracownicy Rocznika Sądeckiego profesorowie: Tadeusz Aleksander, Julian Dybiec, Bolesław Faron, Józef Hampel, Feliks Kiryk (od 20 lat przewodniczący Kolegium Redakcyjnego), Jan Lach i Franciszek Leśniak uhonorowani zostali Tarczami Herbowymi Zasłużony dla miasta Nowego Sącza. Rocznik jest zasłużonym dla miasta i regionu wydawnictwem regionalnym, ukazującym się od 1939 roku. Jest prawdziwą kopalnią wiedzy o Nowym Sączu i Sądecczyźnie. Nowak w pierwszej turze Nowy Sącz, 21 listopada 2010 (Miejska Komisja Wyborcza) Prezydentem Nowego Sącza na kadencję w pierwszej turze został ponownie Ryszard Nowak popierany przez własny komitet wyborczy oraz PiS pozyskując 60,14 proc. głosów. Jego rywale otrzymali następującą ilość głosów: Piotr Lachowicz (PO) 24,85 proc., Kazimierz Sas (popierany przez SLD) 9,47 proc.), Wiesław Kądziołka (Nasze Miasto Nowy Sącz) 3,14 proc. i Tadeusz Nowak Prawica Rzeczypospolitej 2,41 proc. W Radzie Miasta 9 mandatów zdobyła PO, 8 Komitet Wyborczy Ryszarda Nowaka, 6 PiS. Średnia wieku radnego to 52 lata. Jerzy Gwiżdż i Bożena Jawor zostali ponownie powołani na stanowiska wiceprezydentów. Ze sportu drużyn przyniosło pozytywny Superliga! Nowy Sącz, 14 kwietnia 2012 (obsł. wł.) Piłkarki ręczne MKS Beskid/Olimpia po zwycięstwie nad SRS Olkusz awansowały do PGNiG Superligi. Podopieczne trenerki Lucyny Zygmunt w 20 meczach odniosły 18 zwycięstw, jeden raz zremisowały oraz doznały wyjazdowej porażki. Beskid- Olimpia była najskuteczniejszą drużyną I ligi. Miały też najlepszą formację obronną w pierwszej lidze. Kontrowersyjne we wrześniu 2011 r. połączenie dwóch sądeckich efekt w postaci historycznego awansu. To pierwszy przypadek w sportowej historii Nowego Sącza, by jego przedstawiciel w grach zespołowych wystąpił w najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Powrót siatkarek do II ligi Rumia, 15 kwietnia (obsł. wł.) Zespół siatkówki kobiet STS Sandecja, prowadzony przez trenera Łukasza Mężyka (pierwszy sezon w klubie) wygrywając turniej w Rumii awansował do II ligi. Sądeczanki wygrały wszystkie mecze tracąc tylko jednego seta.

16 16 Czwartek, 8 listopada 2012 Wielkie plenerowe, multimedialne widowisko z okazji 720 lecia Nowego Sącza Sigilla Civitatis Nova Sandecensis Historie, legendy i cuda historycznego, legendarnego i cudownego Nowego Sącza Nowy Sącz, 7 lipca 2012 r. (obsł. wła.) W ramach Imienin Miasta na sądeckim rynku na trzech scenach odbyła się premiera widowiska plenerowego (oratorium multimedialnego) pt. Sigilla Civitatis Nova Sandecensis (łac. pieczęcie miejskie Nowego Sącza) Historie, legendy i cuda historycznego, legendarnego i cudownego Nowego Sącza. W 28 odsłonach (pieczęciach) Roman Kołakowski kompozytor, autor tekstów pieśni i reżyser poprowadził publiczność poprzez ponad siedem wieków Nowego Sącza pokazując znane i mniej znane postaci i zdarzenia z historii miasta, jego bogatą wielokulturowość i tradycję, od czasów św. Kingi, króla Wacława II i władców jagiellońskich po lata współczesne. Autor i wykonawcy pokazali Nowy Sącz jako miasto, w którym w sposób pokojowy mieszały się twórczo kultury: niemiecka, austriacka, słowacka, czeska, węgierska, żydowska, bizantyjska, ruska i ta rdzenna polska, lachowska. Widowisko, charakteryzujące się wysokim wymiarem artystycznym i edukacyjnym, wpisało się mocnym akordem w katalog literacko muzycznych sandecjanów. Uzmysłowiło odbiorcom, że Nowy Sącz od epoki piastowskiej do dziś wnosił i wnosi bogate wiano do kultury i dorobku Europy, że Królewski Gród nad Dunajcem i Kamienicą ma się czym pochwalić i czym poszczycić. W spektaklu, obok Orkiestry Reprezentacyjnej Straży Granicznej i sądeckich zespołów folklorystycznych Sądeczoków i Sądeczan, wystąpili znani aktorzy polskich scen i ekranu. Płyta DVD jest zapisem tego niecodziennego spektaklu, który został okrzyknięty wydarzeniem kulturalnym jubileuszowego roku w Nowym Sączu. Niejeden z zaprezentowanych utworów ma szansę stać się nie tylko sądeckim przebojem Aktorzy: Izabella Bukowska, Monika Dryl, Anna Gajewska, Beata Jankowska Tzimas, Krystyna Kozanecka, Lucyna Malec, Ewa Makomaska, Beata Lerach, Agnieszka Pawełkiewicz, Ewa Serwa, Natalia Sikora, Magdalena Smalara, Katarzyna Zielińska, Katarzyna Żak, Piotr Bajtlik, Mirosław Baka, Wojciech Czerwiński, Jarosław Domin, Mariusz Drężek, Arkadiusz Głogowski, Stanisław Górka, Jan Jankowski, Artur Kaczmarski, Jacek Kawalec, Roman Kołakowski, Maciej Kujawski, Robert Kudelski, Paweł Lipnicki, Wojciech Machnicki, Tomasz Steciuk, Tomasz Stockinger Zespoły: Zespół Muzyki Dawnej Dekameron i Sekcja Sigillum pod kierunkiem Tadeusza Czechaka Orkiestra Reprezentacyjna Straży Granicznej i Orkiestra Smyczkowa pod kierunkiem Leszka Mieczkowskiego Balet Dworski Cracovia Danza Miejska Instytucja Kultury w Krakowie, pod kierunkiem Romany Agnel Chór Sigilla Sandeciensis pod kierunkiem Marzeny Pikuły Teatr Robotniczy im. Bolesława Barbackiego pod kierunkiem Janusza Michalika Zespół Ludowy Sądeczki pod kierunkiem Barbary Sławeckiej Zespół Sądeczanie pod kierunkiem Ireny Pabisz i Krystyny Popieli Teksty i muzyka: Aranżacje: Choreografia: Produkcja muzyczna: Scenografia i wizualizacje: Scenariusz i reżyseria: Roman KOŁAKOWSKI Tadeusz CZECHAK i Hadrian Filip TABĘCKI Romana AGNEL Maciej MARCHEWKA Filip DOMINK Roman KOŁAKOWSKI Synopsis streszczenie widowiska 1. Prolog Iubilaeum Sandeciensis Krystyna Kozanecka, Roman Kołakowski 2. Alchemia Prima Sendivogius Polonus Jan Jankowski 3. Sigillum I Ab urbecondita Natalia Sikora 4. Sigillum II Bunt wójta Alberta Piotr Bajtlik 5. Sigillum III Pokłon dla Królowej Ewa Serwa, Wojciech Czerwiński 6. Sigillum IV Łaźnia zamkowa Mariusz Drężek 7. Sigillum V Skarga Mistrza Stwosza Jarosław Domin 8. Sigillum VI Okulista Abraham Jacek Kawalec 9. Sigillum VII Budowa Ratusza Katarzyna Zielińska 10. Sigillum VIII Kanonizacja Tomasz Steciuk 11. Sigillum IX Dziewczę z Sącza Katarzyna Żak 12. Sigillum X Powrót z Odsieczy Paweł Lipnicki 13. Sigillum XI Trzy przestrogi kletek Anna Gajewska 14. Sigillum XII Ostatni Starosta Tomasz Stockinger 15. Sigillum XIII Galicja i Lodomeria Izabella Bukowska 16. Sigillum XIV Legendarne źródło Magdalena Smalara 17. Sigillum XV Debiut aktorki Agnieszka Pawełkiewicz 18. Sigillum XVI Wielki pożar Ratusza Monika Dryl, Arkadiusz Głogowski 19. Sigillum XVII Wąsy Brygadiera Mirosław Baka 20. Sigillum XVIII Pierwsza transmisja Lucyna Malec, Artur Kaczmarski 21. Sigillum XIX Prezydent Sichrawa Ewa Makomaska 22. Sigillum XX Kiriat Sanc Beata Lerach 23. Sigillum XXI Ta sama melodia Robert Kudelski 24. Sigillum XXII Polska Ludowa Maciej Kujawski 25. Sigillum XXIIII Wybory Beata Jankowska Tzimas, Wojciech Machnicki 26. Sigillum XXIV Powtórka z geografii Lucyna Malec, Stanisław Górka 27. Alchemia Aeterna Sendivogius Polonus Jan Jankowski 28. FINAŁ Sigilla Civitatis Novae Sandeciensis Roman Kołakowski

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM Imię i nazwisko Szkoła.. 1. W którym roku uchwalono konstytucję kwietniową?... 2. Podaj lata, w jakich Piłsudski był Naczelnikiem Państwa?... 3. W jakiej tradycji

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Dawno temu leśną krainą

Dawno temu leśną krainą Dawno temu leśną krainą rządził poczciwy, stary król Kanut Wielki. Mieszkał w wielkim, kamiennym zamku, otoczonym lasami, pełnymi dzikich zwierząt. D D d d Król Kanut mieszkał w zamku razem ze swoją rodziną:

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Nawet Święty w piłkę kopał Wadowice Tutaj wszystko się zaczęło. św. Jan Paweł II Kolorowanka dla dzieci

Nawet Święty w piłkę kopał Wadowice Tutaj wszystko się zaczęło. św. Jan Paweł II Kolorowanka dla dzieci Nawet Święty w piłkę kopał Wadowice Tutaj wszystko się zaczęło św. Jan Paweł II Kolorowanka dla dzieci Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II W tej kamienicy, w małym mieszkaniu na piętrze 18 maja 1920

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

1 Mało znane litanie do Świętych

1 Mało znane litanie do Świętych 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......5 Litania do Świętej Anny......7 Litania do Świętego Judy Tadeusza......9 Litania o Świętej Marii Magdalenie.... 11 Litania do Świętego Jerzego.... 13 Litania

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku nieruchomości miasta Nowy Sącz

Analiza rynku nieruchomości miasta Nowy Sącz Analiza rynku nieruchomości miasta Nowy Sącz Nowy Sącz jest miastem na prawach powiatu w województwie małopolskim, siedziba ziemskiego powiatu nowosądeckiego. Trzecie co do liczby mieszkańców i trzecie

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.)

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.) Przybywam do was jako syn tej ziemi, tego narodu, a zarazem, z niezbadanych wyroków Opatrzności, jako następca Świętego Piotra na tej właśnie rzymskiej stolicy. Dziękuję wam, żeście nie zapomnieli o mnie,

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność:

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: A) chrzest Polski, wstąpienie na tron Mieszka I, bitwa pod Cedynią B) bitwa pod Cedynią, chrzest Polski, wstąpienie na

Bardziej szczegółowo

Początki rządów Jagiellonów

Początki rządów Jagiellonów Początki rządów Jagiellonów 1. Andegawenowie na polskim tronie Łokietek i Kazimierz Wielki dogadywali się w sprawie sukcesji z Węgrami (Kazimierz Wielki w 1339 r. w Wyszehradzie) 1370 r. umiera Kazimierz

Bardziej szczegółowo

PARAFIA ŚW. ANNY W NIEMYSŁOWICACH /NIEMYSŁOWICE, CZYŻOWICE/ e-mail: parafianiemyslowice@op.pl; www.niemyslowice.pl tel.

PARAFIA ŚW. ANNY W NIEMYSŁOWICACH /NIEMYSŁOWICE, CZYŻOWICE/ e-mail: parafianiemyslowice@op.pl; www.niemyslowice.pl tel. PARAFIA ŚW. ANNY W NIEMYSŁOWICACH /NIEMYSŁOWICE, CZYŻOWICE/ e-mail: parafianiemyslowice@op.pl; www.niemyslowice.pl tel.: 601-861-252 27 września 11 października 2015 r. MATKO BOŻA RÓŻAŃCOWA MÓDL SIĘ ZA

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary

Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary I. Informacje wstępne W dniu 4 grudnia 2013 roku w Ulanowie odbyły się obchody uroczystość ku czci Świętej Barbary patronki flisaków. Organizatorem obchodów

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Związki Józefa Piłsudskiego z Kielcami

Związki Józefa Piłsudskiego z Kielcami Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Związki Józefa Piłsudskiego z Kielcami zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Marta Boszczyk, Bożena Lewandowska Kielce 2011 1. Anar : Marszałek

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA Scenariusz i prowadzenie - Elżbieta Bełz Dekoracje - Lidia Zasada, Justyna Goch Opracowanie muzyczne - Magdalena Witkowska Pokaz slajdów

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PATRIOTYCZNA W STRYSZOWSKIM PRZEDSZKOLU

EDUKACJA PATRIOTYCZNA W STRYSZOWSKIM PRZEDSZKOLU Barbara Bruzda Przedszkole Samorządowe Stryszów EDUKACJA PATRIOTYCZNA W STRYSZOWSKIM PRZEDSZKOLU Każdy rok pracy w przedszkolu ma swoją myśl przewodnią i związane z nią do osiągnięcia cele. Ten rok szkolny

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania MICHAIŁ DARAGAN Życzliwy gubernator i jego dokonania RODZINA Szlachecka rodzina Daraganów bierze swój początek z dwóch ziem ukraińskich. Najstarszym znanym przodkiem gubernatora był jego pradziadek Iwan

Bardziej szczegółowo

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku.

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Nowy rok Nowy Rok Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Huczą petardy i gra muzyka, Stary rok mija, za las umyka, Cóż w tym dziwnego,

Bardziej szczegółowo

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju.

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Ruch pielgrzymkowy w ważniejszych ośrodkach kultu religijnego na świecie

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

A wolność szła przez Kielce

A wolność szła przez Kielce A wolność szła przez Kielce KIELCE - MIASTO LEGIONÓW Konkurs wiedzy w 100 rocznicę wkroczenia I Kompanii Kadrowej do Kielc 1914 2014 PATRONAT: Prezydent KIELC Wojciech Lubawski Instytut Historii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE GAZETA PARAFII ŚW. BARTŁOMIEJA APOSTOŁA W MIERZESZYNIE ` U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE Numer 34 (140) Mierzeszyn, 15 listopada 2014 r. ISSN 2082-0089 Rok 5 91. URODZINY KS. KARDYNAŁA HENRYKA GULBINOWICZA

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wacław Ii Czeski SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim urodził się 21 czerwca 1873 r. w Kamionku jako jedno z siedmiorga dzieci Szczepana i Pelagii (z Krugerów) Draheimów. Dnia 16 kwietnia 1884 r.,

Bardziej szczegółowo

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc.

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Dnia 16.12.10 odbyła się wycieczka do Domu Opieki Społecznej w

Bardziej szczegółowo

70 lecie Polskiego Wałbrzycha styczeń 21.01. - 04.03.2015 r. - Wałbrzyska Galeria Sztuki Biuro Wystaw Artystycznych ul.

70 lecie Polskiego Wałbrzycha styczeń 21.01. - 04.03.2015 r. - Wałbrzyska Galeria Sztuki Biuro Wystaw Artystycznych ul. 70 lecie Polskiego Wałbrzycha styczeń 21.01. - 04.03.2015 r. - Wałbrzyska Galeria Sztuki Biuro Wystaw Artystycznych ul. Jerzy Jerych malarstwo 31.01. - 15.03.2015 r. - Wałbrzyska Galeria Sztuki Biuro Wystaw

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN WSTĘPNY DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM AKADEMICKIEGO W

EGZAMIN WSTĘPNY DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM AKADEMICKIEGO W KOD UCZNIA EGZAMIN WSTĘPNY DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM AKADEMICKIEGO W ZAKRESIE PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH 21.05.2011, godz. 10.30 Czas pracy: 60 min. JĘZYK POLSKI Przeczytaj kilkakrotnie załączony tekst

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.)

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) 2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) W dniach 31 lipca - 3 sierpnia ponad 2000 harcerek i harcerzy zrzeszonych w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ WYDARZEŃ Roku Jubileuszowego 800 - lecia Kapituły Kolegiackiej w Opatowie

KALENDARZ WYDARZEŃ Roku Jubileuszowego 800 - lecia Kapituły Kolegiackiej w Opatowie Powiat Opatowski Miasto i Gmina Opatów KALENDARZ WYDARZEŃ Roku Jubileuszowego 800 - lecia Kapituły Kolegiackiej w Opatowie 06 listopad 2005 r. Wydarzenie: Powołanie Komitetu Honorowego Obchodów Jubileuszu

Bardziej szczegółowo

10.00 Szopka krakowska. Warsztaty plastyczne dla dzieci w wieku 5 9 lat Pałac Krzysztofory

10.00 Szopka krakowska. Warsztaty plastyczne dla dzieci w wieku 5 9 lat Pałac Krzysztofory 16 lutego (poniedziałek) 10.00 Szopka krakowska. Warsztaty plastyczne dla dzieci w wieku 5 9 lat 10.30 i 12.30 Pogromcy legend, czyli między wymysłem a prawdą. Weryfikacja elementów historycznych w krakowskich

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w I połowie XIX wieku. Sprawdzian wiadomości dla klasy III A. Grupa I

Ziemie polskie w I połowie XIX wieku. Sprawdzian wiadomości dla klasy III A. Grupa I Strona1 Ziemie polskie w I połowie XIX wieku. Sprawdzian wiadomości dla klasy III A. Grupa I......... Imię i nazwisko uczennicy/ucznia klasa nr w dzienniku Liczba uzyskanych punktów:... ocena:... Podpis

Bardziej szczegółowo

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom.

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna

Bardziej szczegółowo

pręgierz herold ZACZYNAMY!

pręgierz herold ZACZYNAMY! Jest XVI wiek. Poznań rozwija się. Odnowiono ratusz - zrobił to słynny architekt Jan Baptysta di Quadro z Lugano, odnowiono kamienice. Ludzie bogacą się. Miasto się bogaci i staje się coraz większe. Do

Bardziej szczegółowo

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Szkoła Podstawowa nr 2 im. Królowej Jadwigi w Bełżycach Oto nasza szkoła

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO WARSZAWA KRAKÓW: INSTYTUT HISTORII NAUKI PAN, 2015 ISBN 978-83-86062-23-2 Życiorys Bolesław Szymon Romanowski urodził

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Olsztyna IV WIEK

Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pierwowzorem herbu Olsztyna była sekretna pieczęć, którą jeszcze w 1526 roku pieczętowano dokumenty. W drugiej połowie XVI w. na pieczęci pojawiła się postać wędrowca trzymającego

Bardziej szczegółowo

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Przede mną nowy rok szkolny. Dużo myślałam podczas wakacji o tym, jak powinien on wyglądać. Kolejny raz przeczytałam

Bardziej szczegółowo

II WIELKI TEST HISTORYCZNY DLA KRAKOWIAN. 1.W którym krakowskim kościele brał ślub Feliks Dzierżyński?

II WIELKI TEST HISTORYCZNY DLA KRAKOWIAN. 1.W którym krakowskim kościele brał ślub Feliks Dzierżyński? II WIELKI TEST HISTORYCZNY DLA KRAKOWIAN Imię i nazwisko: Adres e-mailowy: Numer telefonu: Pytania: 1.W którym krakowskim kościele brał ślub Feliks Dzierżyński? 2. Czym był babski comber? 3. Gdzie został

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

Ziemia. Modlitwa Żeglarza

Ziemia. Modlitwa Żeglarza Ziemia Ziemia, którą mi dajesz, nie jest fikcją ani bajką, Wolność którą mam w Sobie Jest Prawdziwa. Wszystkie góry na drodze muszą, muszą ustąpić, Bo wiara góry przenosi, a ja wierzę Tobie. Ref: Będę

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Z różańcem na drogi życia za Janem Pawłem II

Z różańcem na drogi życia za Janem Pawłem II Z różańcem na drogi życia za Janem Pawłem II Abp Stanisław Nowak Z różańcem na drogi życia za Janem Pawłem II Częstochowa 2015 Redaktor tomu Lidia Dudkiewicz Opracowanie redakcyjne Ks. Janusz Wojtyla Ewa

Bardziej szczegółowo

Lectio Divina Rz 6,1-14

Lectio Divina Rz 6,1-14 Lectio Divina Rz 6,1-14 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Bolesław Chrobry SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

Młode Opalenie PROJEKTU. Kraków opanowany... Wilhelm Weldman

Młode Opalenie PROJEKTU. Kraków opanowany... Wilhelm Weldman Zespół Szkół w Opaleniu ulkslwarneckiego 10 83136, Opalenie Numer 10 02/15 WWWJUNIORMEDIAPL ORGANIZATOR PROJEKTU PARTNER Kraków opanowany Gimnazjum w Opaleniu w Krakowie Kto chce poznać duszę Polski niech

Bardziej szczegółowo

II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego w Łapach

II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego w Łapach II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego w Łapach Opracowała: Dorota KONDRATIUK 1. Wprowadzenie historyczne. Zespół Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM WYCIECZEK SZKOLNYCH ORGANIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU MOŻEMY WIĘCEJ

RAMOWY PROGRAM WYCIECZEK SZKOLNYCH ORGANIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU MOŻEMY WIĘCEJ Załącznik nr 6 do specyfikacji PCFE.272.87.2011 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA RAMOWY PROGRAM WYCIECZEK SZKOLNYCH ORGANIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU MOŻEMY WIĘCEJ I. Nazwa szkoły: Liceum Ogólnokształcące im.

Bardziej szczegółowo

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz Opiekun: s. Irena Różycka ur. 10 czerwca 1902 w Jedlińsku; zm. 2 listopada 1980 w Nałęczowie Sługa Boży Piotr Gołębiowski ur. 10 czerwca

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Wolontariusz WANTED!

Wolontariusz WANTED! Wolontariusz WANTED! Kogo szukamy: Asystenta Prowadzącego warsztaty dla dzieci i rodzin 7 dzień tworzenia Opis programu: 7 DZIEŃ TWORZENIA to cykl warsztatów artystycznych, którego uczestnicy zwiedzają

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI. Ewelina Sobczyk - Podleszańska

STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI. Ewelina Sobczyk - Podleszańska STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI Ewelina Sobczyk - Podleszańska Stanisław stan się sławny Mateusz dar Boga Ignacy ognisty Józef niech Bóg pomnoży Stanisław Wyspiański

Bardziej szczegółowo

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK PARAFIA ŚWIĘTEGO STANISŁAWA BISKUPA I MĘCZENNIKA W ŁABOWEJ A.D. 2015 TRIDUUM PASCHALNE Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana Ogólne

Bardziej szczegółowo

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów 3 Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów Na prośbę Naszych Czytelników publikujemy w NICOLAUSIE mapę Gminy Żarnów, na której w atrakcyjny graficznie (choć częściowo uproszczony) sposób zostały

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich.

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich. Historia Szkoły bogata, ciekawa, mało znana Odcinek 17. Czy wiesz, że uznanym artystą malarzem i równocześnie nauczycielem tej szkoły był Jan Kazimierz Olpiński, który uczył w niej rysunków, a jego twórczość

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

K S I Ą Ż K I. Narodowe Święto Niepodległości. 1. Bitwa Warszawska 1920 : materiały edukacyjne. Warszawa, 2011

K S I Ą Ż K I. Narodowe Święto Niepodległości. 1. Bitwa Warszawska 1920 : materiały edukacyjne. Warszawa, 2011 Narodowe Święto Niepodległości K S I Ą Ż K I 1. Bitwa Warszawska 1920 : materiały edukacyjne. Warszawa, 2011 2. Borucki M. / Historia Polski do 2010 roku. Warszawa, 2010. 3. Brzoza Cz. / Historia Polski

Bardziej szczegółowo

Przeczytaj uważnie i uzupełnij:

Przeczytaj uważnie i uzupełnij: Przeczytaj uważnie i uzupełnij: 1. Lublin położony jest w krainie, która nazywa się.. 2. Lublin uzyskał prawa miejskie w...r., nadał mu je.... 3. Herb miasta przedstawia..., skaczącego na krzew..., który

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku.

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku. UNIWERSAŁ trzecich Wici zwołłujjąccy sszllacchettnycch Pollaków do Niepołomic na dwudniiowy Sejm Walny w dniach 4-5 października 2014r.. Wojciech Edward Leszczyński Fundacja im. Króla Stanisława Leszczyńskiego

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016 Ogłoszenia Parafialne XI Niedziela zwykła 12.06.2016 8.00 Msza święta Za + rodziców Władysława i Genowefę Sokalskich, zmarłą mamę Genowefę Talacha, zmarłego brata, bratową, szwagra oraz dziadków z obu

Bardziej szczegółowo

OBCHODY 90. ROCZNICY CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO: KONFERENCJA NAUKOWA W REMBERTOWIE. WYBÓR ZDJĘĆ

OBCHODY 90. ROCZNICY CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO: KONFERENCJA NAUKOWA W REMBERTOWIE. WYBÓR ZDJĘĆ Natalia Bujniewicz, Aleksander Wysocki OBCHODY 90. ROCZNICY CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO: KONFERENCJA NAUKOWA W REMBERTOWIE. WYBÓR ZDJĘĆ Uroczyste obchody 90. rocznicy utworzenia Centralnego Archiwum

Bardziej szczegółowo

Szlaki handlowe w średniowieczu między Wisłą a Pilicą

Szlaki handlowe w średniowieczu między Wisłą a Pilicą Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Szlaki handlowe w średniowieczu między Wisłą a Pilicą zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Marta Boszczyk Kielce 2013 Korekta Bożena Lewandowska

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny KLUCZ ODPOWIEDZI K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Zadanie 1. max. 7 p. Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zaznacz w tabeli (wpisując w odpowiednią rubrykę literę ), czy poniższe

Bardziej szczegółowo

Geneza. Plan wydarzeń

Geneza. Plan wydarzeń Geneza Geneza Pomysł napisania opowiadania o Lampo powstał, kiedy Roman Pisarski poznał historię psa, która została opisana we włoskiej gazecie. Plan wydarzeń 1. Pies przyjeżdża do Marittimy. 2. Zawiadowca

Bardziej szczegółowo

ZARYS ROZWOJU PRZESTRZENNEGO NOWEGO TARGU DO POŁOWY XIX WIEKU

ZARYS ROZWOJU PRZESTRZENNEGO NOWEGO TARGU DO POŁOWY XIX WIEKU Marcelina Zgama KrDZGi2013 ZARYS ROZWOJU PRZESTRZENNEGO NOWEGO TARGU DO POŁOWY XIX WIEKU W rozwoju przestrzennym miasta można wyróżnić kilka okresów i faz rozwojowych: I. Okres przedlokacyjny II. Okres

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa B. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa B. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa B Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości dla waszej grupy ciekawe będą przede wszystkim: Ratusz,

Bardziej szczegółowo

9 Wprowadzenie i podziękowania... Wykaz wybranych skrótów... Wysoki Sejm raczy uchwalić - Wstęp... DOKUMENTY...

9 Wprowadzenie i podziękowania... Wykaz wybranych skrótów... Wysoki Sejm raczy uchwalić - Wstęp... DOKUMENTY... Spis treści Wykaz wybranych skrótów............................... 9 Wprowadzenie i podziękowania........................... 11 DOKUMENTY....................................... 27 Wysoki Sejm raczy uchwalić

Bardziej szczegółowo

W sobotę 26 kwietnia byliśmy w Krakowie, w siedzibie Stowarzyszenia Historyków Sztuki przy ul. Starowiślnej 29-31 na otwarciu kolejnej wystawy

W sobotę 26 kwietnia byliśmy w Krakowie, w siedzibie Stowarzyszenia Historyków Sztuki przy ul. Starowiślnej 29-31 na otwarciu kolejnej wystawy W sobotę 26 kwietnia byliśmy w Krakowie, w siedzibie Stowarzyszenia Historyków Sztuki przy ul. Starowiślnej 29-31 na otwarciu kolejnej wystawy realizowanej w ramach projektu 100 lat Flotylli Wiślanej i

Bardziej szczegółowo

Gala. na Zamku Królewskim w Warszawie. IX edycja konkursu Sukces Roku w Ochronie Zdrowia

Gala. na Zamku Królewskim w Warszawie. IX edycja konkursu Sukces Roku w Ochronie Zdrowia Gala na Zamku Królewskim w Warszawie IX edycja konkursu Sukces Roku w Ochronie Zdrowia 12 menedżer zdrowia grudzień 10/2008 Tegoroczni laureaci i wyróżnieni w Konkursie Tradycyjnie już Gala na Zamku Królewskim,

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? www.nowytarg.pl Broszura informacyjna dla mieszkańców Nowego Targu Edycja 2005 Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta Nowego Targu w prosty

Bardziej szczegółowo

Medytacja chrześcijańska

Medytacja chrześcijańska Z TRADYCJI MNISZEJ 5 John Main OSB Medytacja chrześcijańska John Main OSB Medytacja chrześcijańska Konferencje z Gethsemani przekład Teresa Lubowiecka Spis treści Wstęp...7 Pierwsza Konferencja...9 Druga

Bardziej szczegółowo

Skarby Stanisława Augusta

Skarby Stanisława Augusta Monety kolekcjonerskie Skarby Stanisława Augusta Ludwik Węgierski (1370 1382) Skarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł Skarby Stanisława

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ KONKURSU HISTORYCZNEGO CZYZNASZKRAKÓW?

SCENARIUSZ KONKURSU HISTORYCZNEGO CZYZNASZKRAKÓW? SCENARIUSZ KONKURSU HISTORYCZNEGO CZYZNASZKRAKÓW? 1. Konkurs jest przeznaczony zawsze dla klas pierwszych i drugich. 2. Celem konkursu jest: popularyzacja wiedzy o Krakowie zwiększenie zainteresowań młodzieży

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w kl. V B

Scenariusz lekcji w kl. V B Scenariusz lekcji w kl. V B Temat: Bolesław Chrobry pierwszy król Polski Treści programowe: 1. Zjazd w Gnieźnie 2. Wzrost znaczenia Polski w czasach Bolesława Chrobrego 3. Pierwsza koronacja i jej znaczenie

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko.

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. Przygotowujemy laurki dla dzielnych strażaków. Starałyśmy się, by prace były ładne. Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. 182 Jeszcze kilka kroków i będziemy

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

NR 1(200) Styczeń 2010

NR 1(200) Styczeń 2010 NR 1(200) Styczeń 2010 Rok 2010 Rokiem Feliksa Nowowiejskiego Jubileuszowe obchody 100. rocznicy powstania Roty Uroczystości związane z 100. rocznicą powstania Roty, pieśni patriotycznej skomponowanej

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 6 Temat: Bezpieczna droga do szkoły.

Scenariusz 6 Temat: Bezpieczna droga do szkoły. Scenariusz 6 Temat: Bezpieczna droga do szkoły. Cel zajęć: Kształcenie nawyku właściwego zachowania się w ruchu drogowym oraz utrwalenie podstawowych zasad poruszania się po drogach. Przebieg zajęć: 1.Zajęcia

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince

Bardziej szczegółowo

Malowanka Historia Zawiercia dla najmłodszych

Malowanka Historia Zawiercia dla najmłodszych Malowanka Historia Zawiercia dla najmłodszych Publikacja, którą trzymacie Państwo w dłoniach, została przygotowana przez Centrum Inicjatyw Lokalnych. Jest ona efektem naszej fascynacji historią Zawiercia.

Bardziej szczegółowo