Przegląd technik utwardzania materiałów złożonych i urządzeń emitujących światło polimeryzacyjne na podstawie piśmiennictwa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przegląd technik utwardzania materiałów złożonych i urządzeń emitujących światło polimeryzacyjne na podstawie piśmiennictwa"

Transkrypt

1 Czas. Stomat., 2005, LVIII, 4 Przegląd technik utwardzania materiałów złożonych i urządzeń emitujących światło polimeryzacyjne na podstawie piśmiennictwa A review of the techniques of curing composite materials and apparatus emitting polymerizing light on the basis of the literature Ewa Jaskowska, Henryk Witmanowski Z Katedry i Zakładu Fizjologii Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu Kierownik: prof. dr hab. med. J. Paluszak Streszczenie Celem pracy jest omówienie podstaw teoretycznych technik utwardzania materiałów złożonych, jak również omówienie wad i zalet aparatury emitującej światło polimeryzacyjne stosowane do utwardzania materiałów złożonych. Efektywność polimeryzacji zachodzącej w materiale światłoutwardzalnym zależy m.in. od częstotliwości i intensywności użytego światła. Największy procent spolimeryzowanych cząsteczek monomeru powstaje przy długości światła od 450 nm do 490 nm., osiągając maksimum przy 468 nm. Na podstawie badań nad kinetyką skurczu polimeryzacyjnego skonstruowano wiele typów lamp, w których zastosowano różne źródła światła (lasery argonowe, plazmowe, halogenowe, czy diody emitujące światło niebieskie). Najnowszymi modelami lamp są lampy oparte na technologii diod elektroluminescencyjnych (LED). Czas efektywnej pracy diod emitujących niebieskie światło (ang. LED) jest ponad 200 razy dłuższy od czasu pracy stosowanych dotąd lamp halogenowych. Mniejsze zużycie energii, większa efektywność pracy oraz niewielka intensywność promieniowania są głównymi zaletami LED i mogą stać się podstawą do rozpowszechnienia ich użycia. Summary The aim of this paper is to discuss the theoretic basis of techniques of curing composite materials, and to discuss the advantages and disadvantages of apparatus emitting polymerizing light used for curing composite materials. The effectiveness of polymerization taking place in a light-cured material depends, among other things, on the frequency and intensity of the light used. The greatest percentage of polymerised monomer particles is obtained at a wavelength of 450 nm to 490 nm, with a maximum value at 468 nm. On the basis of studies on the kinetics of polymerization shrinkage, many types of lamp have been constructed, in which different sources of light have been used (argon, plasma and halogen lasers, diodes emitting blue light). The newest models of lamps are lamps based on light-emitting diodes (LED).The time of effective use of LED is over 200 times longer than the time of use of the halogen lamps used until now. A lower use of energy, greater effectiveness of use and minimal intensity of radiation are the main advantages of LED, and may become a basis for their widespread use HASŁA INDEKSOWE: światło, materiały złożone, polimeryzacja, LED KEYWORDS: light, composits, polymerisation, LED 253

2 E. Jaskowska, H. Witmanowski Czas. Stomat., Wstęp Wprowadzenie materiałów złożonych do stomatologii, które zapoczątkował w latach sześćdziesiątych Bowen wynalezieniem żywic Bis- GMA było przełomem w odtwarzaniu tkanek zęba (32, 35). Od tego czasu opracowano i wyprodukowano wiele materiałów, a firmy dążące do ciągłego udoskonalenia swoich produktów, walczą z ich niedoskonałościami. Niedoskonałości te wynikają z trzech charakterystycznych właściwości polimerów: skurczu polimeryzacyjnego, niskiego modułu sprężystości podłużnej oraz wysokiej wartości współczynnika rozszerzalności cieplnej w porównaniu z tkankami zęba (35). C e l e m p r a c y jest próba zapoznania czytelnika z technikami i urządzeniami emitującymi światło polimeryzacyjne stosowane do utwardzania materiałów złożonych. Materiały złożone, podobnie jak tkanka zęba, w której kryształy apatytu spajane są przez substancję organiczną, składają się z trzech faz: 1) fazy organicznej (matryca)-stanowi 20-30% objętości materiału, składa się z substancji polimerycznej, substancji regulujących proces polimeryzacji (np. inicjatory) i substancji warunkujących efekt estetyczny wypełnienia (np. barwniki), 2) fazy nieorganicznej (wypełniacze)-stanowi 52-88% objętości materiału, składa się z dwutlenku krzemu w postaci krystalicznego kwarcu lub szkła, soli glinowo-krzemowo-sodowych, borowych lub litowych, tlenków metali ciężkich, strontu, tantalu lub minerałów syntetycznych, 3) substancji wiążącej, która łączy powyższe fazy rolę tę pełnią związki krzemoorganiczne, winylowe i aminowe, np. silan, który łączy się chemicznie przez reakcję estrową z wypełniaczem i przez hydrofobową cząsteczkę zostaje wbudowany w splot polimeru podłoża organicznego (32, 35). W zależności od rodzaju, wielkości i objętości cząsteczek wypełniacza, dzieli się materiały złożone na trzy grupy (klasyfikacja wg Lutza i Philipsa): a) materiały złożone tradycyjne (z makrowypełniaczem), b) materiały złożone z mikrowypełniaczem homogenne i niehomogenne, c) materiały złożone hybrydowe. Polimeryzację, czyli wiązanie materiałów na bazie żywicy, osiągano pierwotnie za pomocą reakcji aminy (aktywatora) i nadtlenku (inicjatora)-tzw. materiały złożone chemoutwardzalne. Około dwudziestu lat temu wprowadzono materiały złożone utwardzane światłem widzialnym, obecnie są one w powszechnym użyciu (4, 16). Niewątpliwą zaletą materiałów chemoutwardzalnych jest równomierna polimeryzacja niezależnie od grubości wypełnienia. Mają one jednak wiele wad dość duży skurcz polimeryzacyjny, niestabilność koloru i związany z tym gorszy efekt estetyczny, ograniczony czas wypełniania ubytku (reakcja i wzrost lepkości następują natychmiast po zetknięciu dwóch składników), wprowadzenie pęcherzyków powietrza podczas mieszania i związana z tym niehomogenność, co prowadzi do powstawania porowatości i zahamowania polimeryzacji (14, 32, 35). Wady materiałów chemoutwardzalnych powodują, że większość stomatologów preferuje materiały złożone światłoutwardzalne. Mają one postać jednorodnej pasty, która zawiera dwuskładnikowy system inicjatora składający się z ketonu i aminy, przy czym keton, najczęściej kamforochinon, jest wrażliwy na światło niebieskie (4, 28). Zgodnie z teorią dualizmu korpuskularno-falowego światło ma dwoisty charakter, tzn. w pewnych warunkach zachowuje się jak fala, a w innych jak cząstka, czyli foton. Foton jest elementarnym kwantem światła, skończoną porcją energii, którą oddaje w momencie zderzenia z inną cząstką. Na tym zjawisku opiera się inicjacja procesu polimeryzacji, przy czym ponieważ prędkość fotonu jest wielkością stałą, równą prędkości światła, a energia fotonu uzależniona jest od jego prędkości i od częstotliwości promieniowania, z którym biegnie,. aby więc przekazać materiałowi złożonemu odpowiednią ilość energii, światło musi mieć określoną długość fali (częstotliwość). Efektywność polimeryzacji przy różnej częstotliwości światła badali Nomoto i Hrasawa 254

3 2005, LVIII, 4 Utwardzanie matriałów złożonych (22). Wykazali oni, że największy procent spolimeryzowanych cząsteczek monomeru powstaje przy długości światła w zakresie nm., osiągając maksimum przy długości 468 nm. Badania nad udoskonalaniem materiałów złożonych generują rozwój urządzeń emitujących światło - lamp polimeryzacyjnych, stanowiących w tej chwili podstawowe wyposażenie gabinetu stomatologicznego. Produkowane lampy do utwardzania różnią się wieloma cechami, takimi jak: źródło światła, skuteczność polimeryzacji materiału złożonego, ilość wydzielanej energii cieplnej, jakość i rodzaj elementów optycznych oraz obecność układu stabilizującego napięcie (32). Długość fali światła emitowanego przez lampy polimeryzacyjne oraz jego intensywność mają decydujące znaczenie dla skuteczności procesu polimeryzacji, a tym samym dla właściwości wypełnień, stąd stałe poszukiwanie najlepszych źródeł światła. Obecnie używane w lampach źródła światła to: lasery argonowe, lampy plazmowe, lampy halogenowe oraz diody emitujące światło niebieskie (11, 15, 16, 20). Lasery argonowe stanowią najdroższe źródło światła. Nie ma ono jednak istotnych zalet w porównaniu ze światłem emitowanym przez lampy halogenowe (20, 34). Lampy plazmowe, w których źródłem światła jest łuk elektryczny powstający pomiędzy elektrodami w zamkniętej kuli ze szkła kwarcowego wypełnionej sprężonym ksenonem oraz oparami metali, są częściej używane (3). Lampa plazmowa (np. Apollo95E) wykazuje dużą moc około 1320 mw/cm 2,podczas gdy moc lampy halogenowej wynosi 700 mw/cm 2 (3, 10, 24). Pozwala to na znaczne skrócenie czasu naświetlania, gdyż jak wykazano polimeryzacja materiału złożonego w czasie 3 sekund lampą plazmową jest równie skuteczna jak halogenową w czasie 40 sekund (3, 10, 12, 19, 24). Niestety, duża intensywność światła wywołuje silne napięcia skurczowe prowadzące do powstawania szczeliny brzeżnej (ryzyko mikroprzecieku) oraz niekorzystny wzrost temperatury w miazdze zęba (3, 11, 13, 25, 31). Hannig i Bott zbadali różne lampy (APT1000PAC, Optilux500, Elipar Highlight). Stwierdzili, że wszystkie dają większy wzrost temperatury miazgi niż konwencjonalna lampa HelioluxII (9). Ponadto niektóre materiały do wypełnień o mniejszej reaktywności monomerów (np. Fermit), wymagające dłuższej ekspozycji światła, nie ulegają całkowitej polimeryzacji przy użyciu lampy plazmowej (20). Niektórzy autorzy proponują, aby używać tego typu lamp głównie w ortodoncji i do zabiegów profilaktycznych, jak np. lakowanie (10). Najbardziej rozpowszechnione są lampy halogenowe. W miarę coraz lepszego poznawania mechanizmów polimeryzacji materiałów złożonych i metod wyeliminowania ich wad, są one systematycznie udoskonalane. Lampy polimeryzacyjne halogenowe są produkowane jako: lampy pistoletowe i zestawy z elastycznym światłowodem (obecnie rzadko używane). Mają one wbudowany filtr, który zatrzymuje szkodliwe, krótkie fale i dłuższe fale wytwarzające ciepło (14, 16, 35). Najprostsze lampy do utwardzania dają możliwość wyboru tylko czasu ekspozycji, który sygnalizują sygnałem dźwiękowym, przy stałej mocy promieniowania. Najpopularniejsze aparaty to: Helilux (Vivadent), Optilux (Demetron), Visilux (3M), Degulux (Degussa), Translux (Kulzer). Obecnie coraz częściej produkuje się lampy z wbudowaną kontrolką natężenia światła, np. Helilux DLX (Vivadent) (14). W świetle badań nad mechaniką skurczu polimeryzacyjnego i teorii zaproponowanej m.in. przez Sakaguchiego (27) polimeryzacja rodnikowa zachodzi w trzech fazach: 1) faza przed utworzeniem żelu, 2) punkt żelu, 3) faza po utworzeniu żelu. Im później dany materiał osiąga punkt żelu, tym mniejsze naprężenia powstaną w nim po całkowitym utwardzeniu. Można to uzyskać naświetlając bardzo długo i z małą intensywnością, co klinicznie jest trudne do osiągnięcia. Zaczęto więc poszukiwać technik opóźniających wejście materiału złożonego w fazę żelu, przy jednoczesnym skróceniu czasu polimeryzacji. Doprowadziło to do wyprodukowania lamp z 255

4 E. Jaskowska, H. Witmanowski Czas. Stomat., zastosowaniem techniki miękkiego startu (polimeryzację rozpoczynamy światłem o małej intensywności, a następnie ją zwiększamy) i pulsacyjnej (naprzemiennie mała i duża moc) (7, 26,). Są to lampy: BISCO Nev VIP, Elipar Highlight ESPE, Astralis 7. Ta ostatnia jest najnowszą lampą firmy Vivadent. Ma ona trzy programy, za pomocą których można dostosować intensywność emitowanego światła do potrzeb: Low Power Program - stała intensywność światła na poziomie 400mW/ cm 2, High Power Program - duża intensywność światła 750mW/ cm 2, Pulse Program (7, 20, 22). Najnowszymi lampami polimeryzacyjnymi są urządzenia oparte na diodach emitujących niebieskie światło (ang.led)(33). Z opublikowanych prac porównujących właściwości lamp z żarówkami halogenowymi z lampami na bazie LED, wynika, że lampy z żarówką halogenową mają określony czas efektywnej pracy około 50 godz., podczas gdy lampy z LED około godz. (12, 15, 16, 30). W żarówkach halogenowych następuje w czasie pracy duża emisja ciepła. Prowadzi ona do degradacji takich części jak reflektor czy filtr, co daje klinicznie negatywny efekt, dotyczący właściwości utwardzanych wypełnień (16, 17). Badania wykonane m.in. przez Mittona (18) wykazują, że lampy używane w prywatnych gabinetach mają ze względu na zużycie nieodpowiednią moc promieniowania, przy subiektywnym zadowoleniu osób pracujących nimi (29). Lampy z LED mają poza tym lepiej dostosowane spektrum do obecnie stosowanych fotoinicjatorów. Przy mniejszej mocy promieniowania (halogenowe-755 mw/cm 2, LED-350 mw/ cm 2 ) parametry utwardzanych materiałów są podobne (11, 15). Zużywają mniej energii (6V napięcie robocze) i są produkowane również w wersji bezprzewodowej, bardzo wygodnej w użyciu. Ze względu na niewielką intensywność promieniowania nie trzeba do pracy nimi używać okularów ochronnych, a minimalna emisja ciepła wyklucza ryzyko przegrzania miazgi. Obecnie wiele firm produkuje już tego typu lampy (Luxo-Max, Elipar Freelight). Wiele zalet, przy stosunkowo przystępnej cenie rokuje rozpowszechnienie ich użycia. Od momentu wejścia na rynek lamp do utwardzania materiałów, aż po dzień dzisiejszy trwają badania nad wpływem pracy z nimi na siatkówkę oka operatora (1, 2, 5, 8). Stwierdzony jest negatywny wpływ światła niebieskiego o dużej intensywności na siatkówkę (6, 8, 23) i zaleca się używanie okularów ochronnych lub osłon (1, 2, 8). Chadwick i wsp. badali także wpływ promieniowania UV na skórę palców stomatologa. Chociaż wykazali, że ryzyko dla skóry jest niewielkie, jednak ze względu na możliwość interakcji promieniowania i różnych substancji chemicznych stosowanych w stomatologii, zalecają pracę w rękawiczkach (5). Badania dotyczące technik i urządzeń polimeryzacyjnych są w toku, dlatego lekarze powinni bacznie śledzić wszystkie nowości, aby w praktyce klinicznej zastosować najlepsze i bezpieczne techniki utwardzania materiałów złożonych. Piśmiennictwo 1. Anonymous.: The effects of blue light on the retina and the use of protective filtering glasses. Council on Dental Materials, Instruments and Equipment. J.A.D.A., 1986, 112, 4, Anonymous.: Visible light-cured composites and activating units. Council on Dental Materials, Instruments and Equipment. J.A.D.A. 1985, 110, 1, Bachanek T., Drop.B., Niewczas A., Chałas R.: Ocena właściwości użytkowych lampy plazmowej doniesienie wstępne. Quintessence 2000, 8, 3, Bassiouny M. A., Grant A. A.: A visible light-cured composite restorative. Brit. Dent. J., 1978, 145, Chadwick R. G., Traynor N., Moseley H., Gibbs N.: Blue light curing units-a dermatological hazard? Br. Dent. J., 1994, Dawson W., Nakanishi-Ueda T., Armstrong D., Reitze D., Samuelson D., Hope M., Fukuda S., Matsuishi M., Ozawa T., Ueda T., Koide R.: Local fundus response to blue(led and laser) and infrared (LED and laser) sources. Exp. Eye. Res., 2001, 73, 1, Davidson C. L., de 256

5 2005, LVIII, 4 Utwardzanie matriałów złożonych Gee A. J.: Light curing units, polymerization, and clinical implications. J. Adhes. Dent., 2000, 2, 3, Foster C. D., Satrom K. D., Morris M. A.: Potential retinal hazards of dental visible-light resin curing units. Biomed. Sci. Instrum., 1988, 24, 1, Hannig M., Bott B.: In-vitro pulp chamber temperature rise during composite resin polymerization with various light-curing sources. Dent. Mater., 1999, 15, Hasegawa T., Itoh K., Wakumoto S., Hisamitsu H.: Depth of cure and marginal adaptation to dentin of xenon lamp polymerized resin composites. Oper. Dent., 2001, 26, 6, Jandt K. D., Mills R. W., Blackwell G. B., Ashworth S. H.: Depth of cure and compressive strength of dental composites cured with blue light emitting diodes (LED). Dent. Mater., 2000, 16, 1, Kim J. W., Jang K. T., Lee S. H., Kim C. C., Hahn S. H., Garcia-Godoy F.: Effect of curing method and curing time on the microhardness and wear of pit ant fissure sealants. Dent. Mater., 2002, 18, 2, Knezevic A., Tarle Z., Meniga A., Sutalo J., Pichler G., Ristic M.: Degree of conversion and temperature rise during polymerization of composite resin samples with blue diodes. J. Oral. Rehabil., 2001, 28, 6, Knychalska-Karwan Z.: Stomatologia zachowawcza wieku rozwojowego. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków Kurachi C., Tuboy A. M., Magalhaes D. V., Bognato V. S.: Hardness evaluation of a dental composite polymerized with experimental LED-based devices. Dent. Mater., 2001, 17, 4, Mills R. W., Jandt K. D., Ashworth S. H.: Dental composite depth of cure with halogen and blue light emitting diode technology. Brit. Dent. J., 1999, 186, 8, Miyazaki M., Hattori T., Ichiishi Y., Kondo M., Onose H., Moore B. K.: Evaluation of curing units used in private dental offices. Oper. Dent., 1999, 23, 2, Mitton B. A., Wilson N. H.: The use and maintenance of visible light activating units in general practice. Br. Dent. J., 2001, 191, 2, Munksgaard E. Ch., Peutzfeldt A., Asmussen E.: Elution of TEGDMA ant BisGMA from a resin ant a resin composite cured with halogen or plasma light. Eur. J. Oral Sci., 2000, 108, Niewiadomski K.: Stomatologia u progu nowego wieku. VIP, 1999, 6, Niewiadomski K.: Wiadomości ogólne o światłoutwardzalnych materiałach złożonych. VIP Vademecum cz. 1, 2000, 8, Okoński P.: Polimeryzacja światłoutwardzalnych materiałów kompozycyjnych przegląd piśmiennictwa. Nowa stomatologia 2000, 14, 4, Pang J., Seko Y., Tokoro T., Ichinose S., Yamamoto H.: Observation of ultrastructural changes in cultured retinal pigment epithelium following exposure to blue light. Graefe s. Arch. Clin. Exp. Ophtalmol., 1998, 236, 9, Park S. H., Krejci I., Lutz F.: Microhardness of resin composites polymerized by plasma arts or conventional visible light curing. Oper. Dent., 2002, 27, 1, Pilo R., Oelgiesser D., Cardash H. S.: A survey of output intensity and potential for depth of cure among light-curing units in clinical use. J. Dent., 1999, 27, 3, Rueggeberg F. A., Caughman W. F., Chan D. C.: Novel approach to measure composite conversion kinetics during exposure with stepped or continuous light-curing. J. Esthet. Dent., 1999, 11, 4, Sakaguchi R. L., Berghe H. X.: Reduced light energy density decreases post-gel contraction while maintaining degree of conversion in composites. J. Dent., 1998, 26, Smith G. A., Wilson N. H. F.: A visible light-cured composite restorative. Brit. Dent. J., 1998, 147, Salomon C. S., Osman Y. J.: Evaluating the efficacy of curing light. SADJ Stahl F., Ashworth S. H., Jandt K. D., Mills R. W.: Light-emitting diode (LED) polymerization of dental composites: flexural properties and polymerization potential. Biomaterials 2000, 21, 13, Stritikus J., Owens B.: An in vitro study of mikroleakage of occlusal composite restorations polymerized by a conventional curing light and a PAC curing light J. Clin. Pediatr. Dent., 2000, 24, 3, Tomankiewicz M.: Materiały kompozytowe i szklanojonomerowe w praktyce stomatologicznej. Wydawnictwo Czelej. Lublin Uchida K., Hirasawa T.: Studies on light-emitting diodes based light curing unit. Jap. J. Acad. Dent. Engin., 2000, 14, 1, Westerman G., Hicks J., Flaitz C.: Argon laser curing of fluoride-releasing pit and fissure sealant: in vitro caries development. ASDC J. Dent. Child., 2000, 67, 6, Wilson H., McLean J. W., Brown D.: Materiały stomatologiczne i ich kliniczne zastosowanie. Wydawnictwo Sanmedica. Warszawa Otrzymano: dnia 23.VII.2004 r. Adres autorów: Poznań, ul. Święcickiego

BADANIE ZMIAN TEMPERATURY ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH KOMPOZYTOWYCH MATERIAŁÓW DENTYSTYCZNYCH W TRAKCIE POLIMERYZACJI

BADANIE ZMIAN TEMPERATURY ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH KOMPOZYTOWYCH MATERIAŁÓW DENTYSTYCZNYCH W TRAKCIE POLIMERYZACJI Mirosław DĄBROWSKI Rafał DULSKI Paweł ZABOROWSKI Marcin ALUCHNA BADANIE ZMIAN TEMPERATURY ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH KOMPOZYTOWYCH MATERIAŁÓW DENTYSTYCZNYCH W TRAKCIE POLIMERYZACJI STRESZCZENIE Celem badań było

Bardziej szczegółowo

Bulk-Fill Composite - Jeden kompozyt - Dwie gęstości

Bulk-Fill Composite - Jeden kompozyt - Dwie gęstości Bulk-Fill Composite - Jeden kompozyt - Dwie gęstości Praktyczny, szybki i niezawodny Warstwowe wypełnianie ubytku jest metodą z wyboru w celu skompensowania naprężeń wynikających ze skurczu konwencjonalnego

Bardziej szczegółowo

Poszukiwanie materiału o niskim skurczu polimeryzacyjnym

Poszukiwanie materiału o niskim skurczu polimeryzacyjnym 5 /2010 STOMATOLOGIA z a c h o w a w c z a Robert A. Lowe, DDS Poszukiwanie materiału o niskim skurczu polimeryzacyjnym Obniżenie wielkości naprężenia skurczowego jest czynnikiem krytycznym, który determinuje

Bardziej szczegółowo

Preparat Nanocare Gold w zapobieganiu próchnicy wtórnej

Preparat Nanocare Gold w zapobieganiu próchnicy wtórnej Preparat Nanocare Gold w zapobieganiu próchnicy wtórnej Roman Borczyk i Katarzyna Pietranek Nanocare Gold preparation in the prevention of recurrent caries Praca recenzowana Centrum Implantologii i Stomatologii

Bardziej szczegółowo

Dioda półprzewodnikowa OPRACOWANIE: MGR INŻ. EWA LOREK

Dioda półprzewodnikowa OPRACOWANIE: MGR INŻ. EWA LOREK Dioda półprzewodnikowa OPRACOWANIE: MGR INŻ. EWA LOREK Budowa diody Dioda zbudowana jest z dwóch warstw półprzewodników: półprzewodnika typu n (nośnikami prądu elektrycznego są elektrony) i półprzewodnika

Bardziej szczegółowo

LED - rewolucja w oświetleniu

LED - rewolucja w oświetleniu LED - rewolucja w oświetleniu Dziękujemy za wynalezienie żarówki, Panie Edison. Teraz nasza kolej! Oczywiście jesteśmy wdzięczni Panu Edisonowi za wynalezienie żarówki. Niestety, tradycyjne żarówki już

Bardziej szczegółowo

PROMOCJE jesień - zima 2012

PROMOCJE jesień - zima 2012 PROMOCJE IPS Empress Direct 3 x 3g + IPS Empress Direct 1 x 3g GRATIS!* IPS Empress Direct Światłoutwardzalny, nanohybrydowy materiał złożony o wyjątkowej estetyce. Dostępny jest w 32 kolorach o pięciu

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

LAMPA POLIMERYZACYJNA WOODPECKER LED.G

LAMPA POLIMERYZACYJNA WOODPECKER LED.G 93-176 Łódź, ul. ŁomŜyńska 3 LAMPA POLIMERYZACYJNA WOODPECKER LED.G INSTRUKCJA UśYTKOWANIA Wyłączny Dystrybutor: 93-176 Łódź, ul. ŁomŜyńska 3 Zapraszamy na stronę internetową: http://www.pol-intech.pl

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA

APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA APARATURA BADAWCZA I DYDAKTYCZNA Światłoutwardzalne kompozyty zawierające akrylowane żywice wielofunkcyjne skrócony przegląd literaturowy ZBIGNIEW CZECH, EWELINA MINCIEL ZACHDNIPMRSKI UNIWERSYTET TECHNLGICZNY

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIE PROMIENIOWANIEM OPTYCZNYM LAMP LED

ZAGROŻENIE PROMIENIOWANIEM OPTYCZNYM LAMP LED Stanisław MARZEC ZAGROŻENIE PROMIENIOWANIEM OPTYCZNYM LAMP LED STRESZCZENIE Przedstawiono doniesienia literaturowe oraz własne wyniki badań promieniowania optycznego lamp LED, na podstawie których oceniono

Bardziej szczegółowo

GLUMA 2Bond INSTRUKCJA OBSŁUGI

GLUMA 2Bond INSTRUKCJA OBSŁUGI GLUMA 2Bond INSTRUKCJA OBSŁUGI Opis produktu GLUMA 2Bond jest światło utwardzalnym, jednoskładnikowym systemem wiążącym do stosowania w adhezyjnej technice wypełniania ubytków. GLUMA 2Bond został opracowany

Bardziej szczegółowo

Cienkowarstwowe ogniwa słoneczne: przegląd materiałów, technologii i sytuacji rynkowej

Cienkowarstwowe ogniwa słoneczne: przegląd materiałów, technologii i sytuacji rynkowej Cienkowarstwowe ogniwa słoneczne: przegląd materiałów, technologii i sytuacji rynkowej Przez ostatnie lata, rynek fotowoltaiki rozwijał się, wraz ze sprzedażą niemal zupełnie zdominowaną przez produkty

Bardziej szczegółowo

OPRAWY PRZEMYSŁOWE LED - CHIP

OPRAWY PRZEMYSŁOWE LED - CHIP OPRAWY PRZEMYSŁOWE LED - CHIP CECHY OGÓLNE Oprawy oświetleniowe LED należą do najnowszej generacji sztucznych źródeł światła i zostały zaprojektowane z myślą o typowo przemysłowych zastosowaniach. Dzięki

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych

Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych Przygotował: Jakub Kosiński DIODA ELEKTROLUMINESCENCYJNA (LED - light-emitting diode) Dioda zaliczana do półprzewodnikowych przyrządów

Bardziej szczegółowo

SYSTEM WYBIELAJĄCY. C-Bright

SYSTEM WYBIELAJĄCY. C-Bright SYSTEM WYBIELAJĄCY C-Bright INSTRUKCJA UśYTKOWANIA Wyłączny Dystrybutor: TPH Pol-Intech Sp. z o.o. 93-176 Łódź, ul. ŁomŜyńska 3 tel./fax. +48 42 682 78 75, +48 42 682 16 83 +48 42 684 64 78, email: info@pol-intech.pl

Bardziej szczegółowo

L E D light emitting diode

L E D light emitting diode Elektrotechnika Studia niestacjonarne L E D light emitting diode Wg PN-90/E-01005. Technika świetlna. Terminologia. (845-04-40) Dioda elektroluminescencyjna; dioda świecąca; LED element półprzewodnikowy

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Porada, Katarzyna Strza³ka-Go³uszka LED diody elektroluminescencyjne

Zbigniew Porada, Katarzyna Strza³ka-Go³uszka LED diody elektroluminescencyjne Zbigniew Porada, Katarzyna Strza³ka-Go³uszka LED diody elektroluminescencyjne Sierpieñ 2013 PODRÊCZNIK DLA ELEKTRYKÓW praca zbiorowa pod redakcj¹ Jana Strojnego LED diody elektroluminescencyjne Autorzy:

Bardziej szczegółowo

Zalety oświetlenia LED. Oświetlenie LED

Zalety oświetlenia LED. Oświetlenie LED Oświetlenie LED Zalety oświetlenia LED Kompaktowa konstrukcja diody LED, wysoka wydajność i optymalne możliwości projektowania systemów oświetlenowych / This is Why /Właśnie dlatego firma Sharp oferuje

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo pracy z laserami

Bezpieczeństwo pracy z laserami Bezpieczeństwo pracy z laserami Oddziaływania: cieplne, fotochemiczne, nieliniowe. Grupy: UV-C (0 280 nm), UV-B (280 315 nm), UV-A (315 00 nm), IR-A (780 00 nm), IR-B (100 3000 nm), IR-C (3000 nm 1 mm).

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

TBM TELEKOM Sp. z o.o.

TBM TELEKOM Sp. z o.o. TBM TELEKOM Sp. z o.o. Postęp w dziedzinie technologii LED otworzył drzwi nowym koncepcjom oświetleniowym. Nastąpił znaczny wzrost jakości diod świecących LED, co umożliwiło podniesienie efektywności całego

Bardziej szczegółowo

Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych.

Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych. Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych. Pracownia Mikroskopii Konfokalnej Instytut Biologii Doświadczalnej PAN Jarosław Korczyński, Artur Wolny Spis treści: Co w konfokalu

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA ZASTOSOWANIA STOMATOLOGICZNYCH KOMPOZYTÓW ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH W ELEMENTACH WYPOSAŻENIA SAMOCHODÓW Z WYKORZYSTANIEM TECHNIK CAx

KONCEPCJA ZASTOSOWANIA STOMATOLOGICZNYCH KOMPOZYTÓW ŚWIATŁOUTWARDZALNYCH W ELEMENTACH WYPOSAŻENIA SAMOCHODÓW Z WYKORZYSTANIEM TECHNIK CAx Dr inż. Grzegorz Bartnik: grzegorz.bartnik@up.lublin.pl Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Dr inż. Daniel Pieniak: danielp60@o2.pl Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lubinie Dr hab. inż. Zbigniew Krzysiak:

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

HLT HLP 1000 HLP 1000S

HLT HLP 1000 HLP 1000S HLT Brytyjska firma Heatlight Technology jest producentem promienników podczerwieni. Firma oferuje szeroki zakres promienników kwarcowych do różnorodnych zastosowań. Bazując na krótkich, średnich i długich

Bardziej szczegółowo

Pewność. Zaufanie. Estetyka. Empress Direct IPS. Pierwsze porcelanowe wypełnienie. Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress!

Pewność. Zaufanie. Estetyka. Empress Direct IPS. Pierwsze porcelanowe wypełnienie. Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress! Pewność Zaufanie Estetyka IPS Empress Pierwsze porcelanowe wypełnienie Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress! System sprawdzony od lat... z nowymi możliwościami Od około 20 lat nazwa IPS Empress

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska, Zakład Techniki Świetlnej i Elektrotermii

Politechnika Poznańska, Zakład Techniki Świetlnej i Elektrotermii Małgorzata Górczewska Politechnika Poznańska, Zakład Techniki Świetlnej i Elektrotermii LED PODSTAWOWE PARAMETRY, KIERUNKI ROZWOJU Streszczenie: Lampy LED od wielu lat są jednym z podstawowych źródeł światła

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

Lasery budowa, rodzaje, zastosowanie. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Lasery budowa, rodzaje, zastosowanie. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Lasery budowa, rodzaje, zastosowanie Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Budowa i zasada działania lasera Laser (Light Amplification by Stimulated

Bardziej szczegółowo

Radioodbiornik i odbiornik telewizyjny RADIOODBIORNIK

Radioodbiornik i odbiornik telewizyjny RADIOODBIORNIK Radioodbiornik i odbiornik telewizyjny RADIOODBIORNIK ODKRYWCA FAL RADIOWYCH Fale radiowe zostały doświadczalnie odkryte przez HEINRICHA HERTZA. Zalicza się do nich: fale radiowe krótkie, średnie i długie,

Bardziej szczegółowo

Lumvee. katalog produktów

Lumvee. katalog produktów Lumvee katalog produktów Rozświetlamy przyszłość Nadmierne zużycie energii elektrycznej to problem, który dotyczy ludzi na całym świecie. Pozyskiwanie elektryczności w ciągle jeszcze niesie za sobą liczne

Bardziej szczegółowo

Materiały stosowane do odbudowy twardych tkanek zębowych część II

Materiały stosowane do odbudowy twardych tkanek zębowych część II Mgr inż. JOANNA KARAŚ Instytut Szkła i Ceramiki, Warszawa Materiały stosowane do odbudowy twardych tkanek zębowych część II 3. Polimerowe materiały kompozytowe Próchnica zębów jest najbardziej rozpowszechnioną

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkowania. Podwójnie utwardzalny materiał do odbudowy zrębu zębów filarowych oraz do cementowania wkładów koronowo-korzeniowych

Instrukcja użytkowania. Podwójnie utwardzalny materiał do odbudowy zrębu zębów filarowych oraz do cementowania wkładów koronowo-korzeniowych Instrukcja użytkowania Polska Podwójnie utwardzalny materiał do odbudowy zrębu zębów filarowych oraz do cementowania wkładów koronowo-korzeniowych Uwaga: Produkt przeznaczony do użycia wyłącznie przez

Bardziej szczegółowo

zaproszenie na sympozjum

zaproszenie na sympozjum zaproszenie na sympozjum Wrocław 15. 10. 2010 Łódź 16. 10. 2010 Dr Joseph Sabbagh Praktyczne wykorzystanie zjawiska adhezji bezpośredniej przy wypełnianiu ubytków w zębach przednich i bocznych. Bielsko-Biała

Bardziej szczegółowo

2011 InfraTec. Aktywna termografia w badaniach nieniszczących przy użyciu oprogramowania IRBIS 3 active

2011 InfraTec. Aktywna termografia w badaniach nieniszczących przy użyciu oprogramowania IRBIS 3 active 2011 InfraTec Aktywna termografia w badaniach nieniszczących przy użyciu oprogramowania IRBIS 3 active Termografia aktywna a termografia pasywna 1 Termografia pasywna (statyczna): materiał niepoddany działaniu

Bardziej szczegółowo

Coolview HD-LED. Lampa zabiegowa

Coolview HD-LED. Lampa zabiegowa Coolview HD-LED Lampa zabiegowa Lampa operacyjna w technologii HD HD-LED jest najnowszą technologią stosowaną w oświetleniu o znacznie lepszych parametrach działania niż standardowe lampy LEDowe lub konwencjonalne

Bardziej szczegółowo

Osadzanie i korekta powierzchni

Osadzanie i korekta powierzchni Osadzanie i korekta powierzchni Uzupełnienia Lava TM Ultimate są proste do cementowania i naprawy Przed ostatecznym osadzeniem należy przymierzyć pracę i ewentualnie dopasować stosując standardowe narzędzia

Bardziej szczegółowo

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Agata M. Niewczas. Dr inŝ. Daniel Pieniak. Dr inŝ. Paweł Ogrodnik

Dr n. med. Agata M. Niewczas. Dr inŝ. Daniel Pieniak. Dr inŝ. Paweł Ogrodnik Dr n. med. Agata M. Niewczas Department of Conservative Dentistry Medical University of Lublin, Karmelicka 7 str., 20-081 Lublin, e-mail: agatan117@wp.pl Dr inŝ. Daniel Pieniak Department of Applied Mechanic,

Bardziej szczegółowo

Źródła światła. www.emos.pl

Źródła światła. www.emos.pl Źródła światła www.emos.pl Spis treści Wyjaśnienie piktogramów i symboli 2 Porównanie wydajności źródeł światła 3 Świetlówki energooszczędne 4-5 Eco halogeny 6-7 Źródła światła LED 8-9 Przegląd asortymentu

Bardziej szczegółowo

Skalowanie układów scalonych

Skalowanie układów scalonych Skalowanie układów scalonych Technologia mikroelektroniczna Charakterystyczne parametry najmniejszy realizowalny rozmiar (ang. feature size), liczba bramek (układów) na jednej płytce, wydzielana moc, maksymalna

Bardziej szczegółowo

Nauka o Materiałach. Wykład XI. Właściwości cieplne. Jerzy Lis

Nauka o Materiałach. Wykład XI. Właściwości cieplne. Jerzy Lis Nauka o Materiałach Wykład XI Właściwości cieplne Jerzy Lis Nauka o Materiałach Treść wykładu: 1. Stabilność termiczna materiałów 2. Pełzanie wysokotemperaturowe 3. Przewodnictwo cieplne 4. Rozszerzalność

Bardziej szczegółowo

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita Niezwykłe światło ultrakrótkie impulsy laserowe Laboratorium Procesów Ultraszybkich Zakład Optyki Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Światło Fala elektromagnetyczna Dla światła widzialnego długość

Bardziej szczegółowo

interferencja, dyspersja, dyfrakcja, okna transmisyjne Interferencja

interferencja, dyspersja, dyfrakcja, okna transmisyjne Interferencja interferencja, dyspersja, dyfrakcja, okna transmisyjne PiOS Interferencja Interferencja to zjawisko nakładania się fal prowadzące do zwiększania lub zmniejszania amplitudy fali wypadkowej. Interferencja

Bardziej szczegółowo

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project:

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project: Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Title of the project - System of the heat storage at different temperature level. Krótki opis projektu: Opracowanie systemu akumulacji ciepła

Bardziej szczegółowo

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5)

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Wojciech Niwiński 30.03.2004 Bartosz Lassak Wojciech Zatorski gr.7lab Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Zadanie laboratoryjne miało na celu zaobserwowanie różnic

Bardziej szczegółowo

Rzućmy nieco światła. na różne rodzaje oświetlenia

Rzućmy nieco światła. na różne rodzaje oświetlenia Rzućmy nieco światła na różne rodzaje oświetlenia Z korzyścią dla twojego portfela. Z korzyścią dla naszej planety. Zdecyduj się na zmianę na lepsze W IKEA mamy świadomość, jak ważna jest troska o naszą

Bardziej szczegółowo

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski Efekt Dopplera dr inż. Romuald Kędzierski Christian Andreas Doppler W 1843 roku opublikował swoją najważniejszą pracę O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich. Opisał

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PARAMETRÓW MIESZANINY ŚWIATŁA DIOD ELEKTROLUMINESCENCYJNYCH O BARWIE BIAŁEJ Z DIODĄ O BARWIE CZERWONEJ LUB CZERWONO-POMARAŃCZOWEJ

ANALIZA PARAMETRÓW MIESZANINY ŚWIATŁA DIOD ELEKTROLUMINESCENCYJNYCH O BARWIE BIAŁEJ Z DIODĄ O BARWIE CZERWONEJ LUB CZERWONO-POMARAŃCZOWEJ Andrzej PAWLAK Krzysztof ZAREMBA ANALIZA PARAMETRÓW MIESZANINY ŚWIATŁA DIOD ELEKTROLUMINESCENCYJNYCH O BARWIE BIAŁEJ Z DIODĄ O BARWIE CZERWONEJ LUB CZERWONO-POMARAŃCZOWEJ STRESZCZENIE W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Wpływ grubości i koloru licówek ceramicznych na absorpcję mocy promieniowania lampy polimeryzacyjnej*

Wpływ grubości i koloru licówek ceramicznych na absorpcję mocy promieniowania lampy polimeryzacyjnej* PROTET. STOMATOL., 2009, LIX, 5, 349-355 Wpływ grubości i koloru licówek ceramicznych na absorpcję mocy promieniowania lampy polimeryzacyjnej* The influence of thickness and shade of porcelain veneers

Bardziej szczegółowo

Montaż Elektroniki. Utwardzane światłem UV: kleje, powłoki, zalewy służące do montażu i ochrony elektroniki

Montaż Elektroniki. Utwardzane światłem UV: kleje, powłoki, zalewy służące do montażu i ochrony elektroniki Montaż Elektroniki Utwardzane światłem UV: kleje, powłoki, zalewy służące do montażu i ochrony elektroniki Twardość Moduł sprężystości MPa [psi] Wytrzymałość dielektryczna kv/mm Normy Bezhalogenowe CONFORMAL

Bardziej szczegółowo

Mikroskopia fluorescencyjna

Mikroskopia fluorescencyjna Mikroskopia fluorescencyjna Mikroskop fluorescencyjny to mikroskop świetlny, wykorzystujący zjawisko fluorescencji większość z nich to mikroskopy tzw. epi-fluorescencyjne zjawisko fotoluminescencji: fluorescencja

Bardziej szczegółowo

PARATHOM PAR16 50 36 ADV 5.5 W/827 GU10

PARATHOM PAR16 50 36 ADV 5.5 W/827 GU10 PARATHOM PAR16 50 36 ADV 5.5 W/827 GU10 PARATHOM advanced PAR16 Reflektorowe lampy LED PAR16 z możliwością regulacji strumienia Obszar zastosowań _ Oświetlenie kierunkowe akcentujące _ Szafki do ekspozycji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Elementy fotometrii i testy rozdzielczości obiektywów fotograficznych. Wprowadzenie teoretyczne. Elementy fotometrii

Ćwiczenie 3. Elementy fotometrii i testy rozdzielczości obiektywów fotograficznych. Wprowadzenie teoretyczne. Elementy fotometrii Ćwiczenie 3 Elementy fotometrii i testy rozdzielczości obiektywów fotograficznych Wprowadzenie teoretyczne Elementy fotometrii W ogólności pomiarem ilościowym promieniowania fal elektromagnetycznych zajmuje

Bardziej szczegółowo

Polski producent profesjonalnego źródła światła z wykorzystaniem najnowszej technologii z zastosowaniem wysokowydajnych diod LED.

Polski producent profesjonalnego źródła światła z wykorzystaniem najnowszej technologii z zastosowaniem wysokowydajnych diod LED. Polski producent profesjonalnego źródła światła z wykorzystaniem najnowszej technologii z zastosowaniem wysokowydajnych diod LED. Dzięki naszej innowacyjności i doświadczeniu jesteśmy w stanie zaproponować

Bardziej szczegółowo

Product Line 035A Nowa rodzina źródeł światła

Product Line 035A Nowa rodzina źródeł światła Product Line 035A 2011 QUARE Nowa rodzina źródeł światła QUARE Czas na zmiany czas na LED Źródła światła zbudowane w oparciu o technikę diod świecących LED to obecnie najnowocześniejszy i najbardziej energooszczędny

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie cieplne ciał.

Promieniowanie cieplne ciał. Wypromieniowanie fal elektromagnetycznych przez ciała Promieniowanie cieplne (termiczne) Luminescencja Chemiluminescencja Elektroluminescencja Katodoluminescencja Fotoluminescencja Emitowanie fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

Sonochemia. Dźwięk. Fale dźwiękowe należą do fal mechanicznych, sprężystych. Fale poprzeczne i podłużne. Ciało stałe (sprężystość postaci)

Sonochemia. Dźwięk. Fale dźwiękowe należą do fal mechanicznych, sprężystych. Fale poprzeczne i podłużne. Ciało stałe (sprężystość postaci) Dźwięk 1 Fale dźwiękowe należą do fal mechanicznych, sprężystych Fale poprzeczne i podłużne Ciało stałe (sprężystość postaci) fale poprzeczne i podłużne Dźwięk 2 Właściwości fal podłużnych Prędkość dźwięku

Bardziej szczegółowo

Rola adhezji w połączeniu materiałów kompozytowych ze szkliwem zębów

Rola adhezji w połączeniu materiałów kompozytowych ze szkliwem zębów Temat na czasie dr hab. n. med. Jerzy Sokołowski, dr n. med. Agnieszka Anna Pacyk Rola adhezji w połączeniu materiałów kompozytowych ze szkliwem zębów Importance of Adhesion in Bonding between Composites

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu I nforma cje ogólne Materiałoznawstwo i sprzęt stomatologiczny Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Spalanie detonacyjne - czy to się opłaca?

Spalanie detonacyjne - czy to się opłaca? Spalanie detonacyjne - czy to się opłaca? Mgr inż. Dariusz Ejmocki Spalanie Spalanie jest egzotermiczną reakcją chemiczną syntezy, zdolną do samoczynnego przemieszczania się w przestrzeni wypełnionej substratami.

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 13 Temat: Biostymulacja laserowa Istotą biostymulacji laserowej jest napromieniowanie punktów akupunkturowych ciągłym, monochromatycznym

Bardziej szczegółowo

Rozmycie pasma spektralnego

Rozmycie pasma spektralnego Rozmycie pasma spektralnego Rozmycie pasma spektralnego Z doświadczenia wiemy, że absorpcja lub emisja promieniowania przez badaną substancję występuje nie tylko przy częstości rezonansowej, tj. częstości

Bardziej szczegółowo

Powiedz tak. pięknym zębom! zdrowym, r Viv

Powiedz tak. pięknym zębom! zdrowym, r Viv Powiedz tak zdrowym, pięknym zębom! ade r Viv en d a i-kids Ivoclar Vivadent Pediatric Dental Solutions Lakier z fluorem mocna i trwała ochrona zębów Zdrowe, piękne zęby na całe życie Dlaczego zdrowie

Bardziej szczegółowo

Sustainability in commercial laundering processes

Sustainability in commercial laundering processes Sustainability in commercial laundering processes Module 5 Energy in laundries Chapter 1 Źródła energii Powered by 1 Spis treści Źródła energii przegląd Rodzaje źródeł energii (pierwotne wtórne źródła)

Bardziej szczegółowo

SAUNA INFRARED: PODCZERWIEŃ BLISKA VS PODCZERWIEŃ DALEKA

SAUNA INFRARED: PODCZERWIEŃ BLISKA VS PODCZERWIEŃ DALEKA SAUNA INFRARED: PODCZERWIEŃ BLISKA VS PODCZERWIEŃ DALEKA http://drlwilson.com/articles/saunas-near%20vs.%20far%20i.htm dr Lawrence Wilson Pażdziernik 2012, The Center For Development Różnice pomiędzy saunami

Bardziej szczegółowo

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO SUMMARY Straight majority of technologies of industrially important products is based on reactions of catalytic character, one of such processes is dehydrogenation. Of substantial importance is for example

Bardziej szczegółowo

Ionolux. Ionolux ŚWIATŁOUTWARDZALNY, SZKŁO-JONOMEROWY MATERIAŁ DO WYPEŁNIEŃ

Ionolux. Ionolux ŚWIATŁOUTWARDZALNY, SZKŁO-JONOMEROWY MATERIAŁ DO WYPEŁNIEŃ Ionolux ŚWIATŁOUTWARDZALNY, SZKŁO-JONOMEROWY MATERIAŁ DO WYPEŁNIEŃ SZKŁO-JONOMEROWE MATERIAŁY FIRMY VOCO SPRAWDZONE PRODUKTY POMAGAJĄCE W CODZIENNEJ PRACY Z PACJENTAMI Przez ponad dwie dekady firma VOCO

Bardziej szczegółowo

Transmisja bezprzewodowa

Transmisja bezprzewodowa Sieci komputerowe Wykład 6: Media optyczne Transmisja bezprzewodowa Wykład prowadzony przez dr inż. Mirosława Hajdera dla studentów 3 roku informatyki, opracowany przez Joannę Pliś i Piotra Lasotę, 3 FD.

Bardziej szczegółowo

Q.Light - profesjonalna fototerapia

Q.Light - profesjonalna fototerapia Q.Light - profesjonalna fototerapia Urządzenie Q.Light 70 NT IR pozwala na prowadzenie skutecznej terapii w szerokim zakresie stosowania właściwemu dla światła spolaryzowanego. Q.Light 70 NT IR jest bardzo

Bardziej szczegółowo

Problem nr 1: Podświetlenie LED przyczyną męczącego wzrok migotania

Problem nr 1: Podświetlenie LED przyczyną męczącego wzrok migotania Wyniki badań przeprowadzonych na zlecenie EIZO Corporation Większość z nas zauważa, że korzystanie z komputera prowadzi do zmęczenia oczu. Dzieje się to głównie, gdy przez dłuższy czas patrzymy na ekran

Bardziej szczegółowo

Ryzyko próchnicy? Nadwrażliwość zębów? Choroby dziąseł? Profilaktyka u dzieci. Co może dać Ci profilaktyczne dbanie o zęby?

Ryzyko próchnicy? Nadwrażliwość zębów? Choroby dziąseł? Profilaktyka u dzieci. Co może dać Ci profilaktyczne dbanie o zęby? 3M ESPE Skuteczna ochrona jamy ustnej Ryzyko próchnicy? Choroby dziąseł? Nadwrażliwość zębów? Profilaktyka u dzieci Co może dać Ci profilaktyczne dbanie o zęby? Drogi Pacjencie, Czy odczuwasz ból podczas

Bardziej szczegółowo

Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress!

Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress! Pewność Zaufanie Estetyka Pierwsze,, porcelanowe wypełnienie Jedyny materiał złożony godny nazwy Empress! System sprawdzony od lat... z nowymi możliwościami Od około 20 lat nazwa IPS Empress kojarzona

Bardziej szczegółowo

Czym jest prąd elektryczny

Czym jest prąd elektryczny Prąd elektryczny Ruch elektronów w przewodniku Wektor gęstości prądu Przewodność elektryczna Prawo Ohma Klasyczny model przewodnictwa w metalach Zależność przewodności/oporności od temperatury dla metali,

Bardziej szczegółowo

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl WYBIELANIE ZĘBÓW

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl WYBIELANIE ZĘBÓW WYBIELANIE ZĘBÓW bezpieczna metoda pełna opieka PRZYCZYNY PRZEBARWIEŃ ZĘBÓW Stosowanie antybiotyków z grupy tetracyklin Przedawkowanie fluoru Niektóre choroby ogólnoustrojowe (choroby endokrynologiczne,

Bardziej szczegółowo

Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych

Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych Kompozyty Większość materiałów budowlanych to materiały złożone tzw. KOMPOZYTY składające się z co najmniej dwóch składników występujących

Bardziej szczegółowo

URZĄDZENIA UV DO DEZYNFEKCJI WODY BASENOWEJ

URZĄDZENIA UV DO DEZYNFEKCJI WODY BASENOWEJ STERYLIZATORY UV DO WODY str. 1 URZĄDZENIA UV DO DEZYNFEKCJI WODY BASENOWEJ Porównanie urządzeń niskociśnieniowych i średniociśnieniowych Spis treści: ZASTOSOWANIE PROMIENI UV DO DEZYNFEKCJI WODY BASENOWEJ...

Bardziej szczegółowo

Trzyletnie obserwacje kliniczne wypełnień profilaktycznych typu PRR u dzieci szkolnych

Trzyletnie obserwacje kliniczne wypełnień profilaktycznych typu PRR u dzieci szkolnych Czas. Stomatol., 2006, LIX, 3 Trzyletnie obserwacje kliniczne wypełnień profilaktycznych typu PRR u dzieci szkolnych Three-year clinical observations after the preventive resin restoration technique (PRR)

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 8 ISSN 1899-3230 Rok IV Warszawa Opole 2011 JOANNA KARAŚ * LIDIA CIOŁEK ** W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Agata M. Niewczas 1), Daniel Pieniak 2), Pawe³ Kordos 3), Leszek Gardyñski 4) PROGNOZOWANIE TRWA OŒCI WYPE NIEÑ STOMATOLOGICZNYCH NA PODSTAWIE BADAÑ LABORATORYJNYCH Streszczenie W artykule opisano metodê

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SUPERTWARDE

MATERIAŁY SUPERTWARDE MATERIAŁY SUPERTWARDE Twarde i supertwarde materiały Twarde i bardzo twarde materiały są potrzebne w takich przemysłowych zastosowaniach jak szlifowanie i polerowanie, cięcie, prasowanie, synteza i badania

Bardziej szczegółowo

Korzystaj z szerokiej gamy oświetlenia Philips!

Korzystaj z szerokiej gamy oświetlenia Philips! Korzystaj z szerokiej gamy oświetlenia Philips! Lampy wyładowcze Kształt świeczki Liniowe źródła światła Reflektory GU10 Kształt tradycyjnej żarówki Reflektory 111 MASTER LEDbulb Wysoka trwałość Wysoka

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Laser MEDIOSTAR NEXT Cena ok. 180.000 zł brutto

Laser MEDIOSTAR NEXT Cena ok. 180.000 zł brutto Laser MEDIOSTAR NEXT Cena ok. 180.000 zł brutto Laser MedDioStar NeXT to doskonałe rozwiązanie dla każdej nowoczesnej kliniki estetycznej, gwarantujący najwyższą jakość zabiegu, przy zachowaniu maksymalnego

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie światła IPL w usuwaniu defektów kosmetycznych. Nowak Zuzanna grupa 34Z

Zastosowanie światła IPL w usuwaniu defektów kosmetycznych. Nowak Zuzanna grupa 34Z Zastosowanie światła IPL w usuwaniu defektów kosmetycznych Nowak Zuzanna grupa 34Z Zastosowanie światła IPL w usuwaniu defektów kosmetycznych IPL znajduje zastosowanie w takich zabiegach jak: - Fotodepilacja

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności zabiegu uszczelniania bruzd zębów stałych półpłynnymi materiałami złożonymi i kompomerowymi

Ocena skuteczności zabiegu uszczelniania bruzd zębów stałych półpłynnymi materiałami złożonymi i kompomerowymi PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2003, 40, 2, 299 303 ISSN 1644 387X ELŻBIETA JODKOWSKA, MARTA RACZYŃSKA Ocena skuteczności zabiegu uszczelniania bruzd zębów stałych półpłynnymi materiałami złożonymi

Bardziej szczegółowo

ekonomiczne przyjazne łatwe w obsłudze Październik 2012 October 2012 ENERGY SAVING EYE-fRIENdlY EASY TO USE

ekonomiczne przyjazne łatwe w obsłudze Październik 2012 October 2012 ENERGY SAVING EYE-fRIENdlY EASY TO USE Świetlówki LED LED bulbs ekonomiczne przyjazne łatwe w obsłudze Październik 2012 October 2012 ENERGY SAVING EYE-fRIENdlY EASY TO USE Czym jest Leduro? hat is Leduro? Najnowsza technologia LED Świetlówki

Bardziej szczegółowo

L E D. Energooszczędna przyszłość Twojej firmy. w w w. piniu.pl

L E D. Energooszczędna przyszłość Twojej firmy. w w w. piniu.pl T w o j a F i r m a w ś w i e t l e p r z y s z ł o ś c i Oświetlenie przemysłowe L E D Energooszczędna przyszłość Twojej firmy w w w. piniu.pl Rozświetlimy Twój biznes światłem przyszłości Spodziewaj

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI

LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI ĆWICZENIE 1 ŹRÓDŁA ŚWIATŁA Gdańsk 2001 r. ĆWICZENIE 1: ŹRÓDŁA ŚWIATŁA 2 1. Wstęp Zasada działania półprzewodnikowych źródeł światła (LED-ów i diod laserowych LD) jest bardzo

Bardziej szczegółowo

Ocena trwałości powłok malarskich i wypraw tynkarskich elewacyjnych, czyli o prowadzeniu badań starzeniowych w Spektrochemie

Ocena trwałości powłok malarskich i wypraw tynkarskich elewacyjnych, czyli o prowadzeniu badań starzeniowych w Spektrochemie Ocena trwałości powłok malarskich i wypraw tynkarskich elewacyjnych, czyli o prowadzeniu badań starzeniowych w Spektrochemie Konferencja Nowe wyzwania dla chemii budowlanej Warszawa, 11.06.2015 Promieniowanie

Bardziej szczegółowo

estetyka bez kompromisu

estetyka bez kompromisu NOWY Premise estetyka bez kompromisu Twoja Twoja praktyka praktyka jest jest naszą inspiracją. inspiracją. NOWY Premise Premise, naturalny ideał Premise, kompozyt oparty na najnowszych osiągnięciach nauki,

Bardziej szczegółowo

Szczelność brzeżna wypełnień kompozytowych ubytków klasy II ograniczonych szkliwem badanie in vitro

Szczelność brzeżna wypełnień kompozytowych ubytków klasy II ograniczonych szkliwem badanie in vitro prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2012, 49, 4, 502 509 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Anna Skałecka-Sądel A, B, D F, Wojciech Grzebieluch D Szczelność

Bardziej szczegółowo

Jak znaleźć dobrą lampę kosmetyczną?

Jak znaleźć dobrą lampę kosmetyczną? 1 z 7 2011-01-15 21:17 Jak znaleźć dobrą lampę kosmetyczną? PIĄTEK, 03 GRUDNIA 2010 14:23 W kolejnym artykule na temat urządzania własnego gabinetu poruszymy temat lamp kosmetycznych. Jeśli już dokonamy

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych dla III semestru uzupełniających studiów magisterskich kierunek Mechatronika. Rok akademicki 2012/2013

Tematy prac dyplomowych dla III semestru uzupełniających studiów magisterskich kierunek Mechatronika. Rok akademicki 2012/2013 Tematy prac dyplomowych dla III semestru uzupełniających studiów magisterskich kierunek Mechatronika Rok akademicki 2012/2013 Nr Promotor Tytuł / zakres pracy dyplomowej UM/AG1 prof. dr hab. inż. Andrzej

Bardziej szczegółowo

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH Zgodnie z zaleceniami metodyki nauki fizyki we współczesnej szkole zadania prezentowane uczniom mają odnosić się do rzeczywistości i być tak sformułowane, aby każdy nawet najsłabszy

Bardziej szczegółowo

Laser elektroniczny 5-promieniowy [ BAP_1075209.doc ]

Laser elektroniczny 5-promieniowy [ BAP_1075209.doc ] Laser elektroniczny 5-promieniowy [ ] Prezentacja Laser elektroniczny 5-promieniowy jest urządzeniem wyposażonym w 5 całkowicie niezależnych diod, z których każda emituje falę o długości 635 nm. Diody

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo