YOU CAN DANCE-PO PROSTU TAŃCZ! JAKO PRZYKŁAD TANECZNEGO REALITY SHOW. ANALIZA GATUNKOWA PROGRAMU Z PUNKTU WIDZENIA TEORII JASONA MITTELA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "YOU CAN DANCE-PO PROSTU TAŃCZ! JAKO PRZYKŁAD TANECZNEGO REALITY SHOW. ANALIZA GATUNKOWA PROGRAMU Z PUNKTU WIDZENIA TEORII JASONA MITTELA"

Transkrypt

1 YOU CAN DANCE-PO PROSTU TAŃCZ! JAKO PRZYKŁAD TANECZNEGO REALITY SHOW. ANALIZA GATUNKOWA PROGRAMU Z PUNKTU WIDZENIA TEORII JASONA MITTELA Teoria gatunków na przykładzie refleksji Jasona Mittela na ten temat wskazuje, że gatunki telewizyjne są kategoriami kulturowymi oraz wymagają odmiennego sposobu analizowania niż analiza samego tekstu, która choć nie bez znaczenia, nie pozwala na uwzględnienie istotnych dla teorii telewizji kontekstów przekraczających granice tekstu. Program You can dance, choć traktowany jako nieznana wcześniej nowość tak naprawdę powiela kulturowo i społecznie ugruntowane narracje związane ze zmitologizowanym wizerunkiem i znaczeniem tańca. Szybko postępujące przemiany, zarówno w wyglądzie jak i przekazywanych przez telewizję treściach, nie pozostają bez wpływu na gatunki programów przez nią nadawanych i produkowanych, sprawiając, że wyróżnienie stałych cech jest niemożliwe i należy rozpatrywać gatunek raczej w kategoriach procesu niż jednolitego formatu. Stąd bardziej interesującym jest wskazanie na uwikłanie programu You can dance w konteksty zarówno w obrębie medium telewizji, ale również szerszych kontekstów kulturowych i społecznych, które umożliwiają zarówno rozumienie jak i podobanie się programu. Jak wskazuje Wiesław Godzic problematyczność w wyodrębnianiu poszczególnych gatunków stała się jeszcze trudniejsza wraz z pojawieniem się programów typu reality show, które łączą w sobie cechy wielu różnych gatunków. Okazuje się więc, że definiowanie gatunków telewizyjnych musi być dziś przeprowadzane odmiennie niż poprzez wskazanie cech charakterystycznych, gdyż z jednej strony zmieniają się one zbyt szybko, ale również dlatego, że jedne gatunki zaczynają łączyć się z innymi tworząc gatunkowe hybrydy. Biorąc pod uwagę tę sytuację zdaniem Mittela definiowanie gatunku powinno dziś polegać na wskazaniu praktyki dyskursywnej, na podstawie której program uznawany jest za przynależący do danego gatunku. W jaki sposób działa tego typu praktyka najlepiej ilustruje przykład podany przez samego Mittela. W książce Genre and television: from cop shows to cartoons in american culture podaje przykład rozprawy sądowej, w trakcie której pojawił się problem ze zdefiniowaniem czym jest pornografia. Jedna z osób powiedziała, że wie kiedy 1

2 ma do czynienia z pornografią, kiedy widzi program pornograficzny ( I know it when I see it). Zdaniem Mittela przykład ten wskazuje, w jaki sposób większość ludzi doświadcza własnych sposobów kategoryzacji w mediach. Oglądając dany program pojawia się więc podstawowa, wspólna zgoda co, do tego, z jakim programem mamy do czynienia i żadne dalsze dywagacje są nam do tego niepotrzebne. Celem rozróżniania gatunków w telewizji nie jest więc klasyfikacja i uporządkowanie, lecz wzajemne porozumienie, rozpoznanie i odczytanie danych programów. Zdaniem Jane Feuer pomocne w zrozumieniu tego, co widzimy w telewizji jest odwołanie do innych podobnych programów, które są nam już znane. Ten sposób wydaje się dobrze funkcjonować w przypadku hybrydalnych programów, takich jak również You can dance. Program ten definiowany jako taneczne reality show wymaga więc obycia się z co najmniej trzema programami. Program typu reality polega na zamknięciu grupy nieznanych, zwykłych ludzi w jednym miejscu, lub postawieniu ich przed trudnym zadaniem, często w ekstremalnych warunkach. Realizatorzy liczą na to, że zastąpienie aktorów naturszczykami i podglądanie ich zachowania wywoła spontaniczne, intymne, dramatyczne lub komiczne sytuacje, których nie można by odnaleźć w żadnym scenariuszu. Najbardziej popularnym przykładem tego typu programu, pierwszym, z którym miała do czynienia polska publiczność, jest Big Brother. Uczestnicy wybierani drogą castingów zostali zamknięci w domu Wielkiego Brata, bez możliwości kontaktu zewnętrznego, skazani tylko na siebie i to, co dostępne w domu. Widz podgląda zaś ich w założeniu naturalne zachowanie. Przypatruje się więc prozaicznym czynnościom, jedzeniu, sprzątaniu, spaniu i już bardziej pikantnemu wchodzeniu pod prysznic. Samo podglądanie zwyczajnych czynności, które polski widz wykonuje sam w domu szybko znudziło się publiczności. Zaczęto wymagać, by zwyczajni uczestnicy przestali być zwyczajni i zaczęli zmagać się z coraz radykalniejszymi sytuacjami. W kolejnych reality shows uczestnikom kazano zmierzać się z nowymi zadaniami i środowiskami, a formuła konkursu wymagała od biorących udział w programie umiejętności w jakiejś dziedzinie. Najbardziej pomocnym w zrozumieniu gatunku programu You can dance wydaje się być program Idol. W wyniku szeregu castingów, a następnie nagrań w studio widzowie wybierali jedną osobę, której umożliwiano nagranie płyty i promocję. Uczestnicy nie byli już izolowani od świata, widzowie zaś nie podglądali ich już przez cały czas, lecz w sytuacjach, w których wykazywali się śpiewem, oraz udzielali wywiadów na temat własnej osoby, pozwalających lepiej ich poznać. Idol wprowadził również szczególne zachowanie się jurorów, którzy kłócili 2

3 się nawzajem, jak również często obrażając wykonawców czynili ze swej funkcji specyficzne show. You can dance podobnie jak Big Brother może zapewniać przyjemność podglądania, lecz jest to raczej przypatrywanie się przygotowaniom i treningom tanecznym, a nie codziennym, prozaicznym czynnościom. W ciekawskim przyglądaniu bliżej jest więc You can dance do plotkarskich magazynów o gwiazdach i programów TV o wszelkich przygotowaniach do filmów, pokazów, nagrywaniu płyt itp. Środowisko zostaje ograniczone do pasjonatów tańca oraz gwiazd telewizji. Program stanowi więc taneczny odpowiednik Idola, umożliwiając zamiast nagrania płyty wyjazd na trzymiesięczny pobyt w Nowym Jorku oraz możliwość uczenia się w renomowanej szkole na Broadwayu. Na podobnej zasadzie dobrego i złego policjanta, walczących jak uczestnicy o popularność zostali również dobrani jurorzy, bardzo powielający ich odpowiedników z programu Idol. Widzowie jednak obyci w telewizyjnych konkursach muzycznych, zwłaszcza w bardziej reżyserowanych show, jakim są konkursy eurowizji, liczne polskie festiwale, relacje z przyznawania wszelkiego rodzaju nagród, czy też mniej przewidywalnych formuł jak Szansa na sukces, czy wcześniej wspomniane reality show jakim jest Idol, potrzebowali również zaznajomienia się z tańcem. Od dawna w telewizji przestano relacjonować turnieje tańca towarzyskiego, również eurowizja taneczna nie stanowi takiego wydarzenia jak jej muzyczny odpowiednik. Baletowe wieczory z prelekcjami Kaczyńskiego są już dziś rzadkością. Nawet widowiskowe balety jako stały punkt wyborów miss zostały zastąpione przez przerwy reklamowe. Można więc powiedzieć, że taniec znikł w pewien sposób ze świadomości widza telewizyjnego. Wprowadził go program Taniec z gwiazdami zyskując od razu ogromną popularność. Choć sukces w dużej mierze zawdzięczał udziałowi znanych i lubianych gwiazd umożliwił pojawienie się programu You can dance zwłaszcza, że emitowała go stacja TVN wprowadzająca na ekrany również Taniec z gwiazdami, podczas gdy domeną Polsatu pozostała raczej muzyka, po Idolu, pojawił się program Jak oni śpiewają, będący muzycznym odpowiednikiem Tańca z gwiazdami. Wydaje się więc, że biorąc pod uwagę metodę Feuer, widzowie potrafią zorientować się w formule programu You can dance właśnie dzięki znajomości między innymi programu Big Brother, na podstawie którego traktują osoby wcześniej im nie znane jako osoby medialne, bohaterów programu. Znajomość Idola umiejscawia uczestników You can dance w sytuacji rywalizacji, konieczności zaprezentowania własnych umiejętności, zaś widza jako osoby biorącej udział w wyborze zwycięscy. Tańcu z gwiazdami zawdzięcza zaś 3

4 wprowadzenie tańca do obiegu telewizyjnego i rozpoczęciu tzw. mody na taniec, co staje się w jakiś sposób gwarantem powodzenia programu wykorzystującego taniec. Taniec z gwiazdami wydaje się również pomocny w odczytaniu You can dance jako gatunku show zwłaszcza w warstwie wizualnej. Taniec zostaje tu przerobiony i dostosowany do warunków, jakie zapewnia studio telewizyjne, które w tych programach pełni funkcję sceny. Choć więc następuje duża zmiana stylistyczna, z harmonijnego, eleganckiego tańca towarzyskiego na formy nowoczesne, teledyskowe, uliczne, to i tak sposób prowadzenia kamery, wnętrze studio, montaż układów tanecznych, specyficzne oświetlenie, osoba prowadzącej, jurorów oraz publiczności wprowadza wyróżniającą spośród innych programów estetykę. Właśnie na podstawie znajomości wcześniejszych programów, czy to osobiście oglądanych, czy też na podstawie ich obiegowego funkcjonowania widzowie są w stanie definiować You can dance jako taneczne reality show, choć wydaje się jednak, że polega to raczej na rozpoznaniu programu, odczytaniu jego celu, orientowaniu się w jego formule niż klasyfikowaniu i formułowaniu definicji. Powołując się na Mittela widz po prostu będzie wiedział, że ogląda You can dance właśnie go oglądając. Oprócz definiowania gatunku rozumianego jako praktyka dyskursywna umożliwiająca odbiorcom wzajemne porozumienie się, co do programu, analiza gatunku bierze również pod uwagę ocenę programu. Ocena podobnie traktowana jest tu jako zespół zmiennych praktyk wokół programu nie pozostających bez wpływu na dany gatunek programu. Tworzenie danego programu uwzględnia potrzeby widza. O popularności danego programu świadczą wyniki oglądalności. Obecnie oprócz tej metody telewizja wypracowała szereg możliwości sprawdzenia oceny widzów. Zauważyć można bardzo dobrze rozwijającą się praktykę fanowską. Ulubieńcy zaczynają pojawiać się również w innych programach, czasopismach, szczegółów można dowiedzieć się ze stron internetowych, na których można również wypowiedzieć się na temat nie tylko uczestników, ale również samego programu. Najbardziej adekwatną oceną danego programu jest po prostu wzrost lub spadek oglądalności. Aktywność widzów oraz ich możliwość wypowiedzenia się na temat programu jak również reagowanie niezadowoleniem, gdy program nie spełnia oczekiwań nie pozostaje bez wpływu na zmiany w obrębie gatunku. W ten sposób okazało się, że widzom bardzo szybko znudziło się samo podglądanie mieszkańców Wielkiego Brata. Postanowiono więc wpłynąć na ich zachowanie oraz sprawić, żeby coś zaczęło się dziać. Zaczęto wprowadzać coraz bardziej wymyślne zadania, coraz bardziej ekstremalne sytuacje, którym uczestnicy musieli stawiać czoło. 4

5 Oglądalność You can dance była mniejsza niż Tańca z gwiazdami, lecz stosunkowo duża jeśli wziąć pod uwagę ryzyko wprowadzenia na ekran anonimowych ludzi oraz style tańca nie pokazywane wcześniej w żadnym programie. Pierwsza edycja okazała się więc ogromnym sukcesem właśnie dzięki pozorom nowości, możliwości zaprezentowania czegoś, czego wcześniej w telewizji nie widziano, zwłaszcza, że nie znane były polskiemu widzowi edycje zagraniczne. Uczestnicy traktowani jako najlepsi tancerze w Polsce oraz wykonywanie wszechstronnych styli tanecznych w różnych konfiguracjach, czyli solo, duet oraz grupa wzbudziło podziw i szacunek widza. Bardzo szybko oprócz świetnie funkcjonującej oficjalnej strony programu pojawiły się również mniej formalne strony internetowe komentujące uczestników i program. Fani wypowiadali się nie tylko na temat swoich faworytów i tego, kto powinien wygrać program, oceniali również ubranie prowadzącej Kingi Rusin oraz niestosowne wypowiedzi jurorów. Już w drugiej edycji aktywność wypowiadania ocen przez widzów zdecydowanie wzrosła. Potwierdzeniem tego faktu są zwłaszcza wypowiedzi krytyczne wobec programu, nie tylko jako wynik obrony swoich idoli, ale również negatywnie oceniające jakość i wykonanie tańca, jak też układy choreograficzne. Na stronie internetowej pojawiła się już informacja, że średnia wiekowa uczestników trzeciej edycji znacznie spadła. Wydaje się więc, że praktyka oceniania programu przez widzów doprowadzi do kolejnego przeformułowania tym razem w obrębie tanecznego reality show. Jak sądzi Sandra Wilk rozpatrując cechy wspólne You can dance z innymi programami reality show, wszystko wskazuje na to, że program ten będzie ewoluował w kierunku coraz bardziej ekstremalnych formatów 1. Jako potencjalne opcje wymienia udział dzieci w programie, jak też tworzenie układów za pomocą komputera, czy też elektroniczne sterowanie, gdzie widzowie będą twórcami ruchów i układów tanecznych zamiast specjalistów. Analiza gatunkowa programu z punktu widzenia Mittela rozpatruje jednak nie tylko na podstawie jakich dyskursów program jest definiowany i oceniany, lecz uwzględnia również wszelkie sformalizowane wypowiedzi dokonujące interpretacji i badające sposoby mówienia o danym gatunku. Następuje bowiem relacja zwrotna pomiędzy widzem a przemysłem telewizyjnym. Gatunki tworzone są na zasadzie odpowiadania na potrzeby widzów, ale potrzeby te bardzo często są wytwarzane właśnie poprzez telewizję. Choć program You can dance jest programem stosunkowo młodym i mało omówionym, jako przykład opinii społecznej na jego temat można wskazać wypowiedz 1 S. Wilk, Układy przed kamerą. Telewizyjne programy o tańcu a reality show, Taniec 2008, nr 1. 5

6 wspomnianej wcześniej Sandry Wilk, która interpretuje program według wyszczególnionych przez nią czterech zasad Big Brothera. Zdaniem autorki program wykorzystuje tzw. modę na taniec, która sprzyja rozwijaniu koniunktury również poprzez szkoły, w których uczą uczestnicy programu, wydawanie płyt DVD z nauką tańca. Poprzez dobre wyniki oglądalności zachęca również do oglądania innych programów z udziałem uczestników, między innymi Dzień dobry TVN, programy uzupełniające zza kulis. Zainteresowanie, jej zdaniem może również wzbudzać podszycie tańca erotyzmem, sugestia romansu, jak również kłótnie i konflikty na antenie wzbudzane przez jurorów. Oprócz zasady dobrych wyników oglądalności wymienia Wilk również zasadę tworzenia plotki. Sytuacja konkursu otwiera możliwość podglądania rywalizacji i obstawiania faworytów. Dla każdego uczestnika tworzy się więc wizerunek, lansuje się go na stronach internetowych. W ten sposób tworzy się bezkrytyczny obraz uczestników jako najlepszych tancerzy w Polsce. Autorka tekstu wskazuje, że osoby te zaczynają więc funkcjonować już nie tylko w obiegu TV, ale również poza, między innymi na stronach internetowych, gdzie pojawia się możliwość obgadywania uczestników, rodzi się swego rodzaju przyjaźń, która zachęca również do podglądania ich życia prywatnego. Zadaniem trzeciej zasady jest wywołanie szoku. Kontrowersją w przypadku You can dance jest umożliwienie uczenia się tańca i zapewnienia najlepszego czasu antenowego 50 anonimowym osobom. Hasło Po prostu tańcz widzowie zaczynają odbierać jako skierowane w ich stronę. O występie zaczynają marzyć ludzie przed telewizorem sami oblegając zajęcia. Program wytwarza mit możliwości urzeczywistnienia scenariusza filmu Zatańcz ze mną. Bohater, grany przez dojrzałego już przecież Richarda Gere wykazuje ukryty taneczny talent, który pozwala mu na zapomnienie o zmęczeniu i trudach codziennego życia i pozwala na samorealizowanie się na amatorskich konkursach tanecznych. Zdaniem Wilk wywołaniu szoku miało służyć również zapoznanie widza z tak wieloma stylami tanecznymi w jednym programie. Wprowadzono style bardziej krzykliwe i widowiskowe niż tańce towarzyskie, takie jak: hip-hop, funky, czy jazz, jak również całkowicie niemedialną formę, jaką jest taniec współczesny. Czwarta zasada uwzględnia myślenie o przyszłości programu, tego jak zmienią się wymagania widzów i w jaki sposób będzie musiał się zmieniać sam program. W punkcie tym Sandra Wilk wymienia owe wymienione wcześniej kuriozalne formy, zachęcając by w tej sytuacji wybrać się lepiej na dobre przedstawienie tańca. Wskazując zatem bardziej adekwatną formę styczności z tańcem niż program reality show. 6

7 Mittel w swojej propozycji analizy gatunków telewizyjnych wskazuje na wpływ wielu kontekstów i procesu tworzenia wypowiedzi na temat gatunku programu, które wpływają na zmiany w jego obrębie. W ten sposób You can dance jawi się jako pewien etap w ewolucji gatunku reality show, który wyczerpując się samym podglądaniem zamkniętych w jednym miejscu uczestników, potem zaś nie zadowalając się kuriozalnymi zadaniami wprowadził taniec jako swego rodzaju urozmaicenie i zainteresowanie widza czymś nowym, ale jednocześnie już w pewien sposób znanym. Oprócz wskazanych praktyk dyskursywnych dotyczących definiowania, oceniania i interpretowania programu telewizyjnego, teoria Mittela zwraca również uwagę na potrzebę uzupełnienia gatunkowej praktyki dyskursywnej o refleksję uwzględniającą pięć wymienionych przez niego punktów kulturowej analizy gatunkowej. Pomocnym narzędziem analizy kulturowej You can dance jest refleksja poczyniona przez Angelę McRobbie w tekście Dance narratives and fantasies of achievement. 2 Podobnie jak przez pewien czas taniec mało istniał w telewizji, tak samo autorka zauważa bardzo małe zainteresowanie refleksją nad tańcem w kręgu kulturowo-socjologicznym, choć jest to dziedzina bardzo pojemna w tym kontekście. Taniec jest jej zdaniem aktywnością społeczną, stanowi formę uczestnictwa lubianą przez ludzi jako forma spędzania wolnego czasu, kulturowo odgrywa bardzo istotną rolę jako rytuał seksualny, stanowi również formę ekspresji i sposobu mówienia poprzez ciało. Oglądając taniec po prostu mamy ochotę tańczyć. Poprzez ruch wytwarzane są endorfiny sprawiające, że czujemy się szczęśliwi. W tańcu wytworzona zostaje specyficzna atmosfera euforii i energii, transopodobnego stanu utraty kontroli. Ta infekująca moc tańca jest również z pewnością gwarantem popularności tanecznych programów telewizyjnych. Praktyka taneczna jest również głównym tematem baletowych opowieści dla młodych dziewcząt. Tym samym autorka tekstu charakteryzuje wiek i płeć odbiorców tanecznych narracji. Taneczny mit obraca się wokół trzech sił: transformacyjnej, taniec kreuje fantazję przemiany, siłę ucieczki od wszelkich ograniczeń i trudności życia oraz osiągnięcie sukcesu i samospełnienie. Fantazje te zostają omówione przez McRobbie na przykładzie między innymi filmów Fame i Flashdance, a ich echa możemy zauważyć również w programie You can dance. 2 A. McRobbie, Dance narratives and fantasies of achievement, [w:] Meaning in motion, pod red. J. C. Desmond, Durham&London 1997, Duke university press, s

8 Jeden z elementów tworzących fantazję ucieczki związany jest z tzw. romansem rodzinnym. Pasja tańczenia z reguły natrafia na przeszkodę w postaci odmiennych oczekiwań rodziny. Kwestia ta jest szczególnie drażliwa w przypadku kobiet, które w przestrzeni domowej są chronione przez zmartwione spojrzenie stróżów moralności. W tańcu bowiem kobiece ciało uwolnione zostaje z nakazów skromności, pozwalając na pewnego rodzaju ucieczkę. Szczególnie widoczne jest to w przypadku bohaterki filmu Flashdance, u której silnie widoczne jest wyemancypowanie i podkreślenie wymiaru seksualnego. McRobbie podkreśla, że taniec stanowi symboliczne wyzwolenie w przypadku kobiet i tylko w ich przypadku spotyka się sprzeciwem rodziny. Kwestia ta nie dotyczy jej zdaniem mężczyzn, dla których scena taneczna stanowi miejsce ich dominacji. Choć wydaje się, że kwestia szczególnej roli seksualności w tańcu może dotyczyć również mężczyzn. Jako sztuka mocno sfeminizowana wytwarza wśród rodziny niepokój, zarzut niemęskości i odmienności orientacji seksualnej, co widoczne jest w przypadku między innymi filmu Billy Eliot. Taniec to nie tylko wyzwolenie seksualne, ale również ucieczka od trudów życia. Pomaga znosić niepowodzenia, co ukazywane jest poprzez pełne bólu sceny solowego tańca, którymi kończą się klęski bohaterów. W ten sposób podkreślona zostaje terapeutyczna rola tańca i możliwość osiągnięcia katharsis. Taniec doprowadza również do zmiany człowieka. Bohaterowie to z reguły ludzie biedni, pochodzący z trudnych środowisk, często dyskryminowani społecznie i rasowo. W ten sposób taniec to nie tylko przejście od dziecięcej zależności do dorosłej niezależności, ale również zmiana w statusie społecznym. W szkole w filmie Fame panuje wielokulturowa i rasowa równość, sztuka nawraca ze złej drogi na dobrą, bez względu na pochodzenie. Warto poświęcić się dla tańca, gdyż w ten sposób bohaterowie biorą los w swoje ręce. Poprzez romantyczną wizję pracy, która wymaga pasji, bezgranicznego poświęcenia, trudu możliwe jest samospełnienie i osiągnięcie sukcesu. Wymienione przez McRobbie elementy tanecznego mitu wykorzystuje również program You can dance. Dla większości uczestników taniec to sposób na spędzanie wolnego czasu, pasja od której nie można się oderwać. Choć wśród uczestników jest również wielu mężczyzn większość stanowią młode kobiety zarówno jako uczestniczki, jak i fanki programu. Pod wpływem kamery pozbywają się nieśmiałości i szybko przeistaczają się w gwiazdy zarówno poprzez wygląd zewnętrzny, jak i zachowanie. Warto jednak przyjrzeć się realizacji tanecznego mitu poprzez specyfikę medium telewizyjnego, które jak wskazuje Mittel różni się od analizy podejmowanej w kontekście innych mediów. Pierwszy punkt analizy w jego rozumieniu bierze pod uwagę właśnie 8

9 specyficzne atrybuty samego medium. Choć reality show rości sobie prawo do pewnego rodzaju dokumentowania oraz pokazywania ludzi zachowujących się w naturalny sposób, przedstawiających samych siebie, to cechy te są raczej konwencją niż rejestracją rzeczywistości. Pomijając fakt zmiany postępowania i sposobu bycia w momencie świadomości pojawienia się kamery, w reality show następuje ciągłe przenikanie się fikcji i rzeczywistości. Wydarzenia ulegają montażowi, oglądamy je z konkretnego punktu widzenia, które ma na względzie widza. Rzeczywiste wydarzenia poddane zostają inscenizacji, a fragmenty faktów biograficznych fabularyzacji. Fakt ten jest jednak nie zauważany przez widza, który traktuje wydarzenia jako rozgrywające się rzeczywiście. W ten sposób mit możliwości osiągnięcia sukcesu przemawia do widza w sposób znacznie silniejszy. W You can dance choć tancerze tańczą cały czas wątpliwym jest, że pod nieobecność kamery zachowują się podobnie. W wywiadach i prezentacjach najczęściej pokazywane są zaś osoby, które spotkało w życiu coś przykrego, sprawia to, że rzeczywiście bolesne wydarzenia ulegają fabularyzacji. Bycie sierotą, pochodzenie z biednych dzielnic lub wsi, brak możliwości rozwoju, traumatyczne przeżycia to nic innego jak kalka życiorysów bohaterów tanecznych filmów, choć w kontekście symulowanej, a przez to bardziej przemawiającej rzeczywistości. Program choć podejmuje zmagania taneczne autentycznych osób przedstawione w formie reality show różnią się od rzeczywistych zmagań, z jakimi mamy do czynienia podczas realnych przesłuchań do szkoły czy przedstawienia. Odmiennie prezentuje się również sytuacja w przypadku filmów tanecznych wzorujących się na podobnej tematyce. W tanecznym reality show przekształceniu ulega nie tylko sposób przedstawienia tancerzy, między innymi zwierzenia dotyczące życia prywatnego, tak istotne dla widza telewizyjnego nie interesują pedagogów szkolnych czy choreografów szukających przede wszystkich dobrych tancerzy. Również film choć tworzący otoczenie funkcjonowania tańczącego bohatera rozpisuje jego życie wedle ściśle określonych w scenariuszu wydarzeń, kończąc w określonym momencie. Uczestnicy You can dance zaś funkcjonują nadal, pojawiają się w kolejnych programach, prowadzą zajęcia, istnieją w świecie medialnym. Pojawienie się w telewizji wymaga od nich również opieki stylistów i innych osób odpowiedzialnych za odpowiedni wygląd. Jak zostało zasugerowane wcześniej specyficzny dla reality show jest również sam wygląd tańca. Style i techniki nie są ściśle przestrzegane, lecz dostosowywane do przestrzeni i możliwości studia telewizyjnego. Sposób użycia kamery dodatkowo przyczynia się do 9

10 widowiskowości przedstawionych układów, bardzo często nie mając na względzie pokazania samego tańca. Zmianie ulega również sytuacja odbiorcza. Widz telewizyjny obcuje z krótkimi układami tanecznymi w trakcie trwania programu i powtarza tę czynność najczęściej w trybie cotygodniowym, czyli tak jak emitowany jest program. Z pewnością w obiegu poza telewizyjnym nie ma możliwości tak częstego i regularnego kontaktu z tą dziedziną, spektakle taneczne, z którymi może mieć do czynienia na normalnej scenie są również bardziej spójne, tworzące całość zarówno tematyczną, jak i stylistyczną. Skierowanie do młodego widza wymaga również odwołań do kultury młodzieżowej. Jak wskazuje McRobbie krytyka uznała film Flashdance jako przedłużoną wersję teledysku lub reklamy. Odwołanie do formy teledysku i programów MTV czy VIVA jest przydatne również w przypadku You can dance. Dany odcinek to nic innego jak zbiór zapowiedzi popularnej i lubianej prezenterki oraz krótkie układy taneczne, przypominające sposób prezentacji piosenek. W wielu przypadkach zatraca się hierarchia ważności. W większości przypadków wykorzystywane są znane hity z czołówek list przebojów, w ten sposób taniec wykonywany przez uczestników programu stanowi raczej tło dla piosenek. Taneczne reality show umożliwia również pozory wpływu na wydarzenia w programie, decydowanie, o tym kto wygra program, wysyłanie sms-ów, wypowiadanie się na forach internetowych, jak również możliwość uczestniczenia w nagraniach programu w ramach publiczności w studio. W wielu miejscach w Polsce, w pobliżu uczęszczanych miejsc, na przykład na placykach przed supermarketami umieszczone zostały kamery, rejestrujące wyznaczone miejsce przez 24 godziny. Każdy kto tylko się odważy może wykonać w tym miejscu swój taniec i zostanie to zarejestrowane przez kamerę. W ten sposób zaistnienie w telewizji jest możliwe również dla fanów programu. Widz marzący osobiście o zrobieniu kariery może zaistnieć w programie tańcząc w wyznaczonych do tego miejscach, w jego otoczeniu, które kamera rejestruje całą dobę. Kolejnym czynnikiem, na który Mittel zwraca uwagę przy analizowaniu gatunku jest negocjacja pomiędzy specyficznością i ogólnością. W ramach jednego tekstu, jakim jest You can dance możemy wyróżnić elementy stałe, między innymi stała godzina, stacja telewizyjna, prowadzący, jurorzy, wykonywanie danej ilości tańców, przerwy reklamowe. Co tydzień jednak mamy inny skład tancerzy, odpadają inne osoby, pojawiają się nowe układy taneczne w odrębnych kompilacjach osobowych. Jednak negocjacja między elementami stałymi a dynamicznymi jest bardziej widoczna w obrazie You can dance w obrębie innych programów gatunku reality show. Jak wskazane 10

11 zostało wcześniej elementem stałym jest ograniczenie do danego środowiska i miejsca, forma konkursu, wykorzystanie osób wcześniej nie znanych w telewizji. Zmienia się jednak środowisko, w tym przypadku są to tancerze, ich ograniczenie do danej przestrzeni związane jest raczej z koniecznością częstych nagrań i prób, nie ma zaś zakazu kontaktu ze światem z zewnątrz. Nowa jest również konkurencja, po pierwsze taniec, a po drugie jeśli wziąć pod uwagę wcześniejsze funkcjonowanie programu Taniec z gwiazdami, to dodatkowym elementem świadczącym o zmianach w obrębie gatunku będzie zaprezentowanie nowych, wcześniej nie znanych rodzajów i stylów tanecznych oraz skumulowanie ich w trakcie trwania jednego programu. Stałym elementem jest również coodcinkowe odpadanie osoby, która uzyskuje najmniejszą liczbę głosów, You can dance zdemokratyzowało tą procedurę wyrzucając po równo kobiet i mężczyzn. Wspólnym elementem jest również pojawianie się na castingach różnych dziwacznych osób, których zachowania stają się potem źródłem obiegowych dowcipów. Trzeci punkt analizy kulturowej według Mittela postuluje by historie gatunków były pisane przy użyciu genealogii dyskursywnych. W ten sposób do analizy tanecznego reality show, jakim jest You can dance należałoby włączyć nie tylko programy telewizyjne wcześniej wymienione jako źródła programu, ale również innego rodzaju dyskursy taneczne i społeczne. W dyskursie tym mieszczą się między innymi rozważanie podjęte przez McRobbie, które wykorzystywane są zarówno przez wymieniony przez nią film i literaturę, ale również czasopisma czy programy telewizyjne. Dyskurs reality show jest do tego celu szczególnie odpowiedni, gdyż propaguje możliwość zaistnienia w świecie mediów i zyskania popularności przez zwyczajnych, szarych ludzi. Kontynuuje w ten sposób zachętę do realizacji hasła od pucybuta do milionera. Gdy chodzi o świat artystyczny, scenariusz z reguły przebiegał od podglądania zakulisowej pracy artystów, poprzez marzenia o sławie, aż do podejmowania własnych prób i pojawienia się szansy na własny sukces. Wydaje się więc, że You can dance czerpie właśnie z powyższej formuły realizacji marzeń, również tytuł programu wskazują na możliwość osiągnięcia sukcesu przez każdego, kto tylko tego pragnie. Zdaniem Mittela gatunki telewizyjne powiązane są z praktykami kulturowymi. Reality show stanowiło odpowiedz na wzrastającą rolę zaangażowania telewidzów w uczestnictwo w telewizji. Możliwość wzięcia udziały w teleturnieju, udzielenia wywiadu czy zadzwonienia do studia telewizyjnego sprawiły, że wielu z ludzi przed telewizorami zaczęło poważniej myśleć o karierze telewizyjnej. Big Brother wytworzył przekonanie, że do sukcesu w telewizji wystarczy po prostu bycie sobą i samo pojawienie się na antenie oznacza zdobycie popularności. Zmiana kulturowa w postaci odważenia się na występ w telewizji osób, które 11

12 do tej pory tylko ją oglądały spowodowało również coraz większą różnorodność programów tego gatunku. Do tego by spróbować sił akurat w rywalizacji tanecznej sprawiły oprócz elementów wymienionych przez McRobbie z pewnością również inne praktyki kulturowe. Ludność dużych miast bogaci się, coraz mocniejszy wpływ ma również moda z USA na aktywne spędzanie wolnego czasu. Ludzie coraz częściej postanawiają szukać sposobów, by o siebie zadbać, chodzą do salonów odnowy biologicznej, uprawiają sport, a taniec stanowi jedną z takich form robienia czegoś dla siebie, formę odskoczni od pracy. Dzięki większemu zapotrzebowaniu powstaje coraz więcej szkół tańca, czyniąc taniec ogólno dostępnym. Oglądając co tydzień You can dance czy Taniec z gwiazdami widzowie pragną w jakiś sposób zapewnić sobie rodzaj odpowiednika wrażeń doświadczanych przez uczestników w TV. Odpowiedzią na tego rodzaju pragnienia są również programy telewizyjne także z innych dziedzin na przykład Szansa na sukces. Podejmowanie prób tanecznych to również efekt rozwijającej się kultury dyskotekowej, a następnie klubowej. Parkiet taneczny to miejsce podobnej do programu rywalizacji. Jest to rywalizacja nie tylko taneczna ale sytuująca bohatera w szerszym kontekście problematyki własnej tożsamości. Jak pokazują filmowe przykłady typu Gorączka sobotniej nocy, jest to również przejście w dorosłe życie, okres inicjacji i buntu. Związany jest on popularnością muzyki rozrywkowej oraz formą wideoklipu wykorzystującego bardzo często układy taneczne. Instytucja telewizji jak wspomniane zostało wcześniej odpowiada na potrzeby widzów, ale bardzo często potrzeby te wyzwala. Zdaniem Mittela gatunki telewizyjne powinny być sytuowane w większym systemie kulturowych hierarchii i relacji władzy. Programy reality show są programami o celach rozrywkowych. W ten sposób indywidualne ludzkie życie wykorzystywane jest w celu bawienia widzów i zyskiwaniu wysokiej oglądalności. W You can dance wzięli udział ludzie poświęcający cały swój czas w nadziei na odniesienie sukcesu często nie otrzymując nic w zamian. Problem tego, co stanie się z uczestnikami w przyszłości nie jest poruszany. Podobnie jak we wskazanych przez McRobbie przykładach, historie bohaterów kończą się na momencie dostania się do szkoły lub uzyskania dyplomu sugerując happy end. Jedynie w Fame zasugerowane zostało, że sam talent i popularność nie wystarczą bez szczęścia. W filmie pokazana zostaje scena, w której najlepiej zapowiadający się uczeń szkoły zostaje spotkany przez młodszych studentów jako pracownik pubu, a nie jako aktor najlepszych desek teatrów. Tak więc program You can dance również kończy się wysłaniem zwycięscy do 12

13 szkoły. To, że w Polsce mało jest jednak miejsc, gdzie może potem taka osoba realizować się jako tancerz jest pomijane. Popularność zyskana dzięki programowi pozwala raczej na otwieranie własnego biznesu i prowadzenie modnej szkoły tańca, nie zaś samorealizację jako profesjonalny tancerz. Pomija się również rzeczywiste fakty z życia normalnych tancerzy, którzy pracując przez wiele lat, trenując dużo ciężej niż uczestnicy programu You can dance, posiadając ogromne umiejętność kończą z reguły jako tło przedstawień, zapełniają ostatnie linie lub pracują w innych zawodach by móc po godzinach realizować się jako tancerze. Kontrowersyjna jest również zbawcza rola tańca. Choć wielu filmowych chuliganów przeszło dzięki tej sztuce na dobrą drogę i choć wielu młodych ludzi bez perspektyw znalazło swój cel życia dzięki tańczeniu, jak wskazuje przykład pewnego projektu społecznego wykorzystującego sztukę tańca, oczyszczające działanie nie zawsze trafia na podatny grunt. W 2003 roku w Berlinie podjęto projekt edukacyjny, którego ideą było zaangażowanie młodych ludzi w różnym wieku, z różnych środowisk społecznych i kulturowych do realizacji spektaklu. Po trzech miesiącach prób 250 uczniów zatańczyło Święto wiosny w choreografii Roystona Maldooma, przy akompaniamencie orkiestry Filharmonii Berlińskiej pod batutą Sir Simona Rattle a. Film dokumentujący to przedsięwzięcie pokazuje ogromne problemy z jakimi borykali się pełni chęci niesienia pomocy artyści projektu. Występ przed ogromną publicznością, w prestiżowym miejscu oraz praca z znaczącymi ludźmi sztuki nie okazała się dla wszystkich aż tak atrakcyjna i nie została należycie doceniona. Wzajemna współpraca wymagała pracy i wyrzeczeń z obu stron, wydaje się jednak, że sami zainteresowani, tzn. uczniowie byli mniej skorzy do poświęceń. Wiele osób raczej przeszkadzało niż pomagało, zamiast zajęć woleli powrót na ulicę. Kolejnym sposobem na wywarcie wpływu na młodego odbiorcę jest zdaniem McRobbie umiejętne połączenie i współwystępowanie sztuki wysokiej i kultury popularnej. W podanych przez nią przykładach filmowych wykorzystane zostają znane piosenki, które podobają się widzom. Otoczenie kultury wysokiej uwzniośla zaś i podnosi do rangi sztuki zajęcia wykonywane przez bohaterów. Taniec disco wykonany przez bohaterkę filmu Flashdance staje się tak interesujący dla przesłuchujących ją profesorów, że zaczynają wybijać rytm stopami. W szkole w filmie Fame sztuka wysoka i kultura popularna mają ten sam status. Uczniowie wykonują muzykę klasyczną, ale pozwala im się również na eksperymenty z muzyką elektroniczną oraz śpiewanie popu, taniec jazowy jest na równi z baletem. W ten sposób stworzony zostaje wizerunek Ameryki takiej, jaką sama chciałaby się widzieć. Ukłon w kierunku bardziej rozrywkowego tańca jest bardzo duży w programie You can dance. Jest to z pewnością spowodowane brakiem umiejętności uczestników, którzy w 13

14 bardzo niewielu przypadkach byliby w stanie wykonać taniec klasyczny, jeszcze mniejsza ilość widzów byłaby zaś w stanie obejrzeć bez znudzenia tego typu układ taneczny. Tak więc tańce z tzw. wyższej półki jak balet, taniec współczesny czy standardowe tańce towarzyskie choć się pojawiają, to stanowią jednak mniejszość w porównaniu z szerokim wachlarzem stylów nowoczesnych oraz są dodatkowo upraszczane i dostosowywane do kryteriów widowiskowości. Interesujący jest również fakt, że tańcem weryfikującym umiejętności uczestników i sprawiającym im dość duże trudności w pierwszym etapie jest taniec jazzowy, który w You can dance odgrywa rolę tańca wymagającego techniki i przestrzegania zasad, zaś w podawanych przez McRobbie przykładach filmowych był raczej polem możliwości samoekspresji i zabawy. Wielość różnych charakterów oraz wiek ludzi branych do programu, rozmaite zadania z jakimi się zmagają czy jak w przypadku You can dance kalejdoskop różnych tańców, w rozmaitych kompilacjach partnerów reklamowane są jako wszechstronność tak naprawdę służąc jednak po raz kolejny zdobyciu wielu widzów, powiększają prawdopodobieństwo, że każdy znajdzie coś dla siebie. Programy reality show hołdując zasadzie, że każdy może odnieść sukces dają wrażenie przyświecania idei demokratyczności. W You can dance jest równa ilość kobiet mężczyzn, w ramach eliminacji również odpada jedna kobieta i jeden mężczyzna. Wśród jurorów pojawia się osoba o niepolskich korzeniach, rozwódka oraz gej, którzy wprowadzają również kolejną zaletę, jaką jest sprzyjanie tolerancji. Postać prowadzącej potwierdza działanie dobroczynnej funkcji telewizji. Uwielbiana przez widzów Kinga Rusin, która dzięki własnemu samozaparciu zdołała wrócić do telewizji, zdobyć popularność, a co najważniejsze poradzić sobie z odejściem męża i jako skromna matka wygrać program Taniec z gwiazdami jest doskonałym przykładem działania magii telewizji, oraz etosu wytrwałości i ciężkiej pracy na sukces. Jej występ w programie jest w rzeczywistości po prostu metodą promocji własnych prezenterów przez stację TVN. Powodzenie programów tanecznych wpłynęło również na kształt innych programów telewizyjnych. Coraz więcej reklam telewizyjnych wykorzystuje taniec, również programy nie taneczne, takie jak na przykład Jaka to melodia rozszerzają się o wstawki taneczne do śpiewanych piosenek. Niełatwo też mają gwiazdy, które do tej pory zyskując popularność dzięki występom w filmie, serialu, czy scenie muzycznej teraz muszą dodatkowo wykazać się tańcząc w Tańcu z gwiazdami, czy Gwiazdy tańczą na lodzie. Taniec stał się więc stałym elementem obecnym w różnych, nie koniecznie tanecznych formułach telewizyjnych. W ten 14

15 sposób widzowie zmuszani są poniekąd do oglądania ujednoliconego formatu telewizji oraz wszechobecności tańca. Reality show podtrzymuje również monopol tego gatunku w zapewnianiu sukcesu, wskazując jedyną skuteczną drogę na zaistnienie w telewizji i przepustkę do kariery. W przypadku You can dance sposób ten jest dodatkowo wzmacniany poprzez walor edukacyjny. Telewizja otwiera drogę do kariery również zapewniając odpowiednie przygotowanie tancerza, finansując szkołę, ale również umożliwiając pracę i rozwój w trakcie programu. Wizerunek najlepszego tancerza jest więc ustalany przez telewizję, a nie jego rzeczywiste umiejętności. Za takie zalety i dobroczynności każdy kandydat jest gotów poświęcić wszystko. Dając pozory pomagania młodym talentom tak naprawdę program czerpie z pragnienia młodych ludzi by wystąpić w telewizji. Cięgle powtarzając jak wiele daje tancerzom nie przyznaje się do tego, ile tak naprawdę sam zyskuje. Poprzez uczestnictwo takiej ilości ludzi, którym nie trzeba wypłacać wynagrodzenia produkcja takiego programu po prostu się opłaca. Reklamując i propagując taniec program ten ogranicza się do wyrabiania jednego wizerunku tańca, sprawiając, że ludzie, którzy zachęceni programem zaczynają pobierać lekcje są rozczarowani, że w rzeczywistości taniec nie wygląda jak show. Podkreślając swój edukacyjny charakter program nie zaznajamia jednak z żadnym profesjonalnym wykonaniem tanecznym, za wzór i autorytet podając jedynie choreografów teledysków, podtrzymując tym samym nadal status quo telewizji jako dającej to, co najlepsze, dyskredytując tym samym formy nietelewizyjne. Reklamując program jako nowinkę, coś czego nie było wcześniej, tak naprawdę dostosowuje się stereotypowe wyobrażenia na temat tańca, przetwarzając mit ciężko pracującego, nikomu nie znanego tancerza, z reguły samouka, który z dnia na dzień otrzymuje szansę stania się gwiazdą. Analiza gatunkowa z punktu widzenia Jasona Mittela pokazuje, że program You can dance wpisując się w założenia i cechy gatunku reality show nie jest właściwie programem o tańcu. Wykorzystanie dziedziny, jaką jest taniec jest po prostu pewnym przesunięciem w obrębie gatunku umotywowanym zmianami kulturowymi oraz pojawieniem się mody na taniec. Wskazanie na pewne stereotypy myślenia o tańcu zakorzenione poprzez inne media, między innymi filmy taneczne, ale również samo funkcjonowanie mitu o show biznesie umożliwiło tak szybkie i bezproblemowe zaakceptowanie formuły programu. Do analizy tego gatunku koniecznym było więc wyjście poza program You can dance, odwołanie się do innych programów tego typu, ale również gry z tekstami nawet spoza telewizji, jak na przykład filmy, oraz pewne społeczno-kulturowe praktyki dyskursywne. 15

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

Program nauczania zajęcia artystyczne (muzyka) klasy II gimnazjum w Końskowoli

Program nauczania zajęcia artystyczne (muzyka) klasy II gimnazjum w Końskowoli Program nauczania zajęcia artystyczne (muzyka) klasy II gimnazjum w Końskowoli Paweł Pytlak Końskowola 2010 Spis treści; I Ogólna charakterystyka programu II Cel zajęć artystycznych Cele główne Cele szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej

Efekty kształcenia dla kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej Załącznik nr 4 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO?

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? Projekt edukacyjny jest to metoda nauczania, która kształtuje wiele umiejętności oraz integruje wiedzę z różnych przedmiotów. Istotą projektu jest samodzielna praca

Bardziej szczegółowo

PREZENTUJE NAJLEPSI TANCERZE AMERYKI

PREZENTUJE NAJLEPSI TANCERZE AMERYKI PREZENTUJE NAJLEPSI TANCERZE AMERYKI WARSZAWA 2009 KRÓTKO O MTV MTV, czyli Music Television, powstała w 1981 w Stanach Zjednoczonych. Obecnie jest jednym z najciekawszych zjawisk współczesnej kultury masowej.

Bardziej szczegółowo

XXII MIĘDZYNARODOWY FESTIWAL PRZYSTAŃ DLA TAŃCA 2 6 lipca GORZÓW 2015

XXII MIĘDZYNARODOWY FESTIWAL PRZYSTAŃ DLA TAŃCA 2 6 lipca GORZÓW 2015 Organizator Młodzieżowy Dom Kultury w Gorzowie Wlkp. oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Zespołu Artystycznego Buziaki Stowarzyszenie Promocji Wychowania Przez Taniec Aluzja Współorganizator Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

Autoprezentacja i wystąpienia publiczne - warsztaty z Maciejem Orłosiem

Autoprezentacja i wystąpienia publiczne - warsztaty z Maciejem Orłosiem Autoprezentacja i wystąpienia publiczne - warsztaty z Maciejem Orłosiem Opis Dwudniowe szkolenie prowadzone jest przez znakomitego eksperta, Pana Macieja Orłosia. Uczestnicząc w szkoleniu, mają Państwo

Bardziej szczegółowo

25-26.11.2015 MDK 1 - BYDGOSZCZ

25-26.11.2015 MDK 1 - BYDGOSZCZ ORGANIZATOR: MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY NR 1 w Bydgoszczy, ul. Baczyńskiego 3 WSPÓŁORGANIZATORZY: WYDZIAŁ EDUKACJI I SPORTU URZĘDU MIASTA BYDGOSZCZY PATRONAT MEDIALNY: EXPRESS BYDGOSKI 25-26.11.2015 MDK 1

Bardziej szczegółowo

STYPENDIALNY PROGRAM WSPARCIA OTWARTA FILHARMONIA AGRAFKI MUZYCZNEJ

STYPENDIALNY PROGRAM WSPARCIA OTWARTA FILHARMONIA AGRAFKI MUZYCZNEJ STYPENDIALNY PROGRAM WSPARCIA OTWARTA FILHARMONIA AGRAFKI MUZYCZNEJ 1 OTWARTA FILHARMONIA AGRAFKI MUZYCZNEJ ORGANIZATOR I FUNDATOR PROGRAMU: FUNDACJA J&S PRO BONO POLONIAE DZIAŁALNOŚC PROGRAMOWA W CZTERECH

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYSZKOLNE DNI KULTURY 2016

MIĘDZYSZKOLNE DNI KULTURY 2016 MIĘDZYSZKOLNE DNI KULTURY 2016 XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI WARSZAWA, UL. OSZMIAŃSKA 23/25 15-17 marca 2016 r. Odważnym los sprzyja /H. Sienkiewicz/ Projekt edukacji kulturalnej

Bardziej szczegółowo

BUILDING CULTURAL AWARENESS AND ENGLISH TO CHILDREN COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE

BUILDING CULTURAL AWARENESS AND ENGLISH TO CHILDREN COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE THE MASK TYTUŁ PROGRAMU: BUILDING CULTURAL AWARENESS AND COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING ENGLISH TO CHILDREN Przedmiot: Pozalekcyjne Koło Zainteresowań Języka Angielskiego Program

Bardziej szczegółowo

TURNIEJ TAŃCA NOWOCZESNEGO GMINY ŁUKÓW

TURNIEJ TAŃCA NOWOCZESNEGO GMINY ŁUKÓW II TURNIEJ TAŃCA NOWOCZESNEGO GMINY ŁUKÓW (Eliminacje do Powiatowego Turnieju Tańca) Regulamin II Turnieju Tańca Nowoczesnego Gminy Łuków 12 czerwca 2014r. ORGANIZATOR: Zespół Szkół w Świdrach Gminny Ośrodek

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI Z WYKORZYSTANIEM ICT

SCENARIUSZ LEKCJI Z WYKORZYSTANIEM ICT SCENARIUSZ LEKCJI Z WYKORZYSTANIEM ICT Klasa: uczniowie szkoły ponadgimnazjalnej Temat: Tworzenie filmów w technologii cyfrowej. Cele dydaktyczne i wychowawcze: Poznawcze: Zapoznanie uczniów z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI Trzebiechów, 09.11.2015 r. NAZWA SZKOŁY DANE SZKOŁY ( adres, telefon, e-mail) IMIĘ I NAZWISKO AUTORA/AUTORÓW DOBREJ PRAKTYKI TYTUŁ PRZEDSIĘWZIĘCIA RODZAJ PRZEDSIĘWZIĘCIA (np.

Bardziej szczegółowo

Wokaliści Instrumentaliści Harcerska orkiestra dęta Kwartet gitarowy Zespół wokalno-instrumentalny CONSONANS Zespoły taneczne

Wokaliści Instrumentaliści Harcerska orkiestra dęta Kwartet gitarowy Zespół wokalno-instrumentalny CONSONANS Zespoły taneczne MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY Ul. Kozia 10 a 25-514 Kielce tel/fax:(41)344 34 23 (41)343 64 20 mail: poczta@mdkkielce.pl OFERTA ARTYSTYCZNA Wokaliści Instrumentaliści Harcerska orkiestra dęta Kwartet gitarowy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i kryteria ocen z MUZYKI KL. V

Wymagania edukacyjne i kryteria ocen z MUZYKI KL. V Wymagania edukacyjne i kryteria ocen z MUZYKI KL. V Nauczyciel dokonując oceny osiągnięć uczniów bierze pod uwagę: wysiłek wkładany w wywiązywanie się z obowiązków wynikających ze specyfiki zajęć, indywidualne

Bardziej szczegółowo

26.11.2014 MDK 1 - BYDGOSZCZ

26.11.2014 MDK 1 - BYDGOSZCZ ORGANIZATOR: MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY NR 1 w Bydgoszczy, ul. Baczyńskiego 3 WSPÓŁORGANIZATORZY: URZĄD MIASTA BYDGOSZCZY WYDZIAŁ EDUKACJI I SPORTU 2009 PATRONAT MEDIALNY: EXPRESS BYDGOSKI 26.11.2014 MDK

Bardziej szczegółowo

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot Opowieści nocy reż. Michel Ocelot 1. Scenariusz lekcji. (str. 2) Temat: Jak powstaje film? 2. Karta pracy. (str. 5) MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA NAUCZYCIELI SPIS TREŚCI SCENARIUSZ LEKCJI Opracowała: Paulina

Bardziej szczegółowo

Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE. Autor: Małgorzata Marzec

Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE. Autor: Małgorzata Marzec Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH Autor: Małgorzata Marzec Podstawa programowa przedmiotu wiedza o kulturze CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE I.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU ETIUD I ANIMACJI 4. FESTIWAL KRYTYKÓW SZTUKI FILMOWEJ KAMERA AKCJA

REGULAMIN KONKURSU ETIUD I ANIMACJI 4. FESTIWAL KRYTYKÓW SZTUKI FILMOWEJ KAMERA AKCJA REGULAMIN KONKURSU ETIUD I ANIMACJI 4. FESTIWAL KRYTYKÓW SZTUKI FILMOWEJ KAMERA AKCJA POSTANOWIENIA OGÓLNE Konkurs Etiud i Animacji odbywa się w ramach 4. Festiwalu Krytyków Sztuki Filmowej KAMERA AKCJA

Bardziej szczegółowo

Kim jesteśmy i co możemy dla Państwa zrobić

Kim jesteśmy i co możemy dla Państwa zrobić Oferta Kim jesteśmy i co możemy dla Państwa zrobić SKRAWKI DOCFILM to zespół młodych, ambitnych ludzi, których połączyła pasja do tworzenia filmów. Zajmujemy się realizacją spotów reklamowych, teledysków,

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom kształcenia Profil kształcenia

Bardziej szczegółowo

Projekt standardów kształcenia dla specjalności dodatkowej FORMY I TECHNIKI TANECZNE

Projekt standardów kształcenia dla specjalności dodatkowej FORMY I TECHNIKI TANECZNE Projekt standardów kształcenia dla specjalności dodatkowej FORMY I TECHNIKI TANECZNE KIERUNEK: Wychowanie fizyczne SPECJALNOŚC: wychowanie fizyczne w szkole Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Raciborzu

Bardziej szczegółowo

Rafał Augusiewicz wokalista, konferansjer,

Rafał Augusiewicz wokalista, konferansjer, Rafał Augusiewicz wokalista, konferansjer, prezenter. Współzałożyciel i Lider popularnego zespołu NIENEGATYWNI. Wraz z zespołem Nienegatywni, którego działalność zapoczątkowana została przed czterema laty

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom Profil Forma studiów Tytuł

Bardziej szczegółowo

Dzień przedsiębiorczości

Dzień przedsiębiorczości Program edukacyjny Dzień przedsiębiorczości XI edycja 2 kwietnia 2014 r. O Fundacji Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości to pozarządowa organizacja pożytku publicznego, której celem jest przygotowanie

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ muzykowania zespołowego

DZIAŁ muzykowania zespołowego PROGRAM NAUCZANIA DZIAŁ muzykowania zespołowego OPRACOWANIE: Andrzej Antonik MUZYKOWANIE Nr 12/2013 zatwierdzony przez Radę Pedagogiczną w dniu 28.01.2013 r. Zawartość 1. Wstęp...2 2. Ogólne cele edukacyjne...3

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. MODUŁU KSZTAŁCENIA rok akademicki 2012/2013. Dramaturgia / Dramaturgy. Dramaturg teatru. Reżyseria teatru muzycznego

S Y L A B U S. MODUŁU KSZTAŁCENIA rok akademicki 2012/2013. Dramaturgia / Dramaturgy. Dramaturg teatru. Reżyseria teatru muzycznego S Y L A B U S MODUŁU KSZTAŁCENIA rok akademicki 2012/2013 1. NAZWA PRZEDMIOTU polska/angielska 2. KOD PRZEDMIOTU Dramaturgia / Dramaturgy 3. KIERUNEK Reżyseria dramatu WYDZIAŁ 4. SPECJALNOŚĆ Reżyseria

Bardziej szczegółowo

Wykorzystywanie efektów uczniowskiej pracy do ewaluacji uczenia się. Czy to, co się dzieje na zajęciach artystycznych może się zdarzyć w całej szkole?

Wykorzystywanie efektów uczniowskiej pracy do ewaluacji uczenia się. Czy to, co się dzieje na zajęciach artystycznych może się zdarzyć w całej szkole? Wykorzystywanie efektów uczniowskiej pracy do ewaluacji uczenia się. Czy to, co się dzieje na zajęciach artystycznych może się zdarzyć w całej szkole? Chris Willis Świetne zajęcia artystyczne Uczniowie

Bardziej szczegółowo

26.11.2015 MDK 1 - BYDGOSZCZ

26.11.2015 MDK 1 - BYDGOSZCZ ORGANIZATOR: MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY NR 1 w Bydgoszczy, ul. Baczyńskiego 3 WSPÓŁORGANIZATORZY: WYDZIAŁ EDUKACJI I SOPRTU URZĘDU MIASTA BYDGOSZCZY PATRONAT MEDIALNY: EXPRESS BYDGOSKI 26.11.2015 MDK 1 -

Bardziej szczegółowo

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO PREAMBUŁA Przedsięwzięcie społeczne to przede wszystkim wielka odpowiedzialność wobec tych, na rzecz których działamy. To działanie powinno być trwałe i

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom Profil Forma studiów Tytuł

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Przedmiot: etyka Klasy: II/III Rok szkolny: 2015/2016 Szkoła: Szkoła Podstawowa im. Batalionów AK Gustaw i Harnaś w Warszawie ul. Cyrklowa 1 Nauczyciel prowadzący: mgr Piotr

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWY KWESTIONARIUSZ ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH MŁOKOZZ

MŁODZIEŻOWY KWESTIONARIUSZ ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH MŁOKOZZ MŁODZIEŻOWY KWESTIONARIUSZ ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH MŁOKOZZ Test opracowany i wydany w ramach projektu Młodzieżowy Kwestionariusz Zainteresowań Zawodowych MŁOKOZZ współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

PREFERENCJE MUZYCZNE UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM

PREFERENCJE MUZYCZNE UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM PREFERENCJE MUZYCZNE UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM W wielu szkołach trwają obecnie dyskusje na temat muzyki słuchanej przez naszą młodzież. Częściej młodzi chodzą na koncerty zespołów, do dyskoteki, niż na

Bardziej szczegółowo

Szkolny Klub Dyskusyjny

Szkolny Klub Dyskusyjny Program wychowawczo- profilaktyczny Szkolny Klub Dyskusyjny FILMOLANDIA wrzesień 2013 r. Opracowały: mgr Joanna Guze, mgr Wiesława Strzelczyk Strona 1 Kształcić tylko umysł człowieka, nie udzielając mu

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Instrumentalistyka Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

Polskie kino w opinii Internautów. wyniki badań bezpośrednich

Polskie kino w opinii Internautów. wyniki badań bezpośrednich Polskie kino w opinii Internautów wyniki badań bezpośrednich Zakres i częstotliwość oglądania polskich filmów Badani są bardzo aktywnymi uczestnikami życia kulturalnego. Niemal 60% badanych było w ciągu

Bardziej szczegółowo

1 Wokół pisania. Rozmowy z autorami Sylwia Pikula

1 Wokół pisania. Rozmowy z autorami Sylwia Pikula 1 Spis treści 2 Spis treści Nota o Autorze......5 W pisaniu nie wracam do przeszłości Rozmowa z Markiem Czuku......6 Świat bez telewizji jest możliwy Rozmowa z ks. Krzysztofem Łuszczkiem.... 10 Zapowiada

Bardziej szczegółowo

Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu

Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu Innowacja Pedagogiczna realizowana w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Teresinie w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Twórczości Artystycznej Dzieci i Młodzieży Miasta i Gminy Września TALENTY 2011

Prezentacja Twórczości Artystycznej Dzieci i Młodzieży Miasta i Gminy Września TALENTY 2011 Prezentacja Twórczości Artystycznej Dzieci i Młodzieży Miasta i Gminy Września TALENTY 2011 Serdecznie zapraszamy do udziału w imprezie, w zamyśle której jest spotkanie i integracja dziecięcych i młodzieżowych

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

Ogólna tematyka zajęć w klasie II

Ogólna tematyka zajęć w klasie II Ogólna tematyka zajęć w klasie II Przygotowanie uczniów do udziału w przedstawieniu teatralnym. Udział w przedstawieniu teatralnym. Wizyta w pracowni lalkarza - zapoznanie się ze sposobami wykonania różnych

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA ARTYSTYCZNO-MEDIALNA PROGRAM NAUCZANIA Przedmiotu uzupełniającego W XII LO im. C. Norwida w Krakowie

EDUKACJA ARTYSTYCZNO-MEDIALNA PROGRAM NAUCZANIA Przedmiotu uzupełniającego W XII LO im. C. Norwida w Krakowie EDUKACJA ARTYSTYCZNO-MEDIALNA PROGRAM NAUCZANIA Przedmiotu uzupełniającego W XII LO im. C. Norwida w Krakowie AUTORKI PROGRAMU: Jolanta Horosin-Klamra, Izabela Stańdo OGÓLNE ZAŁOZENIA PROGRAMU: Program

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIAŁU W KONKURSIE MUZYCZNYM ŻYWYRAP

ZASADY UDZIAŁU W KONKURSIE MUZYCZNYM ŻYWYRAP ZASADY UDZIAŁU W KONKURSIE MUZYCZNYM ŻYWYRAP organizowanym przez firmę HEMPSZOP zwaną dalej Producentem. I. Postanowienia ogólne 1. Konkurs ma na celu wyłonienie najlepszego spośród jego uczestników wykonawcy

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

EGURROLA DANCE STUDIO

EGURROLA DANCE STUDIO EGURROLA DANCE STUDIO Taniec to prawdziwa droga do wyrażenia swoich uczuć, emocji i pragnień - mówi Agustin Egurrola założyciel największej i najnowocześniejszej szkoły tańca w Polsce. To właśnie z pasji

Bardziej szczegółowo

Mentoring naturalna droga zawodowego rozwoju. Zbigniew Brzeziński

Mentoring naturalna droga zawodowego rozwoju. Zbigniew Brzeziński Mentoring naturalna droga zawodowego rozwoju Zbigniew Brzeziński Program prezentacji Tło kulturowe Teoria i historia Cechy dobrego mentora Krótki katalog trójstronnych korzyści (organizacja mentee - mentor)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z zajęć artystycznych (muzycznych) klasy II

Wymagania edukacyjne z zajęć artystycznych (muzycznych) klasy II Wymagania edukacyjne z artystycznych () klasy II Ocena z przedmiotu zajęcia artystyczne uwzględnia przede wszystkim stosunek ucznia do przedmiotu oraz wysiłek wkładany w realizację wymagań, które dostosowane

Bardziej szczegółowo

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28 Szkoła Podstawowa nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku Program adaptacyjny dla klasy I Jestem pierwszakiem w Szkole Podstawowej nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku ,,Dzieci różnią się od

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE PRZYKŁADU DOBREJ PRAKTYKI

ZGŁOSZENIE PRZYKŁADU DOBREJ PRAKTYKI ZGŁOSZENIE PRZYKŁADU DOBREJ PRAKTYKI Nazwa szkoły, w której realizowane jest działanie Zespół Szkół w Nowej Wsi Imię i nazwisko dyrektora szkoły/placówki Adres Krzysztof Kaczmarek Nowa Wieś 26a 59-730

Bardziej szczegółowo

OCENA CELUJĄCA. Słuchanie: Uczeń:

OCENA CELUJĄCA. Słuchanie: Uczeń: Wymagania na poszczególne oceny z języka angielskiego dla uczniów Technikum Zawodowego, Zasadniczej Szkoły Zawodowej i Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych, Regionalnego Centrum Edukacji Zawodowej w

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu NOWE TECHNOLOGIE NA USŁUGACH EDUKACJI Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI SPORTOWYMI W DOBRZENIU WIELKIM NAUCZYCIEL PROWADZĄCY ZAJĘCIA Elżbieta Rychlik

Bardziej szczegółowo

TEATR BLIŻEJ DZIECKA

TEATR BLIŻEJ DZIECKA TEATR BLIŻEJ DZIECKA Wiemy nie od dziś, że dziecko uczy się kontaktu ze sztuką już od wczesnego dzieciństwa. Wrodzona wrażliwość pozwala mu żywo reagować na melodyjność głosu matki i śpiewane przez nią

Bardziej szczegółowo

Opracowanie wyników badań ewaluacyjnych Warsztatu Sztuka Negocjacji

Opracowanie wyników badań ewaluacyjnych Warsztatu Sztuka Negocjacji Opracowanie wyników badań ewaluacyjnych Warsztatu Sztuka Negocjacji Termin realizacji: 1...1 Miejsce realizacji: Wydział Nauk Społecznych w Warszawie Badanie ewaluacyjne przeprowadzone zostało w ramach

Bardziej szczegółowo

Arteterapia. Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel

Arteterapia. Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Arteterapia Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Formy terapii przez sztukę wspomagające biblioterapię W działaniach biblioterapeutycznych przydatne są również inne formy terapii, wykorzystujące

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE III i IV etap edukacyjny [przedmiot uzupełniający] I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Program autorskich warsztatów realizowanych w ramach projektu pn. Mistrz uczniem

Program autorskich warsztatów realizowanych w ramach projektu pn. Mistrz uczniem Program autorskich warsztatów realizowanych w ramach projektu pn. Mistrz uczniem W związku ze specyfiką grupy, która wynika z rozbieżności wiekowej zajęcia warsztatowe realizowane w ramach projektu będą

Bardziej szczegółowo

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA Elementy składowe sylabusu Opis Nazwa przedmiotu/modułu Animacje komputerowe Kod przedmiotu PPR56 Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Sztuki Lalkarskiej

Bardziej szczegółowo

Problem Based Learning - - Nauczanie problemowe

Problem Based Learning - - Nauczanie problemowe Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach Problem Based Learning - - Nauczanie problemowe Czym jest PBL? mgr Alina Stryjak Nauczanie problemowe (Problem Based Learning, PBL) To nauczanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotów: MUZYKA oraz ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE

Wymagania edukacyjne z przedmiotów: MUZYKA oraz ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE Wymagania edukacyjne z przedmiotów: MUZYKA oraz ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE Aby uzyskać poszczególne oceny, uczeń powinien: I. Na ocenę celującą: spełniać wymagania uzyskania oceny bardzo dobrej oraz dodatkowo

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum Program zajęć artystycznych klasa II gimnazjum Moduł I. Zajęcia teatralne i literackie. Moduł II. Zajęcia muzyczno - ruchowe. Moduł III. Zajęcia plastyczne. Opracowała : Beata Sikora Sztuka jest wieczną

Bardziej szczegółowo

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego PRACA Z GRUPĄ Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego Cele pracy grupowej: - zaspokajanie potrzeb rozwojowych związanych z różnymi rodzajami aktywności,

Bardziej szczegółowo

Wyniki ankiety ewaluacyjnej

Wyniki ankiety ewaluacyjnej Wyniki ankiety ewaluacyjnej przeprowadzonej wśród uczniów szkół podstawowych i gimnazjów w ramach projektu Niewidomy uczeń w naszej szkole finansowanego ze środków Ministra Edukacji Narodowej Informacje

Bardziej szczegółowo

Regulamin Nagrody Pary Prezydenckiej za wybitne osiągnięcia w twórczości dla dzieci i młodzieży

Regulamin Nagrody Pary Prezydenckiej za wybitne osiągnięcia w twórczości dla dzieci i młodzieży Regulamin Nagrody Pary Prezydenckiej za wybitne osiągnięcia w twórczości dla dzieci i młodzieży Postanowienia ogólne 1 1. Organizatorem Nagrody Pary Prezydenckiej za wybitne osiągnięcia w twórczości dla

Bardziej szczegółowo

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych.

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI 2013 - raport Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI CHCĄ ZMIENIAĆ ŚWIAT Wszyscy doskonale wiemy, że młodych ludzi

Bardziej szczegółowo

Z Internetem w świat

Z Internetem w świat Z Internetem w świat Raport ewaluacyjny Opracowała: Czesława Surwiłło Projekt pt. Z Internetem w świat POKL.09.05.00-02-117/10 realizowany był w partnerstwie przez Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej al. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej al. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO - 725408 - I/13/NC 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu ZESPÓŁ RYTMICZNY. dla uczniów klasy I (cykl CZTEROLETNI)

Wymagania edukacyjne z przedmiotu ZESPÓŁ RYTMICZNY. dla uczniów klasy I (cykl CZTEROLETNI) Wymagania edukacyjne z przedmiotu ZESPÓŁ RYTMICZNY dla uczniów klasy I (cykl CZTEROLETNI) Uczeń: - realizuje różne formy aktywności muzycznej (śpiew, taniec, gra na instrumentach, działania teatralne);

Bardziej szczegółowo

Zajęcia ruchowo - taneczne Roztańczone stópki

Zajęcia ruchowo - taneczne Roztańczone stópki Przedszkole nr 3 Promyczek bierze udział w Ogólnopolskiej Akcji Ministra Edukacji Narodowej Ćwiczyć każdy może, organizowanej w ramach Roku Szkoły w Ruchu Realizacja obszaru nr 7 Zajęcia ruchowo - taneczne

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ ŚCIEŻKA 2

KONSPEKT ZAJĘĆ ŚCIEŻKA 2 KONSPEKT ZAJĘĆ ŚCIEŻKA 2 Planowana liczba odbiorców i charakterystyka grupy 15-30 osób (klasa szkolna) klasy IV-VI Czas trwania 2 x 45 minut Opis warsztatu Tytuł: Łódzka awangarda Cele ogólne: 1. Zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie to ma na celu zarysowanie tego problemu i postawienie uczniów w sytuacji podejmowania decyzji, która zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem.

Ćwiczenie to ma na celu zarysowanie tego problemu i postawienie uczniów w sytuacji podejmowania decyzji, która zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem. Opis ćwiczenia ĆWICZENIE Czy biznes jest opłacalny? Ent-teach Rozdział 3 Analiza Rynku To ćwiczenie skierowane jest do studentów wszystkich obszarów kształcenia zawodowego, którzy biorą udział w projekcie

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA FUNDACJA ROZWOJU ŚRODOWISK LOKALNYCH PODPORA WYNIKI BADANIA AKTYWNOŚC SPOŁECZNA SENIOREK W POWIECIE DĄBROWSKIM SMYKÓW 2014 Co sądzić o seniorach, a szczególnie kobietach? Jakie jest ich społeczne zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Raport z badania ankietowego dot. Stopnia zadowolenia klienta z poziomu usług świadczonych przez Powiatowy Urząd Pracy w Rykach.

Raport z badania ankietowego dot. Stopnia zadowolenia klienta z poziomu usług świadczonych przez Powiatowy Urząd Pracy w Rykach. Raport z badania ankietowego dot. Stopnia zadowolenia klienta z poziomu usług świadczonych przez Powiatowy Urząd Pracy w Rykach. Ryki, styczeń 2013r. 1 Wstęp Powiatowy Urząd Pracy w Rykach w okresie od

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Translatoryka tekstu 2. Kod przedmiotu: FAT-21 3. Okres ważności karty: 2015-2018 4. Forma : studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Zrzut ekranu z wykorzystanej podczas zajęć prezentacji

Zrzut ekranu z wykorzystanej podczas zajęć prezentacji Zrzut ekranu z wykorzystanej podczas zajęć prezentacji Ludzie mają nawyk zdobywania szeroko pojętej wiedzy, opanowują sztukę czytania, pisania. W podobnym zakresie powinni również zdobywać wiedzę na temat

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: mgr Agnieszka Ratajczyk wychowawca świetlicy szkolnej. PROGRAM KOŁA DZIENNIKARSKIEGO MŁODY DZIENNIKARZ.

Opracowanie: mgr Agnieszka Ratajczyk wychowawca świetlicy szkolnej. PROGRAM KOŁA DZIENNIKARSKIEGO MŁODY DZIENNIKARZ. Opracowanie: mgr Agnieszka Ratajczyk wychowawca świetlicy szkolnej. PROGRAM KOŁA DZIENNIKARSKIEGO MŁODY DZIENNIKARZ (program własny) I. Wstęp Program koła dziennikarskiego jest propozycją zajęć pozalekcyjnych

Bardziej szczegółowo

OFERTA rok szkolny 2010/2011

OFERTA rok szkolny 2010/2011 \ OFERTA rok szkolny 2010/2011 MODELUJ SYLWETKĘ W RYTMACH LATINO (LATINO MIX) numery grup:9,12- to oferta zajęć taneczno-ruchowych dla Pań w kaŝdym wieku -podczas których będzie moŝna poznać podstawowe

Bardziej szczegółowo

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup...

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup... Dlaczego dziecko nie chce iść do przedszkola? Zapytaliśmy Eksperta dlaczego maluchy nie chcą chodzić do przedszkola. Bez względu na to, czy Twój maluch buntuje się sporadycznie, czy nagminnie się awanturuje

Bardziej szczegółowo

Nazwa koła/pracowni Grupa taneczna CHILLI, CHILLOUT 3. Hip hop Team CHILLOUT 1, CHILLOUT 2

Nazwa koła/pracowni Grupa taneczna CHILLI, CHILLOUT 3. Hip hop Team CHILLOUT 1, CHILLOUT 2 Nazwa koła/pracowni Grupa taneczna CHILLI, CHILLOUT 3 Hip hop Team CHILLOUT 1, CHILLOUT 2 Imię i nazwisko instruktora oraz zdjęcie instruktora Hanna Wachowska Informacje o instruktorze Absolwentka Wydziału

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

W świecie Bollywood Orientalny hotel, niezwykłe miejsce, niecodzienne wydarzenie...

W świecie Bollywood Orientalny hotel, niezwykłe miejsce, niecodzienne wydarzenie... W świecie Bollywood Orientalny hotel, niezwykłe miejsce, niecodzienne wydarzenie... (Hotel, Spa, Ayurveda, Konferencja) Trzy Korony sp.j. Ul.Zamkowa-6, 34-436 CZORSZTYN, POLAND Tel./Fax. + 48 182650367,

Bardziej szczegółowo

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia.

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Poniższy kwestionariusz został stworzony w ramach projektu AWAKE Starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu (ang. Aging With Active Knowledge and Experience),

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Tajemniczy ciąg Fibonacciego sztuka przygotowania dobrej prezentacji

SCENARIUSZ LEKCJI. Tajemniczy ciąg Fibonacciego sztuka przygotowania dobrej prezentacji SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Program zajęć koła muzyczno tanecznego dla klasy III.

Program zajęć koła muzyczno tanecznego dla klasy III. Program zajęć koła muzyczno tanecznego dla klasy III. Muzyka w nauczaniu zintegrowanym spełnia różnorakie funkcje. Stanowi jeden z elementów barwnej, pełnej treści mozaiki tworzonej wspólnie na zajęciach

Bardziej szczegółowo

Walentynki w stylu Księżnej Elżbiety

Walentynki w stylu Księżnej Elżbiety Walentynki w stylu Księżnej Elżbiety Ach, te Walentynki... Któż nie poddaje się urokowi tego święta zakochanych? A nawet jeśli nie, to na pewno nie w I LO, ponieważ w tym roku Samorząd zrobił wiele, aby

Bardziej szczegółowo

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły?

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Projekt edukacyjny realizowany w Publicznym Gimnazjum im. Biskupa Piotra Gołębiowskiego w Jedlińsku w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Rozwiązywanie problemów wychowawczych wymiar praktyczny i metodologiczny

Rozwiązywanie problemów wychowawczych wymiar praktyczny i metodologiczny Rozwiązywanie problemów wychowawczych wymiar praktyczny i metodologiczny Dobre praktyki? żeby brać z nich przykład? w miarę jedzenia pyszności apetyt rośnie Ważnym problemem szkoły wprowadzającej edukację

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Wysokiem. Przedmiot: Muzyka

Przedmiotowy System Oceniania w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Wysokiem. Przedmiot: Muzyka Przedmiotowy System Oceniania w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Wysokiem Przedmiot: Muzyka Wymagania edukacyjne opracowane zostały w oparciu o: program nauczania ogólnego muzyki w gimnazjum Świat

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Rodzaje współczesnych mediów radio telewizja Internet publikacje książkowe ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU wideokasety filmy fonografia wysokonakładowa prasa płyty kasety dzienniki czasopisma serwisy agencyjne

Bardziej szczegółowo

X PRZEGLĄD TWÓRCZOŚCI DZIECIĘCEJ RAZEM

X PRZEGLĄD TWÓRCZOŚCI DZIECIĘCEJ RAZEM X PRZEGLĄD TWÓRCZOŚCI DZIECIĘCEJ RAZEM Z prawdziwą satysfakcją przedstawiamy Państwu informację o X Przeglądzie Twórczości Dziecięcej RAZEM 2014. Nasza impreza jest wpisana do kalendarza imprez ogłoszonego

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Agata Dybowska. Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Agata Dybowska. Program zajęć artystycznych w gimnazjum Agata Dybowska Program zajęć artystycznych w gimnazjum NASZ ŚWIAT - ŚPIEWAMY, TAŃCZYMY I GRAMY... 1/ FORMA ZESPOŁU WOKALNEGO 2/ FORMA ZESPOŁU TANECZNEGO 3/ FORMA ZESPOŁU TEATRALNEGO Warsztaty muzyczne

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z Muzyki. w klasach I - III. Gimnazjum nr 11

Przedmiotowy system oceniania z Muzyki. w klasach I - III. Gimnazjum nr 11 Przedmiotowy system oceniania z Muzyki w klasach I - III Gimnazjum nr 11 I. SPECYFIKA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU MUZYKA Nauczyciel, dokonując oceny osiągnięć uczniów, powinien wziąć po uwagę przede wszystkim:

Bardziej szczegółowo

Projekt WIEDZA PASJA WIĘŹ

Projekt WIEDZA PASJA WIĘŹ NARZĘDZIE MARKETINGOWE REKLAMA PRASOWA Projekt WIEDZA PASJA WIĘŹ www.conaslaczy.agh.edu.pl Reklama prasowa jest jednym z elementów projektu wizerunkowego WIEDZA PASJA WIĘŹ, poprzez który przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

I Warszawski Konkurs Młodych Artystów KWADRANS DO SŁAWY

I Warszawski Konkurs Młodych Artystów KWADRANS DO SŁAWY I Warszawski Konkurs Młodych Artystów KWADRANS DO SŁAWY 1. Informacje Ogólne 1. Organizator: Uczennice XXXVII Liceum Ogólnokształcącego im. Jarosława Dąbrowskiego ul. Świętokrzyska 1, 00 360 Warszawa tel.

Bardziej szczegółowo