Leksykon terminologiczny. Ruchu Palikota GOSPODARKA. Przygotował Piotr Bauć

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Leksykon terminologiczny. Ruchu Palikota GOSPODARKA. Przygotował Piotr Bauć"

Transkrypt

1 Leksykon terminologiczny Ruchu Palikota GOSPODARKA Przygotował Piotr Bauć

2 Zamieszczone poniżej kilka terminów oczywiście jest znikomą cząstką w zbiorze definicji, terminów, kategorii i pojęć funkcjonujących w języku gospodarczym oraz teorii gospodarki, czyli ekonomii. Wybór tych terminów podyktowany został dwoma spójnymi wzajemnie względami. Pierwszy wynika z powszechności występowania w dyskursie społecznym i politycznym części zamieszczonych tu terminów, ale często w różnych znaczeniach i sensach używanych, zatem istnieje potrzeba wskazania, które znaczenia i sensy poniższych terminów są w partii Ruch Palikota stosowane, by odzwierciedlać myślowy kontekst idei przez nią głoszonych. Drugi wzgląd wynika z racji wprowadzenia do dyskursu politycznego własnych terminów ukutych przez partię oraz przyswojonych z toczonych w innych krajach dyskusji oraz prowadzonych tam analiz i krytyk aktualnej kondycji gospodarki światowej i opisów teoretycznych jej towarzyszących. Musimy mieć zawsze na względzie, że nawet w społeczeństwach demokratycznych często spotykamy się z narzucaniem przez rządzących rozumienia sensów i znaczeń terminów gospodarczych w formie wykładni jednej i jedynie słusznej linii polityczno-gospodarczej. Ponieważ skryta pokusa władzy do niewolenia umysłów zawsze istnieje, zatem niech dalsza lektura zdoła zaszczepić nas przeciw wirusom tego typu pokus. 2

3 Gospodarcza walka klasowa kapitału z... - walka ta nadal trwa. Proletariat dzięki masowej edukacji i jako takim zabezpieczeniom społecznym przemienił się w Prekariat i dołączyła do niego Klasa średnia. Wydaje się dziwne, że klasa średnia posiadająca własność prywatną zostanie postawiona po stronie proletariatu w sporze KAPITAŁU z PRACĄ. Niemniej taka rzeczywistość została wytworzona w wyniku rozwojowej przemiany dominującego kapitału inwestycyjno-produkcyjnego w wielki kapitał finansowo-spekulacyjny o niewyobrażalnej do niedawna szybkości przemieszczania się po globalnym rynku i swobodzie we wręcz dumpingowaniu cen (wartości) pracy najemnej lub spekulacyjnym inwestowaniu na krótko w finansowe instrumenty pochodne. Proletariat co prawda uzyskał względną wolność, ale za cenę rozdrobnienia swej klasowej struktury, natomiast klasa średnia utraciła swój blask i czar statusu, gdy wynajęła się spekulantom, a w swej chęci życia ponad stan, na poziomie i na wzór kapitalistów, zaciągnęła długoterminowe kredyty hipoteczne, a konsumpcję opłaca kartą debetową. Neoliberalizm ekonomiczny - doktryna światopoglądowa, której głównym założeniem było eliminowanie państwa z aktywności ekonomicznej. W praktyce doprowadziło to do prywatyzacji majątku narodowego i komercjalizacji wielu sektorów wydatków publicznych, w tym: służby zdrowia (NZOZ), edukacji (prywatne szkoły wyższe), ubezpieczeń społecznych, emerytur (OFE), również infrastrukturalnych. Kapitał w tej doktrynie wyznacza państwu rolę poborcy podatków, które przepływają następnie do uwłaszczonych na zadaniach państwa prywatnych firm. Zasłaniając się tajemnicą handlową prywatnych umów, firmy te skutecznie unikają społecznej kontroli rzetelności i społecznie oczekiwanej efektywnej, socjalnie trwałej celowości tak wydatkowanych podatków. Jej skrajnym przejawem jest monetaryzm, w którym rola państwa jest okrojona do minimum, wehikułu transferującego daniny publiczne do kapitału prywatnego. 3

4 Państwo - aktywny uczestnik gospodarki krajowej i globalnej. Uczestnictwo aktywne państwa w gospodarce (obrocie gospodarczym) jest trwałym elementem ekonomii. Praktyka nieustająco potwierdza istnienie gospodarczych funkcji i celów państwa, w przeciwieństwie do neoliberalnego dogmatu wykluczenia państwa z gospodarki. Szczególnie państwa tak zwanej kontynentalnej Europy silnie i otwarcie były zaangażowane w rozwój gospodarki kapitalistycznej, co skutkuje naturalnym, a w XXI wieku rzec należy genetycznym, współistnieniem i wzajemnym uwarunkowaniem w relacjach gospodarczych sektora państwowego i prywatnego. Wiele funkcji o podstawowym znaczeniu gospodarczym w wyniku podziału pracy i zadań zostało scedowane na państwo. Takim ważnym zadaniem gospodarczym państwa jest realizacja powszechnej edukacji dla wszystkich obywateli. Nie ma wolnorynkowej gospodarki kapitalistycznej bez wykształconych kadr. Państwo jest również w ostatecznej instancji gwarantem obrotu gospodarczego i zabezpieczenia społecznego. Poza rozumieniem państwa jako systemu polityczno-gospodarczego, należałoby równie operować pojęciem państwa abstrakcyjnie, teoretycznie. Zdominowane przez narodowościowe odniesienia definiowanie państwa w aktualnej polskiej narracji politycznej, nie pozwala na nowoczesne oświeceniowe myślenie o państwie. Ta sytuacja przez swój sentymentalizm odwołujący się do nostalgii za romantyczną przeszłością, niestety hamuje nasz potencjał i ustawia nasz kraj w roli państwa drugiej kategorii. Wolny rynek - termin określający kategorię relacji społeczno-gospodarczych, w których naczelną zasadą jest równość w pełnym zakresie podmiotów w te relacje wchodzących. Gwarantem równości jest istnienie prawa gospodarczego w swym duchu pilnującego równości i sądownictwa przywracającego swymi wyrokami równość jeśli została naruszona. Jedynym koniecznym materialnym warunkiem istnienia wolnego rynku są umowy handlowe. Jedynym wystarczającym niematerialnym warunkiem funkcjonowania wolnego rynku jest zaufanie. Wynika 4

5 zatem z tego, że czym więcej zapisów klauzul w umowach, tym mniej wolnego rynku oraz im więcej zaufania, a uchwytnym praktycznie symbolicznym gestem zawarcia umowy po negocjacjach jest jedynie uściśnięcie dłoni kontrahentów, tym ideał wolnego rynku jest bliższy spełnienia. Gospodarka wolnorynkowa - utopijna idea o pozytywnym wpływie na myślenie, a następnie układanie relacji gospodarczych w społeczeństwach obywatelskich. Jej utopijność wzbudzana jest gdy pojmujemy ją normatywnie np. łącząc ją nierozerwalnie z demokracją. W wersji deskryptywnej (opisu zjawisk) można ją angażować na przykład do rankingowego badania wolności gospodarczej, tworzenia analiz i projekcji kształtowania się cen na poszczególne dobra, planowania i rozwijania przedsięwzięć gospodarczych. Oczywistym i koniecznym warunkiem jej realno-materialnego funkcjonowania jest istnienie odpowiednio dobrze rozwiniętej, ilościowo licznej prywatnej przedsiębiorczości. Ważnym mechanizmem wbudowanym w gospodarkę wolnorynkową jest jej zdolność do włączania w obieg handlowo-gospodarczy również gospodarek i rynków zbudowanych na innych zasadach ekonomicznych. We współczesnych państwach rozwiniętych znaczną część stanowią wolnorynkowe relacje gospodarcze. Niemniej istnienie budżetu państwa oraz monopolowego charakteru wielu dóbr (zwłaszcza surowców i nadal energii) sprawia, że nigdzie nie ma w pełni wolnorynkowej gospodarki. Na prawdę odważnym programem myślowym jest próba zaprojektowania państwa, a w zasadzie społeczno-ekonomicznej rzeczywistości, w której wszystkie dobra zostałyby utowarowione i wymienialne wyłącznie na wolnym rynku. Jedno jest pewne, nie płacilibyśmy podatków i żylibyśmy krótko w świecie ogarniętym przemocą. Zadłużenie państwa (Deficyt finansowy państwa) - w zaciąganiu długów nie ma nic złego. Posługiwanie się tzw. dźwignią finansową w celu realizacji inwestycji lub zwiększenia kapitału obrotowego jest jednym ze sposobów finansowania rozwoju. Ale istnieje delikatna różnica w zaciąganiu długu przez 5

6 gospodarstwo domowe czy przedsiębiorstwo, a czynienie tego przez państwo. Dwa pierwsze podmioty posiadają w miarę dobrze określoną zdolność kredytową oraz pożyczający może zabezpieczać swoje roszczenie na majątku tych podmiotów. W wypadku państwa to jest niemożliwe do uczynienia wprost. Również istnieje różnica co do intencji zaciągania długu i ewentualnej odpowiedzialności za kłopoty w jego spłacie. Gospodarstwo domowe czy przedsiębiorstwo zaciąga dług na swoją odpowiedzialność i gdy zaprzestaną jego spłaty zostają w takim wypadku przez kredytodawcę w postępowaniu sądowym 'spieniężone', a uzyskana w ten sposób kwota służy do natychmiastowego finansowego zaspokojenia kredytodawcy. W przypadku państwa, zostaje uruchomiony łańcuch zaciągania długu dla zapłacenia długu, mający fatalną naturę przekształcania się w permanentne spłacanie odsetek bez spłaty kapitału. Powoduje to, że duszone tymi spłatami państwo przestaje się rozwijać, a konieczność spłaty długu przenosi się na następne pokolenia, przy czym spłacane odsetki zawsze wielokrotnie przewyższają w swej sumie kwotę kapitału zaciągniętego. Aby pozbyć się tego długu państwa, a w zasadzie ich rządy, zgadzają się na wejście oligarchicznego kapitał światowego do ich gospodarki, który de facto zaczyna rządzić w takim państwie. Konsekwencją tego jest drenaż finansowy oraz duszenie małego i średniego biznesu prowadzonego przez obywateli tego państwa. Zatem istnieje ekonomiczna powiązana z polityczną konieczność ograniczania dopuszczalnego poziomu zadłużania państwa, wraz z jednoznacznym określeniem przez parlament celów, na realizację których może państwo - a w zasadzie rząd - zaciągać długi. Bezprawne długi termin ukuty przez działaczy gospodarczych, działaczy obywatelskich i badaczy zjawisk polityczno- -gospodarczych procederu zaciągania długu publicznego przez władze publiczne w celu pokrycia deficytu publicznego spowodowanego złą lub wręcz kryminalną polityką w zakresie wydatków publicznych. Z tym terminem łączyć należy termin i działanie społeczne nazywane 'audytem obywatelskim'. 6

7 Ponieważ mechanizm wynaturzania się władzy w każdym ustroju jest aktywny, stąd w procesie kontroli władzy przez obywateli w społeczeństwach demokratycznych, by bezprawne długi nie miały miejsca, należy co pewien okres dokonywać obywatelskiego audytu zaciągniętych przez władzę publiczną długów. Audyt ten nie tylko ma na celu ujawnianie finansowych nadużyć władzy, ale służy wypracowaniu programu zarządzania długiem publicznym zgodnie z ideą państwa zakotwiczonego w społeczeństwie obywatelskim. Uprawnionym zdaje się sąd orzekający o tym, że w Polsce z bezprawnym długiem mamy do czynienia w relacjach budżetu państwa z OFE. W 1927 roku profesor prawa w Paryżu, emigrant rosyjski, Alexander Sack sformułował doktrynę długu haniebnego (dette odieuse), w której głosił, że zaciągnięte długi przez despotyczne władze dla umocnienia swojego reżimu, a nie według potrzeb i interesów państwa, to te długi są dla całego społeczeństwa haniebne i nie są obligatoryjne dla narodu. To są długi tej władzy i wraz z jej upadkiem te długi znikają. Więcej informacji w publikacjach CADTM Finansiści - grupa społeczno-zawodowa powstała w XX w. zarządzająca pieniędzmi powierzanymi przez osoby fizyczne i prawne (towarzystwa ubezpieczeniowe, fundusze emerytalne, fundusze inwestycyjne) instytucjom finansowym. Zadaniem ich jest powiększanie wpłaconych kwot o uzyskiwane dochody finansowe z racji zaangażowania powierzonego kapitału w obrót gospodarczy. Dla finansistów działających na giełdach kapitałowych powierzony pieniądz jest towarem, a jego używanie łączy się z ryzykiem utraty części tych pieniędzy, gdyż istotą pracy tej kategorii finansistów jest zawieranie zakładów na rynku finansowym. Zawieranie zakładów jest grą na szybki zysk, zatem w dużej części jest to gra o wyniku zerowym ze wzrastającymi kosztami przy wzrastającej wygranej oczekiwanej. Tak więc jedna strona zakładu wygrywa a druga przegrywa. Nie mniej obie ponoszą koszty, tylko że wygrywający z nagrody a przegrywający z pozostałego mu kapitału. Wynika z tego, że istotą pracy finansistów działających na giełdach kapitałowych, a szczególnie powiązanych z tzw. instrumentami pochodnymi jest namawianie do zawierania zakładów, gdyż z tego mają oni prowizję, a nie zarabianie pieniędzy dla inwestorów zleceniodawców. 7

8 Brak niezależnej państwowej kontroli i nadzoru nad pracą finansistów doprowadza do powstawania tzw. baniek spekulacyjnych, których efektem końcowym jest kryzys finansowy. Jeśli bańka miała zabezpieczenie na złożonych przez obywateli depozytach oszczędnościowych w bankach uczestniczących w spekulacji, państwo będzie musiało pieniędzmi budżetowymi, czyli pochodzącymi z podatków ratować te banki. Spekulacja - operacyjne umiejętności ludzkiego umysłu podlewane adrenaliną. Intuicyjna w dużej mierze, kalkulacja ryzyka i umiejętność radzenia sobie z lękiem przy podejmowaniu decyzji Gram!, gdy ryzyko jest wysokie. Na rynkach finansowych dla małych graczy kończy się bankructwem, dla dużych graczy spekulacja jest równoznaczna z arytmetyką finansową kalkulacji i realizacji zysków z prawomocnej grabieży. Szczególnie ulubionym terenem spekulacji na dużą skalę są rynki walutowe, gdyż są ogromnie płynne, a zyski nie opodatkowane. Państwa powinny kontrolować podatkami zarobki na walutowych 'operacjach'. Kapitalizm menedżerski - ja nie mam nic, ty nie masz nic, on też nic nie ma, to znaczy, razem mamy tyle, że możemy zarządzać obcymi aktywami za wysokie wynagrodzenia. W drugiej połowie XX w. spadek cen dóbr i dynamicznie przyśpieszający wzrost lokat na kontach osobistych i ubezpieczeniowych, powodowały zainteresowanie inżynierii finansowej zagospodarowaniem powstających nadwyżek pieniądza, zważywszy, że system bankowy zaczął cierpieć na nadpłynność. Powstawać zaczęły w zawrotnym tempie fundusze inwestycyjne obiecujące znacznie większy zwrot z lokowanych w nich pieniędzy niż bankowe lokaty czy rachunki oszczędnościowe. Ktoś musiał tym operacyjnie zarządzać i nie mogli to być właściciele (akcjonariusze, udziałowcy), gdyż były ich setki, zatem niech robią to wynajęci fachowcy. Również w korporacyjnych przedsiębiorstwach rozrastających się w globalne molochy wielobranżowe, emitujące w celu rozrostu kolejne pakiety akcji przez rynek giełdowy, udziałowcy lub akcjonariusze powierzali zarząd fachowcom, 8

9 w zamian za wysoki wzrost (obietnicę) indeksu wartości firmy, licząc na wysoką dywidendę. Ale w życiu, dętą wartość użyteczną może mieć łódka, a nie firma. Fachowcy wysokimi zarobkami zgolili dywidendę, a na giełdowej górce zamienili wydane im akcje na twardą gotówkę. I tak inwestorzy, właściciele utracili kontrolę nad swoim majątkiem, w zamian otrzymując kolejną nadzieję. Kapitał - główną pracą, która stoi przed takimi partiami jak Ruch Palikota jest odczarowanie 'Kapitału', na wzór weberowskiego drugiego odczarowania świata. Kapitał jest symboliczną, myślową konstrukcją ułatwiającą zrozumienie świata gospodarki. Ale w wyniku zaczarowania go przez kapitalistyczny sposób produkcji, powszechnie uważany jest za realnie istniejącą rzeczywistość, namacalną choćby pod postacią pieniędzy, a pod postacią rankingów zamożności w kapitał segregującą społeczeństwo. Odczarowanie magicznej więzi łączącej rzeczywistość przeżywaną z rzeczywistością przekonaniowo- -normatywną regulującą działalność kapitalistycznego sposobu produkcji, uwolni kapitał od sensotwórczej aktywności. Stanie się on, tak jak w drugim odczarowaniu świata technologia, częścią wiedzy a nie wiary. Kapitał uczestniczy również w tworzeniu własności prywatnej przechwytując wartość z zakupionej pracy żywej i transferując ją na własność prywatną. W tym miejscu nadal płonie zarzewie walki rewolucyjnej. Rynek - miejsce wymiany dóbr i usług pomiędzy ich wytwórcami i konsumentami. Pamiętać należy, że wszyscy uczestnicy rynku muszą być zarówno sprzedającymi jak i kupującymi. Pieniądz przepływający pomiędzy kontrahentami, pozwala jedynie odraczać materialną konieczność równoczesności bycia sprzedającym i kupującym podczas transakcji. Jeśli mamy na rynku wymianę dóbr masowych i żaden z uczestników nie posiada przewagi monopolowej, to wytwarza się mechanizm ustalania cen nazywany 'niewidzialną ręką rynku'. Niestety wiele dóbr mimo, że występują w obrocie na masową skalę, nie jest wycenianych przez niewidzialną rękę rynku, gdyż drugi warunek przy ich obrocie (brak przewagi monopolowej) nie zachodzi i nie ma tu miejsca na wolny rynek. 9

10 Umowy śmieciowe - mechanizm okradania pracowników z przysługujących im wynagrodzeń i świadczeń przez nich wypracowywanych oraz blokowanie lub wręcz uniemożliwianie nabywania formalnych i nieformalnych uprawnień zawodowych, kwalifikacyjnych i kompetencyjnych osobom wykonującym konkretne zadania, prace, funkcje i czynności przypisane stanowiskom. Skrajną postacią umów śmieciowych, a moralnie oburzającym postępowaniem pracodawców, jest zmuszanie swoich pracowników do otwierania własnej działalności gospodarczej, by wykonywali nadal co do treści tą samą pracę, jaką wykonywali u byłego pracodawcy, ale na podstawie zawartej umowy gospodarczej dwóch firm. Otwiera to drogę do wyzysku prawno-formalnie przyzwolonego. Taki niby przedsiębiorca zostaje pozbawiony prawa do urlopu, ośmiogodzinnego czasu pracy, świadczeń z funduszu socjalnego i pracowniczego, nie zostają wpłacane do skarbu państwa pieniądze na fundusz pracy, fundusze gwarantowanych świadczeń pracowniczych, PFRON, a tak zaoszczędzonymi pieniędzmi były pracodawca nie dzieli się z już byłym pracownikiem mimo tego, że on nadal swoją pracą te pieniądze wypracowuje dla byłego pracodawcy. Praca - jedyna wymierna i rzeczywista siła zdolna wprowadzić gospodarkę w ruch. Nawet kapitał potrzebuje pracy, by móc swoją kreacyjną potencjalność uruchomić i urzeczywistnić się w gospodarce. Tylko praca tworzy wartość, którą należy nazwać realną. Niestety wciąż praca najemna przez mechanizmy kapitalistycznego sposobu produkcji, w których nadal tkwimy, jest okradana ze swej wartości a jej realny walor trafia do kapitalistycznej świętej własności prywatnej. Należy przemyśleć zagadnienie własności prywatnej w kontekście nieekwiwalentnego podziału wartości wytworzonej przez pracę angażowaną przez kapitał, pomiędzy pracobiorcami a pracodawcami. Przedsiębiorczość - cecha wyróżniająca homo sapiens spośród pozostałych gatunków. Dzięki niej homo sapiens wytworzył nieistniejącą w boskiej naturze cywilizację materialną i kulturę symboliczną. Przeciwstawia entropii entalpię. 10

11 Przedsiębiorca - specyficzna postawa obywatelska wyrażająca się w realizacji naczelnej wartości społecznej, jaką jest odpowiedzialność za swój los ekonomiczny i osób pracujących na rzecz przedsiębiorcy (pracownicy) i współpracujących z przedsiębiorcą (kontrahenci). Inwestycje - po pracy drugi czynnik gospodarczy wytwarzający wartość. Inwestycje potrzebują pracy, praca napędza inwestycje. To koło sprzężenia tworzy rozwój. Inwestycje finansowane kapitałem obcym są typowym sposobem szybkiego (lewarowanego) przechodzenia z pozycji słabo rozwiniętego gospodarczo, np.: sektora, branży, regionu a nawet państwa na pozycje bliskie liderom. Inwestycje gospodarcze tworzą miejsca pracy, zatem zapewniają życie w teraźniejszości, inwestycje finansowe mogą stanowić zabezpieczenie życia na przyszłość, pod warunkiem napędzania inwestycji gospodarczych (produkcji, usług i handlu). Rola państwa w rozwijaniu trendu inwestycyjnego, zarówno co do wielkości jak i charakteru, ma do spełnienia zadania zarówno stabilizacyjne, jak i dynamizujące. Znalezienie tu równowagi jest zadaniem intelektualnie skomplikowanym, a politycznie mało medialnym - paradoksalnie. Imitacyjność - dla większości rozpoczynających przygodę z własnym biznesem pomysł na niego - i dobrze. Dla słabszych gospodarek miejsce do zajęcia w łańcuchu wartości, wyznaczone przez najsilniejszych, głównych graczy rynku globalnego. Przejście z pozycji gospodarki imitacyjnej na miejsce wśród gospodarek wyznaczających główne trendy, wymaga ogromnie wielkiej pracy kilku pokoleń akumulujących kapitały: finansowy, kulturowy i społeczny (np. Wielka Brytania, Niemcy, USA), lub potrzebny jest łut szczęścia wykorzystany w momencie sprzyjających, nadarzających się okoliczności (np. Finlandia, Hong Kong, Szwajcaria). Innowacyjność - cecha gospodarki kreującej i realizującej nowe potrzeby lub rozwiązania problemów, w oparciu o wiedzę naukową i jej technologiczno-techniczne w połączeniu z inżynierią 11

12 finansową konkretyzowanie (produkty i rynki innowacyjne). Również stan umysłu, niestety nie osiągalny dla 99,99% polityków. Emerytura - mechanizm zorganizowanej eutanazji gospodarczej proletariatu i klasy średniej. System emerytalny pomysł jest następujący: pracujący, a szerzej, zarabiający wpłacają składkę (robią zrzutę) do wspólnego funduszu (gara) każdy po wyliczonej z algorytmu lub zadeklarowanej kwocie. Uczestnicy po spełnieniu pewnych warunków, z reguły odpowiedni czas składkowy, odpowiednia ustalona minimalna zebrana kwota oraz osiągnięty wiek biologiczny są uprawnieni do otrzymywania z funduszu w określonych okresach czasu pewnej stałej co do wielkości kwoty, zwanej emeryturą. Fundusz działa pod pewnymi warunkami. Otóż działa, gdy wypłaty emerytur są niższe lub równe zebranej składce łącznej za dany okres, pomniejszonej o koszty operacyjne. Fundusz może oczywiście w pewnych momentach wypłacić więcej pieniędzy z tytułu emerytur niż zebrał, czy niż posiadana górka, zaciągając kredyt. Niemniej kredyt trzeba spłacić, zatem w następnych okresach trzeba mniej wypłacać z tytułu emerytur lub obniżyć koszty operacyjne lub podnieść składkę lub wszystko zrobić naraz. Proste, jak w każdej regule bilansowej. Należy zauważyć, że przedstawione powyżej warunki są przykładem funduszu, który funkcjonuje na zasadach solidaryzmu grupy jeśli idzie o stronę reguł etycznych, natomiast stronę finansowego spięcia biznesu zapewnia wiedza z zakresu: arytmetyki finansowej, statystyki danych zdarzeń losowych oraz prawdopodobieństwa ich wystąpienia. I wszystko by grało w systemie emerytalnym do dziś, gdyby nie skala niekorzystnego trendu wzrostowego, zwiększania się wartości średniej dla parametru okresu pobierania emerytury oraz niekorzystnego trendu spadkowego, nie nadążania kwotowego zbioru składki do kwoty wypłat świadczeń. Innymi słowy, w pewnym momencie kwota wpłat stale jest mniejsza od kwoty wypłat i przybiera to tendencję permanentną dla systemu. W Polsce nastąpiło to pod koniec lat 70-tych XX wieku. Zatem deficyt funduszu narasta. Wpierw 12

13 państwo finansuje go z podatków, nie realizując wszystkich wydatków budżetu, potem zaciąga kredyty, by na końcu ogłosić bankructwo mniej lub bardziej kontrolowane. Czy, a jeśli tak, to jakie jest z tego procesu wyjście, czy mamy jakieś rozwiązanie? Rozwiązanie jest. Należy przywrócić równowagę wypłat do wpłat. Są do tego dwa podejścia. Pierwsze prymitywne: zwiększyć dzietność (tylko gdzie są te ogiery i klacze?), zwiększyć procent odpisu na fundusz (ale zwiększa to koszty pracy, więc zmniejsza konkurencyjność), podnieść wiek emerytalny, czyli skrócić czas pobierania emerytury (społecznie źle widziane, a z punktu widzenia ekonomii przypomina pogoń za króliczkiem, któremu w końcu pęknie serce i zdechnie w kałuży krwi ani futerka, ani smacznego mięska). Drugie podejście, nazwijmy je Inteligentne, zakłada budowanie gospodarki o wysokiej wartości dodanej. Gospodarki odcinającej renty kapitałowe od konwersji wydatków na naukę, innowacje i sprawne zarządzanie. Gospodarki nisz, wyznaczających trendy globalne. Równowaga w szaleństwie dyktatu wzrostu, głos rozsądku. Budżet pasywny vs. Budżet aktywny - budżet to suma pieniędzy napływających i plan ich wydatkowania tak, aby wykonać działania doprowadzające do realizacji założonych celów. W większości krajów spotykamy się z realizacją przez państwo budżetów pasywnych, to znaczy, że projektujący budżet zakładają wydatki jako sposób zaspokajania przez państwo potrzeb obywateli w konsumpcyjnym wymiarze. Takie wydawanie większości pieniędzy nie ma cech intencjonalnego inwestowania w celu osiągnięcia gospodarczego rozwoju. Jest to zachowawcze działanie nakierowane na utrzymanie względnego spokoju społecznego w danym kraju. Polityka gospodarcza państwa rozumiana jest tu zatem politycznie a nie ekonomicznie. Budżet aktywny większość wydatków kieruje w miejsca rozpoznane, pod kątem realizacji efektywnie celu zapewniającego stale rozwój obywatelskich inicjatyw, szczególnie gospodarczych, tworzących w miarę stabilne miejsca pracy, przygotowujących do konkurowania na zewnątrz i współpracy wewnątrz, wykorzystujących przewagi płynące z innowacyjnych rozwiązań. 13

14 Polityka gospodarcza państwa rozumiana jest tu zatem ekonomicznie a nie ideologicznie. Rzetelna własność prywatna (Zofia Popiołek, Piotr Bauć) - w społeczeństwach zorganizowanych na podstawie podziału pracy, które dbają o sprawiedliwy podział wytworzonych wartości ekonomicznych na podstawie rzetelnego oszacowania wartości wkładu każdego z uczestników, powstająca własność prywatna nie budzi zazdrości tylko szacunek. Mamy wówczas do czynienia z rzetelną własnością prywatną. W dużej części własność prywatna ma postać materialną. Pewne jej postacie: kamienice czynszowe, fabryki, użytku rolne wykorzystuje się jako aktywa do wytwarzania wartości ekonomicznych. W Polsce po 1945 roku wiele nieruchomości mieszkalnych, przemysłowych, użytków rolnych przeszło pod użytkowanie, w którym (prawowici) właściciele systemowo zostali pozbawieni wyłącznego nimi władania oraz czerpania korzyści ekonomicznych z zaangażowania tychże własności w procesy gospodarcze. Nie mniej te materialne składniki własności prywatnej nadal istnieją, a ktoś aktem prawnym posiadł w użytkowanie w ułomnej formie własności, o nie dbał, dodawał im wartości. Zatem jak teraz przedstawia się własność? Czy w burzy reprywatyzacji należy uwzględnić ideę rzetelnej własności prywatnej? Państwo buduje fabryki - idea Ruchu Palikota. Na kongresie pierwszomajowym w 2012 roku, który odbył się w sali Kongresowej PKiN w Warszawie pod hasłem "KOREKTA KAPITALIZMU", Ruch Palikota wskazał na konieczność i możliwość uczestnictwa państwa w budowie, tworzeniu elementów infrastruktury gospodarczej, którymi są fabryki. Co do zasady, państwo powinno pozostawić prywatnym przedsiębiorcom budowanie fabryk, ale od zasad występują wyjątki. I o takie wyjątki tu chodzi. Niestety w Polsce mamy nadal wiele sektorów gospodarczych o patogennej strukturze, gdzie występuje ogromna i rozdrobniona ilość firm konkurujących wzajemnie pomiędzy sobą, ale nie o rynek konsumenta, tylko o względy kilku monopolizujących rynek korporacji. Za przykład można dać producentów rolnych, którzy bez bazy przechowalniczo-przetwórczej są skazani na natychmiastową 14

15 dostawę do koncernów spożywczych swoich produktów rolnych po bardzo niskiej cenie. Tu państwo wspierając rolników, np. budując magazyny i przechowalnie i udostępniając im wybudowane powierzchnie komercyjnie, ale tanio, znacznie poprawia ich pozycję przetargową w negocjacjach z korporacjami spożywczymi lub sieciami handlowymi. Za chwilę staniemy przed problemem zagospodarowania gazu łupkowego. Bez interwencji państwa tak jak to się dzieje na Półwyspie Arabskim, w Rosji, Norwegii, zostaniemy z dziurami po wyrabowanych złożach surowców i wytransferowanych kapitałach. Zero bezrobocia - idea Ruchu Palikota. To też z pierwszomajowego kongresu idea. Wyraża ona nastawienie społecznej gospodarki rynkowej do inwestowania kapitału w zatrudnienie zamiast konsumpcję ponad przyzwoitą. W teoriach rynku pracy funkcjonuje pojęcie 'pełne zatrudnienie', ale jako dążenie gospodarczo-społeczne, które w wiedzy praktycznej ma negatywną projekcję przyszłości. Dla Ruchu Palikota kategoria "Zero bezrobocia" wyznacza postawę niezgody na bezrobocie. Chodzi oto, aby z narracji gospodarczej wykluczyć bezrobocie. By wykreować inne formy aktywności pracy, niż tylko praca wynajmowana na potrzeby kapitału. Narodowy Fundusz Rozwoju Przedsiębiorczości - idea Ruchu Palikota. Podczas sejmowej debaty budżetowej w styczniu 2012 roku nad Ustawą budżetową na 2012 r. Ruch Palikota zgłosił ponad 200 poprawek do projektu budżetu, których główną zasadą było wskazanie nieuzasadnionych wydatków budżetowych wynikających z partykularnych interesów różnych grup społecznych, czy nawet pojedynczych instytucji, i przesunięcie tych kwot do rezerwy budżetowej zatytułowanej "Narodowy Fundusz Rozwoju Przedsiębiorczości". Łączna kwota wskazanych tam wydatków przekroczyła 1,5 miliarda złotych! Utworzenie tego funduszu - do czego Ruch Palikota będzie dążył - i powiązanie go z programami wspierającymi powstawanie innowacyjnych przedsiębiorstw, w tym firm zakładanych przez absolwentów szkół wyższych, spowoduje skokowy wzrost rozwoju gospodarczego Polski (przykłady wielu państw świata np. Japonii 15

16 czy Finlandii to potwierdzają) oraz znacząco obniży bezrobocie wśród ludzi młodych i ich emigrację zarobkową. Wypracowane przez ich firmy kapitały zasilą polską innowacyjną gospodarkę. W ten sposób zostanie zbudowany realny i znaczący gospodarczo sektor firm innowacyjnych w Polsce. ************************************************** Tekst został wydrukowany polską czcionką Apolonia pobraną ze strony 16

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 1 CO TO SĄ FINANSE? Definicja Finanse 1. Dziedzina nauki zajmująca się analizą, jak ludzie lokują dostępne zasoby w danym okresie. 2. Ogół

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 5 sierpnia 2015 r. Druk nr 1034 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego.

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Tło legislacyjne dla rozważań nad sposobami efektywnego lokowania nadwyżek środków pieniężnych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0 1. WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI WSKAŹNIK BIEŻĄCEJ PŁYNNOŚCI Pozostałe wskaźniki 2,0 Wskaźnik służy do oceny zdolności przedsiębiorstwa do regulowania krótkoterminowych zobowiązań. Do tego

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej Zarządzanie gospodarstwem rolnym ze szczególnym uwzględnieniem korzyści z prowadzenia rachunkowości rolniczej w gospodarstwie rolnym Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej 1 Działalności gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

OCENA PRZEGLĄDU FUNKCJONOWANIA SYSTEMU EMERYTALNEGO

OCENA PRZEGLĄDU FUNKCJONOWANIA SYSTEMU EMERYTALNEGO OCENA PRZEGLĄDU FUNKCJONOWANIA SYSTEMU EMERYTALNEGO Poprawna diagnoza błędne wnioskowanie Centrum im. Adama Smitha 27 czerwca 2013 roku 1 Centrum wobec OFE Nie jesteśmy przeciwnikami OFE Jesteśmy zwolennikami

Bardziej szczegółowo

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny.

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny. UZASADNIENIE Jednym z największych wyzwań stojących przed rynkami finansowymi wobec ostatniego kryzysu finansowego (zapoczątkowanego tzw. kryzysem subprime na rynku amerykańskim) było zapewnienie płynności

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo Oikos dom Nomos prawo Ekonomia zasady prowadzenia gospodarstwa domowego EKONOMIA jest nauką o tym, jak jednostki i całe społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów które mogą mieć także inne,

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) 1 Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o pożyczkę: Dokumenty

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Kierunek Ekonomia Rok I Lp. Przedmioty Blok Wymiar

Kierunek Ekonomia Rok I Lp. Przedmioty Blok Wymiar Kierunek Ekonomia Rok I Semestr 1 Semestr 2 Matematyka wstęp 60 1 30 30 1 Matematyka A 60 6 30 30 E 2 Podstawy statystyki A 60 6 30 30 E 3 Podstawy mikroekonomii A 60 6 30 30 E 4 Podstawy makroekonomii

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac dyplomowych

Proponowane tematy prac dyplomowych KATEDRA ANALIZY SYSTEMOWEJ I FINANSÓW 1. Podatki i opłaty lokalne jako źródło dochodów własnych gminy 2. Analiza dochodów budżetowych jednostek samorządów terytorialnych na przykładzie gminy... w latach...

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH Załącznik nr 2 z 2 do Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Obligacje Korporacyjne Plus Kod warunków: UB_OGIJ129 REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Ul. Kazimierza Wielkiego 7, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2011 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Problemy ekonomiczne

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Problemy ekonomiczne Uniwersytet Szczeciński 6 maja 2015 r. Problemy ekonomiczne Ekonomia w domu Przemysław Pluskota EKONOMIA jest jedną z dziedzin nauk społecznych zajmującą się badaniem prawidłowości i działaniem mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 21 listopada 2014 r. Poz. 1626 USTAWA z dnia 26 września 2014 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1.

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADOWY PLAN KONT dla Urzędu Gminy Kiełczygłów

ZAKŁADOWY PLAN KONT dla Urzędu Gminy Kiełczygłów ZAKŁADOWY PLAN KONT dla Urzędu Gminy Kiełczygłów Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 13/2009 Wójta Gminy Kiełczygłów z dnia 29.05.2009 r. 1. Urząd Gminy Kiełczygłów prowadzi księgi rachunkowe w oparciu o

Bardziej szczegółowo

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r.

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Czy kryzys finansowy wymusi zmiany w dotychczasowych modelach biznesowych europejskich banków? Maciej Stańczuk Polski Bank Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1)

Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1) Warszawa, 12.06.2015 r. Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1) W programie Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Luty 2015. Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS)

Luty 2015. Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS) Luty 2015 Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS) Fundusz Infrastruktury Samorządowej (FIS) Kluczowe informacje Dedykowany współpracy z Jednostkami Samorządu Terytorialnego Powołany na okres 25 lat Środki

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Bezpieczne wejście na nowe rynki zbytu ubezpieczenia kredytowe Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Zygmunt Kostkiewicz, prezes zarządu KUKE S.A. Warszawa,

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7.

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokaty 1. Co to jest lokata? Spis treści 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokata progresywna 8. Lokata rentierska

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr Rady Miejskiej w Łodzi z dnia Lp. Wyszczególnienie 2013 (plan po zmianach 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści Reforma programowa kształcenia ogólnego Projekt zmian podstawy programowej z Podstaw przedsiębiorczości. MoŜliwości nauczania ekonomii w praktyce. (wrzesień 2008) Kielce listopad 2008 Nowy układ podstawy

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia.. 2013 r.

USTAWA z dnia.. 2013 r. Projekt USTAWA z dnia.. 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 3 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Państwem

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

WZÓR. Informacja o środkach

WZÓR. Informacja o środkach Załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2011 r. (poz. ) Załącznik Nr 1 WZÓR LOGO, nazwa i adres otwartego funduszu emerytalnego Imię, nazwisko i adres do korespondencji* Informacja o środkach

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘBIORSTWA OMEGA

CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘBIORSTWA OMEGA Edward Radosiński 1. SYSTEM WYTWARZANIA CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘBIORSTWA OMEGA 1.1. Produkcja: a) przedsiębiorstwo - zaliczane do branży przemysłu spożywczego - może jednocześnie wytwarzać trzy asortymenty

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE ZMIANY W PODATKACH DOCHODOWYCH NA ROK 2015. Łukasz Ziółek, Warszawa, 5 grudnia 2014 r.

NAJWAŻNIEJSZE ZMIANY W PODATKACH DOCHODOWYCH NA ROK 2015. Łukasz Ziółek, Warszawa, 5 grudnia 2014 r. NAJWAŻNIEJSZE ZMIANY W PODATKACH DOCHODOWYCH NA ROK 2015 Łukasz Ziółek, Warszawa, 5 grudnia 2014 r. 1. Zagraniczne spółki kontrolowane 2. Niedostateczna kapitalizacja 3. Ograniczenie zwolnień dla polis

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po kontraktach CFD

Przewodnik po kontraktach CFD Przewodnik po kontraktach CFD Inwestuj na zagranicznych spółkach w polskim domu maklerskim! PRZEWODNIK PO KONTRAKTACH CFD Czym są kontrakty CFD? CFD to skrót od angielskiego terminu Contract for difference,

Bardziej szczegółowo

Twój osobisty fundusz emerytalny

Twój osobisty fundusz emerytalny Twój osobisty fundusz emerytalny Autor: Adam Jagielnicki Pewne pieniądze w niepewnych czasach! Emerytura to dla wielu z nas upragniony koniec pracy zawodowej. Ma to być okres życia, który będziemy mogli

Bardziej szczegółowo

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne Wykaz tematów z podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny 2012 2013 dla Liceum Ogólnokształcącego, Liceum Profilowanego i Technikum Rozkład materiału według programu 44/PZS1/2012/2 dla klas: II TRA; III

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA Emerytury indywidualne, renta rodzinna dla wdów i wdowców, waloryzacja według zysków takie emerytury kapitałowe proponuje rząd. Dlaczego? Dlatego, że taki system

Bardziej szczegółowo

C Z Ę Ś Ć 4. Słownik Wyrażeń z Zakresu Finansowości

C Z Ę Ś Ć 4. Słownik Wyrażeń z Zakresu Finansowości C Z Ę Ś Ć 4 Słownik Wyrażeń z Zakresu Finansowości Aktywa Pożyteczna lub cenna rzecz będąca własnością osoby fizycznej lub prawnej. Aktywa płynne Aktywa przedsiębiorstwa, które można łatwo zamienić na

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA I I. Szczegółowy zakres wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych, zawierających stan tych aktywów na początek

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

WIELKIE SPRAWY MAŁYCH FIRM. Preferencyjne finansowanie bankowe z udziałem funduszy UE dla firm

WIELKIE SPRAWY MAŁYCH FIRM. Preferencyjne finansowanie bankowe z udziałem funduszy UE dla firm Preferencyjne finansowanie bankowe z udziałem funduszy UE dla firm Preferencyjne finansowanie dla firm z udziałem funduszy UE Kredyt Technologiczny Kredyty z poręczeniem EFI Finansowanie działalności inwestycyjnej

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie.

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie. Fundusze inwestycyjne to instytucje, które zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje oszczędności każdy, kto nie chce ich trzymać w skarpecie. Wynajęci

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Gwarancja de minimis

Gwarancja de minimis Gwarancja de minimis wsparcie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r., jest jedynym bankiem państwowym w Polsce Misją BGK jest sprawna i efektywna

Bardziej szczegółowo

Otwarte zasoby a gospodarka wolnorynkowa

Otwarte zasoby a gospodarka wolnorynkowa Otwarte zasoby a gospodarka wolnorynkowa Wojciech Cellary Katedra Technologii Informacyjnych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Mansfelda 4, 60-854 Poznań cellary@kti.ue.poznan.pl www.kti.ue.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów

Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów wybranych spółek z udziałem Skarbu Państwa Minister Skarbu

Bardziej szczegółowo

Kierunek Finanse i rachunkowość Rok I Lp. Przedmioty Blok Wymiar

Kierunek Finanse i rachunkowość Rok I Lp. Przedmioty Blok Wymiar Kierunek Finanse i rachunkowość Rok I Lp. Przedmioty Blok Wymiar Semestr 1 Semestr 2 Matematyka wstęp 60 1 30 30 1 Matematyka A 60 6 30 30 E 2 Podstawy statystyki A 60 6 30 30 E 3 Prawo A 30 3 30 4 Podstawy

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO. historycznych. BILANS AKTYWA

CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO. historycznych. BILANS AKTYWA DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO Zasady rachunkowości przyjęte przy sporządzaniu sprawozdania finansowego

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

SYNTETYCZNA INFORMACJA O KIERUNKACH PODZIAŁU ZYSKU ZA 2014 R. KRAJOWYCH BANKÓW KOMERCYJNYCH

SYNTETYCZNA INFORMACJA O KIERUNKACH PODZIAŁU ZYSKU ZA 2014 R. KRAJOWYCH BANKÓW KOMERCYJNYCH SYNTETYCZNA INFORMACJA O KIERUNKACH PODZIAŁU ZYSKU ZA 214 R. KRAJOWYCH BANKÓW KOMERCYJNYCH Polityka dywidendowa banków W wyniku konsekwentnie realizowanej przez KNF polityki dywidendowej baza kapitałowa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZY POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN FUNDUSZY POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik nr 2 z 3 do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia indywidualnego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym REGULAMIN FUNDUSZY Kod OWU: UB_OLIR132 W poszczególnych Strategiach inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Warto pomnażać swoje zyski w funduszach inwestycyjnych. Inwestowanie w Multiportfele to szereg korzyści prawno-podatkowych

Warto pomnażać swoje zyski w funduszach inwestycyjnych. Inwestowanie w Multiportfele to szereg korzyści prawno-podatkowych Warto pomnażać swoje zyski w funduszach inwestycyjnych Oprócz wielu możliwości inwestowania swojego kapitału jedną z lepszych form stanowią otwarte fundusze inwestycyjne. Programy SKANDII i AEGONA pozwalają

Bardziej szczegółowo

K. Ladra, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Krótkoterminowe decyzje w zakresie finansów przedsiębiorstw z branży 10-Manufacture of food products

K. Ladra, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Krótkoterminowe decyzje w zakresie finansów przedsiębiorstw z branży 10-Manufacture of food products K. Ladra, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Krótkoterminowe decyzje w zakresie finansów przedsiębiorstw z branży 10-Manufacture of food products Słowa kluczowe: finanse krótkoterminowe, finanse przedsiębiorstw,

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) DRUGA STRONA EMERYTURY

PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) DRUGA STRONA EMERYTURY PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) DRUGA STRONA EMERYTURY Skorzystaj z ulgi podatkowej w ramach Pakietu Emerytalnego PKO TFI (IKE + IKZE) PAKIET EMERYTALNY PKO TFI (IKE + IKZE) Inwestycja w ramach

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2012 r.

Informacja dodatkowa za 2012 r. Fundacja Już czas Informacja dodatkowa za 2012 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Inicjatywa JEREMIE w województwie pomorskim - PRFPK Sp. z o.o. w procesie finansowania MŚP Inicjatywa JEREMIE dla rozwoju Pomorza Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Realizacja operacji wg stanu na koniec

Bardziej szczegółowo

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji.

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Możesz być pewien, że będziemy się starać by Twoja inwestycja była zyskowna. Dlaczego? Bo zyskujemy tylko wtedy, kiedy Ty zyskujesz. Twój

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Łapa MODERNIZACJA PAŃSTWA POLSKA POLITYKA GOSPODARCZA 1926-1929

Małgorzata Łapa MODERNIZACJA PAŃSTWA POLSKA POLITYKA GOSPODARCZA 1926-1929 Małgorzata Łapa MODERNIZACJA PAŃSTWA POLSKA POLITYKA GOSPODARCZA 1926-1929 Ibidem Łódź 2002 SPIS TABEL Tabela 1 - Działalność legislacyjna w Polsce od 15 V 1925 do 31 XII 1929 roku 60 Tabela 2 - Przeznaczenie

Bardziej szczegółowo

Polacy o instytucjach i produktach finansowych Raport z badania ilościowego THINKTANK

Polacy o instytucjach i produktach finansowych Raport z badania ilościowego THINKTANK Polacy o instytucjach i produktach finansowych Raport z badania ilościowego THINKTANK 2015 Spis treści I. II. III. IV. V. Główne wnioski z badania Cele i metodologia badania Ocena i zaufanie do instytucji

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Finanse dla sprytnych

Finanse dla sprytnych Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Uniwersytet w Białymstoku 28 kwietnia 2011 r. Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? dr Adam Wyszkowski EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W TORUNIU

SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W TORUNIU SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W TORUNIU R E G U L A M I N GOSPODARKI FINANSOWEJ ZATWIERDZONY UCHWAŁĄ RADY NADZORCZEJ SM NA SKARPIE Nr 55/2010 z dnia 31.08.2010r. 1 I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Podstawą

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań.

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Analiza struktury budżetów jednostek samorządu terytorialnego pozwala na stwierdzenie, iż sfinansowanie

Bardziej szczegółowo

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W8 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Wpływ stopy dyskonta na przepływ gotówki. Janusz Kotowicz

Bardziej szczegółowo

Zakres informacji objętych kwartalnym sprawozdaniem dotyczącym sytuacji finansowej powszechnego towarzystwa

Zakres informacji objętych kwartalnym sprawozdaniem dotyczącym sytuacji finansowej powszechnego towarzystwa Załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2011 r. (poz. ) Zakres informacji objętych kwartalnym sprawozdaniem dotyczącym sytuacji finansowej powszechnego towarzystwa Załącznik nr 1 I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Budżet państwa. Polityka fiskalna

Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa Budżet państwa jest to plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa związane z realizacją przyjętej polityki społecznej, gospodarczej i obronnej.

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie Maciej Strzębicki Własna firma Inkubator przedsiębiorczości Kryzys Praca na uczelni Garaż VC/PE Wdrożona idea Innowacje Wydatki na badania i rozwój Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo