Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology"

Transkrypt

1 Vol. 3/2004 Nr 1(6) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Możliwości zastosowania aparatu RTA analizatora grubości siatkówki w monitorowaniu stanu narządu wzroku u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 1 doniesienie wstępne Possibilities of application of retinal thickness analyser in monitoring eye fundus in children and young adults with type 1 diabetes mellitus preliminary report 1 Joanna Siwiec-Prościńska, 1 Jadwiga Bernardczyk-Meller, 2 Danuta Kiełczewska-Mrozikiewicz, 1 Krystyna Pecold 1Katedra i Klinika Okulistyki Akademii Medycznej im Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 2Klinika Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego Akademii Medycznej w Poznaniu Adres do korespondencji: Joanna Siwiec-Prościńska, ul. Długa 1/2, Poznań, tel. (061) , fax (061) , Słowa kluczowe: analizator grubości siatkówki, retinopatia cukrzycowa, makulopatia cukrzycowa, cukrzyca Key words: retinal thickness analyzer, diabetic retinopathy, diabetic maculopthy, diabetes mellitus STRESZCZENIE/ABSTRACT Celem pracy było przedstawienie możliwości zastosowania aparatu RTA (retinal thickness analyser) analizatora grubości siatkówki (Talia Technology Ltd., Izrael) w ocenie tylnego bieguna dna oka u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 1. Badaniem objęto 10 osób leczonych w Klinice Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego, konsultowanych w Klinice Okulistyki. Wiek chorych wynosił od 12 do 19 lat, czas trwania cukrzycy od 6 do 12 lat. Przeprowadzono pełne badanie okulistyczne oraz wykonano badanie aparatem RTA, który do ilościowego pomiaru grubości siatkówki i tworzenia mapy siatkówki wykorzystuje laser helowo-neonowy. W trzech przypadkach stwierdzono zmiany na dnie oka, w postaci utraty refleksu plamki, bez jej obrzęku, w kolejnych dwóch przypadkach nie obserwowano zmian. W obu wymienionych grupach w badaniu RTA wykazano pogrubienie siatkówki lub zaburzenia symetrii typowego układu grubości tylnego bieguna. W pozostałych przypadkach nie stwierdzono pogrubienia siatkówki ani zmian na dnie oka. Aparat RTA pozwala na wykazanie zmian subklinicznych i ilościową ocenę grubości siatkówki. Dzięki wczesnemu wykryciu zmian badanie może spowodować intensyfikację leczenia albo zwiększenie częstości kontroli okulistycznych. Jest ono nieinwazyjne, może być wielokrotnie powtarzane, wymaga jedynie rozszerzenia źrenic i dobrej fiksacji. The aim of the study was to present possibilities of application of RTA (retinal thickness analyser, Talia Technology, Israel) in evaluation of eye fundus in the posterior pole in children and young adults with diabetes mellitus type 1. Vol. 3/2004, Nr 1(6) 45

2 Praca oryginalna Endokrynol. Ped., 3/2004;1(6):45-49 The examination group consisted of 10 patients, aged from 12 to 19 years, treated in clinic of endocrinology and diabetology and sent for consultation to ophthalmological clinic. The diabetes duration time was between 6 and 12 years. The examination of retinal thickness by means of RTA followed ophthalmologic examination. RTA uses helium-neon laser light for quantitative measurements of the retinal thickness and making retinal maps. In three cases lack of normal macula reflex was found, without macular oedema. In the other two cases no clinical changes in eye fundus were seen. In both groups by means of RTA retinal thickening or changes in the symmetry of the posterior pole were detected. There were no changes in retinal thickness and eye fundus in other five cases. RTA facilitates diagnosis, allowing for quantitative evaluation of retina thickness and monitoring of preclinical changes, and may force to change control schedule or to intensify treatment. The examination can be frequently repeated, requires only pupil dilatation and good fixation. Wstęp Dążeniem okulistów i diabetologów jest ustalenie optymalnego schematu kontroli endokrynologicznej i okulistycznej, pozwalającego na odpowiednie monitorowanie stanu narządu wzroku i wczesne zdiagnozowanie powikłań w jego obrębie, takich jak m.in. retinopatia cukrzycowa czy makulopatia (z rozlanym lub ogniskowym obrzękiem plamki). Retinopatia cukrzycowa stanowi najczęstszą przyczynę utraty widzenia u młodych Amerykanów i innych mieszkańców krajów rozwiniętych [1]. Progresja zmian na dnie oka nie we wszystkich przypadkach bezpośrednio koreluje z ostrością wzroku, w przypadku zaś pogorszenia ostrości wzroku zastosowanie najbardziej optymalnego leczenia, np. laseroterapii siatkówki, ze względu na lokalizację zmian jest często ryzykowne albo nie pozwala na poprawę ostrości wzroku [2]. Wczesne wykrycie tendencji do obrzęku siatkówki, jeszcze przed rozwojem widocznych zmian na dnie oka, jest więc niezwykle ważne w zapobieganiu pogorszeniu widzenia i monitorowaniu powikłań w obrębie narządu wzroku zwłaszcza u dzieci i młodzieży [3]. Zalecane w tym celu badania diagnostyczne mają liczne ograniczenia. Wziernikowanie dna oka jest zawsze oceną subiektywną i jakościową [4], inne badania choć wiarygodne i półilościowe jak angiografia fluoresceinowa są inwazyjne i nie zawsze bezpośrednio korelują ze stopniem pogrubienia siatkówki [5]. Istnieją doniesienia o zwiększeniu grubości siatkówki w fazie poprzedzającej rozwój retinopatii cukrzycowej, nawet przy braku zmian na dnie oka i w angiografii fluoresceinowej u osób chorych na cukrzycę [6, 7]. Autorzy postanowili ocenić grubość siatkówki u młodych osób z cukrzycą typu 1 bez retinopatii cukrzycowej, stosując do pomiaru grubości siatkówki analizator grubości siatkówki RTA (retinal thickness analyser) firmy TALIA Technology, i wstępnie ocenić przydatność metody do monitorowania narządu wzroku tych chorych. Materiał Badaniem objęto grupę 10 osób (20 oczu), pozostających pod stałą opieką Kliniki Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego, konsultowanych w Klinice Okulistycznej Akademii Medycznej w Poznaniu. Średni wiek chorych wynosił 16 lat (12-19 lat), czas trwania cukrzycy 6-12 lat (średnio 8 lat). Metodyka U pacjentów przeprowadzono badanie okulistyczne, oceniając ostrość wzroku z optymalną korekcją, przedni i tylny odcinek oka oraz ciśnienie wewnątrzgałkowe. U żadnego chorego nie istniały wskazania do wykonania angiografii fluoresceinowej, jak obrzęk plamki albo postać niedokrwienna makulopatii, tak więc badania tego nie wykonano. Wykonano jednak badanie aparatem RTA, który wykorzystuje laser helowo-neonowy o długości fali świetlnej 534 nm do ilościowego pomiaru grubości siatkówki i tworzenia mapy siatkówki w tylnym biegunie gałki ocznej. Pomiar grubości siatkówki za pomocą RTA odbywa się dzięki rozdziałowi emitowanej wiązki światła lasera helowo-neonowego przez odbicie jej od dwóch powierzchni: naczyniówkowo-siatkówkowej i szklistkowo-siatkówkowej, dokładniej na ocenie odległości między dwoma pikami, odzwierciedlającymi miejsce odbicia wiązki światła lasera. Metoda jest nieinwazyjna i bezkontaktowa, wymaga jedynie rozszerzenia źrenicy do szerokości około 5 6 mm. Pozwala ona na szybkie generowanie in vivo mapy siatkówki, m.in. w obszarze tylnego bieguna. Całkowite pole skanowania w obszarze 20 o tylnego bieguna wynosi 6000 x 6000 μm, co odpowiada 30 x 30 pikseli. Mapa siatkówki prezentowana jest na tle fotografii dna oka na obszarze 60 o. Barwy ciepłe (m.in. żółta) zarezerwowane są dla siatkówki grubszej, zimne (niebieska) dla cieńszej. Dane mogą być także prezen- 46

3 Siwiec-Prościńska J. i inni Możliwości zastosowania aparatu RTA... Ryc. 3. Prawidłowa mapa siatkówki w tylnym biegunie w badaniu RTA. Barwy ciepłe (żółta) zarezerwowane są dla siatkówki grubszej, zimne (niebieski) dla cieńszej badania własne Fig. 3. Correct retinal map in the posterior pole in RTA examination. Warm colours (yellow) are reserved for thicker retina, blue colour for thinner one (own research) Ryc. 1. Analizator grubości siatkówki Fig. 1. Retinal thickness analyzer RTA Ryc. 2. Rozkład pików opisujących odbicie światła lasera od powierzchni naczyniówkowo-siatkówkowej i szklistkowosiatkówkowej, NFL (neuronal fibre layer), warstwa włókien nerwowych, RPE (retinal pigment epithelium), warstwa nabłonka barwnikowego Fig. 2. Distribution of peaks describing reflection of laser light from choroidal-retinal surface and vitreous-retinal surface, NFL neuronal fibre layer, RPE retinal pigment epithelium towane w postaci danych liczbowych (w mikrometrach) dla poszczególnych części obszaru badanego, tj. dołeczka, plamki, okolicy okołoplamkowej i tylnego bieguna. Urządzenie dokonuje oceny grubości siatkówki zarówno jakościowej, jak i ilościowej. Załączono ryciny demonstrujące opisywany aparat RTA i prawidłowy wynik badania (ryc. 1, 2, 3). Wyniki We wszystkich przypadkach ostrość wzroku z odpowiednią korekcją okularową, aplikowaną najczęściej z powodu niskiej krótkowzroczności była pełna. Stan odcinka przedniego i wartości ciśnienia wewnątrzgałkowego nie odbiegały od normy. W trzech przypadkach stwierdzono zmiany na dnie oka, w postaci subtelnego rozmycia refleksu z plamki, bez jej obrzęku. Kontrola glikemii u tych chorych była oceniana jako dobra i bardzo dobra. Wartość hemoglobiny glikowanej (HbA1c) wahała się od 6,5 do 9,3 mg%, a poziom glikemii od 130 do 220 mg% i uznany został za średni lub bardzo dobry. W kolejnych 2 przypadkach nie zaobserwowano jakichkolwiek zmian na dnie oka. U tych chorych kontrola glikemii była oceniana jako niezadowalająca, a glikemia wynosiła od 200 do 280 mg%, wartości HbA1c od 9,1 do 12,3 mg%, i dość dobra, mimo częstych epizodów hipoglikemii, z poziomem glikemii wynoszącym od 110 do 160 mg% i wartościami HbA1c od 5,8 do 6,4 mg%. Prawidłowe wartości grubości siatkówki dla: plamki, dołeczka, okolicy okołodołkowej i tylnego bieguna wynoszą według danych producenta i badań własnych odpowiednio: 151,30, 139, 185,10 i 179,30 (wszystkie dane w mikrometrach). W obu wymienionych grupach chorych można było w badaniu aparatem RTA wykazać pogrubienie siatkówki w tylnym biegunie, nawet mimo braku istotnego klinicznie obrzęku siatkówki. W pierwszej grupie obserwowano pogrubienie siatkówki nawet do 330 μm w okolicy okołodołkowej (ryc. 4), w drugiej grupie 47

4 Praca oryginalna Endokrynol. Ped., 3/2004;1(6):45-49 Ryc. 4. Istotne pogrubienie siatkówki do 330 μm. Na dnie oka rozmyty refleks z okolicy plamki badania własne Fig. 4. Significant thickening of retina to 330 μm. Blurred macula reflex in the eye fundus own research Ryc. 5. Nieznaczne pogrubienie siatkówki do ok. 250 μm z zaznaczoną asymetrią tylnego bieguna przy braku zmian na dnie oka badania własne Fig. 5. Slight retinal thickening to approx. 250 μm, with marked asymmetry of the posterior pole, no changes in the eye fundus own research najczęściej obserwowano zaburzenia symetrii grubości tylnego bieguna z mniej wyraźnym pogrubieniem do średnio 260 μm (ryc. 5). W pięciu pozostałych przypadkach nie stwierdzono żadnych zmian grubości siatkówki ani zmian na dnie oka. Średnia wartość grubości w okolicy dołeczka wynosiła 160 μm, dołeczka 142 μm, okolicy okołodołkowej 179 μm, tylnego bieguna 182,5 μm. U tych pacjentów kontrola glikemii oceniana była jako bardzo dobra (2 chorych), średnia (1 chory) i niezadowalająca (2 chorych). Glikemia wahała się od 160 do 240 mg%, a rozpiętość wartości HbA1c wynosiła od 7,2 do 10,2 mg%. Omówienie wyników Postulowano istnienie różnych mechanizmów powstawania obrzęku plamki w przebiegu makulopatii cukrzycowej. Jego obecność stwierdzano nie tylko przy współistnieniu przecieku płynu, obserwowanego w angiografii, ale też w miejscach braku przecieku. Lobo i wsp. wnioskowali, że poza obrzękiem wazogennym, zależnym od przerwania bariery: krew siatkówka, dochodzi w tych przypadkach do powstania obrzęku cytotoksycznego, który wynika z zaburzeń metabolizmu siatkówki. Zdaniem autorów obrzęk ten typowy jest zwłaszcza dla ośrodkowego układu nerwowego, wynika z kwasicy mleczanowej lub nadmiernego wydzielania glutaminianu i występuje w przedklinicznym, wczesnym stadium retinopatii cukrzycowej. Ze względu na etiologię jego obecności nie można wykazać w angiografii fluoresceinowej [7]. Angiografia niesie ze sobą ponadto pewien niski, ale stały odsetek powikłań, jak zasłabnięcie, połączone z utratą świadomości, nudności i duszności. W badaniu Oshimy i współpracowników nawet przy braku istotnego klinicznie obrzęku plamki wykazano istotne statystycznie pogrubienie siatkówki w plamce w porównaniu do osób zdrowych. Obserwacje własne to potwierdzają, gdyż w naszym badaniu nie tylko nie stwierdzano cech istotnego klinicznie obrzęku plamki, ale praktycznie prawie żadnych zmian w jej obrębie, wykazując jednocześnie pogrubienie siatkówki. Oshima podkreślał, że ilościowa ocena grubości siatkówki w plamce jest wiarygodnym wskaźnikiem istnienia zmian początkowych w plamce przed powstaniem istotnego klinicznie obrzęku plamki. Jego zdaniem badanie angiografii fluoresceinowej, wykonywane celem wykrycia ognisk przerwania bariery krew siatkówka i miejsc przecieku, nie daje pełnej informacji o stopniu gromadzeniu płynu w obrębie siatkówki i może nie korelować ze stopniem pogrubienia siatkówki. Nie w każdym bowiem przypadku przerwania bariery krew siatkówka dochodzi do podobnego nasilenia akumulacji płynu w siatkówce. W stadium przedklinicznym płyn ten może podlegać sukcesywnemu wchłanianiu, jeśli zdolność nabłonka barwnikowego do reabsorpcji zostaje zachowana i nie dochodzi do intensywnej jego akumulacji. Nawet po zamknięciu miejsc przecieku trzeba jednak dłuższego czasu na wchłonięcie całości płynu śródsiatkówkowego. Obecny nadal w obrębie siatkówki niezmiennie zaburza metabolizm jej komórek [8]. Inni autorzy donosili już także o możliwości diagnostyki wczesnych stadiów, m.in. makulopatii cukrzycowej [6], za pomocą badania RTA i optycznej koherentnej tomografii (optical coherent tomography OCT) [9]. Wartości grubości siatkówki, 48

5 Siwiec-Prościńska J. i inni Możliwości zastosowania aparatu RTA... oznaczonych obu metodami, uznawano za porównywalne [9, 10]. Jednak otrzymanie wiarygodnego obrazu w badaniu OCT wymaga długiego czasu i koncentracji pacjenta. Czas akwizycji danych w przypadku RTA jest krótki, a badanie można powtarzać etapami, pozwalając badanemu odpocząć. Wyniki badań RTA charakteryzują się dużą czułością i powtarzalnością [11]. W badaniach Pires i wsp. udowodniono też, że w przypadkach braku lub miernego nasilenia retinopatii, badanie RTA jest bardziej właściwe niż badanie optycznej koherentnej tomografii [10]. Ponadto OCT pozwala na dokonanie pomiarów tylko wzdłuż wytyczonych linii, na ograniczonym obszarze powierzchni tylnego bieguna. Grupy badane nie były niestety homogenne pod względem monitorowania glikemii. Dlatego też nie istniała możliwość wiarygodnego skorelowania kontroli glikemii z grubością siatkówki. Zaplanowano już badania na większej grupie chorych, aby podjąć próbę znalezienia korelacji między wskaźnikiem patologii anatomii siatkówki (oceną jej grubości) a kontrolą glikemii. Wnioski Badanie grubości siatkówki aparatem RTA pozwala na dokładną, ilościową ocenę stanu dna oka i uwidocznienie zmian subklinicznych. Umożliwia obiektywne monitorowanie zmian na dnie oka i dzięki wczesnemu wykryciu niewidocznych zmian w badaniu wziernikowym może wpłynąć na intensyfikację leczenia choroby podstawowej i zwiększenie częstości kontroli okulistycznych. Wydaje się, że może pozwolić na wyróżnienie osób zagrożonych rozwojem obrzęku siatkówki, stanowiąc cenne uzupełnienie wczesnej diagnostyki retinopatii i makulopatii cukrzycowej u osób młodych. Badanie to jest ponadto nieinwazyjne, może być wielokrotnie powtarzane, a wymaga jedynie rozszerzenia źrenic oraz zdolności do krótkotrwałej fiksacji. PIŚMIENNICTWO/REFERENCES [1] Javitt J.C., Aiello L.P., Bassi L.J. et al.: Detecting and treating retinopathy in patients with type 1 diabetes mellitus. Savings associated with improved implementation of current guidelines. American Academy of Ophthalmology. Ophthalmology, 1991: 98, [2] Early Treatment Diabetic Retinopathy Study Research Group. Focal photocoagulation treatment of diabetic macular edema. Relationship of treatment effect to fluorescein angiographic and other retinal characteristics at baseline: Early Treatment Diabetic Retinopathy Study Report Number 19. Arch Ophthalmol., 1995:113, [3] Rohan T.E., Frost C.D., Wald N.J.: Prevention of blindness by screening for diabetic retinopathy: a quantitative assessment. BMJ, 1989:11, 299, [4] Kinyoun J., Barton F., Fisher M. et al.: Early Treatment Diabetic Retinopathy Study Research Group. Detection of diabetic macular edema. Early Treatment Diabetic Retinopathy Study Report Number 5. Ophthalmoscopy versus photography. Ophthalmology, 1989:96, [5] Bresnick G.H.: Diabetic macular oedema: a review. Ophthalmology, 1986:93, [6] Fritsche P., van der Heijde R., Suttorp-Schulten M.S., Polak B.C.: Retinal thickness analysis(rta): an objective method to assess and quantify the retinal thickness in healthy controls and in diabetics without diabetic retinopathy. Retina, 2002:22 (6), [7] Lobo C.L., Bernardes R.C., Cunha-Vaz J.G.: Alternations of the blood-retinal barrier and retinal thickness in preclinical retinopathy in subjects with type 2 diabetes. Arch. Ophthalmol., 2002:120, [8] Oshima Y., Emi K., Yamanishi S., Motokura M.: Quantitative assessment of macular thickness in normal subjects and patients with diabetic retinopathy by scanning retinal thickness analyser. Ophthalmic Surg. Lasers, 2001:32, [9] Konno S., Akiba J,. Yoshida A.: Retinal thickness measurements with optical coherence tomography and the scanning retinal thickness analyzer. Retina, 2001:21, [10] Pires I., Bernardes R.C., Lobo C.L. et al.: Retinal thickness in eyes with mild nonproliferative retinopathy in patients with type 2 diabetes mellitus: comparison of measurements obtained by retinal thickness analysis and optical coherence tomography. Arch. Ophthalmol., 2002:120, [11] Yoshida A.: New examination methods for macular disorders application of diagnosis and treatment. Nippon Ganka Gakkai Zasshi, 2000:104,

METODY BADAŃ W OKULISTYCE

METODY BADAŃ W OKULISTYCE Dr med. Joanna Wąsiewicz-Rager Wywiad okulistyczny przyczyna zgłoszenia się do okulisty przebyte choroby narządu wzroku urazy gałki ocznej wywiad dotyczący wieku dziecięcego-zezy dotychczasowa korekcja

Bardziej szczegółowo

Wczesne pogorszenie retinopatii cukrzycowej w cukrzycy typu 1 po włączeniu intensywnej insulinoterapii

Wczesne pogorszenie retinopatii cukrzycowej w cukrzycy typu 1 po włączeniu intensywnej insulinoterapii Ann. Acad. Med. Gedan., 2007, 37, 143 149 Ewa Zdybel¹, Jarosława Krajka-Lauer², Anna Korzon-Burakowska¹ Wczesne pogorszenie retinopatii cukrzycowej w cukrzycy typu 1 po włączeniu intensywnej insulinoterapii

Bardziej szczegółowo

Diabetic Retinopathy Clinical Research Network

Diabetic Retinopathy Clinical Research Network Randomizowane badanie porównujące doszklistkowe podanie acetonidu triamcinolonu i fotokoagulacji ogniskowej lub typu grid w przypadku cukrzycowego obrzęku plamki Diabetic Retinopathy Clinical Research

Bardziej szczegółowo

Wczesna diagnostyka stożka rogówki Czy można wykorzystać OCT?

Wczesna diagnostyka stożka rogówki Czy można wykorzystać OCT? Wczesna diagnostyka stożka rogówki Czy można wykorzystać OCT? Bartłomiej J. Kałużny Klinika Chorób Oczu, Collegium Medicum, Bydgoszcz Kierownik: prof. dr hab. med. G. Malukiewicz Po co? - prawidłowa kwalifikacja

Bardziej szczegółowo

Jolanta Oficjalska CZY POTRZEBUJEMY KRAJOWEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I LECZENIA RETINOPATII CUKRZYCOWEJ?

Jolanta Oficjalska CZY POTRZEBUJEMY KRAJOWEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I LECZENIA RETINOPATII CUKRZYCOWEJ? Jolanta Oficjalska CZY POTRZEBUJEMY KRAJOWEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I LECZENIA RETINOPATII CUKRZYCOWEJ? EPIDEMIOLOGIA Retinopatia cukrzycowa jest główną przyczyną ślepoty dorosłych w krajach rozwiniętych

Bardziej szczegółowo

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 23/2014 z dnia 10 marca 2014 r. o projekcie programu Program badań przesiewowych w kierunku wczesnego wykrywania

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

Polish version: Your guide to diabetic retinopathy screening. Twój przewodnik po badaniu na obecność retinopatii cukrzycowej

Polish version: Your guide to diabetic retinopathy screening. Twój przewodnik po badaniu na obecność retinopatii cukrzycowej Polish version: Your guide to diabetic retinopathy screening Twój przewodnik po badaniu na obecność retinopatii cukrzycowej Co to jest retinopatia cukrzycowa? Jest to choroba spowodowana cukrzycowymi zmianami

Bardziej szczegółowo

Różnicowanie. S. Teper, E. Wylęgała

Różnicowanie. S. Teper, E. Wylęgała r8_:layout 1 2011-02-07 00:10 Strona 83 8 Różnicowanie S. Teper, E. Wylęgała Różnicowanie w większości przypadków nie stanowi kłopotu. Pewne wątpliwości mogą się pojawić w zaawansowanym CNV, gdy trudne

Bardziej szczegółowo

Maciej Wojtkowski. Obrazowanie oka za pomocą Spektralnej Tomografii Optycznej z użyciem światła częściowo spójnego

Maciej Wojtkowski. Obrazowanie oka za pomocą Spektralnej Tomografii Optycznej z użyciem światła częściowo spójnego Maciej Wojtkowski Obrazowanie oka za pomocą Spektralnej Tomografii Optycznej z użyciem światła częściowo spójnego Instytut Fizyki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Podziękowania Członkom Kapituły

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Glaucoma-profi laxis 2015

Glaucoma-profi laxis 2015 bezpłatny zestaw pomiarów: pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego metodą bezkontaktową pachymetria (mierzenie grubości rogówki) autorefraktometria (komputerowy pomiar wad widzenia) Glaucoma-profi laxis 2015

Bardziej szczegółowo

POUFNE. Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia 2013 r. Numer ośrodka. Numer pacjenta. Numer wizyty. Badane oko

POUFNE. Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia 2013 r. Numer ośrodka. Numer pacjenta. Numer wizyty. Badane oko POUFNE KARTA OBSERWACJI PACJENTA Rejestr pacjentów leczonych preparatem Lucentis (ranibizumab) we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach w Polsce (Rejestr PRIME) Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia

Bardziej szczegółowo

IX. INNE ŚWIADCZENIA DIAGNOSTYCZNE Nazwa świadczenia gwarantowanego LP. Warunki realizacji świadczeń

IX. INNE ŚWIADCZENIA DIAGNOSTYCZNE Nazwa świadczenia gwarantowanego LP. Warunki realizacji świadczeń IX. INNE ŚWIADCZENIA DIAGNOSTYCZNE Nazwa świadczenia gwarantowanego LP. Warunki realizacji świadczeń 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Badanie antygenów zgodności tkankowej wykonywanie w celu typowania spokrewnionych

Bardziej szczegółowo

Zasady postępowania w cukrzycowym obrzęku plamki

Zasady postępowania w cukrzycowym obrzęku plamki Zasady postępowania w cukrzycowym obrzęku plamki Wytyczne Polskiego Towarzystwa Okulistycznego 1 Zasady postępowania w cukrzycowym obrzęku plamki (ang. DME - Diabetic Macular Edema) Stan na dzień 12.12.2013

Bardziej szczegółowo

OCENA WRAŻLIWOŚCI NA OLŚNIENIE PO LECZENIU ODWARSTWIENIA SIATKÓWKI*

OCENA WRAŻLIWOŚCI NA OLŚNIENIE PO LECZENIU ODWARSTWIENIA SIATKÓWKI* Medycyna Pracy 2003; 54 (4): 341 345 341 Małgorzata Maksymowicz 1 Krystyna Raczyńska 2 Jarosław Maksymowicz 3 OCENA WRAŻLIWOŚCI NA OLŚNIENIE PO LECZENIU ODWARSTWIENIA SIATKÓWKI* REACTION TO DAZZLEMENT

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 2 Jeśli otrzymałeś tę ulotkę, prawdopodobnie zmagasz się z problemem cukrzycy. Musisz więc odpowiedzieć sobie na pytania: czy wiesz, jak żyć z cukrzycą? Jak postępować w wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

OPHTHALMOLOGIC CARE OF TYPE 1 AND 2 DIABETES PATIENTS A RETROSPECTIVE STUDY DONE AMONG PATIENTS OF THE DEPARTMENT OF DIABETOLOGY OF UMS OF POZNAŃ

OPHTHALMOLOGIC CARE OF TYPE 1 AND 2 DIABETES PATIENTS A RETROSPECTIVE STUDY DONE AMONG PATIENTS OF THE DEPARTMENT OF DIABETOLOGY OF UMS OF POZNAŃ Nowiny Lekarskie 7, 76,, -9 JULIA BRZEZIŃSKA, JADWIGA BERNARDCZYK-MELLER OPIEKA OKULISTYCZNA U PACJENTÓW Z TYPEM I CUKRZYCY BADANIE RETROSPEKTYWNE PRZEPROWADZONE WŚRÓD CHORYCH HOSPITALIZOWANYCH W KLINICE

Bardziej szczegółowo

Konsensus okulistyczno-położniczy w sprawie wskazań do rozwiązania porodu drogą cięcia cesarskiego z powodu zmian w narządzie wzroku

Konsensus okulistyczno-położniczy w sprawie wskazań do rozwiązania porodu drogą cięcia cesarskiego z powodu zmian w narządzie wzroku Konsensus okulistyczno-położniczy w sprawie wskazań do rozwiązania porodu drogą cięcia cesarskiego z powodu zmian w narządzie wzroku Wytyczne Polskiego Towarzystwa Okulistycznego 1 Konsensus okulistyczno-położniczy

Bardziej szczegółowo

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29 Zaćma Sandra Zuziak 1 Zaćma zajmuje pierwsze miejsce w rankingu przyczyn ślepoty we współczesnym świecie wg statystyk Światowej Organizacji Zdrowia www.korektorzdrowia.pl 2 Definicja Zaćma (łac. cataracta)

Bardziej szczegółowo

Choroby alergiczne a narząd wzroku przypadki kliniczne

Choroby alergiczne a narząd wzroku przypadki kliniczne Choroby alergiczne a narząd wzroku przypadki kliniczne M. Pietruszyńska, I. Jankowska Lech, I. Grabska-Liberek Klinika Okulistyki CMKP w Warszawie Kierownik Kliniki : prof. dr hab. I. Grabska - Liberek

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Epidemiologia czerniaka błony naczyniowej Częstość występowania zależy od rasy (u

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ORTOPTYSTKA

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ORTOPTYSTKA Dziennik Ustaw Nr 26-1700 - Poz. 217 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ORTOPTYSTKA SYMBOL CYFROWY 322[05] I ZAŁOŻENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA

Bardziej szczegółowo

Jaskra nie boli kradnie wzrok. społeczna kampania edukacyjna

Jaskra nie boli kradnie wzrok. społeczna kampania edukacyjna Jaskra nie boli kradnie wzrok społeczna kampania edukacyjna O kampanii Jaskra nie boli kradnie wzrok Kampania zainaugurowana w marcu 2015 r. podczas Światowego Tygodnia Jaskry Odpowiedź na niską wykrywalność

Bardziej szczegółowo

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B.

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Stopa cukrzycowa Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Wyrzykowski Stopa cukrzycowa - definicja Infekcja, owrzodzenie lub destrukcja

Bardziej szczegółowo

Wyzwania diagnostyczne w chorobach zapalnych tylnego odcinka gałki ocznej - prezentacja przypadków

Wyzwania diagnostyczne w chorobach zapalnych tylnego odcinka gałki ocznej - prezentacja przypadków Klinika Okulistyki Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik: prof. dr hab. Dariusz Kęcik Wyzwania diagnostyczne w chorobach zapalnych tylnego odcinka gałki ocznej - prezentacja przypadków MONIKA

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 12 do materiałów informacyjnych PRO. zalecenie ponownego zgłoszenia się na badanie po 12 miesiącach w

Załącznik nr 12 do materiałów informacyjnych PRO. zalecenie ponownego zgłoszenia się na badanie po 12 miesiącach w SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚWIADCZEŃ I ZASAD ICH UDZIELANIA ORAZ WYMAGANIA WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW W PROGRAMIE WCZESNEJ DIAGNOSTYKI I LECZENIA JASKRY 1. OPIS ŚWIADCZEŃ 1) PORADA NA ETAPIE I OBEJMUJE: a) zarejestrowanie

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life.

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life. POWIKŁANIA Personal solutions for everyday life. Powikłania Cukrzyca występuje u osób, w przypadku których organizm nie potrafi sam kontrolować poziomu glukozy we krwi (określanego również jako poziom

Bardziej szczegółowo

Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych

Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych S.Szymik-Kantorowicz, A.Taczanowska-Niemczuk, P.Łabuz, I.Honkisz, K.Górniak, A.Prokurat Klinika Chirurgii Dziecięcej CM

Bardziej szczegółowo

Inne choroby plamki w diagnostyce różnicowej

Inne choroby plamki w diagnostyce różnicowej 4 Małgorzata Figurska, Andrzej Stankiewicz Inne choroby plamki w diagnostyce różnicowej Centralna surowicza Choroidoretinopatia Cechą charakterystyczną centralnej surowiczej choroidoretinopatii (ang. central

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 11/2012 Nr 2(39) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Przydatność oznaczania hemoglobiny glikowanej mierzonej we krwi włośniczkowej u dzieci z cukrzycą typu 1 Suitability of Hemoglobin

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: 1. Adres jednostki: Adres: Katedra i Klinika Okulistyki Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 61-848 Poznań ul:długa

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Business Development Manager Konferencja naukowo-szkoleniowa Ryn Badania laboratoryjne w chorobach nerek Wyzwaniem dla współczesnej medycyny jest badanie

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Wykazano wzrost ekspresji czynnika martwicy guza α w eksplanta ch naczyniówki i nabłonka barwnikowego siatkówki myszy poddanych fotokoagulacji w

Wykazano wzrost ekspresji czynnika martwicy guza α w eksplanta ch naczyniówki i nabłonka barwnikowego siatkówki myszy poddanych fotokoagulacji w Monika Jasielska Katedra i Klinika Okulistyki Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Kontakt mail: monikaleszczukwp.pl Tytuł pracy doktorskiej: Rola receptora czynnika martwicy guza α Rp75 (TNFRp75) w powstawaniu

Bardziej szczegółowo

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2013 Aneks 2 Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Opracowano we współpracy z dr.

Bardziej szczegółowo

ORIGINAL PAPERS JOLANTA OFICJALSKA MŁYŃCZAK, MARIA MUZYKA WOŹNIAK, PATRYCJA KRZYŻANOWSKA, AGNIESZKA JAMROZY WITKOWSKA. Abstract.

ORIGINAL PAPERS JOLANTA OFICJALSKA MŁYŃCZAK, MARIA MUZYKA WOŹNIAK, PATRYCJA KRZYŻANOWSKA, AGNIESZKA JAMROZY WITKOWSKA. Abstract. ORIGINAL PAPERS Adv Clin Exp Med 2007, 16, 1, 69 73 ISSN 1230 025X Copyright by Silesian Piasts University of Medicine in Wrocław JOLANTA OFICJALSKA MŁYŃCZAK, MARIA MUZYKA WOŹNIAK, PATRYCJA KRZYŻANOWSKA,

Bardziej szczegółowo

Pierwsi pacjenci z cukrzycą leczeni powtarzanymi dializami

Pierwsi pacjenci z cukrzycą leczeni powtarzanymi dializami KONFERENCJA PRASOWA WARSZAWA 04.03.2010 LECZENIE NERKOZASTĘPCZE Prof. Bolesław Rutkowski Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański Uniwersytet Medyczny 1 Pierwsi pacjenci

Bardziej szczegółowo

OCENA FUNKCJI WZROKU PO LECZENIU BŁON NEOWASKULARNYCH METODĄ FOTODYNAMICZNĄ U PACJENTÓW Z WYSIĘKOWĄ POSTACIĄ AMD

OCENA FUNKCJI WZROKU PO LECZENIU BŁON NEOWASKULARNYCH METODĄ FOTODYNAMICZNĄ U PACJENTÓW Z WYSIĘKOWĄ POSTACIĄ AMD ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2007, 53, SUPPL. 1, 16 21 KATARZYNA MOZOLEWSKA-PIOTROWSKA, WOJCIECH LUBIŃSKI, WOJCIECH GOSŁAWSKI, DANUTA KARCZEWICZ,

Bardziej szczegółowo

Struktury oka, które odgrywają rolę w mechanizmie powstawania jaskry:

Struktury oka, które odgrywają rolę w mechanizmie powstawania jaskry: Jaskra podstawowe informacje Oko budowa Twardówka Siatkówka Nerw wzrokowy Ciecz wodnista Rogówka Tęczówka Mięśnie oka Źrenica Soczewka Ciało rzęskowe Ciało szkliste Struktury oka, które odgrywają rolę

Bardziej szczegółowo

Badania kliniczne a codzienna praktyka w terapii wysiękowego zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem doświadczenia własne

Badania kliniczne a codzienna praktyka w terapii wysiękowego zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem doświadczenia własne Badania kliniczne a codzienna praktyka w terapii wysiękowego zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem doświadczenia własne Clinical research and everyday practice in wet form of age-related macular degeneration

Bardziej szczegółowo

LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62.

LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 701 Poz. 9 Załącznik B.64. LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62.9)

Bardziej szczegółowo

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU 442 Część II. Neurologia kliniczna BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU Badania neuroobrazowe Badanie tomografii komputerowej głowy Zasadniczym rozróżnieniem wydaje

Bardziej szczegółowo

ROLA MIOGENNYCH PRZEDSIONKOWYCH POTENCJAŁÓW WYWOŁANYCH W DIAGNOSTYCE ZAWROTÓW GŁOWY O RÓŻNEJ ETIOLOGII

ROLA MIOGENNYCH PRZEDSIONKOWYCH POTENCJAŁÓW WYWOŁANYCH W DIAGNOSTYCE ZAWROTÓW GŁOWY O RÓŻNEJ ETIOLOGII Dominik Bień ROLA MIOGENNYCH PRZEDSIONKOWYCH POTENCJAŁÓW WYWOŁANYCH W DIAGNOSTYCE ZAWROTÓW GŁOWY O RÓŻNEJ ETIOLOGII ROZPRAWA NA STOPIEŃ DOKTORA NAUK MEDYCZNYCH BADANIA WYKONANO W KLINICE OTORYNOLARYNGOLOGII

Bardziej szczegółowo

POUFNE. Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia 2013 r. Numer ośrodka. Numer pacjenta. Numer wizyty. Badane oko

POUFNE. Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia 2013 r. Numer ośrodka. Numer pacjenta. Numer wizyty. Badane oko POUFNE KARTA OBSERWACJI PACJENTA Rejestr pacjentów leczonych preparatem Lucentis (ranibizumab) we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach w Polsce (Rejestr PRIME) Wersja ostateczna nr 1 z dnia 5 grudnia

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI,58 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI,58 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI,58 SECTIO D 2005 Studenckie Koło Naukowe przy Zakładzie Podstawowej Opieki Zdrowotnej i Katedrze Medycyny Rodzinnej Akademii

Bardziej szczegółowo

POMIAR POTENCJAŁÓW CZYNNOŚCIOWYCH MIĘŚNI U DZIECI METODĄ EMG

POMIAR POTENCJAŁÓW CZYNNOŚCIOWYCH MIĘŚNI U DZIECI METODĄ EMG MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 38, s. 237-242, Gliwice 2009 POMIAR POTENCJAŁÓW CZYNNOŚCIOWYCH MIĘŚNI U DZIECI METODĄ EMG EUGENIUSZ ŚWITOŃSKI*, AGNIESZKA GŁOWACKA-KWIECIEŃ*, KATARZYNA JOCHYMCZYK*,

Bardziej szczegółowo

Konsensus ekspertów w sprawie zastosowania preparatu Taflotan w leczeniu jaskry

Konsensus ekspertów w sprawie zastosowania preparatu Taflotan w leczeniu jaskry Konsensus ekspertów w sprawie zastosowania preparatu Taflotan w leczeniu jaskry zaakceptowany przez zarząd Polskiego Towarzystwa Okulistycznego Stan na dzień 20 maja 2015 Konsensus został opracowany przez

Bardziej szczegółowo

OCENA PROSPEKTYWNA TYLNEGO BIEGUNA W OKU TOWARZYSZĄCYM U PACJENTÓW Z OTWOREM W PLAMCE

OCENA PROSPEKTYWNA TYLNEGO BIEGUNA W OKU TOWARZYSZĄCYM U PACJENTÓW Z OTWOREM W PLAMCE lek. Piotr Rakowicz OCENA PROSPEKTYWNA TYLNEGO BIEGUNA W OKU TOWARZYSZĄCYM U PACJENTÓW Z OTWOREM W PLAMCE Rozprawa doktorska z Katedry i Kliniki Okulistycznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego

Bardziej szczegółowo

28 Choroby infekcyjne

28 Choroby infekcyjne 28 Choroby infekcyjne Ludzki wirus upośledzenia odporności (HIV)/zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS) Retinopatia związana z ludzkim wirusem upośledzenia odporności Retinopatia HIV to rodzaj

Bardziej szczegółowo

26.11.2015, czwartek / 26 November 2015 Thursday

26.11.2015, czwartek / 26 November 2015 Thursday PROGRAM NAUKOWY / SCIENTIFIC PROGRAM 26.11.2015, czwartek / 26 November 2015 Thursday Kursy / Courses 9.00 13.00 KURS I / 1 st Course 9.00 10.00 sala RUBIN, I piętro /RUBIN hall, 1 st floor Angiografia

Bardziej szczegółowo

Stadium R3: retinopatia cukrzycowa proliferacyjna i zaawansowana retinopatia cukrzycowa

Stadium R3: retinopatia cukrzycowa proliferacyjna i zaawansowana retinopatia cukrzycowa 9 Stadium R3: retinopatia cukrzycowa proliferacyjna i zaawansowana retinopatia cukrzycowa Peter H. Scanlon ISTOTNE ELEMENTY ANATOMII Nowe naczynia powstające w przebiegu retinopatii cukrzycowej dzieli

Bardziej szczegółowo

Dystrofie wrodzone plamki ujawniają się klinicznie WRODZONE DYSTROFIE PLAMKI ROZDZIAŁ 12 GEORGE THEODOSSIADIS

Dystrofie wrodzone plamki ujawniają się klinicznie WRODZONE DYSTROFIE PLAMKI ROZDZIAŁ 12 GEORGE THEODOSSIADIS ROZDZIAŁ 12 WRODZONE DYSTROFIE PLAMKI GEORGE THEODOSSIADIS Dystrofie wrodzone plamki ujawniają się klinicznie w okresie dzieciństwa lub dojrzewania. Najczęściej występują: choroba Stargardta, choroba Besta,

Bardziej szczegółowo

Programy profilaktyczne w diabetologii ocena dostępności i funkcjonowania w Polsce. Obecna realizacja wykrywania cukrzycy typu 2 w naszym kraju

Programy profilaktyczne w diabetologii ocena dostępności i funkcjonowania w Polsce. Obecna realizacja wykrywania cukrzycy typu 2 w naszym kraju Programy profilaktyczne w diabetologii ocena dostępności i funkcjonowania w Polsce. Obecna realizacja wykrywania cukrzycy typu 2 w naszym kraju Jacek Sieradzki Uniwersytet Jagiellooski w Krakowie Seminarium

Bardziej szczegółowo

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy Medtronic.w

Bardziej szczegółowo

OCENA CHODU DZIECI Z MÓZGOWYM PORAŻENIEM NA PODSTAWIE WSKAŹNIKA GDI

OCENA CHODU DZIECI Z MÓZGOWYM PORAŻENIEM NA PODSTAWIE WSKAŹNIKA GDI Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 127 Katarzyna NOWAKOWSKA, Katarzyna JOCHYMCZYK-WOŹNIAK, Katedra Biomechatroniki, Politechnika Śląska, Zabrze OCENA CHODU DZIECI Z MÓZGOWYM PORAŻENIEM NA PODSTAWIE

Bardziej szczegółowo

ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI NIEDOWIDZENIA WCZESNE WYKRYWANIE WAD WZROKU I ZEZA U DZIECI

ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI NIEDOWIDZENIA WCZESNE WYKRYWANIE WAD WZROKU I ZEZA U DZIECI ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI NIEDOWIDZENIA WCZESNE WYKRYWANIE WAD WZROKU I ZEZA U DZIECI Celem Programu jest zapobieganie rozwojowi niedowidzenia i poprawa funkcji narządu wzroku u dzieci w wieku 4-5 lat z terenu

Bardziej szczegółowo

- AMD tzw. mokre, wilgotne (związane z powstawaniem nowych naczyń krwionośnych)

- AMD tzw. mokre, wilgotne (związane z powstawaniem nowych naczyń krwionośnych) Zwyrodnienie plamki żółtej - AMD Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD - Age-Related Macular Degeneration) jest bardzo częstą przyczyną nieodwracalnej utraty wzroku u osób po 50 roku życia. Częstość występowania

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie za okres od 01.01.2014 r. do 31.12.2014 r. z realizacji:

Sprawozdanie za okres od 01.01.2014 r. do 31.12.2014 r. z realizacji: Sprawozdanie za okres od 01.01.2014 r. do 31.12.2014 r. z realizacji: I. Miejskiego Programu Promocji Zdrowia i Profilaktyki dział 851 Ochrona Zdrowia, rozdział 85149 II. Pozostałej działalności dział

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku.

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku. WSTĘP Technika PET, obok MRI, jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się metod obrazowych w medycynie. Przełomowymi wydarzeniami w rozwoju PET było wprowadzenie wielorzędowych gamma kamer,

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Fotokoagulacja laserowa czy terapia doszklistkowa dylematy w leczeniu cukrzycowego obrzęku plamki

Fotokoagulacja laserowa czy terapia doszklistkowa dylematy w leczeniu cukrzycowego obrzęku plamki Fotokoagulacja laserowa czy terapia doszklistkowa dylematy w leczeniu cukrzycowego obrzęku plamki Laser photocoagulation or intravitreal therapy dilemma concerning treatment of diabetic macular edema Maciej

Bardziej szczegółowo

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy m d P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA Redakcja naukowa tłumaczenia prof. dr hab. n. med. W ALDEM AR KARNAFEL Z języka angielskiego tłumaczyła dr

Bardziej szczegółowo

Sylwia Kropacz-Sobkowiak(Mgr/Msc) Master of Science kierunek Clinical Optometry Magister specjalność optometria Licencjat specjalność optyka okularowa

Sylwia Kropacz-Sobkowiak(Mgr/Msc) Master of Science kierunek Clinical Optometry Magister specjalność optometria Licencjat specjalność optyka okularowa Sylwia Kropacz-Sobkowiak(Mgr/Msc) Master of Science kierunek Clinical Optometry Magister specjalność optometria Licencjat specjalność optyka okularowa Edukacja Optometrysta, optyk okularowy. W 2001 roku

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB OCENY STANU ZDROWIA OSOBY CHOREJ NA CUKRZYCĘ W CELU STWIERDZENIA ISTNIENIA LUB BRAKU PRZECIWSKAZAŃ ZDROWOTNYCH DO KIEROWANIA POJAZDAMI

SPOSÓB OCENY STANU ZDROWIA OSOBY CHOREJ NA CUKRZYCĘ W CELU STWIERDZENIA ISTNIENIA LUB BRAKU PRZECIWSKAZAŃ ZDROWOTNYCH DO KIEROWANIA POJAZDAMI Załącznik nr 3 SPOSÓB OCENY STANU ZDROWIA OSOBY CHOREJ NA CUKRZYCĘ W CELU STWIERDZENIA ISTNIENIA LUB BRAKU PRZECIWSKAZAŃ ZDROWOTNYCH DO KIEROWANIA POJAZDAMI 1. Określenie: 1) ciężka hipoglikemia oznacza

Bardziej szczegółowo

inwalidztwo rodzaj pracy

inwalidztwo rodzaj pracy Zdrowie jest najważniejsze Wykłady wraz z konsultacjami medycznymi realizowane przez Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Bogufałów Źródło Baryczy w ramach wspierania realizacji zadania publicznego przez

Bardziej szczegółowo

Przypadek 1 Wyjaśnienie

Przypadek 1 Wyjaśnienie Zastosowanie FAF Wstęp Obrazowanie z zastosowaniem autofluorescencji dna oka (FAF) stanowi metodę obrazowania in vivo i służy do mapowania rozmieszczenia fluoroforów naturalnie lub patologicznie zmienionego

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek II Konferencja i3: internet infrastruktury innowacje enauka

Bardziej szczegółowo

ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI NIEDOWIDZENIA - WCZESNE WYKRYWANIE WAD WZROKU I ZEZA U DZIECI

ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI NIEDOWIDZENIA - WCZESNE WYKRYWANIE WAD WZROKU I ZEZA U DZIECI ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI NIEDOWIDZENIA - WCZESNE WYKRYWANIE WAD WZROKU I ZEZA U DZIECI Celem Programu jest zapobieganie rozwojowi niedowidzenia i poprawa funkcji narządu wzroku u dzieci w wieku 4-5 lat z

Bardziej szczegółowo

NIEDROŻNOŚĆ ŻYŁY ŚRODKOWEJ SIATKÓWKI (CRVO)

NIEDROŻNOŚĆ ŻYŁY ŚRODKOWEJ SIATKÓWKI (CRVO) Przewodnik informacyjny Informacje naukowe na temat CRVO www.scienceofcrvo.org NIEDROŻNOŚĆ ŻYŁY ŚRODKOWEJ SIATKÓWKI (CRVO) W niniejszej broszurze przedstawione zostały informacje na temat CRVO oraz dostępnych

Bardziej szczegółowo

Okulistyka. Klasyfikuj prace: Pielęgniarstwo okulistyczne w WY 158.

Okulistyka. Klasyfikuj prace: Pielęgniarstwo okulistyczne w WY 158. WW Okulistyka Klasyfikuj prace: Pielęgniarstwo okulistyczne w WY 158. WW 1-100 Wydawnictwa informacyjne i ogólne WW 101-290 Oko WW 101-113 Anatomia. Fizjologia. Higiena WW 140-160 Choroby. Postrzeganie

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Piekarski R. i inni: Długofalowa ocena wyrównania Szewczyk L. dzieci i inni z cukrzycą Aktywność typu opioidowa 1, leczonych u dziewcząt przy z nadczynnością pomocy osobistej i niedoczynnością pompy insulinowej

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA PRZEBIEGU ZWYRODNIENIA PLAMKI ZWIĄZANEGO Z WIEKIEM U PACJENTÓW PO OPERACJI ZAĆMY METODĄ FAKOEMULSYFIKACJI Z WSZCZEPEM SOCZEWEK

OCENA PORÓWNAWCZA PRZEBIEGU ZWYRODNIENIA PLAMKI ZWIĄZANEGO Z WIEKIEM U PACJENTÓW PO OPERACJI ZAĆMY METODĄ FAKOEMULSYFIKACJI Z WSZCZEPEM SOCZEWEK ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2007, 53, SUPPL. 1, 43 48 DARIUSZ ŁĄK, WOJCIECH LUBIŃSKI, ZOFIA SYLWESTRZAK, ZBIGNIEW SZYCH 1, DANUTA KARCZEWICZ

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 6/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. o projekcie programu Masz oko na zdrowie badania profilaktyczne wykrywania wad

Bardziej szczegółowo

I. STRESZCZENIE Cele pracy:

I. STRESZCZENIE Cele pracy: I. STRESZCZENIE Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) jest przewlekłym procesem zapalnym, powodującym postępujące i nieodwracalne włóknienie trzustki. Choroba przebiega z okresami remisji i zaostrzeń, prowadząc

Bardziej szczegółowo

Depilacja laserowa laserowe usuwanie owłosienia

Depilacja laserowa laserowe usuwanie owłosienia Depilacja laserowa laserowe usuwanie owłosienia USTUPSKA-KUBECZEK Katarzyna Mechanizm działania światła lasera na mieszek włosowy i włos Laser stosowany do zabiegów depilacji działa powierzchownie, nie

Bardziej szczegółowo

Witamy w comiesięcznym przeglądzie firmy Bausch & Lomb dotyczącym badań naukowych. American Journal of Ophthalmology 152(2)

Witamy w comiesięcznym przeglądzie firmy Bausch & Lomb dotyczącym badań naukowych. American Journal of Ophthalmology 152(2) Witamy w comiesięcznym przeglądzie firmy Bausch & Lomb dotyczącym badań naukowych. Ponieważ mamy doświadczenie w klinicznych badaniach oka, głównie przedniej jego części, firma Bausch i Lomb zleciła nam

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

Lipophoral Tablets 150mg. Mediator 150 mg Tabletka Podanie doustne. Benfluorex Qualimed. Mediator 150mg Tabletka Podanie doustne

Lipophoral Tablets 150mg. Mediator 150 mg Tabletka Podanie doustne. Benfluorex Qualimed. Mediator 150mg Tabletka Podanie doustne ANEKS I WYKAZ NAZW WŁASNYCH, POSTAĆ FARMACEUTYCZNA, MOC PRODUKTÓW LECZNICZYCH, DROGA PODANIA, PODMIOTY ODPOWIEDZIALNE POSIADAJĄCE POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU W PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH (EOG) 1

Bardziej szczegółowo

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Śląskie Centrum Chorób Serca Cukrzyca Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Warszawa 26.11.2014 Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia Neuropatia

Bardziej szczegółowo

Implantologia stomatologiczna jest dziedziną stomatologii

Implantologia stomatologiczna jest dziedziną stomatologii Zastosowanie tomografii stożkowej w implantologii stomatologicznej dr Tomasz Śmigiel, tech. radiolog Jakub Baran Implantologia stomatologiczna jest dziedziną stomatologii zajmującą się odbudową uzębienia

Bardziej szczegółowo

SLAJDY WYBRANE I ZMODYFIKOWANE POD KĄTEM PREZENTACJI W INTERNECIE

SLAJDY WYBRANE I ZMODYFIKOWANE POD KĄTEM PREZENTACJI W INTERNECIE SUM - WLK 2011 WYKŁAD PIĄTY: BIOSTATYSTYKA C.D. Prof. dr hab. med. Jan E. Zejda! UWAGA! SLAJDY WYBRANE I ZMODYFIKOWANE POD KĄTEM PREZENTACJI W INTERNECIE TREŚĆ WYKŁADU Dokumentowanie efektu (analiza danych

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

Rola i zakres limfadenektomii w raku pęcherza moczowego

Rola i zakres limfadenektomii w raku pęcherza moczowego Tomasz Borkowski Department of Urology Medical University of Warsaw Rola i zakres limfadenektomii w raku pęcherza moczowego VII Pomorskie spotkanie Uroonkologiczne Rak pęcherza moczowego Henry Gray (1825

Bardziej szczegółowo

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY 10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY FAKT 1. Około 347 mln ludzi na świecie choruje na cukrzycę. Istnieje rosnąca globalna epidemia cukrzycy, u której podłoża leży szybki przyrost przypadków nadwagi i otyłości

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

SLT - Selektywna Laserowa Trabekuloplastyka, opcja w leczeniu chorego na jaskrę

SLT - Selektywna Laserowa Trabekuloplastyka, opcja w leczeniu chorego na jaskrę Jacek Szendzielorz, Aleksandra Mikulska-Cholewa SLT - Selektywna Laserowa Trabekuloplastyka, opcja w leczeniu chorego na jaskrę - doświadczenia własne w LENS-MED Klinika Jednego Dnia Niepubliczny Okulistyczny

Bardziej szczegółowo

ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH

ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH Sławomir Pynka PORADNIA DIABETOLOGICZNA I METABOLICZNA SPWSZ w SZCZECINIE Cukrzyca : Światowa Epidemia 1995

Bardziej szczegółowo

Zmiany napięcia mięśniowego w czasie leczenia toksyną botulinową a ocena klinimetryczna nasilenia objawów u pacjentów z dystonią szyjną

Zmiany napięcia mięśniowego w czasie leczenia toksyną botulinową a ocena klinimetryczna nasilenia objawów u pacjentów z dystonią szyjną Michał Dwornik 1, Jarosław Oborzyński 2, Małgorzata Tyślerowicz 2, Jolanta Kujawa 3, Anna Słupik 1, Emilia Zych 4, Dariusz Białoszewski 1, Andrzej Klimek 5 Zmiany napięcia mięśniowego w czasie leczenia

Bardziej szczegółowo

APARAT DO MONITOROWANIA FUNKCJI MÓZGU W INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKÓW EEG DigiTrack Trend (Color Cerebral Function Monitor)

APARAT DO MONITOROWANIA FUNKCJI MÓZGU W INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKÓW EEG DigiTrack Trend (Color Cerebral Function Monitor) APARAT DO MONITOROWANIA FUNKCJI MÓZGU W INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKÓW EEG DigiTrack Trend (Color Cerebral Function Monitor) W Polsce rodzi się około 24 000 wcześniaków z masą ciała poniżej 2500 g. W ciągu

Bardziej szczegółowo

Nowe spojrzenie na nefropatię cukrzycową

Nowe spojrzenie na nefropatię cukrzycową Nowe spojrzenie na nefropatię cukrzycową Agnieszka Szadkowska Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Przebieg kliniczny cukrzycy typu 1 Prezentacja kliniczna

Bardziej szczegółowo