Mowa nienawiści - perspektywa prawa amerykańskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mowa nienawiści - perspektywa prawa amerykańskiego"

Transkrypt

1 Mowa nienawiści - perspektywa prawa amerykańskiego adw. Filip Wejman INPRIS dla Katedry Prawa Własności Intelektualnej UJ Kraków, 15 marca 2013

2 Pierwsza Poprawka Kongres nie ustanowi (...) żadnego prawa ograniczającego wolność słowa. Wykładnia: Nie działa dosłownie: nie ma ABSOLUTNEGO zakazu JAKICHKOLWIEK ograniczeń: oszustwo, prawo autorskie, groźba, etc. Rozciąga się na inne organy i gałęzi władzy, także stanowe i lokalne. Nie tylko prawo publiczne, również prywatne Nie tylko "mowa", ale inne środki ekspresji. Zachowanie?

3 Historia USA = rewolucja przeciw królowi i Anglii Anty-federaliści: czy ratyfikować konstytucję? Konstytucja: struktura władzy. Poprawki w Bill of Rights: prawa obywatelskie. Madison (autor) nie chciał dyskusji o naturze praw obywatelskich, ale Jefferson go przekonał. Odpowiedzialności za słowo w Anglii: uprzednie zezwolenie na druk wywrotowe pomówienie (Seditious Libel) dorozumiana zdrada (Constructive Treason)

4 Anglia: Constructive Treason Np. przedstawienie śmierci króla. Rozszerzająca wykładnia: uwięzienie też - często wiąże się ze śmiercią drukarz John Twyn. Próbne odbitki: król odpowiada przed ludem, lud ma prawo do samostanowienia. Twyn skazany za zdradę, wykastrowany, wypatroszony, poćwiartowany, po kawałku żywcem spalony i powieszony. Lord Chief Justice: kara ma służyć za przykład. Amerykański mit założycielski, np. amicus w NYT v. Sullivan drukarz książki, która krytykował monarchię. Ale: w książce wezwanie do obalenia i zabicia króla.

5 Anglia: Seditious Libel Od 1275 odpowiedzialność za wywrotowe pomówienie. Zakaz krytyki króla. Rozszerzająca ochrona: urzędników, instytucji, prawa, osób publicznych. Dowód prawdy nie zwalnia. Lord Chief Justice Holt, 1704: "Gdyby ludzie nie odpowiadali za szerzenie złej opinii o rządzie, żaden rząd nie mógłby się utrzymać. Dla każdego rządu jest bowiem konieczne, aby ludzie żywili na jego temat dobrą opinię". Paremia: Im większa prawda, tym większe pomówienie. Prawdziwy zarzut bardziej karygodny niż fałszywy. Nie można obalić dowodem nieprawdy.

6 1735 Zenger Peter Zenger: dziennikarz Proces o wywrotowe pomówienie angielskiego gubernatora Nowego Jorku. Sędzia poinstruował ławę zgodnie z angielskim prawem, że prawda nie jest obroną. Ława wbrew sędziemu: prawda jest obroną.

7 1798 Alien and Sedition Acts Zakaz nieprawdziwych, skandalizujących i złośliwych pism zniesławiających rząd. W dużej części ci sami autorzy co Pierwszej Poprawki. Wygasł w 1801, nigdy nie zaskarżony do SN. Utrudnia wykładnię.

8 1917 Melodramat "Spirit of '76" Reżyser Robert Goldstein, 10 lat więzienia Niemy film. Prawdziwe i urojone zbrodnie wojenne angielskich wojsk w XVIII w. w czasie Rewolucji Amerykanskiej Sąd: nie wolno kwestionować "dobrej wiary naszego sojusznika, Wielkiej Brytanii". Nie wolno utrudniać wysiłku wojennego. Pierwsza poprawka nie obejmuje filmów (ówczesny pogląd).

9 1919 Schenk Antymiliaryści: pobór = niewolnictwo Sprawa przegrana. Precedens uchylony w 1969 (Brandenburg). O.W.Holmes autorem uzasadnienia "Clear and present danger" of substantive evil Nie wolno krzyczeć "pożar" w zatłoczonym teatrze

10 1919 Debs Socjalista. 5-krotny kandydat na prezydenta. Czerwiec 1916, Ohio. Wygłasza mowę przeciwko udziałowi USA w I Wojnie. Potępia militaryzm. Aresztowany na mocy Espionage Act 1917, skazany na 10 lat. O.W.Holmes - autor uzasadnienia

11 1919 Abrams Żydowscy rewolucjoniści, antymilitaryści Brandeis i Holmes, opinia mniejszości: Clear and present danger test Sprawa przegrana. Precedens uchylony w 1969 (Brandenburg). Rozmowa Holmesa i Learned Handa w pociągu. Dlaczego większość ma chronić poglądy mniejszości?

12 1942 Chaplinsky Świadek Jehowy nazwał strażnika miejskiego "przeklętym gangsterem", "cholernym faszystą" i wdał się z nim w bójkę na chodniku. Władze miasta to "faszyści i ich agenci". Skazanie za użycie "obraźliwego, szyderczego, albo denerwującego słowa wobec kogokolwiek, kto legalnie przebywa na ulicy lub w przestrzeni publicznej." SN: FIGHTING WORDS (1) ranią i (2) mają tendencje do bezpośredniego naruszenia pokoju - prowokują przeciętnego ADRESATA do odpowiedzi przemocą. Nie zasługują na ochronę, bo ich wartość społeczna przy odkrywaniu prawdy jest minimalna, nie służą wymianie idei (podobnie jak słowa obsceniczne).

13 1952 Beauharnais Ulotka: Murzyni zagrażają białej rasie. Skazany za naruszenie prawa Illinois: [It is] illegal to publish or exhibit any writing or picture portraying the "depravity, criminality, unchasity, or lack of virtue of a class of citizens of any race, color, creed or religion". SN utrzymał prawo w mocy. Precedens najpewniej nie wiąże, chociaż nie był formalnie uchylony. Przez 60 lat nie było skazania.

14 1969 Watts Przemówienie aktywisty antywojennego (czasy Wietnamu): "If they ever make me carry a rifle, the first man I want to get in my sights is L.B.J." Oskarżony o groźbę zabicia prezydenta. SN: to nie była "prawdziwa groźba", tylko wyrażenie politycznej opozycji wobec Prezydenta.

15 1969 Brandenburg Brandenburg zaprosił dziennikarzy na przemówienia KKK: "revengeance" [sic] against "niggers", "Jews" and those who supported them. [O]ur President, our Congress, our Supreme Court, continues to suppress the white, Caucasian race". Plan: marsz na Waszyngton 4 lipca. Brandenburg oskarżony o wezwanie do przemocy. SN: Test "Imminent Lawless Action" - (mieszanka testów Handa i Holmesa). Unieważnienie skazania, bo nie było bezpośredniego niebezpieczenstwa, tylko przemówienie.

16 1971 Cohen Cohen przyszedł do sądu w kurtce z napisem FUCK THE DRAFT. Skazany za naruszenie "pokoju i ciszy przez obraźliwe postępowanie" (wobec osób obecnych w sądzie). SN: wulgarny, obraźliwy język też jest mową w rozumieniu Pierwszej Poprawki. Unieważnienie skazania.

17 1977 Skokie Miasteczko Skokie, skupisko ocalałych z holocaustu. Amerykanska Partia Nazistowska chce przemaszerować. Władze miasta: zakaz. ACLU interweniuje po stronie nazistów. Sąd uchylił zakaz. Nie wykazano, że marsz jest bezpośrednią prowokacją do przemocy.

18 1982 NCAAP Bojkot sklepów białych kupców: "If we catch any of you going in any of them racist stores, we're gonna break your damn neck" Przemoc wobec osób wyłamujących się z bojkotu, niszczenie ich mienia. Pozew wlascicieli sklepów o odszkodowanie od NCAAP SN: odszkodowanie nie należy się. Można skazać za podżeganie, jeżeli udowodnić prawdopodobieństwo bezpośredniego bezprawnego działania ORAZ wypowiedź była skierowana na wywołanie bezpośredniego bezprawnego działania.

19 1989 Johnson Johnson spalił flagę w akcie politycznego protestu. Szok po stronie niektórych widzów; pogrzeb flagi. Teksas: zakaz profanacji "przedmiotów szacunku", m.in. flagi. (Podobnie w 48 stanach) SN: palenie flagi jako komunikat podlega ochronie, nawet jeżeli treść budzi odrazę. Ekspresywane zachowanie: "[T]he government generally has a freer hand in restricting expressive conduct than it has in restricting the written or spoken word," it may not "proscribe particular conduct because it has expressive elements."

20 1992 R.A.V. Minnesota: "Kto umieszcza w publicznej lub prywatnej przestrzeni symbol, przedmiot, wezwanie, postać, graffiti - w tym płonący krzyż, nazistowską swastykę - o których wie, albo ma rozsądne podstawy wiedzieć, że wzniecają gniew, strach, niechęć innych ludzi z powodu rasy, koloru skóry, wyznania, religii lub płci, narusza porządek i odpowiada za występek." Nastolatki w nocy palą krzyż w ogrodzie czarnoskórej rodziny.

21 1992 R.A.V. - dyskusja: Scalia SN, Scalia: Zakaz dotyczy fighting words (FW), czyli kategorii NIECHRONIONEJ (Chaplinsky) Niekonstytucyjny, bo rozróżnia co do treści. Obejmuje tylko wypowiedzi, co do rasy, koloru skóry, wyznania, religii albo płci. Czyli obraźliwe słowa co do orientacji seksualnej, przynależności politycznej, związkowej etc. są niekaralne. Rządowi nie wolno wybierać, które treści albo punkty widzenia obywateli tępi. Rząd ma do dyspozycji inne środki,które realizują ten sam interes, ale nie różnicują co do treści - np. zakaz wszelkich FW, niezależnie czy dotyczą np. rasy, a nie np. orientacji seksualnej.

22 1992 R.A.V. dyskusja: mniejszość Zgoda co do sentencji, ale nie uzasadnienia. Nielogiczne, że rząd może zakazać całej kategorii wypowiedzi, ale nie podkategorii. Ta podkategoria z definicji pozbawiona wartości, nie zasługuje na ochronę konstytucyjną. Zakaz zbyt szeroki (overbreath). Obejmuje sytuacje, gdy TYLKO naruszono uczucia, a nie ma prowokacji do przemocy.

23 1993 Mitchell Murzyni pobili białego chłopaka (14 lat). Przedtem oglądali i omawiali Mississippi Burning. Przywódca: "You all want to fuck somebody up? There goes a white boy; go get him!" Skazanie: typ kwalifikowany pobicia z pobudek rasistowskich. SN Wisconsin: Kwalifikowany typ jest represją pogladu, wiec narusza Pierwszą Poprawkę oraz R.A.V. SN USA: kwalifikowany typ jest OK. Pobicie, nawet w celu ekspresji idei, nie jest objęte Pierwszą Poprawką. Uwzględnienie motywu jest tradycyjnie dopuszczalnym czynnikiem przy ustalaniu wymiaru kary.

24 2003 Black Virginia: 1. Zakaz palenia krzyża w miejscu publicznym lub na cudzej własności Z ZAMIAREM ZASTRASZENIA osoby lub grupy. 2. Palenie krzyża jest dowodem prima facie na zamiar zastraszenia. Członek KKK, Barry Black pali krzyż na otwartym polu, na prywatnej własności, za zezwoleniem właściciela. Nie było bezpośredniego wezwania do przemocy. Krzyż widoczny z autostrady. Z przemówienia: [I would] "love to take a.30/30 and just randomly shoot the blacks". SN uznał pkt 1 za OK, a 2 za niekonstytucyjny.

25 2003 Black - dyskusja Thomas: nie stosować Pierwszej Poprawki. Nie wolno spalić komuś domu, żeby wyrazić idee. Palenie krzyża komunikuje, że zaraz nastąpi akt bezprawnej przemocy. O'Connor: Krzyż może być palony bez zamiaru zastraszenia, np. jako symbol solidarności grupowej bez obecności osób, które mogłoby to odczuć jako zastraszenie. Domniemanie zamiaru zastraszenia mrozi konstytucyjnie chronione, polityczne wypowiedzi.

26 2011 Westboro Baptist Church Pikiety na pogrzebach. Cel: rodziny zmarłych dzieci, ofiar wypadków, raka, zabitych żołnierzy. Wypowiedzi: Dobrze, że zginęli i teraz palą się piekle. "Bóg nienawidzi pedałów". Zemsta Boga na Ameryce za homoseksualizm, etc. Żądanie: zmiana polityki i prawa. Celowe naruszenie uczuć i zdrowia ojca poległego żołnierza, cywilne odszkodowanie. SN: chroniona wypowiedź polityczna, w przestrzeni publicznej. Alito: celowe zadanie cierpienia niewinnej osobie trzeciej = terroryzm. Wypowiedź a ekspresywne zachowanie.

27 Podsumowanie "Clear and Present Danger" i podobne testy Szerokość zakazu Ostrość zakazu Dopuszczalne ograniczenia: - zastraszenie lub groźba - najgorszy przykład - zaostrzenie sankcji Nie ma prawa do bycia "nie obrażonym" Problem: zachowanie ekspresywne

Ochrona zasady wolności sumienia i wyznania (religii)

Ochrona zasady wolności sumienia i wyznania (religii) Ochrona zasady wolności sumienia i wyznania (religii) Ochrona zasady wolności sumienia i wyznania (religii) Ochrona konstytucyjna Ochrona cywilnoprawna Skarga do Trybunału po zakończeniu postępowania sądowego

Bardziej szczegółowo

Mowa Nienawiści definicja problemu. Dominika Bychawska-Siniarska

Mowa Nienawiści definicja problemu. Dominika Bychawska-Siniarska Mowa Nienawiści definicja problemu Dominika Bychawska-Siniarska Definicja mowy nienawiści Różne typy negatywnych emocjonalnie wypowiedzi, wymierzonych przeciwko grupom lub jednostkom ze względu na domniemaną

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce Art. 54.1. Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. 2. Cenzura prewencyjna

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony Listopad 2012 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA Dokumenty międzynarodowe

PRAWA CZŁOWIEKA Dokumenty międzynarodowe Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Prawa i wolności: prawo do życia, zniesienie kary śmierci, wolność od tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania, wolność

Bardziej szczegółowo

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r.

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 235 ust.

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r.

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. Część I PRAWO DO PRYWATNOŚCI WPROWADZENIE Prowadzące:

Bardziej szczegółowo

70. rocznica zakończenia II Wojny Światowej

70. rocznica zakończenia II Wojny Światowej 70. rocznica zakończenia II Wojny Światowej, 11/05/2015 13:45, autor: Redakcja Bielawa Podobnie jak w całym kraju, tak i w Bielawie, 8 maja odbyły się obchody upamiętniające 70. rocznicę zakończenia II

Bardziej szczegółowo

Prawa autorskie, licencje

Prawa autorskie, licencje Prawa autorskie, licencje Wyjaśnienie pojęć oraz tezy do dyskusji Michał Rad 21.10.2015 Przedstawione w dalszej części wykładu tezy są prywatnym poglądem autora i powinne być traktowane jako głos w dyskusji,

Bardziej szczegółowo

Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire

Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire Instytut Studiów Społ ecznych Uniwersytet Warszawski Stawki 5/7, 00-183 Warszawa, tel. 831-51-53; www.iss.uw.edu.pl PGSS 2008 P OLSKI G ENERALNY S ONDAŻ

Bardziej szczegółowo

Wolność myśli, sumienia, wyznania

Wolność myśli, sumienia, wyznania Wolność myśli, sumienia, wyznania Art.. 9 EKPCz 1. Każdy ma prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania; prawo to obejmuje wolność zmiany wyznania lub przekonań oraz wolność uzewnętrzniania indywidualnie

Bardziej szczegółowo

Reforma wymiaru sprawiedliwości karnej Często zadawane pytania

Reforma wymiaru sprawiedliwości karnej Często zadawane pytania Sądownictwo New Jersey Reforma wymiaru sprawiedliwości karnej Często zadawane pytania Criminal Justice Reform Frequently Asked Questions - Polish Więcej na temat reformy wymiaru sprawiedliwości karnej

Bardziej szczegółowo

Konwencje genewskie, Genewa, 12 sierpnia 1949 r. (Dz. U. z 1956 r., nr 38, poz. 171, załącznik)

Konwencje genewskie, Genewa, 12 sierpnia 1949 r. (Dz. U. z 1956 r., nr 38, poz. 171, załącznik) Konwencje genewskie, Genewa, 12 sierpnia 1949 r. (Dz. U. z 1956 r., nr 38, poz. 171, załącznik) Rozdział I Postanowienia ogólne Artykuł 2 Niezależnie od postanowień, które wejdą w życie już w czasie pokoju,

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 15 LISTOPADA 2005 R. IV KK 258/05

WYROK Z DNIA 15 LISTOPADA 2005 R. IV KK 258/05 WYROK Z DNIA 15 LISTOPADA 2005 R. IV KK 258/05 Zachowania realizujące raz znamiona art. 197 1 k.k., to znowu określone w 2 tego przepisu, a także art. 200 1 k.k., jeżeli są jednorodzajowe i zachowana jest

Bardziej szczegółowo

Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy.

Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy. Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy. Mobbing jest rodzajem terroru psychicznego, stosowanym przez jedną lub kilka osób przeciwko przeważnie jednej osobie. Trwa wiele

Bardziej szczegółowo

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny został nareszcie oceniony i osądzony w kategoriach prawno konstytucyjnych przez kompetentny organ

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 34 w Kielcach im. Adama Mickiewicza. Rada szkoleniowa na temat PRAWA DZIECKA

Szkoła Podstawowa nr 34 w Kielcach im. Adama Mickiewicza. Rada szkoleniowa na temat PRAWA DZIECKA Szkoła Podstawowa nr 34 w Kielcach im. Adama Mickiewicza Rada szkoleniowa na temat PRAWA DZIECKA 1 Prawa cywilne Prawa socjalne Prawa kulturalne Prawa polityczne Nie przyznano dzieciom praw ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

RASIZM DYSKRYMINACJA RASOWA. Magdalena Syryca

RASIZM DYSKRYMINACJA RASOWA. Magdalena Syryca RASIZM DYSKRYMINACJA RASOWA Magdalena Syryca Rasizm, dyskryminacja rasowa zespół poglądów głoszących tezę o nierówności ludzi, a wynikająca z nich ideologia przyjmuje wyższość jednych ras nad innymi. Przetrwanie

Bardziej szczegółowo

Historia administracji

Historia administracji Historia administracji Administracja państwa federalnego na przykładzie USA dr Karol Dąbrowski podłoże doktrynalne konstytucjonalizmu - krytyka absolutyzmu - prawo oporu wobec władcy - humanizm, racjonalizm,

Bardziej szczegółowo

SANKCJE KARNE JAKO PRZYKŁAD MECHANIZMÓW OGRANICZAJĄCYCH WOLNOŚĆ SŁOWA W LOKALNYCH MEDIACH. Dawid Sześciło

SANKCJE KARNE JAKO PRZYKŁAD MECHANIZMÓW OGRANICZAJĄCYCH WOLNOŚĆ SŁOWA W LOKALNYCH MEDIACH. Dawid Sześciło SANKCJE KARNE JAKO PRZYKŁAD MECHANIZMÓW OGRANICZAJĄCYCH WOLNOŚĆ SŁOWA W LOKALNYCH MEDIACH Dawid Sześciło Prawne ograniczenia wolności prasy lokalnej Odpowiedzialność karna (Kodeks karny) Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki człowieka

Prawa i obowiązki człowieka Prawa i obowiązki człowieka Prawa oraz wolności obywatelskie zgodnie z polską konstytucją Zgodnie z naszą konstytucją wyróżniamy trzy grupy praw i wolności obywatelskich. Są to: Prawa i wolności osobiste

Bardziej szczegółowo

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ II MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ II MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ II MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza II można uzyskać maksymalnie 70 punktów, za rozwiązanie zadań powiązanych

Bardziej szczegółowo

Konstytucyjne zasady działalności gospodarczej. PPwG

Konstytucyjne zasady działalności gospodarczej. PPwG Konstytucyjne zasady działalności gospodarczej PPwG 1 Podstawy ustroju gospodarczego Zasady konstytucyjne zasady ogólne (demokratyczne państwo prawne, sprawiedliwość społeczna) zasada społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Komisja administruje pięcioma legislacjami. Te legislacje to: Ustawa o Dyskryminacji Rasowej z roku 1975 (Racial Discrimination Act 1975)

Komisja administruje pięcioma legislacjami. Te legislacje to: Ustawa o Dyskryminacji Rasowej z roku 1975 (Racial Discrimination Act 1975) Krótki Przewodnik dotyczący Skarg Czym zajmuje się Komisja Australijska Komisja Praw Człowieka (Australian Human Rights Commision) jest niezależną, krajową organizacją, która prowadzi dochodzenia i doprowadza

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska Sygn. akt III KK 248/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 września 2014 r. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dorota

Bardziej szczegółowo

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 nietezowane LEX nr 1130385 1130385 Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca). Sędziowie SN: Romualda Spyt, Jolanta

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 10 SIERPNIA 2005 R. II KK 410/04

WYROK Z DNIA 10 SIERPNIA 2005 R. II KK 410/04 WYROK Z DNIA 10 SIERPNIA 2005 R. II KK 410/04 Ocena dowodu z wyjaśnień oskarżonego lub zeznań świadka jest wypadkową zarówno oceny treści wypowiedzi danej osoby, jak i oceny dotyczącej samej osoby, to

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

Konstytucja wk r. Prezydent cd

Konstytucja wk r. Prezydent cd Konstytucja wk 8 10.05.2009r. Prezydent cd Prezydent RP pełni funkcję arbitra. Przyjęcie tej koncepcji oznacza, że w przypadku zakłócenia wzajemnych stosunków między rządem a Sejmem, Prezydent powinien

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Inne źródła i opracowania Wykaz aktów prawnych Wstęp

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Inne źródła i opracowania Wykaz aktów prawnych Wstęp Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wykaz orzecznictwa... Inne źródła i opracowania... Wykaz aktów prawnych... Wstęp... XIII XV XXIX XXXIX Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Znaczenie problematyki

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III KRS 16/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 maja 2016 r. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda

Bardziej szczegółowo

Dz.U FRAGMENT KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.) Rozdział VIII. Art. 173.

Dz.U FRAGMENT KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.) Rozdział VIII. Art. 173. Dz.U.97.78.483 FRAGMENT KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.) Rozdział VIII SĄDY I TRYBUNAŁY Art. 173. Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezaleŝną

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi SIERPIEŃ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Egzamin maturalny z języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

Komunikat prasowy TK przed rozprawą dotyczącą zasad naliczania wysokości emerytur - Prawa człowiek

Komunikat prasowy TK przed rozprawą dotyczącą zasad naliczania wysokości emerytur - Prawa człowiek Komunikat prasowy TK przed rozprawą dotyczącą zasad naliczania wysokości emerytur - Prawa człowiek Komunikat prasowy TK przed rozprawą dotyczącą zasad naliczania wysokości emerytur 13 stycznia 2010 r.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSA del. do SN Dariusz Kala

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSA del. do SN Dariusz Kala Sygn. akt IV KK 162/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 7 października 2015 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSA del. do

Bardziej szczegółowo

Rozdział XI Przedawnienie

Rozdział XI Przedawnienie Część ogólna 60 Rozdział XI Przedawnienie Art. 101. [Przedawnienie karalności] 1. Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat: 1) 30 gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa,

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Termin Wydarzenie 2 września2013 r. Rozpoczęcie roku szkolnego 2i 3 stycznia 2013 r. Dzień wolny po odpracowaniu w dniu 14 i 28 września 2013r. Grudzień 2013 Próbne egzaminy

Bardziej szczegółowo

PRAWO KARNE MATERIALNE POSTĘPOWANIE KARNE PRAWO KARNE WYKONAWCZE PRAWO KARNE SKARBOWE PRAWO WYKROCZEŃ POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O WYKROCZENIA

PRAWO KARNE MATERIALNE POSTĘPOWANIE KARNE PRAWO KARNE WYKONAWCZE PRAWO KARNE SKARBOWE PRAWO WYKROCZEŃ POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O WYKROCZENIA PRAWO KARNE MATERIALNE POSTĘPOWANIE KARNE PRAWO KARNE WYKONAWCZE PRAWO KARNE SKARBOWE PRAWO WYKROCZEŃ POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O WYKROCZENIA 1. Adwokat w postępowaniu przygotowawczym - przebieg czynności

Bardziej szczegółowo

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Konstytucja RP Art. 30. Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz Sygn. akt III KK 227/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 17 listopada 2014 r. SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca) SSN Kazimierz

Bardziej szczegółowo

Pan Borys Budka Minister Sprawiedliwości Warszawa

Pan Borys Budka Minister Sprawiedliwości Warszawa R ZE C ZN IK PRAW OBYWATEL SKICH Adam Bodnar Warszawa, 27 października 2015 r. II.071.4.2015.ED Pan Borys Budka Minister Sprawiedliwości Warszawa Postulat wprowadzenia do ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.

Bardziej szczegółowo

Jak zasada Pareto może pomóc Ci w nauce języków obcych?

Jak zasada Pareto może pomóc Ci w nauce języków obcych? Jak zasada Pareto może pomóc Ci w nauce języków obcych? Artykuł pobrano ze strony eioba.pl Pokazuje, jak zastosowanie zasady Pareto może usprawnić Twoją naukę angielskiego. Słynna zasada Pareto mówi o

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Roman Sądej

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Sygn. akt III KK 444/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 stycznia 2016 r. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Roman

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski Sygn. akt IV CSK 87/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 września 2010 r. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Zbigniew

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie

Bardziej szczegółowo

Ustawa o ochronie osób zatrudnionych we władzach publicznych, instytucjach publicznych oraz w innych zakładach, które ujawniają naruszenia prawa

Ustawa o ochronie osób zatrudnionych we władzach publicznych, instytucjach publicznych oraz w innych zakładach, które ujawniają naruszenia prawa Ustawa o ochronie osób zatrudnionych we władzach publicznych, instytucjach publicznych oraz w innych zakładach, które ujawniają naruszenia prawa Parlament Rumuński uchwala następujące przepisy. Rozdział

Bardziej szczegółowo

S 34/15/Zk Katowice, dnia r. Sąd Najwyższy Sąd Dyscyplinarny II Instancji w Warszawie. za pośrednictwem

S 34/15/Zk Katowice, dnia r. Sąd Najwyższy Sąd Dyscyplinarny II Instancji w Warszawie. za pośrednictwem S 34/15/Zk Katowice, dnia 24.07.2015 r. Sąd Najwyższy Sąd Dyscyplinarny II Instancji w Warszawie za pośrednictwem Sądu Najwyższego Sądu Dyscyplinarnego w Warszawie ZAŻALENIE prokuratora IPN OKŚZ p-ko NP

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Kowal

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Kowal Sygn. akt V KK 54/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 12 grudnia 2012 r. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon SSN Jacek Sobczak

Bardziej szczegółowo

Cyberprzemoc. Co rodzice powinni wiedzieć? Co mogą zrobić?

Cyberprzemoc. Co rodzice powinni wiedzieć? Co mogą zrobić? Cyberprzemoc Co rodzice powinni wiedzieć? Co mogą zrobić? Definicja cyberprzemocy Cyberprzemoc - to przemoc z użyciem technologii informacyjnych i komunikacyjnych Podstawowe formy cyberprzemocy nękanie,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Danuta Bratkrajc. przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Danuta Bratkrajc. przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza Sygn. akt IV KK 49/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 lipca 2013 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Eugeniusz

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna szkoła bezpieczny uczeń. Zespół Szkolno-Przedszkolny w Świerzawie

Bezpieczna szkoła bezpieczny uczeń. Zespół Szkolno-Przedszkolny w Świerzawie Bezpieczna szkoła bezpieczny uczeń Zespół Szkolno-Przedszkolny w Świerzawie System norm prawnych, czyli zakazów lub nakazów postępowania. Świadome zachowanie zgodne z obowiązującymi normami prawnymi (zakazami

Bardziej szczegółowo

Cindrić i Bešlić przeciwko Chorwacji (wyrok 6 września 2016 r., Izba (Sekcja II), skarga nr 72152/13)

Cindrić i Bešlić przeciwko Chorwacji (wyrok 6 września 2016 r., Izba (Sekcja II), skarga nr 72152/13) 1 Zamordowanie rodziców skarżących podczas wojny w Chorwacji Cindrić i Bešlić przeciwko Chorwacji (wyrok 6 września 2016 r., Izba (Sekcja II), skarga nr 72152/13) Skarżący Alojz Cindrić i Katarina Bešlić

Bardziej szczegółowo

Przemoc w szkole regulacje prawne

Przemoc w szkole regulacje prawne Przemoc w szkole regulacje prawne Przemoc w szkole może przejawiać się groźbami, znieważaniem, zmuszaniem do wykonania określonych czynności, ale także niszczeniem rzeczy dziecka. Przemoc taka najczęściej

Bardziej szczegółowo

REDFEARN PRZECIWKO WIELKIEJ BRYTANII (WYROK - 6 LISTOPADA 2012R., IZBA (SEKCJA IV), SKARGA NR 47335/06

REDFEARN PRZECIWKO WIELKIEJ BRYTANII (WYROK - 6 LISTOPADA 2012R., IZBA (SEKCJA IV), SKARGA NR 47335/06 1 Zezwolenie na zwolnienie pracownika wyłącznie z powodu członkostwa w partii politycznej Redfearn przeciwko Wielkiej Brytanii (wyrok - 6 listopada 2012r., Izba (Sekcja IV), skarga nr 47335/06 Arthur Collins

Bardziej szczegółowo

nałożone na podstawie art. 96 ust. 7 pkt

nałożone na podstawie art. 96 ust. 7 pkt Granice obowiązków, które mogą zostać nałożone na podstawie art. 96 ust. 7 pkt 3Ustawy Prawo ochrony środowiska Prof. dr hab. Krzysztof Płeszka Dr Michał Araszkiewicz Katedra Teorii Prawa WPiA UJ Źródła

Bardziej szczegółowo

PRAWO. mgr Anna Kuchciak 2016/2017

PRAWO. mgr Anna Kuchciak 2016/2017 PRAWO KONSTYTUCYJNE mgr Anna Kuchciak 2016/2017 S TA N Y N A D Z W Y C Z A J N E Rozdział XI Konstytucji RP Stany nadzwyczajne Z A S A D Y Art. 228 Konstytucji RP 1. W sytuacjach szczególnych zagrożeń,

Bardziej szczegółowo

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości Sądy są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Sądy wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to eat out jeść poza domem Czy często jadasz poza domem?

Bardziej szczegółowo

Grupy interesu i lobbing w amerykańskim systemie politycznym

Grupy interesu i lobbing w amerykańskim systemie politycznym 3 Konrad Oświecimski Grupy interesu i lobbing w amerykańskim systemie politycznym Akademia Ignatianum Wydawnictwo WAM Kraków 2012 5 SPIS TREŚCI Wstęp 11 Rozdział I: Grupy interesu 29 1. Grupy interesu

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW PODSTAWOWYCH UNII EUROPEJSKIEJ

KARTA PRAW PODSTAWOWYCH UNII EUROPEJSKIEJ KARTA PRAW PODSTAWOWYCH UNII EUROPEJSKIEJ (DRAFT CHARTER OF FUNDAMENTAL RIGHTS OF THE EUROPEAN UNION) Przepisy przyjęte w czasie 28 i 34 posiedzeniach Konwentu w Brukseli w dniach 5 i 16 maja 2000 r. Art.

Bardziej szczegółowo

Władza sądownicza w Polsce. Sądy i trybunały

Władza sądownicza w Polsce. Sądy i trybunały Władza sądownicza w Polsce Sądy i trybunały Charakterystyka władzy sądowniczej Władza sądownicza stanowi jeden z filarów władzy państwowej w ramach podziału władzy, lecz od pozostałych jest niezależna.

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o Policji (druk nr 1009)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o Policji (druk nr 1009) Warszawa, dnia 29 października 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o Policji (druk nr 1009) I. Cel i przedmiot ustawy Przedłożona Senatowi ustawa zmierza do zrealizowania

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09

WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09 WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09 1. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., P 11/08, Dz. U. Nr 163, poz. 1363, w wyniku którego utracił moc przepis 2 art. 148 k.k., stanowi

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki Sygn. akt V KK 372/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 stycznia 2016 r. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Danuta Bratkrajc

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Danuta Bratkrajc Sygn. akt IV KK 29/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 maja 2015 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSA del. do SN

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autora

Spis treści. Od autora Spis treści Od autora I. PODSTAWOWE WIADOMOŚ CI Z ZAKRES U PRAWA 1. Pojęcie prawa 1. Prawo a inne systemy normatywne w społeczeństwie 2. Cechy prawa jako systemu normatywnego 3. Poglądy na istotę prawa

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak Sygn. akt IV KK 323/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 28 października 2014 r. SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Eugeniusz

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1. z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie

Aneks Nr 1. z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie Aneks Nr 1 z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie dotyczy: 1. Równego traktowania w zatrudnieniu na podstawie ustawy z dnia 21 listopada

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 24

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Beata Rogalska

POSTANOWIENIE. Protokolant Beata Rogalska Sygn. akt I CSK 825/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 kwietnia 2015 r. SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Iwona Koper Protokolant Beata Rogalska w

Bardziej szczegółowo

Maraton Pisania Listów 2011

Maraton Pisania Listów 2011 Maraton Pisania Listów 2011 Warszawa, 19.11.2011r. Natalia Olchawa Maraton Pisania Listów 2011 Start: 10.12.2011r. godzina 12:00; Koniec: 11.12.2011r. godzina 12:00; Piszemy całą dobę; Szkoły mogą pisać

Bardziej szczegółowo

Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem:

Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem: Źródło: http://handelludzmi.eu/hl/baza-wiedzy/przepisy-prawne/polskie/6283,kompilacja-najwazniejszych-przepisow-prawa-polskiego -zwiazanych-z-problematyka-h.html Wygenerowano: Niedziela, 7 lutego 2016,

Bardziej szczegółowo

Prawo karne intertemporalne obowiązywanie ustawy karnej w aspekcie czasowym. Pojęcie prawa intertemporalnego Obowiązywanie ustawy karnej

Prawo karne intertemporalne obowiązywanie ustawy karnej w aspekcie czasowym. Pojęcie prawa intertemporalnego Obowiązywanie ustawy karnej Prawo karne intertemporalne obowiązywanie ustawy karnej w aspekcie czasowym Pojęcie prawa intertemporalnego Obowiązywanie ustawy karnej Formy zmiany ustawy karnej Penalizacja Depenalizacja Depenalizacja

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt IV KK 405/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 kwietnia 2013 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSA del.

Bardziej szczegółowo

T: Lecznictwo sądowo - lekarskie

T: Lecznictwo sądowo - lekarskie T: Lecznictwo sądowo - lekarskie 02.04.2007 KODEKS KARNY CZĘŚĆ OGÓLNA Rozdział I - Zasady odpowiedzialności karnej Art. 1 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod

Bardziej szczegółowo

Godność w Konstytucji

Godność w Konstytucji Godność w Konstytucji Zgodnie z art. 30 Konstytucji, Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 9 kwietnia 1999 r.

USTAWA z dnia 9 kwietnia 1999 r. Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 9 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach

Bardziej szczegółowo

Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce

Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce dla Wyniki badania Metodologia i cele badania Badanie zostało przeprowadzone w dniach 24.05-3.06.2013 metodą internetowych zestandaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

Wiek a odpowiedzialność karna

Wiek a odpowiedzialność karna Wiek a odpowiedzialność karna Obowiązujące akty prawne Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich ( Dz. U. Nr 35, poz. 228 z późniejszymi zmianami ) Ustawa z dnia 6 czerwca

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

Osoby homoseksualne a wybrane zagadnienia prawa administracyjnego i praktyki administracyjnej

Osoby homoseksualne a wybrane zagadnienia prawa administracyjnego i praktyki administracyjnej Osoby homoseksualne a wybrane zagadnienia prawa administracyjnego i praktyki administracyjnej Dr Adam Bodnar Zakład Praw Człowieka WPiA UW Poznań, 27.10.2008 Zakaz dyskryminacji ze względu na orientację

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający 3 Prawo i sądy

Test sprawdzający 3 Prawo i sądy Test sprawdzający 3 Prawo i sądy Grupa II Imię i nazwisko... Klasa... Data... 1. (1 pkt) Podkreśl poprawną odpowiedz. Prawo dziedziczenia dziecko nabywa w chwili: A. narodzin. B. poczęcia. C. uzyskania

Bardziej szczegółowo

Prawo karne materialne. dr hab. Włodzimierz Wróbel, prof. UJ dr hab. Piotr Kardas, prof. UJ

Prawo karne materialne. dr hab. Włodzimierz Wróbel, prof. UJ dr hab. Piotr Kardas, prof. UJ Prawo karne materialne dr hab. Włodzimierz Wróbel, prof. UJ dr hab. Piotr Kardas, prof. UJ Pojęcie prawa karnego Prawo karne w systemie kontroli społecznej Prawo karne a normy moralne Istota kary: dolegliowść

Bardziej szczegółowo

ALLEN PRZECIWKO WIELKIEJ BRYTANII (WYROK 12 LIPCA 2013R., WIELKA IZBA, SKARGA NR 25424/09)

ALLEN PRZECIWKO WIELKIEJ BRYTANII (WYROK 12 LIPCA 2013R., WIELKA IZBA, SKARGA NR 25424/09) 1 Odmowa przyznania odszkodowania matce uniewinnionej w sprawie o zabójstwo czteromiesięcznego syna Allen przeciwko Wielkiej Brytanii (wyrok 12 lipca 2013r., Wielka Izba, skarga nr 25424/09) Lorraine Allen

Bardziej szczegółowo

Prawne aspekty Big data w sektorze bankowym 22 maja 2017

Prawne aspekty Big data w sektorze bankowym 22 maja 2017 Prawne aspekty Big data w sektorze bankowym 22 maja 2017 Karolina Gałęzowska Prawnik, TMT Dane osobowe Definicja Dane osobowe oznaczają informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie

Bardziej szczegółowo

BLOK PRAWO O ADWOKATURZE HISTORIA ADWOKATURY ETYKA KSZTAŁTOWANIE WIZERUNKU ADWOKATA

BLOK PRAWO O ADWOKATURZE HISTORIA ADWOKATURY ETYKA KSZTAŁTOWANIE WIZERUNKU ADWOKATA BLOK PRAWO O ADWOKATURZE HISTORIA ADWOKATURY ETYKA KSZTAŁTOWANIE WIZERUNKU ADWOKATA 18 x 45 minut 1. Proces kształtowania profesji adwokackiej w Polsce PA1 adw. C. Nowakowski 2.3. Pierwsze regulacje ustanawiające

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 17 LISTOPADA 2005 R. II KK 216/05

WYROK Z DNIA 17 LISTOPADA 2005 R. II KK 216/05 WYROK Z DNIA 17 LISTOPADA 2005 R. II KK 216/05 Uchylenie lub zmiana orzeczenia na korzyść współoskarżonych, w trybie określonym w art. 435 k.p.k., nie dotyczy orzeczenia wydanego wobec współoskarżonych

Bardziej szczegółowo

Artykuł 25 MIĘDZYNARODOWY PAKT PRAW GOSPODARCZYCH, SOCJALNYCH I KULTURALNYCH. Oto prawa człowieka

Artykuł 25 MIĘDZYNARODOWY PAKT PRAW GOSPODARCZYCH, SOCJALNYCH I KULTURALNYCH. Oto prawa człowieka Oto prawa człowieka w dokumentach ratyfikowanych przez Polskę (patrz Art. 91 Konstytucji R.P.) POWSZECHNA DEKLARACJA PRAW CZŁOWIEKA (Paryż, 10 grudnia 1948 r.) Artykuł 25 1. Każda osoba ma prawo do poziomu

Bardziej szczegółowo

TRANSPLANTACJA KKK 2296, 2300-2301

TRANSPLANTACJA KKK 2296, 2300-2301 TRANSPLANTACJA KKK 2296, 2300-2301 CO TO TAKIEGO? (ang. organ transplantation) zabiegi medyczne polegające na przeniesieniu organu lub tkanki z jednego osobnika na drugiego albo w ramach jednego organizmu

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

PROJEKT. Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319, z 2006

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Tomasz Grzegorczyk

POSTANOWIENIE. SSN Tomasz Grzegorczyk Sygn. akt II KK 301/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 października 2015 r. SSN Tomasz Grzegorczyk w sprawie L. C. skazanego z art. 177 1 i 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

C Y B E R P R Z E M O C. Rodzaje zagrożeń, sposoby

C Y B E R P R Z E M O C. Rodzaje zagrożeń, sposoby C Y B E R P R Z E M O C Rodzaje zagrożeń, sposoby reagowania. D E F I N I CJA CYBERPRZEMOCY Wirtualne tyranizowanie, nękanie jest wykorzystywaniem technik informacyjnych i komunikacyjnych, np. e-mail,

Bardziej szczegółowo

Wyrok Trybunału w Strasburgu w sprawie Matyjek przeciwko Polsce - komunikat prasowy

Wyrok Trybunału w Strasburgu w sprawie Matyjek przeciwko Polsce - komunikat prasowy Wyrok Trybunału w Strasburgu w sprawie Matyjek przeciwko Polsce - komunikat prasowy Europejski Trybunał Praw Człowieka ogłosił dzisiaj wyrok w sprawie Matyjek przeciwko Polsce (skarga nr 38184/03). Trybunał

Bardziej szczegółowo

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Konstytucja wk 10 TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Został ustanowiony nowelą konstytucyjną 26 marca 1982r Ustawa o TK została uchwalona 29 kwietnia 1985r TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY jest organem władzy sądowniczej, choć

Bardziej szczegółowo