Krystyna Strzała Tomasz Plata-Przechlewski. Oprogramowanie otwarte w polskich organizacjach: ocena stopnia wykorzystania, korzyści i kosztów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Krystyna Strzała Tomasz Plata-Przechlewski. Oprogramowanie otwarte w polskich organizacjach: ocena stopnia wykorzystania, korzyści i kosztów"

Transkrypt

1 Krystyna Strzała Tomasz Plata-Przechlewski Oprogramowanie otwarte w polskich organizacjach: ocena stopnia wykorzystania, korzyści i kosztów Kwidzyn 2005

2 Badanie zostało finansowane ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki Projekt nr. 1 H02B (c) Krystyna Strzała, Tomasz Przechlewski, 2005 Rozpowszechnianie tekstu opracowania jest dozwolone na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa, Publikacja złożona w systemie TEX/L A TEX, przy wykorzystaniu programów: Emacs, pdftex oraz ghostscript.

3 Spis treści Spis tabel Wprowadzenie Rozdział 1. Charakterystyka oprogramowania otwartego Systemy IT w organizacji Oprogramowanie otwarte Obszary zastosowań oprogramowania otwartego Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby Wprowadzenie Opis badania i sposób losowania Charakterystyka respondentów Wykorzystanie oprogramowania otwartego w przedsiębiorstwach i jednostkach budżetowych Rozdział 3. Czynniki determinujące wykorzystanie oprogramowania otwartego Wprowadzenie Ocena korzyści oprogramowania otwartego Bariery utrudniające wdrożenie oprogramowania otwartego Inne czynniki wpływające na wykorzystanie oprogramowania otwartego 30 Rozdział 4. Porównanie z innymi badaniami Zakończenie Bibliografia Dodatek A. Skrócony formularz ankiety

4 Spis tabel 2.1 Wykorzystanie oprogramowania otwartego według sekcji EKD Badanie organizacje według sekcji EKD Przeciętne wielkości zatrudnienia, zatrudnienia w dziale IT i liczby komputerów w przedsiębiorstwach oraz jednostkach budżetowych Przeciętne wielkości zatrudnienia, zatrudnienia w dziale IT i liczby komputerów według wielkości organizacji Wykorzystanie oprogramowania otwartego w organizacjach według typu organizacji, jej wielkości i wytwarzania oprogramowania na własne potrzeby Ogólna ocena wykorzystania oprogramowania otwartego według typu organizacji Wykorzystanie oprogramowania otwartego w różnych obszarach zastosowań w przedsiębiorstwach oraz jednostkach budżetowych Wykorzystania oprogramowania otwartego w różnych obszarach zastosowań według wielkości organizacji Ocena korzyści oprogramowania otwartego w organizacjach używających i nie używających OS Ocena korzyści oprogramowania otwartego w jednostach budżetowych i przedsiębiorstwach Ocena korzyści wykorzystania oprogramowania otwartego w dużych i średnich organizacjach Ocena barier związanych z implementacją oprogramowania otwartego w organizacjach używających i nie używających oprogramowania otwartego Ocena barier związanych z implementacją oprogramowania otwartego w jednostach budżetowych i przedsiębiorstwach Ocena barier związanych z implementacją oprogramowania otwartego w dużych i średnich organizacjach Ocena innych czynników wpływających na wykorzystanie oprogramowania otwartego w organizacjach używających i nie używających oprogramowania otwartego Ocena innych czynników wpływających na wykorzystanie oprogramowania otwartego w jednostkach budżetowych i przedsiębiorstwach Ocena innych czynników wpływających na wykorzystanie oprogramowania otwartego w dużych i średnich organizacjach Ocena wykorzystania oprogramowania otwartego w organizacjach podobnych do organizacji respondenta

5 Spis tabel Wykorzystanie oprogramowania otwartego w wybranych krajach europejskich i w Polsce Ocena wykorzystania oprogramowania otwartego w wybranych krajach europejskich i w Polsce według obszarów zastosowań

6 Wprowadzenie Oprogramowanie otwarte to nowy sposób tworzenia systemów informatycznych [12, 1, 14]. Wprawdzie w powszechnej opinii ta kategoria oprogramowania funkcjonuje jako oprogramowanie darmowe, to jednak istotą oprogramowania otwartego (open source software, OS) jest przede wszystkim dostępność kodu źródłowego, umożliwiająca wszystkim zainteresowanym modyfikowanie i poprawianie oprogramowania [14, 21]. W tradycyjnym modelu tworzenia oprogramowania prawo jego modyfikowania i udoskonalania jest zarezerwowane dla właściciela programu, a typowa licencja, na jakiej jest rozprowadzane oprogramowanie komercyjne explicite zakazuje modyfikowania. Zezwolenie na nieograniczoną dystrybucję i modyfikowanie, umożliwia tworzenie programów w sposób zdecentralizowany przez zainteresowane strony. Taki sposób tworzenia programów jest alternatywą dla metod uznawanych dotąd przez inżynierię oprogramowania za kanony sztuki. Oprogramowanie otwarte stało się już przedmiotem badań i studiów, przy czym większość z nich koncentruje się raczej na fenomenie jego tworzenia: motywacji twórców, koordynacji projektów itp. Stosunkowo mniejsza część jest związana z wykorzystaniem tej kategorii oprogramowania w przedsiębiorstwach, przy czym większość z nich poprzestaje na pomiarze stopnia i zakresu użytkowania oprogramowania open source w podziale na różne branże i kategorie [4]. Brak jest natomiast badań, które starałyby się wyjaśnić przyczyny jego akceptowania bądź odrzucania przez organizacje. W celu określenia stopnia wykorzystania oprogramowania otwartego w Polsce, korzyści z jego stosowania i barier utrudniających jego akceptację przeprowadzone zostało badanie ankietowe w polskich przedsiębiorstwach i instytucjach publicznych, samodzielnie eksploatujących zaawansowane systemy IT. Przy czym jako kryterium zaawansowania, przyjęto obecność pracowników odpowiedzialnych za utrzymanie systemów informatycznych (dział IT). Firmy nie posiadające działu IT albo wykorzystują systemy IT w niewielkim stopniu w swojej działalności (oprogramowanie biurowe, komputer PC) i/lub korzystają ze wsparcia firmy zewnętrznej odnośnie planowania zakupów i eksploatacji tych systemów. Do wygenerowania próby do badania wykorzystano utrzymywaną przez Główny Urząd Statystyczny, Bazę Jednostek Statystycznych. Badanie przeprowadzono we wrześniu i październiku 2005 r. Podstawową formą zbierania danych była samodzielnie wypełniana przez respondentów ankieta elektroniczna, poprzedzona krótką ankietą telefoniczną.

7 Wprowadzenie 6 Rozdział 1 zawiera krótkie wprowadzenie w tematykę systemów IT w organizacji oraz przedstawia różne kategorie oprogramowania. Następnie zamieszczona jest zwięzła charakterystyka oprogramowania otwartego. Rozdział kończy przedstawienie ważniejszych obszarów zastosowań oprogramowania otwartego w organizacjach. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby zostały przedstawione w rodziale 2. Zaprezentowano w nim m.in. podstawowe statystyki, takie jak: łączną liczbę zatrudnionych, łączne zatrudnienie w dziale IT oraz łączną liczbę eksploatowanych komputerów. Następnie określono udziały firm używających i nie używających oprogramowania otwartego oraz sposób wykorzystania tego oprogramowania (stale w istotnych zastosowaniach, sporadycznie bądź planują zastosowanie) w podziale na systemy: serwerowe, bazodanowe, webowe oraz desktopowe. W rozdziale 3 określono korzyści, koszty oraz bariery wynikające z wdrożenia oprogramowania open source, stosując proste metody opisu statystycznego. Analizowany był wpływ czynników technologicznych, organizacyjnych oraz środowiskowych. Ostatni rozdział zawiera porównanie z wynikami tego typu badań przeprowadzonych w innych krajach. Opracowanie kończy krótkie podsumowanie. Autorzy chcą podziękować panom: Adamowi Dawidziukowi, Marcinowi Sochackiemu, Maciejowi Głowackiemu i Ryszardowi Kubiakowi oraz wszystkim innym osobom, które pomagały nam w trakcie realizacji badania.

8 Rozdział 1 Charakterystyka oprogramowania otwartego 1.1. Systemy IT w organizacji Istnieje ogromna różnorodność systemów informatycznych eksploatowanych współcześnie w organizacji, różniących się stopniem technologicznego zaawansowania, wpływem na organizację, itd. Z technicznego punktu widzenia oprogramowanie to można zasadniczo podzielić na dwie kategorie [12]: oprogramowanie infrastrukturalne, a w jego ramach wyróżnić platformę systemową czyli system operacyjny wraz z odpowiednim sprzętem (hardware) oraz oprogramowanie aplikacyjne o różnym stopniu istotności z punktu widzenia celów działania organizacji. Wybór platformy systemowej jest o tyle istotną decyzją, że determinuje zwykle wybór sprzętu oraz w dużym stopniu ogranicza wybór dostępnych aplikacji. Oprogramowanie aplikacyjne z kolei zwykle ma architekturę wielowarstwową, w której można wyróżnić aplikacje desktopowe, wykorzystywane i/lub obsługiwane przez użytkowników końcowych oraz aplikacje serwerowe będące w gestii działu IT. Organizacja może eksploatować więcej niż jedną platformę systemową, np. dla aplikacji serwerowych może to być architektura typu RISC/Unix, podczas gdy platformą dla aplikacji desktopowych będzie Intel/Windows [6]. Uwzględniając wpływ systemów IT na organizację Swanson proponuje podział technologii informacyjnej na trzy kategorie, określane jako typ pierwszy, drugi i trzeci [19]. Typ pierwszy to innowacje ograniczone wyłącznie do działu IT firmy (np. aplikacje serwerowe). Typ drugi to innowacje związane z rejestracją zdarzeń (systemy transakcyjne typu OLTP). Typ trzeci to systemy zintegrowane z działalnością biznesową organizacji. Inny podział proponują Kwan i West, którzy dzielą systemy informatyczne z punktu widzenia ich istotności dla realizacji celów organizacji na 4 następujące kategorie: strategiczne, krytyczne, wspierające oraz eksperymentalne [10]: strategiczne, zapewniają strategiczną przewagę firmy nad konkurentami (np. systemy klasy ERP czy CRM).

9 Rozdział 1. Charakterystyka oprogramowania otwartego 8 krytyczne, są niezbędne do realizacji celów organizacji. Awaria tych systemów skutkuje zmniejszeniem sprzedaży, utratą zysków i/lub wizerunku firmy (np. systemy OLTP). Niezawodność jest kluczową cechą systemów krytycznych, dlatego też ich eksploatacja wymaga niezbędnych i z reguły znacznych nakładów. wspierające, usprawniające różne procesy wewnątrz organizacji. Przykładami są systemy biurowe czy programy komunikacyjne takie jak poczta elektroniczna. eksperymentalne, systemy nieprodukcyjne, eksploatowane w celu wypróbowania nowych technologii i pomysłów. Kwan i West wskazują, że tak kluczowe czynniki jak funkcjonalność systemu, ryzyko i koszty mogą być różnie oceniane w organizacjach w zależności od kategorii systemu. Przykładowo, w przypadku systemów strategicznych, należy oczekiwać minimalizacji ryzyka a nie kosztów, dokładnie odwrotnie niż w przypadku oprogramowania wspierającego Oprogramowanie otwarte Ważnym aspektem oprogramowania jest sposób jego rozpowszechniania oraz związane z tym uregulowania prawne i licencje [21]. Z tego punktu widzenia oprogramowanie może być podzielone na dwie podstawowe kategorie: oprogramowanie otwarte oraz oprogramowanie komercyjne. Oprogramowanie otwarte to programy 1 rozpowszechniane na licencji, która musi spełniać następujące warunki: swoboda rozpowszechniania programu, dostępność kodu źródłowego 2 oraz możliwość tworzenia dzieł pochodnych (tj. zezwolenie wszystkim zainteresowanym na modyfikowanie i poprawianie programu). Istnieje wprawdzie wiele różnych licencji otwartych, jednak najczęściej wykorzystywaną licencją tego typu jest General Public License, GNU (GPL). Licencja GPL została opracowana przez Richarda M. Stallmana i jest propagowana przez założoną przez Stallmana Free Software Foundation. 1 Mówiąc ściśle, termin oprogramowanie otwarte (open source software) oznacza dwa różne pojęcia. Po pierwsze oprogramowanie otwarte to gotowe systemy IT rozpowszechniane na licencji otwartej. W drugim znaczeniu oprogramowanie otwarte to nowy sposób tworzenia oprogramowania, w którym kładzie się nacisk na współpracę oraz jakość tworzonego produktu. Powszechnym natomiast błędem było utożsamianie oprogramowania otwartego z oprogramowaniem darmowym (freeware) oraz oprogramowaniem niczyim, tj. takim, które nie posiada właściciela. 2 Kod źródłowy, to program zapisany w formacie, który jest zrozumiały dla programisty. Program źródłowy nie może być wykonywany bezpośrednio przez maszynę, ale musi być uprzednio zamieniony na kod wynikowy. Ponieważ modyfikacja programu wymaga dostępu do kodu źródłowego, tradycyjnie stanowi on tajemnicę handlową dostawcy oprogramowania, który udostępnia użytkownikom jedynie postać wynikową. W konsekwencji użytkownik nie może dokonać nawet najmniejszej modyfikacji oprogramowania. Zwykle zresztą typowa licencja komercyjna zakazuje tego typu praktyk.

10 Rozdział 1. Charakterystyka oprogramowania otwartego 9 Istotnym wymogiem nakładanym przez licencję GNU jest nakaz rozpowszechniania dzieł pochodnych wyłącznie na zasadach tejże licencji (wymóg tzw. infekcji) 3. Taki zapis oznacza nie tylko, że każde udoskonalenie lub modyfikacja programu oryginalnego będzie rozpowszechniana na zasadach licencji GPL ale także, że każdy program powstały z wykorzystaniem oprogramowania objętego licencją GNU musi być rozpowszechniany na tej licencji. Zmuszanie dostawców oprogramowania do licencjonowania programów wyłącznie na licencji GPL w sposób oczywisty stanowi barierę hamującą wykorzystanie systemów otwartych. Z tego powodu oprócz licencji GNU opracowanych zostało wiele mniej restrykcyjnych licencji. Do najpopularniejszych z nich należą: LGPL (umożliwiająca wykorzystanie komponentów licencjonowanych zgodnie z GPL bez konieczności dystrybucji gotowego produktu na tejże licencji), MIT License (na której jest licencjonowany tak istotny komponent jak system X Window) czy licencja BSD (przykładowo na licencji typu BSD rozpowszechniany jest serwer WWW Apache) Obszary zastosowań oprogramowania otwartego Oprogramowanie wykorzystywane we współczesnej organizacji cechuje duża różnorodność, co wynika z zastosowania systemów IT do wspomagania działalności organizacji w różnych aspektach. Z reguły większość organizacji wykorzystuje gotowe produkty zakupione od dostawców bądź integratorów. W przypadku większych firm, posiadających wykwalifikowanych pracowników w dziale IT, część oprogramowania jest wytwarzana, integrowana lub adaptowana we własnym zakresie. Oprogramowanie open source eksploatowane w organizacji może być albo komponentem zintegrowanym z zakupioną aplikacją, np. Linux jako platforma systemowa, albo może być adaptacją, przez pracowników działu IT lub przez firmę zewnętrzną, systemu/systemów open source na potrzeby organizacji, np. adaptacja systemu zarządzania treścią na potrzeby organizacji. Podstawą infrastruktury IT każdej organizacji jest system operacyjny, którego zadaniem jest integracja i zarządzanie zasobami sprzętowymi oraz oprogramowaniem. Ważniejsze zadania realizowane przez system operacyjny to m.in. obsługa: plików i drukowania, komunikacji w sieci lokalnej oraz globalnej, bezpieczeństwa, aplikacji i systemów działających w tzw. warstwie pośredniej (przykładowo bazy danych, systemy ERP/CRM i inne). Pierwszym masowym zastosowaniem Linuksa w działalności komercyjnej było właśnie wykorzystanie tego systemu w charakterze platformy systemowej [4]. Bazy danych są jednym z kluczowych elementów infrastruktury IT każdego przedsiębiorstwa. Na licencji open source dostępnych jest kilka systemów 3 Termin infekcja w odniesieniu do tego wymogu pochodzi od E. S Raymonda [15]. 4 Szerzej na temat oprogramowania otwartego traktują [21, 14, 1]. Ciekawe prace w języku polskim to [2, 18].

11 Rozdział 1. Charakterystyka oprogramowania otwartego 10 zarządzania bazami danych. Do najczęściej wykorzystywanych należą: Postgre- SQL, MySQL oraz Firebird. W wielu przypadkach system zarządzania bazami danych jest zintegrowany z aplikacją biznesową wykorzystywaną w organizacji. Aplikacja ta może wykorzystywać system komercyjny, ale może też być oparta o aplikację open source i nie zawsze użytkownicy końcowi są świadomi tego faktu. Współcześnie wielu dostawców dostarcza swoje produkty bazodanowe dla różnych platform systemowo-sprzętowych. Innym ważnym obszarem zastosowań IT są aplikacje webowe, przez które rozumiemy narzędzia do tworzenia i zarządzania witrynami WWW oraz usługami udostępnianymi poprzez Sieć. Ten obszar zastosowań systemów IT jest w dużym stopniu zdominowany przez systemy open source. Od lat Apache jest najczęściej wykorzystywanym serwerem WWW, języki skryptowe Perl, PHP czy Python należą do najczęściej stosowanych narzędzi do budowy serwisów internetowych [13]. Ten segment oprogramowania obejmuje także Systemy Zarządzania Treścią (CMS, content management system), wspierające publikowanie dokumentów, pracę grupową i komunikację pomiędzy użytkownikami. Narzędzia CMS są zwykle aplikacjami przygotowanymi w środowisku języków PHP (PHP Nuke, ez-publish), Python (Zope/Plone) czy Perl (Axkit), zintegrowane z system zarządzania bazami danych MySQL lub PostgreSQL. Ostatnim ważnym obszarem zastosowań systemów IT w organizacji jest oprogramowanie desktopowe, tj. programy wykorzystywane przez użytkowników końcowych w organizacji. Istnieje ogromna różnorodność aplikacji desktopowych, jednak większość użytkowników ogranicza się do posługiwania się oprogramowaniem z następujących dwóch kategorii: programy biurowe (edytor, arkusz kalkulacyjny, tworzenie prezentacji) oraz oprogramowanie komunikacyjne (przeglądarka internetowa, klient poczty elektronicznej oraz komunikator). W przypadku tej kategorii oprogramowania ważne znaczenie, decydujące o jego popularności, ma łatwość posługiwania się systemem. Współcześnie faktycznym standardem aplikacji biurowych jest pakiet Office firmy Microsoft (Word, Excel oraz PowerPoint), zaś w przypadku programów komunikacyjnych, programy Internet Explorer oraz Outlook tejże firmy. Biurowe oprogramowanie firmy Microsoft oparte jest na formatach dokumentów, które stanowią tajemnicę handlową firmy 5. Wymiana danych w niejawnych i nieudokumentowanych formatach jest trudna i stąd istotną barierą w potencjalnej migracji od rozwiązań komercyjnych do oprogramowania open source w przypadku oprogramowania biurowego jest utrudniona, czy wręcz niemożliwa wymiana danych w niekompatybilnych formatach. Dotyczy to zwłaszcza kontaktów ze światem zewnętrznym: urzędy, kontrahenci itp. W przypadku oprogramowania komunikacyjnego, czynnik związany z niekompatybilnością formatów danych ma dużo mniej istotne znaczenie. Przeglądarki internetowe i programy pocztowe wymieniają dokumenty oparte na 5 A także narzędzie walki z konkurencją.

12 Rozdział 1. Charakterystyka oprogramowania otwartego 11 otwartych i powszechnie akceptowanych standardach 6. Zatem zamiana jednej przeglądarki lub programu pocztowego na inną aplikację nie niesie żadnego zagrożenia z punktu widzenia wymiany danych. 6 Innymi słowy w tej kategorii oprogramowania MS nie udało się zdominować rynku na tyle, żeby próbować narzucić swoje zamknięte rozwiązania i w ten sposób usunąć konkurencję z rynku.

13 Rozdział 2 Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby 2.1. Wprowadzenie W celu określenia zakresu wykorzystania oprogramowania otwartego w Polsce, korzyści z jego stosowania i barier utrudniających jego akceptację przeprowadzone zostało badanie ankietowe w polskich przedsiębiorstwach i instytucjach publicznych, samodzielnie eksploatujących zaawansowane systemy IT 1. Należy zwrócić uwagę, że ocena stopnia i zakresu wykorzystywania oprogramowania open source dużo jest trudniejsza niż w przypadku oprogramowania komercyjnego, gdyż oprogramowanie to może być swobodnie kopiowane, preinstalowane, dołączane bezpłatnie do innych produktów, czy też umieszczane w publicznie dostępnych archiwach internetowych. W przypadku oprogramowania komercyjnego, sprzedane licencje są przynajmniej przybliżoną miarą stopnia jego wykorzystywania, a nabywcy tych licencji są źródłem obiektywnych i szczegółowych danych. Oprogramowanie otwarte stało się już przedmiotem licznych badań i studiów, przy czym większość z nich koncentruje się raczej na fenomenie tworzenia tego oprogramowania: motywacji twórców, koordynacji projektów itp. Być może wspomniane wyżej trudności metodologiczne spowodowały, że niewiele jest badań dotyczących: wykorzystania oprogramowania otwartego, określenia przyczyn jego akceptowania bądź odrzucania przez organizacje. Według wiedzy autorów, niniejsze badanie jest pierwszym tego typu badaniem oprogramowania otwartego w Polsce. Inspirowane jest ono i częściowo wzorowane na znanym badaniu wykorzystania oprogramowania open source przeprowadzonym w trzech krajach europejskich [4]. 1 Jako kryterium zaawansowania, przyjęto obecność pracowników odpowiedzialnych za utrzymanie systemów informatycznych (dział IT). Firmy nie posiadające działu IT w swojej działalności albo wykorzystują systemy IT w niewielkim stopniu (oprogramowanie biurowe, komputer PC) i/lub korzystają ze wsparcia firmy zewnętrznej odnośnie planowania zakupów i eksploatacji tych systemów.

14 Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby Opis badania i sposób losowania Ze względu na brak rejestrów odpowiadających populacji badania zdefiniowanej w punkcie 2.1, przyjęto, że firmy małe (jako kryterium przyjęto zatrudnienie ogółem mniejsze niż 50 pracowników) zostaną wyłączone z uwagi na to, że w większości wykorzystanie systemów IT jest w nich niewielkie lub systemy te są eksploatowane przez firmy zewnętrzne. Dodatkowo wykluczono przedsiębiorstwa z tych branż, które charakteryzują się niskim wykorzystaniem technologii IT, tj.: pominięto sekcje A C (rolnictwo, rybactwo i górnictwo) oraz sekcję P klasyfikacji EKD. W świetle wyników badania pilotażowego pominięto kilka dodatkowych branż cechujących się niskim wykorzystaniem systemów IT, a mianowicie w sekcji N losowane były tylko podmioty z klasy (szpitale), w sekcji M losowano wyłącznie podmioty z grupy 80.2 (szkolnictwo wyższe), zaś w sekcji L pominięto grupę 75.3 (ubezpieczenie społeczne). Do wygenerowania próby do badania wykorzystano jako operat utrzymywaną przez Główny Urząd Statystyczny, Bazę Jednostek Statystycznych (BJS) 2. Badanie pilotażowe przeprowadzono w dniach września 2005, a badanie zasadnicze 1 10 października Podstawową formą zbierania danych była samodzielnie wypełniana przez respondentów ankieta elektroniczna, poprzedzona krótką ankietą telefoniczną. W części telefonicznej ankieterzy zadawali respondentowi jedno pytanie: czy firma używa bądź nie używa oprogramowania otwartego, a następnie proponowali wzięcie udziału w badaniu, poprzez wypełnienie ankiety umieszczonej na serwerze WWW pod adresem bwo.kwidzyn.edu.pl (skrócony formularz ankiety znajduje się w załączniku A). Proponowano wzięcie udziału zarówno respondentom używającym, jak i nie używającym oprogramowania otwartego. Aby możliwa była identyfikacja respondenta, był on proszony o podanie adresu poczty elektronicznej, z tym, że celem zwiększenia zainteresowania udziałem w badaniu dopuszczono także możliwość anonimowego wypełnienia ankiety. Wielu respondentów z tej możliwości skorzystało Charakterystyka respondentów W badaniu telefonicznym skontaktowano się z 994 respondentami. Zgodnie z przewidywaniami wiele firm nie posiada działu IT i samodzielnie nie zarządza systemami informacyjnymi (391 organizacje). Większość niezarządzających 2 BJS to wykaz wszystkich podmiotów jakie są zarejestrowane w bazie Regon, o podobnym jak Regon zakresie cech. W przeciwieństwie do rejestru Regon, którego zawartość jest w dużym stopniu nieaktualna, BJS jest aktualizowany na bieżąco m.in. w oparciu o informacje z prowadzonych badań, z rozpoznania jednostek w terenie oraz z innych źródeł administracyjnych. Jest to wykaz, w oparciu o który wyznacza się obowiązki statystyczne dla podmiotów i stanowi dla GUS operat do badań reprezentacyjnych.

15 Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby 14 technologią IT organizacji to firmy średnie (356 organizacji, tj. 46,4%); w grupie dużych firm tylko 15,5% (35 organizacji) deklarowało, że nie posiada działu IT. Pomijając tę kategorię organizacji, okazuje się, że 336 respondentów (tj. 60,8%) deklaruje, że wykorzystuje oprogramowanie open source, podczas gdy 217 (39,2%), że takiego oprogramowania nie wykorzystuje (50 respondentów odmówiło udziału w badaniu). Zestawienie w podziale na sekcje EKD przedstawia tabela 2.1. Sekcja Nie używa Używa Razem EKD N % N % N % Przetwórstwo przemysłowe (D) , , ,0 Wytwarzanie/zaopatrywanie (E) 6 27, , ,0 Budownictwo (F) 15 51, , ,0 Hotele i restauracje (H) 32 42, , ,0 Handel hurtowy i detaliczny (G) 2 40,0 3 60, ,0 Transport, łączność (I) 10 37, , ,0 Pośrednictwo finansowe (J) 4 28, , ,0 Informatyka, Badania i Rozwój (K) 23 52, , ,0 Administracja (L) 14 22, , ,0 Edukacja (M) 1 9, , ,0 Ochrona zdrowia (N) 5 25, , ,0 Pozostałe 0 0, , ,0 Ogółem , , ,0 Tabela 2.1. Wykorzystanie oprogramowania otwartego według sekcji EKD Kompletne ankiety otrzymano z 216 przedsiębiorstw i jednostek budżetowych (drugi etap badania samodzielne wypełnianie ankiet). W próbie znalazło się 167 jednostek (77,3%) z sekcji D K oraz O P klasyfikacji EKD 3 oraz 49 jednostek (22,7%) z sekcji L N klasyfikacji EKD 4 Rozkład jednostek z próby według sekcji EKD zestawiono w tabeli 2.2. Biorąc pod uwagę łączną liczbę zatrudnionych w organizacji, 135 (63,1%) jednostek to organizacje średnie (tj. zatrudniające od 50 do 249 zatrudnionych), natomiast 79 (36,9%) to jednostki duże, tj. zatrudniające więcej niż 249 pracowników. Zdecydowana większość organizacji zatrudnia w dziale IT od 1 do 3 pracowników (79,0%). Od 4 do 9 pracowników zatrudnionych w dziale IT deklaruje 12,6% organizacji. W pozostałych organizacjach (8,4%) zatrudnienie w dziale IT wynosi 10 pracowników lub więcej. Stosunkowo niskie zatrudnienie w dziale IT znajduje odbicie w odpowiedzi na pytanie czy firma wytwarza 3 Dalej jednostki z tej grupy są określane jako Przedsiębiorstwa. 4 Dalej jednostki z tej grupy są określane jako Budżet.

16 Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby 15 Sekcja EKD Liczba Procent Przetwórstwo przemysłowe (D) 76 35,2 Wytwarzanie/zaopatrywanie w energię, gaz i wodę (E) 13 6,0 Budownictwo (F) 12 5,6 Handel hurtowy i detaliczny (G) 24 11,1 Transport, łączność (I) 8 3,7 Pośrednictwo finansowe (J) 13 6,0 Informatyka, Badania i Rozwój (K) 16 7,4 Administracja (L) 30 13,9 Edukacja (M) 8 3,7 Ochrona zdrowia (N) 11 5,1 Pozostałe 5 2,3 Ogółem ,0 Tabela 2.2. Badanie organizacje według sekcji EKD we własnym zakresie i na własne potrzeby oprogramowanie. Mniej niż 1/3 firm (32,4%) deklaruje, że samodzielnie tworzy oprogramowanie, podczas gdy 67,6% oprogramowania tego nie tworzy. Kolejną charakterystyką badanych organizacji jest łączna liczba eksploatowanych komputerów: 43,5% deklaruje, że system IT w firmie składa się z mniej niż 50 komputerów, następne 46,3% eksploatuje od 50 do 249 komputerów i wreszcie 10,3% respondentów deklaruje, że eksploatuje ponad 250 komputerów. Tabela 2.3 przedstawia wartości średnie zatrudnienia ogółem, zatrudnienia w dziale IT oraz łącznej liczby komputerów dla wszystkich badanych jednostek oraz w podziale na Przedsiębiorstwa i Budżet. Zgodnie z oczekiwaniami wszystkie rozkłady cechuje duża skośność, o czym świadczy znaczna różnica między wartością średniej a wartością mediany. W przypadku jednostek budżetowych kilka dużych instytucji zawyżyło wartości średnie, dlatego lepszą miarą do porównań jest mediana. Patrząc na wartość tej ostatniej miary można powiedzieć, że jednostki z grupy przedsiębiorstw zatrudniają przeciętnie więcej pracowników, ale z kolei ich systemy IT składają się z mniejszej liczby komputerów (50). W rezultacie wartość wskaźnika liczba komputerów/liczba pracowników w firmie wynosi w przypadku budżetu 0,64, a w przypadku przemysłu tylko 0,25. Jeżeli chodzi o przeciętne zatrudnienie w dziale IT, to w przypadku obu wyróżnionych grup mediana jest równa 2. Tabela 2.4 przedstawia wartości średnie zatrudnienia ogółem, zatrudnienia w dziale IT oraz łączną liczbę komputerów dla wszystkich badanych jednostek oraz w podziale na przedsiębiorstwa średnie i duże. Za wyjątkiem zatrudnienia (co jest oczywiste) wszystkie rozkłady cechuje duża skośność, o czym świadczy znaczna różnica między wartością średniej a wartością mediany. Zwraca uwagę niewielkie zatrudnienie w działach IT:

17 Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby 16 Miara Zatrudnienie Zatr. IT L. komputerów Budżet N = 49 Średnia 447,4694 6, ,5102 Odchylenie standardowe 798, , ,9797 Mediana 110,0000 2, ,0000 Przedsiębiorstwa N = 165 Średnia 333,0970 4, ,8303 Odchylenie standardowe 471, , ,4874 Mediana 200,0000 2, ,0000 Ogółem N = 214 Średnia 359,2850 4, ,6121 Odchylenie standardowe 563, , ,6928 Mediana 183,5000 2, ,0000 Tabela 2.3. Przeciętne wielkości zatrudnienia, zatrudnienia w dziale IT i liczby komputerów w przedsiębiorstwach oraz jednostkach budżetowych Miara Zatrudnienie Zatr. IT L. komputerów Organizacje średnie N = 135 Średnia 114,4074 2, ,7926 Odchylenie standardowe 61,3114 2, ,4650 Mediana 100,0000 1, ,0000 Organizacje duże N = 79 Średnia 777,7468 9, ,6456 Odchylenie standardowe 760, , ,1527 Mediana 500,0000 2, ,0000 Ogółem N=214 Średnia 359,2850 4, ,6121 Odchylenie standardowe 563, , ,6928 Mediana 183,5000 2, ,0000 Tabela 2.4. Przeciętne wielkości zatrudnienia, zatrudnienia w dziale IT i liczby komputerów według wielkości organizacji przedsiębiorstwa średnie zatrudniają przeciętnie 2,1 pracownika w tym dziale (mediana 1,0, tj. w połowie przedsiębiorstw dział ten składa się z jednego pracownika). Zatrudnienie w dziale IT dużych przedsiębiorstw wynosi odpowiednio 9,2 (ale znowu w połowie firm jest ono nie większe niż 2 pracowników).

18 Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby 17 W rezultacie w firmach średnich jeden pracownik działu IT przypada na ponad 50 zatrudnionych; w dużych firmach ten wskaźnik rośnie do prawie 90 osób na jednego pracownika IT. Systemy IT firm średnich składają się przeciętnie z 52,8 komputerów, a firm dużych z 309, Wykorzystanie oprogramowania otwartego w przedsiębiorstwach i jednostkach budżetowych W tej części badania respondenci określili m.in. sposób wykorzystania oprogramowania otwartego (stale w istotnych zastosowaniach, sporadycznie bądź planują zastosowanie) w podziale na systemy: serwerowe, bazodanowe, webowe oraz desktopowe. Wykorzystanie oprogramowania otwartego w organizacjach oszacowano analizując odpowiedzi 216 respondentów z drugiego etapu badania. Większość respondentów, bo 178 jednostek zadeklarowało, że wykorzystuje oprogramowanie otwarte (82,4%) a 38 respondentów nie wykorzystuje (17,6%) 5. Tabela 2.5 przedstawia udziały organizacji wykorzystujących bądź nie wykorzystujących oprogramowanie otwarte w podziale na przedsiębiorstwa/jednostki budżetowe, średnie/duże organizacje oraz organizacje wytwarzające/nie wytwarzające oprogramowania na własne potrzeby. Kategoria Nie używa Używa Razem organizacji N % N % N % Średnie 23 17, , ,0 Duże 15 19, , ,0 Budżet 5 10, , ,0 Przedsiębiorstwa 33 19, , ,0 Tworzy oprogr. 9 12, , ,0 Nie tworzy oprogr , , ,0 Tabela 2.5. Wykorzystanie oprogramowania otwartego w organizacjach według typu organizacji, jej wielkości i wytwarzania oprogramowania na własne potrzeby Wyniki odpowiedzi na pytanie o ocenę znaczenia oprogramowania otwartego w infrastrukturze IT organizacji przedstawia tabela 2.6. Udział organizacji deklarujących znaczenie oprogramowania otwartego jako wysokie i bardzo wysokie wyniósł 48,2%, w tym 55,1% w grupie jednostek budżetowych oraz mniej, bo 46,1% w grupie przedsiębiorstw. Także odsetek 5 Wyniki te wskazują na obciążenie próby wynikające z większej liczby odmów w przypadku użytkowników, którzy nie używają oprogramowania otwartego.

19 Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby 18 Ocena Budżet Przedsięb. Ogółem OS N % N % N % Bardzo niskie/nie używa 5 10, , ,9 Niskie 2 4, ,2 19 8,8 Ani wysokie/ani niskie 15 30, , ,1 Wysokie 20 40, , ,5 Bardzo wysokie 7 14, , ,7 Ogółem , , ,0 Tabela 2.6. Ogólna ocena wykorzystania oprogramowania otwartego według typu organizacji jednostek nie używających oprogramowania otwartego lub oceniających znaczenie tego oprogramowania jako bardzo niskie jest mniejszy wśród jednostek budżetowych (10,2% wobec 22,8%). Wyniki te w pewnym sensie przeczą obiegowej opinii o dominacji oprogramowania zamkniętego w polskiej administracji i sektorze publicznym 6. Zaobserwowano także co wydaje się naturalne różnicę na korzyść wykorzystania oprogramowania otwartego w grupie organizacji, której pracownicy deklarują tworzenie oprogramowania na własne potrzeby. Analiza wykorzystania oprogramowania open source w podziale na firmy duże i średnie pokazała z kolei zbliżony poziom jego wykorzystania. Stopień wykorzystania oprogramowania otwartego w kluczowych obszarach zastosowań: serwery, systemy bazodanowe, systemy webowe oraz aplikacje desktopowe respondenci określili poprzez wskazanie jednego z wariantów: używamy stale w istotnych zastosowaniach, używamy sporadycznie w mniej istotnych zastosowaniach, planujemy zacząć wykorzystywać w istotnych zastosowaniach, nie wykorzystujemy i nie planujemy wykorzystywać. Wyniki w rozbiciu na organizacje duże/średnie oraz jednostki budżetowe/przedsiębiorstwa zestawiono w tabelach 2.7 oraz Dane przedstawione w tabelach 2.7 oraz 2.8 potwierdzają wysokie znaczenie oprogramowania otwartego w polskich organizacjach. W szczególności wykorzystanie oprogramowania otwartego w zastosowaniach serwerowych stale oraz sporadycznie deklaruje łącznie ponad 85% jednostek budżetowych oraz ponad 70% przedsiębiorstw. Najniższy odsetek używających występuje w grupie przedsiębiorstw w kategorii systemów bazodanowych (33,6%) i systemów we- 6 Interpretacja tego faktu wymaga jednak dużej ostrożności. Przykładowo, wniosek, że polskie organizacje używają oprogramowania otwartego w systemach o strategicznym znaczeniu dla firmy, wydaje się jednak zbyt pochopny. Wydaje się, że ogólne znaczenie systemów IT w polskich organizacjach nie jest zbyt duże, o czym świadczy dość niskie zatrudnienie w działach IT. 7 Odpowiedzi na to pytanie co jest zrozumiałe udzielały tylko te organizacje, które wykorzystują oprogramowanie otwarte, tj. 178 przedsiębiorstw i instytucji.

20 Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby 19 Ocena Budżet Przedsięb. Ogółem OS N % N % N % Zastosowania serwerowe Stale w istotnych 27 61,4% 79 59,0% ,6% Sporadycznie 11 25,0% 17 12,7% 28 15,7% Planujemy 4 9,1% 13 9,7% 17 9,6% Nie używamy 2 4,5% 25 18,7% 27 15,2% Ogółem ,0% ,0% ,0% Zastosowania bazodanowe Stale w istotnych 25 56,8% 45 33,6% 70 39,3% Sporadycznie 10 22,7% 29 21,6% 39 21,9% Planujemy 4 9,1% 18 13,4% 22 12,4% Nie używamy 5 11,4% 42 31,3% 47 26,4% Ogółem ,0% ,0% ,0% Zastosowania webowe Stale w istotnych 21 47,7% 49 36,6% 70 39,3% Sporadycznie 8 18,2% 25 18,7% 33 18,5% Planujemy 4 9,1% 20 14,9% 24 13,5% Nie używamy 11 25,0% 40 29,9% 51 28,7% Ogółem ,0% ,0% ,0% Zastosowania desktopowe Stale w istotnych 18 40,9% 52 38,8% 70 39,3% Sporadycznie 21 47,7% 60 44,8% 81 45,5% Planujemy 2 4,5% 5 3,7% 7 3,9% Nie używamy 3 6,8% 17 12,7% 20 11,2% Ogółem ,0% ,0% ,0% Tabela 2.7. Wykorzystanie oprogramowania otwartego w różnych obszarach zastosowań w przedsiębiorstwach oraz jednostkach budżetowych bowych (36,6%). Odpowiedzi na to pytanie potwierdzają większą popularność oprogramowania otwartego w jednostkach budżetowych: we wszystkich kategoriach za wyjątkiem aplikacji desktopowych (gdzie jest zbliżony) udział respondentów z grupy jednostek budżetowych deklarujących wykorzystanie danej kategorii oprogramowania jest wyższy. Dziwić może niskie (najniższe) wykorzystanie aplikacji webowych w grupie przedsiębiorstw. Naszym zdaniem nie oznacza to, że w tym obszarze zastosowań w polskich przedsiębiorstwach większą popularnością cieszą się aplikacje komer-

21 Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby 20 Ocena Średnie Duże Ogółem OS N % N % N % Zastosowania serwerowe Stale w istotnych 70 62,5% 35 54,7% ,7% Sporadycznie 15 13,4% 13 20,3% 28 15,9% Planujemy 10 8,9% 6 9,4% 16 9,1% Nie używamy 17 15,2% 10 15,6% 27 15,3% Ogółem ,0% ,0% ,0% Zastosowania bazodanowe Stale w istotnych 48 42,9% 22 34,4% 70 39,8% Sporadycznie 19 17,0% 20 31,3% 39 22,2% Planujemy 15 13,4% 6 9,4% 21 11,9% Nie używamy 30 26,8% 16 25,0% 46 26,1% Ogółem ,0% ,0% ,0% Zastosowania webowe Stale w istotnych 42 37,5% 28 43,8% 70 39,8% Sporadycznie 19 17,0% 14 21,9% 33 18,8% Planujemy 20 17,9% 2 3,1% 24 12,5% Nie używamy 31 27,7% 20 31,3% 51 29,0% Ogółem ,0% ,0% ,0% Zastosowania desktopowe Stale w istotnych 49 43,8% 21 32,8% 70 39,8% Sporadycznie 46 41,1% 34 53,1% 80 45,5% Planujemy 5 4,5% 2 3,1% 7 4,0% Nie używamy 12 10,7% 7 10,9% 19 10,8% Ogółem ,0% ,0% ,0% Tabela 2.8. Wykorzystania oprogramowania otwartego w różnych obszarach zastosowań według wielkości organizacji cyjne, ale raczej jest dowodem na to, że wiele polskich organizacji nie eksploatuje tego typu systemów, co wynika z wciąż niskiego wykorzystania Internetu w polskich firmach 8. Na uwagę zasługuje także duże wykorzystanie aplikacji desktopowych: zarówno wśród jednostek budżetowych, jak i przedsiębiorstw wynosi ono prawie 90% (łączne w istotnych zastosowaniach i sporadycznie). 8 Przykładowo w badaniu Wykorzystanie technologii informacyjno-telekomunikacyjnych przeprowadzonym przez GUS [8] okazało się, że tylko odpowiednio 6% średnich i 8% dużych przedsiębiorstw dokonuje zakupów on-line.

22 Rozdział 2. Opis badania, sposób losowania i charakterystyka próby 21 Z danych przedstawionych w tabeli 2.8 wynika, że wykorzystanie oprogramowania otwartego w badanych obszarach zastosowań zależy także od wielkości organizacji. Wykorzystanie oprogramowania otwartego stale w istotnych zastosowaniach jest wyższe w przedsiębiorstwach średnich w porównaniu do organizacji dużych. Łączne wykorzystanie w istotnych zastosowaniach oraz sporadycznie jest w obu grupach przedsiębiorstw zbliżone i wynosi odpowiednio około 75% dla systemów serwerowych oraz 60% dla systemów bazodanowych. Wydaje się to kolejnym potwierdzeniem, że w polskich firmach oprogramowanie open source nie jest używane w zastosowaniach strategicznych czy krytycznych 9. Organizacje średnie, które z definicji rzadziej takich aplikacji używają oceniają wtedy wyżej oprogramowanie otwarte; z kolei wykorzystanie tegoż oprogramowania w zastosowaniach wspierających i eksperymentalnych jest powszechne, o czym świadczą wysokie udziały w obu grupach. Ponadto można zaobserwować wysoki udział wykorzystania aplikacji desktopowych (około 80% jednostek z obu grup deklaruje, że korzysta w istotnych zastosowaniach bądź sporadycznie). Wreszcie uwagę zwraca większy udział organizacji dużych deklarujących wykorzystanie oprogramowania otwartego w zastosowaniach webowych 10. Respondenci byli także proszeni o określenie jakich aplikacji używają w poszczególnych obszarach zastosowań. W grupie zastosowań serwerowych podano praktycznie wszystkie bardziej popularne dystrybucje systemu Linux (RedHat, Debian, Slackware, PLD Linux, Gentoo, Suse, Mandrake i Knoppix); wielu respondentów używa także systemu BSD (Open BSD i Free BSD). W grupie aplikacji bazodanowych wskazywane były trzy aplikacje: PostgreSQL, MySQL oraz Firebird/InterBase. W grupie aplikacji webowych respondenci wskazywali najczęściej dwa systemy: Apache, PHP oraz dużo rzadziej: Python, Perl, Tomcat, Zope, Plone i egroupware. Wreszcie w grupie aplikacji desktopowych najczęściej wymieniano: Mozilla/Firefox, OpenOffice oraz Thunderbird. Ponieważ wielu respondentów nie podało odpowiedzi na to pytanie 11, uzyskane udziały są mało wiarygodne z uwagi na odpowiadające im małe liczebności i nie będziemy ich podawać. 9 W znaczeniu używanym w klasyfikacji oprogramowania zaproponowanym przez Kwana i Westa, por. punkt Co wydaje się potwierdzać tezę, że niskie wykorzystanie oprogramowania otwartego w tej kategorii wynika z wciąż niskiego wykorzystania Internetu w polskich organizacjach. 11 Aby skrócić czas potrzebny do wypełnienia ankiety i w ten sposób zachęcić respondentów do wzięcia udziału w badaniu, ta część ankiety była opcjonalna.

23 Rozdział 3 Czynniki determinujące wykorzystanie oprogramowania otwartego 3.1. Wprowadzenie Badanie miało także na celu określenie korzyści i kosztów wynikających ze stosowania oprogramowania otwartego oraz barier utrudniających jego wdrożenie. Wiele analiz wykorzystania oprogramowania open source ogranicza się do znalezienia zależności pomiędzy różnymi cechami tego oprogramowania a stopniem jego wykorzystania [4], tymczasem sukces wdrożenia systemu IT nie jest wyłącznie związany z charakterystykami wdrażanego oprogramowania, ale także jest zdeterminowany wieloma innymi czynnikami, w tym czynnikami organizacyjnymi i wpływem środowiska, w którym działa organizacja. Wcześniejsze badania wskazują na trzy rodzaje korzyści związanych z wykorzystaniem oprogramowania otwartego, mianowicie: niższe koszty eksploatacji, wyższa jakość, niezawodność i bezpieczeństwo oraz większa liczba dostępnych aplikacji będąca rezultatem dostępności kodu źródłowego [11]. W badaniach tych podstawową korzyścią wynikającą ze stosowania oprogramowania otwartego i głównym czynnikiem determinującym jego wybór przez użytkowników są niższe koszty eksploatacji systemów IT [6]. Wprawdzie szacowanie kosztów w przypadku oprogramowania nie jest sprawą prostą 1 i oczywiście na koszty eksploatacji nie składa się tylko opłata licencyjna, ale także, np. koszty instalacji, integracji, zarządzania, sprzętu, szkoleń itp. 2, tym niemniej można wskazać liczne obszary ewidentnych oszczędności wynikających z wykorzystania oprogramowania open source. Przede wszystkim zastosowanie systemów open source może przynieść oszczędności wynikające z możliwości wykorzystania starszego, tańszego sprzętu. Ponadto polityka licencyjna firm komercyjnych zmusza użytkowników do 1 Większość nawet dużych firm nie stosuje żadnych formalnych metod liczenia kosztów ani zwrotu z inwestycji, wychodząc z założenia, że metody używane w tego typu analizach są zbyt kosztowne i kłopotliwe w porównaniu do uzyskanych rezultatów [11]. 2 Pojęcie całkowitych kosztów użytkowania (TCO, Total Cost of Ownership), zgodnie z tym co sugeruje nazwa, obejmuje wszystkie koszty związane z eksploatacją systemów IT w organizacji.

24 Rozdział 3. Czynniki determinujące wykorzystanie nieustannych wydatków na w wielu wypadkach zbędne aktualizacje (upgrade). Komercyjni dostawcy oprogramowania co kilka lat oferują nową lepszą wersję swojego produktu, jednocześnie wycofując z oferty wersję poprzednią 3. W tej sytuacji, jeżeli użytkownik chce, przykładowo dokupić licencje na dodatkowe kopie oprogramowania, to nie może już nabyć tej wersji, którą posiada tylko lepszą. Kłopot z tego wynikający jest taki, że jeżeli jednocześnie nie dokona aktualizacji starych licencji, to będzie zmuszony eksploatować dwie różne wersje programu, co zwykle jest źródłem kłopotów i dodatkowych kosztów. Użytkownik ma zatem do wyboru: albo oszczędzić na aktualizacji i ponieść wyższe koszty eksploatacji heterogenicznej infrastruktury, albo kupić aktualizację oprogramowania. W wielu przypadkach nowa wersja wymaga zakupu nowego sprzętu, co dodatkowo zwiększa koszty całej operacji. W przypadku oprogramowania open source ten efekt nie występuje. We współczesnej firmie, której pracownicy korzystają z tysięcy różnych aplikacji, niezbędne jest zagwarantowanie aby wykorzystywane oprogramowanie komercyjne było legalne. Wiele firm z obawy przed konsekwencjami prawno-finansowymi stosuje w związku z tym tzw. audyt oprogramowania, zwany także zarządzaniem licencjami. Trywializując, zarządzanie licencjami sprowadza się do rejestrowania użytkowników i pilnowania czy wykorzystują oni wyłącznie licencjonowane aplikacje. Zwiększa to zatrudnienie w firmie o pracowników, którzy muszą się tym zajmować, a często wymaga zakupu licencji na specjalistyczne oprogramowanie ułatwiające audyt. Z oczywistych względów jest to kolejna pozycja kosztów specyficzna wyłącznie dla oprogramowania komercyjnego. Kolejną zaletą oprogramowania otwartego, wskazywaną przez jego zwolenników, jest domniemana lepsza jakość tego typu oprogramowania oraz jego większa niezawodność 4. Miarą lepszej jakości oprogramowania otwartego ma być także lepsza zgodność z obowiązującymi standardami i mniejsza liczba błędów. Oponenci drugiej strony wskazują na potencjalne lub domniemane słabe strony oprogramowania otwartego, takie jak, np. uboższe i mniej funkcjonalne interfejsy. Podobnie jak w przypadku całkowitych kosztów utrzymania, kwestia jakości nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta, a ponadto wobec ogromnej liczby dostępnych aplikacji różnych typów, wszelkie uogólnienia w tym zakresie nie wydają się mieć sensu. Argumentem przemawiającym na rzecz jakości i niezawodności oprogramowania otwartego jest jego wykorzystanie w znanych korporacjach internetowych, takich jak amazon.com [17], google.com czy yahoo.com. W przypadku aplikacji desktopowych jakość oprogramowania open source to m.in. jego odporność na skutki działania wirusów i innych tego typu programów. Jeżeli chodzi o aplikacje serwerowe, to Linux jest zwykle uważany 3 Przestają także wspierać starszą wersję w postaci konsultacji, szkoleń albo poprawek do zgłaszanych błędów. 4 Niezawodność systemu (reliability), to jego zdolność do wykonywania stawianych mu zadań. Miarą niezawodności może być średni czas niezawodnej pracy systemu.

25 Rozdział 3. Czynniki determinujące wykorzystanie za bardziej niezawodną platformę, niż MS Windows, ale jest oceniany niżej pod tym względem niż komercyjne platformy Uniksowe [6] 5. Zaletą podnoszoną zwłaszcza przez twórców i zwolenników oprogramowania otwartego jest dostępność kodu źródłowego, która umożliwia modyfikowanie programu i pośrednio ma stanowić o większej liczbie dostępnych aplikacji (aplikacje dostosowane do potrzeb firmy, aplikacje na różne architektury systemowo-sprzętowe, skalowalność). Wcześniejsze badania wskazują, że dostępność kodu źródłowego nie jest istotnym czynnikiem determinującym wybór przez użytkowników oprogramowania otwartego [6] Ocena korzyści oprogramowania otwartego W przeprowadzonym badaniu respondenci określili korzyści ze stosowania oprogramowania OS odpowiadając na sześć następujących pytań 6 : dostępny plik źródłowy programu i możliwość jego modyfikowania jest ważną zaletą oprogramowania otwartego (p7), niska opłata licencyjna bądź brak opłat (p8), większa liczba dostępnych aplikacji i/lub rozwiązań hardware owych (p9), oszczędności w zakresie utrzymania, administracji i wsparcia (p10), oprogramowanie otwarte to większa wydajność, większa stabilność i większe bezpieczeństwo (p11) oraz współczynnik jakości do kosztów utrzymania oprogramowania otwartego jest lepszy (p12). Respondenci określali w jakim stopniu zgadzają się z przedstawionymi opiniami przy wykorzystaniu pięciostopniowej skali Likerta. Oddzielnie były oceniane systemy serwerowe (oprogramowanie systemowe, bazodanowe i webowe) oraz systemy desktopowe. Tabela przedstawia średnie oceny wartości poszczególnych czynników w podziale na aplikacje serwerowe i desktopowe oraz w grupach organizacji używających (178 jednostek) i nieużywających (38) oprogramowania otwartego. Respondenci nie używający oprogramowania otwartego przeciętnie oceniali każdy czynnik niżej niż respondenci, którzy deklarują, że takie oprogramowanie wykorzystują co oznacza, że nie postrzegają oni korzyści z wykorzystania oprogramowania otwartego tak wysoko jak organizacje je wykorzystujące. W organizacjach wykorzystujących oprogramowanie otwarte w przypadku aplikacji serwerowych najwyżej ocenionymi czynnikami były niska opłata licencyjna (p8), wyższy współczynnik jakości do kosztów utrzymania (p12) oraz większa wydajność, większa stabilność i większe bezpieczeństwo (p11). Za zdecydowanie istotną lub istotną zaletę aplikacji serwerowych 82,6% 5 Z tym, że komercyjny Unix jest zazwyczaj znacznie droższy niż Windows i funkcjonuje najczęściej na sprzęcie z wyższej półki, bardziej niezawodnym, ale też często wielokrotnie droższym. 6 Formularz ankiety znajduje się w załączniku A, por. s W tabelach symbol x oznacza wartość średnią a skrót o.std. odchylenie standardowe.

26 Rozdział 3. Czynniki determinujące wykorzystanie Czynnik Nie używa Używa Razem x o.std. x o.std. x o.std. Aplikacje serwerowe Dostępny plik źródłowy (p7) 2,76 1,46 3,48 1,34 3,36 1,38 Niska opłata licencyjna (p8) 3,66 1,49 4,18 1,10 4,09 1,19 Większa liczba aplikacji (p9) 3,13 1,19 3,60 0,99 3,52 1,04 Oszczędności (p10) 2,87 1,23 3,61 1,13 3,48 1,18 Większa wydajność (p11) 2,61 1,10 3,70 1,04 3,51 1,13 Lepszy wsp. jakości (p12) 3,05 1,01 3,92 0,90 3,76 0,98 Aplikacje desktopowe Dostępny plik źródłowy (p7) 2,63 1,38 2,78 1,28 2,75 1,30 Niska opłata licencyjna (p8) 3,79 1,42 4,28 1,03 4,19 1,12 Większa liczba aplikacji (p9) 3,18 1,23 3,46 1,04 3,41 1,08 Oszczędności (p10) 2,92 1,15 3,55 1,07 3,44 1,11 Większa wydajność (p11) 2,55 0,98 3,33 1,01 3,19 1,05 Lepszy wsp. jakości (p12) 3,03 0,94 3,74 0,90 3,62 0,95 Tabela 3.1. Ocena korzyści oprogramowania otwartego w organizacjach używających i nie używających OS respondentów uznaje brak opłat licencyjnych, 71,4% wyższy współczynnik jakości do kosztów utrzymania, a 67% większą wydajność, większą stabilność i większe bezpieczeństwo. W grupie systemów desktopowych z kolei, 83,1% respondentów używających systemy otwarte za zdecydowanie istotną lub istotną ich zaletę uznaje brak opłat licencyjnych. Odsetek ocen bardzo istotne i istotne jest niższy w przypadku aplikacji desktopowych w porównaniu z systemami serwerowymi dla wszystkich czynników z wyjątkiem braku opłat licencyjnych. Najmniej istotny okazał się dostęp do pliku źródłowego co jest zgodne z wynikami uzyskanymi z innych badań [4]. Przykładowo, w grupie organizacji deklarujących wykorzystywanie oprogramowania otwartego, dostępność kodu źródłowego za istotną lub bardzo istotną korzyść uznało 57% respondentów w przypadku aplikacji serwerowych (27,5% uznało to za bardzo istotne) i 35,1% w przypadku aplikacji desktopowych (dla 8,4% jest to bardzo istotny czynnik). Tabela 3.2 przedstawia średnie oceny wartości poszczególnych czynników w podziale na aplikacje serwerowe i desktopowe oraz w jednostach budżetowych (49 jednostek) i przedsiębiorstwach (167). Przeciętnie przedsiębiorstwa oceniają korzyści płynące z zastosowania oprogramowania otwartego niżej niż jednostki budżetowe, o czym świadczą niższe przeciętne oceny wartości większości czynników. W obu grupach najwyżej

Akceptacja oprogramowania otwartego w polskich organizacjach p.1/19

Akceptacja oprogramowania otwartego w polskich organizacjach p.1/19 Akceptacja oprogramowania otwartego w polskich organizacjach Tomasz Przechlewski, Krystyna Strzała Wyższa Szkoła Zarządzania w Kwidzynie/Uniwersytet Gdański Akceptacja oprogramowania otwartego w polskich

Bardziej szczegółowo

Korzyści i bariery związane z wdrażaniem oprogramowania Open Source w polskich organizacjach

Korzyści i bariery związane z wdrażaniem oprogramowania Open Source w polskich organizacjach Krystyna Strzała Tomasz Przechlewski Korzyści i bariery związane z wdrażaniem oprogramowania Open Source w polskich organizacjach Kwidzyn 2005 Streszczenie Pomimo ogromnego sukcesu rynkowego, jaki w ostatnich

Bardziej szczegółowo

egroupware czy phpgroupware jest też mniej stabilny.

egroupware czy phpgroupware jest też mniej stabilny. Opengroupware to projekt udostępniający kompletny serwer aplikacji oparty na systemie Linux. Dostępny na licencji GNU GPL, strona domowa: http://www.opengroupware.org/ Jego cechy to wysoka stabilność,

Bardziej szczegółowo

Linux i Open Source w biznesie Podsumowanie wyników badania

Linux i Open Source w biznesie Podsumowanie wyników badania II KONGRES LINUKSA PROFESJONALNEGO Linux w biznesie Warszawa, Hotel InterContinental, 6 kwietnia 2006 r. Linux i Open Source w biznesie Podsumowanie wyników badania Organizator badania: Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT

60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT 60% MŚP w Polsce korzysta z usług IT Około 60% firm z sektora MŚP w Polsce korzysta z usług IT. 30% zatrudnia własnych pracowników odpowiedzialnych za informatykę. Rośnie liczba wykorzystywanych komputerów

Bardziej szczegółowo

Jak wyliczyć ROI/TCO z technologii open source i bezpłatnego oprogramowania

Jak wyliczyć ROI/TCO z technologii open source i bezpłatnego oprogramowania Jak wyliczyć ROI/TCO z technologii open source i bezpłatnego oprogramowania Petre Iltchev (Piotr Ilczew) pilczew@yahoo.com 1 Wyższa Szkoła Finansów i Informatyki im prof. J. Chechlińskiego w Łodzi Strategia

Bardziej szczegółowo

Praca przejściowa. Sklep internetowy. Tomasz Konopelski ZIP50-IWZ Katowice 2006

Praca przejściowa. Sklep internetowy. Tomasz Konopelski ZIP50-IWZ Katowice 2006 Praca przejściowa Sklep internetowy Tomasz Konopelski ZIP50-IWZ Katowice 2006 Polski e-commerce Badania rynku Badaniem, które odbyło się w październiku 2001 roku objęto 300 przedsiębiorstw a ich dobór

Bardziej szczegółowo

Przede wszystkim autor ma oficjalne prawo do autorstwa utworu, rozpowszechniania go pod wyznaczonym pseudonimem, kontroli nad

Przede wszystkim autor ma oficjalne prawo do autorstwa utworu, rozpowszechniania go pod wyznaczonym pseudonimem, kontroli nad Prawo autorskie Prawa autorskie dzielimy na osobiste i majątkowe. Pierwsze z nich polegają na powiązaniu nazwiska twórcy z jego dziełem. Nie wygasają, są niezbywalne, nieprzenoszalne i nie można się ich

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania Wstęp do Informatyki Klasyfikacja oprogramowania Oprogramowanie komputerowe Funkcjonalność komputera jest wynikiem zarówno jego budowy, jak i zainstalowanego oprogramowania Komputer danej klasy znajduje

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla Oferenta. Strona 1 z 9

Instrukcja dla Oferenta. Strona 1 z 9 Definicje Instrukcja dla Oferenta System B2B cały system informatyczny (zarówno software autorski, jak i licencje serwerowe, stanowiskowe, bazodanowe, etc.) obejmujący całą funkcjonalność wskazaną we wszystkich

Bardziej szczegółowo

Referat pracy dyplomowej

Referat pracy dyplomowej Referat pracy dyplomowej Temat pracy: Wdrożenie intranetowej platformy zapewniającej organizację danych w dużej firmie na bazie oprogramowania Microsoft SharePoint Autor: Bartosz Lipiec Promotor: dr inż.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla Oferenta

Instrukcja dla Oferenta Instrukcja dla Oferenta Definicje System B2B cały system informatyczny (zarówno software autorski, jak i licencje serwerowe, stanowiskowe, bazodanow Instrukcja. Należy wypełnić WSZYSTKIE POLA oznaczone

Bardziej szczegółowo

III konferencja z cyklu "Wolne oprogramowanie w geoinformatyce" Wrocław 12-13 maja 2011 r.

III konferencja z cyklu Wolne oprogramowanie w geoinformatyce Wrocław 12-13 maja 2011 r. 1 Open source software for Public Administration 2 Wolne oprogramowanie w administracji publicznej obniża koszt informatyzacji pozwala uzyskad dużo więcej za te same pieniądze wolnośd użytkowania, rozpowszechniania,

Bardziej szczegółowo

BCC ECM Autorskie rozwiązanie BCC wspomagające zarządzanie dokumentami oraz procesami biznesowymi

BCC ECM Autorskie rozwiązanie BCC wspomagające zarządzanie dokumentami oraz procesami biznesowymi BCC ECM Autorskie rozwiązanie BCC wspomagające zarządzanie dokumentami oraz procesami biznesowymi Prezentacja rozwiązania Co to jest ECM? ECM (enterprise content management) to strategia świadomego zarządzania

Bardziej szczegółowo

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach RAPORT Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach PRZYGOTOWANY PRZEZ: Spis treści PORZĄDEK I... 6 Zakupy it: SME i CMA ZAKUPY IT: SME I CMA... 7 Charakterystyka firm i budżetowania

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie IBM Lotus Domino, czyli technologiczna podstawa systemów pracy grupowej

Oprogramowanie IBM Lotus Domino, czyli technologiczna podstawa systemów pracy grupowej Oprogramowanie IBM Lotus Domino, czyli technologiczna podstawa systemów pracy grupowej Różne wersje oprogramowania oraz związane z nim sposoby licencjonowania Lotus Domino w wersji Enterprise Przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Zamawiający dysponuje szerokim spektrum rozwiązań infrastrukturalnych. Wykonawca uzyska dostęp do infrastruktury w niezbędnym zakresie.

Zamawiający dysponuje szerokim spektrum rozwiązań infrastrukturalnych. Wykonawca uzyska dostęp do infrastruktury w niezbędnym zakresie. Prosimy o precyzyjne wyjaśnienie, co Zamawiający rozumie pod pojęciem bezterminowej i pełnej licencji, wraz z prawem do dysponowania dokumentacją i wprowadzaniem zmian? Na jakich polach eksploatacji ma

Bardziej szczegółowo

Zasady licencjonowania dostępu (CAL / EC)

Zasady licencjonowania dostępu (CAL / EC) Zasady licencjonowania dostępu (CAL / EC) Licencjonowanie dostępu do serwera (CAL) może być postrzegane jako skomplikowane ze względu na techniczny charakter produktów serwerowych oraz sieci. Dostępne

Bardziej szczegółowo

Dlaczego outsourcing informatyczny? Jakie korzyści zapewnia outsourcing informatyczny? Pełny czy częściowy?

Dlaczego outsourcing informatyczny? Jakie korzyści zapewnia outsourcing informatyczny? Pełny czy częściowy? Dlaczego outsourcing informatyczny? Przeciętny informatyk firmowy musi skupić w sobie umiejętności i specjalizacje z wielu dziedzin informatyki. Równocześnie musi być administratorem, specjalistą od sieci

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA FUNKCJONALNA SYSTEMU PROPHIX

PREZENTACJA FUNKCJONALNA SYSTEMU PROPHIX PREZENTACJA FUNKCJONALNA SYSTEMU PROPHIX Architektura i struktura funkcjonalna systemu PROPHIX PROPHIX Corporate Performance Management (Zarządzanie Wydajnością Firmy) System do samodzielnego planowania,

Bardziej szczegółowo

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych Deduplikacja danych Zarządzanie jakością danych podstawowych normalizacja i standaryzacja adresów standaryzacja i walidacja identyfikatorów podstawowa standaryzacja nazw firm deduplikacja danych Deduplication

Bardziej szczegółowo

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT Robert Nowak Architekt rozwiązań HP Software Dlaczego Software as a Service? Najważniejsze powody za SaaS UZUPEŁNIENIE IT 2 Brak zasobów IT Ograniczone

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej

Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin HENRYKOWSKI Nr albumu: 158069 Praca magisterska na kierunku Informatyka Archiwizacja

Bardziej szczegółowo

Standard określania klasy systemu informatycznego resortu finansów

Standard określania klasy systemu informatycznego resortu finansów Dane dokumentu Nazwa Projektu: Kontrakt Konsolidacja i Centralizacja Systemów Celnych i Podatkowych Studium Projektowe Konsolidacji i Centralizacji Systemów Celnych i Podatkowych (SPKiCSCP) Numer wersji

Bardziej szczegółowo

evolpe Consulting Group 2011 2011-12-03

evolpe Consulting Group 2011 2011-12-03 evolpe Consulting Group 2011 2011-12-03 Rynek oprogramowania evolpe Consulting Group Open Source Commercial Open Source Polecane produkty Korzyści z wdrożenia Podsumowanie Pytania 2 evolpe Consulting Group

Bardziej szczegółowo

Nadzorowanie stanu serwerów i ich wykorzystania przez użytkowników

Nadzorowanie stanu serwerów i ich wykorzystania przez użytkowników Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Tomasz Kapelak Nr albumu: 187404 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna GoBiz Virtual Office - systemu dostępu do zasobów wirtualnego biura przez Internet

Specyfikacja techniczna GoBiz Virtual Office - systemu dostępu do zasobów wirtualnego biura przez Internet Specyfikacja techniczna GoBiz Virtual Office - systemu dostępu do zasobów wirtualnego biura przez Internet Spis treści 1. Opis przedmiotu zamówienia... 1 1.1. Definicje... 1 2. Główny cel systemu... 2

Bardziej szczegółowo

Narzędzie informatyczne do modelowania, zarządzania i dokumentowania procesów systemu zarządzania jakością

Narzędzie informatyczne do modelowania, zarządzania i dokumentowania procesów systemu zarządzania jakością Narzędzie informatyczne do modelowania, zarządzania i dokumentowania procesów systemu zarządzania jakością ProMoS Każde działanie można ująć w formie procesu i odpowiednio doskonalić. (W.E. Deming) ProMoS

Bardziej szczegółowo

GoBiz System platforma współpracy marektingowej

GoBiz System platforma współpracy marektingowej GoBiz System platforma współpracy marektingowej Spis treści 1. Opis przedmiotu zamówienia... 1 1.1. Definicje... 1 2. Główny cel platformy... 2 3. Główni odbiorcy systemu... 2 4. Przedmiot zamówienia...

Bardziej szczegółowo

Firebird Alternatywa dla popularnych darmowych systemów bazodanowych MySQL i Postgres

Firebird Alternatywa dla popularnych darmowych systemów bazodanowych MySQL i Postgres Firebird Alternatywa dla popularnych darmowych systemów bazodanowych MySQL i Postgres Artur Kozubski Software Development GigaCon Warszawa 2008 Plan Historia projektu Firebird Architektura serwera Administracja

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej... 4. Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów...

Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej... 4. Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów... Spis treści Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej.... 4 Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów.... 4 Wyniki badania... 6 Rozliczanie produkcji

Bardziej szczegółowo

Przykłady wykorzystania edukacyjnych portali internetowych oraz dostępnych tam multimediów

Przykłady wykorzystania edukacyjnych portali internetowych oraz dostępnych tam multimediów Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przykłady wykorzystania edukacyjnych portali internetowych oraz dostępnych tam multimediów Podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, styczeń 2010 r. DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW W LATACH 2006-2008 W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM Wyniki badania działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Wolne oprogramowanie. - bądź legalny za darmo

Wolne oprogramowanie. - bądź legalny za darmo Wolne oprogramowanie - bądź legalny za darmo Historia Wolnego Oprogramowania Początki rozwoju oprogramowania Laboratorium AI MIT ( 70) Powstanie projektu GNU (1983) Linux (1991-...) AI MIT GNU (1983) Linux

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia FUNDACJA INICJATYW MENEDŻERSKICH Załącznik Nr 1 do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia Strona 1 Program Aktywności Samorządowej - PAS innowacyjne narzędzie uspołecznionego procesu monitorowania usług publicznych

Bardziej szczegółowo

firmy produkty intranet handel B2B projekty raporty notatki

firmy produkty intranet handel B2B projekty raporty notatki firmy mail intranet produkty DOKUMENTY handel raporty B2B projekty notatki serwis zadania Dlaczego warto wybrać Pakiet ITCube? Najczęściej wybierany polski CRM Pakiet ITCube jest wykorzystywany przez ponad

Bardziej szczegółowo

Wykład VI. Wybrane zagadnienia licencjonowania i praw autorskich. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład VI. Wybrane zagadnienia licencjonowania i praw autorskich. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład VI Wybrane zagadnienia licencjonowania i praw autorskich 1 Licencja Licencja na oprogramowanie to umowa na korzystanie z utworu jakim jest aplikacja

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE DOKUMENTACJĄ. Tomasz Jarmuszczak PCC Polska

ZARZĄDZANIE DOKUMENTACJĄ. Tomasz Jarmuszczak PCC Polska ZARZĄDZANIE DOKUMENTACJĄ Tomasz Jarmuszczak PCC Polska Problemy z zarządzaniem dokumentacją Jak znaleźć potrzebny dokument? Gdzie znaleźć wcześniejszą wersję? Która wersja jest właściwa? Czy projekt został

Bardziej szczegółowo

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób...

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób... Zapraszamy Państwa do wzięcia udziału w badaniu dotyczącym rynku pracy małych i średnich przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku. Naszym zamierzeniem jest poznanie Państwa opinii na temat koncepcji społecznej

Bardziej szczegółowo

Modele sprzedaży i dystrybucji oprogramowania Teoria a praktyka SaaS vs. BOX. Bartosz Marciniak. Actuality Sp. z o.o.

Modele sprzedaży i dystrybucji oprogramowania Teoria a praktyka SaaS vs. BOX. Bartosz Marciniak. Actuality Sp. z o.o. Modele sprzedaży i dystrybucji oprogramowania Teoria a praktyka SaaS vs. BOX Bartosz Marciniak Actuality Sp. z o.o. Prezes Zarządu Społeczeństwo informacyjne społeczeństwo, które znalazło zastosowanie

Bardziej szczegółowo

w Polsce 2011 Oprogramowanie, usługi i infrastruktura ICT w dużych firmach Na podstawie badania 420 dużych firm Data publikacji: czerwiec 2011

w Polsce 2011 Oprogramowanie, usługi i infrastruktura ICT w dużych firmach Na podstawie badania 420 dużych firm Data publikacji: czerwiec 2011 Oprogramowanie, usługi i infrastruktura ICT w dużych firmach w Polsce 2011 Na podstawie badania 420 dużych firm Data publikacji: czerwiec 2011 Język: polski, angielski Słowo od autora Pomimo sukcesywnego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Szkoła Nauk Ścisłych Koło Naukowe Informatyków FRAKTAL Opracował : Michał Wójcik, II rok MU IiE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

Prawa autorskie cd. Prawa autorskie. Autorskie prawa majątkowe. Autorskie prawa osobiste

Prawa autorskie cd. Prawa autorskie. Autorskie prawa majątkowe. Autorskie prawa osobiste Prawa autorskie W Polsce prawo autorskie jest regulowane ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.). Prawa autorskie cd. Prawa

Bardziej szczegółowo

Często zadawane pytania: Ceny i licencjonowanie systemu MOM 2005. Najnowsze informacje znajdujà si pod adresem: http://www.microsoft.

Często zadawane pytania: Ceny i licencjonowanie systemu MOM 2005. Najnowsze informacje znajdujà si pod adresem: http://www.microsoft. Często zadawane pytania: Ceny i licencjonowanie systemu MM 2005 Najnowsze informacje znajdujà si pod adresem: http://www.microsoft.com/poland/mom/ Ceny i licencjonowanie systemu MM 2005 Czy można wypróbować

Bardziej szczegółowo

Specyfikacje. Tabela 1. Cechy usługi. Sposób realizacji usługi. Dostęp do zasobów technicznych. Analiza i rozwiązywanie

Specyfikacje. Tabela 1. Cechy usługi. Sposób realizacji usługi. Dostęp do zasobów technicznych. Analiza i rozwiązywanie Arkusz danych Usługi wsparcia dotyczące Usługi Care Pack i usługi kontraktowe, część pakietu HP Care Korzyści z usługi Dostęp do zasobów technicznych HP w celu rozwiązywania problemów Potencjalne obniżenie

Bardziej szczegółowo

Rodzaje licencji Program komercyjny

Rodzaje licencji Program komercyjny Licencja Licencja to dokument, który jest umową pomiędzy producentem a nabywcą programu, określającą szczególne warunki jego użytkowania. Umowa licencyjna polega na zezwoleniu na korzystanie z utworu w

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 Odpowiada na pytania: Jaka część projektów IT kończy się w Polsce sukcesem? Jak wiele projektów sponsorowanych jest przez instytucje publiczne? Czy kończą się

Bardziej szczegółowo

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji.

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji. Wspieramy w doborze, wdrażaniu oraz utrzymaniu systemów informatycznych. Od wielu lat dostarczamy technologie Microsoft wspierające funkcjonowanie działów IT, jak i całych przedsiębiorstw. Nasze oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Badania satysfakcji pracowników. www.biostat.com.pl

Badania satysfakcji pracowników. www.biostat.com.pl to powszechnie stosowane narzędzie pozwalające na ocenę poziomu zadowolenia oraz poznanie opinii pracowników w zakresie wybranych obszarów działalności firmy. Za pomocą skal pomiarowych badanie daje możliwość

Bardziej szczegółowo

HIMALAYA-IT Ś RODOWISKO PRACY GRUPOWEJ MAKALU PREZENTACJA PRODUKTU. ul.marszałkowska 55/73 lok.13 00-676 Warszawa

HIMALAYA-IT Ś RODOWISKO PRACY GRUPOWEJ MAKALU PREZENTACJA PRODUKTU. ul.marszałkowska 55/73 lok.13 00-676 Warszawa Ś RODOWISKO PRACY GRUPOWEJ MAKALU PREZENTACJA PRODUKTU HIMALAYA-IT ul.marszałkowska 55/73 lok.13 00-676 Warszawa tel: +48 608 75.20.77 office@himalaya-it.com 1 W FUNKCJONOWANIU FIRMY Brak dostępu do aktualnych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Dwie wersje: do domu i dla firmy. Do kogo adresowany? Komponenty

Wprowadzenie Dwie wersje: do domu i dla firmy. Do kogo adresowany? Komponenty Office 365 dla firm Wprowadzenie Jednym z głównych produktów działających w chmurze oferowanych przez firmę Microsoft to Office 365. Czym jest to rozwiązanie, jakie ma sposoby wykorzystania, do kogo jest

Bardziej szczegółowo

System generacji raportów

System generacji raportów Zalety systemu Czym jest ProReports? prostota instalacji, wieloplatformowość (AIX, Linux, Windows, Solaris), obsługa popularnych formatów (PDF, XLS, RTF, HTML,TXT,XML,CSV), obsługa wielu baz danych, raporty

Bardziej szczegółowo

Technologie cyfrowe i użytkowanie internetu przez firmy kanadyjskie w 2012 r. 2015-11-18 21:36:34

Technologie cyfrowe i użytkowanie internetu przez firmy kanadyjskie w 2012 r. 2015-11-18 21:36:34 Technologie cyfrowe i użytkowanie internetu przez firmy kanadyjskie w 2012 r. 2015-11-18 21:36:34 2 W 2012 r. sprzedaż kanadyjskich przedsiębiorstw dóbr i usług drogą internetową osiągnęła wartość 122

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 Newsletter Issue 2 April 2009 Drogi czytelniku, Przedstawiamy z przyjemnością drugie wydanie biuletynu projektu LearnIT. W tym wydaniu chcemy powiedzieć więcej

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Wolne i Otwarte Oprogramowanie w instytucjach publicznych i firmach

Wolne i Otwarte Oprogramowanie w instytucjach publicznych i firmach Wisła, Wrzesień 2008 Wolne i Otwarte Oprogramowanie w instytucjach publicznych i firmach Oprogramowanie Własnościowe Zamknięte, objęte restrykcjami dotyczącymi użytkowania, kopiowania lub modyfikowania

Bardziej szczegółowo

e_talent innowacyjna aplikacja webowa do zarządzania rozwojem pracowników w organizacji Zespół ForUnit

e_talent innowacyjna aplikacja webowa do zarządzania rozwojem pracowników w organizacji Zespół ForUnit e_talent innowacyjna aplikacja webowa do zarządzania rozwojem pracowników w organizacji Zespół ForUnit Tylko funkcjonalność Proponujemy Państwu nowoczesne narzędzie do zarządzania Kapitałem Ludzkim. Nasza

Bardziej szczegółowo

JTW SP. Z OO. Zapytanie ofertowe. Zewnętrzny audyt jakościowy projektu technicznego dedykowanego systemu B2B Platforma Integracji Serwisowej

JTW SP. Z OO. Zapytanie ofertowe. Zewnętrzny audyt jakościowy projektu technicznego dedykowanego systemu B2B Platforma Integracji Serwisowej JTW SP. Z OO Zapytanie ofertowe Zewnętrzny audyt jakościowy projektu technicznego dedykowanego systemu B2B Platforma Integracji Serwisowej Strona 1 z 8 Spis treści 1. Klauzula poufności... 3 2. Wskazówki

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Jak wdrożyć CRM w małej i średniej firmie? Dariusz Mazur, Madar

Jak wdrożyć CRM w małej i średniej firmie? Dariusz Mazur, Madar Jak wdrożyć CRM w małej i średniej firmie? Dariusz Mazur, Madar Plan wystąpienia Podstawowe definicje System informatyczny dla MSP Pięć kroków udanego wdrożenia Podsumowanie Co to jest CRM Posiadanie takiej

Bardziej szczegółowo

Zunifikowna Komunikacja

Zunifikowna Komunikacja Zunifikowna Komunikacja jako element usprawniający funkcjonowanie Administracji Samorządowej Adam Dolega Architekt Rozwiązań Biznesowych, Microsoft adam.dolega@microsoft.com Szybka i łatwa komunikacja

Bardziej szczegółowo

Mateusz Kurleto NEOTERIC. Analiza projektu B2B Kielce, 18 października 2012

Mateusz Kurleto NEOTERIC. Analiza projektu B2B Kielce, 18 października 2012 2012 Pierwsze przymiarki do zakresu informatyzacji (rodzaj oprogramowania: pudełkowe, SaaS, Iaas, CC, PaaS. Zalety i wady: dostępność, koszty, narzędzia, ludzie, utrzymanie, bezpieczeństwo, aspekty prawne)

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo aplikacji i urządzeń mobilnych w kontekście wymagań normy ISO/IEC 27001 oraz BS 25999 doświadczenia audytora

Bezpieczeństwo aplikacji i urządzeń mobilnych w kontekście wymagań normy ISO/IEC 27001 oraz BS 25999 doświadczenia audytora Bezpieczeństwo aplikacji i urządzeń mobilnych w kontekście wymagań normy ISO/IEC 27001 oraz BS 25999 doświadczenia audytora Krzysztof Wertejuk audytor wiodący ISOQAR CEE Sp. z o.o. Dlaczego rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Przepełnienie bufora. SQL Injection Załączenie zewnętrznego kodu XSS. Nabycie uprawnień innego użytkownika/klienta/administratora

Przepełnienie bufora. SQL Injection Załączenie zewnętrznego kodu XSS. Nabycie uprawnień innego użytkownika/klienta/administratora NAUKOWA I AKADEMICKA SIEĆ KOMPUTEROWA Bezpieczeństwo rozwiązań hostingowych Hosting wirtualny - studium przypadku Secure 2008 3 października 2008 Arkadiusz Kalicki, NASK Agenda Zagrożenia Omówienie zabezpieczeń

Bardziej szczegółowo

System Profesal. Zarządzanie przez fakty

System Profesal. Zarządzanie przez fakty System Profesal Zarządzanie przez fakty Obecny Profesal jest systemem powstałym w wyniku 25 lat doświadczeń firmy ASTOR 150 użytkowników Ponad 450 000 notatek Ponad 11 000 artykułów bazy wiedzy Ponad 35

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE JUTRA DZISIAJ NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE MAJĄTKIEM

TECHNOLOGIE JUTRA DZISIAJ NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE MAJĄTKIEM TECHNOLOGIE JUTRA DZISIAJ NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE MAJĄTKIEM PODSTAWA PRAWNA Każda instytucja publiczna oraz przedsiębiorstwa zobowiązane są do prowadzenia ewidencji majątku oraz jego okresowej inwentaryzacji.

Bardziej szczegółowo

Skuteczna polityka zarządzania oprogramowaniem. Sebastian Strzech Dyrektor Zarządzający

Skuteczna polityka zarządzania oprogramowaniem. Sebastian Strzech Dyrektor Zarządzający Skuteczna polityka zarządzania oprogramowaniem Sebastian Strzech Dyrektor Zarządzający Nasze kompetencje i doświadczenie Zaufało nam już setki klientów Oferta Zarządzanie Oprogramowaniem (SAM): SAM (Software

Bardziej szczegółowo

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo.

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo. MAMBO (CMS) I. Informacje ogólne CMS, Content Management System ("system zarządzania treścią") jest to jedna lub zestaw aplikacji internetowych pozwalających na łatwe utworzenie oraz późniejszą aktualizację

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. Programy użytkowe i systemy operacyjne

KOMPUTER. Programy użytkowe i systemy operacyjne KOMPUTER Programy użytkowe i systemy operacyjne Programy do redagowania tekstów Programy te mają zazwyczaj wbudowany edytor graficzny, umożliwiają wstawianie grafiki zewnętrznej. Przykłady: Word WordPerfect

Bardziej szczegółowo

Licencjonowanie SQL Server. Licencje SAL

Licencjonowanie SQL Server. Licencje SAL Licencjonowanie SQL Server Licencje SAL Pytanie: Klient ma zainstalowane oprogramowanie SQL Server w środowisku z wieloma dzierżawcami i ma dwóch (2) użytkowników, którzy potrzebują dostępu do niego. Czy

Bardziej szczegółowo

Problemy niezawodnego przetwarzania w systemach zorientowanych na usługi

Problemy niezawodnego przetwarzania w systemach zorientowanych na usługi Problemy niezawodnego przetwarzania w systemach zorientowanych na usługi Jerzy Brzeziński, Anna Kobusińska, Dariusz Wawrzyniak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Plan prezentacji 1 Architektura

Bardziej szczegółowo

EMCS4B / Nowy Konektor EMCS PL

EMCS4B / Nowy Konektor EMCS PL Aleje Jerozolimskie 179, 02-222 Warszawa, tel. +48: 22 639 32 32-35 EMCS4B / Nowy Konektor EMCS PL OFERTA DOSTAWY, WDROŻENIA I SERWISU PROMOCJA JESIEŃ 2015! WPROWADZENIE Konektor EMCS PL to narzędzie wspierające

Bardziej szczegółowo

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych 1. Projekt i wykonanie automatycznych testów funkcjonalnych wg filozofii BDD za pomocą dowolnego narzędzia Jak w praktyce stosować Behaviour Driven

Bardziej szczegółowo

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Inwestycje w technologie IT 1 muszą podlegać takim samym regułom oceny, jak wszystkie inne: muszą mieć ekonomiczne uzasadnienie. Stanowią one koszty i jako takie

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego Łódź, dn. 10.10.2014 r. OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU nr 2/3.3/081 (POWYŻEJ 14 tys. EURO) 1. Zamawiający Firma i adres: PL Europa S.A. NIP: 725-195-02-28 Regon: 100381252 2. Tryb udzielenia zamówienia Zgodnie

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r.

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r. MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2010 r. Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku 2 Spis

Bardziej szczegółowo

System Broker. Wersja 5.1

System Broker. Wersja 5.1 System Broker Wersja 5.1 1 System Broker wersja 5.1 System Broker to oprogramowanie zaprojektowane specjalnie z myślą o usprawnieniu pracy brokera ubezpieczeniowego. Przeznaczone jest zarówno dla małych

Bardziej szczegółowo

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu Instalacja SQL Server Express Logowanie na stronie Microsoftu Wybór wersji do pobrania Pobieranie startuje, przechodzimy do strony z poradami. Wypakowujemy pobrany plik. Otwiera się okno instalacji. Wybieramy

Bardziej szczegółowo

Absolwenci kierunków informatycznych

Absolwenci kierunków informatycznych Absolwenci kierunków informatycznych Absolwenci kierunków informatycznych w szkołach wyższych w Polsce w latach 2004-2010 Od 2006 roku obserwujemy trend spadkowy liczby absolwentów Informatyki. W 2010

Bardziej szczegółowo

Analiza kosztów stosowania bilingu

Analiza kosztów stosowania bilingu Warszawa, 11.10.2010 r. Analiza kosztów stosowania bilingu System bilingowy Kobi w firmie X * * firma X to jeden z większych banków w Polsce, w związku z obowiązującą nas umową, nie możemy podać nazwy

Bardziej szczegółowo

OFERTA OPIEKI INFORMATYCZNEJ DLA FIRM

OFERTA OPIEKI INFORMATYCZNEJ DLA FIRM OFERTA OPIEKI INFORMATYCZNEJ DLA FIRM Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych klientów, oraz w trosce o najwyższą jakość świadczonych usług firma Neteris przygotowała program opieki informatycznej skierowany

Bardziej szczegółowo

SiR_13 Systemy SCADA: sterowanie nadrzędne; wizualizacja procesów. MES - Manufacturing Execution System System Realizacji Produkcji

SiR_13 Systemy SCADA: sterowanie nadrzędne; wizualizacja procesów. MES - Manufacturing Execution System System Realizacji Produkcji System informatyczny na produkcji: Umożliwi stopniowe, ale jednocześnie ekonomiczne i bezpieczne wdrażanie i rozwój aplikacji przemysłowych w miarę zmiany potrzeb firmy. Może adoptować się do istniejącej

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Ruciński. Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki 2011. Promotor dr inż. Paweł Figat

Grzegorz Ruciński. Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki 2011. Promotor dr inż. Paweł Figat Grzegorz Ruciński Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki 2011 Promotor dr inż. Paweł Figat Cel i hipoteza pracy Wprowadzenie do tematu Przedstawienie porównywanych rozwiązań Przedstawienie zalet i wad porównywanych

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.4 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

Firma ACEL J.M. Ciskowscy Sp. K. powstała w 1987 roku w Gdańsku. Obecnie. posiada oddziały w Rumi, Gdyni i Warszawie. Zajmuje się hurtową sprzedażą

Firma ACEL J.M. Ciskowscy Sp. K. powstała w 1987 roku w Gdańsku. Obecnie. posiada oddziały w Rumi, Gdyni i Warszawie. Zajmuje się hurtową sprzedażą Dane Klienta: ACEL J.M. Ciskowscy Sp. K. ul. Twarda 6C 80-871 Gdańsk www.acel.pl Firma ACEL J.M. Ciskowscy Sp. K. powstała w 1987 roku w Gdańsku. Obecnie posiada oddziały w Rumi, Gdyni i Warszawie. Zajmuje

Bardziej szczegółowo

Wolne oprogramowanie

Wolne oprogramowanie Wykład popularny dla młodzieży szkół średnich Wolne oprogramowanie czyli czy można żyć bez PowerPointa Ryszard Tanaś http://zon8.physd.amu.edu.pl/~tanas 2 października 2004 Spis treści 1 Wolne Oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

sprawdź korzyści płynące ze współpracy z nami

sprawdź korzyści płynące ze współpracy z nami outsourcing IT Analizy przedsiębiorstw, które zdecydowały się na przeprowadzenie outsourcingu wykazują, iż w następstwie odnotowano obniżkę kosztów uzyskania danej usługi, poprawę jej jakości, restrukturyzację

Bardziej szczegółowo

Jak zgodnie z prawem założyć radio internetowe na swojej stronie?

Jak zgodnie z prawem założyć radio internetowe na swojej stronie? Ochrona Własności Intelektualnej cz. VI dr inż.tomasz Ruść Spis treści Na jakich zasadach możemy korzystać z prawa cytatu? Jak zgodnie z prawem założyć radio internetowe na swojej stronie? Czy brak informacji

Bardziej szczegółowo

Dotacje na innowacje Inwestujemy w Waszą przyszłość ZAPYTANIE OFERTOWE. (usługi informatyczne)

Dotacje na innowacje Inwestujemy w Waszą przyszłość ZAPYTANIE OFERTOWE. (usługi informatyczne) 17.09.2014r. Nr zapytania ofertowego: 1/POIG 8.1/2014 ZAPYTANIE OFERTOWE (usługi informatyczne) Zwracamy się z prośbą o zaprezentowanie oferty handlowej na planowany zakup usług informatycznych w ramach

Bardziej szczegółowo

Podstawy administracji systemu Linux

Podstawy administracji systemu Linux Podstawy administracji systemu Linux Instytut Fizyki Teoretycznej UWr 4 stycznia 2006 Plan kursu Opis systemu 1 2 Tryb tekstowy 3 Linux od podszewki 4 Pierwsze kroki w administracji 5 Sieci lokalne 6 Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Prezentacja wyników badania wykorzystania przetwarzania w chmurze w największych polskich przedsiębiorstwach

Prezentacja wyników badania wykorzystania przetwarzania w chmurze w największych polskich przedsiębiorstwach Prezentacja wyników badania wykorzystania przetwarzania w chmurze w największych polskich przedsiębiorstwach Grzegorz Bernatek Kierownik Projektów Analitycznych Audytel SA Partnerzy badania: Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

znaczenie gospodarcze sektora kultury

znaczenie gospodarcze sektora kultury znaczenie gospodarcze sektora kultury wstęp do analizy problemu streszczenie Instytut Badań Strukturalnych Piotr Lewandowski Jakub Mućk Łukasz Skrok Warszawa 2010 Raport prezentuje rezultaty badania, którego

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE

SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE ADAM GOLICKI SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE Praca magisterska napisana w Katedrze Bankowości Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie pod kierunkiem naukowym dr. Emila Ślązaka Copyright

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia Dostawa licencji na oprogramowania Microsoft Znak postępowania: RZ/37/ZP/2013/PLNG OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 do SIWZ I. Przedmiot Zamówienia obejmuje

Bardziej szczegółowo

System INTEGRYB jako zintegrowane repozytorium danych umożliwiające zaawansowaną analitykę badawczą

System INTEGRYB jako zintegrowane repozytorium danych umożliwiające zaawansowaną analitykę badawczą System INTEGRYB jako zintegrowane repozytorium danych umożliwiające zaawansowaną analitykę badawczą Lena Szymanek 1, Jacek Seń 1, Krzysztof Skibicki 2, Sławomir Szydłowski 2, Andrzej Kunicki 1 1 Morski

Bardziej szczegółowo

Sage ACT! Twój CRM! Zdobywaj, zarządzaj, zarabiaj! Zdobywaj nowych Klientów! Zarządzaj relacjami z Klientem! Zarabiaj więcej!

Sage ACT! Twój CRM! Zdobywaj, zarządzaj, zarabiaj! Zdobywaj nowych Klientów! Zarządzaj relacjami z Klientem! Zarabiaj więcej! Sage ACT! Twój CRM! Zdobywaj, zarządzaj, zarabiaj! Zdobywaj nowych Klientów! Zarządzaj relacjami z Klientem! Zarabiaj więcej! Sage ACT! Sprawdzone przez miliony Użytkowników i skuteczne rozwiązanie z rodziny

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie efektywności Działu Ekspedycji

Zwiększenie efektywności Działu Ekspedycji Zwiększenie efektywności Działu Ekspedycji Analiza na przykładzie Spółdzielni Piekarsko Ciastkarskiej w Warszawie Warszawa, Lipiec 2013 Spółdzielnia Piekarsko Ciastkarska w Warszawie SPC to największy

Bardziej szczegółowo