Spis treści. Wstęp 3 1. Streszczenie raportu 5 2. Metodologia badań 9. 3.Analiza wyników ewaluacji Wnioski 62 Spis tabel i wykresów 67 Aneks 68

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści. Wstęp 3 1. Streszczenie raportu 5 2. Metodologia badań 9. 3.Analiza wyników ewaluacji 20. 4. Wnioski 62 Spis tabel i wykresów 67 Aneks 68"

Transkrypt

1 Instytucja: Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Tytuł projektu: Społeczne i instytucjonalne aspekty bezdomności w województwie lubelskim Numer projektu: POKL /09 Informacje o osobie sporządzającej: Krystyna Małocha Stanowisko w ramach projektu: Specjalista ds. ewaluacji Zadanie 1 - Zarządzanie, promocja i informacja oraz ewaluacja projektu Etap 21. Sporządzenie raportu z ewaluacji RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PROJEKTU SPOŁECZNE I INSTYTUCJONALNE ASPEKTY BEZDOMNOŚCI, REALIZOWANEGO PRZEZ WYŻSZĄ SZKOŁĘ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I ADMINISTRACJI W LUBLINIE 1

2 Spis treści Wstęp 3 1. Streszczenie raportu 5 2. Metodologia badań Cel i przedmiot badań Pytania badawcze Kryteria ewaluacji Wskaźniki Narzędzia badawcze Organizacja, przebieg badań i charakterystyka respondentów 15 3.Analiza wyników ewaluacji Ogólna charakterystyka projektu Analiza i ocena trafności projektu Analiza i ocena skuteczności Analiza i ocena użyteczności projektu Analiza i ocena trwałości rezultatów Wnioski 62 Spis tabel i wykresów 67 Aneks 68 Załącznik nr 1. Wytyczne do analizy dokumentów 68 Załącznik nr 2 Dyspozycje do wywiadu nieustrukturalizowanego 68 Załącznik nr 3. Arkusz obserwacji grupowy wywiad zogniskowany 69 Załącznik nr 4. Kwestionariusz ankiety 70 2

3 Wstęp Ewaluacja ex-post ma odpowiedzieć na pytania o stopień osiągnięcia celów projektu, jego sukcesy i ograniczenia, wpływ czynników zewnętrznych, odpowiedniość użytych narzędzi, skuteczność (post factum) systemu wdrażania, rzeczywistą użyteczność efekty oddziaływania projektu (zarówno te zakładane, jak i te nieprzewidziane), a także trwałość tychże efektów. Uzyskanie tego rodzaju wiedzy może pozwolić na podniesienie jakości projektów realizowanych w przyszłości. Tym samym wnioski wypracowane w wyniku realizacji tego konkretnego projektu mają szansę przyczynić się do rzetelnego rozpoznania problemu bezdomności jako podstawy podejmowania działań instytucjonalnych, ukierunkowanych na ograniczenie procesu wykluczenia społecznego osób bezdomnych oraz ich demarginalizację a także identyfikacji niekorzystnych zjawisk społecznych w województwie lubelskim, powodujących dezintegrację społeczną i zawodową. Raport zawiera analizę i ocenę rezultatów projektu badawczego Społeczne i instytucjonalne aspekty bezdomności w województwie lubelskim (numer projektu POKL /09, numer umowy POKL POKL /09-00 z dnia 15 października 2009 roku), realizowany jest w ramach Priorytetu VII POKL: Promocja integracji społecznej, Działania 7.2. Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej, Poddziałania Aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, w ramach którego przewidziano prowadzenie, publikowanie i upowszechnianie badań i analiz z zakresu polityki społecznej w regionie (w tym działań mających na celu przygotowanie i wdrażanie gminnych lub powiatowych strategii rozwiązywania problemów społecznych). Projekt zrealizowała Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie, posiadająca status prawny uczelni wyższej. Termin realizacji projektu, planowany początkowo na , w wyniku zmiany daty podpisania umowy został przesunięty na okres (zatwierdzony pismem WUP w Lublinie z dnia r., EFS.VI /13/AZ-09). Ogólny cel projektu przewidywał zdiagnozowanie zjawiska bezdomności w województwie lubelskim i wypracowanie nowych metod pracy z bezdomnymi oraz upowszechnienie diagnozy do końca maja 2011 roku. W oparciu o doświadczenia krajów posiadających zintegrowane strategie wobec bezdomności i wykluczenia mieszkaniowego sformułowano listę wytycznych dla tworzenia krajowych strategii przeciwdziałania bezdomności. Pierwszym na liście jest zalecenie zakorzenienia strategii w wiedzy potwierdzonej badaniami. Stanowi to istotne uzasadnienie dla prowadzenia badań diagnostycznych w tym zakresie. Raport ewaluacyjny obejmuje część metodologiczną, zawierającą określenie przedmiotu i celu badania, sformułowanie pytań (problemów badawczych), wybór kryteriów i wskaźników, charakterystykę metod, technik badawczych, a także narzędzi badawczych. Ponadto znalazły się w nim istotne z punktu widzenia charakterystyki realizowanych badań informacje dotyczące organizacji badań oraz charakterystyka społeczno-demograficzna respondentów. 3

4 Na część empiryczną składa się krótki opis projektu oraz oszacowanie jakości projektu pod względem jego trafności, skuteczności, użyteczności i trwałości rezultatów. Ponadto, na zakończenie przedstawiono wyniki analizy SWOT oraz wnioski sformułowane w oparciu o wyniki badań. Podstawowe wyniki i wnioski przedstawiono w streszczeniu raportu ewaluacyjnego. 4

5 1. Streszczenie raportu Raport przedstawia wyniki badania ewaluacyjnego ex-post projektu badawczego Społeczne i instytucjonalne aspekty bezdomności w województwie lubelskim (numer projektu POKL /09) przygotowanego w ramach Priorytetu VII POKL: Promocja integracji społecznej, Działania 7.2. Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej, Poddziałania Aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wykluczeniem społecznym,, realizowanego od przez WSPA w Lublinie w ramach którego przewidziano prowadzenie, publikowanie i upowszechnianie badań i analiz z zakresu polityki społecznej w regionie (w tym działań mających na celu przygotowanie i wdrażanie gminnych lub powiatowych strategii rozwiązywania problemów społecznych). Ogólny cel projektu przewidywał zdiagnozowanie zjawiska bezdomności w województwie lubelskim i wypracowanie nowych metod pracy z bezdomnymi oraz upowszechnienie diagnozy do końca maja 2011 roku. Główne pytanie ewaluacyjne zostało sformułowane następująco: w jakim stopniu realizacja celów projektu faktycznie przyczyniła się do identyfikacji i rozwiązania problemów, dla których powstał projekt? W celu uzyskania na nie odpowiedzi, sformułowano pytania szczegółowe, przedstawione w części metodologicznej raportu. W oszacowaniu jakości projektu zastosowano cztery kryteria ewaluacyjne: trafność (adekwatność), skuteczność, użyteczność (przydatność) oraz trwałość. Przedmiotem badania były rezultaty miękkie projektu, do których zaliczono: 1) diagnozę zasięgu bezdomności i jego dynamiki w województwie lubelskim, 2) diagnozę w zakresie cech społeczno-demograficznych osób bezdomnych w regionie, 3) diagnozę procesu wchodzenia w bezdomność i marginalizacji, 4) wieloaspektową diagnoza potrzeb osób bezdomnych, 5) wypracowanie nowych metod pracy z bezdomnymi, w tym modelu wyjścia z bezdomności, 6) uzyskanie przez minimum 80% odbiorców publikacji wiedzy na temat zasięgu bezdomności i jego dynamiki, cech społeczno-demograficznych osób bezdomnych i ich potrzeb, funkcjonowania systemu wsparcia i pomocy osobom bezdomnym, procesu wchodzenia w bezdomność i marginalizacji w skali województwa lubelskiego., 7) wzrost zainteresowania budowaniem profesjonalnego zaplecza informacyjnego dotyczącego problemu bezdomności i systemu wsparcia i pomocy osobom bezdomnym u minimum 70% uczestników konferencji, 8) wzrost zainteresowania operacyjnym podejściem do planowania działań w obszarze pomocy społecznej u minimum 70% uczestników konferencji. Raport składa się z części metodologicznej, analizy wyników i ich interpretacji ze względu na przyjęte kryteria, wniosków oraz rekomendacji. W pierwszej kolejności omówiono zastosowaną metodologię badań, w tym: określono przedmiot badania i sformułowano pytania badawcze, 5

6 przedstawiono kryteria ewaluacji, wskaźniki oraz metody i techniki badawcze oraz scharakteryzowano przebieg badań i strukturę grup badanych. Wykorzystane zostały następujące techniki badań jakościowych i ilościowych: 1) analiza dokumentów, 2) obserwacja, 3) indywidualny wywiad kwestionariuszowy nieustrukturalizowany, 4) technika ankiety (ankieta audytoryjna) 5) analiza SWOT. Zrealizowano 55 ankiet oraz 3 indywidualne wywiady nieustrukturalizowane z osobami kluczowymi w projekcie, obserwację wywiadu grupowego zogniskowanego. Część empiryczna raportu obejmuje oszacowanie osiągnięć projektu pod względem trafności, skuteczności, użyteczności oraz trwałości. Dane przedstawiono w formie opisu jakościowego oraz tabel i wykresów Ze względu na kryterium trafności przedmiotem oceny były: 1) stopień adekwatności celów projektu do celów dokumentów programowych POKL oraz krajowych programów wychodzenia z bezdomności, 2) stopień zgodności celów poszczególnych etapów badań z celami projektu. Z przeprowadzonej analizy wynika, że cel ogólny wpisuje się w realizację celów wyznaczonych w tym zakresie przez dokumenty programowe POKL, krajową i regionalną strategię polityki społecznej, które ujmują diagnozę bezdomności jako jeden z ważnych elementów działań na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Wspomniane dokumenty podkreślają także konieczność podejmowania działań zmierzających do rozwoju nowych form wsparcia osób bezdomnych na poziomie regionalnym. Ponadto cel ogólny i cele szczegółowe projektu znalazły swoje dalsze rozwinięcie w poszczególnych etapach procesu badawczego, stając się celami operacyjnymi dla jego poszczególnych elementów. Cele projektu miały charakter zarówno ilościowy, jak i jakościowy. Obejmowały dwa główne obszary badawcze: bezdomnych oraz instytucje wspierające tę kategorię osób wykluczonych. W ramach zaplanowanych badań uwzględniono zarówno oba obszary badawcze, jak i ilościową oraz jakościową charakterystykę przedmiotu badań, co wiązało się z doborem odpowiednich metod badawczych. Z tego względu uzasadnione wydaje się przyjęcie tezy, że cele projektowe w wysokim stopniu zostały skoordynowane ze sposobem ich realizacji. Reasumując, projekt należy uznać za trafny w odniesieniu do zdefiniowanych potrzeb i problemów związanych ze zjawiskiem bezdomności. Problemem badawczym ze względu na kryterium skuteczności było ustalenie do jakiego stopnia cele ogólne i szczegółowe, zdefiniowane na etapie projektowania, zostały osiągnięte. Ocena skuteczności obejmowała ocenę zarządzania projektem, ocenę stopnia realizacji przewidzianych celów i działań oraz identyfikację barier i trudności oraz sposobów ich rozwiązywania. Źródłem wiedzy była w tym przypadku analiza sprawozdawczości projektu, analiza danych ze strony internetowej, wyniki przeprowadzonych obserwacji oraz ankiety z uczestnikami konferencji. Ponadto, dla wyjaśnienia 6

7 niektórych zagadnień przeprowadzono wywiady nieustrukturalizowane ze specjalistami ds. badań oraz koordynatorem projektu. Oszacowując stopień realizacji zakładanych celów oraz skuteczności użytych metod, można przyjąć, że zakładane cele zostały osiągnięte, zaś zastosowane metody okazały się skuteczne w odniesieniu do tych celów. Zrealizowano zaplanowane etapy badań, zaś ich wyniki, opublikowane w raportach cząstkowych i raporcie końcowym pozwalają na ocenę zasięgu bezdomności, jej przyczyn oraz analizę dotychczasowych metod pracy z bezdomnymi, ich aktywizacji, a także prowadzonych strategii przeciwdziałania bezdomności w województwie lubelskim. Do wysokiej skuteczności przyczyniały się: zarządzanie projektem, w tym stały kontakt koordynatora i specjalistów ds. badań, promocja projektu w Internecie i za pomocą poczty , zrealizowanie w trakcie badań wszystkich zakładanych celów badawczych do czego w znacznej mierze przyczyniło się zróżnicowanie metod i technik badawczych. Czynniki te niewątpliwie można uznać za dobre praktyki, godne upowszechnienia przy realizacji innych projektów badawczych. Barierą skuteczności projektu okazały się problemy z udostępnianiem danych przez instytucje, zróżnicowane techniki gromadzenia informacji przez instytucje, problem z dotarciem do niektórych kategorii bezdomnych. Problemy te starano się pokonać lub zminimalizować poprzez wielokrotne nawiązywanie kontaktów z instytucjami, poszukiwanie kontaktów nieformalnych, ustalanie sposobu gromadzenia danych i ich weryfikację. Kolejnym kryterium ewaluacji była użyteczność badająca stopień, w jakim projekt zaspokaja istotne potrzeby grup docelowych lub przyczynia się do rozwiązania problemów, niezależnie od tego, czy były one zasygnalizowane przez cele projektu. Ocenę użyteczności projektu przeprowadzono w oparciu o wyniki badań ankietowych wśród uczestników konferencji oraz na podstawie wywiadów nieustrukturalizowanych, przeprowadzonych z osobami kluczowymi w projekcie. Na podstawie badań ankietowych stwierdzono, że respondenci pozytywnie oceniali użyteczność diagnozy zarówno z punktu widzenia wykonywanych przez nich zadań, jak i wzrostu wiedzy na temat sytuacji osób bezdomnych w kraju. Ponad 90% respondentów potwierdziło wzrost wiedzy na temat zasięgu bezdomności, dynamiki zjawiska, cech osób bezdomnych i ich potrzeb oraz funkcjonowania systemu wsparcia i pomocy osobom bezdomnym. Ponad 70% przedstawicieli instytucji uznało wyniki badań za przydatne w ich pracy z osobami bezdomnymi, prawie 90% uznało możliwość poznania różnych poglądów na temat sytuacji bezdomnych, ponad 80% uznało za ważne uświadomienie sobie barier i trudności związanych z pomocą osobom bezdomnym. Zgodnie z oceną specjalistów ds. badań, realizacja projektu pozwoliła na identyfikację nowych obszarów badawczych, do których należą: specyficzne problemy bezdomnych matek, pojawienie się młodych bezdomnych, brak wspólnych dla wszystkich instytucji strategii działania na rzecz bezdomnych, problem stereotypizacji osób bezdomnych przez część osób udzielających im pomocy, poszerzenie terytorialne badań poza obręb województwa, działalność mediów. Ostatnim kryterium oceny była trwałość określająca szanse trwania pozytywnych zmian wywołanych oddziaływaniem projektu po jego zakończeniu. Starano się oszacować, w jakim stopniu 7

8 zrealizowany projekt ma szansę przyczynić się do trwałego ukształtowania nowych standardów w instytucjach i organizacjach zaangażowanych w proces pomocy bezdomnym. Uzyskane dane wskazują, ze ponad 90% respondentów deklarowało zamiar korzystania w przyszłości z wiedzy, uzyskanej w wyniku realizacji projektu. Wśród proponowanych działań mogących wpłynąć na podniesienie trwałości rezultatów projektu wymienić można upowszechnianie wyników diagnozy wśród różnych instytucji, zainteresowanie mediów publicznych problemami osób bezdomnych utrzymywanie relacji (komunikacji) z instytucjami udzielającymi pomocy osobom bezdomnym, działania na rzecz integracji różnych form pomocy dla tej grupy. Wyniki procesu ewaluacji zostały podsumowane w zamieszczonych w raporcie wnioskach, zaś w oparciu o konkluzje wynikające z ewaluacji projektu, na zakończenie raportu sformułowano rekomendacje. 8

9 2. Metodologia badań 2.1. Cel i przedmiot badań Podstawowym elementem badania ewaluacyjnego jest określenie przedmiotu badań, czyli sprecyzowanie co będzie podlegało ewaluacji. Wybór przedmiotu ewaluacji jest w znacznej mierze uzależniony od rodzaju ewaluacji ze względu na termin jej realizacji. W przypadku ewaluacji ex-post badanie ma charakter całościowy, analizie poddano wszystkie rezultaty miękkie i oddziaływanie projektu. Uwzględniono także ocenę szans trwania pozytywnych skutków projektu w czasie. Celem głównym jest oszacowanie w jakim stopniu zostały osiągnięte rezultaty miękkie zakładane w projekcie. Cele szczegółowe obejmują: I. Poznanie rezultatów projektu w zakresie: 1. określenia diagnozy zasięgu bezdomności i jego dynamiki w województwie lubelskim, 2. określenia cech społeczno-demograficznych osób bezdomnych w regionie, 3. rozpoznania procesu wchodzenia w bezdomność i marginalizacji, 4. diagnozy potrzeb osób bezdomnych, 5. diagnozy systemu wsparcia i pomocy bezdomnym, 6. wypracowania nowych metod pracy z bezdomnymi, 7. wzrostu zainteresowania budową profesjonalnego zaplecza informacyjnego i wykorzystania operacyjnego podejścia do planowania działań na rzecz pomocy osobom bezdomnym 8. upowszechniania wyników diagnozy. II. Poznanie oddziaływania projektu w zakresie: 1. wymiany doświadczeń pracowników instytucji państwowych i organizacji pozarządowych dotyczących problemu bezdomności planowanych w przyszłości 2. wykorzystania w przyszłych działaniach wniosków diagnozy i propozycji nowych metod pracy. III. Identyfikacja przyczyn sukcesów i trudności realizowanych w projekcie zadań badawczych, w tym w szczególności wskazanie dobrych praktyk, jakie należałoby upowszechniać. IV. Sformułowanie rekomendacji dotyczących przyszłych projektów badawczych w zakresie diagnozy problemów społecznych. 2.2.Pytania badawcze Sformułowanie pytań badawczych (określanych także jako pytania kluczowe) jest niezbędnym etapem każdych badań społecznych, w tym badań o charakterze ewaluacyjnym. Pozwala to sprecyzować potrzeby informacyjne, określić możliwe źródła informacji, a następnie dokonać wyboru najbardziej odpowiednich metod badania, technik badawczych oraz w dalszej kolejności skonstruować narzędzia badawcze. 9

10 Pytanie główne ewaluacji ex-post sformułowano następująco: W jakim stopniu realizacja celów projektu faktycznie przyczyniła się do identyfikacji i rozwiązania problemów, dla których powstał projekt? Pytanie kluczowe uszczegółowiono następnie, przekładając je na kilka podstawowych pytań badawczych, które zostały w dalszej części przedstawione w formie pytań szczegółowych związanych z analizą według wskazanych kryteriów. Podstawowe pytania badawcze określono następująco: 1) w jakim stopniu ten projekt miał sens z punktu widzenia istniejących potrzeb w zakresie diagnozy zjawiska bezdomności oraz wypracowania nowych metod pracy z bezdomnymi? 2) :w jakim stopniu cele ogólne i szczegółowe, zdefiniowane na etapie projektowania, zostały osiągnięte? 3) na ile projekt spełnił oczekiwania potencjalnych adresatów? 4) w jakim stopniu zrealizowany projekt ma szansę przyczynić się do trwałego ukształtowania nowych standardów w instytucjach i organizacjach zaangażowanych w proces pomocy bezdomnym? Głównie pytania badawcze zostały przeformułowane w postaci pytań szczegółowych, odpowiedź na te pytania pozwoli określić stopień realizacji celów i wskaźników ewaluowanego projektu. Pytania szczegółowe przedstawiają się następująco: 1) W jaki sposób w badanym projekcie określono cele projektowe? 2) Czy cele te zostały sformułowane w jasny i precyzyjny sposób? 3) W jakim stopniu przyjęte w projekcie cele odpowiadają istotnym problemom związanym z diagnozowaniem zjawiska bezdomności w województwie lubelskim? 4) W jakim stopniu przyjęte w projekcie cele odpowiadają ważnym potrzebom i problemom funkcjonowania podmiotów zaangażowanych w proces pomocy bezdomnym? 5) Jak można ocenić stopień, w jakim cele projektowe skoordynowane zostały ze sposobem ich realizacji? 6) Na ile cele projektu okazały się zgodne z faktycznymi potrzebami potencjalnych adresatów projektu? 7) Jakie czynniki i działania sprzyjają wysokiej skuteczności realizowanych zadań projektowych? 8) Czy działania te mogą zostać uznane za dobre praktyki warte upowszechnienia? 9) Jakie czynniki stanowią barierę skuteczności w realizowanym projekcie? 10) Czy zaplanowane dalsze działania są odpowiednie do osiągnięcia celów projektu? 11) Czy powinny zostać wprowadzone zmiany w sposobach realizacji celów projektu, jeśli tak, to jakie? 12) Jakie są rezultaty ewaluowanego projektu, oceniane z punktu widzenia diagnozy potrzeb osób bezdomnych? 13) W jaki sposób realizacja projektu przyczynia się do poszerzenia wiedzy i wypracowania nowych metod pracy instytucji oraz organizacji pozarządowych wspierających osoby bezdomne? 10

11 14) Czy zrealizowanie projektu przyczyni się do rozszerzenia istniejącego już lub wprowadzenia nowego obszaru badań? 15) Czy dotychczasowe efekty realizacji projektu spotkały się z zainteresowaniem instytucji realizujących różne formy pomocy bezdomnym? 16) W jakim zakresie realizacja projektu przyczyniła się do rozwoju potencjału instytucji realizującej oraz zespołu projektowego? 17) Jak oceniana jest przydatność zrealizowanych zadań projektowych przez realizatorów projektu? 18) Jakie czynniki wewnętrzne i zewnętrze decydują lub będą decydować o trwałości rezultatów projektu? 19) Jakie działania powinny zostać podjęte, aby zachowana została trwałość efektów? 20) Czy warunki, w jakich funkcjonują organizacje i osoby będące adresatami projektu sprzyjają wykorzystywaniu osiągniętych w wyniku realizacji projektu efektów? 2.3. Kryteria ewaluacji Pytania główne i szczegółowe związane zostały z kryteriami zastosowanymi dla ewaluacji ex-post. Są to następujące cztery kryteria 1. trafność pozwalająca ocenić adekwatność celów i zastosowanych metod projektu do problemów i kwestii społecznych, które projekt miał poruszyć lub rozwiązać. 2. skuteczność badająca stopień realizacji zakładanych celów, skuteczność użytych metod oraz wpływ czynników zewnętrznych na ostateczne efekty. 3. użyteczność badająca stopień, w jakim projekt zaspokaja istotne potrzeby grup docelowych lub przyczynia się do rozwiązania problemów, niezależnie od tego, czy były one zasygnalizowane przez cele projektu (czy rzeczywiste efekty projektu są zgodne z potrzebami?) 4. trwałość określająca szanse trwania pozytywnych zmian wywołanych oddziaływaniem projektu po jego zakończeniu. Opisanym wyżej kryteriom przyporządkowane zostały pytania ogólne i szczegółowe, zestawione w tabeli 1. Tabela 1. Pytania szczegółowe ewaluacji ex post kryterium Trafność pytania badawcze (ewaluacyjne) 1. Pytanie ogólne: w jakim stopniu ten projekt miał sens z punktu widzenia istniejących potrzeb w zakresie diagnozy zjawiska bezdomności oraz wypracowania nowych metod pracy z bezdomnymi? 2. Pytania szczegółowe: 1) W jaki sposób w badanym projekcie określono cele projektowe? 2) Czy cele te zostały sformułowane w jasny i precyzyjny sposób? 3) W jakim stopniu przyjęte w projekcie cele odpowiadają istotnym problemom związanym z diagnozowaniem zjawiska bezdomności w województwie lubelskim? 4) W jakim stopniu przyjęte w projekcie cele odpowiadają ważnym potrzebom i problemom funkcjonowania podmiotów zaangażowanych w proces pomocy bezdomnym? 5) Jak można ocenić stopień, w jakim cele projektowe skoordynowane zostały ze sposobem ich realizacji? 11

12 Skuteczność Użyteczność Trwałość 1. Pytanie ogólne: do jakiego stopnia cele ogólne i szczegółowe, zdefiniowane na etapie projektowania, zostały osiągnięte? 2. Pytania szczegółowe: 1) Jakie czynniki i działania sprzyjały wysokiej skuteczności realizowanych zadań projektowych? 2) Czy działania te mogą zostać uznane za dobre praktyki warte upowszechnienia? 3) Jakie czynniki stanowiły barierę skuteczności w zrealizowanym projekcie? 4) Czy zaplanowane działania zostały w projekcie osiągnięte? 1.Pytanie ogólne: na ile projekt spełnił oczekiwania potencjalnych adresatów? 2. Pytania szczegółowe: 1) W jakim stopniu i w jaki sposób realizacja projektu przyczyniła się do poszerzenia wiedzy i wypracowania nowych metod pracy instytucji oraz organizacji pozarządowych wspierających osoby bezdomne? 2) Czy zrealizowanie projektu przyczyniło się do rozszerzenia istniejącego już lub wprowadzenia nowego obszaru badań? 3) Czy efekty projektu spotkały się z zainteresowaniem instytucji realizujących różne formy pomocy bezdomnym? 4) Na ile cele projektu okazały się zgodne z faktycznymi potrzebami potencjalnych adresatów projektu? 5) W jakim zakresie realizacja projektu przyczyniła się do rozwoju potencjału instytucji realizującej oraz zespołu projektowego? 6) Jak oceniana jest przydatność zrealizowanych zadań projektowych przez realizatorów projektu? 1. Pytanie ogólne: w jakim stopniu zrealizowany projekt ma szansę przyczynić się do trwałego ukształtowania nowych standardów w instytucjach i organizacjach zaangażowanych w proces pomocy bezdomnym? 2. Pytania szczegółowe: 1) W jakim stopniu adresaci projektu zamierzają korzystać w przyszłości z rezultatów badań uzyskanych w projekcie? 2) Jakie czynniki wewnętrzne i zewnętrze decydowały o trwałości rezultatów projektu? 3) Jakie działania powinny zostać podjęte, aby zachowana została trwałość efektów? 4) Czy warunki, w jakich funkcjonują organizacje i osoby będące adresatami projektu sprzyjają wykorzystywaniu osiągniętych w wyniku realizacji projektu efektów? Ponadto w przypadku konferencji, strony internetowej, publikacji i innych działań upowszechniających ocenie podlegały: 1) skierowanie działań promocyjnych do właściwych odbiorców, 2) indywidualny, osobisty kontakt (bardziej zobowiązuje) z potencjalnymi odbiorcami, 3) współpraca z instytucjami, organizacjami, mediami, 4) atrakcyjność i czytelność strony internetowej, broszur i publikacji, 5) odpowiednie informacje umieszczane na stronie internetowej. 12

13 2.4. Wskaźniki Przeprowadzenie ewaluacji wymaga określenia wskaźników, czyli znaków obecności lub nieobecności danego zjawiska lub jego poziomu czy wymiarów. Wskaźniki pozwalają orzekać o tym, czy i w jakim stopniu zakładane cele zostały osiągnięte. Wskaźniki to zmienne poddające się pomiarowi i pozostające w związku z interesującymi nas cechami analizowanych obiektów czy stanów rzeczy, przez co wykorzystuje się je do stwierdzenia, czy dany stan rzeczy zachodzi lub, gdy mamy do czynienia z charakterystykami dającymi się ująć ilościowo, jaki jest jego rozmiar. Wskaźniki powinny umożliwić porównanie założeń Wnioskodawcy, dotyczących skutków oraz efektów realizacji projektu z rzeczywistymi wynikami realizacji. W tabeli 2. zestawiono łącznie kryteria, pytania kluczowe i wskaźniki, co umożliwia pełniejszy wgląd w logikę proponowanej analizy projektu. Tabela 2. Kryteria ewaluacji, pytania kluczowe i wskaźniki kryterium pytania kluczowe wskaźniki trafność skuteczność użyteczność w jakim stopniu projekt miał sens z punktu widzenia istniejących potrzeb w zakresie diagnozy zjawiska bezdomności oraz wypracowania nowych metod pracy z bezdomnymi? do jakiego stopnia cele ogólne i szczegółowe, zdefiniowane na etapie projektowania, zostały osiągnięte? na ile projekt spełnił oczekiwania potencjalnych adresatów? -stopień adekwatności celów projektu do celów dokumentów programowych POKL oraz krajowych programów wychodzenia z bezdomności, -stopień zgodności celów poszczególnych etapów badań z celami projektu, -terminowość realizacji etapów badań, - liczba instytucji objętych analizą danych urzędowych, - liczba osób bezdomnych, objętych indywidualnymi wywiadami kwestionariuszowymi, - liczba ekspertów uczestniczących w panelach dyskusyjnych, - przygotowanie raportów cząstkowych oraz raportu końcowego z badań, - lista zdiagnozowanych przyczyn, cech społecznodemograficznych, potrzeb osób bezdomnych w województwie lubelskim, - lista zdiagnozowanych problemów i metod pracy instytucji wspierających osoby bezdomne w województwie lubelskim, -liczba instytucji, do których wysyłano raporty końcowe - liczba i % badanych uczestników konferencji, którzy potwierdzili znajomość przesłanych raportów, - liczba uczestników konferencji - liczba i % osób deklarujących poszerzenie wiedzy na temat zasięgu bezdomności, przyczyn 13

14 trwałość w jakim stopniu zrealizowany projekt ma szansę przyczynić się do trwałego ukształtowania nowych standardów w instytucjach i organizacjach zaangażowanych w proces pomocy bezdomnym? bezdomności, cech społeczno-demograficznych, potrzeb osób bezdomnych oraz funkcjonowania systemu wsparcia i pomocy osobom bezdomnym, - liczba i % uczestników konferencji deklarujących wzrost zainteresowania budowaniem profesjonalnego zaplecza pomocy osobom bezdomnym, - liczba i % uczestników konferencji deklarujących wzrost zainteresowania operacyjnym podejściem do planowania działań w zakresie pomocy społecznej, - liczba i % uczestników konferencji oceniających uzyskane rezultaty projektu jako użyteczne z punktu widzenia pomocy osobom bezdomnym, - liczba i % uczestników konferencji, którzy uznali przydatność poznanych w trakcie konferencji rekomendacji dotyczących wdrażania nowych lub modyfikacji istniejących działań wspierających osoby bezdomne - liczba i % uczestników konferencji deklarujących praktyczne zastosowanie uzyskanej wiedzy oraz poznanych rekomendacji w przyszłych działaniach, 2.5. Narzędzia badawcze Badanie ewaluacyjne ex-post miało charakter ilościowo-jakościowy. Wykorzystano następujące techniki badań jakościowych: 1) obserwacja, zrealizowana w czasie jednego spośród czterech grupowych wywiadów zogniskowanych (załącznik 3 zawiera arkusz obserwacji) 2) wywiad kwestionariuszowy nieustrukturalizowany, zrealizowany z personelem projektu (załącznik 2 dyspozycje do wywiadu) Dodatkowo celem wywiadu było zidentyfikowanie podstawowych uwarunkowań, które spowodowały określony stan faktyczny w odniesieniu do poszczególnych zagadnień ewaluacyjnych. Uwarunkowania są grupowane według trzech aspektów: a) Podmiot, czyli charakterystyka instytucji realizującej projekt (typ organizacji, okres działalności, zasoby ludzkie, zasoby materialne, doświadczenie związane z przedmiotem projektu, doświadczenie związane z realizacją projektów w itp.). b) Przedmiot, czyli charakterystyka konkretnego problemu, którego rozwiązaniu służy projekt (rodzaj projektu, charakterystyka adresata, forma działania itp.). 14

15 c) Otoczenie, czyli charakterystyka miejsca, w którym jest realizowany projekt (położenie geograficzne, zasięg, rodzaj obszaru, relacje z potencjalnymi partnerami inne organizacje, samorząd, społeczność lokalna itp. 3) analiza dokumentów.(załącznik 1 wytyczne do analizy dokumentów) Analizę dokumentów zastosowano do publikacji końcowej, wykorzystano także wyniki analizy dokumentów opracowane na etapie ewaluacji mid-term Techniką badań ilościowych była ankieta adresowana do uczestników konferencji upowszechniającej wyniki badań oraz proponowane nowe metody pracy z bezdomnymi (załącznik 4 - kwestionariusz ankiety). Badanie ankietowe zrealizowano ze wszystkimi uczestnikami w trakcie trwania konferencji. Do oceny rezultatów projektu zastosowano także metodę heurystyczną - analizę SWOT. Analiza SWOT to analiza mocnych (strenghts) i słabych (weaknesses) stron danego przedsięwzięcia oraz szans (opportunities)i zagrożeń (threats), jakie wynikają z czynników zewnętrznych. Mocne i słabe strony zostają skonfrontowane z czynnikami, które są poza kontrolą osób odpowiedzialnych za realizację przedsięwzięcia, a które w pozytywny (szanse) lub negatywny (zagrożenia) sposób mogły wpływać na wdrażanie projektu. Ważną sprawą jest wydzielenie czynników, które mogły wpływać na rozwijanie mocnych stron projektu, na eliminowanie lub ograniczanie stron słabych, wykorzystywanie istniejących możliwości i pojawiających się szans oraz uniknięcie przewidywanych zagrożeń i niebezpieczeństw. W procesie analizy SWOT wykorzystano wszystkie dane zgromadzone w ewaluacji mid-term i expost. Przygotowanie analizy SWOT obejmowało następujące czynności: -zdefiniowanie mocnych i słabych stron projektu oraz szans i zagrożeń w odniesieniu do zakładanych rezultatów, -przypisanie poszczególnym silnym i słabym stronom oraz szansom i zagrożeniom wag określających ich istotność z obranego punktu widzenia: możliwość kontynuacji badań w przyszłości, możliwość implementacji rezultatów, -identyfikacja siły związku poszczególnych cech macierzy SWOT z bliższym i dalszym otoczeniem projektu Organizacja, przebieg badań i charakterystyka respondentów Realizacja badań ewaluacyjnych obejmowała kilka etapów: przygotowanie narzędzi ewaluacji oraz opracowanie metodologii badań, analizę dokumentów, obserwację, wywiady nieustrukturalizowane z pracownikami projektu, ankiety audytoryjne z uczestnikami konferencji podsumowującej i upowszechniającej rezultaty projektu oraz analizę SWOT. Analizę dokumentów przeprowadzono trzykrotnie: kwiecień-maj 2010, sierpień-wrzesień 2010 oraz marzec kwiecień Obejmowała ona dokumentację projektu (w tym dane z monitoringu), narzędzia badawcze zastosowane na poszczególnych etapach badań oraz raporty cząstkowe oraz raport 15

16 końcowy. Wytyczne do analizy dokumentów zawiera załącznik nr 1. Celem ogólnym analizy dokumentów było zgromadzenie danych do raportu z ewaluacji mid term projektu. Ponadto analizie poddano zapisy dokumentów programowych POKL: Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Szczegółowego Opisu Priorytetów POKL, Krajowego Programu Wychodzenia z Bezdomności i Budownictwa Socjalnego na lata (opr. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przy współudziale Ministerstwa Infrastruktury), opracowanego w wyniku konsultacji międzyresortowych w 2009 roku zakresu tematycznego proponowanych obszarów działań, jakie będą ujęte w projekcie dokumentu pt: Krajowa Strategia Wychodzenia z Bezdomności oraz Strategii polityki społecznej województwa lubelskiego na lata W analizie tej uwzględniono jedynie aspekty istotne z punktu widzenia problematyki bezdomności. W trakcie badań ewaluacyjnych przeprowadzono obserwację grupowego wywiadu zogniskowanego zrealizowanego przez 2 moderatorów z pracownikami instytucji wsparcia i przeciwdziałania bezdomności. Celem głównym tego etapu badań ewaluacyjnych była identyfikacja ewentualnych trudności w realizacji tej części projektu badawczego. Zebrane informacje posłużyły do przygotowania raportu w ramach ewaluacji śródokresowej łącznie z danymi pochodzącymi z analizy dokumentów oraz wywiadów nieformalnych zrealizowanych z osobami kluczowymi w projekcie. Obserwacja jest metodą zbierania danych poprzez uczestniczenie w czasie realizacji projektu. Pozwala to na lepsze zrozumienie kontekstu, w jakim realizowane są zadania. Ewaluator poprzez bezpośrednie zetknięcie się z realizacją projektu mógł osobiście przekonać się jak projekt funkcjonuje, mógł ewentualnie dostrzec zjawiska, które nie są zauważane przez uczestników projektu, lub kwestie drażliwe i konfliktowe. Zakres obserwacji nie pozwala oczywiście na formułowanie uogólnień dotyczących przebiegu procesu badawczego, może jednak dostarczyć wskazówek przyczyniających się do identyfikacji przyczyn sukcesów i trudności realizowanych w projekcie zadań badawczych. Przedmiotem obserwacji był grupowy wywiad zogniskowany zrealizowany w dniu roku w siedzibie Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie przy ul. Bursaki 12. Wywiadowi nadano charakter eksperckiego panelu dyskusyjnego. Grupa fokusowa liczyła 9 osób, w tym jedna osoba bezdomna. W trakcie moderowanej dyskusji oprócz grupy fokusowej oraz dwóch moderatorów na sali obecny był koordynator projektu oraz ewaluator. Obserwacja miała charakter obserwacji kontrolowanej: jasno określono co, gdzie i kiedy ma być obserwowane. Narzędziem organizującym przebieg badania był arkusz obserwacji. Wywiady nieustrukuralizowane z pracownikami projektu przeprowadzono w styczniu 2011 roku w oparciu o przygotowany uprzednio scenariusz. W badaniu uczestniczyło 2 specjalistów ds. badań oraz koordynator projektu. Celem badań była identyfikacja problemów wynikających z realizacji projektu, zapoznanie się z oceną doświadczeń zdobytych w trakcie działań projektowych oraz identyfikacja rekomendacji respondentów dla przyszłych badań w zakresie problemów objętych celami projektu. Badania ankietowe przeprowadzono ze wszystkimi uczestnikami konferencji (łącznie 55 osób), zorganizowanej w dniu 28 kwietnia 2011 roku w siedzibie Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości 16

17 i Administracji w Lublinie. Celem badań było zapoznanie się z oceną rezultatów projektu przez uczestników konferencji, identyfikacja przydatności tego typu projektów dla podniesienia jakości wsparcia udzielanego bezdomnym oraz ocena szans trwałości rezultatów projektu w postaci zastosowania wyników badań w przyszłych działaniach uczestników konferencji oraz instytucji, które reprezentowali. Analizę SWOT przeprowadzono w maju 2011 roku, po zapoznaniu się z wynikami wszystkich dotychczasowych badań. Celem analizy była identyfikacja mocnych i słabych stron projektu oraz ocena szans i zagrożeń związanych z użytecznością i trwałością wyników badań. Wyniki badań i analiz służyły ocenie projektu pod względem jego trafności, skuteczności, użyteczności oraz trwałości. W tabeli 3 zestawiono źródła danych w powiązaniu z wymienionymi kryteriami ewaluacyjnymi. Tabela 3. Źródła danych dla oceny według poszczególnych kryteriów Kryterium trafność skuteczność użyteczność trwałość źródło danych analiza dokumentacji projektowej analiza narzędzi badawczych analiza raportu końcowego analiza danych monitoringu analiza materiałów i sposobów promocji(w tym strony internetowej) analiza wyników obserwacji analiza wywiadów nieustrukturalizowanych analiza raportu końcowego analiza wyników badań ankietowych analiza wywiadów nieustrukturalizowanych analiza wyników badań ankietowych analiza wywiadów nieustrukturalizowanych, analiza wyników badań ankietowych analiza SWOT W trakcie konferencji zrealizowano ankietę z 55 osobami wszystkimi jej uczestnikami. Poniżej przedstawiono charakterystykę społeczno-demograficzna respondentów. Wśród 55 uczestników większość 42 osoby (76,4%) stanowiły kobiety. W konferencji wzięło udział 13 mężczyzn (23,6%). Wydaje się, że na taki skład badanych ze względu na płeć wpłynęła znaczna feminizacja zawodów związanych z pomocą społeczną oraz instytucjami rynku pracy. Najmłodszy uczestnik konferencji liczył 21 lat, zaś najstarszy 60 lat. Średnia wieku wyniosła 32,9, zaś mediana kształtowała się na poziomie 32 lat, co oznacza że połowa uczestników konferencji liczyła 32 i mniej lat, była więc to grupa respondentów stosunkowo młoda. W tabeli 4 przedstawiono strukturę respondentów ze względu na wiek, uwzględniając kilka przedziałów wiekowych. 17

18 Tabela 4. Struktura wieku respondentów przedział wieku N % do , , ,91 50 i więcej 3 5,45 razem ,00 Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników badań Jak wynika z przedstawionych danych, najliczniejszą grupą były osoby w przedziale wieku od 30 do 39 r.ż. (45,45%), najmniej zaś liczną respondenci w wieku powyżej 50 lat (3 osoby 5,45%). Osoby z wykształceniem wyższym stanowiły 70,9% ankietowanych (39 osób) zaś osoby z wykształceniem średnim - 29,1% (16 osób). Na wykresie 1 przedstawiono % osób reprezentujących poszczególne rodzaje instytucji i organizacji. Część uczestników konferencji stanowili studenci lubelskich uczelni. Wykres 1. Struktura grupy ze względu na rodzaj instytucji przedstaw iciele innych instytucji 16,36% przedstaw w iciele NGO 10,91% przedstaw iciele instytucji pomocy społecznej 29,09% przedstaw iciele administracji państw ow ej 12,73% studenci 16,36% brak w skazań 14,55% 0,00% 5,00% 10,00% 15,00% 20,00% 25,00% 30,00% 35,00% Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników badań Wśród uczestników konferencji najliczniejszą grupę stanowiły osoby reprezentujące instytucje pomocy społecznej (PCPR, OPS, GOPS) 16 osób (29,09%), drugą co do liczebności grupą byli studenci lubelskich uczelni 9 respondentów (16,36%), następnie zaś przedstawiciele administracji państwowej (w tym Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie) 7 osób (12,73%) i przedstawiciele organizacji pozarządowych 6 osób (10,91%). Przedstawiciele innych instytucji, takich, jak urzędy pracy, samorząd terytorialny, placówki resocjalizacyjne) stanowili łącznie 9 osób (16,36%). Ponadto 8 osób nie wymieniło instytucji, którą reprezentuje (14,55%). Ostatnim kryterium, charakteryzującym uczestników badań ankietowych była forma pomocy udzielanej bezdomnym. 18

19 Wykres 2. Formy udzielanej pomocy inne 8 pomoc materialna 5 praca socjalna, psychologiczna 4 darowizny, okazjonalne datki 6 kontakt i informacja 8 dotychczas nie udzielał pomocy 7 bnrak odpowiedzi Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników badań Jak wynika z przedstawionych na wykresie danych, stosunkowo dużo osób nie udzieliło na to pytanie odpowiedzi (31%), zaś 7 respondentów dotychczas nie udzielało bezdomnym pomocy. Najczęściej realizowanym wsparciem jest utrzymywanie z bezdomnymi stałego kontaktu, udzielanie informacji w tym o możliwościach uzyskania pomocy. 6 osób (10,9%) wspierało bezdomnych udzielając im darowizn, okazjonalnych datków - pomoc ta miała sporadyczny charakter. Zorganizowanej pomocy materialnej udzielało 5 respondentów, pracą socjalną wśród bezdomnych i pomocą psychologiczną zajmowało się 4 osoby, zaś 8 osób w innej formie wspierało tę grupę m.in. poprzez szkolenie pracowników socjalnych, pomoc bezdomnym w znalezieniu pracy, wspieranie instytucjonalne zadań na rzecz tej grupy. 19

20 3.Analiza wyników ewaluacji 3.1. Ogólna charakterystyka projektu Projekt Społeczne i instytucjonalne aspekty bezdomności w województwie lubelskim (numer projektu POKL /09, numer umowy POKL POKL /09-00 z dnia 15 października 2009 roku), zrealizowano w ramach Priorytetu VII POKL: Promocja integracji społecznej, Działania 7.2. Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej, Poddziałania Aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, w ramach którego przewidziano prowadzenie, publikowanie i upowszechnianie badań i analiz z zakresu polityki społecznej w regionie (w tym działań mających na celu przygotowanie i wdrażanie gminnych lub powiatowych strategii rozwiązywania problemów społecznych). Realizatorem projektu była Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie, posiadająca status prawny uczelni wyższe w terminie Ogólny cel projektu przewidywał zdiagnozowanie zjawiska bezdomności w województwie lubelskim i wypracowanie nowych metod pracy z bezdomnymi oraz upowszechnienie diagnozy do końca maja 2011 roku. Cele szczegółowe projektu obejmowały: 1) Określenie zasięgu bezdomności i jego dynamiki w województwie lubelskim, 2) Określenie cech społeczno-demograficznych osób bezdomnych w regionie, 3) Rozpoznanie procesu wchodzenia w bezdomność i marginalizacji, 4) Zdiagnozowanie potrzeb osób bezdomnych z punktu widzenia ich samych i instytucji wsparcia, 5) Zdiagnozowanie i ocena funkcjonowania systemu wsparcia i pomocy osobom bezdomnym na terenie województwa lubelskiego, 6) Upowszechnienie wyników diagnozy. Realizacji tak sformułowanych celów projektu służyły następujące działania: 1) Zarządzanie promocja i informacja oraz ewaluacja projektu, 2) Przeprowadzenie badań, na które składały się: analiza danych urzędowych, indywidualne wywiady pogłębione z osobami bezdomnymi, indywidualne wywiady kwestionariuszowe z bezdomnymi, grupowe wywiady zogniskowane z pracownikami instytucji udzielających wsparcia i pomocy osobom bezdomnym oraz opracowanie raportów cząstkowych z poszczególnych badań, 3) Opracowanie raportu końcowego z badań, 4) Publikacja i upowszechnianie wyników badań, w tym zorganizowanie konferencji z udziałem przedstawicieli lubelskich samorządów lokalnych, instytucji państwowych i organizacji pozarządowych, działających w sferze pomocy społecznej, jednostek naukowych i mediów. Projekt został zrealizowany przez zespół projektowy w następującym składzie: koordynator projektu, pracownik ds. rozliczeń finansowych, radca prawny, księgowa, kadrowa, pracownik 20

21 ds. promocji i informacji, informatyk, grafik, 3 specjalistów ds. badań, asystent ds. badań (obsługi logistycznej i transkrypcji), 15 ankieterów, specjalista ds. ewaluacji. W ramach projektu przewidziano osiągnięcie następujących rezultatów miękkich: - diagnoza zasięgu bezdomności i jego dynamiki w województwie lubelskim, - diagnoza w zakresie cech społeczno-demograficznych osób bezdomnych w regionie, -diagnoza procesu wchodzenia w bezdomność i marginalizacji, - wieloaspektowa diagnoza potrzeb osób bezdomnych, -wypracowanie nowych metod pracy z bezdomnymi, w tym modelu wyjścia z bezdomności, -uzyskanie przez minimum 80% odbiorców publikacji wiedzy na temat zasięgu bezdomności i jego dynamiki, cech społeczno-demograficznych osób bezdomnych i ich potrzeb, funkcjonowania systemu wsparcia i pomocy osobom bezdomnym, procesu wchodzenia w bezdomność i marginalizacji w skali województwa lubelskiego, - wzrost zainteresowania budowaniem profesjonalnego zaplecza informacyjnego dotyczącego problemu bezdomności i systemu wsparcia i pomocy osobom bezdomnym u minimum 70% uczestników konferencji, - wzrost zainteresowania operacyjnym podejściem do planowania działań w obszarze pomocy społecznej u minimum 70% uczestników konferencji. 3.2.Analiza i ocena trafności projektu Trafność każdego projektu oceniana jest na etapie konkursu, czyli przed przyjęciem projektu do realizacji. Jednak wydaje się, że z punktu widzenia realizatorów projektu wewnętrzna ocena trafności projektu oparta o doświadczenia zespołu projektowego może okazać się przydatna w konstruowaniu następnych projektów badawczych. Ocena trafności projektu dotyczy oszacowania adekwatność celów i zastosowanych metod projektu do problemów, które projekt miał poruszyć lub rozwiązać. W celu oceny trafności projektu zastosowano analizę dokumentów, obejmującą zarówno dokumentację projektu, przygotowane przez zespół badawczy narzędzia badawcze jak też zapisy dokumentów programowych POKL: Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Szczegółowego Opisu Priorytetów POKL, Krajowego Programu Wychodzenia z Bezdomności i Budownictwa Socjalnego na lata (opr. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przy współudziale Ministerstwa Infrastruktury), opracowanego w wyniku konsultacji międzyresortowych w 2009 roku zakresu tematycznego proponowanych obszarów działań, jakie będą ujęte w projekcie dokumentu pt: Krajowa Strategia Wychodzenia z Bezdomności. Celem głównym PO KL jest wzrost poziomu zatrudnienia i spójności społecznej. Spójność społeczna uwarunkowana jest zmniejszaniem marginalizacji i wykluczenia społecznego różnych grup społecznych. Z analizy wspomnianych uprzednio dokumentów programowych POKL wynika, iż proces diagnozy, polegający na rozpoznaniu problemów osób bezdomnych jako podstawy podejmowania 21

22 działań instytucjonalnych zmierzających do ograniczenia procesu wykluczenia społecznego, zgodny jest z drugim celem strategicznym POKL (Zmniejszenie obszarów wykluczenia społecznego). Krajowy Program Wychodzenia z Bezdomności i Budownictwa Socjalnego na lata opracowany Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przy współudziale Ministerstwa Infrastruktury, w ramach problematyki zabezpieczenia społecznego wyodrębnia obszar Diagnoza stanu bezdomności, dla którego priorytetem jest rzeczywista statystyka osób bezdomnych a przewidywanym kierunkiem na przyszłość stały monitoring bezdomności. W dokumencie tym stwierdzono, że istnieją znaczne rozbieżności w różnego typu danych statystycznych, dotyczących bezdomności. Różnica statystyczna pomiędzy podawanymi liczbami jest podstawą do wyznaczenia zadania polegającego na wypracowaniu i wyborze w kraju jednolitego systemu mierzalności ilościowej osób bezdomnych. Efektem końcowym ma być sytuacja, w której instytucje działające na rzecz przeciwdziałania bezdomności dysponować będą rzeczywistą liczbą osób potrzebujących pomocy. Ponadto, chodzi o wprowadzenie standardu zawierającego etapy wychodzenia z bezdomności. W wyniku przeprowadzonych przez Departament Pomocy i Integracji Społecznej w dniu 2 lipca 2008r. konsultacji wewnątrzresortowych uszczegółowiono zakres tematyczny proponowanych obszarów działań, jakie będą ujęte w projekcie dokumentu pt: Krajowa Strategia Wychodzenia z Bezdomności. Obszar I obejmuje diagnozę oraz analizę skali zjawiska bezdomności. Proponowane zadania: 1) bezdomność w Polsce skala zjawiska, liczba noclegowni i schronisk dla bezdomnych oraz instytucje pomocowe; 2) rozwiązania prawne dla osób bezdomnych prawa oraz obowiązki przy korzystaniu z pomocy, 3) metody pomocy i ścieżki wychodzenia z bezdomności. Należy przy tym dodać, że w oparciu o doświadczenia krajów posiadających zintegrowane strategie wobec bezdomności i wykluczenia mieszkaniowego (np. Szkocja, Irlandia, Norwegia) Europejska Federacja Narodowych Organizacji Pozarządowych Pracujących na rzecz Bezdomnych (FEANTSA) sformułowała listę wytycznych dla tworzenia krajowych strategii. Pierwszym na liście jest zalecenie zakorzenienia strategii w wiedzy potwierdzonej badaniami. Potrzebne są zróżnicowane badania, których kształt jest wyznaczany przez cel, dla którego się je prowadzi. Ewentualna definicja bezdomności powinna odzwierciedlać kontekst polityki społecznej, dla potrzeb której badanie jest realizowane. Przyjęcie dynamicznego podejścia jest istotne, ponieważ pozwala na refleksję i zidentyfikowanie problematycznych wydarzeń życiowych przyczyniających się do utraty dachu nad głową, a co za tym idzie, umożliwia adekwatne zaplanowanie działań prewencyjnych. W świetle takiego rozumienia zakłada się, że policzenie wszystkich zajętych łóżek w instytucjach dla bezdomnych w wyznaczonym punkcie czasowym jest niewystarczające. Badaniem trzeba również objąć ukryte przyczyny bezdomności wpisane w kariery życiowe i procesy stopniowego tracenia dachu nad głową, które mogą dotykać osób zupełnie nie pasujących do powszechnego wizerunku bezdomności. Dopiero wtedy możliwe jest otrzymanie pełnego obrazu fenomenu bezdomności, obejmującego nie tylko mieszkanie na dworcach i schroniskach, ale również sytuacje pośredniego lub bezpośredniego zagrożenia utraty wydawałoby się stabilnej sytuacji mieszkaniowej. Osoby bezdomne lub mieszkające w nietypowych i tymczasowych pomieszczeniach zazwyczaj nie są ujmowane w badaniach 22

23 gospodarstw domowych, spisach powszechnych i innych masowych statystykach. Dane usługodawców zależą od jakości systemu usług i nie obejmują informacji o osobach najbardziej wykluczonych, niechętnych do korzystania z pomocy, przez co dają obraz częściowy lub nawet wprowadzający w błąd. Strategia polityki społecznej województwa lubelskiego na lata zawiera Program przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu poprzez efektywną pomoc społeczną, w którym jako jedno z narzędzi realizacji wskazuje określenie natężenia niekorzystnych zjawisk społecznych w województwie powodujących dezintegrację społeczną i zawodową. W powyższym dokumencie planuje się również rozwój środowiskowych form wsparcia w miejscu zamieszkania, w tym rozwój aktywnych form wsparcia dla osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością. Przegląd wybranych dokumentów, zarówno krajowych, jak i unijnych wskazuje, że diagnoza bezdomności ujmowana jest jako istotna podstawa wszelkich podejmowanych działań na rzecz bezdomnych. Nie chodzi w tym przypadku wyłącznie o statystyki dotyczące liczebności tej kategorii osób, lecz co istotne o zidentyfikowanie problematycznych wydarzeń życiowych przyczyniających się do utraty dachu nad głową. Głównym celem ocenianego projektu Społeczne i instytucjonalne aspekty bezdomności w województwie lubelskim była kompleksowe zdiagnozowanie zjawiska bezdomności w województwie lubelskim i wypracowanie nowych metod pracy z bezdomnymi oraz upowszechnienie diagnozy do końca maja 2011 roku Wpisuje się on w realizację celów wyznaczonych w tym zakresie przez dokumenty programowe POKL, krajową i regionalną strategię polityki społecznej, które ujmują diagnozę bezdomności jako jeden z ważnych elementów działań na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Wspomniane dokumenty podkreślają także konieczność podejmowania działań zmierzających do rozwoju nowych form wsparcia osób bezdomnych na poziomie regionalnym. Ponadto cel ogólny i cele szczegółowe projektu znalazły swoje dalsze rozwinięcie w poszczególnych etapach procesu badawczego, stając się celami operacyjnymi dla jego poszczególnych elementów. Cele te precyzowały w sposób jasny i szczegółowy zamierzenia badawcze dla każdej z zastosowanych metod i technik. I tak, celem analizy danych urzędowych było określenie zasięgu bezdomności (ilość notowanych bezdomnych korzystających z pomocy instytucjonalnej) i jego dynamiki (sezonowej, rocznej), porównanie z danymi w skali kraju, badanie struktury i zasad funkcjonowania instytucji zajmujących się bezdomnością oraz analiza wydatkowanych przez te instytucje środków ze względu na cele. Cele te zostały z kolei przełożone na pytania badawcze, na które odpowiedź pozwoliła na ich realizację. Indywidualne wywiady kwestionariuszowe zrealizowane przez ankieterów z osobami bezdomnymi miały na celu diagnozę przyczyn bezdomności, opis funkcjonowania osób bezdomnych w środowisku społecznym, ocenę stopnia wykluczenia i marginalizacji, określenie związku bezdomności z patologiami społecznymi, identyfikację przyczyn niepowodzeń w procesie wychodzenia z bezdomności i konstrukcję optymalnego modelu wychodzenia z bezdomności oraz ocenę pomocy instytucjonalnej z perspektywy bezdomnych. 23

EWALUACJA EX POST PROJEKTU DIAGNOZA RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W ASPEKCIE FUNKCJONOWANIA NA NIM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH RAPORT KOŃCOWY

EWALUACJA EX POST PROJEKTU DIAGNOZA RYNKU PRACY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W ASPEKCIE FUNKCJONOWANIA NA NIM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH RAPORT KOŃCOWY Instytucja: Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Tytuł projektu: Diagnoza rynku pracy województwa lubelskiego w aspekcie funkcjonowania na nim osób niepełnosprawnych Numer projektu:

Bardziej szczegółowo

Projekt Potencjał Działanie - Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych

Projekt Potencjał Działanie - Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych Projekt Potencjał Działanie - Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych Gmina - Miasto Płock Towarzystwa Wiedzy w Płocku Stowarzyszenia PLAN I HARMONOGRAM PROCESU

Bardziej szczegółowo

Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej

Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej Raport z badań przeprowadzonych w ramach projektu Standardy współpracy międzysektorowej w powiecie oleckim Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej projektu innowacyjnego testującego pt: 50+ doświadczenie Warszawa, 01 grudnia 2014 r Zamawiający: Agrotec Polska sp z oo, ul Dzika 19/23

Bardziej szczegółowo

0cena efektywności pomocy udzielanej uczniowi. Opracowała mgr Jadwiga Bargieł

0cena efektywności pomocy udzielanej uczniowi. Opracowała mgr Jadwiga Bargieł 0cena efektywności pomocy udzielanej uczniowi Opracowała mgr Jadwiga Bargieł Celem udzielanej przez nas uczniowi pomocy psychologiczno pedagogicznej jest rozpoznawanie jego możliwości psychofizycznych

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA Oferta badawcza DLACZEGO WARTO? Nowa perspektywa finansowania PROW 2014-2020, w ramach której kontynuowane będzie wdrażanie działania LEADER. Zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Raport z monitoringu opracowania i wdrażania standardu wzajemnego informowania się JST i NGO o planach, zamierzeniach, kierunkach działań przez Gminę Frampol w projekcie pt.: Współpracujemy profesjonalnie!

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN MONITORINGU I EWALUACJI PROJEKTU DZIELNICOWA AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI

REGULAMIN MONITORINGU I EWALUACJI PROJEKTU DZIELNICOWA AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI REGULAMIN MONITORINGU I EWALUACJI PROJEKTU DZIELNICOWA AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI WSPÓŁFINANSOWANEGO ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI realizowanego w okresie 1 września

Bardziej szczegółowo

Prezentacja projektu:

Prezentacja projektu: Prezentacja projektu: Dopasowanie zasobów ludzkich do rozwoju turystyki trendy rozwojowe i zmiany na rynku pracy woj. łódzkiego Projektodawca: Advance Ewelina Podziomek Priorytet VIII Regionalne kadry

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto 1. Temat badania 2. Tło Ewaluacja komponentu wolontariatu długoterminowego wdrażanego w latach 2012-2013 w ramach

Bardziej szczegółowo

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Raport z monitoringu opracowania i wdrażania standardu realizacji zadań publicznych z wykorzystaniem form finansowych przez Gminę Frampol w projekcie pt.: Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowanym

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 Załącznik 4 - Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 NR WNIOSKU KSI: INSTYTUCJA

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SIWZ. Część I. SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. 1. Informacje ogólne

Załącznik nr 1 do SIWZ. Część I. SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. 1. Informacje ogólne Część I. SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1. Informacje ogólne Załącznik nr 1 do SIWZ Przeprowadzenie badania Analiza sytuacji osób niepełnosprawnych w województwie podlaskim na potrzeby realizacji

Bardziej szczegółowo

woj. wielkopolskiego.

woj. wielkopolskiego. Prezentacja projektu: Dopasowanie zasobów ludzkich do rozwoju turystyki- trendy rozwojowe i zmiany na rynku pracy woj. wielkopolskiego. Projektodawca: Advance Ewelina Podziomek Priorytet VIII Regionalne

Bardziej szczegółowo

PLAN EWALUACJI PROJEKTU Nowoczesna edukacja szansą młodych lubomierzan

PLAN EWALUACJI PROJEKTU Nowoczesna edukacja szansą młodych lubomierzan Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet IX, działanie 9.1, poddziałanie 9.1.2 PLAN EWALUACJI PROJEKTU Nowoczesna edukacja

Bardziej szczegółowo

10 maja 2013 r. Magdalena Bajorek - Wrona Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Gorlicach

10 maja 2013 r. Magdalena Bajorek - Wrona Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Gorlicach A k t y w n o ś ć I I n t e g r a c j a S z a n s ą N a L e p s z e J u t r o 10 maja 2013 r. Projekt systemowy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Gorlicach Projekt systemowy 3 letni, realizowany w

Bardziej szczegółowo

Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00

Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00 Załącznik nr 6 do procedur zarządzania projektem ZASADY INFORMACJI I PROMOCJI W PROJEKCIE Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00 PRIORYTET IX DZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

,,Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim

,,Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim DZIAŁ II OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1. Przedmiot zamówienia: Przeprowadzenie badań jakościowych w Projekcie pn. Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim realizowanym w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Mój region w Europie. Urząd Marszałkowski w Toruniu Departament Polityki Regionalnej

Mój region w Europie. Urząd Marszałkowski w Toruniu Departament Polityki Regionalnej Mój region w Europie Urząd Marszałkowski w Toruniu Departament Polityki Regionalnej Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia na wykonanie badania pt. Ocena potencjału rynkowego marki Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018 Załącznik do Uchwały Nr XXXVIII/452/14 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 31 marca 2014 r. PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018 Białystok 2014 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Autoewaluacja,,ewaluacja wewnętrzna w Szkole Podstawowej nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie

Autoewaluacja,,ewaluacja wewnętrzna w Szkole Podstawowej nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie Autoewaluacja,,ewaluacja wewnętrzna w Szkole Podstawowej nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie Olsztyn, 22 listopada 2011 Opracowała Urszula Ogonowska Refleksja Pierwsze ewaluacje w szkole rozpoczęliśmy

Bardziej szczegółowo

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Działania Klubu Integracji Społecznej od 2010 roku. TUTUŁ PROGRAMU Zwiększenie szans na zatrudnienie i podniesienie kompetencji społecznych poprzez stworzenie kompleksowego systemu wsparcia dla osób zagrożonych

Bardziej szczegółowo

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r.

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. W latach 2009-2014 w funkcjonowało Obserwatorium Integracji Społecznej: projekt ogólnopolski w ramach

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja RAPORT Z EWALUACJI PROJEKTU

Człowiek najlepsza inwestycja RAPORT Z EWALUACJI PROJEKTU Człowiek najlepsza inwestycja RAPORT Z EWALUACJI PROJEKTU 2 RAPORT Z EWALUACJI PROJEKTU STANDARDY KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. WZMOCNIENIE KONSULTACJI SPOŁECZNYCH DOTYCZĄCYCH REGULACJI PRAWNYCH I UZGADNIANIA

Bardziej szczegółowo

Miniprzewodnik po ewaluacji projektów innowacyjnych PO KL

Miniprzewodnik po ewaluacji projektów innowacyjnych PO KL Miniprzewodnik po ewaluacji projektów innowacyjnych PO KL ZALECENIA KRAJOWEJ INSTYTUCJI WSPOMAGAJĄCEJ Warszawa 2O12 1 SPIS TREŚCI 3 Słowo wstępne 1. Najważniejsze informacje na temat ewaluacji 4 Definicja

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA NA ROK 2015 INFORMACJE O INSTYTUCJI OPRACOWUJĄCEJ PLAN DZIAŁANIA. Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa. efs@kprm.gov.

PLAN DZIAŁANIA NA ROK 2015 INFORMACJE O INSTYTUCJI OPRACOWUJĄCEJ PLAN DZIAŁANIA. Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa. efs@kprm.gov. PLAN DZIAŁANIA NA ROK 2015 INFORMACJE O INSTYTUCJI OPRACOWUJĄCEJ PLAN DZIAŁANIA Numer i nazwa osi priorytetowej Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji Instytucja

Bardziej szczegółowo

LOKALNE KRYTERIA WYBORU GRANTOBIORCÓW WRAZ Z PROCEDURĄ USTALANIA LUB ZMIANY KRYTERIÓW WYBORU

LOKALNE KRYTERIA WYBORU GRANTOBIORCÓW WRAZ Z PROCEDURĄ USTALANIA LUB ZMIANY KRYTERIÓW WYBORU LOKALNE KRYTERIA WYBORU GRANTOBIORCÓW WRAZ Z PROCEDURĄ USTALANIA LUB ZMIANY KRYTERIÓW WYBORU I. Lokalne kryteria wyboru grantobiorców oraz kryteria strategiczne (premiujące) dla grantobiorców realizujących

Bardziej szczegółowo

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim

Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim 1 Sektor ekonomii społecznej w województwie kujawsko-pomorskim Regionalne Centrum Ekonomii Społecznej raport z działalności 2010-2011 Toruń, maj 2011 roku Projekt jest współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM Jak poprawnie przygotować projekt czyli najczęściej popełniane błędy we wnioskach o dofinansowanie projektu Kielce, luty 2012 Sposób opisu

Bardziej szczegółowo

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami Errata do Planu działania na lata 2007-2008 dla Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna (sprostowanie treści dokumentu w związku z pomyłką techniczną polegającą na zamianie opisu działań pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Elementy podlegające monitoringowi i ewaluacji w ramach wdrażania LSR 2014-2020 dla obszaru PLGR

Elementy podlegające monitoringowi i ewaluacji w ramach wdrażania LSR 2014-2020 dla obszaru PLGR Elementy podlegające monitoringowi i ewaluacji w ramach LSR 2014-2020 dla obszaru 1. Monitoring i ewaluacja LSR 2014-2020 W niniejszym rozdziale przedstawiono opis prowadzenia ewaluacji i monitoringu w

Bardziej szczegółowo

*Planowanych jest 98 naborów (72 - konkursowe, 26 - pozakonkursowych)

*Planowanych jest 98 naborów (72 - konkursowe, 26 - pozakonkursowych) Rozeznanie rynku dla zamówienia polegającego na wykonaniu badania ewaluacyjnego pn. Ewaluacja systemu wyboru i oceny projektów ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Cele Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki CELE SZCZEGÓŁOWE

Cele Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki CELE SZCZEGÓŁOWE Cele Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Cel 1: Cel 2: Cel 3: Cel 4: Cel 5: Cel 6: Celem głównym Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki jest: Wzrost poziomu zatrudnienia i spójności społecznej CELE SZCZEGÓŁOWE

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

1. W ramach realizacji umowy Wykonawca będzie zobowiązany do wykonania następujących usług:

1. W ramach realizacji umowy Wykonawca będzie zobowiązany do wykonania następujących usług: Strona1 07.08.2013 r. W związku z realizacją projektów: Łamigłówki dla Nomada metoda uczenia przez całe życie na miarę XXI wieku Nowoczesna kadra dla e-gospodarki program rozwoju Wydziału Zamiejscowego

Bardziej szczegółowo

Plan wdrożeń instrumentów współpracy finansowej w ramach koncepcji partycypacyjnej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej

Plan wdrożeń instrumentów współpracy finansowej w ramach koncepcji partycypacyjnej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej Plan wdrożeń instrumentów współpracy finansowej w ramach koncepcji partycypacyjnej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej Plan opracowany został w ramach projektu Wzmocnienie mechanizmów współpracy finansowej

Bardziej szczegółowo

Program Integracji Społecznej i Zawodowej Osób Niepełnosprawnych dla Powiatu Zamojskiego na 2014 rok SPIS TREŚCI

Program Integracji Społecznej i Zawodowej Osób Niepełnosprawnych dla Powiatu Zamojskiego na 2014 rok SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie 2. Cele oraz przewidywane rezultaty Programu 3. Odbiorcy Programu 4. Metody realizacji Programu, działania i źródła ich finansowania 5. Sposób finansowania realizacji Programu

Bardziej szczegółowo

Ocena ex ante projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Ocena ex ante projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Ocena ex ante projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, metodologia i wyniki ewaluacji Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM 10modułów oceny ex ante 1. Ocena Strategii

Bardziej szczegółowo

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich realizuje projekt Wyrównywanie szans na rynku pracy dla osób 50+ nr UDA-POKL.01.01.00-00-018/10-03 Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich jest

Bardziej szczegółowo

System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół

System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół Wnioski z pilotażowego wdrażania projektu przez Miasto Łódź Małgorzata Zwolińska Lidia Dyndor 1 Z perspektywy dyrektora

Bardziej szczegółowo

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy 1. Wstęp Niniejszy raport został opracowany celem przedstawienia potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

WIELOWYMIAROWY MODEL WSPARCIA I IDENTYFIKACJI KOMPETENCJI ZAWODOWYCH

WIELOWYMIAROWY MODEL WSPARCIA I IDENTYFIKACJI KOMPETENCJI ZAWODOWYCH WIELOWYMIAROWY MODEL WSPARCIA I IDENTYFIKACJI KOMPETENCJI ZAWODOWYCH Ewaluacja zewnętrzna projektu i produktu Alicja Zajączkowska PrePost Consulting Warszawa, 18.06.2015 WYKONAWCA EWALUACJI PrePost Consulting

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OSŁONOWY WSPIERANIE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W TWORZENIU SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE

PROGRAM OSŁONOWY WSPIERANIE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W TWORZENIU SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE PROGRAM OSŁONOWY WSPIERANIE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W TWORZENIU SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE Spis treści Wstęp..... 3 I. Cele Programu... 5 II. Sposób realizacji Programu...6

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 WSTĘP ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 Projekt założeń projektu ustawy o współpracy rozwojowej nakłada na Ministra Spraw Zagranicznych obowiązek

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja ex ante Programu Innowacje Społeczne

Ewaluacja ex ante Programu Innowacje Społeczne Ewaluacja ex ante Programu Innowacje Społeczne Cele Programu Innowacje Społeczne Cel główny Programu Wsparcie badań naukowych, prac rozwojowych oraz działań przygotowujących ich wyniki do wdrożenia w praktyce,

Bardziej szczegółowo

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Opis produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego (maksymalnie 6 stron) Temat innowacyjny.

Bardziej szczegółowo

mgr Małgorzata Pawlik

mgr Małgorzata Pawlik mgr Małgorzata Pawlik to projekt systemowych rozwiązań w środowisku szkolnym, uzupełniających wychowanie i ukierunkowanych na: wspomaganie ucznia w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi prawidłowemu

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR:

Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR: Załącznik nr 1 Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR: 1) wysokość wnioskowanej pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21 ustawy, określona na podstawie wniosków

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ. Kryterium Czy warunek został spełniony? Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym w regulaminie

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ. Kryterium Czy warunek został spełniony? Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym w regulaminie KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ Część I: Kryteria formalne podlegające weryfikacji na etapie oceny merytorycznej Kryterium Czy warunek został spełniony? Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WZLOT REKOMENDACJE

PROJEKT WZLOT REKOMENDACJE PROJEKT WZLOT REKOMENDACJE LOKALNY SYSTEM PRZECIWDZIAŁANIA WYKLUCZENIU SPOŁECZNEMU I TRANSMISJI PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH Dr Agnieszka Golczyńska-Grondas Działania na rzecz dzieci i młodzieży zagrożonej wykluczeniem:

Bardziej szczegółowo

PRZEDSZKOLE PUBLICZNE W TUCZNIE ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY/PRZEDSZKOLA W OBSZARZE ZARZĄDZANIE TEMAT OFERTY DOSKONALENIA:

PRZEDSZKOLE PUBLICZNE W TUCZNIE ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY/PRZEDSZKOLA W OBSZARZE ZARZĄDZANIE TEMAT OFERTY DOSKONALENIA: Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Przebieg usługi w przedsiębiorstwie Projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP jest realizowana

Bardziej szczegółowo

PROJEKT KRYTERIÓW MERYTORYCZNYCH do oceny projektów z DZIAŁANIA 2.3 Wsparcie instytucji otoczenia biznesu i transferu wiedzy SCHEMAT A

PROJEKT KRYTERIÓW MERYTORYCZNYCH do oceny projektów z DZIAŁANIA 2.3 Wsparcie instytucji otoczenia biznesu i transferu wiedzy SCHEMAT A PROJEKT KRYTERIÓW MERYTORYCZNYCH do oceny projektów z DZIAŁANIA 2.3 Wsparcie instytucji otoczenia biznesu i transferu wiedzy SCHEMAT A A) Kryteria merytoryczne ocena techniczno-ekonomiczna DZIAŁANIE 2.3A

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki do ewaluacji i monitorowania Programu. Cel główny : Wzmocnienie Rodziny w funkcjonowaniu społecznym

Wskaźniki do ewaluacji i monitorowania Programu. Cel główny : Wzmocnienie Rodziny w funkcjonowaniu społecznym Wskaźniki do ewaluacji i monitorowania Programu Cel główny : Wzmocnienie Rodziny w funkcjonowaniu społecznym 1. Zwiększenie umiejętności opiekuńczo-wychowawczych rodziny, w szczególności poprzez: Działania

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji projektu Kolpingowska Akademia Zdrowia i Kultury

Raport z ewaluacji projektu Kolpingowska Akademia Zdrowia i Kultury Raport z ewaluacji projektu Kolpingowska Akademia Zdrowia i Kultury 1. Zakres podmiotowy i przedmiotowy, cele, metoda i przebieg ewaluacji 1.1. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ewaluacji Przedmiotem ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Harmonogram realizacji działań w 2014r. Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie miasta Poznania w latach 2011-2020

Harmonogram realizacji działań w 2014r. Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie miasta Poznania w latach 2011-2020 Harmonogram realizacji działań w 2014r. Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie miasta Poznania w latach 2011-2020 Propozycje działań realizowanych w ramach programu zostały

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY GNOJNIK NA ROK 2014. Załącznik 1 do Uchwały nr XXXIII/333/14 Rady Gminy Gnojnik z dnia 16 kwietnia 2014 r.

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY GNOJNIK NA ROK 2014. Załącznik 1 do Uchwały nr XXXIII/333/14 Rady Gminy Gnojnik z dnia 16 kwietnia 2014 r. Załącznik 1 do Uchwały nr XXXIII/333/14 Rady Gminy Gnojnik z dnia 16 kwietnia 2014 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY GNOJNIK NA ROK 2014 GNOJNIK 2014 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE II. CELE PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Plan działania na lata 2014-2015

Plan działania na lata 2014-2015 Plan działania na lata 2014-2015 PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI INFORMACJE O INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ Numer i nazwa Priorytetu Instytucja Pośrednicząca Adres korespondencyjny VI. Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM ROZWOJU PIECZY ZASTĘPCZEJ W POWIECIE... na lata...

POWIATOWY PROGRAM ROZWOJU PIECZY ZASTĘPCZEJ W POWIECIE... na lata... Załącznik do Uchwały Nr... Rady Powiatu w... z dnia... POWIATOWY PROGRAM ROZWOJU PIECZY ZASTĘPCZEJ W POWIECIE... na lata... [Tutaj możesz dodać streszczenie lub inne ważne informacje. Streszczenie to zazwyczaj

Bardziej szczegółowo

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia:

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia: Załącznik nr 9 Szczegółowe obowiązki Beneficjenta wynikające z realizacji projektu w ramach Poddziałania 9.1.6 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym tryb pozakonkursowy

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 17 maja 2011

Warszawa, 17 maja 2011 Warszawa, 17 maja 2011 Wytyczne Ministra Pracy i Polityki Społecznej do przygotowania i realizacji wieloletniego regionalnego planu działań na rzecz promocji i upowszechnienia ekonomii społecznej oraz

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA POMOCY LUDZIOM NIEPEŁNOSPRAWNYM WARSZAWA, UL. KONARSKIEGO

FUNDACJA POMOCY LUDZIOM NIEPEŁNOSPRAWNYM WARSZAWA, UL. KONARSKIEGO FUNDACJA POMOCY LUDZIOM NIEPEŁNOSPRAWNYM WARSZAWA, UL. KONARSKIEGO 60 INDYWIDUALNA ŚCIEŻKA ROZWOJU SKUTECZNY SPOSÓB WYRÓWNYWANIE SZANS OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ I INNYCH GRUP ZAGROŻONYCH WYKLUCZENIEM

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 listopada 2014 r.

Warszawa, 20 listopada 2014 r. Podsumowanie rezultatów Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Małgorzata Michalska Departament Wdrażania EFS w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r.

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. w sprawie przyjęcia Programu Integracji Społecznej i Zawodowej Osób Niepełnosprawnych w Powiecie Ostródzkim na 2012 rok Na podstawie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 do SIWZ 1. Informacje ogólne Przeprowadzenie badania społecznego na temat: Diagnoza systemu pieczy zastępczej w woj. podlaskim w ramach realizowanego

Bardziej szczegółowo

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Rybnik, 24 marca 2015 r. Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego w kontekście realizacji Wieloletniego regionalnego

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 Załącznik 4 - Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 NR WNIOSKU KSI: INSTYTUCJA

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Dobra na lata 2016-2022. Cele strategiczne i operacyjne - wersja do konsultacji społecznych

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Dobra na lata 2016-2022. Cele strategiczne i operacyjne - wersja do konsultacji społecznych Dobra, 28 maja 2015 r. Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Dobra na lata 2016-2022. Cele strategiczne i operacyjne - wersja do konsultacji społecznych Strategia Rozwiązywania Problemów

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PLAN DZIAŁAŃ W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ KRYTERIÓW WYBORU PROJEKTÓW

RAMOWY PLAN DZIAŁAŃ W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ KRYTERIÓW WYBORU PROJEKTÓW Załącznik nr 4 do Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WP 2014-2020 Zakres: Europejski Fundusz Społeczny Projekt do konsultacji, 22 maja 2015 r. RAMOWY PLAN DZIAŁAŃ W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ KRYTERIÓW

Bardziej szczegółowo

Załącznik 3 Wzór karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach PO WER

Załącznik 3 Wzór karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach PO WER Załącznik 3 Wzór karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach PO WER KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU KONKURSOWEGO W RAMACH PO WER INSTYTUCJA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM POMOCY SPOŁECZNEJ I PRZECIWDZIAŁANIA WYKLUCZENIU SPOŁECZNEMU W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018

PROGRAM POMOCY SPOŁECZNEJ I PRZECIWDZIAŁANIA WYKLUCZENIU SPOŁECZNEMU W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018 Załącznik do Uchwały Nr XXXVIII/453/14 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 31 marca 2014 r. PROGRAM POMOCY SPOŁECZNEJ I PRZECIWDZIAŁANIA WYKLUCZENIU SPOŁECZNEMU W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej

Karta oceny merytorycznej Załącznik nr do dokumentacji konkursowej /wzór/ Karta oceny merytorycznej na realizację Rewitalizacji Społecznej NUMER KONKURSU TYTUŁ PROGRAMU:...... NAZWA PROJEKTODAWCY:... OCENIAJĄCY (imię, nazwisko)....

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektów w latach 2013-2014

Realizacja projektów w latach 2013-2014 Realizacja projektów w latach 2013-2014 Jak prawidłowo realizować projekty systemowe OPS i PCPR współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego? 1 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w

Bardziej szczegółowo

Obiektywizm i skrupulatność diagnozy sądowo - psychologicznej w sprawach rodzinnych Kontrowersje wokół RODK

Obiektywizm i skrupulatność diagnozy sądowo - psychologicznej w sprawach rodzinnych Kontrowersje wokół RODK III ogólnopolska konferencja naukowa poświęcona problematyce diagnozy psychologicznej Szkoła WyŜsza Psychologii Społecznej w Warszawie 22-23 listopada 2013r Obiektywizm i skrupulatność diagnozy sądowo

Bardziej szczegółowo

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA Załącznik nr 1 do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Analiza efektywności inicjatywy JEREMIE na terenie województwa wielkopolskiego wraz z oceną jej oddziaływania na sytuację gospodarczą regionu,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ MIESZKAŃCÓW MIASTA LUBLIN NA LATA 2009 2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ MIESZKAŃCÓW MIASTA LUBLIN NA LATA 2009 2013 Załącznik do Uchwały Nr Rady Miasta Lublin z dnia 2008 roku PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ MIESZKAŃCÓW MIASTA LUBLIN NA LATA 2009 2013 Lublin 2008 SPIS TERŚCI I. ZAŁOśENIA PROGRAMU AKTYWNOŚCI LOKALNEJ 3 II.

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU OPERACJI FINANSOWYCH

KRYTERIA WYBORU OPERACJI FINANSOWYCH załącznik do Uchwały nr 32/XI/2016 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020 z dnia 22 kwietnia 2016 roku KRYTERIA WYBORU OPERACJI FINANSOWYCH Działanie

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Troszynie (nazwa przedszkola/szkoły) ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Troszynie (nazwa przedszkola/szkoły) ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu PYTANIA ZGŁASZANE DROGĄ ELEKTRONICZNĄ PRZED SPOTKANIEM INFORMACYJNYM W RAMACH DOKUMENTACJI KONKURSOWEJ Z PODDZIAŁANIA 7.2.1 PO KL Pytanie nr 1: W związku z zamiarem złożenia

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA POMOCY LUDZIOM NIEPEŁNOSPRAWNYM

FUNDACJA POMOCY LUDZIOM NIEPEŁNOSPRAWNYM FUNDACJA POMOCY LUDZIOM NIEPEŁNOSPRAWNYM RAPORT Z EWALUACJI PRZEBIEGU 28 WARSZTATÓW Wyrównywanie szans osób zagrożonych wykluczeniem społecznym dotyczących: metodologii budowania dokumentów planistycznych

Bardziej szczegółowo

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ Podstawowym założeniem, które przyjęto dla potrzeb opracowania Lokalnej Strategii Rozwoju dla obszaru PROWENT na lata 2014-2020 jest szerokie włączenie mieszkańców

Bardziej szczegółowo

RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10

RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10 RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10 Wałbrzych, 31 grudnia 2010 r. WPROWADZENIE Przystępując do realizacji projektu pt. Nowocześni rodzice z Głuszycy postawiła

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina. Kraków, 14marca 2012 rok

Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina. Kraków, 14marca 2012 rok Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina Kraków, 14marca 2012 rok Proces certyfikacji Niezbędna część produktu innowacyjnego Certyfikacja jako narzędzie włączania produktu

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu systemowego Systematycznie do celu na lata 2012-2014

Streszczenie projektu systemowego Systematycznie do celu na lata 2012-2014 Uchwała Nr XVIII/304/11 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 września 2011 roku w sprawie zatwierdzenia działań projektu systemowego Systematycznie do celu na lata 2012-2014 realizowanego ze środków: Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Plan Działania na rok 2012. Priorytet VII Promocja integracji społecznej

Plan Działania na rok 2012. Priorytet VII Promocja integracji społecznej Plan Działania na rok 2012 Priorytet VII Promocja integracji społecznej Priorytet VII Promocja integracji społecznej Działanie 7.1 ROZWÓJ I UPOWSZECHNIANIE AKTYWNEJ INTEGRACJI Na realizację projektów systemowych

Bardziej szczegółowo

Efekty gospodarcze i społeczne zakończonych projektów rozwojowych finansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Efekty gospodarcze i społeczne zakończonych projektów rozwojowych finansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Efekty gospodarcze i społeczne zakończonych projektów rozwojowych finansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Raport końcowy z badania ewaluacyjnego Kontekst badania Cel projektów rozwojowych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

Niniejsze wytyczne, przygotowane przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, skierowane są do Regionalnych Ośrodków Polityki Społecznej, będących

Niniejsze wytyczne, przygotowane przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, skierowane są do Regionalnych Ośrodków Polityki Społecznej, będących Wytyczne Ministra Pracy i Polityki Społecznej do przygotowania i realizacji wieloletniego regionalnego planu działań na rzecz promocji i upowszechnienia ekonomii społecznej oraz rozwoju instytucji sektora

Bardziej szczegółowo

Fundacja Edukacji Europejskiej

Fundacja Edukacji Europejskiej Scenariusz Indywidualnego Wywiadu Pogłębionego (IDI) ankieta badawcza na potrzeby innowacyjnego projektu pn. młodzieży wykluczonej lub zagrożonej wykluczeniem społecznym współfinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości współpracy Miasta Tychy z organizacjami pozarządowymi - raport z badania opinii NGOs

Ocena jakości współpracy Miasta Tychy z organizacjami pozarządowymi - raport z badania opinii NGOs Ocena jakości współpracy Miasta Tychy z organizacjami pozarządowymi - raport z badania opinii NGOs Inkubator Społecznej Przedsiębiorczości Wydział Spraw Społecznych i Zdrowia Urząd Miasta Tychy Tychy,

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

PRODUKT FINALNY PROJEKTU INNOWACYJNEGO TESTUJĄCEGO KONTRAKT NA JAKOŚĆ. Produkt cząstkowy 3

PRODUKT FINALNY PROJEKTU INNOWACYJNEGO TESTUJĄCEGO KONTRAKT NA JAKOŚĆ. Produkt cząstkowy 3 Strona1 PRODUKT FINALNY PROJEKTU INNOWACYJNEGO TESTUJĄCEGO KONTRAKT NA JAKOŚĆ Produkt cząstkowy 3 Program edukacyjny i szkoleniowy w zakresie przygotowania, realizacji i badania jakości usługi społecznej

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Kod CPV: 72224000 1 Usługi doradcze w zakresie zarządzania projektem 85312320 8 Usługi doradztwa

ZAPYTANIE OFERTOWE. Kod CPV: 72224000 1 Usługi doradcze w zakresie zarządzania projektem 85312320 8 Usługi doradztwa ZAPYTANIE OFERTOWE Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków: 1. Przedmiot zamówienia: Przedmiotem zamówienia jest opracowanie systemu i

Bardziej szczegółowo