NOWOŚĆ. Doskonała jakość Geistlich Biomaterials, którą znasz. Zestaw, który warto mieć. Sprawdź, ile zaoszczędzisz.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NOWOŚĆ. Doskonała jakość Geistlich Biomaterials, którą znasz. Zestaw, który warto mieć. Sprawdź, ile zaoszczędzisz."

Transkrypt

1 KWARTALNIK STOMATOLOGA PRAKTYKA POLISH&ENGLISH JOURNAL FOR DENTISTS 4( 28) / 10 The Quarterly Journal for Dental Professionals I.C. 3,85 Punkty MNiSW 6,00 ISSN: PLN, 15 EUR, 25 USD, 12 GBP, 25 CHF 24 PKT. EDUKACYJNE REPETITIO EST... AUTORYTETY Leczenie ortodontyczne pacjentów a stan przyzębia przegląd piśmiennictwa Orthodontic Treatment of Patients and Periodontal Status Review of the Literature PRAKTYKA Środki płuczące stosowane w leczeniu endodontycznym Irrigants in Endodontic Treatment Przemieszczenie korony zęba mądrości do przestrzeni podżuchwowej Tooth crown displacement into the submandibular space Implanty dentystyczne Dental implants TEMAT NA CZASIE NADWRAŻLIWOŚĆ HOT TOPIC PERYSKOP Jak wzbudzić zaufanie pacjenta podczas pierwszej rozmowy z rejestratorką SPOJRZENIE NA NADWRAŻLIWOŚĆ ZĘBÓW W ASPEKCIE DZIĄSŁOWYM BIOAKTYWNE SZKŁO RECESJE DZIĄSŁOWE TEETH HYPERSENSITIVITY IN GINGIVAL ASPECT BIOACTIVE GLASS GINGIVAL RECESSIONS

2

3 Zestaw Geistlich Combi-Kit Collagen został przygotowany tak, aby ułatwić Ci pracę. Dwa produkty w jednym zestawie dla optymalnego zabezpieczenia kieszonki poekstrakcyjnej bloczek kolagenowy oraz błona zaporowa Combi-Kit Collagen. Zestaw sprawdzi się także przy mniej rozległych augmentacjach. NOWOŚĆ Zestaw Combi-Kit Collagen zawiera: Geistlich Bio-Oss Collagen 100mg oraz Geistlich Bio-Gide mm. Doskonała jakość Geistlich Biomaterials, którą znasz. Zestaw, który warto mieć. Sprawdź, ile zaoszczędzisz. Zachowanie wyrostków zębodołowych Stosuj Geistlich Bio-Oss Collagen wraz z Geistlich Bio-Gide w zębodole poekstrakcyjnym w celu ochrony blaszki przedsionkowej wyrostka przed resorpcją. Mniej rozległe augmentacje Stosuj Geistlich Bio-Oss Collagen wraz z Geistlich Bio-Gide w mniej rozległych augmentacjach wokół implantów. tel:

4 Wydawca: Bestom DENTOnet.pl Sp. z o.o Łódź, ul. Wigury 15a tel , ; fax KWARTALNIK STOMATOLOGA PRAKTYKA POLISH&ENGLISH JOURNAL FOR DENTISTS RADA NAUKOWA Przewodniczący President prof. dr hab. n. med. Wiesława Perczyńska-Partyka chirurgia stomatologiczna oral surgery prof. dr hab. n. med. Andrzej Wojtowicz protetyka stomatologiczna prosthetics prof. dr hab. n. med. Jerzy Sokołowski stomatologia estetyczna cosmetic dentistry prof. dr hab. n. med. Stanisław Suliborski stomatologia zachowawcza i endodoncja restorative dentistry and endodontics dr hab. n. med. Jerzy Krupiński, prof. nadzw. prof. dr hab. n. med. Halina Pawlicka prof. dr hab. n. med. Danuta Piątowska ortodoncja orthodontics prof. dr hab. n. med. Grażyna Śmiech-Słomkowska historia medycyny i stomatologii history of dentistry prof. dr hab. n. med. Jerzy Supady materiałoznawstwo materials science dr hab. inż. Leszek Klimek MIĘDZYNARODOWA RADA NAUKOWA EDITORIAL BOARD Wiceprzewodniczący V-ce President prof. dr hab. n. med. Leopold Wagner periodontologia i patologia jamy ustnej periodontology and oral pathology prof. dr hab. n. med. Tomasz Konopka prof. dr hab. n. med. Maria Chomyszyn-Gajewska stomatologia dziecięca pediatric dentistry prof. dr hab. n. med. Magdalena Wochna-Sobańska prof. dr hab. n. med. Barbara Adamowicz-Klepalska radiologia dental radiology prof. dr hab. n. med. Katarzyna Różyło dysfunkcje narządu żucia TMJ dysfunction prof. dr hab. n. med. Stefan Baron implantologia implantology dr n. med. Beata Suliborska gerostomatologia prof. dr hab. n. med. Ryszard Koczorowski ekonomia ecoomics dr n. ek. Agnieszka Bukowska-Piestrzyńska INTERNATIONAL EDITORIAL BOARD Professor Pietro Bracco (Włochy) Hugh Devlin, PhD, MSc, BSc, BDS (Wielka Brytania) Allan G. Farman, BDS, PhD, MBA, DSc, Diplomate ABOMR (USA) Philip R. Greene, BDS, FDSRCPS (Wielka Brytania) Gregg A. Helvey, DDS, MAGD (USA) Professor Edward Lynch, MA, BDS, FDS, PhD (Wielka Brytania) Oliver Hugo, MD, PhD (Niemcy) Maria Grazia Piancino, MD, DDS, PhD (Włochy) Jolanta N. Sauer, BS, DMD, MS (USA) Orcan Yüksel, MD, PhD (Niemcy) WSPÓŁPRACOWNICY EDITORIAL ASSISTANTS dr Ignacy Baumberg dr n. med. Wojciech Bednarz dr n. med. Robert Biesaga dr n. med. Marek Bladowski dr n. med. Arkadiusz Błaszczyk prof. Krzysztof Buczyłko dr n. med. Tomasz Dzieniakowski dr Aneta Grochowina dr Kinga Grzech dr n. med. Katarzyna Hendzel mgr Aleksandra Janiszewska dr Michał Jóźwiak dr Małgorzata Kaczmarska-Banasiak Jakub Kercz dr hab. n. med. Marcin Kozakiewicz dr n. med. Dorota Merecz mgr Marcin Otto dr Marcin Parzyszek dr hab. n. med. Małgorzata Pietruska dr n. med. Krystyna Pietrzycka dr hab. n. med. Ingrid Różyło-Kalinowska dr Kinga Studzińska-Pasieka dr Dorota Szubińska 2 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists

5 Drodzy Czytelnicy, Szanowni Autorzy, Reklamodawcy, Przyjaciele! Z okazji nadchodzących Świąt Bożego Narodzenia oraz Nowego Roku życzymy Państwu, by zbliżający się okres świąteczny był dla Was źródłem nadziei, wiary, życzliwości i radości. Wierzymy, że w Nowym 2011 Roku będą mogli Państwo zrealizować swoje zamierzenia, spełnić marzenia, osiągnąć dalsze sukcesy w pracy zawodowej i życiu prywatnym. Dziękujemy za dotychczasowe zaufanie. Mamy nadzieję, że także w kolejnym, ósmym już roku obecności e-dentico na rynku wydawnictw stomatologicznych zachcą Państwo wciąż nam towarzyszyć, korzystając z wiedzy publikujących w naszym czasopiśmie Autorów i rozwijając się wraz z naszym kwartalnikiem. Zespół redakcyjny e-dentico Dear Readers, Authors, Advertisers and Friends! Christmas and New Year are coming soon. On that occasion we would like to wish you all happy holidays filled with hope, joy, peace and kindness. We strongly believe that you will be able to carry out your plans, fulfil dreams and be successful in both your professional and private life. Thank you for your trust so far. Hopefully, in 2011, which is going to be the eighth year of e-dentico s presence in the market of dental publications, you will still like to accompany us, make use of the knowledge presented in our Authors articles as well as develop together with our journal. e-dentico Editorial Staff e-dentico nr 4 (28) /

6 4(28)/10 SPIS TREŚCI PRAK T YK A P R A C T I C E TEMAT NA CZASIE Nadwrażliwość TEMAT NA CZASIE HOT TOPIC 8 50 Środki płuczące stosowane w leczeniu endodontycznym Irrigants in Endodontic Treatment lek. dent. Borys Tomikowski, dr n. med. Sławomir Ledzion 64 Zagrożenia powodowane promieniowaniem laserowym Possible Hazards Connected with Laser Radiation dr hab. n. med. Anna Janas, lek. dent. Dominika Brudzyńska 70 Przemieszczenie korony zęba mądrości do przestrzeni podżuchwowej opis przypadku powikłania chirurgicznego usuwania zęba mądrości Tooth crown displacement into the submandibular space case report of a surgical complication after wisdom tooth extraction dr n. med. Jan Nienartowicz, dr n. med. Paweł Ziemski, lek. stom. Paweł Stępień 76 Implanty dentystyczne oparte na Pierwotnym Gojeniu się Kości przez rychłozrost Dental implants based on Primary Bone Healing mgr lic. tech. dent. Małgorzata Kochanek-Karpińska 8 Leczenie zachowawcze objawów związanych z recesjami dziąsłowymi Conservative treatment of symptoms connected with gingival recession dr n. med. Wojciech Bednarz, lek. med. Agata Zielińska, dr hab. n. med. Małgorzata Radwan-Oczko 22 Spojrzenie na nadwrażliwość zębów w aspekcie dziąsłowym Teeth hypersensitivity in gingival aspect lek. stom. Kinga Grzech 28 Bioaktywne szkło odpowiedź na nadwrażliwość zębów Bioactive glass an answer to dental hypersensitivity Ian D. Thompson Ph.D. Education EDUKACJA Repetitio est... Nikt nie zarzuci Ci, że jesteś zielony 4 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists 88

7 TABLE OF CONTENTS AUTORYTETY 40 Leczenie ortodontyczne pacjentów a stan przyzębia przegląd piśmiennictwa Orthodontic Treatment of Patients and Periodontal Status Review of the Literature prof. dr hab. n. med. Joanna Wysokińska-Miszczuk, lek. dent. Ewa Tomaszek, lek. dent. Karolina Thum-Tyzo, lek. dent. Krzysztof Kędzierski AUTORYTETY AUTHORITIES 40 P O R A D N I A U S E F U L T I P S 106 Trendy 108 Atrakcyjna i funkcjonalna strona www gabinetu stomatologicznego w niecałą godzinę! Przemysław Pacholski 113 e-dentyfikacja 114 Polecane produkty 118 E-marketing gabinetów stomatologicznych Małgorzata Chlebek, Tomasz Muter 122 Własny kawałek Mazur Wywiad z Ewą Milewską E D U K A C J A E D U C A T I O N 88 Ogólnopolski Program Edukacyjny Repetitio est 4/10 96 Szkoleniowo-wystawiennicze imprezy stomatologiczne w świecie 98 Znalezione w sieci PERYSKOP P E R I S C O P E 100 Jak wzbudzić zaufanie pacjenta podczas pierwszej rozmowy z rejestratorką Mariusz Oboda 104 O niepowodzeniach, powikłaniach i leczeniu trudnych przypadków w stomatologii Sprawozdanie z konferencji w Polańczyku 2010 r. Jacek Węgrzyn, Wojciech Bednarz P O G O D Z I N A C H A F T E R H O U R S 126 Krzyżówka z hasłem e-dentico nr 4 (28) /

8 REDAKCJA Bestom DENTOnet.pl Sp. z o.o Łódź, ul. Wigury 15a tel , fax Redaktor naczelny Editor-in-Chief dr n. med. Tomasz Maria Kercz Zastępca redaktora naczelnego Subeditor-in-Chief prof. dr hab. n. med. Leopold Wagner Redaktor prowadzący Executive Editor mgr Tomasz Hankiewicz Redaktor Associate Editor mgr Tomasz Cherczyński Redaktor graficzny, fotoedytor, DTP Graphic designer, photo editor, DTP mgr inż. Aleksandra Kardas Korekta Editor s revision mgr Tomasz Hankiewicz Marketing i reklama Marketing and advertisement mgr Renata Karwas, tel , Prenumerata Subscription Dział sprzedaży Sales department tel numery archiwalne, tel Dear Readers Time runs on its own and sometimes we may have an impression that it accelerates without any warning. Before we have even noticed it, the year has almost ended. It is probably the best moment to summarise what has happened so far. It has been a very good year for e-dentico. Although the beginnings were tough and rather modest, the journal I have had the privilege to run for seven years is doing perfect in a very competitive market. This year, without any support from Polish institutions or medical associations, e-dentico has been given 6 points from the Ministry of Science and Higher Education. It is a great achievement; even greater once we understand that we have worked hard for it the professional and editing level of our journal has been appreciated by the Ministry s commission. The significant increase of points automatically means that more articles are delivered to the editor s office. We wish to thank for all of them and would like to ask the Authors for some patience and understanding. I promise that according to the order of receiving we will publish them after they have been accepted by our Scientific Council. A permanently growing number of Readers, including which I am exceptionally happy about the ones who read our online version, is yet another success of our publication. The end of the year is also the beginning of hard times for the patients who suffer from dental hypersensitivity. It is possible to give up ice-cream (which is supposed to make you fat) in the summer, but can you imagine winter without a walk in a snowy park or a trip to the mountains? Quick and deep breathing in freezing air is very unpleasant and can ruin even the most promising winter holidays. Unfortunately, patients frequently come to us for advice or help only when they are already suffering or about to leave... Well, as practitioners we know that it is very difficult to help the over-sensitive people from one day to the next. INTERNATIONAL Journal Master List Pismo indeksowane w Index Copernicus 3,85 pkt. Punktacja MNiSW 6,00 pkt. Nakład 6500 egz. Hopefully, this edition of our journal, dedicated to the problem of hypersensitivity, will be of some help in the treatment of this frequently occurring dental problem. Wszystkie wymienione produkty i nazwy są używane wyłącznie w celach identyfikacyjnych i mogą być zastrzeżonymi znakami towarowymi odpowiednich właścicieli. Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do adjustacji, doboru tytułów i skracania nadsyłanych materiałów. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam. Merry Christmas 6 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists

9 REDAKCJA Szanowni Państwo, Czas rządzi się swoimi prawami i ma okropny zwyczaj przyspieszania swojego biegu. Ani się obejrzeliśmy i mamy już koniec roku, który chyba każdego z nas skłania do podsumowań i rozliczeń. Dla kwartalnika e-dentico był to dobry rok. Choć początki były trudne i skromne, pismo którym mam zaszczyt kierować siódmy rok, doskonale się ma i radzi sobie z konkurencją. W mijającym roku e-dentico bez żadnego wsparcia instytucji ani stowarzyszenia naukowego o zasięgu ogólnopolskim otrzymało 6 punktów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. To wielkie osiągnięcie, tym większe, że zapracowaliśmy na nie sami, a poziom merytoryczny i edytorski został doceniony przez stosowną komisję ministerialną. Znaczący wzrost liczby punktów przekłada się oczywiście na coraz większą liczbę prac napływających do redakcji. Za wszystkie bardzo dziękujemy i prosimy Autorów o cierpliwość i wyrozumiałość. Obiecuję, że zgodnie z kolejnością zgłoszeń, po zaakceptowaniu przez Radę Naukową, będziemy je publikować na naszych łamach. Sukcesem jest również stale rosnąca liczba naszych Czytelników, w tym co bardzo mnie cieszy coraz chętniej sięgających po wersję online. Koniec roku to również początek trudnego czasu dla pacjentów cierpiących na nadwrażliwość. Latem zrezygnować można z lodów (które podobno tuczą), ale jak tu nie iść na spacer lub nie pojechać na narty. Szybkie i głębokie wdechy na mroźnym powietrzu stają się bardzo przykre i mogą skutecznie popsuć najlepiej zapowiadający się urlop. Niestety pacjenci często zwracają się do nas o radę i pomoc dopiero wtedy, gdy już cierpią albo wyjeżdżają następnego dnia... No cóż, jako praktycy wiemy, że w takich sytuacjach trudno z dnia na dzień pomóc nadwrażliwcom. Mam nadzieję, że Temat na Czasie przedświątecznego numeru naszego kwartalnika będzie choć trochę pomocny w leczeniu tak często występującej nadwrażliwości zębów. Świątecznej lektury e-dentico nr 4 (28) /

10 TEMAT NA CZASIE Leczenie zachowawcze objawów związanych z recesjami dziąsłowymi Conservative treatment of symptoms connected with gingival recession Leczenie zachowawcze objawów związanych z recesjami dziąsłowymi dr n. med. Wojciech Bednarz, lek. med. Agata Zielińska, dr hab. n. med. Małgorzata Radwan-Oczko Słowa kluczowe: recesje dziąsłowe, nadwrażliwość szyjek zębów Key words: gingival recession, cervical dentin hypersensitivity Praca recenzowana Streszczenie: Leczenie zachowawcze objawów związanych z obecnością recesji dziąsłowych ma na celu eliminację związanej z nimi nadwrażliwości odsłoniętych szyjek zębów, ubytków niepróchnicowego pochodzenia oraz próchnicy cementu korzeniowego. Postępowanie obejmuje usunięcie potencjalnego czynnika sprawczego oraz leczenie miejscowe. Głównymi czynnikami drażniącymi są: urazy mechaniczne, substancje chemiczne o działaniu erozyjnym, czynniki abrazyjne oraz zapalne. Autorzy opisali metody fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne leczenia zwiększonej wrażliwości szyjek zębów, zwracają jednak uwagę, że podstawową zasadą jest zapobieganie wystąpieniu recesji dziąsłowych, dzięki prawidłowo wykonywanym zabiegom higienicznym, odpowiedniej diecie i kształtowaniu świadomości pacjenta. Abstract: Conservative treatment of symptoms connected with the presence of receding gums is supposed to eliminate the associated hypersensitivity of denuded cervixes, non-carious cavities and root cement caries. The procedure includes elimination of the potential causative factor and topical treatment. The main irritating factors include mechanical injuries, erosive chemical substances as well as abrasive and inflammatory factors. The authors describe physical, physiochemical and chemical methods of treating increased hypersensitivity of dental cervixes and pay attention to the fact that the fundamental rule is based on the prevention of gingival recession formation by means of properly performed hygienic procedures, correct diet and shaping patients awareness. 8 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists

11 Wojciech Bednarz, Agata Zielińska, Małgorzata Radwan-Oczko HOT TOPIC Ryc. 1. Mnogie recesje dziąsłowe. Nadwrażliwość zębów na bodźce termiczne i chemiczne. Fig. 1. Multiple gingival recession. Teeth hypersensitivity to thermal and chemical stimuli. Ryc. 2. Ubytki twardych tkanek zębów związane z urazem mechanicznym. W zębach 34, 35 widoczne wczesne ogniska próchnicy. Fig. 2. Hard tissue deficiencies connected with a mechanical injury. Early caries foci visible in teeth 34 and 35. Ryc. 3a. Obustronne ubytki abfrakcyjne w zębach górnych u pacjentki. Fig. 3a. Both-sided abfraction cavities in the patient s upper teeth. Ryc. 3b. Obustronne ubytki abfrakcyjne w zębach górnych u pacjentki. Fig. 3b. Both-sided abfraction cavities in the patient s upper teeth. CDH jest powodowana oddziaływaniem na obnażone kanaliki zębinowe bodźców drażniących: chemicznych, termicznych, mechanicznych lub osmotycznych, które powodują gwałtowny ruch płynu kanalikowego i podrażnienie nerwów czuciowych w miazgowym splocie pododontoblastycznym. Ryc. 4. Ubytki erozyjne zębów 43 i 46. Ubytki niepróchnicowego pochodzenia zębów 44, 45 odbudowane materiałem kompomerowym. Fig. 4. Erosive cavities in teeth 43 and 46. Non-carious cavities in teeth 44 and 45 reconstructed with a compomer material. CDH is caused by the influence of irritating factors chemical, thermal, mechanical or osmotic, which cause a sudden movement of dentinal liquid and irritation of sensory nerves in the pulpal subodontoblastic plexus, on denuded dentinal tubules. e-dentico nr 4 (28) /

12 Zanim naciśniesz migawkę, pomyśl i uważnie popatrz. Prawdziwym obiektywem nie jest to szkiełko przykręcone z przodu aparatu. Prawdziwym obiektywem jest Twój umysł. YOUSUF KARSH W to co jest potrzebne, by wydobyć piękno Twego umysłu zaopatrzy Cię doctorseyes.com Przedstawiciel w Polsce doctorseyes.pl

13 TEMAT NA CZASIE Spojrzenie na nadwrażliwość zębów w aspekcie dziąsłowym Teeth hypersensitivity in gingival aspect Spojrzenie na nadwrażliwość zębów w aspekcie dziąsłowym lek. stom. Kinga Grzech Praca recenzowana Słowa kluczowe: nadwrażliwość zębiny, recesje dziąsłowe, płytka nazębna, kamień nazębny, higiena jamy ustnej Key words: dentine hypersensitivity, gingival recession, dental plaque, calculus dentalis, oral hygiene Streszczenie: Na podstawie aktualnej wiedzy i dostępnego piśmiennictwa przedstawiono temat nadwrażliwości zębiny w odniesieniu do problemów dziąsłowych. Pacjent z tego rodzaju problemem często kieruje swe kroki do gabinetu periodontologicznego. Poruszony został aspekt nadwrażliwości zębów z powodu niewystarczającej higieny jamy ustnej czy powstałych recesji dziąsłowych. Sukces postępowania zapobiegawczego dotyczący problemu nadwrażliwości zębiny uwarunkowany jest kompleksową opieką stomatologiczną włączając higienistkę i periodontologa. Abstract: Based on the current state of knowledge and the available literature, the issue of dentine hypersensitivity has been presented in relation to gingival problems. A patient suffering from such an ailment often visits a periodontological office in the first place. The aspect of dental hypersensitivity caused by insufficient oral hygiene or gingival recessions has been discussed. The success of a preventive procedure concerning the problem of dentine hypersensitivity is determined by complex dental care, including support from a hygienist and a periodontologist. 22 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists

14 Kinga Grzech HOT TOPIC rolę w patogenezie wielu chorób ogólnoustrojowych (m.in. choroby nerek, układu sercowo-naczyniowego, udaru mózgu). W płytce bakteryjnej już po drugim dniu odkładają się sole mineralne tworząc kamień nazębny. Jest on miejscem retencji dla płytki bakteryjnej, jednocześnie mechanicznie drażniąc dziąsło powoduje powstanie owrzodzeń czy odleżyn (głównie kamień poddziąsłowy). Beztlenowe bakterie Gram-ujemne są przyczyną równie uciążliwego przykrego zapachu z ust (Halitosis). Nadwrażliwość zębiny (ang. HDT Hypersensitivity Dentinal Tooth) charakteryzuje ostry ból o zmiennym natężeniu, który jest odpowiedzią na działanie bodźców najczęściej termicznych, chemicznych bądź mechanicznych, gdzie trudno jest znaleźć inną przyczynę, chorobę zębów. Dentine hypersensitivity (also known as Hypersensitivity Dentinal Tooth HDT) is characterised by acute pain of varied intensity, which serves as a response to thermal, chemical or mechanical stimuli when it is hard to find another reason or dental disease. Ogromną rolę w zapobieganiu tworzenia się chorób przyzębia jak i nadwrażliwości zębów odgrywa instruktaż higieny jamy ustnej. Najbardziej profesjonalnie i funkcjonalnie jest, gdy usuwanie złogów nazębnych połączone jest z przekazem informacji dotyczących pielęgnacji jamy ustnej przez higienistki stomatologiczne, na osobnym, przeznaczonym do higienizacji stanowisku pracy. Instruktaż higieny powinien rozpoczynać się od rejestracji wskaźników higieny jamy ustnej i stanu zapalnego dziąseł, a kończyć się na demonstracji odpowiedniej metody oczyszczania dziąseł i zębów z ćwiczeniami w jamie ustnej pacjenta. Należy zwracać uwagę na rodzaj szczotki stosowanej przez pacjenta, gdyż twarda i źle dobrana jest główną przyczyną powstawania recesji i nadwrażliwości. Stosowanie szczoteczek o miękkim włosiu zapewnia zachowanie integralności tkanek przyzębia. Istotną rolę odgrywa indywidualny dobór rodzaju i rozmiaru szczoteczek międzyzębowych u osób dorosłych. The two major aetiological factors of recession and dental hypersensitivity formation include a traumatic technique of teeth brushing and a bacterial plate in the people with insufficient oral hygiene [11]. In the articles and reports on periodontitis and the formation of dentine hypersensitivity, the multicausality of the process is emphasised; however, the peculiar ecosystem, i.e. the bacterial biofilm, is said to play the most important role [12,13,14,15]. Sub- and supragingival dental plaque is created in three stages. Saliva proteins and glycoproteins serve as the matrix for bacteria, followed by the colonisation of mainly Gram-positive bacteria (granuloma and rods). The second stage is based on the aggregation of Gram-negative filiform bacteria and treponema, which give the plaque pathogenic features. After some three weeks, Gram-negative anaerobic bacteria, which Ryc. 1. Recesja dziąsłowa Fig. 1. Gingival recession Ryc. 2. Płytka nazębna Fig. 2. Dental plaque e-dentico nr 4 (28) /

15 TEMAT NA CZASIE Bioaktywne szkło odpowiedź na nadwrażliwość zębów Bioactive glass an answer to dental hypersensitivity Bioaktywne szkło odpowiedź na nadwrażliwość zębów Ian D. Thompson Ph.D. Słowa kluczowe: bioaktywne szkło, dwuwęglan sodowy, piaskowanie profilaktyczne, wrażliwość zębów Praca recenzowana Streszczenie: Mechanizmy powstawania nadwrażliwości zębów zostały zbadane i opisane już dawno temu. Niemniej jednak, poza stosowaniem lakieru z fluorem, ilość możliwych do przeprowadzenia zabiegów, które są klinicznie skuteczne jest niewielka. Znaczne nadzieje wiąże się z bioaktywnym szkłem stosowanym w leczeniu nadwrażliwości zębów. Bioaktywne szkło znane jest jako materiał o właściwościach regenerujących stosowany w ortopedii. Dzięki najnowszym innowacjom bioaktywne szkło stało się materiałem, który jest wykorzystywany do zabiegów piaskowania profilaktycznego, zapewniając szybsze i lepsze usunięcie złogów od dwuwęglanu sodowego, a jednocześnie pozostawiając powierzchnię zębów bardziej gładką. Ponadto wielu naukowców wskazało, że materiał ten jest w pełni bioaktywny i zapewnia remineralizację tkanek zęba. Niniejszy artykuł opisuje rozwój bioaktywnego szkła i jego zastosowanie w nowoczesnych zabiegach eliminowania nadwrażliwości zębów. Key words: bioactive glass, sodium bicarbonate, air-polishing, dental sensitivity Abstract: The mechanisms behind dental hypersensitivity have long been recognised. However there have been very few treatments beyond fluoride varnish that have shown any clinical success. The development of bioactive glass to the treatment of dental hypersensitivity is now a promising mode of treatment. Bioactive glass has long been recognised as a regenerative material in the field of orthopaedics, recent innovation has developed the material into an air polishing treatment which can deliver a faster and superior level of stain removal to sodium bicarbonate, whilst producing a smoother surface finish. The material is also bioactive which many researchers have shown to be able remineralise dental tissues. This paper looks at the development of the bioactive glass into a modern dental treatment for dental hypersensitivity. 28 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists

16 Ian D. Thompson HOT TOPIC Wstęp Nadwrażliwość zębów to dobrze znany problem, a ilość pacjentów cierpiących na tę dolegliwość stale rośnie. Biologiczno-fizyczne czynniki i mechanizm powstawania wrażliwości zostały opisane w 1963 roku w Teorii Hydrodynamicznej Brännströma. Jednak pomimo tego, że nowoczesna stomatologia jest nastawiona mocno na innowacyjność, leczenie kliniczne tej przypadłości jest w większości przypadków ograniczone do stosowania lakieru z fluorem. Zastosowanie bioaktywnego szkła, które jest tradycyjnie wykorzystywane w ortopedii, zyskuje coraz więcej zwolenników i jest jednym z głównych tematów omawianych w środowisku dentystycznym. Wszyscy podkreślają jego potencjał podczas regeneracji tkanek zęba, a także możliwość eliminowania nadwrażliwości. Autor niniejszej pracy skupia się na technologii szkła bioaktywnego oraz innowacyjnym sposobie zastosowania proszku. Piaskowanie profilaktyczne Gutmann(1) twierdzi, że sprzęt do piaskowania profilaktycznego został wynaleziony przez dr. Roberta Blacka w 1945 roku, a pierwszy system do piaskowania profilaktycznego wprowadzono na rynek pod koniec lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Dziesięć lat później opublikowane zostały wyniki licznych badań, wykazujące, że technika piaskowania profilaktycznego jest skutecznym i efektywnym sposobem usuwania złogów oraz kamienia ze szkliwa(2-7). Naukowcy podkreślili również, że piaskowanie profilaktyczne jest mniej czasochłonne od tradycyjnych metod i usuwa wszelkie złogi trzy razy szybciej niż przyrząd ręczny(2-6). Według prof. Caren Barnes z Uniwersytetu Nebraska(8) piaskowanie profilaktyczne uznaje się również za metodę powodującą mniejsze zmęczenie lekarza(3). Piaskowanie profilaktyczne stanowi najnowszą innowację w prewencji od czasu wprowadzenia prostnicy i przyrządu profilaktycznego(5). Piaskowanie profilaktyczne nie powinno być mylone z metodą abrazji powietrznej. Abrazja Bioaktywne szkło jest znane jako materiał o właściwościach regenerujących stosowany w ortopedii. Dzięki najnowszym innowacjom bioaktywne szkło stało się materiałem, który jest wykorzystywany do zabiegów piaskowania profilaktycznego, zapewniając szybsze i lepsze usunięcie złogów od dwuwęglanu sodowego, a jednocześnie pozostawiając bardziej gładką powierzchnię zębów. Bioactive glass has long been recognised as a regenerative material in the field of orthopaedics, recent innovation has developed the material into an air polishing treatment which can deliver a faster and superior level of stain removal to sodium bicarbonate, whilst producing a smoother surface finish. Introduction Dental hypersensitivity is a well recognised problem with a growing number of cases arriving in dental practices daily. The bio-physical pathway and mechanism of sensitivity has been identified since Brännström s Hydrodynamic Theory in However, despite modern dentistry being a highly innovative industry, there has been little progress in clinical treatment of the condition beyond fluoride varnish. The use of a bioactive glass traditionally used in orthopaedics is rapidly becoming a lead topic within dentist as its potential to repair dental tissue and treated the associated problems of dental hypersensitivity. This paper will discuss the core bioactive glass technology and the latest innovation in applying the powder. Air Polishing According to Gutmann(1), air polishing equipment was invented by Dr Robert Black as early as 1945 and the first air polishing equipment was introduced to the dental market in the late 1970s. A decade later many studies had been published showing the technique of air polishing to be an effective and efficient method of removing extrinsic stain and plaque from tooth enamel(2-7). Researchers also found that air polishing requires much less time than traditional methods and removes stain three times as fast as using a hand instrument e-dentico nr 4 (28) /

17 AUTORYTETY Leczenie ortodontyczne pacjentów a stan przyzębia przegląd piśmiennictwa Orthodontic Treatment of Patients and Periodontal Status Review of the Literature Leczenie ortodontyczne pacjentów a stan przyzębia przegląd piśmiennictwa prof. dr hab. n. med. Joanna Wysokińska-Miszczuk, lek. dent. Ewa Tomaszek, lek. dent. Karolina Thum-Tyzo, lek. dent. Krzysztof Kędzierski Słowa kluczowe: leczenie ortodontyczne, choroby przyzębia, stan przyzębia Praca recenzowana Streszczenie: Zasadniczym celem leczenia ortodontycznego jest przywrócenie prawidłowych warunków zgryzowych, prawidłowej czynności narządu żucia, a także poprawa estetyki uzębienia i rysów twarzy. Dynamiczny rozwój ortodoncji stworzył nowe możliwości terapii zarówno pacjentów młodych, jak i dorosłych. Coraz częściej leczeniu ortodontycznemu poddają się pacjenci z zaawansowanymi chorobami przyzębia, z zanikiem kości wyrostka zębodołowego oraz z towarzyszącym przemieszczeniem zębów. Na podstawie piśmiennictwa w artykule przedstawiono skutki uboczne, które mogą powstać zarówno w trakcie, jak i po leczeniu ortodontycznym. Przedstawiono również niektóre metody postępowania ortodontycznego z pacjentem, który ma zdiagnozowaną chorobę przyzębia. Key words: periodontal disease, orthodontic treatment, periodontal status Abstract: The principal objective of an orthodontic treatment is to restore correct occlusion and function of the masticatory apparatus, as well as to improve teeth aesthetics and facial features. The dynamic development of orthodontics has created new opportunities for the therapy of both young patients and adults. Patients with advanced periodontal diseases, with a loss of alveolar bone and the accompanying displacement of teeth undergo orthodontic treatments more and more frequently. Based on the literature, the article presents adverse effects that can occur both during and after an orthodontic therapy. Moreover, selected methods of dealing with an orthodontic patient who has been diagnosed with a periodontal disease are presented below. 40 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists

18 Joanna Wysokińska-Miszczuk, Ewa Tomaszek, Karolina Thum-Tyzo, Krzysztof Kędzierski AUTHORITIES Dynamiczny rozwój ortodoncji i uzyskiwane efekty leczenia sprawiają, iż coraz więcej osób decyduje się na leczenie ortodontyczne. Wśród nich są pacjenci z zadowalającym stanem przyzębia, ale również i tacy, którzy mają I, II lub nawet III stopień zaniku kości wyrostka zębodołowego. W każdym przypadku podstawowym warunkiem rozpoczęcia leczenia jest wprowadzenie odpowiednich nawyków higienicznych. Wynika to z faktu, iż elementy aparatu oporowe i czynne, ze względu na swoje umiejscowienie ograniczają dostęp środków czyszczących do powierzchni zęba (1). Wzrost masy płytki nazębnej sprzyja powstawaniu stanów zapalnych w tkankach przyzębia. Śmiech-Słomkowska badała stan higieny jamy ustnej u osób noszących aparaty ortodontyczne. Każdy pacjent został szczegółowo poinformowany jak dbać o higienę jamy ustnej. Po pierwszym instruktażu higienę bardzo dobrą stwierdzono u 15% badanych, dobrą u 65%, u 17% higienę niezadowalającą, a u 3% niedostateczną. Dopiero po drugim instruktażu ponowna ocena wykazała, iż odsetek pacjentów z bardzo dobrą higieną wzrósł do 35%. Przy czym stan higieny jamy ustnej u dziewcząt był znacznie lepszy niż u chłopców (2). Tak więc prawidłowo przeprowadzony instruktaż jest niezbędny w pierwszym etapie leczenia ortodontycznego, a przestrzeganie zaleceń dotyczących higieny jamy ustnej podstawowym obowiązkiem pacjenta. Większość autorów jest zdania, że aparaty ortodontyczne mogą przyczyniać się w sposób pośredni do uszkodzeń tkanek zęba i przyzębia. Stanowią bowiem dodatkowe miejsca retencyjne dla płytki nazębnej (3, 4). Wczesnym powikłaniem leczenia aparatami stałymi jest recesja dziąseł tzn. proces wtórny w stosunku do ubytku kości wyrostka zębodołowego powstały na skutek ucisku tkanek pokrywających (5). Wg Wennströma jest to przesunięcie miękkich tkanek brzeżnych w stosunku do granicy szkliwno-cementowej (6). Doprowadza to do odsłonięcia powierzchni korzenia zęba (ryc. 1). Dynamiczny rozwój ortodoncji i uzyskiwane efekty leczenia sprawiają, iż coraz więcej osób decyduje się na leczenie ortodontyczne. Wśród nich są pacjenci z zadowalającym stanem przyzębia, ale również i tacy, którzy mają I, II lub nawet III stopień zaniku kości wyrostka zębodołowego. The dynamic development of orthodontics and the therapeutic effects obtained make more people decide on an orthodontic treatment, including those who are satisfied with the condition of their teeth, but also such people who suffer from the 1 st, 2 nd or even 3 rd degree of alveolar process bone loss. The dynamic development of orthodontics and the therapeutic effects obtained make more people decide on an orthodontic treatment, including those who are satisfied with the condition of their teeth, but also such people who suffer from the 1 st, 2 nd or even 3 rd degree of alveolar process bone loss. In every case, introducing adequate hygiene habits is the most fundamental condition enabling therapy commencement. It is based on the fact that the resistant and active elements of a prosthetic appliance, due to their location, limit the access of cleaning agents to the tooth's surface (1). Increased dental plaque mass is conducive to the formation of periodontitis. Śmiech-Słomkowska examined the condition of oral hygiene in the people wearing orthodontic devices. Every patient was informed in detail on how to properly take care of their oral hygiene. After the first session of instructions, very good hygiene was reported in 15% of the examined patients, good hygiene in 65%, e-dentico nr 4 (28) /

19 PRAKTYKA Środki płuczące stosowane w leczeniu endodontycznym Irrigants in Endodontic Treatment Środki płuczące stosowane w leczeniu endodontycznym lek. dent. Borys Tomikowski, dr n. med. Sławomir Ledzion Zakład Endodoncji Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Kierownik: prof. dr hab n. med. Halina Pawlicka Praca recenzowana Słowa kluczowe: środki płuczące, nanosilver, MTAD, EDTA, chlorheksydyna, podchloryn sodu Key words: irrigants, nanosilver, MTAD, EDTA, chlorhexidine, hypochlorite Streszczenie: W pracy na podstawie przeglądu piśmiennictwa starano się wykazać, jak dużą rolę w leczeniu endodontycznym odgrywa irygacja. Przedstawiono najczęściej stosowane środki płuczące: podchloryn sodu, chlorheksydynę, EDTA oraz te, które dopiero wprowadzane są do leczenia jak MTAD i Nanosilver. Celem pracy było ułatwienie lekarzowi praktykowi świadomego wyboru odpowiedniego preparatu w zależności od sytuacji klinicznej. Abstract: In this literature review, the authors tried to demonstrate how significant root canal irrigation is in endodontic treatment. They presented the most commonly used irrigants like sodium hypochlorite, chlorhexidine, EDTA and those which have been introduced recently such as MTAD and Nanosilver. The main aim was to make it easier for a dental practitioner to choose an adequate rinsing agent in different clinical situations. Leczenie endodontyczne jest leczeniem etapowym, na które składa się dokładne oczyszczenie, odpowiednie ukształtowanie, a w końcu szczelne wypełnienie kanałów. Jego wyniki w dużej mierze zależą od dokładności usunięcia zakażonego materiału z systemu korzeniowego, a tym samym stopnia eliminacji bakterii biorących udział w infekcji. Najważniejszym etapem leczenia, podczas którego usuwane są bakterie z jamy zęba jest mechaniczno-chemiczne opracowanie kanału (36). Już sam proces mechanicznego opracowania kanału z użyciem soli fizjologicznej jako środka płuczącego, znacznie redukuje An endodontic treatment is a stage therapy which is composed of precise cleaning, proper shaping and finally tight filling of canals. To a large extent its results depend on how accurately the infected material has been removed from the root system, hence on the level of eliminating bacteria that take part in an infection. Mechanical and chemical processing of a canal is the most important stage of this treatment, during which the bacteria are removed from the tooth's cavity (36). The very process of mechanical canal processing with the use of physiological saline as a rinsing agent reduces the bacterial flora 50 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists

20 Borys Tomikowski, Sławomir Ledzion PRACTICE florę bakteryjną obecną w kanale zębowym, gdyż doprowadza do krotnego zmniejszenia liczby bakterii (12). Jednak pomimo wdrożenia nowoczesnych metod opracowywania kanałów korzeniowych, jak rotacyjne narzędzia maszynowe czy też urządzenia ultradźwiękowe, nie jest możliwe całkowite, tylko mechaniczne ich oczyszczenie. Czynniki takie jak warstwa mazista przykrywająca kanaliki zębinowe oraz skomplikowana budowa anatomiczna systemu kanałowego (obecność kanałów dodatkowych, odgałęzień kanałów głównych, anastomoz) powodują, że nawet po najdokładniejszym opracowaniu mechanicznym dochodzi do pozostawienia około 40% nieoczyszczonych powierzchni kanałów. W około 90% zębów leczonych endodontycznie, na skutek niedostatecznej eliminacji bakterii z kanałów stwierdzono zmiany histopatologiczne w ozębnej. Z tego powodu, oprócz ich mechanicznego opracowania należy stosować irygację aktywnymi środkami płuczącymi. Idealny irygant powinien łączyć w sobie zdolności: efektywnej dezynfekcji kanału, rozpuszczania szczątków miazgi, usuwania warstwy mazistej, przy jednoczesnym niskim napięciu powierzchniowym umożliwiającym penetrację trudno dostępnych okolic. Powinien również zapewniać odpowiedni poślizg dla narzędzi oraz nie może działać toksycznie. Obecnie nie ma środka płuczącego, który spełniałby wszystkie powyższe kryteria. Najczęściej stosowane substancje to podchloryn sodu (NaOCl), chloroheksydyna (CHX) oraz sól sodowa kwasu etyleno-dwuaminoczterooctowego (EDTA), a nowszymi preparatami, z którymi wiąże się duże nadzieje są: MTAD i Nanocare plus silver gold. Podchloryn sodu Podchloryn sodu jest najbardziej popularnym środkiem płuczącym w leczeniu kanałowym. Pod względem chemicznym jest to sól sodowa kwasu podchlorawego rozpuszczona w wodzie, w której ustala się dynamiczna równowaga między jonami OCl a niezdysocjowanym HOCl. Niskie ph rozpadłych i zapalnie zmienionych tkanek Pomimo wdrożenia nowoczesnych metod opracowywania kanałów korzeniowych, jak rotacyjne narzędzia maszynowe czy też urządzenia ultradźwiękowe, nie jest możliwe całkowite, tylko mechaniczne ich oczyszczenie. Despite the implementation of modern methods of root canal processing, such as rotary machine tools or ultrasound devices, it is not completely possible to clean teeth only mechanically. present in the tooth's canal significantly, because it leads to the reduction of bacteria count by 100 or even 1000 times (12). However, despite the implementation of modern methods of root canal processing, such as rotary machine tools or ultrasound devices, it is not completely possible to clean teeth only mechanically. Such factors as the smear layer covering the dentinal tubules as well as complex anatomical structure of the canal system (the presence of additional canals, main canal branches, anastomoses) cause that approximately 40% of unclean canal surfaces are left even after precise mechanical processing. In some 90% of the teeth treated endodontically, histopathological lesions in the periodontium have been diagnosed due to insufficient elimination of bacteria from root canals. For that reason, despite their mechanical processing, irrigation with the use of active rinsing agents should be applied. An ideal irrigant should combine the following properties effective canal disinfection, pulp remains dissolution, smear layer elimination with simultaneous low surface tension e-dentico nr 4 (28) /

21 PRAKTYKA Zagrożenia powodowane promieniowaniem laserowym Possible Hazards Connected with Laser Radiation Zagrożenia powodowane promieniowaniem laserowym dr hab. n. med. Anna Janas, lek. dent. Dominika Brudzyńska Zakład Chirurgii Stomatologicznej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 6 Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Praca finansowana przez Uniwersytet Medyczny w Łodzi w ramach działalności statutowej nr Słowa kluczowe: promieniowanie laserowe, zagrożenia Key words: laser radiation, hazard Praca recenzowana Streszczenie: W pracy przedstawiono zagrożenia powodowane promieniowaniem laserowym. Wskazano na narząd wzroku, skórę oraz inne zagrożenia pochodzące od par i gazów, związane z zastosowaniem laserów w chirurgii, w tym dym powstający na skutek termicznego niszczenia tkanki. Abstract: The article describes possible hazards connected with laser radiation. Ocular and skin hazards as well as other problems caused by the fumes and gases produced during laser surgeries, including smoke generated as a result of thermal destruction of tissue, are presented. Promieniowanie laserowe jest promieniowaniem optycznym, czyli falą elektromagnetyczną, a jego zakres obejmuje część widzialną światło oraz niewidzialną tj. ultrafiolet i podczerwień, które zajmują stosunkowo wąskie pasmo w widmie fal elektromagnetycznych. Mimo dużych korzyści zastosowania laserów w medycynie, należy również poświęcić trochę uwagi szkodliwemu działaniu promieniowania laserowego na organizm ludzki. Najbardziej narażony jest narząd wzroku, ponieważ soczewka skupia wpadające do oka promienie, na skutek czego gęstość energii świetlnej na siatkówce wzrasta wielokrotnie, a wraz z nią rośnie groźba jej uszkodzenia. Laser radiation is a type of optical radiation, i.e. an electromagnetic wave. Its scope includes the visible (light) and the invisible (ultraviolet and infrared) parts of the spectrum, which are characterised by electromagnetic waves of a relatively narrow band. Despite many benefits of using laser in medicine, it is also recommended to pay attention to the harmful effects of laser radiation on a human organism. The organ of vision is exposed to the biggest risk; the retina focuses the rays of light that enter the eye, as a result of which the density of light energy on the retina increases a few times, hence the risk of retinal damage is higher. For that reason, not 64 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists

22 Anna Janas, Dominika Brudzyńska PRACTICE Z tego względu niebezpieczna jest nie tylko wiązka wychodząca bezpośrednio ze źródła i trafiająca wprost w oczy pacjenta, ale również promienie odbite i rozproszone mogą w pewnych warunkach spowodować uszkodzenie siatkówki. Należy jednak podkreślić, iż dotyczy to ekspozycji przypadkowych i krótkotrwałych, a nie zamierzonych dla celów medycznych. W zakresie długości fal od 400 do 1400 nm największym zagrożeniem dla oka jest uszkodzenie siatkówki, gdyż promieniowanie to wnika do gałki ocznej i jest ogniskowane na siatkówce. Promieniowanie z zakresu długości fal poniżej 400 i powyżej 1400 nm nie wnika do oka i powoduje uszkodzenie rogówki, podobnie jak ultrafiolet C nm oraz ultrafiolet B nm. Natomiast promieniowanie z zakresu ultrafioletu A nm wywołuje kataraktę fotochemiczną, zaś zakres widzialny nm fotochemiczne i termiczne uszkodzenie siatkówki. W zakresie promieniowania podczerwieni A nm występuje katarakta, poparzenie siatkówki, w zakresie podczerwieni B nm stwierdza się przymglenie rogówki, kataraktę, oparzenie rogówki, a w zakresie podczerwieni C 3000 nm 1 mm oparzenie rogówki (1). Dlatego bezwzględnym wskazaniem jest zakładanie każdorazowo podczas cykli terapeutycznych okularów ochronnych, zarówno pacjentowi, jak i lekarzowi. Filtracyjne właściwości specjalnych okularów są zawsze dobrane do długości fali promieniowania określonego typu lasera. Powinny one dostatecznie stłumić promieniowanie laserowe. Ponadto filtry okularów muszą też dobrze przepuszczać promieniowanie z innych obszarów, szczególnie dobrego widzenia. Tak więc zadaniem okularów jest zabezpieczenie narządu wzroku przed uszkodzeniem, w celu obniżenia poziomu mocy promieniowania z klasy III lub IV do bezpiecznego rejonu z klas I lub II. Według wymagań normy bhp, okulary ochronne powinny mieć oprawki z osłonkami bocznymi (2,3). Zagrożenia powodowane promieniowaniem laserowym dla skóry są efektem termicznego uszkodzenia tkanki i dotyczą wykorzystania laserów only the ray that directly gets to the patient's eyes is dangerous; reflected and diffused light can in certain conditions cause retinal damage as well. However, it needs to be pointed out that such a hazard is connected with random and shortterm exposures, not the ones that are intended for medical purposes. Within the wavelengths from 400 to 1400 nm, retinal damage is the biggest threat for the eye, because such radiation penetrates to the inside of the eyeball and is focused on the retina. The radiation characterised by a wavelength below 400 nm and above 1400 nm does not penetrate into the eye and causes corneal damage, similarly to ultraviolet C ( nm) and ultraviolet B ( nm). Meanwhile, ultraviolet A ( nm) radiation causes a photochemical cataract, whereas the visible spectrum ( nm) brings about a photochemical and thermal retinal damage. Cataract and retinal damage may take place in the case of infrared A ( nm) radiation; blurred cornea, cataract, corneal burn can be caused by infrared B ( nm) radiation, whereas corneal burn is diagnosed after the exposure to infrared C (3000 nm 1 mm) radiation (1). Therefore, the use of protective goggles by both the patient and the practitioner is absolutely necessary during every therapeutic cycle. The filtrating properties of such special goggles are always adjusted to the radiation wavelength of a particular type of laser. They should sufficiently contain any laser radiation. Moreover, the filters must easily let through the radiation from other areas, especially from the area of good vision. Hence, the main task of the goggles is to protect the Promieniowanie laserowe jest promieniowaniem optycznym, czyli falą elektromagnetyczną, a jego zakres obejmuje część widzialną światło oraz niewidzialną tj. ultrafiolet i podczerwień, które zajmują stosunkowo wąskie pasmo w widmie fal elektromagnetycznych. Laser radiation is a type of optical radiation, i.e. an electromagnetic wave. Its scope includes the visible (light) and the invisible (ultraviolet and infrared) parts of the spectrum, which are characterised by electromagnetic waves of a relatively narrow band. e-dentico nr 4 (28) /

23 PRAKTYKA Zagrożenia powodowane promieniowaniem laserowym Ryc. 1. Pacjentka w trakcie zabiegu plastyki wędzidełka wargi górnej laserem CO2, widoczne zabezpieczenie oczu pacjenta i operatora okularami ochronnymi. Fig. 1. A patient during a procedure of reconstructing her upper lip frenulum with the use of CO2 laser; the patient s and operator s eyes are protected by special goggles. wysokoenergetycznych. W zależności od zakresu promieniowania mogą występować: zwęglenia, oparzenia lub rumień. Innym zagrożeniem jest działanie kancerogenne na skutek absorpcji promieniowania ultrafioletowego przez DNA (4,5). Przy czym głębokość wnikania promieniowania w skórę zależy od długości fali i wynosi od kilku mikrometrów dla ultrafioletu i dalekiej podczerwieni do około 1 cm w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni. Należy również podkreślić, iż działanie promieniowania laserowego na tkankę może mieć różny charakter, w zależności od gęstości mocy promieniowania oraz czasu ekspozycji. Ochroną dla skóry rąk są jednorazowe rękawiczki. Najwyższy poziom promieniowania laserowego nie powodujący obrażeń oczu i skóry jest określany jako MDE Maksymalna Dopuszczalna Ekspozycja (ang. Maximum Persmissible Exposure). Wartość MDE odniesiona jest do: długości fali promieniowania laserowego; czasu trwania impulsu laserowego lub czasu trwania ekspozycji; rodzaju tkanki narażonej na obrażenia; charakteru ekspozycji tj. bezpośrednie patrzenie w wiązkę promieniowania lub patrzenie na promieniowanie rozproszone; rozmiaru obszaru na siatkówce oka, w przypadku promieniowania w zakresie nm. organ of vision against damage in order to reduce the force of radiation from class III or IV to the safe level of classes I or II. According to the occupational health and safety regulations, protective goggles should be equipped with side shields (2,3). The skin hazards caused by laser radiation are an effect of thermal tissue damage and apply to highenergy laser devices. Depending on the scope of radiation, the following problems may take place: charring, burns or erythema. The carcinogenic action, being a consequence of ultraviolet radiation absorption by DNA, is another type of hazard (4,5). The depth of radiation penetration inside the skin depends on the wavelength and total from several micrometres for ultraviolet radiation and far infrared to approximately 1 cm within the visible spectrum and close infrared. It needs to be emphasised that laser radiation influence on tissue can differ in character depending on the density of the radiation force and the time of exposure. Disposable gloves are proper protection for the hands. The highest level of laser radiation, which does not cause eye or skin damage, is referred to as MDE Maximum Permissible Exposure. MDE value is compared to: laser radiation wavelength; laser impulse duration and exposure time; type of tissue exposed to the damage; character of exposure, i.e. looking directly into a radiation beam or looking at diffused radiation; dimensions of the retinal area, in the case of radiation in the field of nm. MDE is expressed in radiant intensity units (W/ cm 2 ) or in irradiation units (J/cm 2 ) in the case of skin exposure or direct eye exposure after looking straight into a radiation beam, which falls directly or is reflected in a mirror. Meanwhile, MDE is expressed in radiance units (W/m 2 sr) or in integrated radiance units (J/m 2 sr) while looking at 66 Kwartalnik Stomatologa Praktyka Polish&English Journal for Dentists

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Stomatologia zachowawcza- zajmuje się metodami zachowania naturalnych właściwości zębów, które zostały utracone na skutek działania bodźców zewnętrznych. Najgroźniejszym z nich

Bardziej szczegółowo

Ryzyko próchnicy? Nadwrażliwość zębów? Choroby dziąseł? Profilaktyka u dzieci. Co może dać Ci profilaktyczne dbanie o zęby?

Ryzyko próchnicy? Nadwrażliwość zębów? Choroby dziąseł? Profilaktyka u dzieci. Co może dać Ci profilaktyczne dbanie o zęby? 3M ESPE Skuteczna ochrona jamy ustnej Ryzyko próchnicy? Choroby dziąseł? Nadwrażliwość zębów? Profilaktyka u dzieci Co może dać Ci profilaktyczne dbanie o zęby? Drogi Pacjencie, Czy odczuwasz ból podczas

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Badanie: Badanie stomatologiczne

Badanie: Badanie stomatologiczne Badanie: Badanie stomatologiczne Lek.dent. Katarzyna Zawadzka Gabinet stomatologiczny Gratis Konsultacja protetyczna (wliczona w cenę leczenia) Konsultacja implantologiczna (wliczona w cenę leczenia) 100

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Dentistry & Oral Sciences Source. Baza dostępna od czerwca 2009

Dentistry & Oral Sciences Source. Baza dostępna od czerwca 2009 Dentistry & Oral Sciences Source Baza dostępna od czerwca 2009 Dentistry & Oral Sciences Source Obejmuje wszystkie zagadnienia stomatologii: Stomatologia ogólna Stomatologia kosmetyczna Anestezjologia

Bardziej szczegółowo

WDRAŻANIE PROCEDUR HIGIENICZNYCH

WDRAŻANIE PROCEDUR HIGIENICZNYCH WDRAŻANIE PROCEDUR HIGIENICZNYCH w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta Dr n.med. Grażyna Bulek-Juranek Ustalono ponad wszelką wątpliwość inicjujące tło bakteryjne chorób przyzębia i próchnicy

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Stomatologia. Dentistry. www.dantexmed.pl

Stomatologia. Dentistry. www.dantexmed.pl Stomatologia Dentistry www.dantexmed.pl Szanowni Państwo, Zespół doświadczonych lekarzy stomatologów, specjalistów z różnych dziedzin stomatologii zaprasza do korzystania z szerokiego zakresu usług kliniki

Bardziej szczegółowo

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl HIGIENA JAMY USTNEJ

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl HIGIENA JAMY USTNEJ HIGIENA JAMY USTNEJ W etiopatogenezie chorób przyzębia najistotniejszą rolę odgrywają miejscowe czynniki zapaleniotwórcze: płytka bakteryjna i kamień nazębny Zapalenie dziąseł jest odwracalne, może trwać

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Stomatologia. Chirurgia szczękowa

Stomatologia. Chirurgia szczękowa WU Stomatologia. Chirurgia szczękowa WU 1-49 Wydawnictwa informacyjne i ogólne WU 50-95 Etyka. Praktyka zawodowa i personel. Dokumentacja WU 100-113.7 Anatomia. Fizjologia. Higiena WU 140-166 Choroby.

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Prepared by Beata Nowak

Prepared by Beata Nowak Prepared by Beata Nowak Celem pracy jest przedstawienie skutków ubocznych po wstawieniu implantów piersiowych, gdzie dochodzi do większych zmian niż jest to opisywane i przedstawiane przez lekarzy, np.

Bardziej szczegółowo

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII Warszawa 12-14.05.2016 Pierwsze powiadomienie XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY Warsaw, May

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 467 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 467 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 467 SECTIO D 2005 Katedra i Zakład Periodontologii A.M. we Wrocławiu 1 Katedra i Zakład Ortopedii Szczękowej i Ortodoncji

Bardziej szczegółowo

Konsultant Krajowy w Dziedzinie Periodontologii Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawski Uniwersytet Medyczny

Konsultant Krajowy w Dziedzinie Periodontologii Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawski Uniwersytet Medyczny Konsultant Krajowy w Dziedzinie Periodontologii Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawa sluzowki@wum.edu.pl ul. Miodowa 18, 00-246 tel/fax: (22) 502-20-36; e-mail:

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I PROPEDEUTYKA STOMATOLOGII

Spis treści CZĘŚĆ I PROPEDEUTYKA STOMATOLOGII Spis treści CZĘŚĆ I PROPEDEUTYKA STOMATOLOGII 1. Poradnia stomatologiczna wyposażenie Teresa Chodacka......... 15 Wyposażenie podstawowe............................. 16 Wyposażenie pomocnicze.............................

Bardziej szczegółowo

2 RAMOWY PROGRAM STAŻU PODYPLOMOWEGO LEKARZA DENTYSTY

2 RAMOWY PROGRAM STAŻU PODYPLOMOWEGO LEKARZA DENTYSTY Załącznik nr 2 RAMOWY PROGRAM STAŻU PODYPLOMOWEGO LEKARZA DENTYSTY Cel stażu: pogłębienie wiedzy teoretycznej oraz doskonalenie i utrwalenie praktycznych umiejętności z zakresu promocji zdrowia oraz zapobiegania,

Bardziej szczegółowo

Stomatologia zachowawcza

Stomatologia zachowawcza Stomatologia zachowawcza Przegląd bez pisemnego planu leczenia bezpłatny Przegląd z pisemnym planem leczenia Wizyta adaptacyjna dla dzieci do lat 5 50 zł Porada 50 zł Wydanie orzeczenia lekarskiego do

Bardziej szczegółowo

Powodzenie leczenia kanałowego definiują najczęściej

Powodzenie leczenia kanałowego definiują najczęściej ENDODONCJA W PRAKTYCE CBCT w diagnostyce powikłań jatrogennych i przyczyn niepowodzeń terapeutycznych CBCT in the diagnosis of iatrogenic complications and causes of therapeutic failures lek. dent. Monika

Bardziej szczegółowo

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc Terapia vectorowa bezbolesny powrót przyzębia do zdrowia W terapii tej wykorzystujemy najlepszą dostępną technologię Vector Paro, która gwarantuje delikatne i bezbolesne leczenie przyczynowe oraz podtrzymujące,

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, ul. Stajenna 5, 80-842

Gdańsk, ul. Stajenna 5, 80-842 STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA STOMATOLOGIA ESTETYCZNA ENDODONCJA STOMATOLOGIA DZIECIĘCA PROTETYKA PERIODONTOLOGIA PROFILAKTYKA I HIGIENA ORTODONCJA CHIRURGIA STOMATOLOGICZNA RTG CHIRURGIA SZCZĘKOWO TWARZOWA

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński VERTIGOPROFIL VOL. 3/Nr 3(11)/2009 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz 2 XXXVI Międzynarodowy Kongres Towarzystwa Neurootologicznego

Bardziej szczegółowo

DIAMENTOWY PLATYNOWY ZŁOTY

DIAMENTOWY PLATYNOWY ZŁOTY PAKIETY REKRUTACYJNE LIFEWAVE Zapisz się jeszcze dzisiaj, kontaktując się z lokalnym dystrybutorem. NAJLEPSZA WARTOŚĆ DIAMENTOWY PLATYNOWY ZŁOTY Nasz najbardziej obszerny i kompleksowy pakiet. Przeznaczony

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Polandchallenges in Clinical Trials Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Poland- legislation 1996-2003 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r o zawodach lekarza i lekarza dentysty, z

Bardziej szczegółowo

Podścielenie protezy. Każdy następny element naprawy. Korona ceramiczna na metalu Korona pełnoceramiczna

Podścielenie protezy. Każdy następny element naprawy. Korona ceramiczna na metalu Korona pełnoceramiczna Cennik usług Protetyka stomatologiczna Przegląd jamy ustnej Konsultacje specjalistyczne Proteza akrylowa całkowita Proteza częściowa (4-8 zębów) Mikro proteza (1-3 zębów) Proteza szkieletowa Proteza szkieletowa

Bardziej szczegółowo

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my Volley English! Już od dziś, co miesiąc, znajdziecie w naszym serwisie nową ofertę. Zapraszamy Cię do nauki angielskiego w praktycznym wydaniu. Przygotowaliśmy dla Ciebie wyjątkowe materiały, które odnoszą

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Badanie stomatologiczne Wypełnienie zęba ze znieczuleniem Wypełnienie MOD Ubytek klinowy przydziąsłowy Wypełnienie tymczasowe Rekonstrukcja zęba po endodoncji Znieczulenie komputerowe

Bardziej szczegółowo

CERAMICZNE BIAŁE IMPLANTY. white ceramic implants. metal free non alergic antibacterial preserve bone and gums always esthetic electrosmog free

CERAMICZNE BIAŁE IMPLANTY. white ceramic implants. metal free non alergic antibacterial preserve bone and gums always esthetic electrosmog free BIAŁE IMPLANTY CERAMICZNE white ceramic implants BEZ METALU ANTYALERGICZNE ANTYBAKTERYJNE KOŚĆ I DZIĄSŁO NIE ZANIKA ZAWSZE PEŁNA ESTETYKA ELKTROMAGNETYCZNIE OBOJETNE metal free non alergic antibacterial

Bardziej szczegółowo

Cennik. 3. Konsultacja z ustaleniem planu leczenia bezpłatnie. 5. Wypełnienie światłoutwardzalne na I powierzchni 110 zł

Cennik. 3. Konsultacja z ustaleniem planu leczenia bezpłatnie. 5. Wypełnienie światłoutwardzalne na I powierzchni 110 zł Cennik Stomatologia 1. Przegląd stanu uzębienia bezpłatnie 2. Przegląd stanu uzębienia z zewnątrzustnym zdjęciem panoramicznym (diagnoza wsparta specjalistycznym programem do wykrywania próchnicy międzyzębowej

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

LECZENIE ORTODONTYCZNO-PROTETYCZNE ZŁAMAŃ PODDZIĄSŁOWYCH ZĘBÓW JEDNOKORZENIOWYCH OPIS PRZYPADKU

LECZENIE ORTODONTYCZNO-PROTETYCZNE ZŁAMAŃ PODDZIĄSŁOWYCH ZĘBÓW JEDNOKORZENIOWYCH OPIS PRZYPADKU Pol. Ann. Med., 2009; 16(1): 103 113. PRACA KAZUISTYCZNA LECZENIE ORTODONTYCZNO-PROTETYCZNE ZŁAMAŃ PODDZIĄSŁOWYCH ZĘBÓW JEDNOKORZENIOWYCH OPIS PRZYPADKU ORTHODONTIC AND PROSTHODONTIC TREATMENT OF SUBGINGIVAL

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do pierwszego wydania. Być coraz starszym i pozostać młodym 2 Znane twarze stomatologii estetycznej 3 Ruszajcie w drogę - ku przyszłości!

Przedmowa do pierwszego wydania. Być coraz starszym i pozostać młodym 2 Znane twarze stomatologii estetycznej 3 Ruszajcie w drogę - ku przyszłości! Spis treści Przsdi^owd «\/ Przedmowa do pierwszego wydania Przedmowa do wydania polskiego Adresy a VII V VIII Skróty * ** * IX Rozpoczęła się nowa epoka Być coraz starszym i pozostać młodym 2 Znane twarze

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność Fiszki, metoda powtórkowa. System pięciu przegródek Pierwszego dnia nauki możemy zacząć od przyswojenia 10-15 nowych słówek. Wkładamy je wtedy do przegródki numer 1. Kolejnego dnia zaczynamy od powtórki

Bardziej szczegółowo

Why choose No Hau Studio?

Why choose No Hau Studio? Why choose No Hau Studio? We ve been perfecting our skills for over 10 years. Branding and Communications are the core of our activities. B2B is our speciality. Customer s Satisfaction is our priority.

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu, typ przedmiotu (podstawowy, kierunkowy) Stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Leczenie implantoprotetyczne atroicznej żuchwy z użyciem implantów Straumann NNC oraz SP

Leczenie implantoprotetyczne atroicznej żuchwy z użyciem implantów Straumann NNC oraz SP Leczenie implantoprotetyczne atroicznej żuchwy z użyciem implantów Straumann NNC oraz SP Implantoprosthetic treatment of an atrophic mandibla with Straumann NNC and SP Autor_ Janusz Goch Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Ionolux. Ionolux ŚWIATŁOUTWARDZALNY, SZKŁO-JONOMEROWY MATERIAŁ DO WYPEŁNIEŃ

Ionolux. Ionolux ŚWIATŁOUTWARDZALNY, SZKŁO-JONOMEROWY MATERIAŁ DO WYPEŁNIEŃ Ionolux ŚWIATŁOUTWARDZALNY, SZKŁO-JONOMEROWY MATERIAŁ DO WYPEŁNIEŃ SZKŁO-JONOMEROWE MATERIAŁY FIRMY VOCO SPRAWDZONE PRODUKTY POMAGAJĄCE W CODZIENNEJ PRACY Z PACJENTAMI Przez ponad dwie dekady firma VOCO

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE: DIAGNOSTYKA

KONSULTACJE: DIAGNOSTYKA KONSULTACJE: stomatologiczna 100 + cena zdjęcia implantologiczna/protetyczna * plan leczenia, modele diagnostyczne (własne zdjęcia RTG) 250 * z pełną diagnostyką (tomografia komputerowa, zdjęcie pantomograficzne),

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy KONGRES: LECZENIE ZESPOŁOWE W IMPLANTOLOGII. Ciągła wędrówka w poszukiwaniu spełnienia

Zapraszamy KONGRES: LECZENIE ZESPOŁOWE W IMPLANTOLOGII. Ciągła wędrówka w poszukiwaniu spełnienia Zapraszamy KONGRES: LECZENIE ZESPOŁOWE W IMPLANTOLOGII Ciągła wędrówka w poszukiwaniu spełnienia 1-2 Czerwiec 2012 Hotel Sofitel Wrocław ul. Św. Mikołaja 67 temat kongresu: motto przewodnie: LECZENIE ZESPOŁOWE

Bardziej szczegółowo

Przegląd uzębienia. bezpłatny. Profilaktyczne lakierowanie zębów stałych 120 zł. Lakowanie zębów u dzieci.50 zł

Przegląd uzębienia. bezpłatny. Profilaktyczne lakierowanie zębów stałych 120 zł. Lakowanie zębów u dzieci.50 zł Przegląd uzębienia. bezpłatny Konsultacja.... 50 zł PROFILAKTYKA Profilaktyczne lakierowanie zębów stałych 120 zł Lakowanie zębów u dzieci.50 zł Usuwanie złogów nazębnych, piaskowanie..150 zł Ozonoterapia

Bardziej szczegółowo

Poradnie dentystyczne. Poradnie Dentystyczne. Telefon do rejestracji: 22 42-91-241. Ortodoncja - informacja 22 i zapisy: 42-91-294 1 / 14

Poradnie dentystyczne. Poradnie Dentystyczne. Telefon do rejestracji: 22 42-91-241. Ortodoncja - informacja 22 i zapisy: 42-91-294 1 / 14 Poradnie Dentystyczne Telefon do rejestracji: 22 42-91-241 Ortodoncja - informacja 22 i zapisy: 42-91-294 1 / 14 Kierownik Poradni Dentystycznych lek. dent. Włodzimierz Rudnicki specjalista protetyki Stomatologia

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Przedkliniczna Stomatologia Zintegrowana

Przedkliniczna Stomatologia Zintegrowana ĆWICZENIA 1: Organizacja zajęć. Przedkliniczna Stomatologia Zintegrowana II rok zblokowane zajęcia praktyczne + seminaria Rok akademicki 2012/13 Ćwiczenia organizacyjne, regulamin zajęć, przydział stanowisk

Bardziej szczegółowo

Specjalistyczna Lecznica Stomatologiczna

Specjalistyczna Lecznica Stomatologiczna Specjalistyczna Lecznica Stomatologiczna Specjalistyczna Lecznica Stomatologiczna Lecznica posiada dwie siedziby, tj.: 41-902 Bytom, pl. Akademicki 17, tel.2827942, fax.2827775, e-mail: sls@sls.bytom.pl

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Zachowaj zęby na więcej niż 20 lat z Straumann Emdogain

Zachowaj zęby na więcej niż 20 lat z Straumann Emdogain Informacja dla pacjenta na temat leczenia chorób przyzębia Zachowaj zęby na więcej niż 20 lat z Straumann Emdogain Ponad 2 miliony leczonych pacjentów Co wiesz na temat choroby dziąseł i przyzębia? Choroby

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPOBIEGANIA PRÓCHNICY DLA DZIECI W WIEKU SZKOLNYM

PROGRAM ZAPOBIEGANIA PRÓCHNICY DLA DZIECI W WIEKU SZKOLNYM Załącznik nr 1 do Umowy Nr z dnia 2011 roku PROGRAM ZAPOBIEGANIA PRÓCHNICY DLA DZIECI W WIEKU SZKOLNYM Łódź, listopad 2009 roku Wprowadzenie Program zapobiegania próchnicy dla dzieci w wieku szkolnym powstał

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

SME Instrument & Fast Track to Innovation Programy wspierania innowacji dla MŚP sektora transportowego

SME Instrument & Fast Track to Innovation Programy wspierania innowacji dla MŚP sektora transportowego Warszawa, 17 grudnia 2014 SME Instrument & Fast Track to Innovation Programy wspierania innowacji dla MŚP sektora transportowego Prelegent: Aneta Maszewska W niniejszej prezentacji wykorzystano materiały

Bardziej szczegółowo

Fundacja do walki z nowotworem jamy ustnej Z uśmiechem przez życie. serdecznie zaprasza. Arena CEDE 2012 20-22.09.2012

Fundacja do walki z nowotworem jamy ustnej Z uśmiechem przez życie. serdecznie zaprasza. Arena CEDE 2012 20-22.09.2012 Fundacja do walki z nowotworem jamy ustnej Z uśmiechem przez życie serdecznie zaprasza Arena CEDE 2012 20-22.09.2012 W programie: Czwartek 20.09 10:30 11:00 Przygotowanie gabinetu do procedur higienicznych.pokaz

Bardziej szczegółowo

PRESSPACK. Dr B A R O N. Dr Baron Centrum Stomatologii Estetycznej ul. Kościuszki 30/2, 45-062 Opole tel.: 77 453 65 90 mail: rejestracja@drbaron.

PRESSPACK. Dr B A R O N. Dr Baron Centrum Stomatologii Estetycznej ul. Kościuszki 30/2, 45-062 Opole tel.: 77 453 65 90 mail: rejestracja@drbaron. Dr B A R O N CENTRUM ST OMA T O L OGII ESTET Y CZN E J PRESSPACK Dr Baron Centrum Stomatologii Estetycznej ul. Kościuszki 30/2, 45-062 Opole tel.: 77 453 65 90 mail: rejestracja@drbaron.pl www.drbaron.pl

Bardziej szczegółowo

POLISH 12 ZAWIADOMIENIE DLA RODZIC W ZAPOMOGA SZKOLNA (EDUCATION MAINTENANCE ALLOWANCE) Szko a: Telefon: Drodzy Rodzice/Opiekunowie, Jeúli posiadacie PaÒstwo KartÍ Ulg Zdrowotnych (Health Benefit Card),

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie lasera erbowego w chirurgii stomatologicznej opis przypadków

Zastosowanie lasera erbowego w chirurgii stomatologicznej opis przypadków Zastosowanie a erbowego w chirurgii stomatologicznej opis przypadków The application of Erbium in dental surgery Autorka_Kinga Grzech-Leśniak Streszczenie: W chirurgii stomatologicznej szerokie zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji w STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ z ENDODONCJĄ

Program specjalizacji w STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ z ENDODONCJĄ CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ z ENDODONCJĄ Warszawa 2001 (c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 2001 Program

Bardziej szczegółowo

Implantologia stomatologiczna jest dziedziną stomatologii

Implantologia stomatologiczna jest dziedziną stomatologii Zastosowanie tomografii stożkowej w implantologii stomatologicznej dr Tomasz Śmigiel, tech. radiolog Jakub Baran Implantologia stomatologiczna jest dziedziną stomatologii zajmującą się odbudową uzębienia

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu, typ przedmiotu (podstawowy, kierunkowy) Stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna

Bardziej szczegółowo

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech!

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! Znaczenie opieki stomatologicznej Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej 12 września Zęby mają wpływ na: Rozdrabnianie pokarmu Poprawność

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO 1 2 When you plug in or unplug the cable, be sure to insert pressing the hook of the connection cable. If you want to input the program to your robot, you should first connect the Card reader with the

Bardziej szczegółowo