LIKWIDACJA SZKÓD OKIEM EKSPERTÓW MARSH BIULETYN MARSH 3/2014

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "LIKWIDACJA SZKÓD OKIEM EKSPERTÓW MARSH BIULETYN MARSH 3/2014"

Transkrypt

1 LIKWIDACJA SZKÓD OKIEM EKSPERTÓW MARSH BIULETYN MARSH 3/2014

2 Szanowni Państwo, zachęcamy do lektury październikowego Biuletynu Marsh, którego tematem przewodnim jest likwidacja szkód majątkowych. Nasi eksperci dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem w tym zakresie, jak również przedstawiają wybrane rodzaje, trudnych i złożonych szkód transportowych i środowiskowych oraz opisują główne aspekty ich likwidacji. Poniżej prezentujemy krótki przegląd opublikowanych w tym wydaniu Biuletynu artykułów. Proces likwidacji szkody to postępowanie o złożonym charakterze, które odnosi się do wielu aspektów technicznych i prawnych. Paweł Napiecek - Główny Specjalista ds. Likwidacji Szkód Majątkowych prezentuje przyjęte na rynku modele postępowania likwidacyjnego i wyjaśnia, jak istotną rolę odgrywa wsparcie brokera ubezpieczeniowego w toku prowadzonych działań. O szkodach transportowych opowiadają Aleksander Prokopowicz oraz Marek Deoniziak - Specjaliści w Zespole Likwidacji Szkód Majątkowych. W artykule eksperci Marsh definiują pojęcie odpowiedzialności przewoźnika i przedstawiają jej zakres w kontekście odpowiednich przepisów prawnych. Jednocześnie zaprezentowane zostały różnice pomiędzy ubezpieczeniem OC przewoźnika a ubezpieczeniem Cargo oraz konsekwencje wynikające z konieczności wyboru jednego z nich. Kluczowa rola transportu w kontekście działalności przedsiębiorstwa i towarzyszące mu ryzyko uszkodzeń ładunku skłania do zbadania do kogo skierowane jest ubezpieczenie Cargo, co może zostać nim objęte i jakie są przyczyny najczęstszych szkód w transporcie drogowym oraz morskim. Odpowiedzi na wszystkie te pytania, znajdą Państwo w artykule. O szkodach środowiskowych pisze Aleksandra Hęćka - Lider Praktyki Środowiskowej Marsh. Rosnąca liczba skażeń ekologicznych spowodowanych działalnością przedsiębiorstw w skali krajowej i światowej skłoniła specjalistów Marsh do opracowania oraz przedstawienia efektywnych metod zarządzania ryzykiem środowiskowym. W artykule przytaczamy przykłady najdotkliwszych szkód środowiskowych i wyszczególniamy branże, w których zaobserwowano ich najczęstsze występowanie. Życzymy przyjemnej lektury. Zarząd Marsh BIULETYN MARSH 3/2014 PAŹDZIERNIK

3 NASI EKSPERCI PAWEŁ NAPIECEK GŁÓWNY SPECJALISTA DS. LIKWIDACJI SZKÓD MAJĄTKOWYCH Od początku swojej kariery zawodowej związany z branżą ubezpieczeniową. Obecnie Kierownik Zespołu likwidacji szkód majątkowych Marsh. Posiada doświadczenie w likwidacji trudnych, złożonych szkód majątkowych. ALEKSANDER PROKOPOWICZ SPECJALISTA DS. LIKWIDACJI SZKÓD MAJĄTKOWYCH Odpowiada za kompleksową obsługę szkód kluczowych Klientów z branży transportowej. Jest opiekunem Klienta z branży budowlanej. Organizuje i uczestniczy w naradach dot. szkód z udziałem Klienta, ubezpieczycieli i rzeczoznawców oraz wspiera innych pracowników działu w technicznych i merytorycznych aspektach obsługi szkód. MAREK DEONIZIAK SPECJALISTA DS. LIKWIDACJI SZKÓD MAJĄTKOWYCH Obsługuje likwidację szkód, wykonuje raporty oceny ryzyka ubezpieczeniowego, prowadzi likwidację znaczących szkód oraz doradztwo w sprawach związanych z likwidacją szkód. ALEKSANDRA HĘĆKA LIDER PRAKTYKI ŚRODOWISKOWEJ Odpowiada za obsługę ubezpieczeń Klientów z różnych branż. Specjalizuje się w zarządzaniu ryzykiem i aranżowaniu ubezpieczeń środowiskowych. 2 PAŹDZIERNIK 2014 BIULETYN MARSH 3/2014

4 LIKWIDACJA SZKÓD MAJĄTKOWYCH Paweł Napiecek Proces likwidacji szkody to postępowanie mające ustalić, czy i w jakim zakresie Ubezpieczyciel ponosi wobec Ubezpieczonego odpowiedzialność za zdarzenie, w kontekście zawartej z nim umowy ubezpieczenia. Likwidacja szkód oznacza szereg koniecznych do przeprowadzenia czynności, których końcowym etapem jest przedstawienie stanowiska Ubezpieczyciela w zakresie wykazania swojej odpowiedzialności za szkodę. Po zaistnieniu zdarzenia Ubezpieczony jest zobowiązany do powiadomienia o tym fakcie Ubezpieczyciela. Przyjęcie zgłoszenia szkody i wskazanie dalszego trybu postępowania daje podstawę do określenia i podjęcia dalszych czynności - zarówno przez Ubezpieczonego, jak i przedstawicieli Ubezpieczyciela. W przypadku obsługi szkód Klientów korporacyjnych przyjęty na rynku model postępowania jest oparty na procesie likwidacji, w którym Ubezpieczyciele angażują zewnętrze podmioty rzeczoznawcze świadczące dla nich obsługę szkód ubezpieczeniowych. W zależności od rodzaju powstałej szkody, angażuje się ekspertów z dziedziny pożarnictwa, energetyki, budowy maszyn, budownictwa, biegłych z dziedziny rachunkowości, lekarzy o określonej specjalizacji itp. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego i skompletowaniu wymaganej dokumentacji, likwidator zewnętrzny przygotowuje raport szkodowy. Dokument ten będzie podstawą dla decyzji Ubezpieczyciela. Ostatnim elementem procesu likwidacji szkody jest przygotowanie i przedstawienie pisemnego stanowiska przez Ubezpieczyciela. Jeżeli poszkodowany nie podziela stanowiska Ubezpieczyciela, decyzja stanowi podstawę do złożenia odwołania lub podjęcia działań w celu dochodzenia roszczeń na drodze postępowania sądowego. BIULETYN MARSH 3/2014 PAŹDZIERNIK

5 Istotną rolą brokera ubezpieczeniowego w procesie likwidacji szkód jest wsparcie Klientów w obsłudze zgłaszanych przez nich roszczeń (wynikajacych z zawartych umów ubezpieczenia). Po wystąpieniu szkody oczekiwania Klienta dotyczą zwykle kompleksowej pomoc we współpracy z Ubezpieczycielem, w toku postępowania likwidacyjnego. Po zaistnieniu samego zdarzenia, Ubezpieczony oczekuje wsparcia i określenia, jakiego rodzaju czynności powinien wykonać oraz jak postępować, aby móc skutecznie ubiegać się o otrzymanie odszkodowanie, z tytułu zaistniałej szkody. Zgłoszenie szkody przez Brokera do Ubezpieczyciela i ustalenie dalszego trybu postępowania pozwalają, na tym etapie, na potwierdzenie Klientowi, czy może już dokonywać czynności porządkowych, czy też z uwagi na konieczność przeprowadzenia oględzin przez Ubezpieczyciela, powinien skupić się jedynie na czynnościach zabezpieczających uszkodzone mienie - do czasu przybycia likwidatora. W toku prowadzenia postępowania likwidacyjnego, Broker monitoruje działania zarówno po stronie Ubezpieczyciela i zaangażowanego eksperta zewnętrznego, jak również po stronie Ubezpieczonego w zakresie przepływu informacji i gromadzonych dokumentów. Istotną rolą jest określenie zakresu oraz merytorycznej zawartości dokumentacji niezbędnej do ustalenia odpowiedzialności Ubezpieczyciela za szkodę i oszacowania wysokości szkody. W szkodach złożonych i znaczących pod względem wysokości roszczeń ważne jest, by proces likwidacji podzielić na określone etapy. Podział ten pozwala na ich częściowe i systematyczne rozliczanie. Porządkuje to sam proces obsługi szkody przez zaangażowane podmioty, a w konsekwencji skraca czas rozpatrywania roszczenia. Działania Brokera ukierunkowane są również na poprawę komunikacji pomiędzy stronami procesu likwidacji szkody i jak najszybsze zakończenie postępowania. Organizacja spotkań z zaangażowanymi stronami, telekonferencje podsumowujące poszczególne etapy postępowania oraz bieżące monitorowanie procesu pozwalają na skrócenie czasu likwidacji szkody. 4 PAŹDZIERNIK 2014 BIULETYN MARSH 3/2014

6 Z uwagi na fakt, iż proces likwidacji szkody jest postępowaniem skomplikowanym i długotrwałym, nasuwa się pytanie dotyczące wskazania jego najistotniejszych elementów. Konieczne jest określenie, na co należy zwrócić uwagę, aby proces został sprawnie przeprowadzony, a Klient nie naraził się na zarzut ze strony Ubezpieczyciela o niedopełnieniu obowiązków wynikających z zawartej umowy ubezpieczenia. Pierwszym, a zarazem bardzo istotnym aspektem związanym z postępowaniem likwidacyjnym, jest powiadomienie Ubezpieczyciela o zaistniałym zdarzeniu mogącym angażować jego odpowiedzialność odszkodowawczą. Ogólne Warunki Ubezpieczenia wskazują, iż powinien być to termin niezwłoczny, maksymalnie do trzech dni roboczych od momentu wystąpienia szkody lub powzięcia wiadomości o jej zaistnieniu. Jest to o tyle istotny element w całym procesie likwidacyjnym, gdyż determinuje dalsze działania Ubezpieczyciela, w tym podjęcie decyzji o ewentualnych oględzinach. Szybki kontakt z Ubezpieczycielem pozwala również na uzgodnienie z likwidatorem dalszych czynności, niezbędnych do wykonania po zaistniałym zdarzeniu (np. zabezpieczenie dachu budynku po uszkodzeniu przez huragan lub wykonanie dokumentacji fotograficznej w przypadku konieczności podjęcia pilnej naprawy uszkodzeń), do czasu przybycia na miejsce likwidatora. Szybka reakcja ze strony Ubezpieczyciela i podjęte działania ze strony Ubezpieczonego mają ostatecznie również wpływ na ograniczenie wysokości szkody, np. w przypadku roszczeń z zakresu utraty zysku. Po dokonaniu oględzin i spisaniu protokołu należy pamiętać, aby został niezwłocznie przeczytany i podpisany przez obie strony. Po podpisaniu wprowadzenie wszelkich zmian i uwag do treści protokołu stanowi jedynie odniesienie się do jego treści, bez możliwości ich zmian. Kolejnym, ważnym elementem postępowania likwidacyjnego jest gromadzona dokumentacja, potwierdzająca złożone roszczenia. Zakres oraz jakość przekazywanej dokumentacji powinny odpowiadać oczekiwaniom Ubezpieczyciela/rzeczoznawcy, tak, aby postępowanie likwidacyjne zmierzało do zakończenia. Na tym etapie postępowania szczególnie istotna jest dobra komunikacja pomiędzy stronami, ponieważ systematyczna analiza przekazywanej dokumentacji umożliwia wyjaśniane na bieżąco ewentualnych, dodatkowych pytań ze strony likwidatora. Takie działania w konsekwencji skracają czas obsługi szkody i przyśpieszają wypłatę należnego Klientowi odszkodowania. Szczególnie istotne jest bieżące informowanie likwidatora o przebiegu procesu naprawy (np. uszkodzonej maszyny), przekazywanie kosztorysów naprawczych, protokołów odbioru i faktury za wykonane prace. Czynności te pozwalają uniknąć nieporozumień i niejasności, co do zakresu i kosztów naprawy. Oględziny miejsca szkody, spisany podczas ich wykonywania protokół oraz sporządzona dokumentacja fotograficzna są w wielu przypadkach jedynym dokumentem, do którego można odnieść się w przypadku rozbieżności stanowisk pomiędzy Ubezpieczycielem a Klientem. Dlatego tak istotne jest szczegółowe opisanie zakresu uszkodzeń, a w przypadku braku możliwości stwierdzenia pełnego zakresu, wpisanie do protokołu uwag o konieczności przeprowadzenia kolejnych oględzin, np. po demontażu maszyny w serwisie, odkryciu warstwy uszkodzonej substancji budowlanej obiektu, powiększeniu się zakresu uszkodzeń w przypadku zalania obiektu. Tak zapisane uwagi pozwalają na przeprowadzenie ponownych oględzin i zabezpieczają Klienta przed dalszym powiększaniem się zakresu uszkodzeń. BIULETYN MARSH 3/2014 PAŹDZIERNIK

7 Proces likwidacji szkody oraz jego uwarunkowania prawne i wynikające ze specyfiki przedmiotów dotkniętych szkodą prowadzą czasami do napięć i nieporozumień. Najczęściej powodowane jest to niesatysfakcjonującą Klienta wysokością otrzymanego odszkodowania lub też całkowitą odmową przez Ubezpieczyciela wypłaty odszkodowania. Wynika to z kilku elementów i powiązane jest z wieloma aspektami. Pierwszym z nich jest ograniczenie odszkodowania w związku z sumą, na jaką został ubezpieczony majątek naszego Klienta. W przypadkach, kiedy został on ubezpieczony w wartościach rzeczywistych, a szkoda jest znacznych rozmiarów, Ubezpieczyciel przy wyliczaniu odszkodowania uwzględni stopień zużycia technicznego. Skutkuje to najczęściej brakiem pokrycia pełnych kosztów, poniesionych przez Klienta z otrzymanego od Ubezpieczyciela odszkodowania. Drugim, często się powtarzającym w procesie obsługi szkód elementem jest niewłaściwa interpretacja zapisów umowy ubezpieczenia oraz Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU). Za przykład może posłużyć sytuacja, w której Ubezpieczony utracił w wyniku szkody urządzenie ubezpieczone w wartości odtworzeniowej. Warunkiem wypłaty odszkodowania w pełnej kwocie jest poniesienie przez Klienta kosztów w tym zakresie, tzn. fakt odtworzenia mienia. Do czasu potwierdzenia stosowną dokumentacją tego faktu, Ubezpieczyciel uznaje szkodę w wartości rzeczywistej. Kolejnym aspektem, zauważalnym w ostatnim okresie i dotyczącym przede wszystkim Klientów posiadających programy międzynarodowe, jest wysokość udziału własnego. Ustalenie kwoty franszyzy na odpowiednim poziomie skutkuje obniżeniem składki w umowie ubezpieczenia. Bywa jednak również przyczyną niezadowolenia Ubezpieczonego. Ma to miejsce zwłaszcza wtedy, gdy Ubezpieczyciel z jednej strony potrąca uzgodnioną wartość franszyzy z kwoty odszkodowania, a z drugiej odmawia wypłaty, kiedy wartość szkody nie przekracza jej wysokości. 6 PAŹDZIERNIK 2014 BIULETYN MARSH 3/2014

8 Rozpatrując kwestie niezadowolenia firm z decyzji Ubezpieczycieli, warto wspomnieć o tym, jak istotne jest przestrzeganie obowiązków wynikających z zawartej umowy ubezpieczenia i zapisanymi w OWU. Aspekty te są badane przez Ubezpieczyciela, w toku prowadzonego postępowania likwidacyjnego. Sprawdzanie prawidłowej konserwacji obiektów, utrzymywanie maszyn i urządzeń w należytym stanie technicznym, dokonywanie bieżącej kontroli, napraw i konserwacji, posiadanie odpowiednich zabezpieczeń przeciw kradzieżom oraz stosowanie się do zaleceń Ubezpieczyciela to tylko wybrane z tych, które wnikliwie analizuje likwidator. W przypadku zdarzenia powstałego w wyniku przestępstwa istnieje obowiązek powiadomienia o policji. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować negatywnym stanowiskiem Ubezpieczyciela, szczególnie w sytuacji, gdy jedynym dokumentem potwierdzającym zdarzenie jest oświadczenie Ubezpieczonego. Istnieją również inne, szczegółowe wskazania Ubezpieczyciela, wpisane w umowę ubezpieczenia lub klauzule szczegółowe, które w konkretnych przypadkach nakładają obowiązki na Klienta i powinny być przez niego realizowane. Należy pokreślić, iż działania wynikające z obowiązków Ubezpieczonego mają prowadzić do eliminowania i zapobiegania poważnym awariom, uszkodzeniom i w konsekwencji zapobiegania szkodom. Podsumowując, proces likwidacji szkody to postępowanie o złożonym charakterze. W zależności od rodzaju i typu zdarzenia, odnosi się do wielu aspektów technicznych oraz prawnych. Z pewnością jakość obsługi szkód naszych Klientów wynika z posiadanego doświadczenia likwidatorów oraz profesjonalnego podejścia do tej trudnej dziedziny ubezpieczeń. BIULETYN MARSH 3/2014 PAŹDZIERNIK

9 SZKODY TRANSPORTOWE Marek Deoniziak, Aleksander Prokopowicz Odpowiedzialność cywilna przewoźnika (OCP) Jest to cywilna odpowiedzialność kontraktowa, czyli odpowiedzialność za szkody wynikłe z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o przewóz. Przyjmując towar do przewozu, przewoźnik ponosi odpowiedzialność wobec nadawcy/odbiorcy za ewentualne szkody powstałe w czasie sprawowania pieczy nad przesyłką. Odpowiedzialność cywilna deliktowa jest niezależna od umowy na przewóz i wynika z przepisów kodeksu cywilnego. Zakres odpowiedzialności przewoźnika regulowany jest odpowiednimi przepisami prawnymi. Przewozy międzynarodowe podlegają przepisom Konwencji genewskiej z 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr, 29 poz. 238) zwanej CMR. Przewozy krajowe natomiast regulowane są przepisami Ustawy Prawo Przewozowe z dn. 15 listopada 1984 r. (Dz. U. Nr 53, poz. 272 z późniejszymi zmianami). 8 PAŹDZIERNIK 2014 BIULETYN MARSH 3/2014

10 UBEZPIECZENIE OC PRZEWOŹNIKA A INNE UBEZPIECZENIA Ubezpieczenie OC przewoźnika a ubezpieczenie Cargo Osobie uprawnionej przysługuje wybór, czy będzie dochodzić roszczeń od przewoźnika i jego ubezpieczyciela, czy też od ubezpieczyciela, z którym zawarł umowę ubezpieczenia ładunku w transporcie (Cargo). Stosowanym przez ubezpieczycieli środkiem zapobiegawczym przed wypłacaniem świadczeń z obu źródeł jest zasada posługiwania się oryginałami podstawowych dokumentów transportowych. Ubezpieczenie OC przewoźnika a ubezpieczenie OC spedytora Odpowiedzialność przewoźnika i spedytora opiera się na innych podstawach prawnych. Odpowiedzialność cywilna spedytora oparta jest na przepisach kodeksu cywilnego poświęconych umowie spedycji ( art k.c.). Dla usług spedycyjnych w transporcie międzynarodowym, ze względu na unormowanie jako odmiany umowy zlecenia, zastosowanie maja przepisy ( art. 735 paragraf 2 - art. 749 k.c.). Odpowiedzialność spedytora opiera się na zasadach odnoszących się do odpowiedzialności kontraktowej. Usługi związane z przewozem obejmują różne czynności faktyczne i prawne ( sprawdzenie stanu wysyłki, jej opakowania, zważenie, sporządzenie dokumentów przewozowych, zawarcie umowy przewozu, dostarczenie przesyłki przewoźnikowi, załatwienie formalności celnych, konwojowanie, przechowywanie i fachową pomoc w obsłudze przewozu. Oczywiście konkretna umowa spedycji może zawierać szerszy bądź węższy zakres usług, ale spedytor odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług wskazanych w umowie. Spedytor może sam dokonywać przewozu, ale występuje wówczas jako przewoźnik, przejmując jego prawa i obowiązki. Dość często spedytor posługuje się innymi osobami np. przewoźnikami, przedsiębiorstwami składowymi, przeładunkowymi, dalszymi spedytorami. Za ich działania bądź zaniechanie działania odpowiada jak za własne (art. 474 k.c.). Wyjątek stanowi posługiwanie się dalszymi spedytorami i przewoźnikami. Zgodnie z art. 799 k.c. za działania i zaniechania dalszych spedytorów i przewoźników ograniczają się jednak do winy w wyborze. Jego odpowiedzialność opiera się na domniemaniu winy w wyborze. Wina ta może polegać na posłużeniu się przewoźnikiem niezapewniającym należytego wykonania przewozu przesyłki, jak też nienależycie ubezpieczonym. Odpowiedzialność spedytora zachodzi też wtedy, gdy wybrał na przewoźnika osobę godną zaufania lecz inną niż wskazał zleceniodawca. BIULETYN MARSH 3/2014 PAŹDZIERNIK

11 UBEZPIECZENIE CARGO Odpowiedzialność przewoźnika drogowego powstaje, gdy transportowane mienie zaginie podczas przewożenia, ulegnie częściowemu lub całkowitemu uszkodzeniu. Odpowiedzialność tę regulują postanowienia Konwencji CMR podpisanej w Genewie w 1956 roku, a ratyfikowanej w Polsce w roku Nie jest to jednak odpowiedzialność absolutna. Wymieniona konwencja przewiduje bowiem zwolnienie przewoźnika z odpowiedzialności w niektórych przypadkach. Dotyczy to przesłanek zwalniających ogólnych i szczególnych, tzw. uprzywilejowanych (art. 17 ust. 2 i 4 Konwencji CMR), np. jeżeli zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie spowodowane zostało okolicznościami, których przewoźnik nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł zapobiec. W przypadku powstania szkody, za którą przewoźnik ponosi odpowiedzialność cywilną, jest on zobowiązany do wypłacenia odszkodowania właścicielowi przewożonego mienia. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika (OCP) służy minimalizowaniu ponoszonego przez niego ryzyka. W przypadku wartościowych ładunków wypłata ewentualnych odszkodowań mogłaby naruszyć płynność finansową firmy przewozowej. Ubezpieczyciel w procesie likwidacji będzie bronił przewoźnika przed nieuzasadnionym roszczeniem, starając się wykazać brak jego odpowiedzialności wynikający z okoliczności szkody i zapisów Konwencji CMR. Ewentualnie wypłaci poszkodowanemu odszkodowanie zgodnie z zapisami umowy ubezpieczenia OCP. Warto również zaznaczyć, że dla dochodzenia roszczeń Konwencja CMR przewiduje termin 1 roku. Uzupełnieniem OCP jest ubezpieczenie ładunków w transporcie (CARGO). W przypadku OCP istotą jest ochrona odpowiedzialności przewoźnika. W przypadku CARGO ubezpieczenie koncentruje się wyłącznie na uszkodzonym, zniszczonym lub zagubionym ładunku. Ochrona ubezpieczeniowa jest świadczona w trzech wariantach. Podstawowy obejmuje szkody zaistniałe na skutek konkretnych zdarzeń losowych jak np. pożar, eksplozja, wypadek środka transportowego, rozszerzony - szkody powstałe w wyniku zmycia ładunku z pokładu, przedostania się wody lub zalania ładunku, pełny zaś - szkody powstałe wskutek wszelkich zdarzeń losowych. Ten typ ubezpieczenia skierowany jest do podmiotów, które świadczą kompleksową obsługę przewożonego towaru oraz firm, które ponoszą ryzyko utraty, ubytku lub uszkodzenia ładunku. Zakres ochrony zależy od przyjętego składu klauzul ładunkowych. W ubezpieczeniach międzynarodowych powszechnie stosuje się Instytutowe Klauzule Ładunkowe (Institute Cargo Clauses) czyli sprawdzone, pochodzące z Anglii warunki ubezpieczeniowe, używane od ponad dwustu lat. Instytutowe Klauzule Ładunkowe A to oparty na zasadzie all risks, najszerszy zakres ochrony ubezpieczeniowej. W tym przypadku ubezpieczenie obejmuje wszelkie ryzyka straty lub uszkodzenia przedmiotu ubezpieczenia poza pewnymi wyłączeniami. Wyłączenia te dotyczą szkód wynikających z np. wad ukrytych ładunku, użycia broni wojennej, świadomego załadunku przewożonego towaru na niesprawny statek, pojazd czy kontener, itp. Klauzule oznaczone literami B i C oferują ograniczoną ochronę ubezpieczeniową. 10 PAŹDZIERNIK 2014 BIULETYN MARSH 3/2014

12 Ubezpieczeniem Cargo objęta może być większość rodzajów towarów łącznie z dziełami sztuki i eksponatami, niezależnie od wielości środków transportu wykorzystywanych w czasie jednego transportu (transport multimodalny). W zakresie podstawowym ewentualne wykluczenia dotyczą ogólnie przyjętych wyjątków, takich jak: żywe zwierzęta, dokumenty, przesyłki pocztowe czy pojazdy i urządzenia podczas holowania. Za dopłatą dodatkowej składki można rozszerzyć odpowiedzialność ubezpieczyciela również na te ryzyka. Przy OCP zabezpieczane są interesy przewoźnika. Często samo powstanie szkody w ładunku nie wystarczy do otrzymania odszkodowania. Musi być udowodniona bezpośrednia odpowiedzialność przewoźnika za powstałą stratę. Wymaga to bardzo dobrej znajomości przepisów i często długiego, złożonego postępowania odszkodowawczego, które nie zawsze kończy się przyznaniem odszkodowania poszkodowanemu właścicielowi przewożonego mienia. W przypadku CARGO wystarczy fakt, że zgodnie z zapisami w polisie powstała szkoda jest objęta ubezpieczeniem. Mając na uwadze wzrastające możliwości w transporcie, zwłaszcza transporcie międzynarodowym, wydaje się niezbędnym posiadanie takiego ubezpieczenia. BIULETYN MARSH 3/2014 PAŹDZIERNIK

13 Transport międzynarodowy z każdym rokiem zyskuje na znaczeniu. Trzon międzynarodowego transportu to przede wszystkim przewóz drogowy, szczególnie w obliczu otwartych granic europejskich. Wprost proporcjonalnie wzrasta liczba szkód w transporcie z powodu wypadków drogowych, zaginięcia towaru, jego zepsucia lub uszkodzenia w trakcie transportu. Z zaginięciem towaru mamy do czynienia, gdy upłynął okres 30 dni od umówionego terminu dostawy, a przewoźnik w dalszym ciągu nie może dostarczyć przesyłki. Jeśli termin taki nie został ustalony, to okres ten wynosi 60 dni i rozpoczyna się od daty wydania towaru przewoźnikowi. O uszkodzeniu towaru mówimy wtedy, gdy zmienia się jego jakość lub walory, co uniemożliwia prawidłowe korzystanie z towaru lub powoduje obniżenie jego wartości. Uszkodzenie może dotyczyć całości przesyłki lub jej części. Mimo że ubezpieczenia transportowe oparte są na dwustuletniej tradycji transportu morskiego, to ryzyka związane z tą gałęzią przewozu towarów są stosunkowo mało znane. Do typowo morskich zagrożeń należą różnego rodzaju kołysania: boczne, wzdłużne, podnoszenie się i opadanie statku, rozbijające się nad statkiem fale. Kołysania mogą powodować np. zerwanie mocowań ładunku. Na niektóre ładunki duży wpływ mogą mieć wahania temperatury lub jej krańcowe wielkości. Wysokie temperatury mogą powodować np. zmianę wyglądu przewożonych towarów, zmianę ich stanu skupienia lub wręcz zmiany chemiczne, na skutek których towar staje się bezwartościowy. Niskie z kolei skutkują np. zamrożeniem świeżych owoców i butelkowanych lub puszkowanych cieczy, prowadząc do uszkodzeń tych naczyń oraz opakowań zbiorczych. Kolejną przyczyną szkód w transporcie morskim jest złe zamocowanie i zabezpieczenie ładunku. Najczęściej wykonuje to tzw. brygada sztauerska, czyli wyspecjalizowana portowa ekipa przeładunkowa, która przygotowuje plan sztauowania, biorąc pod uwagę takie uwarunkowania, jak: kolejność wyładunku, stateczność statku czy odpowiednie oddzielenie ładunków. Zaleca się jednak wyznaczenie niezależnego inspektora (surveyora) nadzorującego załadunek, mocowanie i zabezpieczenie towaru. Jest to istotne szczególnie w przypadku ładunków inwestycyjnych, które mają z reguły wysoką wartość np. generatorów lub całych linii produkcyjnych. Typowe zdarzenia ubezpieczeniowe, jakie tu występują, są powodowane uszkodzeniami ładunku wskutek tarcia. 12 PAŹDZIERNIK 2014 BIULETYN MARSH 3/2014

14 Inną przyczyną wystąpienia uszkodzeń ładunku jest wdarcie się wody do ładowni. W pierwszej kolejności surveyor przeprowadza test na zawartość soli w wodzie za pomocą azotanu srebra. Wadliwa wentylacja, szczególnie w otoczeniu o tak dużej wilgotności, może powodować zaduszenie się szybko psujących się towarów. Dotyczy to również zjawiska zwanego poceniem się statku, gdy wilgoć zawarta w powietrzu skrapla się na jego chłodniejszych elementach. Przyczyną strat może być także mieszanie się ładunków złożonych z towarów masowych płynnych lub stałych. W przypadku, gdy stwierdza się uszkodzenie ładunku na pokładzie statku, konieczne jest jak najszybsze wezwanie niezależnego surveyora, który określi rozmiar oraz przyczynę powstałej szkody. Po wyładowaniu towarów taka informacja jest praktycznie nie do uzyskania. Jeśli domniemywana jest odpowiedzialność statku, to surveyor działający w imieniu firmy ubezpieczeniowej powoduje wezwanie surveyora reprezentującego ubezpieczyciela statku w celu wręczenia protestu jego kapitanowi lub agentowi. W transporcie morskim mamy do czynienia z pojęciem awarii, które oznacza nie tylko ewentualne uszkodzenie statku i ładunku, ale również nadzwyczajne koszty związane z ratowaniem ładunku i statku. Wyróżniamy tutaj dwie kategorie. Jedną z nich jest awaria częściowa (szczególna) wywołana działaniem siły wyższej. Może to być np. uszkodzenie steru na skutek złej pogody, błędy nawigacyjne lub błędy natury handlowej. Drugą grupą są awarie wspólne. Przy grożącym niebezpieczeństwie kapitan statku podejmuje decyzję o poświęceniu części ładunku lub poniesieniu nadzwyczajnych wydatków w celu ratowania statku, ładunku i frachtu (art kodeksu morskiego). Wówczas koszty awarii wspólnej są ponoszone proporcjonalnie przez wszystkich właścicieli ocalonego ładunku na zasadzie ubezpieczenia wzajemnego. Na zlecenie armatora dyspaszer ustala, czy zaszła awaria wspólna. Oblicza on również wysokość strat oraz ich rozdzielenia (art Kodeksu morskiego). Głównym celem procesu transportowego jest bezpieczne dostarczenie ładunku od nadawcy do finalnego odbiorcy. Jednak nawet mimo najbardziej skrupulatnych przygotowań nie można przewidzieć wszystkich wydarzeń i w stu procentach wyeliminować ryzyka. Dlatego każdy wysyłany w drogę ładunek powinien być dodatkowo ubezpieczany. BIULETYN MARSH 3/2014 PAŹDZIERNIK

15 SZKODY ŚRODOWISKOWE Rozwój przemysłu i cywilizacji technicznej w XIX i XX wieku oraz powszechne wykorzystywanie sił przyrody w działalności wielu przedsiębiorstw przyczynia się do nadmiernej eksploatacji środowiska naturalnego. Ekspansywna i bezwzględna polityka przedsiębiorców w zakresie wykorzystywania przyrody stanowi zagrożenie nie tylko dla życia i zdrowia ludzkiego, ale również dla samego środowiska. Rośnie liczba awarii, wypadków i skażeń ekologicznych na świecie. Do najbardziej znanych i tragicznych w skutkach zalicza się wybuch zakładów chemicznych ICMESA w Saveso w 1976 r. Skutkiem wybuchu było przedostanie się do atmosfery związku z grupy dioksyn czterochlorodwubenzo-p-dioksyn, zwanego odtąd trucizną z Savezo. Skażeniu uległ wtedy teren o powierzchni 1,5 tys. ha, który nadal nie nadaje się do użytkowania. Z uwagi na dużą gęstość zaludnienia okolic fabryki niemal pół tysiąca osób zostało poszkodowanych. Uśpiono także ok. 35 tys. zwierząt ze strefy skażenia. Na koszty związane z awarią złożyły się m.in. rozbiórka domów, wywóz gruzu w wyznaczone miejsca, zdjęcie wierzchniej ziemi na niektórych obszarach. Awaria w Seveso była bezpośrednim impulsem do opracowania i przyjęcia w 1982 r. przez Wspólnotę Europejską Dyrektywy 82/501/EWG. Innym przykładem katastrofy ekologicznej jest pożar magazynu z chemią rolniczą (w tym około 680 ton pestycydów) w fabryce Sandoz w Bazylei, do którego doszło w 1986 r. Około 10 do 15 tys. m3 skażonej wody użytej do gaszenia pożaru spłynęło systemem kanalizacyjnym do rzeki Ren, w tym ok. 30 ton rtęci i 10 ton środków owadobójczych. Koszty związane z awarią szwajcarskiej fabryki wyniosły ponad 140 mln CHF. Na tą sumę złożyły się m.in. koszty: usunięcia i wyczyszczenia odpadów, zainstalowania asfaltowej powierzchni nad strefą ogniową, aby uniknąć zakażenia wód gruntowych przez deszcze, oczyszczenia dna rzeki przez płetwonurków (1 tona chemikaliów, wiele tys. m2 zanieczyszczeń) oraz usunięcia i wymiany ziemi pod spalonymi magazynami, aby uniknąć zakażenia wód gruntowych. Ponadto, należało zaspokoić 1100 szkód zgłoszonych z ubezpieczenia OC z terenów Szwajcarii, Danii, Francji i Holandii, dostarczyć wodę pitną, zebrać martwe ryby i wypłacić rekompensaty dla związków i federacji rybackich oraz ponownie zarybić rzekę. 14 PAŹDZIERNIK 2014 BIULETYN MARSH 3/2014

16 Do zdarzeń mogących skutkować bezpośrednim zagrożeniem szkodą lub samą szkodą w środowisku coraz częściej dochodzi również w Polsce. Jak wynika z danych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, liczba incydentów w zakresie ratownictwa ekologicznego wymagających interwencji wzrosła w 2013 r. o 21% w stosunku do 2012 r. Do rejestru bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku, prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, regionalni dyrektorzy ochrony środowiska przekazali 55 zgłoszeń bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku, które wystąpiły w 2013 r. W tym 12 zgłoszeń dotyczyło zagrożenia wystąpienia szkody w środowisku, a pozostałe 43 stwierdzonych szkód w środowisku. Liczba ta jest średnio o połowę mniejsza niż w latach wcześniejszych, niemniej jednak można spodziewać się długookresowego stabilnego trendu z uwagi na długi okres spływania danych do GIOŚ. Najwięcej zgłoszeń wpłynęło z województwa mazowieckiego 18, co ogółem stanowi 33% wszystkich zgłoszonych szkód. Największą liczbowo grupę, tj. 37 zgłoszonych szkód, stanowią szkody w powierzchni ziemi, co stanowi 67% wszystkich zgłoszeń. Pozostałe zgłoszone szkody to szkody w gatunkach chronionych 6, szkody w chronionych siedliskach przyrodniczych 5, szkody w środowisku gruntowo-wodnym 4, szkody w środowisku wodnym 3. BIULETYN MARSH 3/2014 PAŹDZIERNIK

17 Pojęcie szkody w środowisku zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w Ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Za jej pośrednictwem do polskiego prawa zostały przeniesione postanowienia Dyrektywy 2004/35/ WE w sprawie zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu, uchwalone przez Parlament Europejski i Radę 21 kwietnia 2004 r. Zgodnie z art. 6 Ustawy przez szkodę w środowisku rozumie się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska: a) w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych, ( ), b) w wodach, ( ), c) w powierzchni ziemi, ( );. Dane publikowane przez GIOŚ wskazują na występowanie dużej liczby zdarzeń bezpośrednio zagrażających środowisku lub powodujących w nim szkodę w następujących branżach: energetycznej, chemicznej, paliwowej i spożywczej, a także transportowej. Poniżej przytoczono polskie przykłady takich zdarzeń: zanieczyszczenie gruntu substancjami ropopochodnymi na terenie stacji paliw, czego skutkiem była konieczność uprzątnięcia i rekultywacji gruntu. Koszty związane z likwidacją szkody wyniosły 1,3 mln zł, z czego ok. 400 tys. zł stanowiły koszty rekultywacji; częste kradzieże transformatorów (z uwagi na rosnące ceny miedzi), w czasie których są one odłączane i zrzucane ze słupów na ziemię. Skutkami tych zdarzeń są zanieczyszczenia gruntów olejem transformatorowym, konieczność naprawy lub wymiany skradzionych transformatorów oraz przerwy w dostawie prądu. Szacuje się, że każda taka szkoda generuje koszty w granicach tys. zł; trwający kilkanaście godzin pożar fabryki areozoli spowodowany przez wybuch butli z gazem, w wyniku którego doszło do kilkunastokrotnego przekroczenia dopuszczalnego poziomu skażenia ziemi niebezpiecznymi substancjami (benzyna, oleje mineralne, różne chemikalia oraz pozostałości pian gaśniczych). Cztery osoby trafiły do szpitala. Wśród strat materialnych można wymienić konieczność odbudowy znacznej części fabryki i naprawy zniszczonych, pobliskich gospodarstw domowych należących do osób trzecich. Koszty związane z tą szkodą przekroczyły 10 mln zł; w wyniku kolizji przetaczanych na bocznicę kolejową cystern z paliwem, doszło do ich uszkodzenia i wycieku około 60 m3 oleju napędowego. Skutkiem tego zdarzenia była konieczność rekultywacji ziemi na terenie bocznicy (700 ton) oraz prywatnych posesjach (70 ton). Ponadto zniszczenie pobliskich prywatnych ogrodów i spadek wartości nieruchomości może spowodować dodatkowe roszczenia osób trzecich. Koszty, bez dokładanych szacunków, zostały wycenione na ok. 0,5 mln zł. 16 PAŹDZIERNIK 2014 BIULETYN MARSH 3/2014

18 Podmioty gospodarcze z potencjałem zagrożeń środowiskowych są i będą narażone na wysokie koszty przywrócenia zanieczyszczonego przez siebie środowiska do pierwotnej postaci. Działania naprawcze w środowisku są bowiem drogie i długotrwałe. Co więcej sam proces szacowania szkód i ich likwidacji jest bardzo skomplikowany. W przypadku wystąpienia zdarzenia powodującego szkodę mamy do czynienia z różnymi jej rodzajami i czynnikami, których analiza wymaga doświadczenia i dużej wiedzy na temat obszaru, którego szkoda dotyczy. Są to m. in. takie działania, jak: identyfikacja źródła zanieczyszczenia, minimalizacja straty oraz ograniczenie rozmiaru szkód. W zakres tych działań wchodzi również analiza skażeń, a w niektórych przypadkach modelowanie migracji zwierząt czy oszacowanie przebiegu neutralizacji uszkodzonego biotopu. Dlatego też zakłady ubezpieczeń zatrudniają najczęściej zewnętrznych ekspertów, którzy szacują wysokość poszczególnych szkód, a także oceniają konieczność i rodzaj podejmowanych przez ubezpieczonego działań zapobiegawczych lub naprawczych w oparciu o decyzje administracyjne wydawane przez GIOŚ. Jedną z metod zarządzania ryzykiem środowiskowym jest ubezpieczenie odpowiedzialności z tytułu szkód w środowisku. Polisa środowiskowa jest tak skonstruowana, aby pokrywać możliwe jak najszerszy zasięg odpowiedzialności powstającej w związku z korzystaniem ze środowiska i szkód w nim wyrządzonych. Ochrona obejmuje odpowiedzialność: ustawową, w tym odpowiedzialność deliktową związaną z prowadzoną działalnością, wynikającą zarówno z nagłych, jak i stopniowych zanieczyszczeń środowiska, za szkody historyczne, dotyczącą zarówno terenów ubezpieczonych, należących do ubezpieczonego, jak i tych, których właścicielami są osoby trzecie. BIULETYN MARSH 3/2014 PAŹDZIERNIK

19 KONTAKT W przypadku pytań lub zainteresowania naszymi rozwiązaniami, prosimy o kontakt: PAWEŁ NAPIECEK ALEKSANDER PROKOPOWICZ MAREK DEONIZIAK ALEKSANDRA HĘĆKA Marsh należy do grupy Marsh & McLennan Companies, którą tworzą także Guy Carpenter, Mercer i Oliver Wyman. Nie należy traktować niniejszego dokumentu jako formy doradztwa w sytuacji indywidualnej lub jako istotnego czynnika wpływającego na procesy decyzyjne. Zawarte w nim informacje pochodzą ze źródeł, które zostały przez nas uznane za wiarygodne, jednak nie poświadczamy i nie gwarantujemy ich stuprocentowej dokładności. Marsh nie jest zobowiązany do aktualizowania tej publikacji i nie ponosi odpowiedzialności z tytułu jej zagadnień i treści w stosunku do żadnej strony trzeciej. Wszelkie wypowiedzi o tematyce podatkowej, rachunkowej, prawnej lub dotyczącej kalkulacji ubezpieczeniowych są oparte wyłącznie na doświadczeniu naszych brokerów ubezpieczeniowych i konsultantów ds. ryzyka. Nie należy traktować tych wypowiedzi jako formy doradztwa prawnego, podatkowego czy rachunkowego. W celu skorzystania z konsultingu w tym zakresie należy zgłosić się do wykwalifikowanego doradcy osobiście. W odniesieniu do przedstawionych modeli, analiz i prognoz należy przyjąć margines błędu, ponieważ wszelka niezgodność, niekompletność lub zmienność założeń, warunków, informacji lub czynników może znacząco wpłynąć na wyniki analizy przeprowadzonej przez Marsh. Marsh nie poświadcza i nie udziela gwarancji w zakresie zastosowania wzorów polis ubezpieczeniowych, kondycji finansowej oraz płynności finansowej ubezpieczycieli i reasekuratorów. Marsh nie składa żadnych zapewnień dotyczących dostępności, kosztów, warunków czy zakresu ubezpieczenia. Wszelkie prawa zastrzeżone. Marsh 2014

Wykaz skrótów... Słownik pojęć... Wprowadzenie...

Wykaz skrótów... Słownik pojęć... Wprowadzenie... Wykaz skrótów... Słownik pojęć... Wprowadzenie... XI XIII XVII Rozdział I. Istota odpowiedzialności odszkodowawczej... 1 1. Funkcje odpowiedzialności odszkodowawczej... 1 2. Reżimy odpowiedzialności odszkodowawczej...

Bardziej szczegółowo

SPEDYCJA ćwiczenia dotyczące ubezpieczeń w spedycji dla 5 sem. TiL stacjonarne

SPEDYCJA ćwiczenia dotyczące ubezpieczeń w spedycji dla 5 sem. TiL stacjonarne ćwiczenia dotyczące ubezpieczeń w spedycji dla 5 sem. TiL stacjonarne dr Adam Salomon Podstawowy podręcznik do ćwiczeń i wykładów. A. Salomon, - teoria, przykłady, ćwiczenia, Wyd. AM, Gdynia 2011. 2 program

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM CYBERNETYCZNYM NASZE ROZWIĄZANIA

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM CYBERNETYCZNYM NASZE ROZWIĄZANIA ZARZĄDZANIE RYZYKIEM CYBERNETYCZNYM NASZE ROZWIĄZANIA ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA WOBEC OSÓB TRZECICH ZA NARUSZENIE BEZPIECZEŃSTWA SIECI KOMPUTEROWEJ ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA WOBEC OSÓB TRZECICH ZA UTRATĘ DANYCH

Bardziej szczegółowo

Procedura dochodzenia roszczenia UBEZPIECZENIE MAJĄTKU PRYWATNEGO CONCORDIA DOM

Procedura dochodzenia roszczenia UBEZPIECZENIE MAJĄTKU PRYWATNEGO CONCORDIA DOM Załącznik nr 7 do Instrukcji Sprzedaży ubezpieczeń na życie oraz majątkowych Procedura dochodzenia roszczenia UBEZPIECZENIE MAJĄTKU PRYWATNEGO CONCORDIA DOM W każdym przypadku wystąpienia szkody, ubezpieczony

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach UBEZPIECZENIA W LOGISTYCE DARIUSZ PAUCH Zagadnienia umowy ubezpieczenia i kwestie z nią związane regulują: Ustawa

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK PRZYJĘTYCH PRZEZ POCZTĘ POLSKĄ S.A. DO DORĘCZENIA W RAMACH ŚWIADCZENIA USŁUGI POCZTEX W OBROCIE KRAJOWYM

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK PRZYJĘTYCH PRZEZ POCZTĘ POLSKĄ S.A. DO DORĘCZENIA W RAMACH ŚWIADCZENIA USŁUGI POCZTEX W OBROCIE KRAJOWYM OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK PRZYJĘTYCH PRZEZ POCZTĘ POLSKĄ S.A. DO DORĘCZENIA W RAMACH ŚWIADCZENIA USŁUGI POCZTEX W OBROCIE KRAJOWYM POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. 1. Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie instalacji solarnych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa

Ubezpieczenie instalacji solarnych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Ubezpieczenie instalacji solarnych Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa w zakresie konstrukcji oraz serwisu programu ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OGÓLNA LIKWIDACJI SZKÓD

PROCEDURA OGÓLNA LIKWIDACJI SZKÓD PROCEDURA OGÓLNA LIKWIDACJI SZKÓD Załącznik nr 0 do SIWZ Wykonawca (Zakład Ubezpieczeń):. Zamawiający (Ubezpieczający): Administracja Domów Miejskich ADM Spółka z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy (85-0), przy

Bardziej szczegółowo

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Zakres ubezpieczenia PTU S.A. 1 PZU S.A. 2 Commercial Union 3 Hestia 4 Przedmiot ochrony Ochroną objęte są wypadki ubezpieczeniowe,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Definicje 1. za Ustawę uważa się Ustawę z dnia 20 stycznia 2011 o

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie)

UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie) INFORMATOR UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie) W ramach Umowy Generalnej zawartej z PZU S.A. I AXA TuiR S.A. obowiązującej w roku 2011

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców

Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa przy tworzeniu i obsłudze programu

Bardziej szczegółowo

TOM 2. Rozdział 6 WARUNKI UBEZPIECZENIOWE

TOM 2. Rozdział 6 WARUNKI UBEZPIECZENIOWE TOM 2 Rozdział 6 WARUNKI UBEZPIECZENIOWE Podrozdział I Ubezpieczenie budowlano - montażowe (CAR/EAR) 1) Ubezpieczony: Wykonawca, Zamawiający, Podwykonawcy oraz wszystkie inne podmioty uczestniczące w realizacji

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych

Ubezpieczenie wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych Ubezpieczenie wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych Oferta usług brokerskich oraz doradztwa ubezpieczeniowego Szanowni Państwo. Asecurica Sp. z o.o. jest niezależnym brokerem ubezpieczeniowym i reasekuracyjnym

Bardziej szczegółowo

Mają one charakter rekomendacji. Celem tych rekomendacji jest podniesienie standardów

Mają one charakter rekomendacji. Celem tych rekomendacji jest podniesienie standardów REKOMENDACJA POLSKIEJ IZBY UBEZPIECZEŃ - MINIMALNE WYMOGI INFORMACYJNE Minimalne Wymogi Informacyjne zawarte w formularzach i innych dokumentach, zwane dalej Minimalnymi Wymogami Informacyjnymi zostały

Bardziej szczegółowo

U M O W A NR Usługi ubezpieczenia mienia

U M O W A NR Usługi ubezpieczenia mienia Wzór umowy załącznik do SIWZ U M O W A NR Usługi ubezpieczenia mienia zawarta w dniu... 2008 r. w Skierniewicach pomiędzy: Energetyką Cieplną SP. z o.o w Skierniewicach, ul. Przemysłowa 2 wpisaną do Krajowego

Bardziej szczegółowo

w kontekście odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy Michał Modrzewski

w kontekście odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy Michał Modrzewski w kontekście odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy Michał Modrzewski sytuacja prawna, w której powstaje zobowiązanie podmiotu do świadczenia odszkodowania, jest odpowiedzialnością majątkową sprawcy

Bardziej szczegółowo

Licencjonowani zarządcy nieruchomości podlegają obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności zawodowych.

Licencjonowani zarządcy nieruchomości podlegają obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności zawodowych. W Polsce jest ok. 15 tys. licencjonowanych zarządców nieruchomości; podlegają oni obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu czynności zawodowych. Licencjonowani zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

automatycznie. ZP.271.2.2012 Załącznik nr 5 do SIWZ - Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej

automatycznie. ZP.271.2.2012 Załącznik nr 5 do SIWZ - Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej ZP.271.2.2012 Załącznik nr 5 do SIWZ - Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej UWAGA: Ubezpieczenie dotyczy wszystkich jednostek wymienionych w załączniku nr 1 do SIWZ oraz w każdej lokalizacji, w której

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH Załącznik nr 2 do regulaminu zawarta w dniu.. pomiędzy: Zakładem Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Warszawie przy ul. Szamockiej 3, 5, 01-748 Warszawa, NIP: 521-30-17-228,

Bardziej szczegółowo

JAK WYBRAĆ NAJKORZYSTNIEJSZĄ POLISĘ AC?

JAK WYBRAĆ NAJKORZYSTNIEJSZĄ POLISĘ AC? TRANSPORT JAK WYBRAĆ NAJKORZYSTNIEJSZĄ POLISĘ AC? www.firmatransportowa.pl TRANSPORT JAK WYBRAĆ NAJKORZYSTNIEJSZĄ POLISĘ AC JAK WYBRAĆ NAJKORZYSTNIEJSZĄ POLISĘ AC? Spis treści Jaki zakres ochrony możesz

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki dla Zleceń Transportowych TOP-THIMM Opakowania Spółka z ograniczoną. odpowiedzialnością Sp.k.

Ogólne Warunki dla Zleceń Transportowych TOP-THIMM Opakowania Spółka z ograniczoną. odpowiedzialnością Sp.k. Ogólne Warunki dla Zleceń Transportowych TOP-THIMM Opakowania Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. 1 Niniejsze Ogólne Warunki dla Zleceń Transportowych mają zastosowanie dla przewozów drogowych

Bardziej szczegółowo

KLAUZULA ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ ZAGRANICA

KLAUZULA ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ ZAGRANICA KLAUZULA ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ ZAGRANICA 1 1. Ta klauzula rozszerza umowę ubezpieczenia zawartą na podstawie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Niezbędnik podróżnika - zagranica o ubezpieczenie odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3/S do SIWZ wzór umowy UMOWA NR 76/ZP/2013

Załącznik nr 3/S do SIWZ wzór umowy UMOWA NR 76/ZP/2013 UMOWA NR 76/ZP/2013 Załącznik nr 3/S do SIWZ wzór umowy zawarta w dniu. 2013 r. w Skierniewicach pomiędzy: Instytutem Ogrodnictwa z/s 96-100 Skierniewice, ul. Konstytucji 3 Maja 1/3 wpisanym do Rejestru

Bardziej szczegółowo

Spedycja wykład 11 dla 5 sem. TiL (stacjonarne)

Spedycja wykład 11 dla 5 sem. TiL (stacjonarne) dr Adam Salomon wykład 11 dla 5 sem. TiL (stacjonarne) Podstawowy podręcznik do ćwiczeń i wykładów. A. Salomon, - teoria, przykłady, ćwiczenia, Wyd. AM, Gdynia 2011. 2 program ćwiczeń dotyczących ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

UMOWA SERWISU BROKERSKIEGO

UMOWA SERWISU BROKERSKIEGO Strona 1 z 5 UMOWA SERWISU BROKERSKIEGO Zawarta dnia... w. pomiędzy: Akademickim Szpitalem Klinicznym im. Jana Mikulicza Radeckiego we Wrocławiu ul. Borowska 213 50-556 Wrocław reprezentowanym przez......

Bardziej szczegółowo

Doświadczenie, które zobowiązuje

Doświadczenie, które zobowiązuje Usługi dostosowane do potrzeb Doświadczony zespół ekspertów Rzetelność i profesjonalizm Rozwój Elastyczność i kompetencja Jako Saltex od 2004 roku z powodzeniem umacniamy swoją pozycję rzetelnego eksperta

Bardziej szczegółowo

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka.

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka. Podstawowe pojęcia ubezpieczeniowe. Klasyfikacja ubezpieczeń Ubezpieczenia dzielimy na: Społeczne, Gospodarcze. Ubezpieczenia społeczne naleŝą do sektora publicznego, są ściśle związane z pracownikiem

Bardziej szczegółowo

UMOWA GENERALNA. 1... 2... przy kontrasygnacie ... z siedzibą w..., reprezentowanym przez: 1... 2... zwanym dalej Wykonawcą.

UMOWA GENERALNA. 1... 2... przy kontrasygnacie ... z siedzibą w..., reprezentowanym przez: 1... 2... zwanym dalej Wykonawcą. ZAŁĄCZNIK NR 7 UMOWA GENERALNA CZĘŚĆ 01 - UBEZPIECZENIA MAJĄTKOWE, NASTĘPSTW NIESZCZĘŚLIWYCH WYPADKÓW I ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ - PROJEKT Zawarta w dniu... 2013 roku w Brzezinach pomiędzy Gminą Brzeziny,

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA

KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA Przewodnik po ubezpieczeniach dostępnych dla członków Izb Adwokackich w ramach umowy Generalnej NRA - PZU SA, TUiR Warta SA Umowa Generalna w sprawie programu ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia do części nr II

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia do części nr II Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia do części nr II Dopuszcza się w ofercie zastosowanie franszyz i udziału własnego niższych kwotowo i procentowo nie spowoduje to odrzucenia oferty. Sumy ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne

Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne Załącznik nr 3 do SIWZ Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne Katastrofa budowlana szkody powstałe w ubezpieczonym mieniu wskutek niezamierzonego, gwałtownego zniszczenia obiektu

Bardziej szczegółowo

INSTITUTE TIME CLAUSES HULLS

INSTITUTE TIME CLAUSES HULLS Piotr Radwański INSTITUTE TIME CLAUSES HULLS 6 PERILS EXCLUSIONS 6.3 W klauzuli 6, po wymienieniu niebezpieczeństw objętych ubezpieczeniem (opisanych w poprzednim numerze The Maritime Workera ), zawarta

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia dla dealerów samochodowych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa

Ubezpieczenia dla dealerów samochodowych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Ubezpieczenia dla dealerów samochodowych Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa przy tworzeniu i obsłudze programu ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia do części Nr II

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia do części Nr II Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia do części Nr II 1 Ubezpieczenie od ognia i innych zdarzeń losowych Minimalny zakres ochrony podany poniżej lub All Risks (wyłączenia nie mogą dotyczyć poniższych

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK NADANYCH PRZEZ KLIENTA BIZNESOWEGO

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK NADANYCH PRZEZ KLIENTA BIZNESOWEGO OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK NADANYCH PRZEZ KLIENTA BIZNESOWEGO POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia przesyłek nadanych przez Klienta biznesowego, zwane dalej OWU,

Bardziej szczegółowo

Program. Ubezpieczony znaczy zabezpieczony?

Program. Ubezpieczony znaczy zabezpieczony? Program Ubezpieczony znaczy zabezpieczony? Na co zwrócić szczególną uwagę przy lekturze ogólnych warunków ubezpieczenia (na przykładzie ubezpieczenia nieruchomości, OC przedsiębiorcy, ubezpieczenia D&O,

Bardziej szczegółowo

Analiza ogólnych warunków ubezpieczenia

Analiza ogólnych warunków ubezpieczenia Analiza ogólnych warunków ubezpieczenia TUW TUZ OWU domów jednorodzinnych i mieszkań OWU z 30 grudnia 2003 (Uchwala Zarządu) Przedmiot i zakres ubezpieczenia (1) Przedmiot ubezpieczenia - domy jednorodzinne,

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW Książka przeznaczona jest dla przedsiębiorców, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę na temat ubezpieczeń gospodarczych, ale również dla pracowników sektora ubezpieczeń oraz

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na ubezpieczeniach OCS i OCP

Jak oszczędzić na ubezpieczeniach OCS i OCP Jak oszczędzić na ubezpieczeniach OCS i OCP Kim jesteśmy Kancelaria Prawna Iuridica specjalizuje się w prawie przewozowym, spedycyjnym i odszkodowawczym Współpracujemy z giełdami transportowymi oraz stowarzyszeniami

Bardziej szczegółowo

reprezentowanym przez.. zwanym dalej Brokerem.

reprezentowanym przez.. zwanym dalej Brokerem. Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu ofert na wybór brokera ubezpieczeniowego dla Agencji Rynku Rolnego w Warszawie Projekt Umowa o świadczenie usług brokerskich Zawarta w dniu.. r. w Warszawie pomiędzy:

Bardziej szczegółowo

Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne

Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne Załącznik nr 6 do SIWZ Okresy ubezpieczenia, o których mowa w definicjach oraz w SIWZ: okres od następnego dnia od daty zakończenia aktualnych

Bardziej szczegółowo

Instytutowe klauzule wojenne (dla ładunków w przewozie lotniczym) 1/1/09. (Z wyłączeniem przesyłek pocztowych.)

Instytutowe klauzule wojenne (dla ładunków w przewozie lotniczym) 1/1/09. (Z wyłączeniem przesyłek pocztowych.) Instytutowe klauzule wojenne (dla ładunków w przewozie lotniczym) 1/1/09 RYZYKA OBJĘTE UBEZPIECZENIEM Ryzyka (Z wyłączeniem przesyłek pocztowych.) 1. Niniejsze ubezpieczenie obejmuje, z wyjątkami wymienionymi

Bardziej szczegółowo

Dotyczy przetargu nieograniczonego na zawarcie umów ubezpieczenia

Dotyczy przetargu nieograniczonego na zawarcie umów ubezpieczenia SzWNr2 ZP/250/83/382/10 Rzeszów, 2010-11-02......... Dotyczy przetargu nieograniczonego na zawarcie umów ubezpieczenia Zamawiający na podstawie art. 38 ust. 1 i 2 ustawy Prawo Zamówień Publicznych z dnia

Bardziej szczegółowo

W związku z tym, iż Zamawiający pominął odpowiedź na pytanie nr 28 dlatego jeszcze raz umieszcza odpowiedzi do przetargu ZP/26/PN/14.

W związku z tym, iż Zamawiający pominął odpowiedź na pytanie nr 28 dlatego jeszcze raz umieszcza odpowiedzi do przetargu ZP/26/PN/14. Śrem, dnia 25.11.2014r. Dotyczy sprawy: ZP/26/PN/14 SPROSTOWANIE DO UDZIELNYCH ODPOWIEDZI w dniu 24.11.2014 W związku z tym, iż Zamawiający pominął odpowiedź na pytanie nr 28 dlatego jeszcze raz umieszcza

Bardziej szczegółowo

Warunki ubezpieczenia:

Warunki ubezpieczenia: Polisa nr Okres ubezpieczenia: od 15.11.2015 00:00 do 14.11.2016 23:59 Ubezpieczyciel: Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń Ergo Hestia SA Tymczasowy nr TP000086014 Dane Ubezpieczającego: Dane Ubezpieczonego:

Bardziej szczegółowo

Podatek VAT w odszkodowaniach z ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych

Podatek VAT w odszkodowaniach z ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych Bartłomiej Chmielowiec główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Podatki w ubezpieczeniach część 2 Podatek VAT w odszkodowaniach z ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych Możliwość

Bardziej szczegółowo

TU HDI Samopomoc S.A. - Ogólne warunki ubezpieczenia budynków i lokali mieszkalnych od ognia i innych zdarzeń losowych

TU HDI Samopomoc S.A. - Ogólne warunki ubezpieczenia budynków i lokali mieszkalnych od ognia i innych zdarzeń losowych Analiza ogólnych warunków ubezpieczenia Nazwa zakładu ubezpieczeń TU HDI Samopomoc S.A. Nazwa OWU Ogólne warunki ubezpieczenia budynków i lokali mieszkalnych od ognia i innych zdarzeń losowych OWU z dn.

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna Iuridica. Proces reklamacji i protokół szkody

Kancelaria Prawna Iuridica. Proces reklamacji i protokół szkody Kancelaria Prawna Iuridica Proces reklamacji i protokół szkody Tematyka prelekcji Odpowiedzial ność przewoźnika Procedura reklamacji i protokół szkody Korzyści Jak postępować w przypadku uszkodzenia ładunku

Bardziej szczegółowo

www.ergohestia.pl EKO Hestia

www.ergohestia.pl EKO Hestia EKO Hestia Ubezpieczenie odpowiedzialności za szkody w środowisku - nowy zakres z myślą o jeszcze szerszej ochronie 30 kwietnia 2007 roku weszła w życie Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich

Bardziej szczegółowo

Łomazy, dnia 13.04.2015 r. Wszyscy Wykonawcy

Łomazy, dnia 13.04.2015 r. Wszyscy Wykonawcy Łomazy, dnia 13.04.2015 r. Wszyscy Wykonawcy WYJAŚNIENIE TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA W POSTĘPOWANIU O UDZIELENIE ZAMÓWENIA PUBLICZNEGO pod nazwą : UBEZPIECZENIE MAJĄTKU I INNYCH INTERESÓW

Bardziej szczegółowo

Spedycja morska Firma

Spedycja morska Firma Prezentacja dla p. Marty Tomczyszyn Poznań, dnia 28.09.2015 Firma Szacuje się, że na świecie nawet 90% przewozów towarowych odbywa się z udziałem transportu morskiego. W ogólnej masie ładunków przewożonych

Bardziej szczegółowo

MENU OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA WNIOSEK UBEZPIECZENIOWY. e-wniosek LIKWIDACJA SZKÓD. Szanowni Państwo,

MENU OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA WNIOSEK UBEZPIECZENIOWY. e-wniosek LIKWIDACJA SZKÓD. Szanowni Państwo, Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaprezentować Państwu praktyczny przewodnik MIENIA W TRANSPORCIE KRAJOWYM (CARGO), który mamy nadzieję okaże się znaczącym źródłem wiedzy na temat tego rodzaju ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia

Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia JACEK ZĘBALA DEPARTAMENT KONTROLI DORAŹNEJ URZĄD ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

Bardziej szczegółowo

InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. Vienna Insurance Group

InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. Vienna Insurance Group Pieczęć jednostki organizacyjnej ZGŁOSZENIE SZKODY W MIENIU Z UBEZPIECZENIA OC ZA PRODUKT nr szkody: nr zgłoszenia szkody: nr teczki: wypełnia InterRisk wypełnia InterRisk wypełnia InterRisk nr polisy:

Bardziej szczegółowo

art. 28b rok poprzedni rok 2008 Zawartość rejestru: art. 37 po 30 kwietnia 2007 r., w roku 2008. 48 10 10, 42 % 53 % 29 (60 %) wykonano (40 %).

art. 28b rok poprzedni rok 2008 Zawartość rejestru: art. 37 po 30 kwietnia 2007 r., w roku 2008. 48 10 10, 42 % 53 % 29 (60 %) wykonano (40 %). Rejestr bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku prowadzi Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 28a ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI ZAMÓWIENIA 1. UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI ZAMÓWIENIA 1. UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE Strona 1 z 5 Załącznik nr 1 do SIWZ Nr SZP.272.14.2015 Zamawiający: SZCZEGÓŁOWE WARUNKI ZAMÓWIENIA Nazwa: Powiat Oświęcimski Starostwo Powiatowe w Oświęcimiu Adres siedziby: 32 602 Oświęcim, ul. Wyspiańskiego

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: przetargu nieograniczonego na usługę kompleksowego ubezpieczenia Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania Łódź Sp. z o.o.

Dotyczy: przetargu nieograniczonego na usługę kompleksowego ubezpieczenia Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania Łódź Sp. z o.o. Łódź dn. 27.11.2015 r. Do wszystkich wykonawców Oznaczenie sprawy: ZP/28/2015 Dotyczy: przetargu nieograniczonego na usługę kompleksowego ubezpieczenia Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania Łódź Sp.

Bardziej szczegółowo

Regulamin usług. ZASADY Magazynowania i przechowywania pozostałych Towarów 1 DEFINICJE

Regulamin usług. ZASADY Magazynowania i przechowywania pozostałych Towarów 1 DEFINICJE Regulamin usług ZASADY Magazynowania i przechowywania pozostałych Towarów 1 DEFINICJE 1. Użyte w Regulaminie sformułowania, w liczbie pojedynczej lub mnogiej oznaczają: a) Towar mienie powierzone firmie

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIASTA MILANÓWKA

URZĄD MIASTA MILANÓWKA URZĄD MIASTA MILANÓWKA TOM.271.1.3.2015 Milanówek, dnia 27.02.2015 r. Dotyczy: Postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego ZP.271/3/ORG/ 15 na Zakup

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do SIWZ, dotyczący części I

Załącznik nr 5 do SIWZ, dotyczący części I Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne Załącznik nr 5 do SIWZ, dotyczący części I Graffiti szkody powstałe wskutek pomalowania mienia. Limit odpowiedzialności dla tych szkód 10

Bardziej szczegółowo

Wykaz postanowień umownych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie sposobu sporządzania informacji zamieszczanych we wzorcach umów:

Wykaz postanowień umownych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie sposobu sporządzania informacji zamieszczanych we wzorcach umów: ZAŁĄCZNIK NR 5 DO GENERALNEJ UMOWY UBEZPIECZENIA OCHRONY PRAWNEJ SGEL LEX SZCZEGÓŁOWE WARUNKI UBEZPIECZENIA ASYSTY PRAWNEJ i WINDYKACYJNEJ Wykaz postanowień umownych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI WYKONANIA OCHRONY. Zespołu Zamkowego oraz hotelu w kurtynie południowo zachodniej w Starym Wiśniczu

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI WYKONANIA OCHRONY. Zespołu Zamkowego oraz hotelu w kurtynie południowo zachodniej w Starym Wiśniczu SZCZEGÓŁOWE WARUNKI WYKONANIA OCHRONY Załącznik Nr 1 do umowy Zespołu Zamkowego oraz hotelu w kurtynie południowo zachodniej w Starym Wiśniczu I. Obowiązki stron umowy : 1 Strony umowy zobowiązane są współdziałać

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK NADANYCH PRZEZ KLIENTA INDYWIDUALNEGO

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK NADANYCH PRZEZ KLIENTA INDYWIDUALNEGO OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK NADANYCH PRZEZ KLIENTA INDYWIDUALNEGO POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia, zwane dalej OWU, mają zastosowanie do stosunków ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE Joanna Kwapisz Główny specjalista Tel. 22 57 92 274 Departament Gospodarki Odpadami Obowiązujące Ochrona powierzchni regulacje ziemi prawne Poziom UE: Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI ZAMÓWIENIA 1. UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI ZAMÓWIENIA 1. UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE Strona 1 z 5 Załącznik nr 1 do SIWZ 35/2015/N/Katowice SZCZEGÓŁOWE WARUNKI ZAMÓWIENIA Zamawiający: Nazwa: Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 6 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach Górnośląskie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO Do przedmiotowego konkursu nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych. Konkurs prowadzony jest w oparciu o art. 70 1 K.C.

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W GLIWICACH

URZĄD MIEJSKI W GLIWICACH URZĄD MIEJSKI W GLIWICACH OR-2024/36/11 Gliwice, 05-12-2011 r. nr kor. UM-515688/2011 Dotyczy: Ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialności cywilnej miejskich jednostek organizacyjnych oraz Urzędu Miejskiego

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska. Marek Komorowski

Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska. Marek Komorowski Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska Marek Komorowski Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska City Polisa Zakresy ubezpieczeń: majątkowe komunikacyjne odpowiedzialność cywilna 2 Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska

Bardziej szczegółowo

Postanowienia dotyczące ubezpiecz. mienia od ognia i innych zdarzeń losowych

Postanowienia dotyczące ubezpiecz. mienia od ognia i innych zdarzeń losowych Wykaz postanowień umownych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie sposobu sporządzania informacji zamieszczanych we wzorcach umów: Concordia Firma wspólne dla wszystkich ubezpieczeń ubezpiecz.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SIWZ Część 04- Opis Przedmiotu Zamówienia Szczegółowe Warunki Ubezpieczenia

Załącznik nr 1 do SIWZ Część 04- Opis Przedmiotu Zamówienia Szczegółowe Warunki Ubezpieczenia 1. UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE 1.1. POSTANOWIENIA WSPÓLNE DLA UBEZPIECZEŃ KOMUNIKACYJNYCH 1.1.1. Zostanie zawarta jedna Umowa Ubezpieczeń Komunikacyjnych w zakresie OC/AC/NNW/Assistance Polska na warunkach

Bardziej szczegółowo

zwanym dalej Ubezpieczającym a... reprezentowanym przez:

zwanym dalej Ubezpieczającym a... reprezentowanym przez: Załącznik nr 8 a - b do SIWZ wzory umów Załącznik 8a - PROJEKT UMOWY część 01 Umowa Ubezpieczenia majątku i odpowiedzialności cywilnej, zawarta w dniu w Ostródzie (zwana dalej Umową) pomiędzy: Zakładem

Bardziej szczegółowo

1... 2... zwanym dalej Zamawiającym. z siedzibą w..., reprezentowanym przez: 1... 2... zwanym dalej Wykonawcą.

1... 2... zwanym dalej Zamawiającym. z siedzibą w..., reprezentowanym przez: 1... 2... zwanym dalej Wykonawcą. Załącznik nr 8 UMOWA GENERALNA - PROJEKT Część I Ubezpieczenia majątkowe, odpowiedzialności cywilnej i komunikacyjne Zawarta w dniu... w.. pomiędzy.. reprezentowanym przez: 1.... 2.... zwanym dalej Zamawiającym

Bardziej szczegółowo

Polisa nr 556000000000

Polisa nr 556000000000 SOPOCKIE TOWARZYSTWO UBEZPIECZEŃ ERGO HESTIA SA ul. Hestii 1, 81-731 Sopot. Numer KRS 0000024812 Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. NIP 585-000-16-90.

Bardziej szczegółowo

Uczestnicy postępowania

Uczestnicy postępowania ODPOWIEDŹ NA PYTANIA ZADANE PRZEZ WYKONAWCÓW DO TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Znak: 9/ZP/p.n./ubezpieczenia/2013 Nr ogłoszenia w BZP:214937-2013 Uczestnicy postępowania Dotyczy: przetargu

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki sprzedaży TESTO Sp.z o.o.

Ogólne warunki sprzedaży TESTO Sp.z o.o. Ogólne warunki sprzedaży TESTO Sp.z o.o. 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Ogólne warunki sprzedaży określają zasady zawierania umów sprzedaży na towary i usługi oferowane przez Testo Sp.z o.o. 2. Użyte w dalszej

Bardziej szczegółowo

KLAUZULA UBEZPIECZENIA KOSZTÓW POBYTU OSOBY TOWARZYSZĄCEJ ZAGRANICA

KLAUZULA UBEZPIECZENIA KOSZTÓW POBYTU OSOBY TOWARZYSZĄCEJ ZAGRANICA KLAUZULA UBEZPIECZENIA KOSZTÓW POBYTU OSOBY TOWARZYSZĄCEJ ZAGRANICA 1 1. Ta klauzula rozszerza umowę ubezpieczenia zawartą na podstawie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Niezbędnik podróżnika - zagranica

Bardziej szczegółowo

Ta oferta jest dla Ciebie!!!

Ta oferta jest dla Ciebie!!! Prowadzisz działalność w formie spółki kapitałowej? Ta oferta jest dla Ciebie!!! Szanowni Państwo, Rosnąca świadomość swoich praw, zaostrzenie przepisów a także zwiększona liczba kontroli niezliczonej

Bardziej szczegółowo

157/16/07/2013/N/Sulęcin

157/16/07/2013/N/Sulęcin Strona 1 z 5 Wrocław, 29.07.2013 Do uczestników przetargu nieograniczonego na usługę kompleksowego ubezpieczenia Powiatu Sulęcińskiego ODPOWIEDZI NA PYTANIA/ZMIANY DO SIWZ NR 157/16/07/2013/N/Sulęcin Działając

Bardziej szczegółowo

Umowa najmu samochodu

Umowa najmu samochodu Umowa najmu samochodu zawarta w dniu roku w Krakowie pomiędzy Grupa Wadowscy sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (31-223 Kraków, ul. Pachońskiego 2B) wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH

UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH UMOWA O ŚWIADCZENIU USŁUG BROKERSKICH Załącznik nr 2 do regulaminu zawarta w dniu.. pomiędzy: Zakładem Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Warszawie przy ul. Szamockiej 3, 5, 01-748 Warszawa, NIP:521-30-17-228,

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź Zamawiający informuje, że w chwili obecnej nie planuje żadnych prac budowlanych wymagających pozwolenia na budowę.

Odpowiedź Zamawiający informuje, że w chwili obecnej nie planuje żadnych prac budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. Wrocław, dnia 21.11.2014 r. Do Uczestników postępowania przetargowego na usługę Ubezpieczenie mienia i OC podmiotu leczniczego Zdrowie Sp. z o.o. Zamawiający, Zdrowie Sp. z o.o., zgodnie z art. 38 ust.

Bardziej szczegółowo

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie:

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Proces reklamacyjny i dochodzenie odszkodowań za uszkodzenie lub utratę ładunku bądź opóźnienie w dostawie (likwidacja

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

URZĄD MORSKI W SZCZECINIE Pl. Batorego 4, 70-207 Szczecin

URZĄD MORSKI W SZCZECINIE Pl. Batorego 4, 70-207 Szczecin URZĄD MORSKI W SZCZECINIE Pl. Batorego 4, 70-207 Szczecin tel.: +48 91 4403 423 fax: +48 91 4403 441, e-mail: sekretariat@ums.gov.pl Znak : PO- II 370/ZZP-3/57/10 Szczecin, dnia 25 listopada 2010 r. Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

Przesłanki wypłaty odszkodowania i innych świadczeń 9-10

Przesłanki wypłaty odszkodowania i innych świadczeń 9-10 OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA PRZESYŁEK NADANYCH PRZEZ KLIENTA BIZNESOWEGO Rodzaj informacji Jednostka redakcyjna Przesłanki wypłaty odszkodowania i innych świadczeń 9-10 Ograniczenia oraz wyłączenia odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

UMOWA GENERALNA CZĘŚĆ 02 - UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE - PROJEKT. Zawarta w dniu... w.. pomiędzy.. reprezentowanym przez:

UMOWA GENERALNA CZĘŚĆ 02 - UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE - PROJEKT. Zawarta w dniu... w.. pomiędzy.. reprezentowanym przez: ZAŁĄCZNIK NR 8 UMOWA GENERALNA CZĘŚĆ 02 - UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE - PROJEKT Zawarta w dniu... w.. pomiędzy.. reprezentowanym przez: 1.... 2.... zwanym dalej Zamawiającym a... z siedzibą w..., reprezentowanym

Bardziej szczegółowo

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU ul. Nowogrodzka 47a 00-695 Warszawa Tel. (+48 22) 244 28 58 Fax. (+48 22) 201 34 08 sekretariat@ncbir.gov.pl Warszawa dnia 20 grudnia 2011 r. DAG/262/124-3/MR/2011 WYJAŚNIENIE

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienia na zapytania do przetargu 2 :

Wyjaśnienia na zapytania do przetargu 2 : Gmina Niwiska 36-147 Niwiska 430 Niwiska, dnia 03. 07. 2013 r. Wyjaśnienia na zapytania do przetargu 2 : Dotyczy: przetarg nieograniczony : Ubezpieczenie majątku i innych interesów Gminy Niwiska wraz z

Bardziej szczegółowo

Cennik Transportu Lotniczego - 1 -

Cennik Transportu Lotniczego - 1 - - 1 - Cennik Transportu Lotniczego Obowiązuje od stycznia 2011 Valid from January 2011 REGULAMIN 1. Regulamin określa zasady wykonywania usług przez RAFFO /podstawa działalności ustawa z dnia 15

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZADANIE I

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZADANIE I SYGNATURA SPRAWY: KS/ZP/15/2013 Załącznik Nr 1 Postanowienia ogólne OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZADANIE I Strony ustalają, że na okres realizacji zamówienia od 1 maja 2013r do 31 grudnia 2014r zostanie

Bardziej szczegółowo

UZ = (0,5 OD/SK) SK 0,5

UZ = (0,5 OD/SK) SK 0,5 Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne Załącznik nr 5 do SIWZ, dotyczący części I zamówienia Graffiti szkody powstałe wskutek pomalowania, porysowania mienia. Limit odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Spis treści Komentarz

Spis treści Komentarz Przedmowa............................................. Wykaz skrótów.......................................... XIII Wykaz literatury......................................... XIX Komentarz............................................

Bardziej szczegółowo

1.2. Zleceniodawca osoba/podmiot zawierający umowę/zlecenie z Ruger Polska.

1.2. Zleceniodawca osoba/podmiot zawierający umowę/zlecenie z Ruger Polska. Regulamin Świadczenia Usług Transportowych Ruger Polska Sp. z o.o. 1. Definicje użyte w poniższym tekście określenia oznaczają: 1.1. Ruger Polska Ruger Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach. Podmiot,

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej inżynierów budownictwa:

Podstawy prawne obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej inżynierów budownictwa: Podstawy prawne obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej inżynierów budownictwa: - Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA W niniejszym Załączniku opisano zakres i warunki. Zamawiający dopuszcza wprowadzanie zmian w klauzulach, jedynie w wypadku jeśli nie ograniczają one odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

DOTYCZY: USŁUGA UBEZPIECZENIA MAJĄTKU I ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH IM. EUGENIUSZA GEPPERTA WE WROCŁAWIU

DOTYCZY: USŁUGA UBEZPIECZENIA MAJĄTKU I ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH IM. EUGENIUSZA GEPPERTA WE WROCŁAWIU ZP-1/02/2014 Wrocław, dn. 11-03-2014r. INFORMACJA NR 6 DOTYCZY: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn. USŁUGA UBEZPIECZENIA MAJĄTKU I ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH IM.

Bardziej szczegółowo