Formuły cenowe w kontraktach długoterminowych na dostawę gazu do Unii Europejskiej. dr Robert Zajdler, Jan Staniłko, Tomasz Hara

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Formuły cenowe w kontraktach długoterminowych na dostawę gazu do Unii Europejskiej. dr Robert Zajdler, Jan Staniłko, Tomasz Hara"

Transkrypt

1 Formuły cenowe w kontraktach długoterminowych na dostawę gazu do Unii Europejskiej dr Robert Zajdler, Jan Staniłko, Tomasz Hara

2 Historyczny rozwój formuł cenowych w Europie

3 Nie ma uniwersalnego mechanizmu cenowego W skali globalnej brak jest jednolitych mechanizmów wyznaczania cen gazu ziemnego. Można rozróżnid trzy rynki regionalne tj. rynek amerykaoski, rynek azjatycki oraz rynek europejski. Lokalna specyfika tych rynków przekłada się na różne praktyki zawierania na nich długoterminowych kontraktów na dostawy gazu (GKDT), a co za tym idzie, również na różne sposoby wyznaczania formuł cenowych w tych kontraktach

4 Dwa mechanizmy europejskie Historyczne uwarunkowania rozwoju rynku gazu ziemnego w Unii Europejskiej sprawiły, iż funkcjonały na nim dwa modele zaopatrywania, a co za tym idzie, również dwa modele wyznaczania cen w GKDT. model kontynentalny oparty na kontraktach długoterminowych dostaw na określone rynki paostw członkowskich, po cenie indeksowanej do cen ropy naftowej i produktów ropopochodnych. Zacza ł on rozwijad się od lat 50. w wyniku odkrycia znacznych złóż gazu ziemnego w Holandii. model brytyjski, uformowany ostatecznie w połowie lat 90., oparty na kontraktach średnioterminowych na dostawy po cenie wyznaczanej za pośrednictwem mechanizmów giełd towarowych

5 Kontynentalna Europa Zachodnia - metodologia netback Punktem wyjściowym przy zastosowaniu tego mechanizmu jest wartośd zastępcza surowca. Jest to wartośd gazu określana w odniesieniu do alternatywnych względem niego nośników energii, tj. najwyższa potencjalna cena, jaka gotowy byłby zapłacid za gaz konsument, maja cy do wyboru zakup energii z alternatywnego źródła. Aby ustalid cenę w kontrakcie, od wartości zastępczej odejmowane były koszty hurtowego odbiorcy (transport, koszty stałe i marża). Warunkiem stosowania tej metody wyceny było dokładne oszacowanie wartości odniesienia dla konkretnego rynku

6 Kontynentalna Europa Zachodnia - elementy uzupełniaja ce Kontrakty długoterminowe pocza tkowo nawet na 30 lat. W latach średni czas trwania kontraktu skrócił się jednak z 30 do 15 lat Klauzule take-or-pay - kontrakty zobowia zywały hurtowych odbiorców do odebrania minimalnej ilości gazu w każdym roku lub do zapłacenia za niego pełnej ceny Klauzule Price Review lub Price Reopener - w określonych odstępach czasu (zwyczajowo co trzy lata) każda ze stron miała możliwośd rozpoczęcia negocjacji ws. zmiany formuły indeksacyjnej. Kontrakty zobowia zywały strony do rozwia zywania sporów przez określone w umowie sa dy polubowne Klauzule przeznaczenia - ograniczaja ce możliwośd sprzedaży gazu do określonego terytorium (hierarchizacja, brak konkurencji). Wartośd zastępcza gazu różniła się w zależności od rynku docelowego. Dostawcy hurtowi płaca cy za gaz mniej mogliby uplasowad ten sam gaz na rynkach innych odbiorców, odbieraja c im tym samym klientów.

7 Kontynentalna Europa Zachodnia - formuła Gronigen Punktem wyjścia przy indeksacji ceny gazu zbyła zawsze stała cena gazu ziemnego uzgodniona w momencie zawierania umowy (tzw. cena bazowa ). Kwota ta indeksowana była w oparciu o określone zmienne rynkowe. Elementami istotnymi dla poprawnego funkcjonowania takiej wyceny były: wycena alternatywnych nośniki energii ustalenie odpowiedniego poziomu indeksowania względem tych surowców. We wczesnych holenderskich kontraktach uzgodniono, że gaz jest alternatywa głównie dla ropopochodnych, tj. lekkiego oleju opałowego (LFO) oraz ciężkiego oleju opałowego (HFO). Poziom indeksacji ustalono na: 60% LFO, (odzwierciedlaja c przede wszystkim zapotrzebowanie gospodarstw domowych) i 40% HFO (odzwierciedlaja c zapotrzebowanie przemysłu).

8 Model kontynentalny vs. brytyjski Nie istnieje jeden spójny europejski model wyznaczania cen gazu w GKDT. Producenci określaja warunki sprzedaży w zależności od własnych preferencji i od uwarunkowao danego rynku regionalnego. Podział na rynek brytyjski, Europy Zachodniej i Europy Wschodniej wynika z przyjętych rozwia zao prawnych, jak również wzajemnych powia zao infrastrukturalnych. Struktura indeksacji w Wielkiej Brytanii różni się znacza co od indeksacji w innych częściach Europy. Jej składniki sa bardziej różnorodne i obejmuja przede wszystkim wysoki udział cen giełdowych gazu w formule. Wraz z rosna ca integracja infrastruktury przesyłowej i powstawaniem hubów rozwia zania takie nabieraja coraz większego znaczenia dla Europy kontynentalnej pojawiaja się nowe elementy formuł. Wczesne przyjęcie indeksacji do cen giełdowych jest spowodowane inna ścieżka rozwoju brytyjskiego rynku, który przeżył etap silnej deregulacji.

9 Europa Centralna - stara formuła holenderska W efekcie rozpoczęcia wolnodewizowego obrotu gazem ziemnym w 1988 r., zastosowano formuły cenowe oparte o indeksację do ropy naftowej i produktów ropopochodnych. Podstawa indeksacji były średnie ceny ropy naftowej i produktów ropopochodnych z uprzednich 6-9 miesięcy, z przesunięciem czasowym o 3 miesia ce. Rewizja cen według formuły odbywała się kwartalnie. Negocjacje samej formuły mogły odbywad się zazwyczaj co 3 lata. GKDT zawierały również klauzulę przeznaczenia uniemożliwiaja ca reeksport gazu na inne rynki. Zgodnie z doktryna Falina, infrastruktura przesyłowa uzależniała od dostaw z kierunku wschodniego Paostwowy właściciel stara się zapewnid Gazpromowi rentę monopolistyczna na rynkach zbytu, a Gazprom służy osia ganiu jawnie deklarowanych celów budżetowych i geopolitycznych.

10 Struktura indeksacji w UE

11 Struktura indeksacji u poszczególnych producentów

12 Przyczyny odejścia od formuł opartych na ropopochodnych

13 Kryzys gospodarczy 2008 Zmiany w fromułach cenowych stosowanych w europejskich GKDT zaobserwowad można od 2009 roku. Zbiega się to z intensywnym stadium światowego kryzysu finansowego, który niezaprzeczalnie przyczynił się do spadku atrakcyjności indeksacji do ropopochodnych. Jest to jednak kryterium przygodne.

14 Gaz z alternatywnych złóż W ostatnich latach zaczęto na świecie poważnie podchodzid do projektów komercyjnego wydobycia gazu z tzw. złóż niekonwencjonalnych. Złóż takich jest kilka rodzajów: gaz łupkowy (shalegas), gaz zaciśnięty (tightgas), metan z pokładów węgla (coalbed methane) oraz klatraty metanu (methanehydrates). Paostwa wydobywaja ce, w miarę wzrostu możliwości technicznych, będa eksportowad nadwyżki na rynki oferuja ce najlepsze warunki transakcji. Uzasadnionym wydaje się wniosek, że arbitrażowy charakter tego procesu, wpłynie na obniżenie cen spot i forward gazu ziemnego na najdroższych rynkach (europejskim i azjatyckim) i zwiększona niezależnośd tych cen od kursu ropy naftowej

15 Dynamiczny rozwój infrastruktury transportowej LNG Rozwój LNG powoduje globalne zbliżenie do siebie rynków regionalnych Rozwój LNG spowoduje większa płynnośd rynku globalnego i wzmocni możliwości konkurencji cenowej pomiędzy dostawcami, których interesy w zakresie udziału w rynku oraz cenotwórstwa moga byd rozbieżne. W ten sposób zapewniona zostanie również większa równowaga i eliminowanie chwilowych ryzyk zwia zanych z nieoczekiwana zmiana popytu i podaży na rynkach krajowych. Uniezależnienie dzisiejszych odbiorców gazu od dotychczasowych dostawców, może wpłyna d a zmniejszenie pozycji rynkowej tych ostatnich W Europie w fazie planowania lub konstrukcji jest obecnie kilkanaście terminali. Bezpośrednie znaczenie dla Europy Wschodniej ma zarówno terminal w Świnoujściu, jak i chorwacki terminal w Omisalj

16 Jednolity rynek energetyczny UE Po dziesięciu latach Komisja Europejska ma w swoim dorobku trzy pakiety regulacji energetycznych, strategię energetyczna do roku 2020 oraz wizję jednolitego rynku energetycznego Filozofia - stworzenie wewnętrznego rynku gazu i skuteczna konkurencja na nim da Unii Europejskiej najwyższy poziom bezpieczeostwa dostaw dla wszystkich krajów członkowskich. Preferowanym modelem konwergencji rynku jest integracja w zakresie m.in. centrów handlu gazem, interoperacyjności i rozwoju infrastruktury. W przypadku polskim podstawowym rynkiem odniesienia takiej konwergencji będzie z racji roli, skali i położenia - przede wszystkim rynek niemiecki. Stworzenie wielokierunkowego modelu integracji rynku gazu w ramach UE rodzi koniecznośd m.in. ujednolicenia zasad obrotu gazem, w tym zbliżenia zasad długoterminowego kontraktowania dostaw do modeli przewidzianych w ramach rynków regionalnych. Wprowadza się nowe instrumenty derywaty gazowe.

17 Techniczna integracja rynku - huby Huby sa niezbędnym elementem zliberalizowanego rynku gazu. Sa to punkty obrotu surowcem, dzięki którym kształtuja się tzw. ceny giełdowe gazu. Ceny te moga stanowid alternatywę dla wyceny względem ropy naftowej i produktów ropopochodnych. W USA huby utworzyły się w miejscach fizycznego przepływu gazu i przyczyniły się do szybkiej liberalizacji rynku. Obecnie najważniejszym z nich jest Henry Hub, względem którego ustala się kurs gazu na NYMEX. W Wielkiej Brytanii w 1996 roku powstał ogólnokrajowy wirtualny hub National Balancing Point Poza brytyjskim NBP, huby zaczęły powstawad w krajach Unii Europejskiej dopiero w okolicach 2000 roku. Różnia się one pomiędzy soba charakterem (fizyczne lub wirtualne), a także ilościa oraz wielkościa transakcji, co przekłada się na płynnośd i stabilnośd cen.

18 Rozwój handlu w oparciu o huby europejskie (Niemcy, Belgia, Holandia, Włochy, Francja, Austria)

19 Hub gazowy w Polsce W zwia zku z rozwojem poła czeo transgranicznych już w chwili obecnej można by na nim obracad nie tylko gazem rosyjskim, ale również gazem dostępnym na rynkach Czech i Niemiec. W przyszłości podpięty zostanie rynek litewski. Wraz z powstaniem terminalu LNG rynek polski zostanie otwarty dla wielu światowych producentów gazu skroplonego. Terminal obsługiwad może także Niemcy. Perspektywa wydobycia w Polsce gazu łupkowego wymusza stworzenie mechanizmu jego rynkowej wyceny odzwierciedlaja cej lokalne uwarunkowania. Polska posiada również odpowiednie struktury geologiczne, aby wybudowad na jej terytorium magazyny gazu o pojemności nawet kilkunastu mld m3 gazu. Obecne plany powołania hubu w ramach współpracy OGP Gaz-System S.A. i TGE S.A. daja perspektywę stworzenia takiego rynku i powia zania go z rynkami paostw ościennych należa cych do Unii Europejskiej. Hub może pocza tkowo pracowad na niskim wskaźniku churn

20 Przegląd ostatnich zmian i obecnego kształtu gazowych formuł cenowych w Europie

21 Kontynentalne KGDT w obliczu zmian w popycie i podaży po 2008 r. Hurtowi dostawcy gazu zobowia zani byli klauzulami Take or Pay do odebrania minimalnej ilości gazu od producentów, ustalanej według prognoz sprzed kryzysu. Wraz ze spadkiem popytu wielu z nich nie powiodło się rozdystrybuowanie całej tej ilości, nadwyżki trafiły na huby. Ceny giełdowe gazu obracanego na hubach spadły w zwia zku z tym dużo poniżej cen, które obowia zywały w GKDT. Dało to możliwośd wejścia na rynek nowym dostawcom, którzy byli w stanie zaoferowad konsumentom taoszy gaz kupiony po cenach spot lub forward. Podobnie jak kiedyś w Wielkiej Brytanii, w Europie kontynentalnej to GKDT indeksowane do ropopochodnych sa również głównym powodem sztywności rynku i braku efektywnej konkurencji. Jedynie zmiana ich warunków umożliwi uformowanie się rynku, który będzie w stanie reagowad na zmiany w podaży i popycie w zbalansowany sposób z proporcjonalnym rozłożeniem zysków i strat na wszystkich uczestników rynku.

22 Dwa problemy dostawców Wyodrębnid można więc dwa problemy, przed którymi stoja dostawcy, gdy gwałtownie obniża się popyt a cena gazu na giełdach spada znacznie poniżej poziomu ceny w GKDT: Brak możliwości cenowej konkurencji z nowymi, niezależnymi dostawcami, którzy maja możliwośd zaopatrzenia się w gaz na giełdach. Taka możliwośd moga też wykorzystad najwięksi odbiorcy, czego efektem jest bezpośrednia utrata klientów przez dotychczasowego dostawcę. Drugim, wynikaja cym z pierwszego problemem, sa trudności z wywia zaniem się ze zobowia zao Take or Pay wobec producentów gazu.

23 Uelastycznienie poprzez zmiany formuł cenowych Optymalnym sposobem dostosowania europejskich GKDT do liberalizuja cego się rynku gazu jest zmiana formuł cenowych tak, aby w większym stopniu odzwierciedlały one cenę surowca na giełdach towarowych. Celem nie musi byd wcale pełna indeksacja do cen forward już 45-60% jest w tym wypadku wartościa moga ca w diametralny sposób zmienid sytuację hurtowego dostawcy Temu rozwia zaniu niechętni sa producenci

24 Uelastycznienie poprzez zmiany innych elementów kontraktu Zmiany innych parametrów umowy również skutkowad moga jej przystosowaniem do potrzeb dostawcy. Celem takich zmian jest jednak zawsze dostosowanie poziomu Take or Pay na dany rok do możliwości danego dostawcy, a nie odniesienie ceny gazu do mechanizmów rynkowych Możliwe mechanizmy to: obniżenie zobowia zania Take or Pay w kontrakcie czasowy rabat przy opłacaniu zobowia zania Take or Pay za Annual Deficiencies, zwykle rzędu 15-25%. Dostawca ma możliwośd odbioru tych wolumenów w latach następnych, przy czym wpłacid musi również kwotę, o która obniżony został jego wcześniejszy rachunek

25 Stanowiska głównych producentów gazu dla UE Producenci maja różne podejście do zwiększenia indeksowania do cen giełdowych gazu ziemnego. Producenci już obecnie przychylni takiemu rozwia zaniu będa na to lepiej przygotowani i okaża się wygranymi. Z dostępnych informacji wynika, że negatywne jest podejście spółek Gazprom i Sonatrach, które optuja za pozostawieniem indeksacji w oparciu o ropę naftowa i produkty ropopochodne. Neutralne zaś jest stanowisko StatoilHydro oraz Qatargas, a z zawieranych przez te spółki umów widad wzrastaja ce znaczenie indeksowania do cen giełdowych gazu Rozwój sytuacji na rynkach w ostatnich latach wymusił na Gazpromie tymczasowa zmianę strategii. Zauważyd można wprowadzenie w niektórych GKDT umiarkowanej indeksacji do cen spot. Ich udział w GKDT Gazpromu w 2010 roku był według jednych źródeł na poziomie 7%, a według innych na poziomie 10-15%. Według publicznie dostępnych informacji zmiany te obowia zuja obecnie jedynie do kooca 2013 r. Sa to więc tymczasowe koncesje, na które Gazprom zmuszony był przystad w sytuacji wyja tkowo dla siebie niekorzystnej ( strategia przeczekania ).

26 Alternatywne formuły cenowe - ich ryzyka i zalety

27 Cztery najczęściej stosowane indeksy Indeksacja do ropopochodnych Indeksacja do ceny giełdowej gazu ziemnego Indeksacja do ceny węgla Indeksacja do ceny energii elektrycznej

28 Indeksacja do ropopochodnych Zalety Indeksowanie do kursów cen ropopochodnych daje większa stabilnośd i przewidywalnośd inwestycji dla producentów niż uzależnienie zmian cen od fluktuacji kursu giełdowego gazu, np. ceny forward Wady Istota indeksacji do ropopochodnych sprowadzała się do zastępowalności tych surowców gazem ziemnym w różnych sektorach gospodarki. Powia zanie to traci stopniowo na znaczeniu, gdyż zmienia się struktura wykorzystania gazu. Ciężki olej opałowy jest w coraz mniejszym zakresie substytutem gazu ziemnego w przemyśle. Ceny produktów ropopochodnych zawieraja w sobie oszacowanie ryzyk gospodarczych zwia zanych z rynkiem ropy naftowej Światowe rezerwy i produkcja sa większe w przypadku gazu ziemnego (uwzględniaja c również gaz alternatywny), niż ropy naftowej zarówno częśd podażowa oraz popytowa rynku, jak i infrastruktura, funkcjonuja odmiennie dla ropopochodnych i dla gazu. Inne sa również koszty transportu czy też magazynowania

29 Indeksacja do ropopochodnych Rekomendacja: Możliwe jest dalsze zachowanie częściowej indeksacji w oparciu o produkty ropopochodne do czasu utworzenia w pełni płynnego i jednolitego rynku gazu Unii Europejskiej. Wraz z jego stopniowym rozwojem konieczne będzie jednak postępuja ce przystosowywanie GKDT pomiędzy wszystkimi dostawcami a producentami do jednolitego modelu indeksacji W obecnym przejściowym stanie rozwoju rynku gazu Unii Europejskiej, pełne odejście od indeksacji do ropopochodnych wydaje się obarczone znacznym ryzykiem. Wynika to z braku pełnej liberalizacji tego rynku, braku jego wystarczaja cej płynności i unifikacji

30 Indeksacja do ceny giełdowej gazu ziemnego Zalety Indeksacja do cen forward gazu zapewni, że cena gazu ziemnego w GKDT zawierad będzie ryzyka właściwe obrotowi tym surowcem. Pomimo braku pełnej harmonizacji rynku, korelacja cen pomiędzy poszczególnymi hubami w UE jest prawie doskonała Wady Ograniczona płynnośd hubów w Unii Europejskiej oraz znacza ca pozycja kilku dostawców (tj.: GasTerra, StatoilHydro, Sonatrach oraz Gazprom - wspólnie około 60% udziału w rynku) powoduje ryzyko zakłócenia wysokości wyznaczonej przez te huby cen. W całościowym wolumenie obrotów w hubach UE, jedynie ok. 1% stanowia transakcje typu spot a 18% transakcje typu forward. Pozostałe 81% to różnego typu transakcje OTC. Ponieważ tylko transakcje spot i forward maja wpływ na formowania się cen w hubach, jedynie ok. 19% wolumenu obrotów ma wpływ na kształtowanie się tych cen

31 Indeksacja do ceny giełdowej gazu ziemnego Rekomendacje: Postępuja ca integracja rynku gazu Unii Europejskiej powoduje koniecznośd stworzenia mechanizmów określaja cych w sposób rynkowy ceny gazu ziemnego, w tym w GKDT. Tylko takie mechanizmy zapewnia realna wycenę tego surowca, uwzględniaja ca również jego zmieniaja ce się przeznaczenie w gospodarce oraz konkurencję z innymi surowcami realizuja cymi podobne potrzeby Docelowym modelem indeksacji ceny w GKDT powinien byd model indeksacji w oparciu o ceny w hubach. Specyfika notowanych tam instrumentów przemawia za odnoszeniem cen do ceny forward. Dochodzenie do takiego modelu indeksacji powinno odbywad się stopniowo, wraz z rozwojem integracji rynków i zwiększeniem ich płynności

32 Indeksacja do ceny węgla Zalety Na rynku wytwarzania energii elektrycznej, zarówno krajowym jak i międzynarodowym, węgiel konkuruje z gazem ziemnym. Powia zanie ceny gazu ziemnego z cena międzynarodowa węgla kamiennego jest naturalna konsekwencja tej zależności Wady Światowe ceny węgla z różnych względów poda żaja w trendzie za światowymi cenami ropy naftowej, a ich rozdzielenie jest mało prawdopodobne. Trendy światowe co do wyceny węgla nie musza więc odzwierciedlad krajowych uwarunkowao, wynikaja cych z regionalnego profilu wykorzystania tego surowca. Powia zanie z cenami węgla w Unii Europejskiej w ramach metodologii netback prowadzid będzie do tego, iż wszelkie dodatkowe koszty nałożone przez regulatora unijnego na wykorzystanie węgla, takie jak opłaty zwia zane z gospodarczym korzystaniem ze środowiska (np. emisje), będa poprzez formułę cenowa wpływały na wzrost ceny gazu.

33 Indeksacja do ceny węgla Rekomendacje Możliwa jest częściowa indeksacja do ceny węgla. Zastosowanie jej byłoby logiczne w szczególności dla paostw, w których występuje znacza ce wykorzystanie tego surowca. Z uwagi na różnorodnośd tego wykorzystania w ramach Unii Europejskiej, trudno byłoby stworzyd taki parametr, który uwzględniałby specyfikę różnych paostw członkowskich Unii Europejskiej. Dodatkowo, brak jest mechanizmów wiarygodnego ustalania cen węgla na rynku krajowym, zaś mechanizm globalny obarczony jest ryzykiem uwzględnienia globalnych trendów, które nie maja odniesienia do lokalnych uwarunkowao. Trudności takie prowadza do rekomendacji negatywnej W odniesieniu do polskich realiów, udział cen węgla w indeksacji skutkowałby najbardziej trafnym odwzorowaniem zastępowalności gazu surowcami alternatywnymi, ale ustalenie ceny odniesienia z producentem mogłoby okazad się niemożliwe z praktycznego punktu widzenia

34 Indeksacja do ceny energii elektrycznej Zalety: Sektor wytwarzania energii elektrycznej będzie znacza cym odbiorca gazu ziemnego (około 39% w 2015 roku i 41-45% w roku 2030). Powia zanie ceny gazu ziemnego w GKDT z cenami energii elektrycznej zapewni odwzorowanie znaczenia gazu na rynku. Wady: Ciężko jest określid, jaki będzie tzw. energy mix Unii Europejskiej w perspektywie najbliższych lat. Wzrastaja ce znaczenie drogich technologii wytwarzania energii elektrycznej (PV, energia wiatrowa, energia pływów i fal, itd.) wpływad będzie na cenę rynkowa energii elektrycznej. Może to w nieuzasadniony sposób byd odwzorowane w cenie gazu ziemnego.

35 Indeksacja do ceny energii elektrycznej Rekomendacja Indeksacja ceny gazu ziemnego w stosunku do ceny rynkowej energii elektrycznej zbliża cenę tego surowca do jego znaczenia rynkowego. Może ona jednak negatywnie wpłyna d na integrację rynku gazu Unii Europejskiej, z uwagi na różna strukturę wytwarzania energii elektrycznej w UE. Nie rekomendujemy tej opcji w dłuższej perspektywie czasu. Podsumowuja c, wybór stopnia indeksacji do cen energii elektrycznej jest wyborem pomiędzy trafnym odwzorowaniem zastępowalności gazu surowcami alternatywnymi, a przewidywalnościa cen gazu w GKDT

36 DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Formuły cenowe w kontraktach długoterminowych na dostawę gazu do Unii Europejskiej

Formuły cenowe w kontraktach długoterminowych na dostawę gazu do Unii Europejskiej Formuły cenowe w kontraktach długoterminowych na dostawę gazu do Unii Europejskiej Robert Zajdler, Tomasz Hara, Jan Staniłko T W O R Z Y M Y I D E E D L A P O L S K I Formuły cenowe w kontraktach długoterminowych

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie Komentarz IK Marcin Tarnawski Rynek amerykaoski W 2010 r. na świecie wydobyto 3.193 mld m 3 gazu ziemnego z czego najwięcej w Stanach Zjednoczonych (611 mld m 3 ) oraz w Rosji (588 mld m 3 ). Gaz niekonwencjonalny

Bardziej szczegółowo

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu Kilka slajdów z wykładu Projekt Polityki Energetycznej Polski 2050 a rynek gazu Europa i liberalizacja rynku gazu Ceny gazu mechanizmy, formuły, umowy

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce Power RING 2009, Dec 2009 2 Ostatnia lekcja z prywatyzacji. 1. Wejście PGE SA na Giełdę

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji)

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Warsztaty ws. Programu Uwalniania Gazu Warszawa, 28 maja 2012 r. Oczekiwania uczestników rynku gazu Stworzenie

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu NEUF 2007 Nowa Energia- User Friendly październik 2007, Warszawa Konkurencja na REE czy da się konkurować

Bardziej szczegółowo

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Autor: Maciej Flakowicz, Agencja Rynku Energii, Warszawa ( Czysta Energia nr 4/2013) Niestabilne ceny praw majątkowych do świadectw pochodzenia OZE dowodzą, że polski

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r.

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Polski rynek gazu - cechy. Jak dotąd większość polskiego rynku gazu objęta jest regulacją, prawie wszyscy

Bardziej szczegółowo

Nowe warunki kontraktowania gazu ziemnego

Nowe warunki kontraktowania gazu ziemnego Doradztwo energetyczne Nowe warunki kontraktowania gazu ziemnego Daniel Borkowski Radca Prawny Kancelaria LEGAL PARTNER Czeladź, dn. 15 marca 2013 r. ul. Nowogrodzka 18/5 I 00-511 Warszawa tel/fax: +48

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke

Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO W USA Wydobycie gazu brutto w USA [1] wynosiło 666,4 mld m 3 w 2006 roku, 698,3 mld m 3 w 2007 roku, 725,9 mld

Bardziej szczegółowo

Budowanie konkurencji na rynku energii. Grzegorz Onichimowski Prezes TGE S.A.

Budowanie konkurencji na rynku energii. Grzegorz Onichimowski Prezes TGE S.A. Budowanie konkurencji na rynku energii Grzegorz Onichimowski Prezes TGE S.A. Wprowadzenie obliga spowodowało znaczący wzrost wolumenu energii w segmencie giełdowym, GDZIE CENA JEST JAWNA - OGÓLNIE DOSTĘPNA

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Leszek Prachniak Dyrektor Pionu Operacji Giełdowych e-mail:leszek.prachniak@tge.pl 1 Kto może zostać Członkiem Giełdy? Członkami Giełdy mogą być podmioty określone

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe Otoczenie międzynarodowe Globalne wskaźniki ekonomiczne pokazują, że rok 2008 był kolejnym okresem wzrostu gospodarczego. Jednak charakter tego wzrostu nie był jednolity - już na początku roku wystąpiły

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii SPÓŁKA AKCYJNA źródło ekologicznej energii Spis treści Informacje o Spółce Rynek LPG w Polsce Działalność Spółki Rozlewnia gazu Najwyższa jakość obsługi Debiut giełdowy Struktura akcjonariatu Status Spółki

Bardziej szczegółowo

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja MIĘDZYZDROJE, maj 2012 1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji c) Połączenia

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Agenda. Obecna sytuacja GK PGNiG. Kluczowe wyzwania stojące przed GK PGNiG. Misja, wizja, cel nadrzędny oraz cele strategiczne

Agenda. Obecna sytuacja GK PGNiG. Kluczowe wyzwania stojące przed GK PGNiG. Misja, wizja, cel nadrzędny oraz cele strategiczne Agenda I Obecna sytuacja GK PGNiG II Kluczowe wyzwania stojące przed GK PGNiG III Misja, wizja, cel nadrzędny oraz cele strategiczne IV Filary Strategii GK PGNiG na lata 2014-2022 V Inicjatywy operacyjne

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Paweł Bućko Konferencja Rynek Gazu 2015, Nałęczów, 22-24 czerwca 2015 r. Plan prezentacji KATEDRA ELEKTROENERGETYKI Stan

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne

Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne Kilka slajdów z wykładu Andrzej Szczęśniak ekspert rynku energii i bezpieczeństwa www.szczesniak.pl Agenda wykładu 1. Fundamenty 2. Globalne wyzwania i USA 3. Europa i Rosja

Bardziej szczegółowo

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii.

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Finansowanie projektów sektora energii w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Warszawa 4 lipca

Bardziej szczegółowo

Michał Tryuk Wiceprezes Zarządu TGE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r.

Michał Tryuk Wiceprezes Zarządu TGE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r. Michał Tryuk Wiceprezes Zarządu TGE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r. Towarowa Giełda Energii TGE powstała pod koniec 1999 roku z inicjatywy Ministra Skarbu Państwa jako niezbędny element liberalizacji

Bardziej szczegółowo

Czynniki mające wpływ na kształtowanie się cen energii na rynku w Polsce

Czynniki mające wpływ na kształtowanie się cen energii na rynku w Polsce Czynniki mające wpływ na kształtowanie się cen energii na rynku w Polsce Robert Zajdler Marcin Gałczyński Warszawa, dnia września 25 r. Polski rynek energii elektrycznej jest obecnie dużym systemem stale

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Rozwiązanie KDT a rozwój konkurencji na rynku energii elektrycznej Halina Bownik - Trymucha Departament Promowania

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Inwestycje alternatywne - cechy rozszerzają katalog możliwości inwestycyjnych dostępnych na GPW dla przeciętnego inwestora

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r.

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Warszawa, dn. 30 lipca 2013 r. INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Wstęp Niniejsza informacja przedstawia ogólną sytuację na hurtowym rynku gazu ziemnego w miesiącach

Bardziej szczegółowo

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań)

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) Konferencja Rynek energii w Polsce BIG BANG roku 2010 13 kwietnia 2011, Warszawa Obowiązek publicznego obrotu energią elektryczną w nowelizacji ustawy Prawo energetyczne

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

Systemy informatyczne orężem walki sprzedawcy energii w walce o klienta. Warszawa 06.06.2008

Systemy informatyczne orężem walki sprzedawcy energii w walce o klienta. Warszawa 06.06.2008 Systemy informatyczne orężem walki sprzedawcy energii w walce o klienta Warszawa 06.06.2008 Agenda wystąpienia Zachowania Sprzedawców Energii w obliczu deregulacji; Różne wizje postawy konkurencyjnej w

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r.

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r. Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich Lipiec 2014 r. Agenda TGE kim jesteśmy? TGE o nas Struktura przychodów Grupy GPW w 2013 r. Roczne przychody ze sprzedaży TGE Grupa TGE

Bardziej szczegółowo

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Nieco historii Instalacje naftowe w Polsce, początek XX w. Nieco historii

Bardziej szczegółowo

Strategia GK PGNiG na lata 2014-2022 Aktualizacja. Kwiecień 2016

Strategia GK PGNiG na lata 2014-2022 Aktualizacja. Kwiecień 2016 Strategia GK PGNiG na lata 2014-2022 Aktualizacja Kwiecień 2016 Agenda I Podsumowanie aktualizacji Strategii II Dotychczasowa sytuacja GK PGNiG III Kluczowe wyzwania stojące przed GK PGNiG IV Misja, wizja,

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

WallStreet 18 Karpacz 2014

WallStreet 18 Karpacz 2014 WallStreet 18 Karpacz 2014 Agenda Kim jesteśmy Kluczowe fakty Charakterystyka rynku Gaz płynny Olej napędowy i biopaliwa Gaz ziemny Wyniki finansowe Prognozy finansowe Cele biznesowe Kim jesteśmy? UNIMOT

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI 2014 SEKTOR ENERGETYCZNY

KIERUNKI 2014 SEKTOR ENERGETYCZNY KIERUNKI 2014 SEKTOR ENERGETYCZNY Rola i wpływ energetyki na gospodarkę Wraz z efektem mnożnikowym energetyka tworzy 7,9% wartości dodanej; 612 tys. miejsc pracy bezpośrednio i w sektorach powiązanych;

Bardziej szczegółowo

oferty kupujących oferty wytwórców

oferty kupujących oferty wytwórców Adam Bober Rybnik, styczeń Autor jest pracownikiem Wydziału Rozwoju Elektrowni Rybnik S.A. Artykuł stanowi wyłącznie własne poglądy autora. Jak praktycznie zwiększyć obrót na giełdzie? Giełda jako jedna

Bardziej szczegółowo

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego Terminal LNG Tadeusz Zwierzyński - Wiceprezes Zarządu PGNiG Warszawa, 1 grudnia 2006 roku Agenda 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za I kwartał 2013 r.

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za I kwartał 2013 r. Warszawa, dn. 29 kwietnia 2013 r. INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za I kwartał 2013 r. Wstęp Niniejsza informacja przedstawia ogólną sytuację na hurtowym rynku gazu ziemnego w I kwartale

Bardziej szczegółowo

ZAJDLER ENERGY LAWYERS. Warszawa 2012

ZAJDLER ENERGY LAWYERS. Warszawa 2012 Warszawa 2012 ZAJDLER ENERGY LAWYERS Perspektywy rozwoju formuł cenowych w kontraktach długoterminowych na dostawy gazu ziemnego oraz ich znaczenie dla stworzenia w Polsce hubu gazowego dla państw Europy

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego?

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Adam Szurlej Jacek Kamiński Tomasz

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY : Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY grudzień 2014 BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE Polska w UE - modernizacja infrastruktury PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

Bardziej szczegółowo

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku mgr inż. Andrzej Kiełbik 1. Warunki dla tworzenia zliberalizowanego rynku gazowego w Polsce: 2. Aktualny stan systemu gazowniczego w Polsce, 3. Plany

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Leszek Prachniak Dyrektor Działu Notowań leszek.prachniak@tge.pl Warszawa 26.06.2013 Rynek giełdowy - rynkiem konkurencyjnym www.tge.pl Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) GAZ-SYSTEM S.A.

Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) GAZ-SYSTEM S.A. Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 24 lipiec 2012 r. 1 Założenia nowej IRiESP 1. Ułatwienie nowym podmiotom wejścia na rynek gazu. 2. Umożliwienie handlu

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce

Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce Dr Andrzej Cylwik Ekonomiczne aspekty eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu w Polsce 1. Perspektywa do roku 2020 W chwili obecnej dysponujemy mała liczbą sprawdzonych informacji, które dotyczą ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Karty paliwowe a Fleet Manager

Karty paliwowe a Fleet Manager Karty paliwowe a Fleet Manager Konferencja: Współpraca fleet managera z firmami zewnętrznymi Tychy 23 maja 2013 r. Andrzej Szczęśniak niezależny ekspert rynku paliw i gazu Agenda Karta z perspektywy branży

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowa strategia budowania wartości GK PGNiG do roku 2014. 19 grudnia 2012 roku

Krótkoterminowa strategia budowania wartości GK PGNiG do roku 2014. 19 grudnia 2012 roku Krótkoterminowa strategia budowania wartości GK PGNiG do roku 2014 19 grudnia 2012 roku Przesłanki realizacji krótkoterminowej strategii budowania wartości GK PGNiG Maksymalizacja potencjału segmentu upstream

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA SERWISU MERGETO.PL OTOCZENIE POTENCJAŁ RYNKU KORZYŚCI WYNIKAJĄCE ZE WSPÓŁPRACY MODELE KORZYSTANIA Z PLATFORMY AGENDA

CHARAKTERYSTYKA SERWISU MERGETO.PL OTOCZENIE POTENCJAŁ RYNKU KORZYŚCI WYNIKAJĄCE ZE WSPÓŁPRACY MODELE KORZYSTANIA Z PLATFORMY AGENDA AGENDA CHARAKTERYSTYKA SERWISU MERGETO.PL OTOCZENIE POTENCJAŁ RYNKU CHARAKTERYSTYKA RYNKU B2C CHARAKTERYSTYKA RYNKU B2B KORZYŚCI WYNIKAJĄCE ZE WSPÓŁPRACY MODELE KORZYSTANIA Z PLATFORMY AUKCJA GRUPOWA AUKCJA

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne

Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne dr Filip M. Elżanowski Uniwersytet Warszawski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Hub gazowy Polska strategicznym rynkiem gazu w Europie. At the heart of Central European power and gas trading

Hub gazowy Polska strategicznym rynkiem gazu w Europie. At the heart of Central European power and gas trading Hub gazowy Polska strategicznym rynkiem gazu w Europie At the heart of Central European power and gas trading TGE - wiarygodny partner na rynkach energii, gazu i praw majątkowych Fakty o TGE Jedyna licencjonowana

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A.

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak poprawić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Rozwiązanie KDT Transparentność rynku Przejrzystość

Bardziej szczegółowo

Planowane regulacje na rynku energii w Unii Europejskiej

Planowane regulacje na rynku energii w Unii Europejskiej Planowane regulacje na rynku energii w Unii Europejskiej Jacek Brandt Towarowa Giełda Energii S.A. 1. Wstęp W drugiej połowie lat 1980. została zapoczątkowana reforma rynków energii elektrycznej w Europie.

Bardziej szczegółowo

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT)

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Krzysztof Szczęsny, Maciej Chrost, Jan Bogolubow 1 Czym były KDT-y? Zawarte w latach 90-tych przez wytwórców energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za 9 miesięcy 2015 r. 6 listopada 2015 r.

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za 9 miesięcy 2015 r. 6 listopada 2015 r. Wyniki finansowe Grupy PGNiG za 9 miesięcy 2015 r. 6 listopada 2015 r. Czynniki wpływające na wynik finansowy Wzmocnienie USD i stabilnie EUR wobec PLN R/R W 3Q 2015 wskutek spadku cen ropy 9-miesięczna

Bardziej szczegółowo

Program Uwolnienia Gazu

Program Uwolnienia Gazu POLSKIE GÓRNICTWO NAFTOWE I GAZOWNICTWO S.A. Program Uwolnienia Gazu Projekt do publicznych konsultacji Warszawa, 13 lutego 2012 roku Spis treści 1. Wprowadzenie... 3 2. Streszczenie... 5 3. Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Młody inwestor na giełdzie

Młody inwestor na giełdzie Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie mgr Jarosław Kilon Uniwersytet w Białymstoku 22 kwietnia 2010 r. Giełda Różne rodzaje giełd Źródła: pzmolsztyn.pl, gieldapiotrkow.pl. Giełda

Bardziej szczegółowo

Niniejszy wniosek obejmuje rozszerzenie przedmiotu działalności Spółki, określonego w 5 ust. 1 Statutu Spółki, o następujące punkty:

Niniejszy wniosek obejmuje rozszerzenie przedmiotu działalności Spółki, określonego w 5 ust. 1 Statutu Spółki, o następujące punkty: Zwyczajne Walne Zgromadzenie TAURON Polska Energia S.A. Działając na podstawie 14 ust. 2 pkt 15) w związku 35 ust. 1 pkt 18) Statutu Spółki, Zarząd TAURON Polska Energia S.A. wnioskuje do Walnego Zgromadzenia

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Główne podobieństwa i różnice Futures i Forward Zarówno Futures jak i Forward to kontrakty terminowe. Forward zawsze wiąże się z fizyczną

Bardziej szczegółowo

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Tomasz Stępień, Prezes Zarządu Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Kierunki strategiczne KIERUNEK 1 Budowa pozycji Spółki dzięki aktywnemu zaangażowaniu

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r.

Ponad 50% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 2011 r. VII-XII 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 Informacja prasowa Warszawa, 18 stycznia212 Ponad 5% wzrost obrotów na Towarowej Giełdzie Energii w 211 r. Obrót na wszystkich rynkach, dedykowanych energii

Bardziej szczegółowo

KONIEC TANIEJ ENERGII

KONIEC TANIEJ ENERGII INFORMACJA PRASOWA Audytel S.A. analizy audyt doradztwo KONIEC TANIEJ ENERGII SAMORZĄDY I NABYWCY INSTYTUCJONALNI MUSZĄ NASTAWIĆ SIĘ NA WIĘKSZE WYDATKI Ceny na Towarowej Giełdzie Energii rosną systematycznie

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Dr. Markus Reichel, Friedrich Czambor Wrocław, 24.06.2010 KRÓTKO O DREBERIS 1998 Założenie firmy w Zittau/Niemcy i we Wrocławiu 1999 Przeniesienie

Bardziej szczegółowo