Struktura rynku finansowego w gospodarce wiatowej Structure of financial market in world economy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Struktura rynku finansowego w gospodarce wiatowej Structure of financial market in world economy"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe UNIWERSYTETU PRZYRODNICZO-HUMANISTYCZNEGO w SIEDLCACH Nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie 2011 prof. dr hab. in. Tadeusz Wa ci ski Politechnika Warszawska, Wydzia Zarz dzania dr in. Gra yna Paulina Wójcik Szko a G ówna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wydzia In ynierii Produkcji Struktura rynku finansowego w gospodarce wiatowej Structure of financial market in world economy Streszczenie: W gospodarce rynkowej podstawowym mechanizmem koordynacji dzia alno ci gospodarczej jest rynek, czyli stale dokonuj cy si proces, w ramach którego kupuj cy i sprzedaj cy decyduj o tym, co chc sprzeda lub kupi i na jakich warunkach. Funkcjonowanie rynku finansowego polega na wzajemnym oddzia ywaniu poda y, popytu oraz cen. W artykule przedstawiono struktur rynku finansowego w gospodarce wiatowej z uwzgl dnieniem polskich uwarunkowa. Abstract: In the market economy an essential mechanism of the coordination of the business activity is a market, that is process constantly taking place, in frames of which the purchaser and the seller are deciding about what they want to sell or to buy and on what conditions. Functioning of the financial market consists in the mutual influence of the supply, the demand and prices. In the article was described a structure of the financial market in the world economy including Polish conditioning. Wprowadzenie Rynki finansowe to rynki, na których przedmiotem obrotu s instrumenty finansowe. Instrumentami finansowymi nazywamy zobowi zania (roszczenia) finansowe jednych podmiotów gospodarczych w stosunku do innych. Instrumentami finansowymi s : depozyty bankowe, papiery warto ciowe, polisy ubezpieczeniowe, jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych. Istota procesów zachodz cych na rynkach finansowych polega na udost pnianiu czasowo wolnych rodków pieni nych przez tych, którzy je posiadaj i w danym czasie nie zamierzaj sami ich wykorzysta na cele konsumpcji lub w dzia alno ci gospodarczej tym, którzy akurat potrzebuj dodatkowych rodków na rozwój dzia alno ci gospodarczej lub nabycie dóbr na potrzeby konsumpcji. Przes ank udost pniania i wykorzystania pieni dzy jest d enie do osi gni cia korzy ci przez obie strony. Rynek finansowy umo liwia podmiotom gospodarczym uniezale nienie decyzji konsumpcyjnych i decyzji inwestycyjnych od wielko ci posiadanych w danym momencie w asnych zasobów. Oznacza to mo liwo elastyczne-

2 26 T. Wa ci ski, G.P. Wójcik go kszta towania czasowej struktury konsumpcji i inwestycji. Rynek finansowy umo liwia bowiem transfer zasobów pomi dzy oszcz dzaj cymi a tymi podmiotami, którym w asne zasoby nie pozwalaj w pe ni zrealizowa ich planów konsumpcyjnych lub inwestycyjnych i które musz si ga do zasobów b d cych w posiadaniu innych podmiotów. Natomiast podmioty oszcz dzaj ce, dzi ki istnieniu rynku finansowego, maj mo liwo lokowania swoich oszcz dno ci w przedsi wzi cia przynosz ce dochód bez konieczno ci bezpo redniego prowadzenia dzia alno ci gospodarczej - produkcyjnej czy us ugowej. Rynek finansowy umo liwia zwi kszenie efektywno ci wykorzystania zasobów w gospodarce. Kiedy nie ma takiego rynku, zasoby niewykorzystane przez poszczególne podmioty na cele konsumpcji musz by przez nie zakumulowane w postaci inwestycji rzeczowych. Tymczasem podmioty dysponuj ce oszcz dno ciami nie zawsze maj mo liwo ci najbardziej efektywnego wykorzystania zasobów rzeczowych. Dzi ki istnieniu rynku finansowego mo liwy jest transfer zasobów rzeczowych do najbardziej efektywnych zastosowa, co zwi ksza ogólny poziom efektywno ci wykorzystania tych zasobów i przyspiesza rozwój gospodarczy kraju. Rynek finansowy stwarza oszcz dzaj cym (inwestorom) mo liwo ci ró nicowania pakietów posiadanych aktywów, a tym samym ograniczania ryzyka. Kiedy brakuje rynku finansowego lub jest on s abo rozwini ty, mo liwo ci kszta towania zró nicowanego pakietu aktywów s ograniczone. Trzeba bowiem zauwa y, e aktywa rzeczowe charakteryzuj si z regu y wysokim stopniem niepodzielno ci, co automatycznie ogranicza kr g potencjalnych nabywców do tych, którzy maj odpowiednio du e zasoby finansowe. Rynek finansowy, dostarczaj c niemal doskonale podzielne aktywa finansowe, stwarza wszystkim dysponuj cym oszcz dno ciami mo liwo ci kszta towania praktycznie dowolnych konfiguracji posiadanych pakietów. Poniewa pakiet sk adaj cy si z wielu ró nych lokat charakteryzuje si mniejszym ryzykiem, rynek finansowy umo liwia eliminowanie cz ci ryzyka. Oczywi cie osoby bardziej sk onne do podejmowania ryzyka mog nabywa bardziej ryzykowne aktywa finansowe. Ogólnie bior c, rynek finansowy stwarza dogodne mo liwo ci elastycznego kszta towania struktury posiadanych lokat, zgodnie z preferencjami poszczególnych osób co do ryzyka. Poniewa na wspó czesnym rynku finansowym dzia a wiele wyspecjalizowanych instytucji finansowych wiadcz cych ró nego rodzaju us ugi finansowe dla podmiotów spoza sektora finansowego, tote podmioty te, korzystaj c z wyspecjalizowanej wiedzy po redników finansowych, mog lepiej zarz dza swymi finansami, stosowa ró ne techniki i struktury finansowania dzia alno ci, ogranicza ryzyko za pomoc specjalistycznych instrumentów finansowych, a w rezultacie zwi ksza efektywno prowadzonej dzia- alno ci gospodarczej. Równie osoby fizyczne, z regu y nie dysponuj ce odpowiednimi kwalifikacjami ani wiedz, które pozwoli yby im skutecznie inwestowa na rynku kapita owym, mog skorzysta z po rednictwa instytucji finansowych profesjonalnie zajmuj cych si lokowaniem rodków pieni nych w instrumenty rynku finansowego. Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

3 Struktura rynku finansowego w gospodarce wiatowej 27 Struktura rynku finansowego Przez rynek finansowy rozumie si miejsce, gdzie zawiera si ró nego rodzaju umowy po yczkowe b d kredytowe czy inne, b d ce w ogólnym rozumieniu ród em finansowania dzia alno ci gospodarczej. We wspó czesnym wiecie wynikaj ce z tych umów przep ywy rodków mi dzy uczestnikami rynku finansowego nast puj przez okre lone kana y (rysunek 1). Pomi dzy uczestnikami rynku finansowego realizuje si szereg transakcji oraz wyst puje wiele wzajemnych powi za. Przedsi biorstwa wytwarzaj ce okre lone dobra i us ugi oferuj je gospodarstwom domowym, innym przedsi biorstwom, jednostkom administracji oraz podmiotom zagranicznym, w zamian za co otrzymuj dochody, z których p ac wynagrodzenie zatrudnionym pracownikom oraz op aty i podatki na rzecz pa stwa. Gospodarstwa domowe za prac oraz wytworzone dobra i us ugi otrzymuj dochody, które nast pnie wydatkuj na zakup innych dóbr i us ug oraz na wymagane podatki. Udzia y Gospodarstwa domowe Kapita y Przedsi biorstwa Kredyty Oszcz dno ci Oszcz dno ci Kredyty Po rednicy finansowi Udzia y Udzia y Po yczki Po yczki Pa stwo Zagranica Rys. 1. Schemat funkcjonowania rynku finansowego Fig. 1. Scheme of functioning of the financial market ród o: W. D bski, Rynek finansowy i jego mechanizmy. Podstawy teorii i praktyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, 2002, 2005, 2007, s. 15. Source: W. D bski, Rynek finansowy i jego mechanizmy. Podstawy teorii i praktyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, 2002, 2005, 2007, p. 15. Osoby niepracuj ce uzyskuj ró nego rodzaju wiadczenia, np. zasi ki, emerytury, renty, które tak e wydatkuj na wy ej wymienione cele. Z kolei pa stwo z zebranych op at i podatków finansuje sfer produkcji niematerialnej, wyp aca wynagrodzenia osobom zatrudnionym w sektorze publicznym, wyp aca wiadczenia oraz ponosi wydatki na utrzymanie i rozwój infrastruktury pa stwa (drogi, szko y, szpitale itp.). ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

4 28 T. Wa ci ski, G.P. Wójcik Pa stwo spe nia tak e funkcj regulacyjn w gospodarce przez stwarzanie warunków aktywizuj cych dzia ania podmiotów gospodarczych oraz wp ywanie na poda pieni dza w gospodarce i pr dko jego obiegu. W ramach transakcji eksportowo-importowych podmioty krajowe sprzedaj wyprodukowane przez siebie dobra i us ugi oraz kupuj w zamian dobra i us ugi wytworzone przez przedsi biorstwa zagraniczne. Przep ywy bie ce strumieni finansowych mi dzy podmiotami gospodarczymi mo na przedstawi jak na rysunku 2. Op aty i podatki Pa stwo P ace i inne wydatki Gospodarstwa domowe Wydatki Wydatki Op aty i podatki Przedsi biorstwa P ace i inne wydatki Eksport Import Podmioty zagraniczne Rys. 2. Ogólny schemat przep ywu bie cych strumieni finansowych w gospodarce Fig. 2. General scheme of the flow of current financial streams in the economy ród o: W. D bski, Rynek finansowy i jego mechanizmy. Podstawy teorii i praktyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, 2002, 2005, 2007, s. 14. Source: W. D bski, Rynek finansowy i jego mechanizmy. Podstawy teorii i praktyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, 2002, 2005, 2007, p. 14. Ogóln struktur rynku finansowego z punktu widzenia rodzaju instrumentu finansowego przedstawia rysunek 3. Rynek pieni ny to segment rynku finansowego, przez który podmioty gospodarcze finansuj swoj bie c dzia alno, a okres tego finansowania nie przekracza jednego roku. Na tym rynku mamy do czynienia z wyst powaniem poda y kapita u krótkoterminowego - chwilowo wolnych rodków (oszcz dno ci i rezerw), w stosunku do których poszukuje si mo liwo ci zagospodarowania, nawet na bardzo krótki okres, by uzyska okre lony dochód. Na rynku pieni nym mo na mówi o segmencie rynku lokat mi dzybankowych, bonów skarbowych, bonów komercyjnych, certyfikatów depozytowych, weksli etc. Rynek kapita owy to segment rynku finansowego, na którym zawierane s transakcje, których przedmiotem s instrumenty finansowe o terminie wykupu powy ej roku z przeznaczeniem uzyskanych rodków na cele rozwojowe. Na tym rynku wyst puje poda kapita u d ugoterminowego. Trafia on do emitentów instrumentów finansowych, którzy wykorzystuj go do prowadzenia swoich planowych przedsi wzi inwestycyjnych, stwarzaj c ich na- Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

5 Struktura rynku finansowego w gospodarce wiatowej 29 bywcom mo liwo zyskownej lokaty posiadanych rodków. Dokonuj ca si przez rynek kapita owy bie ca ocena dzia alno ci emitentów powoduje, e kapita y s kierowane na realizacj najbardziej efektywnych przedsi wzi. Na rynku kapita owym wyró nia si zazwyczaj rynek akcji i obligacji, którymi mog by obligacje skarbowe (rz dowe), komunalne oraz przedsi biorstw. Rynek instrumentów pochodnych to najnowszy segment rynku finansowego. Zosta on wyodr bniony na skutek znacznego rozwoju w ostatnich czasach tych instrumentów na wiatowych rynkach finansowych. Na rynku instrumentów pochodnych mówi si o rynku transakcji terminowych bezwarunkowych (forwards, futures) oraz transakcji terminowych warunkowych (opcje). Rynek finansowy Rynek pieni ny Rynek kapita owy Rynek instrumentów pochodnych Lokaty mi dzybankowe Bony skarbowe Bony komercyjne Certyfikaty depozytowe Akcje Obligacje: skarbowe komunalne przedsi biorstw Certyfikaty inwestycyjne Kwity depozytowe Forwards Futures Opcje Swapy Weksle Rynek depozytowo-kredytowy Rynek walutowy Lokaty bankowe Waluty Kredyty bankowe Po yczki Rys. 3. Ogólna struktura rynku finansowego z punktu widzenia rodzaju instrumentu Fig. 3. General structure of the financial market from a point of view of the type of the instrument ród o: W. D bski, Rynek finansowy i jego mechanizmy. Podstawy teorii i praktyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, 2002, 2005, 2007, str. 21. Source: W. D bski, Rynek finansowy i jego mechanizmy. Podstawy teorii i praktyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, 2002, 2005, 2007, p. Rynek depozytowo-kredytowy dotyczy lokowania w bankach zasobów pieni nych przez podmioty niebankowe oraz udost pnianie im kapita u przeznaczonego w sektorze bankowym na dzia alno kredytow. W ten sposób podmioty niebankowe maj mo liwo deponowania swoich wolnych rodków pieni nych, które po uwzgl dnieniu dodatkowo mechanizmu kreowania pieni dza mog by wykorzystane do finansowania dzia alno ci podmiotów gospodarczych lub kredytowania wydatków gospodarstw domowych. ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

6 30 T. Wa ci ski, G.P. Wójcik Przez rynek walutowy rozumie si ca okszta t transakcji wymiany walut wraz z instytucjami pomagaj cymi je przeprowadza. Jest to segment rynku finansowego, na którym przedmiotem obrotu s waluty. W krajach rozwini tych rynek finansowy jest bardzo istotn cz ci gospodarki. W uj ciu relatywnym jego podstawy segment, jakim jest rynek kapita owy, stanowi rednio od 60% do 80% PKB. Rynki i instrumenty finansowe w Polsce W okresie, jaki up yn od rozpocz cia procesów transformacji, rynek instrumentów finansowych w Polsce rozwija si bardzo dynamicznie. W 1991 r., kiedy rozpocz a dzia alno Gie da Papierów Warto ciowych w Warszawie, instrumenty finansowe zarejestrowane w depozycie i notowane na sesjach gie dowych ogranicza y si do akcji 5 spó ek publicznych. W nast pnych latach do obrotu wprowadzano kolejne rodzaje instrumentów finansowych, a ich liczba dynamicznie ros a. Znajduje to odzwierciedlenie w danych liczbowych Krajowego Depozytu Papierów Warto ciowych (KDPW) instytucji funkcjonuj cej ponad 15 lat na polskim rynku kapita owym. G ównym zadaniem instytucji depozytowo-rozliczeniowej, jak jest KDPW, jest rozliczanie i rozrachunek transakcji zawieranych na rynku regulowanym i nieregulowanym, a tak e prowadzenie depozytu papierów warto- ciowych - Krajowy Depozyt prowadzi konta depozytowe oraz rachunki papierów warto ciowych dla uczestników systemu depozytowo-rozliczeniowego, na których zapisywane s papiery warto ciowe w formie zdematerializowanej (elektroniczne zapisy na kontach). Na koniec pa dziernika 2009 KDPW w ci gu 15 lat zarejestrowa o prawie 1400 emisji instrumentów finansowych - akcji, obligacji, certyfikatów, listów zastawnych, instrumentów pochodnych oraz 102 miliony rozliczonych transakcji na rynku regulowanym i nieregulowanym o warto ci 34 bilionów z otych. Kapitalizacja instrumentów zdeponowanych w Krajowym Depozycie wynosi a w listopadzie 2009 roku 751 miliardów z otych to druga z najwy szych warto ci w historii KDPW. Bior c pod uwag kapitalizacj zdeponowanych instrumentów na koniec ka dego roku, jedynie na koniec 2007 r. warto ta by a wy sza i wynosi a 847 mld z. Warto obrotu rozliczonego na rynku wtórnym przez ostatnie 15 lat wynios a ponad 66 bilionów z otych. W rekordowym 2007 roku warto rozliczonego obrotu wynios a ponad 14,2 biliona z otych, a do ko ca pa dziernika 2009 r. 8 bilionów z otych. 102 miliony transakcji liczonych pojedynczo rozliczonych zosta o w Krajowym Depozycie przez 15 lat jego funkcjonowania. Aktualnie uczestnikami bezpo rednimi Krajowego Depozytu s 72 podmioty banki i domy maklerskie - które posiadaj w KDPW konta depozytowe lub rachunki papierów warto ciowych. Jednocze nie podmioty posiadaj ce konta depozytowe prowadz rachunki papierów warto ciowych dla Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

7 Struktura rynku finansowego w gospodarce wiatowej 31 swoich klientów. Na koniec wrze nia 2009 r. uczestnicy KDPW prowadzili ponad 1,1 miliona rachunków. Dodatkow grup uczestników KDPW stanowi emitenci na koniec pa dziernika 2009 r. by o ich 574, w tym 36 zagranicznych. Tabela 1. Kapitalizacja instrumentów finansowych zarejestrowanych w KDPW Table 1. Capital of financial instruments registered with KDPW ród o: dane KDPW. Source: KDPW data. Prawie 1400 emisji instrumentów finansowych by o zarejestrowanych w KDPW na koniec pa dziernika 2009 r., co w ci gu 15 lat stanowi wzrost o 1400%. S to zarówno emisje akcji (emitentów krajowych i zagranicznych), ró nego rodzaju obligacji (korporacyjnych, skarbowych, komunalnych oraz innych), certyfikatów, listów zastawnych, bonów skarbowych, jak równie kontraktów terminowych i opcji. Z roku na rok liczba instrumentów finansowych zarejestrowanych w KDPW systematycznie ro nie. Warto rodków w funduszach prowadzonych i zarz dzanych przez KDPW wynios a na koniec pa dziernika 2009 r. ponad 1,1 miliarda z otych. S to rodki zgromadzone w Funduszu Rozliczeniowym, Funduszu Zabezpieczaj cym Rozliczanie Transakcji Zawartych w Alternatywnym Systemie Obrotu Organizowanym przez Gie d Papierów Warto ciowych, Systemie Rekompensat oraz Funduszu Gwarancyjnym. Jednym z kluczowych zada KDPW jest zarz dzanie Funduszem Rozliczeniowym, który tworzony jest z wp at uczestników, a jego celem jest zapewnienie wykonania rozlicze w przypadku braku na rachunku uczestnika rodków pieni nych niezb dnych do rozliczenia transakcji. ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

8 32 T. Wa ci ski, G.P. Wójcik W sk ad Funduszu Rozliczeniowego wchodz : Fundusz Gwarantowania Rozlicze Transakcji Gie dowych; Fundusz Gwarantowania Rozlicze Rynku BondSpot (d. CeTO); Fundusz Gwarantowania Rozlicze Gie dowych Transakcji Terminowych. Tabela 2. Liczba emisji instrumentów finansowych zarejestrowanych w KDPW Table 2. Number of emission of financial instruments registered with KDPW ród o: dane KDPW. Source: KDPW data. Warto rodków zgromadzonych w Funduszu Rozliczeniowym kszta towa si na koniec pa dziernika 2009 roku na poziomie 258 milionów z otych. Fundusz Zabezpieczaj cy Rozliczanie Transakcji Zawartych w ASO utworzony zosta w 2007 roku i zgromadzono w nim rodki o warto ci 3,4 miliona z otych (dane na koniec pa dziernika 2009 roku). Krajowy Depozyt Papierów Warto ciowych (KDPW) zarz dza Systemem Rekompensat utworzonym w celu gwarantowania rodków pieni nych i papierów warto ciowych znajduj cych si na rachunkach inwestycyjnych w przypadku upad o ci domów maklerskich i banków prowadz cych rachun- Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

9 Struktura rynku finansowego w gospodarce wiatowej 33 ki papierów warto ciowych. W Systemie Rekompensat do ko ca pa dziernika 2009 roku zgromadzonych zosta o 76,5 miliona z otych. KDPW obs uguje wyp aty transferowe pomi dzy otwartymi funduszami emerytalnymi - w wyniku zmiany funduszu przez uczestnika lub podzia u rodków zgromadzonych przez uczestnika. Zarz dza te obowi zkowym Funduszem Gwarancyjnym, tworzonym ze sk adek Powszechnych Towarzystw Emerytalnych, gwarantuj cym wyp at wiadcze cz onkom funduszy. Warto Funduszu Gwarancyjnego (na koniec pa dziernika 2009 r.) to ponad 168 milionów z otych. Krajowy Depozyt posiada bezpo rednie po czenia operacyjne z zagranicznymi instytucjami depozytowo-rozliczeniowymi: Oesterreichische Kontrollbank OeKB; Clearstream Banking Luxembourg CBL; Központi Elszámölház és Értéktár Rt. KELER; Centralny Depozitar Cennych Papierov SR A.S. CDCP; Euroclear Bank; As Eesti Väärtpaberikeskus EVK. Z danych publikowanych przez Krajowy Depozyt Papierów Warto ciowych wynika, i w latach struktura instrumentów finansowych uleg a istotnym zmianom: zmniejszy si udzia emisji papierów warto ciowych, przy równoczesnym wzro cie udzia u pozosta ych instrumentów finansowych, zw aszcza instrumentów pochodnych. Na szczególn uwag zas uguje m.in. takie wydarzenie, jak wprowadzenie w 2003 roku do rejestru papierów warto ciowych i obrotu na polskim rynku regulowanym akcji spó ek zagranicznych, co jest wyrazem doceniania przez emitentów zagranicznych jako ci polskich rozwi za prawnych reguluj cych obrót papierami warto- ciowymi oraz przejawem dobrej oceny perspektyw rozwoju polskiego rynku finansowego. Istotne znaczenie mia a przeprowadzona pod koniec ubieg ego dziesi ciolecia reforma systemu emerytalnego, w wyniku której utworzony zosta kapita owy filar ubezpiecze emerytalnych, zapewniaj cy systematyczny dop yw znacznych funduszy na rynki finansowe. W 2001 r. pojawi y si w Polsce obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Spo ród innych zmian wart odnotowania jest przyrost liczby emisji obligacji korporacyjnych. W 2000 r. w KDPW zarejestrowana by a tylko jedna emisja tych niezwykle wa nych instrumentów finansowania przedsi biorstw, natomiast w 2004 r. liczba emisji wzros a do 44. Trzeba jednak podkre li fakt, e mo liwo ci finansowania rozwoju przedsi biorstw za pomoc d ugu pozyskiwanego przez emisje obligacji nadal s w polskiej gospodarce wykorzystywane w niewielkim stopniu. Znajduje to odzwierciedlenie tak e w liczbie emisji zarejestrowanych w KDPW - po szybkim wzro cie w latach , w kolejnych latach obserwujemy ilo ciowy regres tego istotnego segmentu rynku kapita owego oraz wa nego instrumentu finansowania rozwoju przedsi biorstw. Natomiast w analizowanym okresie niemal podwoi a si liczba emisji obligacji Skarbu Pa stwa (wzrost z 86 w 2000 r. do 177 na koniec pa dziernika 2009 r.), które stanowi drug pod wzgl dem ilo ci emisji, po akcjach krajowych, grup papierów warto ciowych. Liczba spó ek krajowych, których akcje s zarejestrowane w KDPW, w tym okresie utrzymywa a si na ustabilizowanym poziomie oko o 460. ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

10 34 T. Wa ci ski, G.P. Wójcik Do instrumentów finansowych, których regres zanotowano w omawianym okresie, nale warranty. Liczba emisji tych instrumentów finansowych popularnych pod koniec lat dziewi dziesi tych i na pocz tku obecnego dziesi ciolecia spada a po 2001 r. systematycznie i w ko cu wycofano je z obiegu. W chwili obecnej na Gie dzie Papierów Warto ciowych (GPW) nie jest notowany aden warrant. Zwi kszaniu si liczby emisji towarzyszy szybki wzrost wolumenu instrumentów finansowych. Ograniczaj c w tym miejscu analiz do papierów warto ciowych mo na zauwa y, e w analizowanym okresie wolumen papierów warto ciowych zwi kszy si oko o 3-krotnie. Najszybciej wzrasta wolumen akcji, który zwi kszy si z oko o 5,5 mld sztuk w 2000 r. do ponad 20 mld w 2006 r. Gwa towny wzrost wolumenu tych papierów warto ciowych w 2005 r. wynika g ównie z przyj cia do depozytu oko o 5 mld sztuk akcji Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA (PGNiG). Zwa ywszy na to, e dynamiczny wzrost wolumenu akcji nast pi przy niewielkim wzro cie liczby spó ek, których akcje s zarejestrowane w depozycie, mo na stwierdzi, i g ównym ród em przyrostu tego wolumenu by y nowe emisje spó ek, których akcje s przedmiotem obrotu na rynku regulowanym. Pozyskiwanie dodatkowych kapita ów za pomoc nowych emisji akcji przez spó ki publiczne wskazuje, e ten sposób finansowania rozwoju jest korzystny, a w przysz o ci nale y zak ada wzrost liczby podmiotów, które b d pozyskiwa kapita y przez publiczne emisje akcji. Do innych instrumentów finansowych, których warto ma znaczenie dla cznej kapitalizacji rynku, nale y zaliczy : obligacje NBP, akcje zagraniczne, certyfikaty inwestycyjne, obligacje korporacyjne, obligacje EBI i listy zastawne. Obligacje NBP by y wyemitowane w latach dziewi dziesi tych w celu absorpcji nadmiaru p ynno ci w sektorze bankowym i s one wykupywane przez NBP, w zwi zku z czym ich warto zmniejsza si. Istotne znaczenie dla oceny rozwoju polskiego rynku finansowego w analizowanym okresie maj dane wiadcz ce o wzro cie zainteresowania emitentów zagranicznych notowaniami w asnych akcji na parkiecie gie dy warszawskiej. Akcje spó ek zagranicznych notowane na GPW w Warszawie stanowi niewielki odsetek ich warto ci rynkowej. Pojawienie si na rynku regulowanym w trakcie ostatnich kilku lat obligacji korporacyjnych oraz listów zastawnych wiadczy o pozytywnej ewolucji polskiego rynku kapita owego. W warunkach gospodarki rynkowej te dwa rodzaje papierów warto ciowych to niezwykle wa ne instrumenty finansowania przedsi biorstw oraz rynku nieruchomo ci, zw aszcza budownictwa mieszkaniowego. Bez sprawnego systemu d ugoterminowego finansowania budownictwa mieszkaniowego jego szybki rozwój nie jest mo liwy. Jakkolwiek nadal te dwa rodzaje papierów warto ciowych maj marginesowy udzia w warto ci emisji oraz w obrotach na rynku papierów warto ciowych, to ich pojawienie si oraz odnotowany w ostatnich latach wzrost ich liczby i warto ci nale y uzna za zjawiska bardzo pozytywne. Dalszy rozwój tych segmentów rynku finansowego wydaje si bardzo prawdopodobny, zw aszcza je eli we miemy pod uwag warunki wp ywaj - Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

11 Struktura rynku finansowego w gospodarce wiatowej 35 ce na zainteresowanie d ugoterminowym kredytem jako ród em finansowania przedsi biorstw i budownictwa mieszkaniowego. Spadek stóp procentowych, wysokie tempo wzrostu gospodarczego, konieczno podejmowania inwestycji infrastrukturalnych, poprawa na rynku pracy i wzrost zamo no ci spo ecze stwa b d sprzyja wzrostowi wolumenu kredytu d ugoterminowego, pozyskiwanego przez emisj zarówno obligacji, jak i listów zastawnych. Regulacja rynków finansowych Jednym z najwa niejszych uczestników rynku finansowego jest pa stwo, które wyst puje na tym rynku w roli podmiotu: reguluj cego i kontroluj cego procesy (transakcje) zachodz ce na rynku finansowym oraz udzielaj cego zezwole na prowadzenie dzia alno ci w tym sektorze, oddzia uj cego na koniunktur gospodarcz, zawieraj cego transakcje na tym rynku (najcz ciej w roli po yczkobiorcy). Pomimo wyst puj cej w ostatnich latach tendencji do deregulacji procesów gospodarczych, rynek finansowy wci jest t sfer dzia alno ci gospodarczej, w której regulacyjne i kontrolne funkcje pa stwa s bardzo rozbudowane. We wszystkich wspó czesnych pa stwach o rozwini tej infrastrukturze rynku finansowego podstawowe segmenty tego rynku s przedmiotem regulacji ustawowej oraz przedmiotem nadzoru wyspecjalizowanych instytucji nadzorczych. Najwa niejsze sektory rynku finansowego: bankowy, ubezpieczeniowy, publiczny rynek papierów warto ciowych s najcz ciej przedmiotem szczegó owej regulacji, która w coraz wi kszym zakresie jest przedmiotem koordynacji w skali mi dzynarodowej. Najwa niejsze segmenty rynku s tak e obj te nadzorem wyspecjalizowanych instytucji nadzorczych, takich jak komisje papierów warto ciowych, nadzór ubezpieczeniowy czy nadzór bankowy, które czuwaj nad przestrzeganiem obowi zuj cego prawa przez podmioty nale ce do tego sektora. W odró nieniu od innych sfer dzia alno ci gospodarczej, w których pa stwo nie stwarza na ogó adnych ogranicze poza ogólnie obowi zuj cymi przepisami prawa handlowego czy cywilnego, prowadzenie dzia alno ci w sektorze finansowym jest z regu y uwarunkowane uzyskaniem zezwolenia odpowiedniego organu pa stwowego. Wspó czesne pa stwa staraj si wp ywa na sytuacj gospodarcz za pomoc okre lonych narz dzi polityki makroekonomicznej. W ród tych narz dzi najwa niejsze to: polityka pieni na i polityka fiskalna. W ostatnich latach zarówno w teorii, jaki w praktyce zdecydowany priorytet w rym zakresie przyznaje si polityce pieni nej. Prowadz c polityk pieni n bank centralny w pewnym sensie pos uguje si rynkami finansowymi, a równie wp ywa na sytuacj na tych rynkach. Za po rednictwem rynku finansowego impulsy polityki pieni nej s przenoszone na realn sfer gospodarki. Rynek finansowy jest mechani- ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

12 36 T. Wa ci ski, G.P. Wójcik zmem transmisji polityki pieni nej. Bank centralny, u ywaj c ró nych narz dzi polityki pieni nej, determinuje sytuacj na rynku finansowym, wp ywaj c na takie podstawowe wielko ci, jak rozmiary poda y pieni dza, czy poziom stóp procentowych. Pa stwo wyst puje na rynku finansowym jako zwyk y jego uczestnik, najcz ciej zg aszaj cy zapotrzebowanie na kredyt. Rz d centralny oraz samorz dy lokalne cz sto nie dysponuj zasobami pieni dza potrzebnymi do zrealizowania planowanych w danym okresie przedsi wzi gospodarczych i spo ecznych. Wobec tego musz one zaci ga kredyt na rynku finansowym w celu sfinansowania deficytu bud etowego; musz konkurowa z innymi podmiotami o oszcz dno ci dost pne na tym rynku. Zwa ywszy na skal zada realizowanych przez wspó czesne pa stwa, s one z regu y najwi kszymi kredytobiorcami na rynku finansowym. Niedobory rodków pieni nych w poszczególnych latach (deficyty bud etowe) mog si ga kilku, a nawet kilkunastu procent PKB, za skumulowane deficyty (d ug publiczny) kilkudziesi ciu, czy nawet ponad 100% PKB. B d c tak du ym uczestnikiem rynku finansowego, pa stwo wp ywa w znacznym stopniu na warunki panuj ce na tym rynku, w szczególno ci na poziom stóp procentowych oraz dost pno funduszy po yczkowych dla podmiotów nale cych do innych sektorów instytucjonalnych gospodarki. Podsumowanie Budowa rynków finansowych stanowi nieod czn cz rozwoju cywilizacji. Wszelkie etapy rozwoju gospodarczego i kulturowego wi si z nowymi rozwi zaniami w sferze organizacji obrotu i znaczenia pieni dza oraz rol finansów i instytucji, a tak e rynków finansowych. Do powstania rynku finansowego doprowadzi rozwój pieni dza oraz pojawienie si osób dysponuj cych nadmiarem wolnych rodków pieni nych chc cych udost pni je odp atnie innym podmiotom. Transakcje na rynku oznaczaj czasowe przekazanie rodków na rzecz po yczkobiorcy, pod warunkiem zwrotu kwoty powi kszonej o odpowiedni procent w ustalonym terminie b d te uzyskania okre lonej stopy zwrotu w przysz o ci. Liberalizacja dost pu do rynków oraz przep ywów kapita owych sprawi- a, e przed przedsi biorstwami otwieraj si nowe mo liwo ci lokowania poszczególnych funkcji tam, gdzie mog y by wykonywane najefektywniejsze z punktu widzenia mo liwo ci wzrostu udzia u w rynku oraz tworzenia warto- ci dodanej poprzez wykorzystanie u atwie inwestycyjnych, dost p do rynków pracy oraz korzy ci z posiadanych technologii lub systemów dystrybucji. Globalizacja biznesu sta a si strategi w uzyskiwaniu przewagi konkurencyjnej w drodze wy szej efektywno ci produkcji, dystrybucji, zarz dzania, bada i rozwoju oraz marketingu. Globalizacja ukazuje realne koszty polityki gospodarczej, co stanowi zach t do prowadzenia polityki sprzyjaj cej zagranicznym inwestycjom i wzrostowi opartemu na mechanizmach rynkowych. Wp ywa to na warunki wymiany mi dzynarodowej. Zale y to od kulturowych norm, stopnia konsoli- Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

13 Struktura rynku finansowego w gospodarce wiatowej 37 dacji spo ecze stwa, jego wiedzy, sposobu rozumienia dzisiejszych mechanizmów i uwarunkowa konkurencji, które opieraj si na uwarunkowaniach globalnych oraz preferuj innowacje, przedsi biorczo i zdolno do podejmowania ryzyka. Bibliografia Czekaj J., Rynki, instrumenty i instytucje finansowe, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa D bski W., Rynek finansowy i jego mechanizmy. Podstawy teorii i praktyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, 2002, 2005, Wajszczuk J.J., Mi dzynarodowe rodowisko finansowe. Kierunki instytucjonalne, Wydawnictwo Key Text, Warszawa ZN nr 88 Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011

14 38 T. Wa ci ski, G.P. Wójcik Seria: Administracja i Zarz dzanie (15)2011 ZN nr 88

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 czerwca 2016 r. Poz. 789 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1 Duma Przedsiębiorcy 1/6 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 24 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akcje na giełdzie dr Adam Zaremba Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 28 kwietnia 2016 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL PLAN WYKŁADU I.

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 05/06 Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty OGŁOSZENIE z dnia 13 listopada 2015 roku o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska S.A. z siedzibą w Warszawie niniejszym informuje o dokonaniu

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) Dziennik Ustaw rok 2011 nr 221 poz. 1317 wersja obowiązująca od 2015-03-12 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 7 października 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r.

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie przyjęcia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasta Gdańska. Na podstawie art.226, art. 227, art. 228, art. 230 ust. 6

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK Akcje Akcje są papierem wartościowym reprezentującym odpowiedni

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY. Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy

PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY. Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy a Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy Bydgoszcz, dnia 29 luty 2016r. 1 Plan Połączenia spółek Grupa

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Kasy oszczędnościowo-budowlane filarem Narodowego Programu Budowy Mieszkań

Kasy oszczędnościowo-budowlane filarem Narodowego Programu Budowy Mieszkań Kasy oszczędnościowo-budowlane filarem Narodowego Programu Budowy Mieszkań Jak zachęcić polskie rodziny do oszczędzania? dr Jacek Furga Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Związku Banków

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIBOR

Kontrakty terminowe na WIBOR Kontrakty terminowe na WIBOR W Polsce podstawowym wskaźnikiem odzwierciedlającym koszt pieniądza na rynku międzybankowym jest WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate). Jest to średnia stopa procentowa

Bardziej szczegółowo

Prognoza 2015. Prognoza 2016. Prognoza 2017. Prognoza 2018

Prognoza 2015. Prognoza 2016. Prognoza 2017. Prognoza 2018 WIELOLETNIA PROGNOZA FINANSOWA GMINY MIASTA CHEŁMŻY NA LATA 2015-2025 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr VII/53/15 Rady Miejskiej Chełmży z dnia 17 września 2015r. L.p. Formuła Wyszczególnienie Wykonanie 2012

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2012 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy i Miasta Jastrowie na lata 2013-2028 1.

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Bogus awa Skomska Zast pca Dyrektora Departamentu Wspierania Przedsi biorczo ci i Innowacji Warszawa, 2 pa dziernika 2009 r. Kredyt technologiczny PO Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ

ZASADY UDZIELANIA DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ Uchwała Rady Nadzorczej nr 161/08 z dnia 20.11.2008r. Uchwała Rady Nadzorczej nr 197/08 z dnia 18.12.2008r. Uchwała Rady Nadzorczej nr 23/09 z dnia 29.01.2009r. Uchwała Rady Nadzorczej nr 99/09 z dnia

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE Zacznik INFORMACJA ZARZ DU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO O PRZEBIEGU WYKONANIA BUD ETU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO ZA I PÓ ROCZE 200 r. r. str. 1. 4 16 2.1. 39 2.2. 40 2.3. Dotacje

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 8 kwietnia 2016 r. Poz. 472 OBWIESZCZENIE MINISTRA RODZINY, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Załącznik Nr 3 do Uchwały nr 106/XIII/15 Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 grudnia 2015 roku Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R.

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. Spis Treści I. List Prezesa Zarządu GO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna II.

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Gdańsk, dnia 03 listopada 2010 r. LGD-4101-019-003/2010 P/10/129 Pan Jacek Karnowski Prezydent Miasta Sopotu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności gospodarczej

Finansowanie działalności gospodarczej Finansowanie działalności gospodarczej Kapitał własny o wkład założycielski właścicieli (pieniężny lub rzeczowy) o dopłaty właścicieli o sprzedaż nowych udziałów lub akcji na rynku niepublicznym o emisja

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie.

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie. Warszawa, dnia 16 maja 2016 r. ANEKS NR 2 Z DNIA 9 MAJA 2016 ROKU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII 001, 002, 003, 004, 005, 006, 007 ORAZ 008 FUNDUSZU MEDYCZNY PUBLICZNY FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/83/15 Rady Gminy Dmosin z dnia 30 grudnia 2015 r. Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 I. Objaśnienia

Bardziej szczegółowo

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia:

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia: Załącznik nr Raportu bieżącego nr 78/2014 z 10.10.2014 r. UCHWAŁA NR /X/2014 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia WIKANA Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie (dalej: Spółka ) z dnia 31 października 2014

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Andrespolu

Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Andrespolu Załącznik Nr 1 do Uchwały Zarządu Nr 36.1/2012 Banku Spółdzielczego w Andrespolu z dnia 010. 2012 r. z późn. zmianami Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Andrespolu Andrespol,

Bardziej szczegółowo

Materiał na posiedzenie Kierownictwa MI w dniu 25 listopada 2009 r.

Materiał na posiedzenie Kierownictwa MI w dniu 25 listopada 2009 r. MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY Departament Strategii Budownictwa i Mieszkalnictwa Akceptuję: Materiał na posiedzenie Kierownictwa MI w dniu 25 listopada 2009 r. Kierunki reformy systemu budownictwa społecznego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 8 października 2012 r. Poz. 3064 UCHWAŁA NR XXVI/242/12 RADY MIASTA ZGIERZA z dnia 28 czerwca 2012 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z wykonania

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1.

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. P r o j e k t z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. W ustawie z dnia 18 września 2001 r. o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 122, poz.

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów

Instrumenty wsparcia ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów Instrumenty wsparcia ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów Tomasz Makowski Specjalista Bank Gospodarstwa Krajowego Warszawa, 27 listopada 2015 r. Z BGK przyszłość zaczyna się dziś Misją BGK

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy Spis treści Przedmowa O Autorach Wstęp Część I. Finanse i system finansowy Rozdział 1. Co to są finanse? 1.1. Definicja pojęcia finanse 1.2. Dlaczego należy studiować finanse? 1.3. Decyzje finansowe gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Część I. ORGANIZACJA I STRATEGIE DZIAŁALNOŚCI BANKÓW KOMERCYJNYCH

Część I. ORGANIZACJA I STRATEGIE DZIAŁALNOŚCI BANKÓW KOMERCYJNYCH Spis treści Część I. ORGANIZACJA I STRATEGIE DZIAŁALNOŚCI BANKÓW KOMERCYJNYCH Rozdział 1. Współczesna bankowość komercyjna 1.1. Pojęcie i cechy 1.2. Determinanty rozwoju współczesnych banków 1.3. Model

Bardziej szczegółowo

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31/12/2010

Roczne sprawozdanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego sporządzone na dzień 31/12/2010 I. AKTYWA NETTO FUNDUSZU I. Aktywa 4 920 869 5 600 261 1. Lokaty 4 920 869 5 600 261 Środki pienięŝne 3. NaleŜności, w tym 3.1. Z tytułu zbycia składników portfela inwestycyjnego 3. Pozostałe naleŝności

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Dla roku 2011. 1 Wskaźniki liczone w stosunku do planu po zmianach według stanu na 31.10.2010r.

Dla roku 2011. 1 Wskaźniki liczone w stosunku do planu po zmianach według stanu na 31.10.2010r. Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej (WPF) miasta Łodzi na lata 2011-2031 ujętej w załączniku Nr 1 do uchwały Nr VI/51/11 Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego. z inwestowaniem w instrumenty finansowe. w PGE Domu Maklerskim S.A.

Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego. z inwestowaniem w instrumenty finansowe. w PGE Domu Maklerskim S.A. PGE Dom Maklerski S.A. Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w instrumenty finansowe w PGE Domu Maklerskim S.A. I. Informacje ogólne Inwestycje w instrumenty

Bardziej szczegółowo

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień 2011r.

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień 2011r. Załącznik nr 17/XXXVIII/11 do Uchwały Zarządu Banku z dnia 22.12.2011r. Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień

Bardziej szczegółowo

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY 08 kwietnia 2014 r. Od dziś, 1 kwietnia 2014 r., przez najbliższe cztery miesiące, ubezpieczeni płacący składki emerytalne będą mogli zdecydować gdzie chcą gromadzić kapitał na przyszłe emerytury: czy

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA I. Pierwsza grupa informacji INFORMACJA DODATKOWA Załącznik do bilansu na dzień 31.12.2011r. 1. Omówienie stosownych metod wyceny( w tym amortyzacji, walut obcych) aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

DZENIE RADY MINISTRÓW

DZENIE RADY MINISTRÓW Dz. U. 2007 Nr 210, poz. 1522 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 31 października 2007 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na uzyskanie certyfikatu wyrobu wymaganego na rynkach zagranicznych Na

Bardziej szczegółowo

Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi

Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi Sebastian Buczek, Prezes Zarządu Quercus TFI S.A. Warszawa, 26 lutego 2015 r. 2 Historia 21 VIII 2007 założenie Quercus

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Co ma najwyższy potencjał zysku w średnim terminie? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Subfundusz UniStrategie Dynamiczny UniKorona Pieniężny

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Udanin na lata 2013-2025

Opis przyjętych wartości do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Udanin na lata 2013-2025 Załącznik Nr 3 do uchwały w sprawie przyjęcia wieloletniej prognozy finansowej Gminy Udanin Opis przyjętych wartości do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Udanin na lata 2013-2025 1. Założenia wstępne

Bardziej szczegółowo

Inflacja zjada wartość pieniądza.

Inflacja zjada wartość pieniądza. Inflacja, deflacja Inflacja oznacza wzrost cen. Inflacja jest wysoka, gdy ceny kupowanych dóbr i towarów rosną szybko; gdy ceny rosną powoli, wówczas inflacja jest niska. Inflacja jest to trwały wzrost

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 56. Wydatki budżetu państwa w 1992 r. na cele związane z budownictwem i gospodarką mieszkaniami. Małgorzata Wiśnicka-Hińcza

Informacja. Nr 56. Wydatki budżetu państwa w 1992 r. na cele związane z budownictwem i gospodarką mieszkaniami. Małgorzata Wiśnicka-Hińcza KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Wydatki budżetu państwa w 1992 r. na cele związane z budownictwem i gospodarką mieszkaniami Lipiec 1992 Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2013 Warszawa, kwiecień 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji. Numer dla telefonów tekstowych. boroughofpoole.

Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji. Numer dla telefonów tekstowych. boroughofpoole. Informacje na temat dodatku na podatek lokalny (Council Tax Support), które mogą mieć znaczenie dla PAŃSTWA Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji 01202 265212 Numer dla

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu Gryfickiego na lata 2015-2030

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu Gryfickiego na lata 2015-2030 Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu Gryfickiego na lata 2015-2030 I. Objaśnienia wartości dochodów przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej Powiatu Gryfickiego

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r.

Regulamin programu Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. 1 Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Zakres Przedmiotowy Niniejszy Regulamin określa zasady ustalania warunków cenowych

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Załącznik do uchwały KNF z dnia 2 października 2008 r. ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Reklama i informacja reklamowa jest istotnym instrumentem komunikowania się z obecnymi jak i potencjalnymi klientami

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: BEZ-1-109-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: BEZ-1-109-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Podstawy ekonomi i zarządzania - ekonomiczny 1 Rok akademicki: 2014/2015 Kod: BEZ-1-109-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Kierunek: Ekologiczne Źródła Energii

Bardziej szczegółowo

T A B E L A OPROCENTOWANIA

T A B E L A OPROCENTOWANIA Załącznik do uchwały Zarządu Banku Nr 29/2011 z dnia 30 maja 2011 r. BANK SPÓŁDZIELCZY W SZCZEKOCINACH T A B E L A OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH SZCZEKOCINY, MAJ 2011 I. KLIENCI INDYWIDUALNI TABELA

Bardziej szczegółowo

SKONSOLIDOWANY BILANS Nota 2004 2003 A k t y w a I. Aktywa trwałe 75 405 64 124 1. Wartości niematerialne i prawne, w tym:1 663 499 wartość firmy 0 2. Wartość firmy jednostek podporządkowanych 2 3 363

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 Wst p Niniejsze opracowanie prezentuje prognoz Rachunku zysków i strat oraz bilansu maj tkowego Spó ki Fundusz Zal kowy KPT na lata 2009-2014. Spó

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty specjalnej - Bonus za dopłaty

Regulamin oferty specjalnej - Bonus za dopłaty Regulamin oferty specjalnej - Bonus za dopłaty 1 Użyte w Regulaminie określenia oznaczają: 1. Bank ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach, przy ul. Sokolskiej 34; wpisany do Rejestru Przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

Wykonanie budŝetu Gminy Borne Sulinowo za rok 2012 Część opisowa.

Wykonanie budŝetu Gminy Borne Sulinowo za rok 2012 Część opisowa. Wykonanie budŝetu Gminy Borne Sulinowo za rok 2012 Część opisowa. Zgodnie z art. 267 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania produktów bankowych

Tabela oprocentowania produktów bankowych Załącznik do Uchwały Zarządu BS nr 4/2016 z dnia 05-02-2016 r. Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Międzyrzecu Podlaskim Tekst jednolity Zmiany: Uchwała nr 16/2016 z dnia

Bardziej szczegółowo

Strona 1. REGULAMIN OFERTY SPECJALNEJ RACHUNKU OSZCZĘDZAM Zyski dobrze skalkulowane w ramach kont dla osób fizycznych. Słowniczek

Strona 1. REGULAMIN OFERTY SPECJALNEJ RACHUNKU OSZCZĘDZAM Zyski dobrze skalkulowane w ramach kont dla osób fizycznych. Słowniczek REGULAMIN OFERTY SPECJALNEJ RACHUNKU OSZCZĘDZAM Zyski dobrze skalkulowane w ramach kont dla osób fizycznych 1. Słowniczek Określenia użyte w niniejszym Regulaminie oznaczają: Bank Credit Agricole Bank

Bardziej szczegółowo

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI str. 1 Wysoka konkurencyjność Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta Oferta cenowa negocjowana indywidualnie dla każdego Klienta Elektroniczne

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q IV / 98

Formularz SAB-Q IV / 98 Formularz SAB-Q IV / 98 (dla bank w) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporz dzenia Rady Ministr w z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1160) Zarz d Sp ki: Bank Handlowy w Warszawie SA podaje do wiadomoci

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

WZP.DZ.3410/35/1456/2011 Wrocław, 26 maja 2011 r.

WZP.DZ.3410/35/1456/2011 Wrocław, 26 maja 2011 r. Do uczestników postępowania o udzielenie zamówienia publicznego WZP.DZ.3410/35/1456/2011 Wrocław, 26 maja 2011 r. ZP/PO/45/2011/WED/8 Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na: Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG

PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG WYPŁACALNOŚCI (MB) Próg rentowności (BP) i margines bezpieczeństwa Przychody Przychody Koszty Koszty całkowite Koszty stałe Koszty zmienne BP Q MB Produkcja gdzie: BP próg rentowności

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok

Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok UCHWAŁA Nr XLIX/324/05 RADY MIEJSKIEJ DZIERŻONIOWA

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV.16.2014 RADY MIEJSKIEJ W BIAŁEJ. z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmian budżetu Gminy Biała na 2014 r.

UCHWAŁA NR IV.16.2014 RADY MIEJSKIEJ W BIAŁEJ. z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmian budżetu Gminy Biała na 2014 r. UCHWAŁA NR IV.16.2014 RADY MIEJSKIEJ W BIAŁEJ z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmian budżetu Gminy Biała na 2014 r. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA KONTEKST EKONOMICZNY W POLSCE IMPONUJĄCE WYNIKI W ZAKRESIE WZROSTU Wzrost PKB per capita w Polsce w ciągu ostatnich 15 lat wyniósł

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAŃ CÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego w dniu 6 marca 2008 r. decyzją nr DEM/410/4/26/08 (Na podstawie

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE DO PROJEKTU UCHWAŁY BUDŻETOWEJ POWIATU ZWOLEŃSKIEGO NA 2015 ROK

UZASADNIENIE DO PROJEKTU UCHWAŁY BUDŻETOWEJ POWIATU ZWOLEŃSKIEGO NA 2015 ROK UZASADNIENIE DO PROJEKTU UCHWAŁY BUDŻETOWEJ POWIATU ZWOLEŃSKIEGO NA 2015 ROK Projekt budżetu Powiatu Zwoleńskiego na 2015 r. został opracowany na podstawie : - informacji o wysokości poszczególnych części

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2010 r. projekt z dnia 19.05.2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia... 2010 r. w sprawie przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe funkcjonariuszy Służby Więziennej zwolnionych

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola banku w gospodarce dr Julia Koralun-Bereźnicka. Organizatorzy EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY BANKI

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola banku w gospodarce dr Julia Koralun-Bereźnicka. Organizatorzy EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY BANKI Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola banku w gospodarce dr Julia Koralun-Bereźnicka Uniwersytet Gdański 5 kwietnia 2016 roku Organizatorzy EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji.

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Na rynku odmienia się słowo kryzys przez wszystkie przypadki. Zapewne z tego względu banki, przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002

Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002 MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT D UGU PUBLICZNEGO 00-916 Warszawa, ul. wi tokrzyska 12 tel. (48 22) 694-57-97 Warszawa, 5 lipca 2002 r. Zad u enie Skarbu Pa stwa 1 04/2002 I. ZAD U ENIE SKARBU PA STWA

Bardziej szczegółowo

Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego) i zasady prowadzenia ewidencji analitycznej

Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego) i zasady prowadzenia ewidencji analitycznej Załącznik nr 3 do zarządzenia nr 104/08 Burmistrza Bolkowa z dnia 25.08.2008 r w sprawie zasad rachunkowości w Urzędzie Miejskim w Bolkowie. Wykaz kont dla budżetu gminy (jednostki samorządu terytorialnego)

Bardziej szczegółowo

PKO Stabilnego Wzrostu - fundusz inwestycyjny otwarty. wyspecjalizowanych programów inwestycyjnych, o których mowa w art.

PKO Stabilnego Wzrostu - fundusz inwestycyjny otwarty. wyspecjalizowanych programów inwestycyjnych, o których mowa w art. Warszawa, dnia 28 lutego 2011 roku Ogłoszenie o zmianie w treści statutów (nr 3/2011) I. PKO ZrównowaŜony - fundusz inwestycyjny otwarty 1. w artykule 21 w ustępie 4 po zdaniu pierwszym dodaje się zdanie

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2015 poz. 1302

Dz.U. 2015 poz. 1302 Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 2015 poz. 1302 USTAWA z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo