PIONEER. Inwestor lepiej poinformowany nowa aplikacja mobilna. strategia szyta na miarę przegląd produktów dostępnych w ofercie pioneer

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PIONEER. Inwestor lepiej poinformowany nowa aplikacja mobilna. strategia szyta na miarę przegląd produktów dostępnych w ofercie pioneer"

Transkrypt

1 Wydarzenia, Wiedza, Edukacja grudzień 2012 PIONEER strategia szyta na miarę przegląd produktów dostępnych w ofercie pioneer PekaO TFI S.A. Inwestor lepiej poinformowany nowa aplikacja mobilna z optymizmem w przyszłość wywiad z Peterem Bodisem, wiceprezesem Pioneer Pekao Investment Management S.A.

2 Foto okładka: Shutterstock.com; foto: Shutterstock.com Szanowni Państwo! Koniec roku sprzyja podsumowaniom. Jak zapisze się w pamięci, nie tylko rynków kapitałowych, 2012 rok? Dla nas i naszych Klientów był to wyjątkowy okres jubileuszu dwudziestolecia powstania firmy, która zapoczątkowała rozwój rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce. Z tej okazji chcielibyśmy podziękować jeszcze raz wszystkim Klientom, którzy powierzyli nam swoje oszczędności. Dla świata z pewnością był to okres znaczącej redukcji napięcia i niepewności, poznaliśmy odpowiedzi na wiele pytań o kondycję gospodarki polskiej i globalnej. Eksperci dalecy są od przesadnego optymizmu, ale większość zdaje się podzielać zdanie, że najgorsze już za nami. Peter Bodis, wiceprezes i szef inwestycji w Pioneer Pekao Investment Management S.A., dzieli się swoimi refleksjami na temat scenariuszy dla poszczególnych rynków (str. 7). Zwraca uwagę na to, że kryzys tworzy wyjątkowe szanse, nie tylko dla firm, ale i całych gospodarek. W kolejną dekadę działalności wchodzimy z blisko 40 funduszami i subfunduszami. Tak bogata oferta odpowiada na potrzeby inwestorów, którzy poszukują coraz bardziej zindywidualizowanych strategii i rozwiązań. Mamy nadzieję, że zamieszczone w tym numerze Magazynu podsumowanie naszej oferty (str. 18) pomoże Państwu optymalnie inwestować nadwyżki finansowe. Na łamach tego wydania nie zabrakło także innych interesujących tematów: przybliżamy Państwu najważniejsze światowe giełdy (str. 10), związek pomiędzy trendami demograficznymi a wysokością przyszłej emerytury (str. 14), ale także sylwetkę mało znanego w Polsce Alfreda Jurzykowskiego, bohatera Stanów Zjednoczonych i Brazylii. Z okazji świąt Bożego Narodzenia życzymy Państwu zdrowia, szczęścia, spokoju, a w Nowym Roku udanej realizacji ważnych planów i postanowień, nie tylko inwestycyjnych. Życzymy miłej lektury! Spis treści Z RYNKU 2 W skrócie 4 Czas Europy i Chin 7 Z optymizmem w przyszłość wywiad z Peterem Bodisem, wiceprezesem Pioneer Pekao Investment Management S.A. 10 Giełdowa podróż dookoła świata 12 Co z tą Unią? PORADNIK 14 Nieubłagana demografia 16 Powrót do źródeł OFERTA PIONEER 18 Strategia szyta na miarę 22 Inwestor lepiej poinformowany SYLWETKA 24 Alfred Jurzykowski brazylijsko-amerykański filantrop z Polski FAQ 27 Klient pyta, COK odpowiada FELIETON 28 Dr hab. Dariusz Filar: Czas działania Pioneer. Wydarzenia, Wiedza, Edukacja ; Właściciel: Pioneer Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., ul. Marynarska 15, Warszawa; Wydawca:, ul. Nowogrodzka 42, Warszawa, tel.: , faks: , 1

3 z rynku z rynku W skrócie Opracowanie: zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Firmom łatwiej Polska zajęła 55. miejsce w październikowym rankingu Doing Business 2013 Banku Światowego, odnotowując największy o 19 miejsc awans w zestawieniu. 185 krajów oceniano pod kątem łatwości zakładania firmy, uzyskania pozwoleń na budowę, dostępu do sieci energetycznej, odbioru obiektów budowlanych, dostępności kredytów, ochrony inwestorów, podatków, handlu zagranicznego, wywiązywania się z umów oraz likwidacji działalności. Warto podkreślić, że kolejny rok z rzędu Polska zajęła bardzo wysokie, czwarte Lepsze perspektywy dla UE Krótkoterminowe perspektywy gospodarcze dla UE i strefy euro nadal cechuje niepewność. Jednak w 2013 r. PKB ma stopniowo zacząć rosnąć, a w 2014 r. umacniać się takie prognozy stawia Komisja Europejska w jesiennej prognozie gospodarczej, opublikowanej 7 listopada 2012 roku. Prognoza obejmuje wskaźniki uwzględniające m.in. produkt krajowy brutto (PKB), inflację, zatrudnienie i finanse publiczne na lata W 2012 r. realny PKB ma zmniejszyć się o 0,3% w UE i o 0,4% w strefie euro, ale już w 2013 r. spodziewany jest stopniowy powrót na ścieżkę wzrostu: PKB ma zwiększyć się o 0,4% w UE i o 0,1% w strefie euro, choć zdaniem autorów prognozy miejsce w kategorii dostępność kredytu. Zdaniem autorów rankingu największa poprawa nastąpiła w obszarach: odbiór obiektów budowlanych (awans o 25 miejsc), wywiązywanie się z kontraktów (28 miejsc wyżej) oraz likwidacja działalności (54 miejsca wyżej). Największą zmorą przedsiębiorców pozostaje uzyskiwanie pozwoleń na budowę (161. miejsce na świecie), dostęp do sieci energetycznej (137. miejsce), zakładanie firmy (124. miejsce) oraz podatki (114. miejsce). Pełna wersja raportu dostępna pod adresem: global-reports/doing-business-2013 utrzymają się znaczne różnice między państwami członkowskimi. W 2014 roku tempo wzrostu przyspieszy o 1,6% w UE i o 1,4% w strefie euro. Problemem pozostanie jednak bezrobocie. Komisja Europejska szacuje, że stopa bezrobocia osiągnie w 2013 roku rekordowy poziom wynoszący 10,9% w UE (10,5% w 2012 roku) i 11,8% (wzrost z 11,3%) w strefie euro. Informacje odkodowane Niemal dwukrotnie (o 96%) wzrosła w ciągu roku liczba Europejczyków skanujących QR kody z wykorzystaniem smartfonów wynika z analizy firmy comscore, która przebadała zachowania mieszkańców pięciu największych krajów Starego Kontynentu: Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i Włoch. Badanie objęło okres lipiec 2011 lipiec 2012 roku. Z QR kodów korzysta 14% posiadaczy smartfonów; biało-czarne kody najpopularniejsze są w Niemczech (skanuje je niemal co piąty użytkownik nowoczesnych telefonów). Najczęściej kody są wykorzystywane przez osoby poszukujące informacji o produkcie i usłudze (72% wskazań) czy wydarzeniach (32%). Pioneer Pekao TFI S.A. również wykorzystuje tę coraz popularniejszą technologię, by ułatwić klientom dostęp do informacji o ofercie i najważniejszych wydarzeniach. Foto: Shutterstock.com Foto: Shutterstock.com Stopy w dół Główna stopa referencyjna spadła o 25 punktów bazowych do poziomu 4,5%. Listopadowa decyzja Rady Polityki Pieniężnej powinna, zdaniem ankietowanych przez PAP ekonomistów, zapoczątkować cykl łagodzenia polityki pieniężnej, który może doprowadzić do tego, że w połowie 2013 roku stopy będą niższe o pb. Pozytywne konsekwencje oczekiwanej przez rynek redukcji stóp są jednym z tematów wywiadu z Peterem Bodisem, wiceprezesem Pioneer Pekao Investment Management S.A. (str. 7). Oszczędności pod lupą Na plusie Oszczędzanie to konieczność. Z realizacją tego hasła w praktyce bywa jednak znacznie gorzej. Z badania Postawy Polaków wobec oszczędzania przeprowadzonego przez TNS Polska dla Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy 1 we wrześniu 2012 roku ponad połowa Polaków (56%) przyznaje, że przeznacza wszystko na bieżące potrzeby. Jeśli zaś oszczędzają, to przede wszystkim z myślą o średnioterminowych celach, jak zakup sprzętu do mieszkania lub kupno samochodu (38%), wakacje (29%) czy drobne przyjemności (28%). Horyzont oszczędzania 45% badanej grupy nie wykracza poza rok. 1 W październiku największym zainteresowaniem, podobnie jak w poprzednich miesiącach, cieszyły się fundusze i subfundusze powiązane z rynkiem instrumentów dłużnych, np.: Pioneer Obligacji Dynamiczna Alokacja FIO, Pioneer Obligacji Dynamiczna Alokacja 2, Pioneer Obligacji Strategicznych i Pioneer Obligacji Plus. Krzysztof Lewandowski, prezes Pioneer Pekao TFI S.A., podkreślił, że najwięcej środków wciąż przyciągają fundusze Efektywne samorządy Po trzech kwartałach 2012 roku samorządy osiągnęły 7,1 mld zł nadwyżki budżetowej przy planowanym na ten rok deficycie 13,5 mld zł podało w połowie listopada dłużne, choć wyniki niektórych funduszy inwestujących na rynkach akcji sugerują, że warto zainteresować się także tym segmentem. Dla przykładu, wynik Pioneer Akcji Małych i Średnich Spółek Rynków Rozwiniętych był na koniec października o 12,93% wyższy niż 12 miesięcy wcześniej, a Pioneer Dynamicznych Spółek od momentu uruchomienia 20 stycznia 2012 roku do końca października zyskał 26,35%. Ministerstwo Finansów. Należy pamiętać jednak, że samorządy większość inwestycji zamykają pod koniec roku, co będzie rzutować na ostateczny wynik budżetu. 2 3

4 z rynku z rynku Czas Europy i Chin Europejski rynek akcji oraz rynki wschodzące, przede wszystkim Chiny, to najczęściej wskazywane potencjalne okazje rynkowe na 2013 rok. Przy Polsce pojawia się spory znak zapytania: ostatnie dane dla Polski (tylko 1,4% wzrostu PKB w III kwartale) rozczarowały. Autor: Piotr Szulec W trzecim kwartale 2012 roku inwestorzy nie decydowali się na diametralne zmiany strategii, w oczekiwaniu na polityczne rozstrzygnięcia. Ostatnie miesiące obfitowały bowiem w wydarzenia, które miały lub mogły mieć zdecydowane przełożenie na stan poszczególnych głównych gospodarek światowych, a tym samym na zachowanie się rynków finansowych. Ameryka na plusie Od początku 2011 roku rynek akcji w USA zachowuje się dobrze, wykazując kilkunastoprocentową przewagę nad wieloma innymi rynkami. W trzecim kwartale zakupowy zapał inwestorów nieco osłabł, z powodu ryzyka wystąpienia tzw. klifu fiskalnego. Temat ten powinien znaleźć wkrótce swój finał, a publikowane ostatnio dane makroekonomiczne są obiecujące. Drugi odczyt dynamiki amerykańskiego PKB w III kwartale, który wyniósł 2,7%, był, co prawda, nieco gorszy od oczekiwań analityków (2,8%), ale zdecydowanie lepszy od wstępnego odczytu na poziomie 2%. Dla porównania, w drugim kwartale 2012 roku PKB w USA wzrósł zaledwie o 1,3%. Można założyć, że to właśnie ten kraj dzięki luźnej polityce monetarnej i fiskalnej będzie jednym z rynków rozwijających się w 2013 roku relatywnie szybciej od pozostałych. Za takim scenariuszem przemawia przede wszystkim poprawa na amerykańskim rynku pracy (spadek stopy bezrobocia poniżej 8%), zdecydowana poprawa na rynku amerykańskich nieruchomości: dynamiczny wzrost pozwoleń na budowę (wyraźna zmiana trendu) oraz liczby umów na sprzedaż domów (wzrost w październiku o 5,2% m/m, w ujęciu rocznym o 18%), jak również kolejne środki pompowane w rynek przez amerykański Fed. Europa z potencjałem W wielu opracowaniach analitycznych dotyczących potencjalnych okazji rynkowych na 2013 rok coraz częściej wskazuje się europejski rynek akcji. Inwestycjom w europejskie spółki sprzyjać ma oczekiwana poprawa stanu gospodarki europejskiej w drugiej połowie roku i niska wycena europejskich akcji. Na razie jednak strefa euro stanowi najsłabsze ogniwo łańcucha w gospodarce światowej. Wskaźniki PMI, oddające nastroje menedżerów firm produkcyjnych i usługowych, znajdują się dużo poniżej wskazującego na recesję poziomu 50 pkt i nie wykazują żadnej zauważalnej poprawy. Piotr Szulec, dyrektor ds. komunikacji inwestycyjnej Pioneer Pekao Investment Management S.A. Stopa bezrobocia w strefie euro bije kolejne rekordy w październiku po uwzględnieniu czynników sezonowych wg danych Eurostatu wyniosła 11,7% (11,6% we wrześniu), co jest rekordowym poziomem od 1995 r., gdy wprowadzono publikację tego typu danych. Najwyższą stopę bezrobocia odnotowano w Hiszpanii 26,2%, a najniższą w Austrii 4,3%. Dane z rynku pracy takich gospodarek jak hiszpańska czy grecka są więcej niż dramatyczne. Stopy bezrobocia na Foto: Archiwum poziomie 25% i wyższym oznaczają, że w tych krajach co czwarty obywatel w wieku produkcyjnym nie ma pracy. Jeszcze gorzej wygląda sytuacja wśród ludzi młodych wchodzących na rynek, ponieważ co drugi z nich nie może znaleźć pracy. We wrześniu na bazie powyższych informacji, ale też analizy sytuacji hiszpańskiego budżetu i hiszpańskiego sektora bankowego agencja Standard & Poor s obniżyła ocenę wiarygodności Hiszpanii o dwa stopnie z poziomu BBB+ do BBB- (tuż powyżej ratingu śmieciowego ). Za europejskimi akcjami przemawiają przede wszystkim ich aktualne ceny. Mocna przecena, która dotknęła przede wszystkim sektor finansowy, sprawiła, że akcje wielu firm są dziś naprawdę tanie. Kryzys uderzył zarówno w banki wywodzące się ze słabych, jak i mocnych krajów strefy euro. Efekt działań Europejskiego Banku Centralnego w postaci skupu obligacji krajów zagrożonych może mieć i ma pozytywne przełożenie na rynek europejskiego długu. Wyraźny spadek rentowności obligacji może znaleźć swoje pozytywne przełożenie w zachowaniu akcji sektora bankowego za sprawą możliwego wzrostu zysków spółek tego sektora w przyszłości. Nie bez znaczenia dla dalszego rozwoju sytuacji w strefie euro jest fakt, że we wrześniu ministrowie finansów państw strefy euro oficjalnie zainaugurowali działalność Europejskiego Mechanizmu Stabilizacyjnego (ESM), czyli stałego funduszu ratunkowego dla strefy euro. ESM, który zastąpił dotychczasowy Europejski Fundusz Stabilizacji Finansowej (EFSF), od września dysponuje 200 mld euro aktywów, a docelowo (po dopłatach) siła uderzeniowa funduszu będzie wynosić Za europejskimi akcjami przemawiają ich aktualne ceny. Mocna przecena, która dotknęła przede wszystkim sektor finansowy, sprawiła, że akcje wielu firm są dziś naprawdę tanie. 500 mld euro. Dużą jego część (ponad 30%) wyłożą Niemcy. ESM będzie mógł udzielać pożyczek rządom, ale z czasem będzie on też mógł skupować obligacje krajów zagrożonych i wspierać banki z europejskiego sektora bankowego. ESM jest kluczowym elementem realizacji ogłoszonego we wrześniu przez EBC programu OMT (skup obligacji krajów zagrożonych na rynku wtórnym). Kapitał płynie do Chin Ostatni ważny, o ile nie najważniejszy element światowej układanki to region azjatycki, przede wszystkim Chiny. Działania podejmowane przez stare i nowe chińskie władze oraz Chiński Bank Ludowy nastawione na zahamowanie tempa spadku tamtejszej gospodarki już przyniosły zauważalne efekty. Po blisko dwóch latach spadków ilość pieniądza w obiegu (mierzona wskaźnikiem M1) wyraźnie wzrosła. Wprawdzie dynamika PKB w ostatnich kwartałach sugeruje wyraźne i zauważalne spowolnienie tempa wzrostu chińskiej gospodarki, ale wskaźniki wyprzedzające koniunkturę (m.in. PMI powyżej 50 pkt) czy dane dotyczące produkcji przemysłowej i sprzedaży detalicznej sugerują bliską poprawę sytuacji. W III kwartale wzrost gospodarczy wyniósł w Chinach 7,4% r/r (w drugim kwartale było to 7,6% r/r). Dynamika w ujęciu rocznym wciąż spada, jednak spadek tempa w III kwartale wyraźnie wyhamował. W porównaniu kwartał do kwartału wzrost wyniósł już 2,2% i był największy od roku. Prawdopodobnie mamy więc do czynienia z miękkim lądowaniem chińskiej gospodarki i być może długo już wyczekiwanym punktem odwrotu (zmiany trendu). Produkcja przemysłowa w Chinach wzrosła we wrześniu o 9,2% w stosunku rocznym, a sprzedaż detaliczna o 14,2%. To najwyższy wzrost od 6 miesięcy. Wiele więc wskazuje na to, że IV kwartał 2012 roku lub najpóźniej I kwartał roku 2013 może przynieść przełom w dotychczasowej sytuacji gospodarczej Chin. Zauważyli to również inwestorzy, co widać po zainteresowaniu funduszami operującymi w tym regionie świata. W ostatnich tygodniach napływy do funduszy inwestujących w Chinach były nieproporcjonalnie duże w stosunku do innych regionów. Może to świadczyć o tym, że inwestorzy właśnie zajmują pozycje, próbując wyprzedzić poprawę w chińskiej gospodarce. Japonia wraca do gry Chiny to nie jedyne ciekawe miejsce w tej części świata. Warto się również przyjrzeć Japonii. Dużej nadziei na 4 5

5 z rynku z rynku poprawę dotychczasowej słabej sytuacji upatrujemy przede wszystkim w działaniach Banku Japonii, słabym jenie, ostatniej zmianie politycznej (zmiana rządu) i toczących się już negocjacjach w sprawie utworzenia strefy wolnego handlu przez Japonię, Chiny i Koreę, a później przez pozostałe kraje ASEAN (Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej). Szacuje się, że dzięki utworzeniu takiej strefy Chiny i Korea mogłyby zwiększyć swój PKB o blisko 3%, a Japonia o 0,5%. Warto też zwrócić uwagę na to, że japońskie akcje patrząc w perspektywie ostatnich lat są również tanie. Stopa dywidendy dla japońskich akcji jest na rekordowo wysokim poziomie (średnio 2,6%), a wskaźnik cena/zysk (forward) notuje historyczne minima (11,5). Nigdy wcześniej akcje nie były też notowane z tak dużym (kilkunastoprocentowym) dyskontem w porównaniu z ich wartością księgową. Najważniejsze wskaźniki makroekonomiczne Te dane, w połączeniu z wymienionymi wcześniej czynnikami polityczno- -ekonomicznymi, dają całkiem interesującą mieszankę prowzrostową dla japońskiego rynku akcji. Polska słabnie Wskaźniki wyprzedzające PMI znajdują się poniżej 50 pkt, a wzrost PKB w III kwartale wyniósł zaledwie 1,4% w ujęciu rocznym (oczekiwania na poziomie 1,8% r/r). Dla przypomnienia w II kwartale gospodarka urosła o 2,3%, a w I kwartale o 3,5%. Na spowolnienie tempa wzrostu wpłynęło znaczne osłabienie popytu krajowego o 0,7% w skali roku oraz bliska zeru konsumpcja prywatna; spadły również inwestycje. Lepiej prezentuje się eksport, ale i on słabnie. Choć wzrost gospodarczy jest w ujęciu rocznym o 2/3 niższy niż w IV kwartale 2011 roku, stopy znajdują się na tym samym poziomie (w tym okresie RPP podniosła stopy o 25 pb i obniżyła o taki sam przedział). Co prawda, w listopadzie Rada pierwszą obniżką rozpoczęła cykl obniżek stóp procentowych (tak przynajmniej wynika z wypowiedzi prezesa NBP), jednak patrząc na stan gospodarki i tempo jej wzrostu, widać, że w swoich działaniach Rada jest mocno opóźniona. Tym bardziej że inflacja wyraźnie spada i biorąc pod uwagę blisko zerową konsumpcję i spadek cen surowców ten kierunek powinien być w najbliższych miesiącach utrzymany. Istotny wpływ na dynamikę PKB może mieć, czy i jak będzie realizowana zapowiedź z exposé premiera dotycząca powołania spółki o nazwie Inwestycje Polskie. Ma ona do 2015 roku uzyskać zdolności inwestycyjne w kwocie 40 mld zł. Wielomiliardowe inwestycje w polską energetykę, zbadanie, wydobycie i produkcję gazu łupkowego, rozwój energetyki czy infrastrukturę (drogi, kolej) powinny pozwolić utrzymać dodatnie tempo wzrostu. PKB (r/r, w %) inflacja (r/r, w %) deficyt budżetowy (r/r, jako % PKB) * 2013* * 2013* * 2013* Strefa euro Niemcy Francja Włochy Hiszpania Austria Grecja Portugalia Inne kraje EU Wielka Brytania Szwecja Polska Czechy Pozostałe Stany Zjednoczone Szwajcaria Rosja Turcja Chiny Źródło: UniCredit, dane z września 2012 roku; * prognoza Foto: Archiwum Z umiarkowanym optymizmem w przyszłość Po pięciu latach niełatwych dla światowej gospodarki i rynków finansowych wszyscy wypatrują oznak poprawy rok przyniósł istotną redukcję niepewności, a Peter Bodis, wiceprezes Pioneer Pekao Investment Management S.A., spodziewa się, że ten pozytywny trend się utrzyma. Pioneer Pekao TFI S.A.: Rok temu, podczas analogicznego podsumowania powiedział Pan, że 2011 był najgorszym rokiem dla rynków kapitałowych od wybuchu kryzysu rosyjskiego w 1998 roku. A jak zapamiętamy 2012 rok? Peter Bodis: Już dziś można powiedzieć, że 2012 rok był znacznie lepszy. To zasługa przede wszystkim redukcji niepewności. Wprawdzie wciąż rozmawiamy o tych samych trzech znakach zapytania co w 2011 roku w jakim kierunku zmierzają Stany Zjednoczone, strefa euro i Chiny ale znamy już znacznie więcej odpowiedzi. Każdy z tych trzech rynków kończy 2012 rok z pozytywnym wynikiem, w okolicach rocznych maksimów. To dobry prognostyk na przyszłość. Zacznijmy od Stanów. Rynki dość sceptycznie zareagowały na reelekcję Baracka Obamy. Wybory prezydenckie elektryzują uwagę, ale w dłuższym horyzoncie nie mają determinującego wpływu na rynki. Najważniejszy jest fakt, że Stany dowodzą, że mają fantastyczną umiejętność szybkiego podnoszenia się z kłopotów. Fundusz TARP (program pomocy w usuwaniu toksycznych aktywów) ruszył już miesiąc po bankructwie Lehman Brothers, w 2009 roku zaczęto luzować politykę monetarną poprzez działania tzw. poluzowania ilościowego. Dziś o kryzysie zaczyna się tam już mówić w czasie przeszłym, czego najlepszym dowodem jest systematycznie poprawiająca się kondycja rynku nieruchomości, który w 2007 roku był przecież ogniskiem zapalnym kryzysu. Od początku 2012 roku liczba pozwoleń na budowę cały czas rośnie. Produkcja przemysłowa praktycznie zbliżyła się do poziomów odnotowywanych w rekordowym 2008 roku. Odtworzono już połowę z 9 mln miejsc pracy, które ubyły w kryzysie co miesiąc przybywa tys. nowych wakatów. Nawet działania, które wydawały się być sprzeczne z rynkową logiką, przyniosły pozytywny efekt ratowany za 200 mld państwowych dolarów AIG stanął na nogi, a państwo, sprzedające dziś ostatnie akcje ubezpieczyciela, zarobi na całej operacji ok. 10 mld dolarów. Co jest dziś największym wyzwaniem stojącym przed USA i nowym-starym prezydentem? Peter Bodis, wiceprezes Pioneer Pekao Investment Management S.A. Ograniczenie deficytu budżetowego. Redukcja obecnego poziomu deficytu może w krótkim i średnim terminie mieć negatywny wpływ na PKB. Nie demonizowałbym jednak znaczenia deficytu w przypadku kraju, który ma dostęp do praktycznie darmowego finansowania przy tak niskiej rentowności obligacji. Europa takiego komfortu taniego finansowania nie ma. W Europie mówi się o kryzysie zadłużenia, ale, moim zdaniem, mamy do czynienia z kryzysem polityki gospodarczej. Mało kto zwraca uwagę na to, że Stany były w podobnej sytuacji fiskalnej 6 7

6 z rynku z rynku jak Portugalia, a dziś rentowność amerykańskich obligacji znów jest rekordowo niska, papierów Hiszpanii, Włoch czy Portugalii rekordowo wysoka. Jak to możliwe? Polityka gospodarcza USA mocno wspiera gospodarkę, Europa zupełnie inaczej odpowiedziała na kryzys. EBC długo wzbraniał się przed pójściem śladami FED długoterminowe refinansowanie (LTRO) zostało uruchomione dopiero w grudniu 2011 roku, a niedawnej decyzji o wykupie obligacji najbardziej zadłużonych członków strefy euro nie towarzyszy luzowanie polityki monetarnej. Ponadto, banki muszą poprawić relację oszczędności do kredytów, co skutkuje obniżeniem akcji kredytowej dodatkowo hamującym wzrost. Bardziej radykalne działania EBC na rzecz zmniejszenia kosztów finansowania, przy jednoczesnej presji na polityków, by kontynuowali reformy strukturalne, dałyby przestrzeń do wzrostu PKB. Choć pozytywne zmiany następują bardzo powoli, jestem jednak optymistą: Europa idzie w dobrym kierunku, a sama strefa euro nie dość, że przetrwa, to wyjdzie z kryzysu mocniejsza. Skąd ten optymizm? Z samej natury Unii. Pamiętajmy, że Unia to projekt polityczny (wszystko jest możliwe, jeśli jego członkowie będą tego chcieli), a przy tym bardzo młody. Amerykanie na swoją dzisiejszą skuteczność w stawianiu czoła kryzysom pracowali 200 lat, Unia integruje się od zaledwie pół wieku. Dajmy jej szansę. 50 lat to za mało, by mówić, że projekt Unia był do niczego. Kryzys był jej potrzebny, by, po wyciągnięciu z niego wniosków, rozpocząć kolejny etap rozwoju: większej integracji politycznej, monetarnej i fiskalnej. Ktoś kiedyś powiedział: never miss a good crisis. Ubiegłoroczny wywiad zatytułowaliśmy w podobnym tonie kryzys to szansa. Nie tylko dla inwestorów, ale i Unii Europejskiej. Zwróćmy uwagę na to, że większość rewolucyjnych zmian w historii ludzkości było zapoczątkowanych kryzysem. Kryzys wymusza działanie, mobilizuje wokół wspólnego celu. Czasami trzeba stanąć nad przepaścią, by znaleźć w sobie determinację do podjęcia niełatwych decyzji. Z Europy przenieśmy się do Chin. Czy obawy o twarde lądowanie drugiej gospodarki świata i koniec chińskiego cudu są dziś mniejsze? To pytanie rynki zadają sobie od 2010 roku, gdy rozpoczął się proces spadku tempa wzrostu PKB w Chinach z 12% do 7,4% w trzecim kwartale 2012 roku. Mijający rok i ogłoszony przez Chiny pięcioletni plan rozwoju z założeniem tylko 7,5-procentowego wzrostu przyniósł odpowiedź, że schładzanie było celowe, by uchronić Chiny przed bańką inwestycyjną i innymi skutkami ubocznymi ogromnego wzrostu (inflacją, wzrostem cen nieruchomości etc.). Z pewnością pozytywną informacją jest fakt, że gdyby zaszła taka potrzeba Chiny wciąż mają ogromny potencjał stymulowania gospodarki. Dług publiczny sięga tam raptem 25% PKB, czyli poziomu pozostającego w sferze marzeń dla większości krajów na świecie. Podsumujmy: wchodziliśmy w 2012 rok z trzema obszarami niepewności. Po blisko jedenastu miesiącach widać, że każdy z nich USA, strefa euro, Chiny wyglądają dziś znacznie lepiej niż w styczniu tego roku. Czy to samo da się powiedzieć o Polsce? Można odnieść wrażenie, że nasz kraj dopiero teraz, z opóźnieniem, odczuwa skutki kłopotów strefy euro. Polska gospodarka istotnie spowolniła, nastroje wśród firm i konsumentów się pogorszyły, ale moim zdaniem nie wynika to z faktu, że teraz jest źle. Raczej wcześniej w latach wzrostu powyżej 4%, było za łatwo. Realny, średnioroczny przyrost PKB dla Polski w długim terminie to właśnie obecne 2 2,5%. Rynki nie oczekują więcej, mają świadomość, że szybciej rosnąć nie sposób, zważywszy, że mamy już relatywnie Nasza strategia inwestycyjna na kolejne lata zakłada zmianę alokacji na bardziej agresywną. dużą bazę: dziś PKB Polski jest o 30% większy niż jeszcze 4 lata temu. Najważniejsze, że polska gospodarka nie ma strukturalnych problemów, nie musi, jak Grecy czy Hiszpanie, bardzo mocno zaciskać pasa: budżet jest pod kontrolą, dług publiczny znajduje się poniżej bezpiecznego poziomu 55%, a deficyt jest bliski 3% PKB. Ponadto mamy bardzo zdrowy, dobrze skapitalizowany system bankowy, a zadłużenie sektora prywatnego oraz poziom zadłużenia w walutach obcych są wysokie. Foto: Archiwum Czyli mimo wygaśnięcia silnych impulsów wzrostowych (wydatki infrastrukturalne, Euro 2012), możemy być spokojni o polską gospodarkę? Nasz bazowy scenariusz zakłada, że spowolnienie utrzyma się jeszcze w pierwszej połowie 2013 roku, a potem gospodarka przyspieszy. Jeśli można by czegoś jej życzyć, to zmiany nastawienia RPP. Marcowa podwyżka stóp, gdy widać było hamowanie wzrostu PKB, nie była potrzebna. Rynek zakłada, że w czerwcu 2013 roku WIBOR wyniesie 3,5% i wierzę, że RPP zdecyduje się na zejście do tego poziomu. Taki poziom pozwoliłby bankom odważniej odkręcić kurek z kredytami dla firm i konsumentów, co bardzo pomogłoby gospodarce. Czy 2013 rok ma szansę stać pod znakiem powrotu kapitału na rynki akcji? Naszym zdaniem tak, dlatego nasza strategia inwestycyjna zakłada zmianę alokacji na bardziej agresywną. Oczywiście, zawsze pozostaje pytanie o timing. Słowem, nie czy, ale kiedy zwiększyć zaangażowanie na rynku akcji. Z pewnością akcje są dziś bardzo tanie, obligacje przeciwnie. Taka sytuacja może trwać kilka lat, analogicznie do tego, co działo się w latach 90., gdy akcje były drogie, ale i tak cieszyły się niesłabnącym popytem ze strony inwestorów. Dziś obligacje sprzedają się dobrze, choć ich rentowności nie zapewniają satysfakcjonujących w zestawieniu z inflacją wyników. Jeśli gospodarka rośnie, akcje są naturalnym uzupełnieniem zdywersyfikowanego portfela inwestycji. Jeśli akcje, to jakie? Polskie spółki? Z regionu? Krajów rozwijających się? Strategicznie, w horyzoncie 4 5 lat, szczególną uwagę chcemy przywiązywać do akcji spółek europejskich. Po pierwsze dlatego, że są tanie. Kryzys dotknął je, ale w niewielkim stopniu. Po drugie, ich atrakcyjność kryje się w tym, że są europejskie tylko z nazwy i dzięki swoim korzeniom. Takie koncerny jak BMW, Danone, Philips czy Louis Vuitton dziś znaczną część przychodów i zysków generują poza Starym Kontynentem, przede wszystkim na rynkach wschodzących Azji czy Ameryki Południowej. Przykładowo gros nowo powstających chińskich fabryk jest budowanych przez Siemensa. Nie ulega wątpliwości, że takie kraje jak Chiny, Indie czy Brazylia jeszcze przez wiele lat będą notować największe przyrosty konsumpcji. Inwestorzy, którzy chcą partycypować w tych wzrostach, powinni inwestować właśnie w europejskie spółki. To swoisty paradoks, że spółki te mają szansę w większym stopniu partycypować w rozwoju tych rynków niż instrumenty finansowe zorientowane na rynki wschodzące. Fundusze emerging markets z racji niedostatecznej liczby lokalnych, silnych podmiotów dają bowiem mniejszą ekspozycję na segment FMCG, koncentrują się na segmentach surowcowych, telekomunikacji czy finansach. Niezmiennie szukamy też okazji na GPW. Warto zwrócić uwagę, że średnia stopa dywidendy dla spółek z WIG 20 to 5%, czyli wynik lepszy od lokat bankowych. Jest jednak grono osób, które mimo ostrożnie optymistycznych scenariuszy unika ryzyka związanego z agresywnymi inwestycjami. Na co powinny one postawić w 2013 roku? Niezmiennie rekomendujemy obligacje korporacyjne jako antidotum na niską rentowność rządowych papierów. Na całym świecie ten segment może być dobrą alternatywą dla inwestorów, którzy nie chcą tracić kapitału, starają się unikać ryzyka, a jednocześnie oczekują wyników lepszych niż te oferowane przez lokaty bankowe i obligacje skarbowe. Obligacje korporacyjne stanowią dla nich złoty środek przez kolejne lata powinny dać wynik lepszy od lokat, przy mniejszej zmienności niż akcje. Atutem naszych funduszy inwestujących w tym segmencie jest bardzo staranna dywersyfikacja portfela dzięki temu wynik inwestycji jest chroniony przed negatywnymi wydarzeniami, choćby bankructwem jednego z emitentów. Przykładowo subfundusz Pioneer Obligacji Strategicznych inwestuje pośrednio w papiery ok zagranicznych emitentów z całego świata. Polski rynek obligacji korporacyjnych jest rozwojowy, ale dla nas ciągle zbyt płytki, dlatego szukamy okazji inwestycyjnych na całym świecie. Wywiad przeprowadzono 20 listopada 2012 roku 8 9

7 z rynku z rynku Giełdowa podróż dookoła świata Gdy w Nowym Jorku inwestorzy idą spać, rusza Azja, po niej Europa. Na szczęście dziś, dzięki nowym technologiom, można z każdego zakątka świata inwestować w aktywa z dowolnej części globu. Opracowanie: zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Pierwszy przystanek podróży: legendarna Wall Street w Nowym Jorku. Miejsce powstania jednego z najbardziej rozpoznawalnych i najstarszych indeksów świata Dow Jones Industrial Average (DJIA). Utworzony został w 1896 roku przez Charlesa Dowa oraz Edwarda Jonesa i w momencie powstania składał się z akcji 12 spółek. Do dzisiaj w indeksie pozostaje tylko jedna z nich General Electric. W 1916 roku zwiększono portfel Dow Jones do 20, a w 1928 roku do 30 spółek. Liczba ta nie zmieniła się do dziś. Indeksy na huśtawce Jedną z najważniejszych dat w dziejach indeksu Dow Jones jest 24 października 1929 roku. Nowojorski indeks spadł wtedy o 11,7%, a dzień ten przeszedł do historii jako czarny czwartek, symboliczny początek Wielkiego Kryzysu. Jednak największy dzienny procentowy spadek wartości tego indeksu zanotowano 19 października 1987 roku. W czarny poniedziałek DJIA stracił 22,6% swojej wartości. Natomiast największy dzienny punktowy spadek indeksu odnotowano 29 września 2008 roku, kiedy strata wyniosła 777,7 pkt. Kilka dni wcześniej upadłość ogłosił bank Lehman Brothers, jedna z największych instytucji finansowych świata. Historyczne maksimum przypadło na 9 października 2007 roku, kiedy indeks osiągnął pkt. Obecnie 1 jego wartość przekracza 13 tys. pkt. W przeciwieństwie do innych znaczących indeksów, takich jak S&P-500, FTSE 100 czy DAX-30, Dow Jones jest indeksem cenowym, co oznacza, że wpływ na zmiany jego wartości ma cena akcji danej spółki, a nie jej kapitalizacja. Najdroższe, a więc mające największe znaczenie na DJIA, są akcje IBM (obecnie ok. 200 mld dol.). Footsie i DAX rządzą Europą Czas na londyńskie City. Znaleźliśmy się tu nie bez powodu: indeks tutejszej giełdy, FTSE 100, jest powszechnie znanym i jednym z najważniejszych indeksów świata FTSE (potocznie Footsie ) to skrót pełnej angielskiej nazwy indeksu Financial Times Stock Exchange. Składa się on ze 100 spółek notowanych na londyńskiej giełdzie i mających największą kapitalizację oraz płynność. FTSE 100 uznaje się za barometr brytyjskiej gospodarki. Po raz pierwszy brytyjski indeks został obliczony 3 stycznia 1984 roku. Podobnie jak w przypadku polskiego WIG20 za wartość wyjściową przyjęto 1000 punktów. Maksymalną wielkość (6951 pkt) indeks osiągnął 30 grudnia 1999 roku, na parę Foto: Corbis/FotoChannels miesięcy przed pęknięciem bańki internetowej i znacznymi spadkami na najważniejszych giełdach świata. Wielkość ostatniego kryzysu finansowego pokazuje spadek indeksu do poziomu około 3500 pkt na przełomie lutego i marca 2009 r. Obecnie jego wartość wynosi około 5800 pkt. Spółki wchodzące w skład FTSE 100 stanowią około 83% kapitalizacji londyńskiej giełdy, która na koniec 2011 roku wyniosła 3,7 bln funtów. Największą pod względem kapitalizacji spółką FTSE 100 jest petrochemiczny koncern Shell (145 mld funtów). Z Londynu lecimy do Niemiec. Lądujemy we Frankfurcie nad Menem. To miasto jednego z najistotniejszych europejskich indeksów giełdowych DAX (Deutscher Aktienindex). Główny indeks niemieckiego parkietu został uruchomiony ostatniego dnia 1987 roku i ukazuje zmianę wartości akcji 30 największych spółek pod względem kapitalizacji i obrotu. Każdej spółce przyznaje się wagę, odpowiednią do jej wielkości. DAX jest tzw. indeksem wynikowym, czyli brany jest w nim pod uwagę nie tylko wzrost cen akcji, ale także wzrost kapitału i wypłata dywidend. Największymi spółkami z DAX są elektrotechniczny Siemens (68 mld euro) oraz motoryzacyjny Volkswagen i informatyczny SAP (warte po ok. 64 mld euro). Początkowa wartość DAX wynosiła 1000 pkt, a ustanowione w lipcu 2007 roku maksimum historyczne sięgnęło 8151 pkt. Obecnie wartość indeksu to niespełna 7000 pkt. Indeks jest obliczany od godziny 9.00 do za pomocą elektronicznego systemu handlowego Xetra. Został on wdrożony również na giełdzie w Szanghaju, największej w Chinach oraz na giełdach irlandzkiej, budapeszteńskiej, wiedeńskiej i Europejskiej Giełdzie Energii. Z Frankfurtu przez Paryż do Tokio Należy wspomnieć również o innym znaczącym europejskim indeksie francuskim CAC 40. Jego operatorem jest NYSE Euronext organizujące giełdy w Nowym Jorku, Amsterdamie, Brukseli i Lizbonie. CAC 40 (Cotation Assistée en Continu notowania ciągłe) skupia 40 spółek o najwyższej kapitalizacji notowanych na paryskiej giełdzie (Bourse de Paris). Indeks wystartował 31 grudnia 1987 roku z poziomu 1000 punktów. Rekordowo Choć niektóre parkiety dzieli od Polski tysiące kilometrów, inwestycje na zagranicznych rynkach są dostępne dla każdego. wysoki poziom około 6700 pkt indeks osiągnął we wrześniu 2000 roku. Na początku marca 2009 roku ten indeks zanotował największy od 6 lat dołek na poziomie około 2500 pkt. Obecnie kurs CAC 40 oscyluje wokół 3450 pkt. Największy pod względem kapitalizacji przedstawiciel CAC 40 to francuski koncern petrochemiczny Total (95 mld euro). Mimo że większość notowanych spółek jest pochodzenia francuskiego, prawie połowa ich akcji znajduje się w rękach zagranicznych inwestorów głównie brytyjskich, amerykańskich, niemieckich i japońskich. Z Europy długim lotem udajemy się na Daleki Wschód. Przystanek Tokio. Tutaj warto przyjrzeć się Nikkei 225 głównemu indeksowi giełdy w stolicy Japonii. Ten jeden z najważniejszych indeksów w Azji jest codziennie (od 1971 roku) obliczany przez dziennik Nihon Keizai Shimbun i obejmuje 225 największych spółek tokijskiego parkietu. Nikkei 225 jest indeksem cenowo ważonym i raz w roku jego skład podlega zmianie. W skład indeksu wchodzą m.in. Bridgestone, Canon, Casio, Mitsubishi Motors, Sony czy Toyota. Najwyższy kurs w historii Nikkei osiągnął 29 grudnia 1989 roku ( pkt). Obecnie jego kurs oscyluje wokół 9100 pkt. Poza tokijskim Nikkei i szanghajskim SSE Composite najważniejszym azjatyckim indeksem jest Hang Seng Index (HSI) w Hongkongu. Reprezentuje on zmianę kursów akcji 48 największych pod względem kapitalizacji przedsiębiorstw. Spółki wchodzące w skład indeksu stanowią około 60% kapitalizacji giełdy w Hongkongu. HSI wystartował 24 listopada 1969 roku i jest obliczany przez HSI Services Limited, spółkę córkę Banku Hang Seng. Choć niektóre parkiety dzieli od Polski tysiące kilometrów, inwestycje na zagranicznych rynkach są dziś dostępne dla każdego. To zasługa z jednej strony nowych technologii, które pozwalają dziś wygodnie kupować i sprzedawać akcje w dowolnym miejscu na świecie, z drugiej bogatej oferty funduszy inwestycyjnych, które lokują środki inwestorów na najbardziej atrakcyjnych parkietach globu. 1 Aktualne dane zamieszczone w tekście odnoszą się do stanu z roku 10 11

8 z rynku Co z tą Unią? Komitet Noblowski, przyznając Unii Europejskiej Nagrodę Pokojową, wyraził nadzieję, że Wspólnota przetrwa kryzys i wyjdzie z niego zdrowsza i mocniejsza. Tegoroczna decyzja Komitetu Noblowskiego jest jednak zaskakująca dlatego, że została podjęta w chwili, gdy wspólnota europejska zdaje się być na rozdrożu bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Opracowanie: zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Blisko milion (930 tys.) euro. Tyle dostanie Unia Europejska z tytułu Pokojowej Nagrody Nobla. Kwota, która zwykłego człowieka z dnia na dzień potrafi uczynić majętnym, Unii Europejskiej nie pomoże w rozwiązaniu jej problemów finansowych. Daje jednak Wspólnocie i jej włodarzom duży kredyt, legitymizując obrane przez nich kierunki działania. Kontrowersyjna decyzja Werdykt Komitetu Noblowskiego odbił się głośnym echem na całym świecie i wywołał wiele kontrowersji. Lech Wałęsa, jeden z wcześniejszych laureatów tej nagrody, powiedział, że Pokojowy Nobel powinien być przyznawany osobom indywidualnym, jako podziękowanie za bezinteresowną walkę i poświęcenie oraz zachęta do dalszej działalności na rzecz pokojowego przeobrażania świata. Jego zdaniem, Unia Europejska też działa na rzecz pokoju na świecie, jednak stoją za nią ludzie, którzy za swoją pracę biorą pieniądze i to jest ich podstawowy cel. Kontrowersje wokół Pokojowego Nobla to nic nowego. Wcześniej tym wyróżnieniem wielokrotnie nagradzano postacie, którym część obserwatorów odmawiała prawa do takiego honoru. Tegoroczna decyzja Komitetu Noblowskiego jest jednak zaskakująca dlatego, że została podjęta w chwili, gdy przyszłość wspólnoty europejskiej jest niejasna i coraz częściej pojawiają się pytania o sens jej istnienia. Na rozdrożu Warto zauważyć, że wśród państw członkowskich widoczne są dwie przeciwstawne tendencje. Część państw nowych członków Unii Europejskiej na czele z Polską jest zwolennikiem jeszcze głębszej integracji w ramach Wspólnoty. Skład tej koalicji nie dziwi: nowe kraje odnoszą wymierne korzyści w postaci funduszy strukturalnych, pomagających doganiać rozwinięte gospodarki. Miliardy euro płynące szerokim strumieniem do naszego kraju wciąż pomagają nam przecież wychodzić obronną ręką z globalnego kryzysu. Daje się jednak zauważyć, że kraje tzw. Starej Unii borykające się z własnymi problemami gospodarczymi nie mają ochoty wciąż dokładać się do modernizacji Europy Wschodniej. Widać to po trwających obecnie negocjacjach w sprawie budżetu Unii na kolejne lata. Pojawia się więc pytanie, czy Unia Europejska nadal odgrywa pozytywną rolę w jednoczeniu Starego Kontynentu, za co dostała Pokojowego Nobla. Jak nigdy wcześniej uzasadniona jest więc obawa o powstanie Europy dwóch prędkości. Uwidocznił to kryzys zadłużeniowy w strefie euro. Najbogatsze kraje Wspólnoty, które zdecydowały się przyjąć euro, na czele z Francją i Niemcami, na swoich barkach dźwigają ciężar rozwiązywania kłopotów z długami krajów takich jak Grecja, Hiszpania czy Portugalia. Dla Foto: Reuters/Forum Francji i Niemiec to właśnie ta sprawa jest teraz priorytetowa, dyskutowana w wąskim gronie członków strefy euro. Problemy całej Unii schodzą na plan dalszy, co nieuchronnie prowadzi do marginalizacji takich krajów jak Polska, której w strefie euro nie ma. Pogoń za czołówką Na szczęście wydaje się, że Polska nie znalazła się na straconej pozycji. Bronią nas przede wszystkim dobre na tle niemogącej wyjść nad kreskę Unii wyniki rodzimej gospodarki. Jak podał w sierpniu Eurostat, w II kwartale 2012 roku gospodarka strefy euro skurczyła się w porównaniu z tym samym okresem 2011 roku o 0,4%. W tym samym czasie PKB Polski urósł o 2,4%, a od początku kryzysu w 2008 roku zwiększył się o ponad 15%. I chociaż pod względem poziomu życia nadal daleko nam do Francuzów, Niemców czy Holendrów, gonimy ich szybciej, niż zakładali w czasach akcesji najwięksi euroentuzjaści. Polska nie stoi na straconej pozycji. Bronią nas przede wszystkim dobre, na tle niemogącej wyjść nad kreskę Unii, wyniki rodzimej gospodarki. Im dłużej w strefie euro będzie trwał kryzys, a nam będzie udawało się rozwijać, tym bardziej pozycja naszego kraju może rosnąć. Już dziś trochę na wyrost pojawiają się głosy, że Polska jest trzecią siłą w Europie. Niestety, aby faktycznie nasz kraj zdobył i utrzymał taką pozycję, musi znaleźć się w strefie euro. A podjęcie decyzji o wejściu do niej w obecnej sytuacji wydaje się być bardzo trudne. Po pierwsze fakt, że dysponujemy własną walutą, jest jednym z czynników przewagi konkurencyjnej polskich firm, co pomaga walczyć im na rynkach eksportowych. Osłabienie złotego towarzyszące zawsze informacjom o kolejnych kłopotach Grecji, choć martwi osoby spłacające kredyty walutowe, jest pozytywną informacją dla wszystkich przedsiębiorstw sprzedających towary za granicę. A właśnie eksport jest jednym z najważniejszych silników polskiej gospodarki i pomaga jej bronić się przed recesją. Szkoda z rynku byłoby więc z własnej woli rezygnować z takiego dobrodziejstwa. Poza tym Polska nie spełnia obecnie kryteriów z Maastricht, które decydują o możliwości przyjęcia wspólnej waluty. Chodzi przede wszystkim o odpowiedni poziom deficytu budżetowego, który nie może przekraczać 3% PKB, i zadłużenia publicznego, które nie może być wyższe niż 60% PKB. Spełniamy wprawdzie drugie kryterium, ale będziemy mieli problem z deficytem, który w ubiegłym roku wyniósł aż 5,6%. Ważnym czynnikiem jest też stabilny kurs złotego wobec euro, czym pochwalić się nie możemy. Mamy także problemy z inflacją, która od dłuższego czasu oscyluje wokół 4%, a powinna być niższa niż 3%. Co Unii nie zabije, to ją wzmocni Na razie więc wejście do strefy euro pozostaje w sferze teorii, zwłaszcza że byłoby niezwykle trudne ze względów politycznych. Najpierw państwa euro muszą rozwiązać przeciągający się kryzys zadłużeniowy. Zdaje się jednak, że im dłużej on trwa, tym bardziej rosną szanse na wyjście z niego obronną ręką. Nadzieje na to miał również Komitet Noblowski, podejmując decyzję o tegorocznej nagrodzie. Niech będzie ona sygnałem dla Europy, aby zrobiła wszystko, co możliwe, by utrzymać to, co osiągnęła i by szła do przodu powiedział Thorbjoern Jagland, szef Komitetu Noblowskiego. Dodał, że nagroda jest przypomnieniem tego, co zostałoby utracone, jeśli UE pozwolono by upaść. Mądrość ludowa mówi, że co nas nie zabije, to nas wzmocni. Miejmy nadzieję, że z kryzysu Unia wyjdzie obronną ręką. Z Polską jako trzecią siłą Wspólnoty

9 PORADNIK PORADNIK Nieubłagana demografia Trendy demograficzne już dziś oddziałują na globalny rynek pracy, a ich wpływ na układ sił w światowej gospodarce będzie z każdym rokiem przybierać na znaczeniu. To problem nie tylko w skali makro. Systemy emerytalne nie będą w stanie sprostać wyzwaniu szybkiego starzenia się społeczeństw, w tym polskiego. Oznacza to, że każdy z nas musi sam zadbać o swoją emeryturę. Opracowanie: zespół Pioneer Pekao TFI S.A. WXVII wieku Antoni van Leeuwenhoek, kupiec bławatny z Amsterdamu i wytwórca mikroskopów, próbował odpowiedzieć sobie na pytanie, ile osób jest w stanie mieszkać na Ziemi. Wyliczył, że glob jest razy większy od jego Holandii, liczącej wtedy ok. miliona mieszkańców. Uznawszy, że świat nie może być gęściej zaludniony niż już wtedy tłoczna Holandia, ocenił, że na Ziemi jest miejsce dla 13,4 mld ludzi. Choć dziś jesteśmy za półmetkiem jego prognoz (w 2011 roku urodził się siedmiomiliardowy mieszkaniec Ziemi), raczej nie ma szans na to, by w dającej się przewidzieć przyszłości zbliżyć się do granicy Leeuwenhoeka. Większość krajów świata stoi dziś bowiem przed zgoła innym problemem: niskiej, niezapewniającej prostej reprodukcji pokoleń, dzietności i sukcesywnym spadkiem udziału osób pracujących w strukturze demograficznej. Dywidenda z rynku pracy Japonia już dziś zmaga się z problemem przewagi osób odchodzących z pracy nad młodymi ludźmi gotowymi do startu zawodowego. Z danych zebranych w ubiegłorocznym raporcie firmy Ernst&Young 1 wynika, że Unia Europejska po raz pierwszy doświadczyła tego problemu w 2010 roku: luka pomiędzy liczbą odejść na emeryturę i nowo zatrudnionych wyniosła 200 tys. osób, ale do 2030 roku ma sięgnąć 8,3 mln osób. Do końca obecnej dekady wyzwaniu kurczącej się siły roboczej będą musiały stawić czoła kraje, które jeszcze niedawno uchodziły za demograficzne pewniaki : Rosja, Korea Południowa czy Chiny. Polska jest ciągle jednym z młodszych krajów Europy. Ale to się zmieni. Naturalnymi beneficjentami trendów demograficznych stają się kraje relatywnie młode, jak Indie, gdzie jedna trzecia populacji nie przekroczyła 15 lat. Jak zauważają eksperci Ernst& Young na dywidendę demograficzną w postaci szybszego wzrostu gospodarczego mogą również liczyć inne kraje rozwijające się jak Brazylia, Meksyk czy Indonezja o ile będą w stanie zapewnić młodym ludziom warunki do rozwoju poszukiwanych na rynku pracy umiejętności. Luka kompetencyjna Umiejętności pracowników a właściwie ich narastający deficyt to druga tykająca bomba rynku pracy. Taka teza może brzmieć jak ponury żart w obliczu dość powszechnego przekonania, że dobra praca to dziś dobro wyjątkowo rzadkie. Tymczasem badania ze świata, ale i z Polski, nie pozostawiają wątpliwości: już dziś brakuje rąk do pracy, zwłaszcza na stanowiskach wymagających szczególnych umiejętności. McKinsey, firma doradztwa strategicznego, która 15 lat temu ukuła słynny termin wojny o talenty, w raporcie z czerwca 2012 roku pt. World at work: Jobs, pays and skill for 3,5 billion people 2, ocenia, że do 2020 roku na świecie zabraknie milionów absolwentów szkół wyższych (z tego 23 miliony w Chinach), czyli ok. 13% zapotrzebowania pracodawców. W krajach rozwijających się zabraknie zaś ok. 45 mln osób (tj. 15% popytu) ze średnim i podstawowym wykształceniem. Nierównowaga pomiędzy popytem a podażą pracy dotyka także Foto: Shutterstock.com Polski. 75% pracodawców biorących udział w Badaniu Kapitału Ludzkiego 3 miało w 2011 roku problemy ze znalezieniem odpowiednich kandydatów. Badania firmy analitycznej Oxford Economics, zamieszczone w raporcie firmy doradztwa personalnego Towers Watson, stawiają Polskę na drugim miejscu od końca w zestawieniu krajów, które do 2021 roku będą zmagać się z największym niedoborem talentów 4. Co z tą emeryturą Niska dzietność, rosnąca długość życia, przy braku społecznego przyzwolenia (nie tylko w Polsce) na znaczące wydłużanie czasu pracy, może oznaczać tylko jedno: najdoskonalszy system emerytalny nie będzie w stanie zapewnić satysfakcjonującego zabezpieczenia przyszłym emerytom. Globalne szeregi emerytów do 2030 Inwestycja na lata roku ma zasilić, według McKinsey, ok. 360 mln osób. Polska jest ciągle jednym z młodszych krajów Europy mediana wieku Polaków to ok. 35 lat, ale już w 2035 roku będzie to 50 lat. Fundacja Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR) w raporcie z marca 2012 roku 5 zwróciła uwagę na to, że do 2009 roku Polska cieszyła się stabilną relacją osób w wieku produkcyjnym do emerytów na poziomie 4:1. Po 2009 roku zaczęto obserwować jednak pogarszanie się tej proporcji. Przy braku reform ten negatywny trend doprowadziłby do 2030 roku do drastycznego spadku ww. wskaźnika z 4:1 do niewiele ponad 2:1. Zdaniem ekspertów FOR, przyjęte zasady stopniowego zrównywania i wydłużania wieku emerytalnego tylko częściowo rozwiązują problem. Myśląc o zabezpieczeniu emerytalnym, warto wykorzystać podatkowe walory Indywidualnych Kont Emerytalnych oraz Indywidualnych Kont Zabezpieczenia Emerytalnego. W ofercie Pioneer Pekao TFI S.A. rozwiązania te przybrały postać odpowiednio Programu IKE oraz Programu IKZE. Oba programy różnią się przede wszystkim formą zastosowanych preferencji podatkowych. W przypadku IKE przyszłe świadczenie jest zwolnione z podatku Belki, zaś w przypadku IKZE wpłaty mogą być odliczane od podstawy opodatkowania (zmniejszając kwotę podatku dochodowego w danym roku), a środki wypłacane obłożone będą podatkiem dochodowym rozliczanym na zasadach ogólnych (obecnie 18 i 32 proc.). Co ważne, IKE i IKZE nie wykluczają się wzajemnie. Możemy posiadać po jednym koncie z każdego rodzaju i korzystać w ten sposób z obu rodzajów ulg podatkowych. Co to oznacza dla przeciętnego przyszłego emeryta? Konieczność szybkiego pogodzenia się z tym, że powszechne świadczenie emerytalne nie zapewni satysfakcjonującego poziomu życia. W najtrudniejszej sytuacji są pomimo reformy kobiety (mniej lat składkowych) oraz osoby prowadzące działalność gospodarczą, gdyż zazwyczaj odprowadzają minimalne składki emerytalne. Dodatkowe oszczędzanie na emeryturę to nie luksus, ale konieczność. 1 -environment/six-global-trends-shapingthe-business-world---demographic-shiftstransform-the-global-workforce 2 research/labor_markets/the_world_at_work pdf/7656/global_talent_2021.pdf (str. 11) Dlaczego-Polska-potrzebuje-reform 14 15

10 Poradnik Poradnik Prawdopodobieństwo poniesienia porażki jest wysokie. Jak bardzo, niech świadczą statystyki z rynku walutowego. Jak dotychczas żadne biuro maklerskie specjalizujące się w oferowaniu usług osobom spekulującym na zmianach kursów walut, nie zdecydowało się przedstawić informacji o tym, jak wielu z jego klientów zarabia. Obiegowa opinia głosi, że na plusie jest jedynie co dziesiąty gracz. Jeżeli chodzi o informacje oficjalne, dostępne są jedynie szczątkowe dane z rynku amerykańskiego, gdzie dodatnią stopą zwrotu potrafi pochwalić się najwyżej co trzeci inwestor. Powrót do źródeł Niepewność na rynkach akcji sprzyja wysypowi ofert alternatywnych inwestycji. Warto być czujnym przy ocenie ich parametrów i pamiętać, że mogą one stanowić jedynie uzupełnienie, a nie bazę portfela. Kryzys nie zanegował bowiem uniwersalnej zasady: realizację indywidualnych celów inwestycyjnych zapewnić może tylko odpowiednio dopasowany profil inwestycji. Diabeł tkwi w szczegółach Warto zwrócić uwagę, że przeciętny Polak nie ma możliwości zainwestowania w wino czy obraz na własną rękę. Musi skorzystać z usług specjalizującej się w tym firmy. Jej usługi nie są bezpłatne, wręcz przeciwnie kosztują całkiem sporo. A oto przykład. Aby zainwestować w wino w jednej z firm oferujących tego typu usługi, już na początku trzeba ponieść opłatę wstępną w wysokości min. 8,5%. Opracowanie: zespół Pioneer Pekao TFI S.A. Podatny grunt Skojarzenie jest zresztą zaskakująco trafione: permanentny kryzys i brak niemal wszystkiego zmuszał serialowych bohaterów do szukania alternatywnych rozwiązań w wielu dziedzinach życia. Zdaje się, że dziś inwestorzy na rynku kapitałowym są w całkiem podobnej sytuacji. Kryzys trwa już piąty rok, a jego końca nie widać. Naturalne więc, że niepokój może prowadzić do zwątpienia w tradycyjne metody pomnażania 16 oszczędności i poszukiwania innych sposobów na zarabianie pieniędzy. Na tym podatnym psychologicznie gruncie wyrosło szereg firm oferujących alternatywne inwestycje: w wino, dzieła sztuki, surowce, waluty, cygara, znaczki, grunty orne, fotografie, plakaty czy wieczne pióra. Każda z nich znakomicie opakowała marketingowo swój produkt. Przykładowo zwolennicy lokowania kapitału w wino przekonują, że od 1987 roku średnia roczna stopa zwrotu z zakupu wina w przeciwieństwie do spółek z indeksów Dow Jones, FTSE 100 czy Hang Seng zawsze była dodatnia. Spółki pomagające wyszukiwać dzieła perspektywicznych artystów podają przykłady spektakularnych aukcji, takich jak licytacja zorganizowana przez firmę Sotheby s w maju tego roku w Nowym Jorku, podczas której sprzedano słynny Krzyk Edvarda Muncha za kwotę 119,9 mln dolarów. Wcześniej wyceniano go na maksymalnie 80 mln dolarów. Zgodnie z nazwą Trudno polemizować z faktami i liczbami. Lokując pieniądze w unikatowe aktywa, można mieć nadzieję na to, że w gronie zakupionych zdjęć czy obrazów znajdzie się perełka, która w przyszłości zapewni satysfakcjonujący zysk. Jednak nie należy zapominać, że im większy możliwy do osiągnięcia zarobek, tym większe ryzyko utraty części lub całości kapitału. Nie bez przyczyny zakup obrazów, wina czy spekulacja na walutach nosi nazwę inwestycji alternatywnych. Ich zwolennicy często zapominają, że w portfelu przeciętnego oszczędzającego powinny one mieć zgodnie z nazwą niszowy udział, nie większy niż 5 10%. Inwestycje alternatywne nie powinny przekraczać 5 10% portfela. Foto: Shutterstock.com J eszcze dwa lata temu tzw. inwestycje alternatywne cieszyły się w Polsce znikomym zainteresowaniem i mało kto o nich słyszał. Nawet część specjalistów na pytanie, co się za tym pojęciem kryje, nie szukało powiązań z rynkiem finansowym, a raczej z popularnym serialem telewizyjnym pt. Alternatywy 4 Do tego opłata za zarządzanie wynosi 2% rocznie. Trzeba też zapłacić za przechowywanie wina w profesjonalnych warunkach, a to kosztuje co najmniej 75 zł rocznie za skrzynki z kilkoma butelkami trunku. Huraoptymistyczne stopy zwrotu trzeba więc skorygować o horrendalne koszty. Klasyka zawsze w cenie W tej sytuacji należałoby się zastanowić, czy w tak trudnych czasach, z jakimi mamy obecnie do czynienia, nie byłoby najrozsądniej powrócić do źródeł i pozostać wiernym tradycyjnej strukturze portfela inwestycyjnego. Specjaliści zalecają budować go w większości ze sprawdzonych instrumentów, takich jak bankowe lokaty, fundusze pieniężne, obligacyjne i akcyjne. Wieloletnie doświadczenia dowodzą, że właśnie takie konserwatywne podejście do inwestycji przynosi najlepsze wyniki: w czasach kryzysu pozwala ograniczać straty, a w okresie prosperity umożliwia osiąganie wysokich zysków. W zależności od horyzontu inwestycyjnego oraz predyspozycji inwestora do akceptacji ryzyka udział aktywów akcyjnych powinien wynosić od kilkunastu do kilkudziesięciu procent i powinien się zmniejszać w miarę zbliżania się do końca planowanej inwestycji (np. zabezpieczenia przyszłości dzieci). Z kolei aktywa bezpieczne, na które powinny składać się przede wszystkim obligacje oraz fundusze pieniężne i papierów skarbowych, powinny stanowić od kilku do kilkudziesięciu procent portfela. Ich udział powinien jednak rosnąć w miarę zbliżania się końca inwestycji. Zgodnie z cyklem życia Najlepiej wytłumaczyć to na przykładzie osoby odkładającej pieniądze na dodatkową emeryturę. Gdy młody człowiek zaczyna karierę zawodową, większość inwestowanych kwot powinien przeznaczać na zakup akcji lub funduszy inwestujących głównie w akcje. W perspektywie kilkudziesięciu lat mają one szansę na osiągnięcie najwyższych zysków. Nawet jeżeli okresowo będą notować ujemne stopy zwrotu, w kolejnych latach straty powinny zostać odrobione z nawiązką. Zupełnie odwrotnie należy traktować Specjaliści zalecają, by korzystać przede wszystkim ze sprawdzonych instrumentów, takich jak lokaty, fundusze inwestycyjne. aktywa bezpieczne. Obligacje i papiery skarbowe, lokaty bankowe czy jednostki uczestnictwa funduszy lokujących w te instrumenty powinny zyskiwać na znaczeniu w miarę upływu lat. Nie pozwolą one oczywiście na osiąganie wysokich zysków, jednak w pewnym stopniu niwelują skalę okresowych spadków wartości portfela inwestycyjnego. Ma to szczególne znaczenie dla oszczędzających, dla których nieubłaganie zbliża się koniec kariery zawodowej i konieczność przejścia na emeryturę. Dla nich wysoki udział aktywów bezpiecznych w portfelu oznacza brak ryzyka drastycznego zmniejszenia wartości oszczędności na wypadek wystąpienia krachu na rynkach akcji. 17

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie Rynek instrumentów pochodnych GPW w I półroczu 2012 roku na tle Europy GPW utrzymuje czwartą pozycję w Europie pod względem wolumenu obrotów indeksowymi kontraktami terminowymi Kontrakty terminowe na indeksy

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce Czas na akcje!? W długim terminie akcje osiągają wyższe stopy zwrotu niż obligacje. Ostatnich kilka lat spowodowało, że coraz więcej osób wątpi w aktualność tej starej zasady inwestycyjnej. Czy rzeczywiście

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne. Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów. Warszawa, marzec 2012 r.

Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne. Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów. Warszawa, marzec 2012 r. Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów CZY LTRO TO TO SAMO CO QE? Zgodnie z naszymi oczekiwaniami w ostatnim miesiącu wzrosty na rynku małych spółek istotnie

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 ONLINE TRADING www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe 1. Wzrost na świecie i oczekiwania 2. Chiny zagrożeniem numer jeden dla światowej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r.

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Dane na ten temat pojawiają się w serwisach informacyjnych, np. w agencji Bloomberg, są także podawane przez specjalistyczne serwisy informacyjne

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE

WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE W połowie mijającego miesiąca zespół przeprowadził kolejną podróż inwestycyjną,

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Rok 2012 czas stopniowego i umiarkowanego pogorszenia sytuacji na rynku pracy Warunki na

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 12 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 26 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group ANALIZA NOBLE SECURITIES, 01.04.2011 r. Banki centralne popsuły rynki W ostatnim czasie zupełnie zaniknęła korelacja między kursem dolara a zachowaniem rynków akcji. Jednocześnie korelacja obligacje akcje

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynkach finansowych. Adam Zaremba

Sytuacja na rynkach finansowych. Adam Zaremba Sytuacja na rynkach finansowych Adam Zaremba Sytuacja na rynkach globalnych Światowe rynki akcji 16. 15. 14. S&P5 DAX NIKKEI 13. 12. 11. 1. 9. 8. 7. 213-7-12 214-1-12 214-7-12 215-1-12 215-7-12 216-1-12

Bardziej szczegółowo

RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA

RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA CO Z TYMI PODWYŻKAMI STÓP? IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH RELACJA Z PODRÓŻY DO USA CO Z TYMI PODWYŻKAMI STÓP? Na początku marca br. nasz zespół

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Jak inwestować w burzliwych czasach? Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Jak inwestować w burzliwych czasach? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Jak inwestować w burzliwych czasach? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa, lipiec 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na kolejne 12 miesięcy lipiec 2013 2 Subfundusz

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK Chorzów, 7 Kwiecień 2011 WIDZIMY WIĘCEJ MOŻLIWOŚCI PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK GLOBALNE CZYNNIKI RYZYKA Niestabilność polityczna w rejonie Afryki Północnej i krajów Bliskiego Wschodu Wzrost cen

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014 BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku Warszawa, 24 czerwca 2014 Otoczenie makroekonomiczne Gospodarka stopniowo przyspiesza Dalsza poprawa sytuacji na rynku pracy 7.0 5.0 3.0

Bardziej szczegółowo

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III 6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III Okres subskrypcji: 02.12.2011 07.12.2011 Okres trwania lokaty: 08.12.2011 08.06.2012 Aktywo bazowe: Kurs EUR/PLN ogłaszany na fixingu Narodowego Banku

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT ZARZĄDZANIA PORTFELAMI PODSUMOWANIE LUTEGO NA RYNKACH AKCJI

DEPARTAMENT ZARZĄDZANIA PORTFELAMI PODSUMOWANIE LUTEGO NA RYNKACH AKCJI Giełdy niczym najszybsze pociągi DEPARTAMENT ZARZĄDZANIA PORTFELAMI PODSUMOWANIE LUTEGO NA RYNKACH AKCJI GIEŁDY NICZYM NAJSZYBSZE POCIĄGI Zaskakująca jednomyślność RTS odbił się od dna Polskie indeksy

Bardziej szczegółowo

styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski styczeń

Bardziej szczegółowo

Polski rynek funduszy inwestycyjnych TFI dobrze radziły sobie w 2012 roku, jak poradzą sobie w roku 2013?

Polski rynek funduszy inwestycyjnych TFI dobrze radziły sobie w 2012 roku, jak poradzą sobie w roku 2013? Polski rynek funduszy inwestycyjnych TFI dobrze radziły sobie w 2012 roku, jak poradzą sobie w roku 2013? 2012 roku przyniósł dobre stopy zwrotu: ponad 20 proc. dla funduszy polskich akcji i ponad 10 proc.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społecznogospodarcza

Sytuacja społecznogospodarcza Sytuacja społecznogospodarcza w regionie Włodzimierz Szordykowski Dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego Gdańsk, dnia 30 listopada 2011 roku Sytuacja gospodarcza na świecie Narastający dług publiczny

Bardziej szczegółowo

DMK Sp. z o.o. ul. Nowy Świat 6/12, 00-400 Warszawa Tel: +48 22 661 74 12, fax: +48 022 661 74 20 web: http://www.dmk-alpha.

DMK Sp. z o.o. ul. Nowy Świat 6/12, 00-400 Warszawa Tel: +48 22 661 74 12, fax: +48 022 661 74 20 web: http://www.dmk-alpha. 9:00- Niedawne obawy o inflację na świecie, z dnia na dzień przeradzają się w coraz bardziej możliwą walkę ze zjawiskiem zupełnie odwrotnym, tj. deflacją. W Japonii wskaźnik CPI w sierpniu spadł o 0,9%

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC EUR/PLN W ŚWIETLE BIEŻĄCEJ POLITYKI EBC Luzowanie ilościowe w strefie euro jak dotąd sprzyjało aprecjacji złotego wobec wspólnej waluty. Pomimo chwilowego rozczarowania rynków finansowych skromną skalą

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa październik 2012 r. Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy październik 2012 2 Kategorie aktywów cieszące się

Bardziej szczegółowo

LIST PREZESA ZARZĄDU

LIST PREZESA ZARZĄDU RAPORT ROCZNY JEDNOSTKOWY Od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2013 roku LIST PREZESA ZARZĄDU NWAI Dom Maklerski SA Warszawa, 14 lutego 2014 roku Szanowni Akcjonariusze, członkowie Rady Nadzorczej, Zarządu

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 18 czerwca 2012 Aktualne wskaźniki makroekonomiczne: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 8,10 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku Perspektywy dla polskiego eksportu w 20 roku Rok 20 był bardzo udany dla polskiego eksportu Polski eksport w 20 roku osiągnął wartość 135,8 mld euro i był wyższy o,8 proc. niż rok wcześniej wynika z opracowania

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej.

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. Istnieje teoria, że fundusze inwestycyjne o stosunkowo krótkiej historii notowań mają tendencję do

Bardziej szczegółowo

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 WIG Budownictwo oraz WIG Inaczej Warszawski Indeks Giełdowy. W jego skład wchodzą wszystkie spółki z Głównego Rynku Giełdy Papierów

Bardziej szczegółowo

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście?

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? Raport Lion s Banku, 15.05.2014 r. Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? W maju zakup mieszkania na kredyt był odrobinę droższy niż miesiąc wcześniej wynika z szacunków ekspertów

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Exxon Mobil Corp. (XOM) zajmuje się eksploatacją złóż mineralnych, produkcją, transportem i sprzedażą ropy naftowej i gazu ziemnego.

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). American Express Company (AXP) to obecnie największa firma świata świadcząca usługi w zakresie finansów. Główna siedziba

Bardziej szczegółowo

Market Alert: Czarny poniedziałek

Market Alert: Czarny poniedziałek Market Alert: Czarny poniedziałek Spowalniająca gospodarka chińska Za powszechna przyczynę spadków na giełdach dzisiaj uznaje się spowalniająca gospodarkę chińską i dewaluacja chińskiej waluty. Niemniej

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami 18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami Okres subskrypcji: 09.09.2011 20.09.2011 Okres trwania lokaty: 21.09.2011-22.03.2013 Aktywo bazowe: koszyk akcji 5 banków

Bardziej szczegółowo

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA Do tej pory skupialiśmy się na technicznej stronie procesu inwestycyjnego. Wiedza ta to jednak za mało, aby podejmować trafne decyzje inwestycyjne. Musimy zatem zmierzyć się

Bardziej szczegółowo

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa wrzesień 2012 r. Co ma potencjał zysku? wrzesień 2012 2 Sztandarowy subfundusz dla klientów banków spółdzielczych: UniStabilny

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (29-03-2007r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (29-03-2007r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (29-03-2007r.) Wczorajszy dzień na rynku walutowym przebiegał stosunkowo spokojnie. Przez większość dnia niewiele się działo. Dolar wciąż na głównych parach zachowywał się

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Gospodarki DEPARTAMENT ANALIZ I PROGNOZ. Informacja

Ministerstwo Gospodarki DEPARTAMENT ANALIZ I PROGNOZ. Informacja Ministerstwo Gospodarki DEPARTAMENT ANALIZ I PROGNOZ Warszawa, 11 stycznia 28 r. Informacja Sytuacja na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w 27 roku i perspektywy na rok 28 Rok 27 na Giełdzie

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy 08-15.01.2016

Komentarz tygodniowy 08-15.01.2016 Komentarz tygodniowy 08-15.01.2016 DANE MAKROEKONOMICZNE Z Z POLSKI Inflacja konsumentów Według danych GUS, wskaźnik inflacji konsumentów w grudniu 2015 r. ukształtował się na poziomie minus 0,5 % r/r

Bardziej szczegółowo

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r.

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa Sierpień 2015 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Microsoft Corp. (MSFT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Microsoft - na początku XXI wieku jest największą na świecie firmą branży komputerowej. Najbardziej znana

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU Dr hab. Eryk Łon POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU sytuacja bieżąca i perspektywy 23 kwietnia 2014 r. Plan prezentacji: 1. Sytuacja bieżąca w świetle cyklu prezydenckiego w USA 2. WIG spożywczy jako barometr

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

Portfele Comperii - lipiec 2011

Portfele Comperii - lipiec 2011 Portfele Comperii - lipiec 2011 Czym są Portfele Comperii? Portfele Comperii (dawniej zwane Wskaźnikami Comperii ) to analiza ukazująca, jak w ostatnich kilku tygodniach (a także miesiąc wcześniej oraz

Bardziej szczegółowo

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Warszawa, 06 maja 2010 r. Agenda Wyniki sprzedażowe Pioneer Pekao TFI Rynek obligacji nieskarbowych Odpowiedź Pioneer Pekao TFI nowe produkty Strona 2 Wyniki

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015 19 marca 2012 roku / mln zł / / mln zł / wyniki podsumowanie Rozwój biznesu SEGMENT KORPORACYJNY Transakcje walutowe

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że indeks będzie w dniu jutrzejszym nadal niewiele zwyżkował. Wciąż należy pamiętać o poziomie 4015,5, który

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że indeks będzie w dniu jutrzejszym nadal niewiele zwyżkował. Wciąż należy pamiętać o poziomie 4015,5, który Handel podczas czwartkowych notowań miał względnie spokojny charakter. Z pośród głównych parkietów Europy największe zwyżki odnotował indeks STOXX50 (stopa zwrotu wyniosła 1,74%). DAX W czasie dzisiejszej

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Apple Inc. (AAPL) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Apple Inc. (wcześniej Apple Computer Inc.) przedsiębiorstwo komputerowe założone 1 kwietnia 1976 roku przez

Bardziej szczegółowo

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa Listopad 2012 Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy listopad 2012 Kategorie aktywów cieszące się największym zainteresowaniem

Bardziej szczegółowo

Wygraj z malejącymi stopami procentowymi! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Wygraj z malejącymi stopami procentowymi! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Wygraj z malejącymi stopami procentowymi! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa marzec 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy marzec 2013 2 Subfundusz UniKorona

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Hewlett-Packard Co. (HPQ) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Hewlett-Packard Co. (HPQ) to obecnie największa firma informatyczna świata. Magazym Wired uznał HP za twórcę pierwszego komputera

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Koniunktura na kredyty

Koniunktura na kredyty Marzec PENGAB =. Wskaźnik Ocen. +. Wskaźnik Prognoz. -. -. Koniunktura na kredyty Index Pengab / / / Pengab wartość trendu cyklu / / / / / Ocena kredyty osób indywidualnych / / / / / / / / / / / / Listopadowy

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-07-31 10:18:31 2 Stany Zjednoczone są największą i najbardziej zaawansowaną technologicznie gospodarką świata. Jej mocną stroną jest właśnie innowacyjność, a siłą napędową

Bardziej szczegółowo

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? ebay - portal internetowy prowadzący największy serwis aukcji internetowych na świecie. ebay został założony

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Rynek budowlany na Węgrzech 2015-12-17 16:33:15

Rynek budowlany na Węgrzech 2015-12-17 16:33:15 Rynek budowlany na Węgrzech 2015-12-17 16:33:15 2 Rynek budowlany na Węgrzech I. Ogólne podsumowanie roku 2014. W grudniu 2014 r. produkcja budowlana oraz prace montażowe były o 2,2% niższe niż w grudniu

Bardziej szczegółowo

Warszawa Lipiec 2015 r.

Warszawa Lipiec 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich PERSPEKTYWY GOSPODARCZE DLA POLSKI Coface Country Risk Conference Warszawa, 27 marca 2014 r. Plan Sytuacja w gospodarce światowej Poprawa koniunktury

Bardziej szczegółowo

Wyniki zarządzania portfelami

Wyniki zarządzania portfelami Wyniki zarządzania portfelami Stan na dzień: 31 maja 2015 r. RDM Wealth Management S.A. ul. Nowogrodzka 47A 00-695 Warszawa www.rdmwm.pl tel. +48 (22) 585 08 58 fax. +48 (22) 585 08 59 Materiał został

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) jedna z największych ogólnoświatowych firm w branży bankowości inwestycyjnej pełniąca profesjonalne

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Czas na większą aktywność w inwestycjach! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Czas na większą aktywność w inwestycjach! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Czas na większą aktywność w inwestycjach! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa czerwiec 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na kolejne 12 miesięcy czerwiec 2013 2 Subfundusz

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ ZARZĄDZAJĄCYCH

KOMENTARZ ZARZĄDZAJĄCYCH ZESPÓŁ ZARZĄDZAJĄCYCH PAWEŁ BOGUSZ wiceprezes BRE Wealth Management S.A. DOMINIK GAWORECKI zarządzający, akcje DAWID CZOPEK zarządzający, akcje MARCIN GROTEK zarządzający, obligacje ARTUR ZAKRZEWSKI zarządzający,

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo