WYBRANE NARZ DZIA I METODY ZARZ DZANIA WIEDZ W NAUKACH PRZYRODNICZYCH 1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYBRANE NARZ DZIA I METODY ZARZ DZANIA WIEDZ W NAUKACH PRZYRODNICZYCH 1"

Transkrypt

1 WYBRANE NARZ DZIA I METODY ZARZ DZANIA WIEDZ W NAUKACH PRZYRODNICZYCH 1 WALDEMAR KARWOWSKI, ARKADIUSZ ORŁOWSKI Streszczenie W pracy przedstawiono i przedyskutowano poj cia wiedza i zarz dzanie wiedz. Zostały omówione podstawowe definicje tych poj i ich zwi zek z danymi i informacjami. Nast pnie zaprezentowano rozmaite narz dzia wspieraj ce zarz dzanie wiedz oraz ich konkretne implementacje. W ko cowej cz ci omówiono perspektywy zastosowania omówionych technologii do zarz dzania wiedz w naukach przyrodniczych a w szczególno ci w produkcji ro linnej. Słowa kluczowe: wiedza, zarz dzanie wiedz 1. Wprowadzenie Współczesne przedsi biorstwa osi gaj sukces nie tylko dzi ki dost powi do surowców, nakładom finansowym czy dost pno ci zasobów pracy - ogromn rol odgrywa dost p do wiedzy. W szczególno ci łatwo zauwa y, e pracownik dysponuj cy wiedz jest bardzo cz sto najwa niejszym zasobem firmy. Wiedza jest potrzebna nie tylko do tego, aby wiedzie jak co wyprodukowa ale tak e jak organizowa prac, jak planowa i realizowa kooperacj z innymi przedsi biorstwami czy jak organizowa dystrybucj. Mo emy zauwa y, e potrzeba wiedzy jest wielka, tak e w naszym prywatnym yciu - gdy podejmujemy istotne decyzje, staramy si dotrze do zasobów zarówno zgromadzonych w postaci dokumentów jak i w umysłach osób z którymi mo- emy si skonsultowa. Z drugiej strony we współczesnym wiecie mamy nadmiar informacji, media bez przerwy dostarczaj nowych wiadomo ci, mo emy dowiedzie si jaka jest pogoda czy do jakich wypadków doszło w odległych krajach. Jednak e nadmiar sensacyjnych wiadomo ci nie przekłada si zbytnio na nasz wiedz. Równie przedsi biorstwa otrzymuj, w dobie globalizacji, wiele sygnałów o sytuacji na rynkach całego wiata, które jednak bez uporz dkowania nie przynosz wielu korzy ci. Je eli organizacje same nie potrafi zgromadzi zasobów wiedzy, mog korzysta z pomocy wywiadowni gospodarczych, firm konsultingowych oraz rozmaitych doradców, jednak e najcenniejsze jest posiadanie własnych zasobów. Zarówno w yciu prywatnym jak i w biznesie notatnik, ołówek i segregator, cho nadal przydatne, nie s jednak wystarczaj ce aby gromadzi, organizowa i wykorzystywa zebrane informacje. Z pomoc przychodz nam technologie informatyczne w szczególno ci komputery, bazy danych oraz sieci teleinformatyczne (przede wszystkim powszechnie dost pny Internet). Technologie informatyczne, umo liwiaj gromadzenie, przechowywanie i przeszukiwanie olbrzymiej ilo ci informacji, nadal jednak problemem jest jako tego co uzyskujemy. Aby informacje przy- 1 Praca naukowa finansowana ze rodków na nauk w latach jako projekt badawczy Nr N N

2 82 Waldemar Karwowski, Arkadiusz Orłowski Wybrane narz dzia i metody zarz dzania wiedz w naukach przyrodniczych niosły now wiedz musz by w jaki sposób przefiltrowane i uporz dkowane. Konieczne s specjalistyczne narz dzia i metody pozwalaj ce informacjami i wiedz zarz dza. Cz wiedzy zawsze pozostaje w umysłach ludzi, jednak e nawet w takich sytuacjach odpowiednie technologie mog wspomaga w dzieleniu si t wiedz z innymi. Celem niniejszej pracy jest analiza narz dzi informatycznych wspieraj cych zarz dzanie wiedz przydatnych dla realizowanego w Katedrze Informatyki SGGW projektu na temat: Narz dzia zarz dzania wiedz w produkcji ro linnej. Najbardziej interesuj nas narz dzia maj ce zastosowanie w naukach przyrodniczych, wykorzystuj ce informacje pochodz ce z zasobów internetowych o do swobodnie okre lonej strukturze w szczególno ci korzystaj ce z technologii XML. 2. Wiedza i zarz dzanie wiedz Zanim przejdziemy do dalszych rozwa a chcemy odpowiedzie na pytanie: czym jest wiedza? Sformułowane pytanie ma charakter filozoficzny, zajmowano si nim ju w staro ytno ci. Klasyczna definicja wiedzy pochodzi od Platona, który stwierdził, e wiedza to prawdziwe, uzasadnione przekonanie. Arystoteles staraj c si uporz dkowa definicj tego poj cia zwrócił uwag na rol do wiadczenia jako podstawy wiedzy. Dyskusja na temat istoty wiedzy toczyła si na przestrzeni wieków, a do czasów współczesnych. Nast pcy Platona, racjonali ci, twierdzili, e prawdziwa wiedza nie pochodzi ze zmysłowych do wiadcze, ale jest rezultatem procesów zachodz cych w umy le. Empiry ci nawi zywali do Arystotelesa i uwa ali, e ródłem wiedzy jest do- wiadczenie zmysłowe. Teoria poznania (epistemologia) w du ym stopniu bada mo liwo ci poznania a wi c tak e ródła i granice wiedzy. Obecnie mo emy szuka definicji wiedzy w encyklopediach i słownikach. Encyklopedia Powszechna PWN definiuje wiedz jako: w w szym znaczeniu ogół wiarygodnych informacji o rzeczywisto ci wraz z umiej tno ci ich wykorzystania; w szerokim znaczeniu wszelki zbiór informacji, pogl dów, wierze, którym przypisuje si warto poznawcz lub (i) praktyczn. Z kolei Słownik J zyka Polskiego PWN podaje dwa okre- lenia: 1. ogół wiadomo ci zdobytych dzi ki badaniom, uczeniu si itp.; te : zasób informacji z jakiej dziedziny ; 2. znajomo czego. Jak wida nie ma jednej uniwersalnej definicji, nale- y zwróci uwag na to, e w szczególno ci w definicji encyklopedycznej, pojawia si aspekt praktycznego wykorzystania posiadanych informacji. Wielu autorów stara si okre li to poj cie bardziej precyzyjnie w zale no ci od kontekstu w jakim jest u ywane. Oprócz filozofii wiedz zajmuje si psychologia, wiele bada zwi zanych było z opisaniem procesu poznania i powstawania wiedzy w umysłach ludzi. Zagadnienia te pozostaj jednak poza zakresem naszej pracy, nas najbardziej interesuje poj cie wiedzy w odniesieniu do działalno ci organizacji przedsi biorstw, urz dów oraz instytucji naukowych wraz z mo liwo ci praktycznego wykorzystania. Okre lenie wiedzy w tym kontek cie podaje Kisielnicki 2, przyjmuj c, e wiedza to niematerialne zasoby organizacji, zwi zane z ludzkim działaniem, których zastosowanie mo e by podstaw przewagi konkurencyjnej organizacji. Zwi zana jest ona z posiadanymi zasobami: danych, informacji, procedur, jak te z do wiadczeniem i wykształceniem pracowników. Wiedza bardzo silnie wi e si z takimi czynnikami jak: kultura, etyka, intuicja, warunki pracy, styl zarz dzania. Autor zwraca uwag na dynamiczny charakter wiedzy w organizacji, uwa a on ponadto, e w trakcie rozpowszechniania wiedza traci swoj warto i unikalno. Wynika to z faktu, e zupełnie inn warto 2 Kisielnicki J., Zarz dzanie wiedz w systemach informacyjnych.

3 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 57, ma wiedza, która jest w dyspozycji jednej osoby ni ta sama wiedza, która jest w dyspozycji wielu osób. Wydaje si, e ta definicja zbyt du y nacisk kładzie na przewag konkurencyjn. Nie mo na te zgodzi si ze stwierdzeniem, e rozpowszechniona wiedza traci warto, mo na powiedzie tylko e traci t cz warto ci materialnej, która wynika z przewagi konkretnej organizacji nad konkurencj. Dla naszych potrzeb bardziej adekwatne byłoby okre lenie, e wiedza to niematerialne zasoby organizacji, zwi zane z ludzkim działaniem, których zastosowanie mo e by podstaw wy szej efektywno ci i jako ci działania organizacji. Wa ne jest okre lenie poj cia wiedza w stosunku do innych zbli onych poj. Uto samianie danych, informacji i wiedzy, cz ste w j zyku potocznym, w szczegółowych badaniach mo e doprowadzi do zamieszania i bł dnych wniosków. Nonaka i Takeuchi 3 stwierdzaj, e cz sto zamiennie stosuje si termin wiedza i informacja, precyzuj oni, e informacja jest strumieniem wiadomo ci, podczas gdy wiedza jest jego wytworem, zakorzenionym w przekonaniach i oczekiwaniach odbiorcy. Dodatkowo uwa aj, e wiedza sformalizowana, wyra ona w słowach i liczbach stanowi zaledwie wierzchołek góry lodowej. W organizacjach istnieje wiedza ukryta, która wpływa na warto organizacji i jest wysoce indywidualna oraz trudna do sformalizowania. Do tej kategorii wiedzy zalicza si mi dzy innymi intuicj, przeczucia, kultur organizacji. Wiedz tak trudno przekaza lub podzieli si ni z innymi. Kwestie mo liwo ci zamiany wiedzy ukrytej w jawn s tematem wielu bada 4. Wielu badaczy powołuje si na prac Ackoffa 5, wybitnego ameryka skiego specjalisty z dziedziny bada operacyjnych i systemowych, który wyró nił poziomy poznania: dane informacja wiedza zrozumienie m dro. Graficznie przedstawiane jest to w postaci tak zwanej piramidy wiedzy. Ackoff okre la informacje jako dane przetworzone w sposób przydatny u ytkownikowi daj ce odpowied na pytania: co?, kto?, gdzie?, kiedy?, natomiast wiedz jako aplikacj informacji odpowiadaj c na pytanie jak?. Trzeba zaznaczy, e sztywne trzymanie si piramidy wiedzy budzi wiele kontrowersji. W pracy Hierarchiczna struktura poznania piramida wiedzy 6, autorzy przeprowadzili krytyczn analiz rozmaitych wersji piramidy wiedzy, jak równie sposobów uzasadniania ich metodologicznej poprawno- ci. Zwrócili uwag na historyczny i interdyscyplinarny charakter poj cia wiedza postuluj c ci- lejsze odwoływanie si do wielowiekowej filozoficznej tradycji europejskiej. Trzeba ponadto zgodzi si z autorami, e nale y zawsze pami ta o sprz eniu zwrotnym, posiadana wiedza wpływa na zdobywanie nowych danych oraz sposób ich przetworzenia na uzyskiwanie informacji. Piramida wiedzy nie mo e by traktowana jako struktura statyczna. Fakt ten podkre la Gołuchowski 7 formułuj c definicj -równanie Nowa Wiedza = informacje + kontekst (wiedza znana) + do- wiadczenie (umiej tno ) w przetwarzaniu wiedzy, dodaje on ponadto, e taka definicja ma charakter rekurencyjny. Równanie to pokazuje, e tworzenie wiedzy jest procesem dynamicznym i jest realizowane w okre lonym kontek cie wiedzy ju nabytej. Bardziej szczegółowe rozwa ania o piramidzie wiedzy i zwi zkach pomi dzy danymi, informacj i wiedz, mo na znale w pracach Rowley 8, Frické 9 czy Zins Nonaka I., Takeuchi H., Kreowanie Wiedzy w Organizacji. 4 Nonaka I., Krogh G., Tacit Knowledge and Knowledge Conversion. 5 Ackoff R., From Data to Wisdom. 6 Berezi ski M., Hołubiec J., Wagner D., Hierarchiczna struktura poznania piramida wiedzy. 7 Gołuchowski J., Technologie informatyczne w systemach zarz dzania wiedz w organizacji. 8 Rowley J. The wisdom hierarchy: Representations of the DIKW hierarchy.

4 84 Waldemar Karwowski, Arkadiusz Orłowski Wybrane narz dzia i metody zarz dzania wiedz w naukach przyrodniczych Kolejnym zagadnieniem jakie napotkamy jest zarz dzanie wiedz. Kisielnicki 2 przedstawia i dyskutuje rozmaite definicje zarz dzania wiedz oraz podaje własn definicj, zgodnie z któr zarz dzanie wiedz jest procesem, w którym dla realizacji postawionych celów umiemy: wykorzysta posiadane w organizacji zasoby wiedzy, poszukiwa i absorbowa zewn trzne zasoby wiedzy, stworzy takie warunki, aby wszyscy uczestnicy procesu decyzyjnego czuli si zobowi zani do dzielenia si posiadanymi zasobami wiedzy i jej kreowaniem. Zarz dzanie wiedz polega nie tylko na umiej tnym wykorzystaniu posiadanych zasobów, ale te na uzyskaniu efektu synergicznego, czyli uzyskaniu wy szych efektów ni by to wynikało z bezpo redniego jej wykorzystania. Oczywi cie dla realizacji zasad zarz dzania wiedz musimy dysponowa nie tylko odpowiednimi zasobami wiedzy, ale te okre lon infrastruktur zarz dzania najcz ciej powi zan z technologiami informatycznymi. Z kolei Drelichowski 11 uwa a, e zarzadzanie wiedz to kompleks dziedzin uwzgl dniaj cych narz dzia in ynierii wiedzy, problematyk finansowania tworzenia, przesyłania i zastosowa wiedzy (...), tworzenie, przesyłanie i zastosowanie wiedzy w organizacjach gospodarczych i administracji. Reasumuj c mo emy stwierdzi, na podstawie tych definicji, e zarz dzanie wiedz obejmuje wiele dziedzin, jest procesem, który składa si z rozmaitych elementów, wymaga znajomo ci teorii zarz dzania, matematyki, wsparcia technologicznego i odpowiednich zasobów finansowych. Aby zarz dza wiedz trzeba rozumie relacje mi dzy zasobami informacyjnymi, posiada umiej tno ich identyfikacji, umie zapewni integralno zasobów oraz ustali odpowiednie zasady i procedury dotycz ce całego procesu. Podj to wiele prób sformalizowania procesu zarz dzania wiedz od jej stworzenia czy pozyskania po okres jej wykorzystywania. Badania prowadzone przez Word Bank 12 doprowadziły do wyró nienia pi ciu etapów na drodze do wdro enia zarz dzania wiedz w organizacji. Etap pierwszy rozpocz cie pracy (get started) składa si z pi ciu aktywno ci: zdefiniowania zarz dzania wiedz w kategoriach, które dotycz osób pracuj cych; okre lenia innych (np. ekspertów) którzy mog przył czy si do współpracy w danym przypadku; szukania mo liwo ci, gdzie efekty działa byłyby najlepsze; skupienia si na systemach intranetowych i przygotowania dla działu IT listy potrzebnych narz dzi oraz wizji zarz dzania wiedz. Wynikiem tego etapu powinna by decyzja o wiadomym zbadaniu mo liwo ci wdro enia zarz dzania wiedz. Etap drugi badanie i eksperymentowanie (explore and experiment) składa si z trzech aktywno ci: sformowanie grupy zadaniowej do zada zwi zanych z zarz dzaniem wiedz ; wyboru zada pilota owych lub zada lokalnie istotnych dla organizacji oraz znalezienia zasobów wspieraj cych pilota. Wynikiem tego etapu powinno by przygotowanie pilota u. Etap trzeci uruchomienie pilota u i inicjatyw zarz dzania wiedz (organize pilots and knowledge management initiatives) składa si z trzech aktywno ci: finansowania pilota u; opracowania metodologii, która mo e by replikowana i skalowana w gór, oraz wyciagni cia wniosków z otrzymanych wyników. Wynikiem tego etapu powinna by decyzja o wdra aniu zarz dzania wiedz wraz z odpowiedni strategi i zaplanowanym bud etem, wynikiem mo e by te zaniechanie działa w jakim kierunku je li pilota nie przyniósł rezultatów, mo liwe te s wyniki po rednie polegaj ce na wyborze niektórych elementów w celu usprawnienia działania organizacji. Etap czwarty rozwini cie i wspieranie (expand and support) składa si z trzech 9 Frické M. The knowledge pyramid: A critique of the DIKW hierarchy. 10 Zins C., Conceptual approaches for defining data, information, and knowledge. 11 Drelichowski L., Podstawy In ynierii Zarz dzania Wiedz. 12 The Word Bank Profile, Best Practices In Knowledge Management.

5 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 57, aktywno ci: rozwijania strategii rozwoju; komunikowania i przekazywania strategii wszystkim członkom organizacji; oraz zarz dzania wzrostem i sterowania chaosem. Na bazie rezultatów etapu czwartego nast puje etap pi ty maj cy charakter permanentny - instytucjonalizacja zarz dzania wiedz (institutionalize knowledge management) charakteryzuj cy si nast puj cymi aktywno ciami: nic nie mo e si zdarzy w organizacji, dopóki w modelu biznesowym działa nie uwzgl dniono zarz dzania wiedz ; nast puje zmiana struktury organizacji; elementem formalnej oceny pracowników staje si umiej tno zarz dzania wiedz. W efekcie tego udost pnianie i korzystanie z wiedzy staj si rutynow cz ci działa organizacji. Nieco inaczej widzi ten proces Drelichowski 11, zwraca on uwag, e czynnikiem wyst puj cym równolegle w procesie generowania wiedzy staje si jej weryfikacja (validation). Po stworzeniu wiedzy musi nast pi etap weryfikacji, natomiast sposób tej weryfikacji zale y od sektora, w którym ona powstała. Przykładowo, w przemy le działa element komercyjny; sukces rynkowy produktu weryfikuje wiedz w nim zawart, jednocze nie nowa wiedza mo e by zweryfikowana przez nauk. Mo e istnie te podej cie czysto pragmatyczne: sprawdzenie si nowej technologii w praktyce nie musi wymaga weryfikacji naukowej, wystarczy e jest ona skuteczna. Autor identyfikuje te inne etapy zarz dzania wiedz. Etapem poprzedzaj cym tworzenie wiedzy jest zwykle zebranie wiedzy wyj ciowej (collation). Zanim przyst pi si do rozwi zania skomplikowanych problemów (np. rozwój nowego produktu) nale y zebra znan ju wiedz w formie skodyfikowanej. W procesie zarz dzania wiedz wyst puje te etap jej rozpowszechniania - przesyłania (dissemination). Jest wiele sposobów przesyłania wiedzy, przez tradycyjne media (ksi ki, czasopisma, itp.), za pomoc kursów prowadzonych przez fachowców, czy poprzez osobisty kontakt z posiadaczem wiedzy. Obecnie coraz wi ksz rol w rozpowszechnianiu odgrywaj nowoczesne technologie wykorzystuj ce osi gni cia informatyki. Aby organizacja przyswoiła now wiedz, musi nast pi etap adaptacji (adaption). Nowa wiedza i nowe praktyki mog by wła ciwie wyselekcjonowane, a nast pnie niezaadaptowane, wówczas organizacja nie odniesie rzeczywistych korzy ci. Sytuacja taka mo e mie cz sto miejsce w instytucjach rz dowych czy samorz dowych, aby nast piła adaptacja musz pojawi si odpowiednie bod ce. Etapem nast pnym jest implementacja (implementation). Implementacja jest koniecznym, lecz nie wystarczaj cym warunkiem zastosowania wiedzy. Mog tutaj pojawi si bariery takie jak praktyczne problemy i ograniczenia, np. niedostateczne zasoby, brak czasu, brak poparcia społecznego czy bariera cywilizacyjna. Wreszcie nast puje etap najbardziej zło ony - instytucjonalizacja (institutionalisation). Dotyczy on przekształcenia innowacji w rutynow, normaln praktyk. Przykładem mo e by wdro one w organizacji oprogramowanie czy systemy informatyczne, które kreuj nowe rodowisko pracy powszechnie akceptowane i stosowane bez wsparcia twórców. Wida, e tak jak w raporcie dotycz cym Banku wiatowego instytucjonalizacja wiedzy jest ukoronowaniem całego procesu. Nale y dodatkowo zauwa y, e tworzenie, przesyłanie i implementacja wiedzy, nie musz by prostym procesem linearnym, mog one tworzy pewien cykl iteracji. Istnieje wiele podej do tego zagadnienia, ale podstawowe etapy s podobne do wyró nionych w przedstawionych pracach. Mo emy podsumowa, e w procesie zarz dzania wiedz musz by okre lone cele jakie organizacja zamierza osi gn oraz nale y zidentyfikowa ródła wiedzy i sposoby jej pozyskiwania. Nale y stworzy ramy dla tworzenia wiedzy wewn trz organizacji oraz zorganizowa jej przekazywanie. Wiedza musi by zachowana, organizacja powinna ułatwia ten proces pracownikom, szczególnie tym którzy maj co do przekazania. Wreszcie przydatne jest okre lenie kryteriów mierzenia i kontroli wiedzy w organizacji. Kisielnicki 2 zwraca ponadto uwag, e tworzenie i przesyłanie wiedzy jawnej

6 86 Waldemar Karwowski, Arkadiusz Orłowski Wybrane narz dzia i metody zarz dzania wiedz w naukach przyrodniczych i otwartej jest mniej czułe na system zarz dzania ni pozostałe formy wiedzy. Wiedza jawna i otwarta przedstawiona jest przy pomocy ró nych sformalizowanych modeli, takich jak: instrukcje, drzewa decyzyjne czy tablice decyzyjne. Formalizacja zmniejsza w sposób znacz cy odkształcenia wiedzy w procesie jej przesyłania. Oznacza to, e organizacje powinny d y do definiowania standardów reprezentacji informacji i wiedzy. W omawianym obszarze znaczenie mo e mie tak e struktura organizacji i sposób zarz dzania ni. Jedne organizacje b d preferowa w obszarze zarz dzania wiedz zarz dzanie zdecentralizowane, w innych mo e pojawi si zarz dzanie scentralizowane, co wpływa na omawiany proces. Podsumowuj c, aby efektywnie zarz dza wiedz konieczne s działania organizacyjne i wsparcie technologii informatycznych. Organizacje wymagaj wiadomej zmiany kulturowej w sferze organizacji, form przesyłania, przetwarzania i wytwarzania wiedzy. Pomoc jest tu oprogramowanie wspieraj ce działanie organizacji, obieg dokumentów oraz takie standardy opisu danych i reprezentacji wiedzy, które umo liwiaj automatyczne jej przetwarzanie za pomoc komputerów. Konieczne jest ponadto stworzenie systemu szkolenia w zarzadzaniu wiedz dla liderów, zarz dzaj cych i kadry organizacji. Obecnie takie szkolenia mog by oparte na technologiach informatycznych, tak e multimedialnych. Niezb dne jest te przygotowanie narz dzi informatycznych zapewniaj cych dostarczanie i przechowywanie wiedzy, komputerowych sieci wewn trznych i dost pu do sieci globalnej, aby integrowa organizacje wewn trznie i z zewn trznymi partnerami. Na tej bazie mo na tworzy fora dla poradnictwa i wymiany informacji. Jednocze nie niezb dne jest by stworzy lub dobra zaawansowane informatyczne narz dzia pozwalaj ce rozwi zywa skomplikowane problemy dziedzinowe. Powy sze rozwa ania stanowi podstaw dla projektu Narz dzia zarz dzania wiedz w produkcji ro linnej, nie wyczerpuj one jednak wszystkich zagadnie. Bardziej szczegółowy przegl d literatury mo na znale w pracy Serenko i inni Narz dzia zarz dzania wiedz Jak zauwa yli my wcze niej, współczesne organizacje maj raczej nadmiar informacji; aby wydoby z nich wiedz i t wiedz zarz dza, konieczne s odpowiednie technologie i narz dzia. Dostawcy oprogramowania cz sto w celach marketingowych nazywaj swoje produkty systemami zarz dzania wiedz, podobnie organizacje, aby podkre li swój presti twierdz, e maj wdro one systemy zarz dzania wiedz. Nie zawsze jest to prawd. Bardzo cz sto nast puje trywializacja zagadnienia, zwykła baza danych lub zorganizowany sposób rozsyłania poczty elektronicznej nazywany jest systemem zarz dzania wiedz. Z drugiej strony nawet najlepsze narz dzia mog by niewła ciwie wykorzystywane i nie zapewnia rzeczywistego zarz dzania wiedz. W rozdziale niniejszym omówimy rozmaite typy narz dzi informatycznych mog cych słu y do zarz dzania wiedz i dokonamy oceny ich przydatno ci. Istnieje wiele podej porz dkuj cych i klasyfikuj cych narz dzia zarz dzania wiedz, mo liwa jest ich klasyfikacja w aspekcie dziedziny zastosowa, aspekcie historycznym czy technologicznym. Gołuchowski 14 proponuje podział na cztery generacje, bior c pod uwag przede wszystkim technologie informatyczne b d ce podstaw ich tworzenia. S to kolejno: generacja ukierunkowana na dokumenty; generacja ukierunkowana na wspieranie komunikacji pomi dzy lud mi wykorzystuj ca miedzy innymi technologie Web 2.0; 13 Serenko A., Bontis N., Booker L., Sadeddin K., Hardie T., A scientometric analysis of knowledge management 14 Gołuchowski J., Technologie zarz dzania wiedz w zarz dzaniu publicznym.

7 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 57, generacja oparta na portalach korporacyjnych ł cz ca zarz dzanie dokumentami z mo liwo ciami komunikacji mi dzyludzkiej; generacja czwarta wykorzystuj ca technologie sieci semantycznej (Web 3.0), metody zaawansowanego wyszukiwania oraz automatycznego przetwarzania i tworzenia nowej wiedzy. Jednocze nie ten sam autor proponuje oparty o narz dzia podział funkcjonalny na: technologie wspomagaj ce lokalizacj i kodyfikacj wiedzy jawnej; technologie gromadzenia wiedzy jawnej; technologie wspieraj ce wydobywanie nowej wiedzy z zasobów wiedzy jawnej; technologie udost pniania wiedzy zgromadzonej w repozytoriach wiedzy jawnej; technologie wspomagaj ce lokalizacj i kodyfikacj wiedzy niejawnej; technologie wspomagaj ce współprac elektroniczn w zespole rozproszonym i zespołowe tworzenie wiedzy; technologie nabywania wiedzy przez człowieka; oraz technologie integracji wiedzy i zintegrowanego udost pniania wiedzy (portale korporacyjne). Wydaje si, e podziały te, aczkolwiek istotne, nie odzwierciedlaj konkretnych typów narz dzi zarz dzania wiedz. Konkretne narz dzia ł cz w sobie po kilka wymienionych technologii, dlatego te omówimy narz dzia opieraj c si na wykorzystywanych technologiach. Rozpoczniemy od omówienia technologii wykorzystywanych do zarz dzania wiedz jawn. Zagadnieniem tym zajmował si mi dzy innymi Szyjewski 15. Wydaje si, e najwa niejszym typem narz dzi s na pewno systemy oparte o bazy danych, wykorzystuj ce eksploracj danych. Podkre la to Chmielarz 16 : zarz dzanie wiedz - to efektywno zastosowania systemów informacji gospodarczej w celu zaspokajania potrzeb u ytkownika. Mo na je przeprowadza na wiele sposobów i w oparciu o ró ne narz dzia, których dostarcza architektura systemu informatycznego. W systemach opartych jedynie o baz danych najbardziej efektywnym narz dziem zarzadzania wiedz jest automatyczna eksploracja danych (data-mining). Mo emy wi c stwierdzi, e narz dzia informatyczne realizuj ce eksploracj danych czyli dokonuj ce automatycznie ekstrakcji u ytecznej i warto ciowej informacji z baz danych s narz dziami zarz dzania wiedz. Zasadniczo najcz ciej takie narz dzia umo liwiaj jednocze nie tworzenie hurtowni danych czy wr cz bazuj na hurtowni danych, bowiem stosowane metody, algorytmy wyszukiwawcze, wymagaj gromadzenia masowych danych w dłu szej perspektywie czasowej. Formalnie mo na przyj definicj, e hurtownia danych jest tematycznie zorientowanym, zintegrowanym, zmieniaj cym si w czasie stabilnym zbiorem danych, maj cym na celu wspiera decyzje przy zarz dzaniu firm 17. Mo emy podzieli techniki eksploracji danych na analiz retrospektywn, która skupia si na tym co było do tej pory i analiz predyktywn, która zajmuje si przewidywaniem zdarze i zachowa bazuj c na informacjach z przeszło ci 18. Dalej mo emy wyró ni zagadnienia zwi zane z klasyfikacj, z klasteryzacj i segmentacj, odkrywaniem zwi zków (asocjacji) czy odkrywaniem zale no ci (sekwencji). Powszechnie u ywanym algorytmem klasyfikacji s drzewa decyzyjne, w których wewn trzne w zły oznaczaj test atrybutu, gał zie reprezentuj wyniki testów, za li cie reprezentuj etykiety klas. Inne wa ne techniki klasyfikacji to: klasyfikatory bayesowskie (naive Bayes), sztuczne sieci neuronowe, klasyfikatory oparte na odkrytych regułach asocjacji, algorytmy k- najbli szych s siadów, algorytmy wnioskowania opartego na pami ci MBR (memory-based 15 Szyjewski Z., Zarz dzanie wiedz jawn. 16 Chmielarz W., Techniki zarz dzania wiedz w koncepcji eksperckiego systemu informatycznego. 17 Karwowski W., Kwasowiec W., Orłowski A., Hurtownie danych jako wa ny element systemów zarz dzania wiedz. 18 Karwowski W., Kwasowiec W., Orłowski A., Ró a ski J., Rusek M., Techniki i narz dzia eksploracji danych.

8 88 Waldemar Karwowski, Arkadiusz Orłowski Wybrane narz dzia i metody zarz dzania wiedz w naukach przyrodniczych reasoning) oraz opartego na przypadkach CBR (case-based reasoning), algorytmy genetyczne 19. Ponadto hurtownie danych umo liwiaj wykorzystanie przez kierownictwo organizacji danych wielowymiarowych, kostek OLAP (Online Analytical Processing). Bardzo cz sto systemy takie nazywamy systemami Business Intelligence. Podsumowuj c po dane narz dzia musz umo liwia tworzenie i zarz dzanie hurtowni danych oraz implementowa szerokie spektrum podstawowych algorytmów eksploracji. Najbardziej znane produkty spełniaj ce te wymogi to IBM Inteligent Miner, SAS Enterprise Miner, Microsoft Analysis Services, SPSS Clementine (obecnie w strukturach IBM), StatSoft STATISTICA Data Miner, MicroStrategy Inteligent Server, Oracle Data Mining Server. Aby stwierdzi jako narz dzia musimy wzi pod uwag wi cej czynników ni analiza danych. Do pełnego procesu biznesowego nale tak e gromadzenie danych, wizualizacja modelu przewiduj cego czy uruchomienie na przykład programu marketingowego na zbiorze klientów. Wa ne jest te, czy narz dzia łatwo współpracuj z innymi aplikacjami. Produkty takich firm jak SAS, IBM, Microsoft, Oracle, SPSS czy StatSoft zapewniaj mo liwo korzystania z j zyka PMML b d cego dialektem XML 17. Eksploracja danych wykorzystywana jest w wyspecjalizowanych systemach takich jak Systemy Informowania Kierownictwa (MIS - Management Information Systems), Systemy Wspomagania Decyzji (DSS - Decision Suppot Systems) 20 a w szczególno ci w Systemach Ekspertowych 21. W sytuacjach, gdzie podstawowe algorytmy eksploracji nie wystarczaj, na przykład w przypadku danych nieprecyzyjnych, stworzono techniki oparte na logice rozmytej 22. Istnieje ponadto wiele systemów ł cz cych technologie bazodanowe z innymi technologiami, przykładowo z regułami asocjacyjnymi 23. Elementy zarz dzania wiedz znajdujemy obecne tak e w systemach do zintegrowanego zarz dzania przedsi biorstwem, takich jak np. MRPII, ERP, czy CRM, które korzystaj z baz danych. Aplikacje zwi zane bezpo rednio z bazami danych stanowi główn, ale nie jedyn grup narz dzi. Osobn grup stanowi systemy zarzadzania tre ci (Content Management Systems), na ogół wykorzystuj one bazy danych. Ponadto wiele z nich udost pnia mo liwo komentarzy, co oznacza, e ł cz one elementy dzielenia si wiedz ukryt. Najpopularniejsze produkty CMS pochodz z grupy open source: Joomla, Drupal i Wordpress, natomiast komercyjne to SharePoint Server firmy Microsoft i IBM Lotus Web Content Management. Obecnie rozwi zania tego typu ewoluuj w stron rozbudowanych portali. Kolejn grup stanowi systemy nastawione głównie na ułatwienie dzielenia si wiedz ukryt, szczególnie zawart w umysłach ludzi, i pomagaj ce w przekształcaniu jej w wiedz jawn dost pn dla innych. S to w szczególno ci systemy typu wiki, listy dyskusyjne, blogi z mo liwo- ci komentarzy oraz aplikacje typu help-desk pozwalaj ce na zapisywanie i udost pnianie wiedzy zgromadzonej w procesie rozwiazywania problemów. Mo emy do tej grupy zaliczy tak e poczt elektroniczn, chocia współcze nie w dobie spamu jej rola nie jest du a, jest to narz dzie słu ce bezpo redniej wymianie wiedzy natomiast gromadzenie zasobów wiedzy w formie archiwum e- maili nie jest metod zbyt efektywn szczególnie, gdy zamierzamy co wyszukiwa. Bardziej 19 Xindong Wu, i inni, Top 10 Algorithms in Data Mining. 20 Budzi ski R., Becker J., Becker A., Koncepcja generatora DSS dla systemów agentowych rynku elektronicznego. 21 Sostaric B., Przegl dowa analiza systemów do zarzadzania wiedza z elementami systemów ekspertowych. 22 Budzi ski R., Krakowiak M., Modelowanie zapyta i bazy reguł w regułowym j zyku zapyta z wykorzystaniem logiki rozmytej. 23 Budzi ski R., Szaranek A., Zastosowanie reguł asocjacyjnych do eksploracji baz danych.

9 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 57, wyspecjalizowane narz dzia to systemy pracy grupowej (groupware) pozwalaj ce na swobodny przepływ i dzielenie si wiedz. Zawieraj one cz sto elementy CMS, wiki, poczty elektronicznej czy współdzielonych kalendarzy. Powstaj równie dedykowane wyspecjalizowane rozwi zania przeznaczone dla w skich grup u ytkowników 24. W ród produktów do pracy grupowej du popularno zdobyła technologia Lotus Notes b d ca obecnie własno ci IBM. Podstaw stworzenia tego systemu wspomagania zarz dzania wiedz była idea swobodnego kontaktu rozrzuconych po całym wiecie pracowników, zdobywanie wiedzy eksperckiej dost pnej w czasie rzeczywistym i pozwalaj cym na ci gł wymian do wiadcze. W ród systemów ogólnie dost pnych, do tej grupy nale ałoby zaliczy niezwykle popularny Facebook. Wikipedia, korzystaj ca z oprogramowania MediaWiki, jest przykładem systemu wiki chocia nietypowym bo wprowadzanie danych jest zatwierdzane przez osoby uprawnione, w oryginalnych systemach wiki takich jak WikiWikiWeb nie jest to kontrolowane. Popularnym bezpłatnym produktem groupware jest egroupware, natomiast znanym produktem komercyjnym jest Novell GroupWise. Wa n grup stanowi, wzmiankowane ju, narz dzia e-learningowe, zarówno do tworzenia i edycji kursów jak i słu ce do nauczania zdalnego. Narz dzia te uzupełnione o systemy wideokonferencyjne pomagaj tak e w przekazywaniu wiedzy ukrytej, poprzez spotkania na odległo z ekspertami pozwalaj ce na przekazywanie wiedzy uczestnikom kursów. Bardzo popularnym systemem open source wspieraj cym zdalne nauczanie jest Moodle, w ród rozwi za komercyjnych najwa niejszy jest Blackboard Learning System. Do oprogramowania wspomagaj cego zarz dzanie wiedz trzeba zaliczy równie systemy automatyzacji pracy (Workflow Management), szczególnie systemy obiegu dokumentów, które umo liwiaj dost p a tak e ledzenie rejestrowania w nich zmian przez poszczególne osoby. Modele w takich systemach mog by zapisywane w standardowy sposób przy pomocy dialektów XML takich jak XPDL 25 czy BPMN 26. Do reprezentacji i budowy modeli wiedzy bardzo przydatne s systemy budowania map wiedzy, w szczególno ci narz dzia do budowy ontologii, które stanowi prób budowy zunifikowanego modelu wiedzy w skali całej organizacji. Bardzo znanym, dost pnym bezpłatnie, edytorem ontologii i baz wiedzy jest Protege. Technologie portali internetowych i intranetowych ł cz w sobie zarówno elementy CMS i Business Intelligence, mo liwo ci pracy grupowej oraz elementy systemów workflow. W portalach du e znaczenie maj narz dzia do wyszukiwania informacji przechowywanej w postaci semistrukturalnej lub tylko tekstowej. Analogicznie w sieci globalnej ogromn rol zaczynaj tak e odgrywa wyszukiwarki internetowe. Realizuj one obecnie zało enia sieci semantycznej, niestety nadal wi kszo zasobów nie jest opisana na przykład przy pomocy RDF. Najbardziej znane komercyjne rozwi zania portalowe to SharePoint Server firmy Microsoft, Lotus Domino i WebSphere firmy IBM. W ród wyszukiwarek prym wiedzie Google oraz Bing. 24 Karwowski W., Mazur P., Orłowski A., System PAKD 25 Rusek M., Wróbel A., Karwowski W., Orłowski A., Development of a XPDL-based workflow engine 26 Karwowski W., Orłowski A., Sposoby opisu procesów biznesowych

10 90 Waldemar Karwowski, Arkadiusz Orłowski Wybrane narz dzia i metody zarz dzania wiedz w naukach przyrodniczych 4. Zastosowania w naukach przyrodniczych i podsumowanie Na wiecie podejmowane s próby tworzenia aplikacji implementuj cych rozwa ane technologie w dziedzinach zwi zanych z rolnictwem i naukami przyrodniczymi. Przykładem systemu DSS jest projekt zrealizowany w Pakistanie 27, mo na dzi ki niemu analizowa skuteczno rodków do zwalczania szkodników bawełny 28. Polski portal Agroplony to z kolei przykład systemu typu CMS zawieraj cy dział dotycz cy produkcji ro linnej 29. W ramach inicjatywy FAO Agricultural Information Management Standards realizowana jest wersja Drupala przeznaczona dla rolnictwa 30, b dzie ona zapewniała jednolite narz dzia do rozwi zywania problemów zwi zanych z gromadzeniem i rozpowszechnianiem wiedzy. Prób poł czenia technologii semantycznych i wspieraj cych podejmowanie decyzji podj to w projekcie Utilization of Intelligent Systems in Plant Protection 31 po wi conemu ochronie upraw j czmienia, grochu włoskiego i pszenicy. Portal Knowledge for Development 32 słu y do rozpowszechniania wiedzy z dziedziny nauki i technologii dla rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich w krajach Afryki, Karaibów i Pacyfiku. Z kolei systemem implementuj cym wyszukiwanie zasobów jest portal e-agriculture 33, który umo liwia wyszukiwanie informacji ze zgromadzonej bazy wiedzy. Przeprowadzony przegl d narz dzi wspierajacych zarz dzanie wiedz stanowi punkt wyj- ciowy dla wyboru typów przykładowych narz dzi dla projektu Narz dzia zarz dzania wiedz w produkcji ro linnej realizowanego w Katedrze Informatyki SGGW. Poniewa jednym z celów projektu jest zbudowanie przykładowej ontologii dla rolnictwa w zakresie produkcji ro linnej w j zyku polskim, to przykładowe aplikacje powinny uwzgl dnia aspekt semantyczny i wykorzystywa t ontologi. Modelowanie ontologii nie b dzie pocz tkowo wymagało tworzenia specjalnych narz dzi - zostanie wykorzystany program Protege. W dalszej kolejno ci zostanie stworzona dedykowana dla tej ontologii aplikacja z interfejsem w j zyku polskim umo liwiaj ca proste uzupełnienia modelu bez szczegółowej znajomo ci RDF i OWL. Do stworzenia serwisu internetowego zostanie wykorzystany AgriDrupal. W ko cowym etapie realizacji powstanie aplikacja zwi zana z produkcj ro linn, demonstruj ca mo liwo ci wyszukiwania na poziomie semantycznym i cechuj ca si interoperacyjno ci. 27 Agriculture Decision Support System. 28 Ahsan A., Analysis of mealybug incidence on the cotton crop using ADSS-OLAP. 29 Agroplony. 30 Agridrupal. 31 Utilization of Intelligent Systems in Plant Protection. 32 Knowledge for Development. 33 e-agriculture.

11 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 57, Bibliografia [1] Ackoff R., From Data to Wisdom, Journal of Applied Systems Analysis 16, 1989, s [2] Agriculture Decision Support System (http://www.agroict-olap.org/). [3] Agridrupal (http://aims.fao.org/community/group/agridrupal). [4] Agroplony (http://agroplony.pl/produkcja-rolna/produkcja-roslinna/). [5] Ahsan A., Analysis of mealybug incidence on the cotton crop using ADSS-OLAP (Online Analytical Processing) tool, Computers and Electronics in Agriculture 69, Issue 1, 2009, s [6] Berezi ski M., Hołubiec J., Wagner D., Hierarchiczna struktura poznania piramida wiedzy, Polskie Stowarzyszenie Zarz dzania Wiedz : Studia i Materiały, nr 19, Bydgoszcz, 2009, s [7] Budzi ski R., Becker J., Becker A., Koncepcja generatora DSS dla systemów agentowych rynku elektronicznego, Polskie Stowarzyszenie Zarz dzania Wiedz : Studia i Materiały, nr 8, Bydgoszcz, 2007, s [8] Budzi ski R., Krakowiak M., Modelowanie zapyta i bazy reguł w regułowym j zyku zapyta z wykorzystaniem logiki rozmytej, Polskie Stowarzyszenie Zarz dzania Wiedz : Studia i Materiały, nr 13, Bydgoszcz, 2008, s [9] Budzi ski R., Szaranek A., Zastosowanie reguł asocjacyjnych do eksploracji baz danych, Polskie Stowarzyszenie Zarz dzania Wiedz : Studia i Materiały, nr 5, Bydgoszcz, 2006, s [10] Chmielarz W., Techniki zarz dzania wiedz w koncepcji eksperckiego systemu informatycznego, Polskie Stowarzyszenie Zarz dzania Wiedz : Studia i Materiały, nr 5, Bydgoszcz, 2006, s [11] Drelichowski L., Podstawy In ynierii Zarz dzania Wiedz, Polskie Stowarzyszenie Zarz dzania Wiedz, Bydgoszcz, [12] e-agriculture (http://www.e-agriculture.org/en/knowledge-base). [13] Frické M., The knowledge pyramid: A critique of the DIKW hierarchy, Journal of Information Science 35, 2009, s [14] Gołuchowski J., Technologie informatyczne w systemach zarz dzania wiedz w organizacji, AE Katowice, 2007, wyd. 2. [15] Gołuchowski J., Technologie zarz dzania wiedz w zarz dzaniu publicznym, Technologie Wiedzy w Zarz dzaniu Publicznym, red. J. Gołuchowski, A. Fr czkiewicz-wronka, AE Katowice, [16] Karwowski W., Kwasowiec W., Orłowski A., Hurtownie danych jako wa ny element systemów zarz dzania wiedz, Zarz dzanie wiedz w agrobiznesie w warunkach polskiego członkostwa w Unii Europejskiej, redakcja naukowa: M. Adamowicz, Wydawnictwo SGGW, Warszawa, 2005, s [17] Karwowski W., Kwasowiec W., Orłowski A., Ró a ski J., Rusek M., Techniki i narz dzia eksploracji danych, Metody Ilo ciowe w Badaniach Ekonomicznych VI, redakcja naukowa: A. Orłowski, Wydawnictwo SGGW, Warszawa, 2006, s [18] Karwowski W., Mazur P., Orłowski A., System PAKD, Polskie Stowarzyszenie Zarz dzania Wiedz : Studia i Materiały, Nr 13, PSZW, Bydgoszcz, 2008, s

12 92 Waldemar Karwowski, Arkadiusz Orłowski Wybrane narz dzia i metody zarz dzania wiedz w naukach przyrodniczych [19] Karwowski W., Orłowski A., Sposoby opisu procesów biznesowych, Systemy Informatyczne w Zarz dzaniu I, redakcja naukowa: A. Orłowski, Wydawnictwo SGGW, Warszawa, 2007, s [20] Kisielnicki J., Zarz dzanie wiedz w systemach informacyjnych, Zarz dzanie wiedz we współczesnych organizacjach,, AE Wrocław 2004, s [21] Knowledge for Development (http://knowledge.cta.int/). [22] Nonaka I., Krogh G., Tacit Knowledge and Knowledge Conversion: Controversy and Advancement in Organizational Knowledge Creation Theory, Organization Science 20, No. 3, May June 2009, s [23] Nonaka I., Takeuchi H., Kreowanie Wiedzy w Organizacji, Polska Fundacja Promocji Kadr, Warszawa, [24] Rowley J., The wisdom hierarchy: Representations of the DIKW hierarchy, Journal of Information Science 33, 2007, s [25] Rusek M., Wróbel A., Karwowski W., Orłowski A., Development of a XPDL-based workflow engine, Polish Journal of Environmental Studies 18, Nr 4A, 2009, s [26] Serenko A., Bontis N., Booker L., Sadeddin K., Hardie T., A scientometric analysis of knowledge management and intellectual capital academic literature ( ), Journal of Knowledge Management 14, No. 1, 2010, s [27] Sostaric, B., Przegl dowa analiza systemów do zarzadzania wiedza z elementami systemów ekspertowych, Polskie Stowarzyszenie Zarz dzania Wiedz : Studia i Materiały, nr 4, Bydgoszcz 2005, s [28] Szyjewski Z., Zarz dzanie wiedz jawn, Problemy zarz dzania, 1/2005 (7), s [29] The Word Bank Profile, Best Practices In Knowledge Management, American Productivity and Quality Center, Houston, [30] Utilization of Intelligent Systems in Plant Protection (http://uispp.icarda.cgiar.org/uispp/). [31] Xindong Wu, Kumar V., Quinlan J.R., Ghosh J., Qiang Yang, Hiroshi Motoda, McLachlan G.J., Angus Ng, Bing Liu, Yu P.S., Zhi-Hua Zhou, Steinbach M., Hand D.J., Steinberg D., Top 10 Algorithms in Data Mining, Knowledge and Information Systems, 14, 2008, s [32] Zarz dzanie wiedz w Polsce. Bilans do wiadcze, Praca zbiorowa pod red. Piotra Płoszajskiego, Katedra Teorii Zarz dzania Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa, [33] Zins C., Conceptual approaches for defining data, information, and knowledge, Journal of the American Society for Information Science and Technology 58, Issue 4, 2007, s

13 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 57, SELECTED TOOLS AND METHODS OF KNOWLEDGE MANAGEMENT IN LIFE SCIENCES Summary Concepts of knowledge and knowledge management are presented and thoroughly discussed. The basic definitions of these concepts and their relationship with the concepts of data and information are described. A variety of tools to promote knowledge management and their specific implementations are also reviewed. Finally, the prospects for applications of that technology for knowledge management in the life sciences and, in particular, in the crop production are presented. Keywords: knowledge, knowledge management Waldemar Karwowski Arkadiusz Orłowski Katedra Informatyki Wydział Zastosowa Informatyki i Matematyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego ul. Nowoursynowska 159, Warszawa

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: BI, w wersji 9.0

Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp... 3 Obszary analityczne... 3 1. Nowa kostka CRM... 3 2. Zmiany w obszarze: Księgowość... 4 3. Analizy Data Mining...

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA" NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO

KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA" NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO Grzegorz Bucior Uniwersytet Gdański, Katedra Rachunkowości 1. Wprowadzenie Rachunkowość przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW LOGISTYCZNYCH PROJEKT SYSTEMY LOGISTYCZNE PODSTAWY TEORETYCZNE

PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW LOGISTYCZNYCH PROJEKT SYSTEMY LOGISTYCZNE PODSTAWY TEORETYCZNE 1 PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW LOGISTYCZNYCH PROJEKT SYSTEMY LOGISTYCZNE PODSTAWY TEORETYCZNE LITERATURA: 2 Hans Christian Pfohl Systemy logistyczne. Podstawy organizacji i zarządzania Instytut Logistyki i Magazynowania,

Bardziej szczegółowo

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows.

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Zadaniem modułu jest wspomaganie zarządzania magazynem wg. algorytmu just in time, czyli planowanie

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach.

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. 1 PROJEKTY KOSZTOWE 2 PROJEKTY PRZYCHODOWE 3 PODZIAŁ PROJEKTÓW ZE WZGLĘDU

Bardziej szczegółowo

DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS

DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS Dane uczestników projektów, którzy otrzymują wsparcie w ramach EFS Dane uczestnika Lp. Nazwa Możliwe wartości

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

Przypomnienie najważniejszych pojęć z baz danych. Co to jest baza danych?

Przypomnienie najważniejszych pojęć z baz danych. Co to jest baza danych? Przypomnienie najważniejszych pojęć z baz danych. Co to jest baza danych? 1 Podstawowe pojęcia: 2 3 4 5 Dana (ang.data) najmniejsza, elementarna jednostka informacji o obiekcie będąca przedmiotem przetwarzania

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Nazwa kierunku Gospodarka przestrzenna

Nazwa kierunku Gospodarka przestrzenna Nazwa kierunku Gospodarka przestrzenna Tryb studiów stacjonarne Profil studiów ogólnoakademicki Wydział Wydział Nauk o Ziemi Opis kierunku Studia drugiego stopnia na kierunku Gospodarka przestrzenna trwają

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski DOLiS - 035 1997/13/KR Warszawa, dnia 8 sierpnia 2013 r. Pan Sławomir Nowak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI

ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI XVIII posiedzenie Rady Infrastruktury Informacji Przestrzennej ZARZĄDZANIE DANYMI PRZESTRZENNYMI UKIERUNKOWANE NA UŻYTKOWNIKA agenda

Bardziej szczegółowo

Systemy wspierające sprzedaż i marketing w logistyce. Iwo Baszkowski Wojtek Dubicki

Systemy wspierające sprzedaż i marketing w logistyce. Iwo Baszkowski Wojtek Dubicki Systemy wspierające sprzedaż i marketing w logistyce Iwo Baszkowski Wojtek Dubicki Sprzedaż SEVEN Subiekt GT nowoczesny i przyjazny dla użytkownika system obsługi sprzedaży skierowany jest do małych i

Bardziej szczegółowo

Spis treści. WD_New_000_TYT.indd 13 17-01-12 17:06:07

Spis treści. WD_New_000_TYT.indd 13 17-01-12 17:06:07 1 Wprowadzenie.................................. 1 2 Kierunki rozwoju procesów myślowych teorii naukowych, organizacji, zarządzania i problemów decyzyjnych..................... 7 2.1 Teorie naukowe a problemy

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu Biuro JASPERS w Warszawie

drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu Biuro JASPERS w Warszawie Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Robert Kietli ski Specjalista ds. Transportu Biuro JASPERS w Warszawie Realizacja projektów

Bardziej szczegółowo

Statut Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola

Statut Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr II/818/10 Prezydenta Miasta Stalowej Woli z dnia 26 kwietnia 2010r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO GMINY STALOWA WOLA I. Postanowienia ogólne 1 1. Statut Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe Lublin, 19.07.2013 Zapytanie ofertowe na wyłonienie wykonawcy/dostawcy 1. Wartości niematerialne i prawne a) System zarządzania magazynem WMS Asseco SAFO, 2. usług informatycznych i technicznych związanych

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Informacje ogólne Przedmiotem postępowania jest wdrożenie platformy komunikacyjnej poprzez zapewnienie możliwości dwukierunkowej wymiany danych dotyczących

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia.

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia. ZARZĄDZENIE Nr 44 /05 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie wprowadzenia w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego w Krakowie Karty Audytu Wewnętrznego Data utworzenia

Bardziej szczegółowo

Platforma do obsługi zdalnej edukacji

Platforma do obsługi zdalnej edukacji Andrzej Krzyżak. Platforma do obsługi zdalnej edukacji Projekt platformy e-learningowej wykonanej w ramach pracy magisterskiej obejmował stworzenie w pełni funkcjonalnego, a zarazem prostego i intuicyjnego

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 (rok, za który sk ładane jest o świadczenie) DzialI Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej,

Bardziej szczegółowo

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Roman Batko Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Uniwersytet Jagiello ski wypracowanie i upowszechnienie najbardziej skutecznej i efektywnej dobrej

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE ZAPYTANIE OFERTOWE

DOTACJE NA INNOWACJE ZAPYTANIE OFERTOWE Rentis S.A. ul. Krakowska 204 02-219 Warszawa Warszawa, dnia 20.10.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z realizacją projektu pn. Wdrożenie systemu B2B pomiędzy Global Rent a Car S.A. i jego partnerami

Bardziej szczegółowo

Opteamum korzyści. Aktualnie poszukujemy kandydatów na stanowisko: Programista ASP.NET MVC / WCF Nr ref. PROGRAMISTA ASP.NET/DRP/2014.

Opteamum korzyści. Aktualnie poszukujemy kandydatów na stanowisko: Programista ASP.NET MVC / WCF Nr ref. PROGRAMISTA ASP.NET/DRP/2014. Programista ASP.NET MVC / WCF Nr ref. PROGRAMISTA ASP.NET/DRP/2014. Twoja praca na tym stanowisku będzie polegała na: Rozwijaniu wielowarstwowych, rozproszonych systemów informatycznych z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Wpisany przez Piotr Klimek Wtorek, 11 Sierpień 2009 22:36 - Zmieniony Poniedziałek, 03 Czerwiec 2013 03:55

Wpisany przez Piotr Klimek Wtorek, 11 Sierpień 2009 22:36 - Zmieniony Poniedziałek, 03 Czerwiec 2013 03:55 Na początku PHP było przystosowane do programowania proceduralnego. Możliwości obiektowe wprowadzono z językiem C++ i Smalltalk. Obecnie nowy sposób programowania występuje w większości językach wysokopoziomowych

Bardziej szczegółowo

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007 GEO-SYSTEM Sp. z o.o. 02-732 Warszawa, ul. Podbipięty 34 m. 7, tel./fax 847-35-80, 853-31-15 http:\\www.geo-system.com.pl e-mail:geo-system@geo-system.com.pl GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Czasu nie ma nigdy chyba że się go wykorzysta. Zarządzanie czasem i priorytetami. Metody: Cele szkolenia: Wybrane zagadnienia: Uczestnicy nauczą się:

Czasu nie ma nigdy chyba że się go wykorzysta. Zarządzanie czasem i priorytetami. Metody: Cele szkolenia: Wybrane zagadnienia: Uczestnicy nauczą się: 1 Czasu nie ma nigdy chyba że się go wykorzysta. ~ P. Rosegger Zarządzanie czasem i priorytetami > > Nauka ergonomicznego wykorzystania czasu > > Planowanie pracy w odniesieniu do ustalonych celów > >

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP

Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP Elementy strony podmiotowej BIP: Strona podmiotowa Biuletynu Informacji Publicznej podzielona jest na trzy części: Nagłówek strony głównej Stopka strony podmiotowej

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r.

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r. WSPÓLNA METODA OCENY CAF 2006 W URZĘDZIE GMINY TOMICE PLAN DOSKONALENIA Sporządził: Ryszard Góralczyk Koordynator CAF Cel dokumentu: Przekazanie pracownikom i klientom Urzędu informacji o przyjętym planie

Bardziej szczegółowo

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w usłudze szkoleniowodoradczej z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP, realizowanej

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie mieniem Województwa

Gospodarowanie mieniem Województwa Projekt pn. Budowa zintegrowanego systemu informatycznego do zarządzania nieruchomościami Województwa Małopolskiego i wojewódzkich jednostek organizacyjnych 1/13 Gospodarowanie mieniem Województwa Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Olsztyn, dnia 30 lipca 2014 r. Poz. 2682 UCHWAŁA NR LIII/329/2014 RADY GMINY JONKOWO. z dnia 26 czerwca 2014 r.

Olsztyn, dnia 30 lipca 2014 r. Poz. 2682 UCHWAŁA NR LIII/329/2014 RADY GMINY JONKOWO. z dnia 26 czerwca 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Olsztyn, dnia 30 lipca 2014 r. Poz. 2682 UCHWAŁA NR LIII/329/2014 RADY GMINY JONKOWO z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

ZASADA PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ

ZASADA PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ ZASADA PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ W samorządzie jest prowadzony dialog społeczny, samorząd wspiera organizowanie się mieszkańców by uczestniczyli w rozwiązywaniu problemów społeczności lokalnej Zadanie 2.:

Bardziej szczegółowo

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych 1 Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych Opracowanie w ramach projektu Potencjał Działanie Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych.

Bardziej szczegółowo

Numer obszaru: 13. Jak pracować z uczniem uzdolnionym informatycznie? Od grafiki i multimediów do poważnych algorytmów w środowisku Logomocja-Imagine

Numer obszaru: 13. Jak pracować z uczniem uzdolnionym informatycznie? Od grafiki i multimediów do poważnych algorytmów w środowisku Logomocja-Imagine Numer obszaru: 13 Jak pracować z uczniem uzdolnionym informatycznie? Temat szkolenia Od grafiki i multimediów do poważnych algorytmów w środowisku Logomocja-Imagine Symbol szkolenia: PUZIMG SZCZEGÓŁOWY

Bardziej szczegółowo

O PROJEKCIE I WNIOSKU DLA POCZĄTKUJĄCYCH I TYCH, KTÓRZY CHCĄ UPORZĄDKOWAĆ WIEDZĘ MARCIN DADEL

O PROJEKCIE I WNIOSKU DLA POCZĄTKUJĄCYCH I TYCH, KTÓRZY CHCĄ UPORZĄDKOWAĆ WIEDZĘ MARCIN DADEL O PROJEKCIE I WNIOSKU DLA POCZĄTKUJĄCYCH I TYCH, KTÓRZY CHCĄ UPORZĄDKOWAĆ WIEDZĘ MARCIN DADEL O PROJEKCIE I WNIOSKU DLA POCZĄTKUJĄCYCH I TYCH, KTÓRZY CHCĄ UPORZĄDKOWAĆ WIEDZĘ MARCIN DADEL Sieć SPLOT STOWARZYSZENIE

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi.

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. CEL EWALUACJI: PRZEDMIOT EWALUACJI: Skład zespołu: Anna Bachanek

Bardziej szczegółowo

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Terminy szkolenia 25-26 sierpień 2016r., Gdańsk - Mercure Gdańsk Posejdon**** 20-21 październik

Bardziej szczegółowo

Marcin Werla mwerla@man.poznan.pl

Marcin Werla mwerla@man.poznan.pl Dobre praktyki udostępniania on-line baz bibliograficznych i pełnotekstowych Marcin Werla mwerla@man.poznan.pl Udostępnianie on-line baz bibliograficznych i pełnotekstowych Budując i udostępniając bazę

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie zasad i standardów wzajemnego informowania się jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych o planach, zamierzeniach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/356/08 Rady Miejskiej w Staszowie z dnia 23. 12.2008r sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy Staszów z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty: 1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 30 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1).

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). 45 min Inwentyka Procesy innowacyjne dr hab. inż. M. Sikorski 1 Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). Data wykładu:............. Razem slajdów: 14 Inwentyka procesy

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł III Standardy wymiany danych

Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł III Standardy wymiany danych Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł III 1 Wprowadzenie do zagadnienia wymiany dokumentów. Lekcja rozpoczynająca moduł poświęcony standardom wymiany danych. Wprowadzenie do zagadnień wymiany danych w

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja dotycz ca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia na studiach podyplomowych OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH I INFORMACJI NIEJAWNYCH.

Dokumentacja dotycz ca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia na studiach podyplomowych OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH I INFORMACJI NIEJAWNYCH. Zał cznik nr 7 do Uchwały nr 53/2012 Senatu UKSW z dnia 24 maja 2012 r. Dokumentacja dotycz ca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia na studiach podyplomowych OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH I INFORMACJI

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Biuro Karier Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, zwane dalej BK EWSPA to

Bardziej szczegółowo

Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla oceny użyteczności produktów i usług

Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla oceny użyteczności produktów i usług Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Informatyki i Gospodarki Elektronicznej Katedra Informatyki Ekonomicznej Streszczenie rozprawy doktorskiej Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Bazy danych Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Przechowywanie danych Wykorzystanie systemu plików, dostępu do plików za pośrednictwem systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Województwo Lubuskie, 2016 r.

Województwo Lubuskie, 2016 r. Województwo Lubuskie, 2016 r. Kursy kwalifikacyjne, szkolenia doskonalące dla nauczycieli w zakresie tematyki związanej z nauczanym zawodem. Studia podyplomowe itp. Np. uczelnie wyższe w przypadku szkoleń

Bardziej szczegółowo

Portretowanie zdolności i ich rozwój. Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Portretowanie zdolności i ich rozwój. Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Portretowanie zdolności i ich rozwój Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Jeśli chcesz nauczyć Jasia matematyki, to musisz znać matematykę i Jasia ks.

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów 1 Autor: Aneta Para Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów Jak powiedział Günter Verheugen Członek Komisji Europejskiej, Komisarz ds. przedsiębiorstw i przemysłu Mikroprzedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum

Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum 1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum Obowiązująca podstawa programowa nauczania informatyki w gimnazjum, w odniesieniu do propozycji realizacji tych zagadnień w podręcznikach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 59/2012 Starosty Lipnowskiego z dnia 31 grudnia 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO PROWADZONEGO W STAROSTWIE POWIATOWYM W LIPNIE I JEDNOSTKACH

Bardziej szczegółowo

Motywuj świadomie. Przez kompetencje.

Motywuj świadomie. Przez kompetencje. styczeń 2015 Motywuj świadomie. Przez kompetencje. Jak wykorzystać gamifikację i analitykę HR do lepszego zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji? 2 Jak skutecznie motywować? Pracownik, który nie ma

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ OCENY OKRESOWEJ DLA STANOWISK PRACOWNICZYCH

ARKUSZ OCENY OKRESOWEJ DLA STANOWISK PRACOWNICZYCH Załącznik Nr 5 Do Regulaminu okresowych ocen pracowników Urzędu Miasta Piekary Śląskie zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych, w tym kierowniczych stanowiskach urzędniczych oraz kierowników gminnych

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 Zapytanie ofertowe - Działanie PO IG 8.2 Warszawa, dnia 13.12.2013 r. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 ISTOTNE INFORMACJE O PROJEKCIE: Celem projektu "Wdrożenie zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

epuap Ogólna instrukcja organizacyjna kroków dla realizacji integracji

epuap Ogólna instrukcja organizacyjna kroków dla realizacji integracji epuap Ogólna instrukcja organizacyjna kroków dla realizacji integracji Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Kontrakt Terytorialny

Kontrakt Terytorialny Kontrakt Terytorialny Monika Piotrowska Departament Koordynacji i WdraŜania Programów Regionalnych Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 26 pażdziernika 2012 r. HISTORIA Kontrakty wojewódzkie 2001

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VI/133//15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 23 marca 2015r.

UCHWAŁA NR VI/133//15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 23 marca 2015r. UCHWAŁA NR VI/133//15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 23 marca 2015r. w sprawie określenia zadań Samorządu Województwa Świętokrzyskiego, które mogą być finansowane w 2015r. ze środków Państwowego

Bardziej szczegółowo

W dobie postępującej digitalizacji zasobów oraz zwiększającej się liczby dostawców i wydawców

W dobie postępującej digitalizacji zasobów oraz zwiększającej się liczby dostawców i wydawców W dobie postępującej digitalizacji zasobów oraz zwiększającej się liczby dostawców i wydawców oferujących dostępy do tytułów elektronicznych, zarówno bibliotekarze jak i użytkownicy coraz większą ilość

Bardziej szczegółowo

Praca w grupie. UMIEJĘTNOŚCI: Kompetencje kluczowe w uczeniu się

Praca w grupie. UMIEJĘTNOŚCI: Kompetencje kluczowe w uczeniu się Praca w grupie 131 Praca w grupie jest jednym z założeń kompetencji zdolność uczenia się i zarazem jednym z aktualnych społecznie tematów. Chodzi o wymianę myśli i wzajemne uzupełnianie się w grupie oraz

Bardziej szczegółowo

Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych

Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych Spotkania Koordynatorów ds. Innowacji w Edukacji, 8 kwietnia 2016, MEN Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych dr Anna Beata Kwiatkowska Rada ds. Informatyzacji Edukacji Motto dla działań

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora nauki i innowacyjnych przedsiębiorstw w latach 2014-2020 - załoŝenia krajowego programu operacyjnego Marcin Łata Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji

Konferencja pt.: Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji 1 Wdrażanie zrównoważonego rozwoju wymaga integracji procesu

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ

FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ (fragment statutu) Celem Fundacji jest: a) tworzenie efektu synergii pomiędzy projektami realizowanymi na poziomie krajowym i w innych regionach; b)

Bardziej szczegółowo

Proces certyfikacji ISO 9001:2015. Wydanie normy ISO 9001:2015 dotyczące systemów zarządzania jakością obowiązuje od 15 września 2015 roku.

Proces certyfikacji ISO 9001:2015. Wydanie normy ISO 9001:2015 dotyczące systemów zarządzania jakością obowiązuje od 15 września 2015 roku. ISO 9001:2015 Wydanie normy ISO 9001:2015 dotyczące systemów zarządzania jakością obowiązuje od 15 września 2015 roku. Nowelizacje normy to coś więcej, niż tylko kosmetyczne zmiany; pociągają one za sobą

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE. Zapytanie ofertowe

DOTACJE NA INNOWACJE. Zapytanie ofertowe Wrocław, dnia 03.01.2013 r. Nitrotek Sp. z o.o. ul. Krynicka 40/7 50-555 Wrocław Zapytanie ofertowe W związku z realizacją projektu Wdrożenie nowoczesnego systemu B2B automatyzującego współpracę Nitrotek

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9/11/12 dyrektora PCKZ w Jaworze z dnia 30 marca 2012 r. Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im.

Bardziej szczegółowo

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie Witaj. Interesuje Cię udział w projekcie Trener w rolach głównych. Zapraszamy więc do prześledzenia dokumentu, który pozwoli Ci znaleźć odpowiedź na pytanie, czy możesz wziąć w nim udział. Tym samym znajdziesz

Bardziej szczegółowo

Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi

Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Funkcje systemu zarządzania wiedzą Podstawowa dostarczenie użytkownikowi informacji,

Bardziej szczegółowo

Chmura obliczeniowa. do przechowywania plików online. Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16

Chmura obliczeniowa. do przechowywania plików online. Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16 Chmura obliczeniowa do przechowywania plików online Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16 1 Chmura, czyli co? Chmura obliczeniowa (cloud computing) to usługa przechowywania i wykorzystywania danych, do

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Załącznik do uchwały KNF z dnia 2 października 2008 r. ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Reklama i informacja reklamowa jest istotnym instrumentem komunikowania się z obecnymi jak i potencjalnymi klientami

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Wójta Gminy Ułęż nr 21 z dnia 14 maja 2014r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Spis treści Użyte pojęcia i skróty...

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA Załącznik do Zarządzenia Wójta Gminy Limanowa nr 78/2009 z dnia 10 grudnia 2009 r. REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

Bardziej szczegółowo

Dlaczego kompetencje?

Dlaczego kompetencje? Dlaczego kompetencje? Kompetencje to słowo, które słyszymy dziś bardzo często, zarówno w kontekście konieczności wykształcania ich u uczniów, jak i w odniesieniu do naszego osobistego rozwoju zawodowego.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. przeprowadzania naboru nowych pracowników do korpusu służby cywilnej w Kuratorium Oświaty w Szczecinie.

REGULAMIN. przeprowadzania naboru nowych pracowników do korpusu służby cywilnej w Kuratorium Oświaty w Szczecinie. Załącznik do zarządzenia Nr 96 /2009 Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty w Szczecinie z dnia 23 września 2009 r. REGULAMIN przeprowadzania naboru nowych pracowników do korpusu służby cywilnej w Kuratorium

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Lista standardów w układzie modułowym

Lista standardów w układzie modułowym Załącznik nr 1. Lista standardów w układzie modułowym Lista standardów w układzie modułowym Standardy są pogrupowane w sześć tematycznych modułów: 1. Identyfikacja i Analiza Potrzeb Szkoleniowych (IATN).

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

rozwiązania informacyjnego V Konwent Informatyków i Administracji Pomorza i Kujaw 27-28 września 2012 Robert Dondajewski ZETO Bydgoszcz SA

rozwiązania informacyjnego V Konwent Informatyków i Administracji Pomorza i Kujaw 27-28 września 2012 Robert Dondajewski ZETO Bydgoszcz SA rozwiązania dla społeczeństwa informacyjnego V Konwent Informatyków i Administracji Pomorza i Kujaw 27-28 września 2012 Robert Dondajewski ZETO Bydgoszcz SA agenda: ZETO Bydgoszcz SA: profil i kompetencje

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA HANDEL I REKLAMA W PRAKTYCE PILOTAŻOWY PROGRAM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

TAJEMNICA BANKOWA I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W PRAKTYCE BANKOWEJ

TAJEMNICA BANKOWA I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W PRAKTYCE BANKOWEJ OFERTA dotyczące realizacji e-szkolenia nt: TAJEMNICA BANKOWA I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W PRAKTYCE BANKOWEJ dla sektora bankowego OFERTA dotycząca realizacji e-szkolenia nt.: Tajemnica bankowa i ochrona

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE PROCESÓW PRODUKCYJNYCH

PROJEKTOWANIE PROCESÓW PRODUKCYJNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW PRODUKCYJNYCH Do celów projektowania naleŝy ustalić model procesu wytwórczego: Zakłócenia i warunki otoczenia Wpływ na otoczenie WEJŚCIE materiały i półprodukty wyposaŝenie produkcyjne

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z wypożyczalni online Liberetto. z dnia 22.11.2011 r., zwany dalej Regulaminem

Regulamin korzystania z wypożyczalni online Liberetto. z dnia 22.11.2011 r., zwany dalej Regulaminem Regulamin korzystania z wypożyczalni online Liberetto stanowiącej aplikację systemu Cyfrowej Biblioteki Polskiej Piosenki z dnia 22.11.2011 r., zwany dalej Regulaminem Aplikacja do wypożyczeń Liberetto

Bardziej szczegółowo

Regulamin Walnego Zebrania Członków Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej

Regulamin Walnego Zebrania Członków Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej Regulamin Walnego Zebrania Członków Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej Podstawę prawną Regulaminu Walnego Zebrania Członków Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej zwanego dalej Walnym Zebraniem

Bardziej szczegółowo