Vivat Academia, Vivant professores! Czasopismo społeczno-kulturalne. nr indeksu nr 5 (5) wrzesień październik 2009 cena 7 zł

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Vivat Academia, Vivant professores! Czasopismo społeczno-kulturalne. nr indeksu 252352 nr 5 (5) wrzesień październik 2009 cena 7 zł"

Transkrypt

1 Czasopismo społeczno-kulturalne nr indeksu nr 5 (5) wrzesień październik 2009 cena 7 zł PIEŚNI I PIOSENKI Z OLEANDRÓW Włodzimierz Wójcik JESIEŃ W BETLEJEM Paweł Sarna LEGENDA ZAGŁĘBIA REAKTYWACJA? Paweł Majerski ŚWIAT O ROZMIAR ZA MAŁY Małgorzata Matera POSZUKIWACZE ZAGINIONEGO ZAGŁĘBIA Dariusz Rozmus FELIETONY Jadwiga Gierczycka Maciej Mitręga POEZJA Marek Przybyła PROZA Marek K.E. Baczewski PLASTYKA Kryspian Adamczyk Vivat Academia, Vivant professores!

2 Oferta dla turystów z całego świata W sercu Jury Powiat Zawierciański zaprasza! Kwotę ,29 zł pozyskał Powiat Zawierciański ze środków Unii Europejskiej Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WSL Priorytet III. Działanie 3.4. Promocja turystyki na realizację kampanii promocyjnej pod hasłem: W sercu Jury Powiat Zawierciański zaprasza!. Kampania realizowana jest w latach Koszt całkowity projektu wynosi ,40 zł, środki własne powiatu to ,11zł (15% kosztu całkowitego).w ramach kampanii powstają wydawnictwa promocyjne prezentujące bazę turystyczną powiatu (foldery, mapy, album) oraz gadżety rozdawane nieodpłatnie na najważniejszych międzynarodowych targach turystycznych w kraju i za granicą. W 2009r. Powiat Zawierciański uczestniczył w następujących imprezach targowych: Międzynarodowych Targach Turystyki, Rekreacji i Wypoczynku INTOUREX 2009 w Sosnowcu które odwiedziło ok. 5 tysięcy osób; Targach ITB 2009 w Berlinie na tych największych na świecie targach turystycznych ofertę zaprezentowało firm z 186 krajów świata, przybyła też rekordowa liczba odwiedzających, ponad 180 tysięcy osób Gdańskich Targach Turystycznych gdzie zaprezentowało się ponad 500 wystawców z Polski i zagranicy, przybyło ponad 10 tysięcy odwiedzających z kraju i zagranicy Targach Turystyki i Wypoczynku LATO 2009 w Warszawie gdzie zaprezentowało się 380 wystawców i przybyło ponad 26 tysięcy odwiedzających. Ostatnie w br. targi turystyczne, w których uczestniczyć będzie Powiat Zawierciański to Targi Regionów i Produktów Turystycznych TOUR SALON w Poznaniu, które odbywać się będą w dniach r. W tworzenie publikacji oraz gromadzenie materiałów zdjęciowych włączyły się samorządy wszystkich gmin wchodzących w skład Powiatu Zawierciańskiego. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WSL

3 Szanowni Czytelnicy! Tegoroczne lato wyjątkowo obfitowało w wiele istotnych wydarzeń. Koniec lata będziemy wiązać z przeżyciem ogólnonarodowej traumy. 18 września w godzinach popołudniowych Polską wstrząsnęła wiadomość o katastrofie górniczej. W kopalni Wujek-Śląsk w Rudzie Śląskiej, 1050 metrów pod ziemią doszło do wybuchu i zapalenia metanu. Na miejscu zginęło 12 górników, kolejni zmarli w następnych dniach. 30 września w Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach Śląskich zmarła 19 ofiara wypadku. W szpitalach w Siemianowicach Śląskich, Łęcznej i Sosnowcu przebywało 32 poszkodowanych górników. Łączymy się w bólu z Ich rodzinami. Jednocześnie wyrażamy nadzieję, że wyjaśnienie przyczyn tej tragedii doprowadzi do poprawy bezpieczeństwa pracy górników oraz wyeliminuje wszelkie nieprawidłowości. Ponad połowa Polaków odetchnęła z ulgą po ogłoszeniu przez prezydenta Baracka Obamę rezygnacji z umieszczenia na naszym terytorium rakiet wchodzących w skład systemu ochrony przeciwrakietowej. Utworzenie nowego mobilnego systemu obrony antyrakietowej z wykorzystaniem przede wszystkim lotniskowców oddaliło na pewien czas potrzebę budowania systemu stacjonarnego. Przypomnieć należy, że choć większość Polaków była przeciwna instalowaniu tarczy antyrakietowej w Polsce, to koalicja rządząca PO-PSL wspólnie z Prawem i Sprawiedliwością, nie licząc się z głosem opinii publicznej, dążyła do sfinalizowania tego przedsięwzięcia. Koniec lata jest tradycyjnie czasem podsumowania trudu rolników. W gminach i miastach Zagłębia Dąbrowskiego odbyło się wiele uroczystości dożynkowych. Szczególną oprawę miały dożynki organizowane wspólnie przez władze powiatu będzińskiego i sosnowieckie biskupstwo, których gospodarzem były Wojkowice. Początek października jest świętem środowiska akademickiego. W roku akademickim 2009/2010 w trzech miastach Zagłębia Dąbrowskiego zainaugurowały działalność cztery wydziały Uniwersytetu Śląskiego i Uniwersytetu Medycznego oraz osiem uczelni prywatnych. Zapraszam Państwa serdecznie do lektury piątego numeru Nowego Zagłębia. Marek Barański Nowe Zagłębie czasopismo społeczno-kulturalne Redaguje kolegium w składzie: Marek Barański redaktor naczelny, Paweł Sarna sekretarz red., Maja Barańska Adres redakcji: Sosnowiec, ul. Żeromskiego 3/54, tel./fax: , Wydawca: Związek Zagłębiowski DTP: Tomasz Kowalski Zagłębiarka: redaguje kolektyw w składzie: Maja Barańska, Aleksandra Sarna, Paweł Barański, Paweł Sarna, Piotr Jakoweńko (projekt graficzny i skład) Foto na okładce: Współpracownicy: Zbigniew Adamczyk, Paweł Barański, Jarosław Krajniewski, Bogdan Dworak, Przemysław Dudzik, Tomasz Kostro, Dobrawa Skonieczna-Gawlik, Piotr Smereka, Ewa M. Walewska Druk: Progress Sp. z o.o. Sosnowiec Nakład: 1500 egzemplarzy Tekstów nie zamówionych redakcja nie zwraca. Redakcja zastrzega sobie prawo ingerencji w teksty zamówione. Reklamę można zamawiać w redakcji; za treści publikowane w reklamach redakcja nie ponosi odpowiedzialności Zasady prenumeraty Nowego Zagłębia : Prenumeratę krajową lub zagraniczną można zamawiać bezpośrednio w redakcji: Sosnowiec, ul. Żeromskiego 3/54, Tel , , lub em pod adresem redakcyjnym Cena prenumeraty półrocznej (przesyłanej pocztą zwykłą) 3 wydania 20 złotych, rocznej 40 złotych Prenumerata zagraniczna przesyłana pocztą zwykłą 3 wydania = 60 złotych, roczna 120 złotych Wpłat na prenumeratę należy dokonywać na konto: Związek Zagłębiowski, GETIN BANK SA, Spis treści Zawód: pracownik socjalny...2 Dzieje sosnowieckiej polonistyki...4 Trudne czasy dla szkolnictwa...5 Jesień w Betlejem...6 Telefony w Zagłębiu Dąbrowskim, cz Pieśni i piosenki z Oleandrów...10 Legenda Zagłębia reaktywacja?...14 Dygasiński i my...16 Tak nas widziano...16 PLASTYKA...18 Stroje ludowe w Zagłębiu Dąbrowskim, cz Zagłębiowskie godki...21 Świat o rozmiar za mały...22 FOTOREPORTAŻ...26 Jaworznicka społeczność żydowska...28 ZagłęBIARKA...29 Nowa Muzyka w Katowicach...37 American Dream in Cracow...39 Mistrz bez następców...41 Downhill i po sezonie...42 Na działalność gospodarczą 40 tysięcy z Unii, ale PROZA...44 Budżet państwa o co ta afera?...46 Klienci i rekiny...47 Życie pod lupą. Technika na usługach SB...48 OSP w Irządzach...49 POEZJA...50 Te wszystkie znaczki, szyfry, kolory...51 Poszukiwacze zaginionego Zagłębia...52 Rokitnianka...54 WYDARZENIA...55 RECENZJE...61 KALENDARIUM IMPREZ KULTUraLNYCh...64 nr 5/wrzesień październik

4 Wywiad Zawód: pracownik socjalny Z dyrektor Kolegium Pracowników Służb Społecznych w Czeladzi Anną Zasadą-Chorab rozmawia Magdalena Chojnacka Na początek poproszę o garść faktów Miasto Czeladź od dawna wyróżnia dodatkowych sal dydaktycznych, urządzenia historycznych jaka jest geneza i historia się szczególną troską o sprawy edukacji. To przestronnego dziekanatu, adaptacji Kolegium Pracowników Służb właśnie między innymi dzięki takiej daleko- nowych powierzchni. W efekcie budynek Społecznych? wzrocznej polityce budynek zajmowany na będzie nowoczesny, estetyczny, funkcjonalny, Kolegium istnieje od 2006 roku, w tym potrzeby funkcjonowania Kolegium został, w całości dostosowany do potrzeb roku mury naszej szkoły opuścili pierwsi wraz z przyległym terenem zielonym, przekazany osób niepełnosprawnych. Niewątpliwie absolwenci. Jednak historia szkoły zaczyna województwu śląskiemu. To z kolei znacznie polepszy się komfort studiowania. się w 1971 roku, powstała wtedy Państwowa umożliwiło rozpoczęcie kompleksowego Absolwenci Kolegium nie muszą Szkoła Pracowników Socjalnych. Od 1993 roku, na mocy porozumienia Ministerstwa remontu. Wkrótce zajmowany przez nas obiekt będzie wyjątkowo nowoczesny zakończyć edukacji na stopniu licencjata. Jakie perspektywy dla swoich słuchaczy Pracy i Polityki Socjalnej z Ministerstwem i funkcjonalny. A powracając do współpracy otwiera szkoła? Zdrowia i Opieki Społecznej Wydział Pracowników z władzami miasta, spotkaliśmy tu ludzi Słuchacze przez pierwsze dwa lata uczą Socjalnych staje się samodzielną życzliwych i o szerokich horyzontach. Nie się w naszej szkole, natomiast na trzecim jednostką, która od końca lat 90. podlega jest przypadkiem, że większość ważnych roku stają się dzięki umowie patronackiej Urzędowi Marszałkowskiemu. Kolegium uroczystości odbywa się właśnie w Urzędzie studentami trzeciego roku uniwersytetu na powstało na bazie Szkoły Policealnej Województwa kierunku praca socjalna. Mają więc jakby Śląskiego, dostosowując formy podwójny status: słuchacza Kolegium i stu- i standardy nauczania do aktualnych wymogów denta UŚ. Broniąc pracę licencjacką, mają prawnych oraz standardów unijnych. otwartą drogę do dalszej nauki na studiach Jesteśmy więc placówką bardzo młodą, drugiego stopnia, czyli magisterskich. Warto jednak opartą na prawie czterdziestoletnich zwrócić uwagę na szeroki zakres kształcenia doświadczeniach. w Kolegium; dzięki temu absolwenci otrzymują Co Kolegium oferuje młodym ludziom, przygotowanie interdyscyplinarne. dlaczego warto zostać słuchaczem Kolegium zatrudnia nie tylko kadrę Waszej szkoły? ściśle związaną z edukacją, ale również Warto na pewno, chociażby dlatego, wykładowców, którzy są pracownikami że w ciągu trzech lat nauki można zdobyć różnego typu instytucji gminnych, powiatowych tytuł pracownika socjalnego i jednocześnie i wojewódzkich. Jaką wiedzę licencjat Uniwersytetu Śląskiego na kierunku i umiejętności przekazują słuchaczom? praca socjalna. Jesteśmy bowiem placówką W czasie trzech lat nauki nasi słuchacze publiczną Urzędu Marszałkowskiego, mają głównie zajęcia z prawa, psychologii, a opiekę dydaktyczną nad nami sprawuje wielu aspektów socjologii i pracy socjalnej. właśnie Uniwersytet. Taki patronat oraz Do wyboru mamy lektoraty z dwóch zatrudnienie wysokiej klasy specjalistów języków: angielskiego i francuskiego, dużą i praktyków dają gwarancję najwyższego popularnością cieszą się zajęcia z samoobrony. poziomu nauczania. Dyplom ukończenia Kolegium gwarantuje także tzw. twarde Dla zainteresowanych mamy także bezpłatne kursy języka migowego. kwalifikacje daje wymagane ustawowo Miejskim w Czeladzi coroczna inauguracja, Jednym z filarów koncepcji kształcenia uprawnienia do wykonywania zawodu a w tym roku pierwsze dyplomatorium. w kolegiach pracowników służb społecznych pracownika socjalnego. Mam nadzieję, że Kolegium przyczyni się do jest ścisłe połączenie podstaw teoretycznych Słuchacze, co jest istotne, na wydziale dalszego rozwoju oferty edukacyjnej miasta. z nauczaniem praktycznym. Dlatego właśnie dziennym kształcą się bezpłatnie, nie ma Mecenasem szkoły jest województwo słuchacze w toku nauki odbywają aż cztery też opłat wpisowych, natomiast nauka na śląskie. Czy w ramach tej współpracy rozbudowane bloki praktyk zawodowych. kierunku zaocznym kosztuje 1000 złotych szkoła czerpie jakieś specjalne korzyści? Są one realizowane w jednostkach pomocowych za semestr, przy czym można rozłożyć Oczywiście. Po pierwsze, będąc jednostką różnego szczebla oraz w organizacjach płatność na raty. Osoby zatrudnione we organizacyjną województwa śląskiego pozarządowych. Dzięki takiemu połączeniu wszelkiego rodzaju instytucjach pomocy Kolegium ma status szkoły publicznej. wiedzy przekazywanej w salach dydaktycznych społecznej otrzymują zniżkę. To ważne Dlatego też tak jak np. na Uniwersytecie oraz nauczania w terenie pod okiem atuty w kontekście ostrej konkurencji na Śląskim nie jest pobierane jest czesne na specjalistów pracowników instytucji, nasi rynku edukacyjnym. wydziale stacjonarnym. Dzięki wsparciu absolwenci są doskonale przygotowani do Kolegium Pracowników Służb Społecznych województwa Kolegium dysponuje wła- przyszłej pracy. od kilku lat funkcjonuje w Zagłębiu snym budynkiem, Urząd łoży także środki Jakie umiejętności praktyczne zy- czy przeniesienie szkoły z Katowic pociągnęło finansowe na przebudowę. Prowadzone są skuje słuchacz po zakończeniu nauki? za sobą jakieś zmiany? Jak układa się właśnie prace na rzecz kompleksowego uno- Czy szkoła pomaga swoim absolwentom współpraca szkoły z władzami Czeladzi? wocześnienia obiektu: zagospodarowania w wejściu na rynek pracy? 2 nr 5/wrzesień październik 2009

5 W Kolegium prowadzimy biuro karier: tu gromadzone są oferty pracy. Na tej formie działalności korzystają nie tylko słuchacze, ale i pracodawcy, zdobywając kompetentnych pracowników. Jeszcze jedna kwestia jest ważna. Jak już mówiłam, szkołę wyróżnia nacisk na szerokie kształcenie praktyczne. To właśnie dzięki temu, że nasi słuchacze realizują część zajęć bezpośrednio w zewnętrznych jednostkach organizacyjnych pod okiem pracowników praktyków, uzyskują nie tylko kwalifikacje i pełne przygotowanie do wykonywania zawodu, ale również bezpośrednio nawiązują kontakty z różnymi instytucjami. To niezmiernie ważny aspekt, bowiem niemała grupa słuchaczy zakończyła praktyki zaproszeniem do dalszej współpracy. Kolegium proponuje swoim słuchaczom również udział w różnego typu programach o charakterze wolontariatu. Na czym polegają te programy i dla kogo są przeznaczone? Szkoła uczestniczy w projekcie Młodzież w działaniu oraz Wolontariat Europejski. Dzięki temu słuchacze mają możliwość wyjeżdżania na zagraniczne staże, praktyki zawodowe oraz projekty tematyczne. Słuchacze Kolegium uczestniczyli w projektach w Grecji, Irlandii oraz Wielkiej Brytanii. Takie wyjazdy dają nieocenioną możliwość poznania innych kultur, zdobycia doświadczenia, rozwinięcia zainteresowań, czy doskonalenia języków obcych. Planuję intensyfikację takich działań, a przede wszystkim chcemy umożliwić słuchaczom realizowanie części praktyk zawodowych w zagranicznych instytucjach. W bieżącym roku mury szkoły opuścili pierwsi absolwenci. Czy zainteresowanie zawodem pracownika socjalnego rośnie? Zdecydowanie tak. W całej Unii Europejskiej w czołówce zawodów z przyszłością znajduje się właśnie pracownik socjalny. Wciąż jednak na rynku pracy brakuje wysoko wykwalifikowanych adeptów mających nie tylko teoretyczne, ale i praktyczne przygotowanie do wykonywania tego niełatwego zawodu. Nasi absolwenci zatrudniani są między innymi w takich instytucjach, jak ośrodki pomocy społecznej, domy pomocy społecznej, domy dziecka, świetlice środowiskowe, szpitale, urzędy miast, ROPS, urzędy wojewódzkie. Duża grupa absolwentów, a także studentów znajduje zatrudnienie w organizacjach pozarządowych. Szkoła aktywnie uczestniczy w różnego typu targach i inicjatywach pod auspicjami województwa. To prawda. W obecnych czasach, kiedy na rynku edukacji obowiązują zasady konkurencji, nie wystarczy po prostu uczyć. Należy tworzyć atrakcyjne oferty, ale także być widocznym. To, nie ukrywam, duża bolączka Kolegium, jako jednostka publiczna nie dysponujemy tak dużym budżetem reklamowym, jak np. uczelnie prywatne. Jednak staramy się, gdy tylko jest to możliwe, zaznaczać swoją obecność. Bierzemy udział nie tylko w tak typowych imprezach, jak np. targi edukacyjne. Kolegium uczestniczyło w tym roku między innymi w Dniach Województwa Śląskiego, Dniach Czeladzi czy Europejskich Targach Przedsiębiorczości, Pracy i Edukacji. Taka działalność ma szerszy wymiar Kolegium jest szkołą prowadzoną przez województwo Śląskie, nasza oferta stanowi ważną część lokalnego systemu edukacyjnego. Powinniśmy być widoczni; brać udział w ważnych wydarzeniach. Dlatego też Kolegium uczestniczy w licznych sesjach i konferencjach naukowych, lokalnych i ogólnopolskich. Angażuje się również w kulturę Zagłębia. Szkoła organizowała m.in. Ogólnopolski Konkurs Poetycki Przeciw Poetom. We wszystkich wspomnianych wydarzeniach biorą udział słuchacze, łącząc przyjemne z pożytecznym. Mamy w planach więcej podobnych inicjatyw. Fot. arch. nr 5/wrzesień październik

6 Edukacja Dzieje sosnowieckiej polonistyki Budynek uniwersytecki przy ul. Żytniej 10 w Sosnowcu. Fot. arch. Na temat sosnowieckiej polonistyki, co zaskakujące, wcale nie tak łatwo odnaleźć informacje. Oczywiście nietrudno wyszukać daty, nazwiska czy tabele, a przecież z życiem uczelni zawsze wiąże się mnóstwo barwnych opowieści, wspomnień. Chyba mało z nich zostało spisanych. W wydanej przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Sosnowcu książce Instytucje kultury a środowiska twórcze Sosnowca znalazł się szkic prof. Mariana Kisiela pt. Polonistyka w Sosnowcu i jest to najważniejsze z opracowań. Trochę ciekawostek znajdziemy w kilku numerach Gazety Uniwersyteckiej, poza tym już niewiele. Tamte miejsca zmieniają się i staną się kiedyś nie do poznania. A co dopiero można powiedzieć o twarzach. Paweł Sarna studentów o czasach sosnowieckich ( Gazeta Uniwersytecka 2001, nr 5). O polonistyce sosnowieckiej można mówić od 1973 roku. Ale historia Wydziału jest dłuższa niż dzieje samego Uniwersytetu. W roku akademickim 1951/1952 w katowickiej Wyższej Szkole Pedagogicznej otwarto kierunek filologii polskiej, na bazie którego w 1953 roku utworzono Wydział Filologiczny. Z kolei w czerwcu 1968 roku powstał Uniwersytet Śląski, a w jego obrębie Instytut Filologii Polskiej. Wraz z powołaniem nowej jednostki organizacyjnej podjęto decyzję o jej lokalizacji w Sosnowcu. Wydział otrzymał od miasta budynki przy ul. Bando 8 i 10 (obecnie ul. Żytnia) i ul. Pułaskiego 6, a także pomieszczenia przy ul. Czerwonego Zagłębia (obecnie ul. 3 Maja). Po wstępnych zajęciach na Bando poloniści mieli swój budynek na ul. Bieruta (obecnie Kościelna) i jeszcze od 1981 roku na Zegadłowicza 2. Ale warto zapytać, czy te miejsca miały wtedy swój niepowtarzalny klimat? Do której knajpki chodziło się po wykładach? I kogo ze sławnych można było tam spotkać? Miejsca Osoby Zacznijmy od końca. Rok akademicki Pamięć często przywołuje to, co sama chce. 1990/1991 rozpoczął się jeszcze w Sosnowcu, wyprowadzkę zaplanowano na przerwę seminarium. Profesor podchodzi do okna Na przykład taki obrazek: właśnie trwa semestralną. Czas minął szybko. A potem, i zapala papierosa. I dla żadnego z jego już po inauguracji w połowie lutego, zaczęło studentów nie ma w tym nic gorszącego, się zwiedzanie budynku, poszukiwanie sal przeciwnie bez tego nie dopełniłoby się i rozpoznawanie starych mebli oraz innych pewne misterium. Są słowa, gesty, pauzy, sprzętów przewiezionych z dawnej siedziby, podniesienie i ściszenie tonu, wreszcie ten wreszcie praca na nowym miejscu. W dziesiątą rocznicę tego wydarzenia tak wspominał który chciałby to powielić, wydawałby się papieros jest całość. Każdy inny pracownik, prof. Piotr Żmigrodzki: O tym, że Wydział śmieszny. Niekiedy takie drobiazgi pozwalają Filologiczny zostanie przeniesiony, bądź też powróci z Sosnowca do Katowic, mówiło się już od W pierwszych latach (WSP i UŚ) więk- przypomnieć sobie ludzi. końca 1989 roku. Dla mnie i moich rówieśników szość pracowników to wychowankowie zresztą miał on raczej zostać przeniesiony niż i asystenci Uniwersytetu Jagiellońskiego. powrócić, bo jego sosnowieckość była dla nas Jak napisała prof. Irena Bajerowa: Czuliśmy czymś oczywistym, czasów przedsosnowieckich się w pełni spadkobiercami jego [UJ przyp. nie pamiętaliśmy, pojawiały się one w opowiadaniach nauczycieli mających z nami ćwiczenia, kontynuowało się krakowskie szkoły naukowe, red.] nauki i nawet w ściśle naukowym zakresie tak jak i mnie teraz zdarza się coś powiedzieć do z których wyrośliśmy. Nasza katedra języko- 4 nr 5/wrzesień październik 2009 znawcza była swoistym poligonem krakowskich językoznawców. Wiedząc, że nie można zacieśniać się do swojego (wtedy niewielkiego!) środowiska, zapraszaliśmy na wykłady różnych naukowców z Krakowa (mniej z Warszawy), tak że przez naszą katedrę przewinęło się wielu znanych dziś profesorów: L. Bednarczuk, Z. Gołąb (dziś w USA), M. Honowska, S. Jodłowski, M. Kucała, Z. Kurzowa, W. Mańczak, W. Pisarek (u nas się doktoryzował), K. Pisarkowa, K. Polański, J. Puzynina (z Warszawy), F. Sławski, S. Urbańczyk, A. Zaręba, M. Zarębina i jeszcze inni! Komu w Krakowie było za ciasno, przyjeżdżał do nas ( Gazeta Uniwersytecka 1993, nr 9). Z językoznawców na pewno trzeba dodać jeszcze do ogólnej listy: Alinę Kowalską, Henryka Wróbla, Franciszka Bizonia. Instytutem Filologii Polskiej do 1973 roku kierował Jan Kazimierz Zaręba. Po tym roku polonistyka, już sosnowiecka, miała inny charakter. Bardzo intensywnie rozwijała się dyscyplina literaturoznawcza, prowadzono studia z zakresu literatury romantycznej (Ireneusz Opacki), pozytywistycznej i modernistycznej (Tadeusz Bujnicki, Jerzy Paszek), teorii kultury (Witold Nawrocki), współczesnego życia literackiego (Włodzimierz Wójcik, Tadeusz Kłak). Trudno wymienić nie tyle wszystkie nazwiska, ile nawet najważniejsze. Przeprowadzka na nowe miejsce kończy ważny rozdział w historii Wydziału, a otwiera kolejny. Na zakończenie warto zacytować słowa prof. Mariana Kisiela: Cokolwiek przenieśliśmy w 1991 roku z Sosnowca do Katowic, przenieśliśmy wszystko co najlepsze. Profesorowie Włodzimierz Wójcik oraz Ireneusz Opacki przed pomnikiem Tadeusza Kościuszki w Sosnowcu. Fot. z arch. W. Wójcika

7 Edukacja Trudne czasy dla szkolnictwa Antonina Makuch coraz więcej placówek wprowadza kierunki bezpłatne, licząc na dofinansowanie z budżetu państwa. Obniżki jednak nie dotyczą uczelni państwowych studia zaoczne znacznie podrożeją. Dla przykładu, podwyżki zaplanował Uniwersytet Śląski aż o 800 zł wzrośnie czesne na edukacji artystycznej w Cieszynie, semestr nauki będzie kosztować 2,8 tys. zł. W tej samej cenie można studiować grafikę (czesne podniesiono o 300 zł). Na większości z pozostałych kierunków czesne wzrośnie o 100 zł. Czy z tak poważnych problemów jest wyjście? Oczywiście można liczyć na ruch rządu, jednak wszystkie szkoły we własnym zakresie będą musiały walczyć o przetrwanie. Nowatorskie propozycje kształcenia i atrakcyjne programy dla studentów w połączeniu z obniżaniem kosztów mogą, przynajmniej chwilowo, pozwolić zapomnieć o kryzysie. Lista szkół wyższych w Zagłębiu Fot: sxc.hu Nawet przy tak bogatym zapleczu edukacyjnym, jakim może pochwalić się Zagłębie, nie ma zbyt wielu powodów do radości. W ostatnich latach szkołom w całej Polsce przyszło się zmierzyć z bardzo poważnymi problemami, takimi jak bezrobocie wśród absolwentów, brak środków finansowych, aż w końcu z brakiem studentów. Resort nauki i szkolnictwa wyższego alarmuje, że niż demograficzny może doprowadzić do zamknięcia niektórych placówek: już w przyszłym roku o indeks będzie się starać młodzież z pierwszego rocznika niżu, a zmniejszenie liczby kandydatów potrwa nawet kilkanaście lat. Dla szkół niepublicznych, które działają dzięki środkom z czesnego, oznacza to ogromne problemy. Niepublicznych szkół, które kształcą mniej niż 1000 studentów, jest aż 40 proc. Część z nich jest zagrożona bankructwem. Istnieje jeszcze jeden problem w związku z zawieszeniem obowiązku służby wojskowej ilość kandydatów, zwłaszcza na kierunkach technicznych, może znacznie się zmniejszyć. Te dane nie nastrajają optymistycznie. Kolejnym powodem do zmartwienia jest rosnące bezrobocie, które przed rokiem 1989 wśród absolwentów szkół wyższych w zasadzie nie istniało. Szkół było jednak znacznie mniej, a konieczność wyższego wykształcenia nie była tak oczywista, jak dziś. Teraz coraz częściej słyszy się głosy, że szkoła to fabryka bezrobotnych. Jak wskazują statystyki, prawie 22 tys. zeszłorocznych absolwentów nie znalazło pracy. Sytuację próbują poprawiać szkoły coraz więcej placówek bierze udział w różnego typu programach, które mają pomóc studentom w wejściu na rynek pracy. Rozsądnym rozwiązaniem jest wybór przez kandydatów kierunków niszowych, które w zasadzie dają gwarancję zatrudnienia, oraz ważnych dla polskiej gospodarki kierunków zamawianych. Po tych ostatnich jednak, wbrew pozorom, pracy nie gwarantuje ani szkoła, ani ministerstwo. Takich kierunków w roku akademickim 2009/2010 jest 59. Realizowane są na 43 uczelniach w całej Polsce, wśród nich znalazła się Wyższa Szkoła Biznesu w Dąbrowie Górniczej (informatyka). Zachętą do kształcenia na tych kierunkach są stypendia, ich wysokość sięga nawet 1000 zł. Na projekt rząd przeznaczył 380 mln zł. Jest w tym wszystkim pozytywna strona: problemy szkół mogą się okazać korzystne dla studentów. Wiele placówek obniżyło czesne, próbując przyciągnąć kandydatów. W ubiegłych latach szkoły często rezygnowały z pobierania czesnego za pierwszy semestr studiów, aktualnie nr 5/wrzesień październik 2009 Uniwersytet Śląski w Katowicach wydziały w Sosnowcu: Wydział Nauk o Ziemi, kierunki studiów: geografia, geologia, geofizyka, ochrona środowiska, ul. Będzińska 60, Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach, kierunki studiów: informatyka, inżynieria biomedyczna, inżynieria materiałowa, edukacja techniczno-informatyczna, ul. Żytnia 12, Wydział Filologiczny, kierunki studiów: filologia lingwistyka stosowana, filologia angielska, filologia francuska, filologia germańska, filologia hiszpańska, filologia rosyjska, filologia rosyjska kultura Rosji i narodów sąsiedzkich, filologia słowiańska, filologia włoska, ul. Grota Roweckiego 5 Śląski Uniwersytet Medyczny, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej, kierunki studiów: farmacja, analityka medyczna, biotechnologia, kosmetologia, ul. Jedności 8, Sosnowiec Wyższa Szkoła Biznesu, kierunek studiów: zarządzanie i marketing, ul. Cieplaka 1c, Dąbrowa Górnicza Wyższa Szkoła Inżynierii Bezpieczeństwa i Ekologii, kierunki studiów: inżynieria bezpieczeństwa, ochrona środowiska, ul. Wojska Polskiego 6, Sosnowiec Wyższa Szkoła Planowania Strategicznego, kierunki studiów: logistyka, politologia, zdrowie publiczne, kosmetologia, ratownictwo medyczne, pielęgniarstwo, fizjoterapia, położnictwo, ul. Kościelna 6, Dąbrowa Górnicza Wyższa Szkoła Humanitas (dawniej Wyższa Szkoła Zarządzania i Marketingu), kierunki studiów: administracja, dziennikarstwo i komunikacja społeczna, europeistyka, politologia, pedagogika, zarządzanie, filologia angielska, ochrona środowiska, ul. Kilińskiego 43, Sosnowiec Kolegium Pracowników Służb Społecznych, kierunek studiów: praca socjalna, ul. J. Tuwima 14a, Czeladź Wyższa Szkoła Sztuki Stosowanej OPUS-ART, kierunki studiów: projektowanie ceramiki przemysłowej, projektowanie szkła przemysłowego, ul. Struga 35, Sosnowiec Wyższa Szkoła Administracji i Zarządzania, kierunki studiów: informatyka w zarządzaniu, statystyka i ekonometria, ul. Marszałkowska 28 D, Zawiercie Wyższa Szkoła Medyczna, kierunki studiów: pielęgniarstwo, ratownictwo, położnictwo, edukacja seksualna, resocjalizacja, zarządzanie oraz edukator, ul. Wojska Polskiego 6, Sosnowiec 5

8 Społeczeństwo W Jaworznie, w Dąbrowie Narodowej jest miejsce niezwykłe. Dawniej mieściła się tu Szkoła Podstawowa nr 8. Stary, kiedyś zniszczony budynek znalazł nowe przeznaczenie dzięki staraniom księdza Mirosława Toszy. Ma dziś swoich mieszkańców, a każdy z nich ma swoją własną, trudną historię. O tym miejscu mówią to jest nasz Dom. Po raz pierwszy byłem tu jesienią 2003 roku, miałem okazję zobaczyć trudne początki, które opisałem wtedy na łamach jaworznickiej gazety Co Tydzień. Byłem ciekaw, co się przez ten czas zmieniło. Jesień w Betlejem Paweł Sarna Siedem lat temu Pan Mirek Księdza jeszcze nie ma, ale za chwilę się zjawi. Na razie ja wszystko pokażę, opowiem, jak tutaj żyjemy, na imię mam Mirek uśmiecha się serdecznie, podaje dłoń na przywitanie. Na dole jest jadalnia duże i jasne pomieszczenie. Pod oknem ogromny stół i krzesła wokół niego. Na ścianie wielki plakat z napisem: Nasze Betlejem. Dalej jest kuchnia. A to jest Boguś, który właśnie robi nam obiad przedstawia mój przewodnik. Idziemy dalej. Tu są pokoje. Wszystkie maleńkie, ale ładne i schludne. Każdy z mieszkańców dba o swój kąt. Takie same pokoiki są na górze. Pięć po jednej stronie, po drugiej też będzie pięć, ale dopiero w przyszłym roku, jak dobrze pójdzie. Będzie miejsce, by przyjąć nowych. Na razie trwają prace budowlane. Tu będzie biuro mówi pan Mirek. A teraz zejdziemy jeszcze do oratorium. To także nasza scena, tu odbywają się przedstawienia. Wystawiliśmy sztukę według Upadku Camusa, teraz przygotowujemy się do Tryptyku Rzymskiego. Pan Mirosław mieszka we Wspólnocie. Jak każdy z mieszkańców Betlejem ma swoje obowiązki w domu. Ale jest też czynnym zawodowo aktorem ze sporym stażem i osiągnięciami. Współpracował z wieloma teatrami, jest związany z Teatrem Śląskim oraz sceną w Radomiu. To postać znana nie tylko w Jaworznie. Aktor ma grono swoich wielbicieli. Ale nie chce zbyt wiele mówić o sobie, powtarza często Nie byłoby tutaj niczego, gdyby nie ksiądz Mirosław. Opiekuje się wszystkim od początku, dba o wszystko. Bardzo mu na nas zależy. pierwszy rzut oka raczej trudno byłoby się domyślić, że to ksiądz. Pochodzi z Jaworzna, mieszkał w Osiedlu Stałym. Ukończył technikum górnicze, a później sześć lat spędził w seminarium w Krakowie, kolejne cztery, już po święceniach, w jednej z parafii w Sosnowcu. Od dwóch lat mieszka razem z ludźmi bezdomnymi we Wspólnocie Betlejem. To z jego inicjatywy powstał ten dom. Jak sam mówi, on też był tak na próbę pierwszym mieszkańcem. Potem Betlejem zaczęło się zaludniać. W sierpniu, dwa lata temu zamieszkałem ja, a zaraz potem wprowadziła się dwójka bezdomnych braci. Rysiek wciąż mieszka, jest chory, ma ostatnio kłopoty z nogą. Andrzej się już wyprowadził mówi ks. Mirosław. W Betlejem mieszka na stałe siedemnaście osób. Pod koniec roku będzie prawie trzydziestu domowników. Są w różnym wieku. Najmłodszy jest Kamil, ma 16 lat. Najstarszy ma niecałe 50. Mężczyzn jest więcej, tylko 5 kobiet. Ktoś wylicza imiona: Andżela, Iwona, Zuzia i jeszcze, i jeszcze nie mogę sobie przypomnieć. Czas pobytu tutaj nie jest z góry określony. Rok, pół czy dwa lata. Jeśli ktoś chce, to może Ksiądz Mirosław mieszkać tutaj całe życie. Odchodzą ci, A to jest właśnie ksiądz Tosza wchodzącego właśnie młodego mężczyznę wskazuje którzy mają dokąd odejść. jeden z mieszkańców. Ubrany na sportowo, krótko ostrzyżony, z bródką na Wszystko zaczęło się tak naprawdę już Trudne początki 6 nr 5/wrzesień październik 2009 w 1996 roku. Najpierw był zamysł stworzenia miejsca opieki dla osób z upośledzeniem umysłowym. Pomysł dojrzewał w trakcie przygotowań. Projekt rozszerzał się, aby można było nim objąć jak największą grupę potrzebujących. Chcieliśmy, aby był to dom dla osób, które albo nie mają własnego domu, albo z jakiegoś powodu nie mogą mieszkać na swoim. Tu są osoby bardzo różne, tak samo, jak różne są przyczyny bezdomności. Ten dom powstał tak naprawdę z potrzeb wyjaśnia ks. Tosza. Było wielu, którzy sprzyjali. Ale też wielu uznawało inicjatorów za nawiedzonych idealistów, zapaleńców czy wręcz wariatów. To się nie uda, mówili. Z początku nie było nawet widoków na sponsora, który pokryłby spore w końcu koszty. Budynek wymagał gruntownego remontu. Zniszczone było tu nieomal wszystko. Ale wsparcie się jakoś znalazło i to mocne. Na początek pomogli Fundacja Na Rzecz Polski Południowej, Knauf, Atlas. Bez ich pomocy byśmy nie ruszyli mówią z wdzięcznością mieszkańcy Domu. Wraz z licznymi ochotnikami wywieźli 120 wywrotek gruzu, wyremontowali dach i założyli okna. Użyli do odbudowy co tylko się dało. Przywieźli stare, bo 70-letnie, ale wciąż mocne belki z parafii w Suchej Beskidzkiej. Posadzka w oratorium jest z 1930 roku. Sam budynek dawnej szkoły ma blisko 90 lat. Trzeba go było nie tylko Fot. arch.

9 odnowić, ale i przystosować do nowych potrzeb. Nie było to ani łatwe, ani tanie. Wiele jest też jeszcze do zrobienia. Sporo ludzi wsparło ich i wciąż wspiera. Ten krąg rozszerza się z dnia na dzień. Ale podkreślają nie chcą utrzymywać się z darowizn. Celem, do którego dążą, jest życie z pracy własnych rąk. Jak każda rodzina, nie chcą być od nikogo zależni. Chcą pomagać innym. Tutaj każdy pracuje Często przychodzą ludzie, którzy proszą o pomoc, niektórzy wręcz się jej domagają. Nikt nie odchodzi stąd głodny. Wielu chce zamieszkać we Wspólnocie. Zasada jest prosta: kto tutaj zostaje, musi pracować jak wszyscy. Część osób pracuje zawodowo, na zewnątrz. Jeden jest ochroniarzem w firmie, inny pracownikiem biurowym, ksiądz Mirosław pracuje też jako katecheta w liceum. Część swoich dochodów oddają na potrzeby domu. Pozostali pracują po prostu w Betlejem. Jedni pomagają przy remoncie, inni utrzymują porządek. Są też dyżury w kuchni. Każdy robi, co może. Każdy jest za coś odpowiedzialny. Ważnym źródłem dochodów Wspólnoty jest sprzedaż ikon, które robią sami w pomieszczeniu na poddaszu. Trzy razy w miesiącu jeżdżą z nimi do różnych parafii na terenie diecezji sosnowieckiej. W którąś z niedziel udało im się rozprowadzić 100 ikon w jednej tylko parafii. To był ich rekord. Część zysków ze sprzedaży przekazują hospicjum dla dzieci. W czerwcu zorganizowali akcję pod hasłem Albertyńskie chlebki z Betlejem. Każdy chlebek był W budynku widocznym obok poczty mieściła się kiedyś siedziba RUP. Fot. arch. Ks. Mirosław Tosza, fot. arch. w ładnym, wiklinowym koszyczku, przy ich pakowaniu pomagali uczniowie ze Szkolnego Klubu Wolontariusza, działającego przy II LO w Jaworznie. Rozprowadziliśmy aż 9 tys. chlebków. Część zysków pokryła nasze długi, udało nam się też kupić maszynę stolarską. Chcemy tę akcję urządzać każdego roku, właśnie w czerwcu, dla upamiętnienia naszego patrona, brata Alberta mówi ksiądz Tosza. Poza tym, Betlejem to przecież po hebrajsku Dom Chleba. Nie samą pracą żyje człowiek Dom ma charakter chrześcijański, więc musi być czas na wspólne modlitwy, wyciszenie się. Msze święte odprawia codziennie ks. Tosza, a w każdy czwartek jest całonocna adoracja. Przychodzi tutaj wielu ludzi z zewnątrz, by modlić się wspólnie. Ale nie tylko na pracy i modlitwie upływa czas domowników. Każdy ma jakieś swoje hobby. Andżela robi świece artystyczne, ładnie maluje i rysuje. Kamil jest miłośnikiem zwierząt, ma chomika, hoduje też rybki. Poza tym świetnie majsterkuje. Ksiądz Mirosław jest zapalonym kibicem. Sam nawet kiedyś grał w juniorach w Górniku Jaworzno. Pięć czy sześć lat. W piłkę lubię grać. Kibicuję Szczakowiance. Kiedyś w diecezji wystawiliśmy też drużynę księży w lidze halowej piłki nożnej. Graliśmy przez jeden sezon śmieje się ksiądz Bez większych sukcesów. Pobiegaliśmy trochę, był niezły ubaw. Niedawno zrobili sobie ognisko, niedługo wybierają się do Zakopanego. Zaplanowali już przyszłe wakacje. W ośrodku rekolekcyjnym nad morzem. nr 5/wrzesień październik 2009 Opatrzność działa poprzez ludzi Dom ma swoją atmosferę, prawdziwie rodzinną. Ludzie tu ciągle przychodzą, czasem, żeby poprosić o pomoc, a czasem, by pomóc, a często po prostu, żeby odwiedzić. Ktoś zjawi się raz, a potem przychodzi znowu ze znajomymi, z dziećmi. W tej chwili na stałe współpracuje kilka instytucji, jest wielu sympatyków. Oczywiście zdarzały się im i zdarzają się trudne momenty, nieraz już mieli problemy. Kiedyś zabrakło im chleba, bo nie zaplanowali wydatków. Ale akurat w tym momencie zjawił się piekarz, pan Bigaj, który usłyszał o Wspólnocie. Przez rok za darmo przywoził im chleb. Takie rzeczy są tu na porządku dziennym. I znowu jest jesień Zmieniło się Budynek z zewnątrz wprawdzie nadal wygląda jak parę lat temu, ale duży ogród jest wypielęgnowany. Ktoś dba. Wcześniej były tam zwały gruzu. Jest też nowa dzwonnica. Na podwórzu kilku mężczyzn właśnie przerywa pracę na nasz widok. Przyjechałem z żoną, przez moment myślę o tym, że sporo zmieniło się i u mnie. Ksiądz Tosza jest u siebie. Po schodach na samą górę i w lewo kierują nas. Nie możemy się oprzeć, zaglądamy do oratorium na parterze. Piękne witraże w oknach. Chyba nie widziałem ich wcześniej. Muszę zapytać i o nie. Idziemy do góry, oglądając zdjęcia na ścianie. Mnóstwo twarzy. Ksiądz Mirosław jakby jeszcze bardziej wesoły, na luzie, w sportowym t-shircie. Nie zmienił się. No może trochę posiwiała jego bródka. Przechodzimy z pomieszczenia do pomieszczenia i z tematu na temat. Są nowe pokoje. Witraż w kaplicy powstał w ubiegłym roku dzięki uczennicom z liceum plastycznego w Dąbrowie Górniczej. Trudno streścić siedem lat życia Wspólnoty. Chcę wiedzieć, co z panem Mirkiem i tymi mieszkańcami, których poznałem wtedy. Dalsze losy Pan Mirek mieszkał w Betlejem jeszcze przez rok. Udało mu się zrealizować Tryptyk Rzymski, było kilka przedstawień. Wspólnie z zaprzyjaźnionym aktorem przygotował też adaptację Idioty Dostojewskiego pod tytułem Miłość i Żałość. Potem musiał się wyprowadzić. Powodem był alkohol. Wtedy byliśmy chyba bardziej radykalni. Stwierdziliśmy, że trzeba postawić twarde warunki. Jeśli ktoś zaczyna pić, opuszcza Wspólnotę. Tak było z Mirkiem. Teraz staramy się podchodzić do tego chyba bardziej dojrzale. Mamy kontakt z terapeutami. Staramy się zdiagnozować problem. 7

10 Fot. arch. Jeśli ktoś podejmuje jakąś formę leczenia, to może tu zostać wyjaśnia ksiądz Tosza. Pan Mirek mieszka obecnie u brata nad morzem. Utrzymuje kontakt. Wspólnotę opuścił również pan Boguś. Były z nim problemy. Pan Rysiek zmarł, był chory na serce. Są też historie bardziej krzepiące mówi ksiądz Mirosław. Andżela mieszkała we wspólnocie przez dwa lata. Była wtedy uczennicą liceum. Miała w rodzinie bardzo ostry konflikt z matką i z ojczymem. Po zdaniu matury wyprowadziła się i rozpoczęła studia. Dziś pracuje jako florystka. Pogodziła się z matką. Iwona poznała Pawła, tutaj w Betlejem. Kiedy w wypadku zginęła jego narzeczona, nie mógł sobie dać rady z tą świadomością i z samym sobą. Skłócił się z rodziną, wyprowadził się. Donikąd. Przez 9 lat był bezdomny. Tułał się po świecie, a potem zamieszkał z nami. Iwona i Paweł są dziś małżeństwem. Kupili mieszkanie na kredyt, nieźle im się powodzi. Paweł też pogodził się z rodziną, i to dzięki ciekawemu zbiegowi okoliczności. Do tej historii jeszcze wrócimy. Kamil i Zuzia są dziś samodzielni. Zuzia wyjechała z Polski. Mieszka w Anglii lub Irlandii. Nie wszystkie opowieści o losach kończą się happy endem. Niektórzy wracają do poprzedniego życia, świadomie wybierają bezdomność. Nie było przypadku, by ktoś odszedł i w pojedynkę ułożył sobie normalne życie. Jak podkreśla ksiądz Tosza, ci, którym się udało pozbierać, wcześniej poznali kogoś lub naprawili stosunki z kimś ze swej przeszłości. Jest pewna prawidłowość z bezdomności nie wychodzi się gdzieś, ale z kimś albo do kogoś. Obecnie jest dwudziestu domowników. Najmłodszy jest Piotr, którzy uczy się w technikum. Ukończył osiemnaście lat. Mieszkańcy, którzy są tutaj dłużej, płacą za swoje utrzymanie. Mają mniej więcej dwa lata, żeby się przystosować. To taki symboliczny okres, w którym obowiązuje status bezdomnego. Praca w kuchni, ogrodzie, remonty, wyrób ikon, renowacja mebli mieszkańcy wszystko robią sami. Każdy bierze część odpowiedzialności. Główne zasady nie zmieniły się, najważniejsza jest praca. Ale nadal jest też czas na inne formy aktywności. W 2005 roku zaczęliśmy jeździć na pielgrzymki rowerowe opowiada ksiądz Mirosław. Po śmierci Papieża byliśmy na Błoniach. Jeden z naszych mieszkańców powiedział, że nigdy nie był na spotkaniu z Papieżem, chociaż się wybierał, i ma takie marzenie, żeby przynajmniej odwiedzić Jego grób. To wtedy zrodził się pomysł. Nie znaleźliśmy sponsorów, dzięki którym moglibyśmy kupić sprzęt, ale udało się wypożyczyć na początek rowery od księży, którzy w młodości uprawiali sport. Udało się zebrać grupę siedmiu osób i tak pojechaliśmy do Watykanu. Spaliśmy w klasztorach, na plebaniach. W 2006 byliśmy w Izraelu. Bardzo mile wspominamy przejazd przez Syrię. Najśmieszniejsze było to, że w tym kraju tylko dzieci jeżdżą na rowerach. To tak, jakby u nas ktoś dorosły jeździł na hulajnodze. Jak wjeżdżaliśmy do miasteczka, zbiegało się mnóstwo ludzi. Muzułmanie byli bardzo serdeczni i gościnni, oczywiście nie mogliśmy wspominać, gdzie jedziemy. W tym roku byliśmy w Grecji. Część kosztów wypraw pokrywają sami mieszkańcy, którzy pracują poza Wspólnotą. Dzięki tym wyjazdom zaangażowaliśmy się w pomoc biednym rodzinom w Betlejem. Z pielgrzymkami związany jest też dalszy ciąg historii Pawła. Jego matka zobaczyła w telewizji reportaż na temat tego przedsięwzięcia. Dzięki sąsiadkom, które skontaktowały się z Pawłem, zorientował się, że matka wie, gdzie przebywa, i że w ogóle żyje. Potem rodzice Piotra przyjechali tutaj, aby zobaczyć syna. Było to w listopadzie 2006 roku, wtedy rozmawiali ze sobą pierwszy raz po dziesięciu latach. Ta rodzina odnalazła się w Betlejem. Z Betlejem do Betlejem na rowerze Losy Wspólnoty Betlejem to odrębne historie życia czterystu osób, które na jakiś czas znalazły tutaj dla siebie miejsce. 8 nr 5/wrzesień październik 2009 Sosnowiec, ul.chemiczna 1. Ksiądz Mirosław i domownicy. Fot. arch.

11 Historia Telefony w Zagłębiu Dąbrowskim, cz. 3 Historia w słuchawce Tadeusz Kowal W nawiązaniu do poprzedniego odcinka wspomnień warto przytoczyć jeszcze raz kilka liczb: na koniec 1991 roku na terenie Zakładu Telekomunikacji w Sosnowcu oczekiwało na telefon ponad wniosków, stan abonentów wynosił Wskaźnik ilości telefonów na 100 mieszkańców wynosił na terenie Sosnowca 7, a w pozostałych miastach Zagłębia był jeszcze niższy. Dla porównania w Europie Zachodniej ten wskaźnik to grubo ponad 60. Tak więc do zrobienia było bardzo dużo i to w jak najkrótszym czasie. Wraz z powstaniem Telekomunikacji Polskiej zaistniał rynek telekomunikacyjny, zaczęli działać alternatywni operatorzy konkurencja dla TP. Zaczęło być normalnie. TP stworzył nową jakość zorientowaną na rynek, a przede wszystkim na klienta, który jest odtąd w centrum uwagi. Wprowadzono nowe jakościowo usługi: ISDN, sieci inteligentne, Internet, transmisje pakietowe. Następuje cyfryzacja sprzętu, są nowe możliwości techniczne, nowe usługi, na które oczekują klienci. To początek lat 90. i nowego rozwoju telekomunikacji w całym kraju. Takie rewolucyjne zmiany dzieją się też na naszym terenie. Powstają nowe inwestycje: budynki, centrale, sieć. Działają nowoczesne centrale w Sosnowcu, Będzinie, Dąbrowie Górniczej, Olkuszu, Zawierciu, Czeladzi, Siewierzu, Porębie. Praktycznie całe Zagłębie Dąbrowskie jest jednym wielkim centrum inwestycyjnym w zakresie telekomunikacji. Efekty są widoczne, zaspokajane są podstawowe potrzeby na usługi telekomunikacyjne w skali dotychczas niespotykanej. W 1998 roku spółka zostaje sprywatyzowana. Jej akcje zaczęły być notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie oraz w formie GDR-ów (globalnych kwitów depozytowych) na Giełdzie Papierów Wartościowych w Londynie. Zdecydowana poprawa na rynku telekomunikacyjnym, coraz większy dostęp do usług telekomunikacyjnych stymulują rozwój gospodarki i przedsiębiorczości Polaków. Szczególnie ważne jest to w gospodarce rynkowej, ponieważ telekomunikacja daje narzędzia do przesyłania danych, informacji (szeroko rozumianych), kontaktowania się w biznesie praktycznie bez ograniczeń. Na koniec 1999 roku na terenie Zakładu Telekomunikacji w Sosnowcu (dane dotyczą całego Zagłębia Dąbrowskiego) oczekiwało na Powstanie Telekomunikacji Polskiej 1 stycznia 1992 roku było wielkim wydarzeniem w telekomunikacji na terenie całego kraju. Zdynamizowało rynek telekomunikacyjny, znacząco zwiększyły się też nakłady inwestycyjne, które umożliwiły rozwój ilościowy oraz jakościowy usług. telefon około 3500 wniosków, stan abonentów wynosił ponad Zanotowano ponad trzykrotny wzrost abonentów ( w 1991 roku), a wskaźnik ilości telefonów na 100 mieszkańców wzrósł do 31. Liczby mówią same za siebie. Była to faktycznie rewolucyjna zarówno ilościowa, jak i jakościowa zmiana. Rok 1999 był szczególny, jeśli chodzi o wydarzenia w Sosnowcu. Wspaniała wizyta Papieża Jana Pawła II w Sosnowcu-Zagórzu, do której telekomunikacja się bardzo dobrze przygotowała; drugie wydarzenie z 25 listopada 1999 roku: 9-milionowy abonent w TP S.A. oraz 1,5-milionowy abonent w Okręgu Katowickim, a także jubileusz 100-lecia telefonów na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Uroczystość odbyła się w 102-letnim Teatrze Zagłębia w Sosnowcu. Z okazji 100-lecia telefonów w Zagłębiu został wybity okolicznościowy medal pamiątkowy (70 szt.) według projektu Tadeusza Kowala. W 2000 roku partnerem strategicznym TP zostało konsorcjum France Telecom i Kulczyk Holding S.A., obejmując 35% udziałów w firmie. We wrześniu konsorcjum zwiększyło swój udział do 47,5%. Niezależni operatorzy stawiają duże wymagania operatorowi TP S.A, jednak dzięki dużym inwestycjom w jakość i dostępność nr 5/wrzesień październik 2009 usług TP S.A. jest dzisiaj wiodącym operatorem usług telekomunikacyjnych. Firma jest również liderem w zakresie transmisji danych, łączności satelitarnej oraz dostępu do Internetu. W listopadzie 2003 roku wdrożono system CRM (Customer Relationship Management), jest to filozofia działania i system informatyczny integrujący firmę wokół kwestii związanych z zarządzaniem relacjami z klientami. Dzięki CRM można gromadzić, wymieniać, przetwarzać i analizować informacje dotyczące obsługi klienta, sprzedaży i marketingu oraz sprawniej realizować projekty promocyjne, handlowe itp. Została uruchomiona Błękitna Linia TP S.A. (9330 dla klientów biznesowych i 9393 dla klientów indywidualnych). Miejsce dotychczasowych Biur Obsługi klienta zajęły 24 telefoniczne Punkty Obsługi klienta (nowoczesne Contact Center) czynne całą dobę. Klient wszystkie swoje problemy może załatwić telefonicznie. Powstaje Urząd Kontroli Elektronicznej (UKE), który jest organem regulacyjnym w zakresie działalności pocztowej, telekomunikacyjnej i gospodarki częstotliwościowej oraz kontroli spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektronicznej. Ta bardzo ważna instytucja wpisuje się w ciągle tworzący się rynek telekomunikacyjny, wpływając na jego stabilizację i prawidłowe funkcjonowanie wszystkich operatorów. Jednym z istotnych zadań UKE jest harmonizacja polskiego prawa z prawem Unii Europejskiej w obszarze telekomunikacji. Ustawa Prawo Telekomunikacyjne reguluje obszar rynku telekomunikacyjnego oraz wdraża pakiet dyrektyw Wspólnot Europejskich stanowiących unijne ramy prawne sieci i usług łączności elektronicznej. Telekomunikacja Polska stanowi trzon Grupy Kapitałowej TP, będącej największą grupą telekomunikacyjną w Europie Środkowej. W jej skład wchodzą m.in. operator komórkowy sieci Orange-PTK Centertel, CC (Contact Center), TP Emitel i inne. Końcówka lat pierwszej dekady 2000 roku to dalszy rozwój usług teleinformatycznych, Internetu, TV (w tym usług mobilnych). Warto być uczestnikiem tych przemian, patrząc z optymizmem w przyszłość. Wypada w tym momencie zakończyć temat historii telekomunikacji. Dalsze zmiany dzieją się już na naszych oczach. 9

12 Historia PIEŚNI I PIOSENKI Z OLEANDRÓW ŚPIEWANE W ZAGŁĘBIU DĄBROWSKIM Przypisuję zagłębiowskim żołnierzom Komendanta Piłsudskiego Włodzimierz Wójcik Na progu XX wieku Józef Piłsudski, który wrócił z syberyjskiego zesłania do Galicji, wraz ze swoimi współpracownikami formował polskie paramilitarne organizacje z myślą o walce zbrojnej z zaborcami. Młodzi ludzie, zorganizowani w drużynach strzeleckich i związkach strzeleckich, na Błoniach krakowskich, w Zakopanem i w okolicach Krakowa uczyli się posługiwania się bronią, sztuki wojennej, łączności, wykonywania rozkazów, dowodzenia pododdziałami zbrojnymi. Przybyli z różnych stron, reprezentowali rozmaite środowiska społeczne, klasy i warstwy. Biedni i bogatsi jedno mieli na celu: Niepodległą Polskę, a swój patriotyzm manifestowali wierną, ofiarną służbą oraz tworzoną podczas ćwiczeń pieśnią. W przedwojennej ochronce w Będzinie-Łagiszy dość często śpiewaliśmy Pieśń o Wodzu miłym, której uczono nas już w rodzinnym domu. Nic dziwnego, że dzieciakom się ona bardzo podobała, skoro tworzyli takie pieśni garnący się do Komendanta Piłsudskiego bardzo młodzi ludzie: uczniowie, rolnicy, rzemieślnicy, przedstawiciele drobnej szlachty. Śpiewali: Jedzie, jedzie na Kasztance, na Kasztance Siwy strzelca strój. Siwy strzelca strój. Hej, hej Komendancie, miły wodzu mój. Hej, hej Komendancie, miły wodzu mój. Gdzie Twój ubiór jeneralski, jeneralski złotem szywany? złotem szywany? Hej, hej Komendancie, wodzu kochany. Hej, hej Komendancie, wodzu kochany. Pójdziem z Tobą po zwycięstwo, po zwycięstwo poprzez krew i znój, poprzez krew i znój. Hej, hej Komendancie, miły wodzu mój. Hej, hej Komendancie, miły wodzu mój. Opowiadała nam wówczas nasza Pani, że ten Komendant to niezwykły Polak- Patriota, który naszą ojczyznę wyzwolił po 123 latach jej zniewolenia przez trzech zaborców. Później dowiedzieliśmy się, że Komendant Piłsudski, rodem z Zułowa na Wileńszczyźnie, nie mógł znieść niewoli, i przewidując konflikty między zaborcami, w zaborze austro-węgierskim założył istniejące czasowo legalnie związki i drużyny strzeleckie, zalążki przyszłej armii polskiej. Gdy wybuchła pierwsza wojna światowa, Komendant zjednoczył formacje niepodległościowe i wystąpił przeciwko rosyjskiemu zaborcy. Stworzył dobrze wyszkoloną kompanię kadrową, która pod dowództwem porucznika, a później już kapitana Tadeusza Kasprzyckiego 6 sierpnia 1914 roku, rankiem z krakowskiej ulicy Oleandry wyruszyła przez Prądnik, Michałkowice ku Kielcom. Przełamali przyszli legioniści bariery graniczne, by stanąć na zniewolonej przez Moskala ziemi ojczystej. Uczucia tego czasu zawierał Marsz Pierwszej Kompanii Kadrowej, który chętnie śpiewaliśmy w harcerstwie: Raduje się serce, raduje się dusza Gdy Pierwsza Kadrowa na wojenkę rusza [refr.] Oj da, oj da dana, wojenko kochana Nie masz to jak pierwsza, nie oj nie! I ruszył Piłsudski z wojskiem na Warszawę Sprawił Moskalowi weselisko krwawe [refr.] Chociaż do Warszawy mamy długą drogę Przecież jednak dojdziem, byle by iść w nogę [refr.] Chociaż w butach dziury, na mundurach łaty To Pierwsza Kadrowa pójdzie na armaty [refr.] I gdy się szczęśliwie zakończy powstanie To Pierwsza Kadrowa gwardyją zostanie [refr.] A więc piersi naprzód podniesiona głowa Bośmy przecież Pierwsza Kompania Kadrowa [refr.] W równie podniosłym tonie była utrzymana pieśń Hej, strzelcy wraz. Jej twórcą słowa i muzyka był znany dziewiętnastowieczny poeta, wielki polski patriota, Władysław Ludwik Anczyc. Oto tekst poruszający serca szarych żołnierzy Komendanta Piłsudskiego: Hej, strzelcy, wraz, nad nami Orzeł Biały, a przeciw nam śmiertelny stoi wróg. Wnet z naszych strzelb piorunem zagrzmią strzały, a lotem kul kieruje zbawca Bóg! Więc gotuj broń i kule bij głęboko o ojców grób bagnetów poostrz stal, na odgłos trąb twój sztucer bierz na oko! Hej, baczność! Cel! i w łeb lub w serce pal! Hej! trąb! hej! hej! trąb Strzelecką trąbką w dal! A kłuj, a rąb i w łeb lub w serce pal! Graj, trąbko, graj, jak grałaś przez wiek cały do marszu tym, co szli do Polski bram. Słysz, bracie słysz, minionych lat sygnały, sztafety znak z kolei dają nam. Więc gotuj broń i kule bij głęboko Bagnetów szturm wolności zdobył szaniec, zwyciężył duch mężnością rąk i nóg, lecz biada, aby zwijać straż u granic, gdy na przedpolach czyha zdrajca wróg. Więc gotuj broń i kule bij głęboko Bałtyku szum, że nasza sprawa święta, 10 nr 5/wrzesień październik 2009

Raport WSB 2014 www.wsb.pl

Raport WSB 2014 www.wsb.pl Studenci, Absolwenci, Pracodawcy. Raport WSB 2014 www.wsb.pl WPROWADZENIE prof. dr hab. Marian Noga Dyrektor Instytutu Współpracy z Biznesem WSB we Wrocławiu Z przyjemnością oddaję w Państwa ręce pierwszy

Bardziej szczegółowo

Starosta Piski. Andrzej Nowicki

Starosta Piski. Andrzej Nowicki Starosta Piski Andrzej Nowicki ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH z BIBLIOTEKĄ PEDAGOGICZNĄ w PISZU ZAPRASZA DO REALIZACJI SWOICH MARZEŃ Technikum: TYLKO MY ZAPEWNIMY CI: Zasadnicza Szko³a Zawodowa: Zdobą dź zawód,

Bardziej szczegółowo

W roku szkolnym 2011/2012 mury Zespołu Szkół w Czerwionce-Leszczynach opuścił kolejny rocznik absolwentów. Szkołę ukończyło ponad 120 uczniów Liceum

W roku szkolnym 2011/2012 mury Zespołu Szkół w Czerwionce-Leszczynach opuścił kolejny rocznik absolwentów. Szkołę ukończyło ponad 120 uczniów Liceum LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO 2011/2012. W roku szkolnym 2011/2012 mury Zespołu Szkół w Czerwionce-Leszczynach opuścił kolejny rocznik absolwentów. Szkołę ukończyło

Bardziej szczegółowo

LOSY ABSOLWENTÓW 2013/ 2014 III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE W ZSE W NOWYM SĄCZU

LOSY ABSOLWENTÓW 2013/ 2014 III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE W ZSE W NOWYM SĄCZU LOSY ABSOLWENTÓW 2013/ 2014 III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE W ZSE W NOWYM SĄCZU Nasza szkoła wykorzystuje informacje o losach absolwentów do doskonalenia efektów nauczania i wychowania oraz absolwenci są przygotowani

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ ZAWODOWE PRAKTYKI STUDENCKIE? 2. JAK ZNALEŹĆ PRACODAWCĘ OFERUJĄCEGO DOBRE PRAKTYKI STUDENCKIE? 2.1 Portal

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany.

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany. Ul. Szkolna 3, 77-400 Złotów, tel. (067) 265 01 85, fax.(67) 265 01 90 Małgorzata Chołodowska NKJO w Złotowie Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci VII. WYŻSZE TABL. 1 (61). WYBRANE DANE O SZKOŁACH WYŻSZYCH Wydziały Instytuty Katedry Studenci Absolwenci Nauczyciele akademiccy a O G Ó Ł E M... 66 35 374 99101 19491 5646 Uniwersytet Gdański... 10 19

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Administracja 3200. Architektura krajobrazu I stopnia 3500. Architektura krajobrazu II stopnia 3600. Biologia - I stopnia 3200

Administracja 3200. Architektura krajobrazu I stopnia 3500. Architektura krajobrazu II stopnia 3600. Biologia - I stopnia 3200 Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego al. Rejtana 16 C; 35 959 Rzeszów tel.: + 48 17 872 10 00 (centrala) + 48 17 872 10 10 fax: + 48 17 872 12 65 e-mail: rektorur@univ.rzeszow.pl Zarządzenie nr 31/2011 Rektora

Bardziej szczegółowo

KUL. Lubelski Jana Pawła II. europeistyka

KUL. Lubelski Jana Pawła II. europeistyka KUL Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II europeistyka 2 europeistyka European Studies www.kul.pl/unia Tryby studiów stacjonarne I stopnia licencjackie (limit miejsc: 60); niestacjonarne I stopnia

Bardziej szczegółowo

Rekrutacja 2014/15. Oferta edukacyjna. IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej

Rekrutacja 2014/15. Oferta edukacyjna. IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej Rekrutacja 2014/15 Oferta edukacyjna Zakładka REKRUTACJA na stronie szkoły lub: www.rekrutacja.lo4.poznan.pl IV Liceum Ogólnokształcące, 28 marca

Bardziej szczegółowo

Zaprasza do udziału w Targach Pracy Wybierz lepszy start w przyszłość Kraków, 19 kwietnia 2011 r. OFERTA DLA FIRM

Zaprasza do udziału w Targach Pracy Wybierz lepszy start w przyszłość Kraków, 19 kwietnia 2011 r. OFERTA DLA FIRM Biuro Promocji i Karier Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie Zaprasza do udziału w Targach Pracy Wybierz lepszy start w przyszłość Kraków, 19 kwietnia 2011 r. OFERTA DLA FIRM 1 Szanowni Państwo! Biuro

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AMBASADORSKI. biznesth228.info

PROGRAM AMBASADORSKI. biznesth228.info PROGRAM AMBASADORSKI biznesth228.info O PROGRAMIE Program Ambasadorski Grupy Trinity stanowi nowatorską propozycję nawiązania relacji naszej Firmy ze środowiskiem akademickim. Nie oczekujemy od Was pomocy

Bardziej szczegółowo

www.wlodkowic.pl sport.wlodkowic.pl

www.wlodkowic.pl sport.wlodkowic.pl Projekt pn. Ogólnopolski Program Kształcenia Kadr Sportowych powstał w celu dostosowania kształcenia do potrzeb gospodarki opartej na wiedzy. W szczególności uwzględniono potrzeby środowiska sportowego,

Bardziej szczegółowo

Beata Cholewka. Warszawa, 29 października 2014 r.

Beata Cholewka. Warszawa, 29 października 2014 r. Studia pomostowe współfinansowane z EFS i ich rola w procesie doskonalenia zawodowego i rozwoju osobistego pielęgniarek i położnych zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia Beata Cholewka Warszawa, 29

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego w Lesznie

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego w Lesznie Studia Dualne Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego w Lesznie PWSZ im. Jana Amosa Komeńskiego w Lesznie jest filarem edukacji w regionie Leszczyńskim. Uczelnię powołała do życia Rada

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania na temat Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistyczno-Społecznych UŁ:

Najczęściej zadawane pytania na temat Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistyczno-Społecznych UŁ: Najczęściej zadawane pytania na temat Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistyczno-Społecznych UŁ: 1. Czym są Międzyobszarowe Indywidualne Studia Humanistyczno-Społeczne UŁ? Międzyobszarowe Indywidualne

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół w Ludwinie. Technikum Logistyczne Zasadnicza Szkoła Zawodowa Liceum Ogólnokształcące Szkoły Policealne Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe

Zespół Szkół w Ludwinie. Technikum Logistyczne Zasadnicza Szkoła Zawodowa Liceum Ogólnokształcące Szkoły Policealne Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe Zespół Szkół w Ludwinie Technikum Logistyczne Zasadnicza Szkoła Zawodowa Liceum Ogólnokształcące Szkoły Policealne Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe Jesteśmy nowoczesną, świetnie wyposażoną szkołą, która pomoże

Bardziej szczegółowo

e-mail:sekretariat@ zstio3.pl www.zstio3.pl patronat firmy

e-mail:sekretariat@ zstio3.pl www.zstio3.pl patronat firmy Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących Nr 3 w Chorzowie V Liceum Ogólnokształcące im. Nikoli Tesli Technikum Mechaniczno Elektryczne im. Nikoli Tesli e-mail:sekretariat@ zstio3.pl www.zstio3.pl

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników ankiety satysfakcji ze studiów na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego za rok akademicki 2012/13

Analiza wyników ankiety satysfakcji ze studiów na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego za rok akademicki 2012/13 Analiza wyników ankiety satysfakcji ze studiów na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego za rok akademicki 2012/13 Ankieta satysfakcji ze studiów na Wydziale Pedagogiki i Psychologii,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO W MAŁOPOLSCE PROJEKT SYSTEMOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

MODERNIZACJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO W MAŁOPOLSCE PROJEKT SYSTEMOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO MODERNIZACJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO W MAŁOPOLSCE PROJEKT SYSTEMOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO KRAKÓW 2013 Wydawca: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Edukacji i Kształcenia Ustawicznego

Bardziej szczegółowo

Wydział Inżynierii Wytwarzania AGH w Mielcu

Wydział Inżynierii Wytwarzania AGH w Mielcu Wydział Inżynierii Wytwarzania AGH w Mielcu Dr hab. inż. Bolesław Karwat prof. nadzwyczajny Pełnomocnik Rektora AGH ds. Tworzenia Wydziału Inżynierii Wytwarzania Sekretarz Kolegium Dziekanów Wydziałów

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 2 im. Karola Wojtyły

ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 2 im. Karola Wojtyły 84-300 Lębork, ul. Marcinkowskiego 1 www.zso2.com e-mail: sekretariat@zso2.com tel.059-8622 297 KIERUNKI I CZAS KSZTAŁCENIA: II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE to szkoła ponadgimnazjalna o 3 letnim cyklu kształcenia.

Bardziej szczegółowo

e-mail:sekretariat@ zstio3.pl www.zstio3.pl patronat firmy

e-mail:sekretariat@ zstio3.pl www.zstio3.pl patronat firmy Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących Nr 3 w Chorzowie V Liceum Ogólnokształcące im. Nikoli Tesli Technikum Mechaniczno Elektryczne im. Nikoli Tesli e-mail:sekretariat@ zstio3.pl www.zstio3.pl

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI 2 PREZENTACJA UCZELNI. Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Elblągu. 2.1 Historia uczelni

KSIĘGA JAKOŚCI 2 PREZENTACJA UCZELNI. Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa w Elblągu. 2.1 Historia uczelni /5 Obowiązuje od grudnia 006 r. PREZENTACJA UCZELNI. Historia uczelni W 953 roku Stowarzyszenie InŜynierów i Techników Polskich oraz Zakład Budowy Maszyn i Turbin (późniejsze Zakłady Mechaniczne Zamech

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Katedra Marketingu. Wydział Zarządzania. Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT

Katedra Marketingu. Wydział Zarządzania. Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT Drogi studencie! Dziękujemy, że zainteresowała Cię oferta Katedry Marketingu Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego!

Bardziej szczegółowo

LOSY ABSOLWENTÓW 2013 II Liceum im. K. K. Baczyńskiego w Koninie

LOSY ABSOLWENTÓW 2013 II Liceum im. K. K. Baczyńskiego w Koninie LOSY ABSOLWENTÓW 2013 II Liceum im. K. K. Baczyńskiego w Koninie Zebraliśmy informacje o losach 246 tegorocznych maturzystów (87,54%). 1. Naukę będzie kontynuować 97,97% absolwentów (2,03% - wyjazd za

Bardziej szczegółowo

Jeśli pragniesz zrealizować marzenia w zakresie finansów, polecamy Ci kierunek technik ekonomista.

Jeśli pragniesz zrealizować marzenia w zakresie finansów, polecamy Ci kierunek technik ekonomista. Jeśli pragniesz zrealizować marzenia w zakresie finansów, polecamy Ci kierunek technik ekonomista. Jeżeli jesteś osobą mającą wszechstronne zainteresowania, interesujesz się tym, co dzieje się wokół Ciebie

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

Pracownicy naukowo-dydaktyczni 1. Jak Pan/i ocenia Bielską Wyższą Szkołę im. J. Tyszkiewicza w następujących aspektach?

Pracownicy naukowo-dydaktyczni 1. Jak Pan/i ocenia Bielską Wyższą Szkołę im. J. Tyszkiewicza w następujących aspektach? Podsumowanie nr 2 (31.08.2013r.) W dniu 7 maja 2103r. wysłano link do ankiety do 80 absolwentów z roku akademickiego 2010/2011. W pierwszych 4 miesiącach na ankietę odpowiedziało 55% absolwentów (44 osoby).

Bardziej szczegółowo

Wizyta WAT w Zespole Szkół im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Górze

Wizyta WAT w Zespole Szkół im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Górze Wizyta WAT w Zespole Szkół im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Górze W dniach 09-11 kwietnia 2014 r. gościliśmy w naszej szkole delegację z Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie w składzie: płk dr inż.

Bardziej szczegółowo

Znajdź swoje mocne strony! Organizator: Partner główny: Partnerzy merytoryczni: Partner warsztatów:

Znajdź swoje mocne strony! Organizator: Partner główny: Partnerzy merytoryczni: Partner warsztatów: Znajdź swoje mocne strony! Młodzi na rynku pracy Projekt: Praca to akcja społeczna Gazety Wyborczej, której celem jest diagnoza i poprawa sytuacji młodych ludzi na rynku pracy. W ubiegłym roku w naszych

Bardziej szczegółowo

[ ]Zebrałem mnóstwo wartościowych doświadczeń, które będą profitować korzyściami zawodowymi jak również prywatnymi. Najważniejszym jest jednak to, że w czasie pobytu w Polsce nie tylko poznałem nowych

Bardziej szczegółowo

Kryteria kwalifikacji na studia w roku akademickim 2014/2015. 1. Wydział Humanistyczny

Kryteria kwalifikacji na studia w roku akademickim 2014/2015. 1. Wydział Humanistyczny na studia w roku akademickim 2014/2015 * - przedmiot kierunkowy ** - studia zostaną uruchomione po uzyskaniu zgody ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego SM stara matura NM nowa matura 1. Wydział

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

PRZEDSTAWIA OFERTĘ DYDAKTYCZNĄ DLA BRANŻY FITNESS

PRZEDSTAWIA OFERTĘ DYDAKTYCZNĄ DLA BRANŻY FITNESS PRZEDSTAWIA OFERTĘ DYDAKTYCZNĄ DLA BRANŻY FITNESS Wyższa Szkoła Zarządzania i Coachingu została powołana w celu wypełnienia luki na rynku edukacyjnym, a tym samym przygotowania fachowców do pracy na rzecz

Bardziej szczegółowo

MGR MONIKA TOKARZ PEDAGOG SZKOLNY

MGR MONIKA TOKARZ PEDAGOG SZKOLNY Losy absolwentów LO w ZSE w Nowym Sączu rok szkolny 1/1 1 MGR MONIKA TOKARZ PEDAGOG SZKOLNY PRÓBA BADAWCZA Badaniu zostało poddanych 99 absolwentów III Liceum Ogólnokształcące rocznika 1/1. Status absolwenta

Bardziej szczegółowo

LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO

LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO 2010/2011. W poprzednim roku szkolnym 2010/2011 mury Zespołu Szkół w Czerwionce- Leszczynach opuścił kolejny rocznik absolwentów.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 86 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 16 lipca 2015 roku

Zarządzenie nr 86 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 16 lipca 2015 roku 75.0200.94.2015 Zarządzenie nr 86 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 16 lipca 2015 roku w sprawie: wysokości opłat za powtarzanie zajęć przez studentów i doktorantów z powodu niezadowalających wyników

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ EDUKACYJNO-FILOZOFICZNY

WYDZIAŁ EDUKACYJNO-FILOZOFICZNY Załącznik nr 1 do Aneksu nr 1 ( z dn. 14.12.2011 r.) do Uchwały NR R/0004/19/11 z dnia 20 kwietnia 2011 roku WYDZIAŁ EDUKACYJNO-FILOZOFICZNY INSTYTUT MUZYKI Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej

Bardziej szczegółowo

Ustala się odpłatność za zajęcia dydaktyczne na studiach niestacjonarnych: Drugi kierunek

Ustala się odpłatność za zajęcia dydaktyczne na studiach niestacjonarnych: Drugi kierunek Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego al. Rejtana 16 C; 35 959 Rzeszów tel.: + 48 17 872 10 00 (centrala) + 48 17 872 10 10 fax: + 48 17 872 12 65 e-mail: rektorur@univ.rzeszow.pl Zarządzenie nr 65/2012 Rektora

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE realizuje projekt WZMOCNIENIE POTENCJAŁU PWSZ W KONINIE DROGĄ DO WZROSTU LICZBY ABSOLWENTÓW KIERUNKU O KLUCZOWYM ZNACZENIU DLA GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH

WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH Załącznik nr 1 WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH INSTYTUT MUZYKI Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej - studia pierwszego stopnia stacjonarne edukacja muzyczna (n) Przyjęcie kandydatów na studia następuje

Bardziej szczegółowo

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 ZAKRES NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Maria Tomaszewska Akademia Leona Koźmińskiego 16 grudnia 2010 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Losy absolwentów 2015

Losy absolwentów 2015 Losy absolwentów 0 Losy absolwentów 05 II Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. A. Mickiewicza w Słupsku Jednym z obszarów działalności II Liceum Ogólnokształcącego w Słupsku jest monitorowanie

Bardziej szczegółowo

ELINOR-OSTROM-SCHULE. Szkoła im. Elinor Ostrom w Berlinie Ekonomiczna Szkoła Zawodowa kształcąca w zawodach biurowych. Kletke Möckelmann dyrektorka

ELINOR-OSTROM-SCHULE. Szkoła im. Elinor Ostrom w Berlinie Ekonomiczna Szkoła Zawodowa kształcąca w zawodach biurowych. Kletke Möckelmann dyrektorka Szkoła im. Elinor Ostrom w Berlinie Ekonomiczna Szkoła Zawodowa kształcąca w zawodach biurowych Kletke Möckelmann dyrektorka Dwie siedziby szkoły w dzielnicy Berlin-Pankow Mandelstr. 6-8 10409 Berlin Pappelallee

Bardziej szczegółowo

Monika Markowska. Biblioteka Pedagogiczna zachowuje prawa autorskie do prezentacji.

Monika Markowska. Biblioteka Pedagogiczna zachowuje prawa autorskie do prezentacji. Monika Markowska Biblioteka Pedagogiczna zachowuje prawa autorskie do prezentacji. Przy prezentacji wykorzystano m.in.: zbiory Muzeum Lubuskiego im. Jana Dekerta w Gorzowie Wlkp., Kroniki Komendy Hufca

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ABSOLWNETA MONITOROWANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW /W MOMENCIE UKOŃCZENIA UCZELNI/ I. Informacje o studiach i zgoda na udział w badaniu

KWESTIONARIUSZ ABSOLWNETA MONITOROWANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW /W MOMENCIE UKOŃCZENIA UCZELNI/ I. Informacje o studiach i zgoda na udział w badaniu 1 KWESTIONARIUSZ ABSOLWNETA MONITOROWANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW /W MOMENCIE UKOŃCZENIA UCZELNI/ Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku prowadzi bada monitorowania losów absolwentów, którego głównym celem

Bardziej szczegółowo

LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO 2012/2013.

LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO 2012/2013. LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO 2012/2013. Kolejny rok za nami W roku szkolnym 2012/2013 mury Zespołu Szkół w Czerwionce- Leszczynach opuścił kolejny rocznik absolwentów.

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 3 W MALBORKU. Patryk Witkowski, Maciej Szymkowiak

ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 3 W MALBORKU. Patryk Witkowski, Maciej Szymkowiak ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 3 W MALBORKU Patryk Witkowski, Maciej Szymkowiak Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 w Malborku mieści się na Alei Wojska Polskiego 502. W skład zespołu wchodzą technikum

Bardziej szczegółowo

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore. Tekst jednolity. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT Niepublicznej Placówki Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore Tekst jednolity Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Niepubliczna Placówka Doskonalenia Nauczycieli Fundacji In Corpore, zwanej

Bardziej szczegółowo

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI Gimnazjalisto! W roku szkolnym 2014/15 oferujemy Ci 5 klas ogólnych od drugiego roku nauczania sprofilowanych zgodnie z preferencjami uczniów. Klasa 1a z rozszerzonym programem nauczania języka polskiego,

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS Szanowni Państwo, w imieniu Fundacji Studenckie Forum Business Centre Club zwracamy się do Państwa z ofertą współpracy przy projekcie Festiwal BOSS. Mamy nadzieję, że poniższa oferta będzie dla Państwa

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do:

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do: Akademia Sztuki w Szczecinie ogłasza nabór na drugą edycję dwusemestralnych studiów podyplomowych: Zarządzanie kulturą z wybranymi aspektami zarządzania szkolnictwem artystycznym 219 godzin zajęć zostanie

Bardziej szczegółowo

Przedmiot wzmocniony dodatkową liczbą godzin w procesie edukacji po kl. I. informatyka wychowanie fizyczne. matematyka fizyka chemia j. ang.

Przedmiot wzmocniony dodatkową liczbą godzin w procesie edukacji po kl. I. informatyka wychowanie fizyczne. matematyka fizyka chemia j. ang. Dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Broniewskiego w Bełchatowie zamierza otworzyć w roku szkolnym 2015/2016 oddziały klas pierwszych o następujących specjalnościach Symbol Nazwa oddziału

Bardziej szczegółowo

Politechnika Śląska KOLEGIUM PROREKTORÓW DS. NAUKI I ROZWOJU PUBLICZNYCH WYŻSZYCH SZKÓŁ TECHNICZNYCH - GLIWICE 2012 -

Politechnika Śląska KOLEGIUM PROREKTORÓW DS. NAUKI I ROZWOJU PUBLICZNYCH WYŻSZYCH SZKÓŁ TECHNICZNYCH - GLIWICE 2012 - Politechnika Śląska KOLEGIUM PROREKTORÓW DS. NAUKI I ROZWOJU PUBLICZNYCH WYŻSZYCH SZKÓŁ TECHNICZNYCH - GLIWICE 2012 - Prezentacja: Dr inż.arch. Krzysztof Kafka Adiunkt na Wydziale Architektury Politechniki

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Szkolnego Doradcy Zawodowego. opracowała Anita Fabrycka - szkolny doradca zawodowy

Sprawozdanie z działalności Szkolnego Doradcy Zawodowego. opracowała Anita Fabrycka - szkolny doradca zawodowy Sprawozdanie z działalności Szkolnego Doradcy Zawodowego opracowała Anita Fabrycka - szkolny doradca zawodowy Udział uczniów klas 3 A, 3 B, 3 C w Salonie Maturzystów na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO

LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO LOSY ABSOLWENTÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W CZERWIONCE-LESZCZYNACH ROKU SZKOLNEGO 2009/2010. W poprzednim roku szkolnym 2009/2010 mury Zespołu Szkół w Czerwionce- Leszczynach opuścił kolejny rocznik absolwentów.

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA. 16-001 Kleosin ul. Ojca Tarasiuka 2 tel. (085) 746-98-01 http://www.pb.edu.pl/zarz. Dziekan Dr hab. ZOFIA TOMCZONEK, prof.

WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA. 16-001 Kleosin ul. Ojca Tarasiuka 2 tel. (085) 746-98-01 http://www.pb.edu.pl/zarz. Dziekan Dr hab. ZOFIA TOMCZONEK, prof. WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA 16-001 Kleosin ul. Ojca Tarasiuka 2 tel. (085) 746-98-01 http://www.pb.edu.pl/zarz Dziekan Dr hab. ZOFIA TOMCZONEK, prof. nzw Prodziekani ds. Studenckich i Dydaktyki Dr BARBARA WOJSZNIS

Bardziej szczegółowo

Milion złotych za najlepsze programy studiów, oparte na Krajowych Ramach Kwalifikacji i dostosowujące studia do wymagań rynku pracy

Milion złotych za najlepsze programy studiów, oparte na Krajowych Ramach Kwalifikacji i dostosowujące studia do wymagań rynku pracy Milion złotych za najlepsze programy studiów, oparte na Krajowych Ramach Kwalifikacji i dostosowujące studia do wymagań rynku pracy Ogłoszenie wyników konkursu Konferencja prasowa 21 listopada 2012 roku

Bardziej szczegółowo

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA 2. Bezpieczeństwo narodowe 3. Bezpieczeństwo wewnętrzne 4. Ekonomia 5. Europeistyka 6. Nauki o rodzinie 7. Politologia 8. Praca socjalna 9. Prawo 10. Socjologia 11. Stosunki międzynarodowe 12. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Opłata za semestr Kierunek studiów Pierwszy stopień Drugi stopień

Opłata za semestr Kierunek studiów Pierwszy stopień Drugi stopień Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 38 Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 9 kwietnia 2013 r. Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 61 Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 25 czerwca 2014 r. 1.

Bardziej szczegółowo

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Warszawa, listopad 2012 O badaniu i o prezentacji Najważniejsze informacje zebrane w badaniach: ilościowym i jakościowym (lipiec-wrzesień

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze gazowej obozu zagłady w Treblince) polski pedagog, publicysta,

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy.

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Kielce, marzec 2013 Spis treści 1.Informacja o projekcie... 2 1.1. Informacja o praktykach... 3 1.2 Statystyki

Bardziej szczegółowo

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE w Rudniku nad Sanem

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE w Rudniku nad Sanem LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE w Rudniku nad Sanem V miejsce na Podkarpaciu w Rankingu Szkół Olimpijskich 2014 r. OFERTA EDUKACYJNA NA ROK SZKOLNY 2015 / 2016 KLASA HUMANISTYCZNO PRAWNICZA KLASA HUMANISTYCZNO

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

Dzień przedsiębiorczości

Dzień przedsiębiorczości Program edukacyjny Dzień przedsiębiorczości XI edycja 2 kwietnia 2014 r. O Fundacji Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości to pozarządowa organizacja pożytku publicznego, której celem jest przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Badanie losów absolwentów Rocznik 2009-2012 Matura 2012

Badanie losów absolwentów Rocznik 2009-2012 Matura 2012 Badanie losów absolwentów Rocznik 2009-2012 Matura 2012 Ankieta została przeprowadzona w czerwcu 2012. Jej celem było sprawdzenie na ile deklarowane wybory i decyzje edukacyjno-zawodowe podejmowane przez

Bardziej szczegółowo

British American Tobacco Polska. Biznes, Nauka i CSR

British American Tobacco Polska. Biznes, Nauka i CSR British American Tobacco Polska Biznes, Nauka i CSR Akademia Augustowska British American Tobacco Polska Firma obecna w Polsce od 1991 roku a od 1997 pod nazwą British American Tobacco Polska W 2008 roku

Bardziej szczegółowo

Briefing prasowy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej

Briefing prasowy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej 24 czerwca 2013 r. Briefing prasowy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 Odwróciliśmy

Bardziej szczegółowo

Kryteria kwalifikacji na studia w roku akademickim 2015/2016. 1. Wydział Humanistyczny

Kryteria kwalifikacji na studia w roku akademickim 2015/2016. 1. Wydział Humanistyczny na studia w roku akademickim 2015/2016 * - przedmiot kierunkowy ** - studia zostaną uruchomione po uzyskaniu zgody ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego SM stara matura NM nowa matura IB - matura

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ STUDIA PODYPLOMOWE ZNIŻKA: WPISOWE: 1/3 WYPEŁNIA WSB W W CHORZOWIE NUMER ALBUMU UWAGI DANE PERSONALNE NAZWISKO: IMIONA: E-MAIL:

KWESTIONARIUSZ STUDIA PODYPLOMOWE ZNIŻKA: WPISOWE: 1/3 WYPEŁNIA WSB W W CHORZOWIE NUMER ALBUMU UWAGI DANE PERSONALNE NAZWISKO: IMIONA: E-MAIL: WYPEŁNIA WSB W W CHORZOWIE NUMER ALBUMU UWAGI WPISOWE: ZNIŻKA: DANE PERSONALNE KWESTIONARIUSZ STUDIA PODYPLOMOWE NAZWISKO: IMIONA: E-MAIL: NAZWISKO RODOWE: DATA URODZENIA: MIEJSCE URODZENIA: IMIĘ OJCA:

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie nr 3 (30.11.2013r.) - końcowe

Podsumowanie nr 3 (30.11.2013r.) - końcowe Podsumowanie nr 3 (30.11.2013r.) - końcowe W dniu 7 maja 2103r. wysłano link do ankiety do 80 absolwentów z roku akademickiego 2010/2011. W pierwszych 4 miesiącach na ankietę odpowiedziało 58,75% absolwentów

Bardziej szczegółowo

1 1. Ustalam podstawowe opłaty semestralne za kształcenie studentów/doktorantów na studiach i studiach doktoranckich niestacjonarnych w wysokości:

1 1. Ustalam podstawowe opłaty semestralne za kształcenie studentów/doktorantów na studiach i studiach doktoranckich niestacjonarnych w wysokości: ZARZĄDZENIE R-35/2014 Rektora Uniwersytetu Technologiczno Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 10 czerwca 2014 r. w sprawie: odpłatności za świadczone usługi edukacyjne w roku akademickim

Bardziej szczegółowo

ODPŁATNOŚCI ZA ŚWIADCZONE USŁUGI EDUKACYJNE W ROKU AKADEMICKIM 2012/2013 DLA STUDENTÓW/DOKTORANTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH

ODPŁATNOŚCI ZA ŚWIADCZONE USŁUGI EDUKACYJNE W ROKU AKADEMICKIM 2012/2013 DLA STUDENTÓW/DOKTORANTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH Materiałozna wstwa, Technologii i Wzornictwa Transportu i Elektrotechniki ODPŁATNOŚCI ZA ŚWIADCZONE USŁUGI EDUKACYJNE W ROKU AKADEMICKIM 2012/2013 DLA STUDENTÓW/DOKTORANTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 19/R/04 Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 30 czerwca 2004 roku

Zarządzenie nr 19/R/04 Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 30 czerwca 2004 roku Zarządzenie nr 19/R/04 Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 30 czerwca 2004 roku w sprawie opłat za zajęcia dydaktyczne na Uniwersytecie Gdańskim w roku akademickim 2004/2005 semestr zimowy Na podstawie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC

PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC PRZEWODNIK PO PRAKTYKACH Z AIESEC Praktyki z AIESEC dają niepowtarzalną możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego nie tylko studentom, ale także absolwentom uczelni wyższych. Praktyki AIESEC łączą przyjemne

Bardziej szczegółowo

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie?

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 3. Jakie talenty Gimnazjum nr 3 w Lublinie pomogło Ci w sobie odkryć,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 68 REKTORA UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO

ZARZĄDZENIE NR 68 REKTORA UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO ZARZĄDZENIE NR 68 REKTORA UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO z dnia 10 lipca 2013 roku zmieniające zarządzenie nr 38 Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie wysokości opłat

Bardziej szczegółowo

OPŁATY ZA USŁUGI EDUKACYJNE ZA STUDIA W UNIWERSYTECIE GDAŃSKIM W ROKU AKADEMICKIM 2012/2013

OPŁATY ZA USŁUGI EDUKACYJNE ZA STUDIA W UNIWERSYTECIE GDAŃSKIM W ROKU AKADEMICKIM 2012/2013 Wydział Biologii OPŁATY ZA USŁUGI EDUKACYJNE ZA STUDIA W UNIWERSYTECIE GDAŃSKIM W ROKU AKADEMICKIM 2012/2013 ratalna semestralna roczna biologia (I stopień) 650,00 zł 2 4 biologia (II stopień) 650,00 zł

Bardziej szczegółowo

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA 1. Administracja 1. Administracja 2. Bezpieczeństwo narodowe 3. Bezpieczeństwo wewnętrzne 4. Ekonomia 5. Europeistyka 6. Nauki o rodzinie 7. Politologia 8. Praca socjalna 9. Prawo 10. Socjologia 11. Stosunki

Bardziej szczegółowo

LOSY NASZYCH ABSOLWENTÓW 2015

LOSY NASZYCH ABSOLWENTÓW 2015 LOSY NASZYCH ABSOLWENTÓW 2015 RANKING NAJPOPULARNIEJSZYCH KIERUNKÓW STUDIÓW KIERUNKI HUMANISTYCZNE Filologia polska Edytorstwo Uniwersytet M. Curie- Skłodowskiej w Lublinie 1 Lingwistyka Uniwersytet M.

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Szkolnictwo wyższe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Wyjazdy studentów na zagraniczne studia i praktyki Akcja 1 Wyjazdy pracowników uczelni i specjalistów z przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

LOSY ABSOLWENTÓW. I Liceum Ogólnokształcącego im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie. z 2014 roku

LOSY ABSOLWENTÓW. I Liceum Ogólnokształcącego im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie. z 2014 roku LOSY ABSOLWENTÓW I Liceum Ogólnokształcącego im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie z 2014 roku Opracowano na podstawie danych zebranych przez wychowawców 1 Absolwenci w e d ł u g r o d z a j ó w u c

Bardziej szczegółowo

Opracowania sygnalne SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2008 R.

Opracowania sygnalne SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2008 R. Opracowania sygnalne SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2008 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 032

Bardziej szczegółowo

X Gdańskie Targi Turystyczne GTT 2007 Juz po raz dziesiąty odbyły się w dniach 13-15.04.2007 r. Gdańskie Targi Turystyczne GTT. Z roku na rok wzrasta

X Gdańskie Targi Turystyczne GTT 2007 Juz po raz dziesiąty odbyły się w dniach 13-15.04.2007 r. Gdańskie Targi Turystyczne GTT. Z roku na rok wzrasta Targi 2007 Międzynarodowy Salon Turystyczny TOUR SALON 2007 W dniach 24 27.10.2007 r. w Poznaniu, odbyły się prestiżowe Targi Regionów i Produktów Turystycznych - Tour Salon. Stowarzyszenie Turystyczne

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować na Wydziale z ponad 65 letnią tradycją, aktywnie współpracującym

Bardziej szczegółowo

II. Baza dydaktyczna Centrum Kształcenia Inżynierów w Rybniku (2007-2012)

II. Baza dydaktyczna Centrum Kształcenia Inżynierów w Rybniku (2007-2012) II. Baza dydaktyczna Centrum Kształcenia Inżynierów w Rybniku (2007-2012) W 1962 r. decyzją Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego powołany został w Rybniku Ośrodek Stacjonarno-Zaoczny Politechniki Śląskiej.

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych KIERUNEK FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ studia stacjonarne i niestacjonarne licencjackie (I stopnia)

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych KIERUNEK FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ studia stacjonarne i niestacjonarne licencjackie (I stopnia) Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych KIERUNEK FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ studia stacjonarne i niestacjonarne licencjackie (I stopnia) Specjalności: finanse przedsiębiorstw informatyka w finansach Ulotka

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy do obejrzenia kilku impresji fotograficznych prezentujących Studentów i campus Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego

Zapraszamy do obejrzenia kilku impresji fotograficznych prezentujących Studentów i campus Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego FOTOREPORTAŻ Zapraszamy do obejrzenia kilku impresji fotograficznych prezentujących Studentów i campus Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego Pozwalamy sobie oprowadzić Państwa po campusie

Bardziej szczegółowo

Kompetencje społeczne na plus na przykładzie programu Wolontariusz + Ewa Zadykowicz asystent prorektora ds. studenckich i kształcenia

Kompetencje społeczne na plus na przykładzie programu Wolontariusz + Ewa Zadykowicz asystent prorektora ds. studenckich i kształcenia Kompetencje społeczne na plus na przykładzie programu Wolontariusz + Ewa Zadykowicz asystent prorektora ds. studenckich i kształcenia Ogólnopolskie Seminarium Projakościowe "INSPIRACJE" Uniwersytet Jagielloński,

Bardziej szczegółowo

środa, 22 lutego 2012

środa, 22 lutego 2012 Wyższa Szkoła Nauk Społecznych w Lublinie 20-030 Lublin, ul. Obrońców Pokoju 2, tel. (081) 531 85 56 20-358 Lublin, ul. Olchowa 8, tel. (081) 744 21 13 fax. 081 463 17 30 ŁYK HISTORII - Uczelnia została

Bardziej szczegółowo