Ogólne zasady prawa przyjete przez narody cywilizowane (ozp) Co to za zbiór norm? Jaka jest geneza (przyczyna) wyodrębnienia tego zbioru norm?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ogólne zasady prawa przyjete przez narody cywilizowane (ozp) Co to za zbiór norm? Jaka jest geneza (przyczyna) wyodrębnienia tego zbioru norm?"

Transkrypt

1 Ogólne zasady prawa przyjete przez narody cywilizowane (ozp) Co to za zbiór norm? Jaka jest geneza (przyczyna) wyodrębnienia tego zbioru norm? W przeszłości (XVIII/XIX...) - odwoływanie się do ogólnych zasad prawa (ozp) jako norm współtworzących podstawy orzekania przez sądy międzynarodowe (arbitrażowe) było czymś koniecznym i naturalnym, zaś strony sporów rozstrzyganych na ich podstawie nie kwestionowały rozstrzygnięć. Ta praktyka była pochodną dwóch przyczyn: - skromnego zbioru norm pisanych i zwyczajowych przełomu wieków XVIII/XIX, którego ograniczoność powodowała, że potrzeba rozstrzygania sporu wymuszała poszukiwanie, innych jeszcze reguł pozwalających spór rozstrzygnąć sygnalizuje o tym tak tok negocjacji (wypowiedzi John Jay a przewodniczącego Sądu Najwyższego US), jak i bezpośrednio postanowienia Traktatu normalizującego relacje pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Zjednoczonym Królestwem (Londyn) przywołujące taką właśnie ozp. Przykładem czego - Art. VII Traktatu - Jeśli zostały wniesione skargi przez kupców lub innych obywateli Stanów Zjednoczonych, z tej przyczyny iż podczas wojny w którą Jego Wysokość był zaangażowany, ponieśli znaczące straty i szkody, z powodu bezprawnego zajęcia lub w następstwie wyroków zajmujących ich statki lub własność, czynionych przez władzę lub sądy Jego Wysokości, jak i z różnych okoliczności tych przypadków wynika, iż adekwatna kompensata strat i szkód poniesionych nie została uzyskana i otrzymana w następstwie przeprowadzonego postępowania sadowego; uzgadnia się, że w takich przypadkach, gdy adekwatna kompensata nie mogła być z jakiejkolwiek przyczyny uzyskana i otrzymana przez wspomnianych kupców lub inne osoby, naturalnym następstwem sprawiedliwości będzie pełna i kompleksowa kompensacja dokonana przez rząd brytyjski na rzecz skarżących. - z drugiej strony, stabilizowanie się porządku międzynarodowego, kształtowanie się autonomicznego (odrębnego, niż krajowe) systemu prawa międzynarodowego powodowało oczywiste przydawanie prawu międzynarodowemu właściwości, cech które posiadało prawo krajowe; następowało swoiste zapożyczenie zasad podstawowych z krajowych porządków (systemów) prawa. Gdy tworzono Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej (1920) - w jego statucie zapisano, iż Trybunał ten rozstrzygać będzie spory także na podstawie ogólnych zasad prawa przyjętych przez narody cywilizowane. Jaki zatem zbiór norm obejmuje termin - "ogólne zasady prawa przyjęte przez narody cywilizowane? Art. 38 (c) statutu STMS (1920) w intencji twórców termin ten obejmował obowiązujące zasady ogólne prawa wewnętrznego, które wykształciły się w każdym niemal krajowym systemie prawnym w przeszłości, a które także w kontekście ówcześnie istniejących zasobów norm prawa międzynarodowego w sposób naturalny pomagały spór międzynarodowy państw dotyczący rozstrzygnąć. Taka interpretacja terminu "ogólne zasady prawa" jest ciągle dominująca ale i jest zdaniem wielu zbyt restryktywna - bowiem odnosi to pojęcie do wyłącznie do zasad generalnych wywodzonych z krajowych systemów prawnych.

2 Interpretacja szersza wskazuje, że zbiór ozp obok dominujących w nim zasad wykształconych w krajowych porządkach prawnych obejmuje także ozp wypracowane w międzynarodowym porządku prawnym. (i) Jakie zasady wywiedziono z krajowych porządków prawnych? Zasady prawa materialnego należą do nich m.in., - zasada dobrej wiary; ( ) jedną z podstawowych zasad rządzących powstawaniem i wypełnianiem zobowiązań prawnych, niezależnie od ich źródła jest zasada dobrej wiary. Zaufanie i pewność są nieodłączonymi elementami współpracy międzynarodowej zwłaszcza w epoce, w której współpraca ta w wielu dziedzinach staje się coraz ważniejsza. Wiążący charakter jednostronnych zobowiązań międzynarodowych opiera się na tej zasadzie ta samo, jak reguła pacta sunt servanda w prawie traktatów. (MTS sprawa testów nuklearnych na Pacyfiku 1974). - zasada zakazującą nadużywania prawa; - zasada nakazującą naruszycielowi prawa naprawić wyrządzoną szkodę; - zasada nikt nie może przekazać drugiemu więcej praw niż sam posiada ; - zasada uszanowania praw nabytych; - zasady dotyczące wad oświadczeń woli; - zasady interpretacyjne; Zasady proceduralne to m.in.,, - zasada powagi rzeczy osądzonej; ( ) zgodnie z zakorzenionymi i powszechnie uznanymi zasadami prawa decyzja wydana przez ( ) organ sądowy stanowi res iudicata i ma wiążącą moc dla stron sporu. (MTS - sprawa Trybunału Administracyjnego 1954) - zasada stanowiącą, że nikt sędzią we własnej sprawie; - zasada równości stron w procesie; - zasada poszanowania prawa do obrony; (ii) Ozp przyjęte w międzynarodowym porządku prawnym ozp to m.in., Zasady dotyczące relacji między porządkami prawnymi (międzynarodowym a krajowym): - zasada wyższości traktatu (zobowiązań międzynarodowych) nad prawem wewnętrznym refleksem której jest art. 27 konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów (1969) Art. 27 Prawo wewnętrzne a przestrzeganie traktatów Strona nie może powoływać się na postanowienia swojego prawa wewnętrznego dla usprawiedliwienia niewykonywania przez nią traktatu. ( ) Zasady dotyczące wykonywania odpowiedzialności międzynarodowej: - zasada wyczerpania wewnętrznych środków dochodzenia sprawiedliwości (warunek wykonania aktu opieki dyplomatycznej);

3 Zasady klasyfikujące praktykę wykonywania kompetencji/jurysdykcji państw: - zasada jurysdykcji terytorialnej; - zasada jurysdykcji personalnej (czynnej/biernej); - zasada jurysdykcji ochronnej; - zasada jurysdykcji skutkowej; - zasada jurysdykcji uniwersalnej (powszechnej); Zasady dotyczące konfigurowania kompetencji (jurysdykcji) państwowych: - zasada poszanowania praw podstawowych osoby ludzkiej; - zasada uti possidetis iuris; Skoro każda społeczność potrzebuje prawa ubi societas ibi ius to każda społeczność (krajowa/międzynarodowa) potrzebuje ogólnych zasad prawa O ozp zatem powiedzieć możemy, że: - tworzą (na tle prawa pisanego i zwyczajowego) niezbyt liczny zbiór norm; - są przywoływane przede wszystkim jako oczywisty i konieczny opis przesłanek spójności i racjonalności porządku prawnego, w drugim dopiero, choć ważnym, planie jako zbiór reguł normujących konkretne przypadki międzypaństwowych relacji; - ich pochodzenie (krajowe porządki prawne ponad 190 państw), przydaje im charakter swoistych zasad konstytucyjnych międzynarodowego porządku; Pomocnicze źródła wyrokowania Art. 38 $ 1 Statutu MTS (...) d. z zastrzeżeniem postanowień artykułu 59, wyroki sądowe tudzież zdania najznakomitszych znawców prawa publicznego różnych narodów, jako środek pomocniczy do stwierdzania przepisów prawnych. Rola i wpływ orzecznictwa międzynarodowego i doktryny na prawo międzynarodowe Orzecznictwo orzecznictwo haskie (STSM i MTS) i orzecznictwo arbitrażowe na tym orzecznictwie skupiamy uwagę. I. Rola wyroków i opinii doradczych Trybunałów haskich. 1 Decyzje obu rodzajów mają względny zasięg. Wyroki w sprawie dotyczą wyłącznie stron sporu (res inter alios acta, alias nec nocet nec prodest). Opinie doradcze nie wiążą zwracających się o nie organów ONZ. Niemniej zarówno wyroki jak i opinie doradcze skupiają uwagę całej społeczności międzynarodowej. Gdy bowiem podstawą decyzji sądu są stosowne normy traktatowe (zwyczajowe), przyjęte rozstrzygnięcie nadaje de facto podjętej decyzji siłę normatywną obejmującą praktykę podmiotów poddanych traktatowemu (zwyczajowemu) reżimowi będącego przedmiotem sądowych analiz. Jeśli wyrok nosi znamiona precedensu, tzn., jest rozstrzygnięciem będącym następstwem analizy niejednorodnej praktyki państw, niespójnych ustaleń traktatowych obejmujących różne, czy też nie w pełni tożsame kręgi podmiotów, a także zapisów nie wiążących

4 dokumentów międzynarodowych, jego siła normatywna jest (obok wiarygodności, bezstronności, niezależności i profesjonalności wyrokowania) pochodną, obiektywnej potrzeby społeczności międzynarodowej ciągłego odnajdywania i utrwalania orientujących, bieg relacji międzynarodowych reguł, znajomości ich ewolucji. Te potrzeby i oczekiwania spełnia jednostkowy wyrok w sprawie. Sąd świadomy jest w pełni roli jaką ma do spełnienia w relacji zarówno wobec stron sporu, jak i wobec całej społeczności międzynarodowej. Sygnalizuje to uwaga MTS uszczegóławiająca istotę jego orzeczniczych działań - Trybunał ( ) stwierdza o prawie istniejącym, nie stanowi prawa. Tak się dzieje nawet, jeśli stwierdzając i stosując prawo Trybunał musi uściślić jego zakres i czasami odnotować generalny trend jego rozwoju. 2. Mając na uwadze odnotowywanie przez MTS generalnych trendów rozwoju prawa międzynarodowego, ich refleksem są także kształtujące się linie orzecznictwa. Praktyka odwoływania się do wcześniejszych decyzji (wyroków i opinii) stała się jedna z najbardziej charakterystycznych cech procesu wyrokowania i opiniowania Trybunału (MTS). - (Lauterpacht). 3. Orzeczenia sądowe i opinie doradcze partycypują w kształtowaniu się norm prawa międzynarodowego. Refleksem tego jest nie tylko przyjmowanie w traktatach, wskazywanych w decyzjach sądów konstrukcji, lecz także przejmowanie w redagowaniu klauzul traktatowych zwrotów, języka, terminologii użytej przez Trybunały. Orzecznictwo Trybunału także potwierdza i utwierdza walor już przyjętych traktatowych rozwiązań. Np. ścisła relacja pomiędzy aktem przyjęcia art. 53 KW (1969(!) stanowiącym o normach ius cogens, a wyrokiem MTS w sprawie Barcelona Traction (1970(!) stwierdzającym o istnieniu zobowiązań państw wobec całej społeczności międzynarodowej - tj. zobowiązań erga omnes - obok zobowiązań, które powstają jedynie w relacji wobec innego państwa - ius dispositivum. Doktryna jej rola: 1. Daleko bardziej donioślejsza rola doktryny w praktyce międzynarodowej, niźli praktyce wewnętrznej. Szczególnie w przeszłości (Grocjusz (XVII), Vattel (XVIII); szczególnie na kontynencie, skromniej w systemie common law. Opinie wymienionych i innych klasyków były de facto źródłem prawa. Narastający strumień źródeł współczesnych umowy, zwyczaj, ozp będący konsekwencją rozbudowy relacji suwerennych państw narodowych sprawił, że znaczenie dzieł prawniczych klasyków zaczęło maleć. 2. Wpływ opinii doktryny na kształtowanie się, doprecyzowanie reguł, określenie zakresu norm zwyczajowych i ozp jest jednak toutes proportions gardees w dalszym ciągu niekwestionowany. Art. 15 statut Komisji Prawa Międzynarodowego wskazuje bowiem, że akt kodyfikacji polega on na: "(...) precyzyjnym formułowaniu i systematyzacji reguł prawa międzynarodowego w dziedzinach, w których mamy do czynienia ze stałą praktyką państw, precedensami i zbieżnymi opiniami doktryny. 3. Wkład doktryny jakkolwiek jest rzadko imiennie przywoływany przez sądy międzynarodowe w uzasadnieniach wyroków. Często natomiast poglądy nauki są przywoływane w postępowaniu przez strony sporu.

5 Słuszność w prawie międzynarodowym. W art. 38 $ 2 Statutu MTS znajdujemy klauzulę, która mówi "Postanowienie niniejsze (art. 38) nie stanowi przeszkody, aby Trybunał mógł orzekać ex aequo et bono, o ile strony na to zgadzają się.", a więc mógł orzekać zgodnie z zasadami słuszności i sprawiedliwości. Statut skłania do postawienia pytania: co kryje się pod pojęciem zasad słuszności i sprawiedliwości? jaką rolę zasady słuszności odgrywają w prawie międzynarodowym? Widzimy, że rola ta nie może być mała, skoro państwa nie wahają odwołać się, w instrumencie niezwykle dla nich doniosłym stanowiącym o statucie pierwszego sądu społeczności międzynarodowej - do zasad słuszności i sprawiedliwości. Z drugiej jednak strony przyznajmy, że ich obecność w statucie jest dość zaskakująca; klauzula pozostaje w oczywistej opozycji wobec praktyki, w której co do zasady pierwsze i ostatnie słowo należy do suwerennego państwa - w przypadku sądowego rozstrzygania sporów suwerenne państwo kontroluje proces w tym sensie, że godząc się nań wie niejako z góry o jakiej treści reguły prawa będą stosowane i na tej podstawie potrafi ocenić jakie w rozstrzyganiu sądowym ma szanse. Przyznanie sędziemu międzynarodowemu nadzwyczajnej sposobności samodzielnego decydowania o tym co jest słuszne, co jest sprawiedliwe jest zgodą na rozumowanie w swych skutkach nieprzewidywalne dla państwa; z tej przyczyny rozwiązanie jest (może być) zaskakujące. Zastrzeżenie, iż państwa muszą się na takie działanie sędziego zgodzić niewiele zmienia; zaskakuje więc zgoda na poszukiwanie rozwiązań w odwołaniu do reguł innych niż znane - "twarde" prawo. Do tej pory Trybunał nie rozstrzygał na podstawie $ 2 art czy potwierdza to istnienie obaw państw, co do niepewnych rezultatów rozważań sędziego nad sensem 'słuszności i sprawiedliwości'? Rodzi ta statutowa klauzula pytanie jednak bardziej generalne Jaka jest rola słuszności - zasad słuszności - w prawie międzynarodowym? Terminu słuszność zasady słuszności używamy zamiennie. Próba odpowiedzi na to pytanie wymaga rozróżnienia dwóch aspektów problemu. 1. Aspekt pierwszy - o zasadach słuszności mówimy mając na myśli samodzielny byt tych zasad; ich odrębność od reguł prawa międzynarodowego. Stosowanie zasad słuszności w płaszczyźnie międzynarodowej pozostaje w faktycznym związku z stosowaniem norm prawa międzynarodowego, lecz jest aktem stosowania reguł innych, niż reguły prawa. Wolą zainteresowanych państw jest zatem, aby w danych okolicznościach: - albo stosować dwa rodzaje reguł: reguły prawa i reguły słuszności łącznie; - albo stosować wyłącznie zasady, reguły słuszności;

6 Zainteresowane państwa zatem wyraźnie wskazują, że chcą takiej właśnie, a nie innej praktyki. 2. Aspekt drugi mówiąc o słuszności mamy na uwadze nie zbiór reguł, lecz wartość, której nie może uchybić proces stosowania prawa, wartość którą zabezpieczać musi proces interpretacji norm. Od interpretującego normę prawa międzynarodowego wymaga się, aby wywiedziony wniosek był nie tylko zgodny z literą prawa - lecz, aby był również słuszny; tylko takie postępowanie jest działaniem w dobrej wierze, spełnia wymagania dobrej wiary. Ad.1 Co się tyczy - aspektu pierwszego praktyka ta następuje w wykonaniu klauzul traktatowych. Klauzul następującego rodzaju: I.1. Po pierwsze, klauzul określających podstawy rozstrzygania sporów: Klauzule te wskazują, że podstawą rozstrzygania sporów; są obok norm prawa, zasady słuszności (oba zbiory reguł łącznie); lub też są nią wyłącznie zasady słuszności; I.2. Po drugie, klauzul sygnalizujących potrzebę odwołania się do zasad słuszności jako zbioru wskazówek niezbędnych dla prawidłowego zastosowania prawa w konkretnej, jednostkowej sytuacji. Ad. I.1. Co się tyczy pierwszego typu klauzul (klauzul określających podstawy rozstrzygania sporów) to poczynić możemy dwie uwagi szczegółowe: Uwaga pierwsza. W przeszłości zdecydowanie częściej niż współcześnie spotykano klauzule odwołujące się do zasad słuszności jako zbioru reguł (i) współtworzących podstawę rozstrzygania sporów lub stanowiących (ii) samodzielną podstawę ich rozstrzygania. Przykładem (i) - art. 7 XII KH z 1907 roku o utworzeniu Międzynarodowego Trybunału Łupów "Jeżeli istnieje możliwość rozstrzygnięcia kwestii prawnej na podstawie konwencji między stroną wojującą dokonującą zajęcia a mocarstwem będącym stroną sporu lub osobą będącą jej obywatelem, Trybunał kierował się będzie ustaleniami niniejszej konwencji. W przypadku braku takich postanowień, Trybunał stosuje reguły prawa międzynarodowego. Jeżeli reguły powszechnie uznane nie istnieją, Trybunał rozstrzyga na podstawie ogólnych zasad prawa i zasad słuszności. "Reguły prawa międzynarodowego" odnoszą się do ogólnych reguł zwyczajowych." Przykłady - (i) - współczesne? - art. V Aneksu 2 do traktatu z Dayton (porządkującego sytuację w Bośni i Hercegowinie 1995 w którym, strony umocowujące trybunał arbitrażowy do rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących strefy w okolicach Brcko stanowią, że będzie to czynił w odwołaniu do zasad prawnych i odpowiednich zasad słuszności.

7 - art. XII konwencji z 1971 roku o międzynarodowej odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez obiekty wysyłane w kosmos znajdujemy, że wysokość odszkodowania "zostanie określona zgodnie z prawem międzynarodowym oraz zasadami sprawiedliwości i słuszności." Przykład (ii) - Treaty of Amity Commerce and Navigation Traktat o przyjaźni, handlu i żegludze zawarty pomiędzy USA a Wielką Brytanią Art. VI (...) pięciu Komisarzy zostanie nominowanych i umocowanych do działania ( ) złożą oni następującą przysięgę ( ) że będę uczciwie, starannie, bezstronnie i uważnie, najlepiej jak potrafię, w zgodzie z wymogami sprawiedliwości i słuszności, badał i rozstrzygał wszystkie (...) spory, jakie na podstawie tego artykułu zostaną Komisarzom przedłożone Uwaga druga. Warto zadać sobie pytanie jak miałby postępować sędzia, gdyby przyszło mu zastosować klauzulę upoważniającą do stosowania obu rodzajów norm: prawa i słuszności? Pojawia się stan niezamierzonej rywalizacji tych norm? Otóż jest rzeczą bezsporną, gdy sięgać do praktyki przeszłej i towarzyszących praktyce tej opinii i ocen, że upoważniony do stosowania zasad słuszności sędzia może odwoływać się do zasad tych, gdy zmierza do usunięcia luk w prawie lub też usunięcia luk będących efektem braku stosownej regulacji. Natomiast sędzia nie może w odwołaniu do zasad słuszności uchylić się od stosowania normy prawa pozytywnego, a więc decydować contra legem, z tej przyczyny, że uważa, że obowiązująca reguła prawa pozytywnego jest niesłuszna. Klauzula upoważniająca sędziego do stosowania zasad słuszności nie może zaprzeczać funkcji i roli sędziego sędzia ma stosować prawo, nie zaś stanowić reguły, które prawo zastąpią. Oczywiście problem konkurencyjności reguł nie występuje w sytuacji, w której sędzia ma rozstrzygać spór wyłącznie w oparciu o zasady słuszności i sprawiedliwości. Zasady słuszności wyłączną - (ii) - podstawą rozstrzygnięcia; Sprawa Trail Smelter (US v. Kanada) (1941). Emisja gazów zawierających związki ołowiu pochodzących z fabryki kanadyjskiej spowodowała nieodwracalne szkody w przygranicznych przestrzeniach rolniczych w US. Kanada została uznana za odpowiedzialną za wywołanie szkód mimo istnienia uwarunkowań klimatycznych ( róża wiatrów ), na które nie miała wpływu. Kanada została zobowiązana do podjęcia wszelkich kroków i działań kładących kres naruszaniu integralności terytorium US. Trybunał poszukując podstaw rozstrzygnięcia konstatował, że nie istnieją reguły prawa międzynarodowego normujące kwestie zanieczyszczeń powietrza. Podkreślił, że najbliższymi regułami, które mógłby przywołać w drodze analogii, są reguły dotyczące zanieczyszczeń wód, lecz konstatował, że i w tym przypadku, nie miały miejsca międzynarodowe precedensy. Trybunał rozumując w drodze analogii przywołał więc rozstrzygnięcia sądów krajowych, ściślej Sądów Najwyższych, SN Stanów Zjednoczonych i Trybunału Federacyjnego Szwajcarii dotyczących spraw zanieczyszczania wód w sporach pomiędzy członami federacji (stanami i kantonami) w zakresie w jakim stanowiły one swoiste sytuacje międzynarodowe i w zakresie w jakim rozwiązania przyjęte przez sądy najwyższe mogły być przyjęte dla rozstrzygania sporów między państwami. Trybunał, mając zatem na uwadze decyzje SN obu państw dotyczących rozstrzygania sporów powstałych na tle praktyk zanieczyszczania wód przyjął, że (...) wg zasad prawa międzynarodowego, jak i prawa amerykańskiego, żadne z państw nie ma prawa użytkowania, lub dopuszczenia do

8 użytkowania swego terytorium w sposób, który wyrządza, w następstwie emisji gazów na sąsiedzkie terytorium, szkodę temu terytorium lub dobrom znajdującym się na nim, jeśli poważne następstwa tego rodzaju wystąpią i jeśli szkoda zostanie potwierdzona dowodami pewnymi i przekonującymi. Ta sprawa stanowiąca punkt wyjścia dla kształtowania się międzynarodowego prawa ochrony środowiska, jest postrzegana jako rozstrzygnięcie uczynione w odwołaniu do zasad słuszności. Wywód poszukiwanie podstawy rozstrzygnięcia sporu - wskazuje na to, że względy słuszności (ex aequo et bono) przemawiają za tym, aby przyjąć iż w porządku międzynarodowym istnieje reguła, która nakazuje użytkować terytorium w sposób nie wywołujący uszczerbku w sąsiedzkich dobrach. Względy słuszności, jako podstawę rozstrzygnięć miały na uwadze również SN Stanów Zjednoczonych i Szwajcarii, orzeczenia których w postępowaniu przywołał i analizował Trybunał. Trybunał podzielił zatem ich przekonanie i stanowił ex aequo et bono o wspomnianej wyżej regule (!!!). I.2. Co do drugiego typu traktatowych klauzul - klauzul sygnalizujących potrzebę odwołania się do zasad słuszności jako zbioru wskazówek niezbędnych dla prawidłowego zastosowania prawa w konkretnej, jednostkowej sytuacji. Współcześnie zamiast wskazywać na zasady słuszności, jako podstawy rozstrzygania sporów, państwa inaczej korzystają z zasad słuszności, Traktują je jako zbiór wskazówek służących stosowaniu prawa w danej konkretnej, jednostkowej sytuacji. Ten typ traktatowych odesłań staje się coraz częstszy. Wariant nowy traktowanie słuszności jako zbioru wskazówek służących stosowaniu prawa w danej konkretnej, jednostkowej sytuacji. Sygnalizuje to przykładowo art. 83 konwencji o prawie morza z 1982 roku w ust. 1: "Delimitacja szelfu kontynentalnego pomiędzy państwami, których wybrzeża sąsiadują ze sobą lub są położone naprzeciw siebie powinna nastąpić w drodze porozumienia na podstawie prawa międzynarodowego w rozumieniu art. 38 Statutu MTS, w celu osiągnięcia sprawiedliwego rozwiązania.". II. Wskazaliśmy na drugi aspekt zjawiska słuszności, - powiedzieliśmy, że słuszność jest wartością, której nie można uchybić w procesie stosowania prawa; - powiedzieliśmy, że od interpretującego wymaga się, aby wywiedziony wniosek był nie tylko zgodny z literą prawa, lecz aby również był również słuszny. O słuszności - jako oczywistej zasadzie interpretacyjnej - MTS wypowiedział się kilkakrotnie. W sprawie szelfu kontynentalnego Morza Północnego (1969), zauważył: "Jakiekolwiek byłoby rozumowanie prawne sędziego, jego decyzje muszą być z definicji sprawiedliwe, w tym więc sensie słuszne." W sprawie szelfu kontynentalnego spór pomiędzy Tunezją a Libią (1982) stwierdził:

9 Słuszność jest emanacją idei sprawiedliwości. Sąd, którego zadaniem, zgodnie z definicją jest administrowanie sprawiedliwością zobowiązany jest do jej stosowania. (...) Stosując pozytywne prawo międzynarodowe, sąd może wybierać spośród kilku różnych interpretacji prawa taką, która wydaje się w świetle okoliczności sprawy być najbliższą wymagań sprawiedliwości (...) Sąd zobowiązany jest do stosowania zasad sprawiedliwości jako części prawa międzynarodowego, równoważenia różnych względów, które uważa za istotne w celu osiągnięcia sprawiedliwego rezultatu. Oczywiście kierowanie się zasadą wymagającą dochodzenia do słusznych wniosków nie może sprawić, aby interpretacja normy mogła przeczyć jej przedmiotowi i celowi w imię słuszności właśnie. Sprawa Indian Cayugas (UK v. US, 1926) - UK rzecznikiem Indian Cayugas zwracając się do US o wypłatę rekompensat finansowych (odszkodowania) członkom plemienia którzy wyemigrowali do Kanady, - podstawą porozumienie (umowa) między stanem Nowy Jork a Indianami Cayugas (1795) gwarantujące (-ca) odszkodowania za opuszczenie terenów Indian Cayugas; - konflikt UK-US (1812), podzielił plemię - część Indian Cayugas wyemigrowała do Kanady; - czy emigrujący posiadali prawo do otrzymywania rekompensaty, które zobowiązany był wypłacać Indianom Cayugas stan Nowy Jork; Trybunał miał rozstrzygnąć spór na podstawie reguł prawa międzynarodowego i w odwołaniu do zasad słuszności; Trybunał: - przyjął, że żądanie kompensacyjne Indian Cayugas przedłożone przez UK jest uprawnione; - zauważył, że w świetle postanowień porozumienia z 1795 roku jedynie Indianie pozostali w stanie Nowy Jork mogą być uważani za naród Cayuga ; - uznał, że następstwa takiej interpretacji norm porozumienia byłyby niesłuszne dla Indian, którzy wyemigrowali; - ważąc klauzule porozumienia i względy słuszności przyjął, że emigranci mają prawo do odszkodowania gwarantowanego Indianom Cayugas przez stan Nowy Jork, jako plemiennej całości. Trybunał w uzasadnieniu swojego werdyktu stwierdził (...) powszechnie uznane zasady sprawiedliwości i dobrej wiary przeciwstawiają się rygorystycznym konsekwencjom aplikowania sztywnej doktryny podmiotowości prawnej... (przyznającej prawo do rekompensaty jedynie pozostałym w przestrzeni stanu Nowy Jork podmiotom)... Żądanie Indian Cayugas jest oparte na zasadzie wymagającej poszanowania elementarnej sprawiedliwości, która zobowiązuje do rozważenia jej istoty i nie poprzestawaniu na odwołaniu się wyłącznie do aspektów formalnych prawa. Względy słuszności zdecydowały o sprawiedliwym zatem odczytaniu klauzul porozumienia

10 Akty jednostronne akty jednostronne państw; akty jednostronne organizacji międzynarodowych (GO s) Omówiliśmy podstawowe źródła prawa wymienione w art. 38 $ 1 Statutu MTS. Powiedzieliśmy, że proponowana nim klasyfikacja źródeł jest powszechnie przyjęta. Nie jest wszakże klasyfikacją bez skazy. Skaza tego wyliczenia polega na tym, że nie wymienia wszystkich źródeł prawa. Nie jest zamkniętym katalogiem źródeł. Rodzi się zatem pytanie jakie ew. inne źródła prawa międzynarodowego mogą katalog ten uzupełnić? Chcąc odpowiedzieć na to pytanie rozważyć trzeba, czy nie odnajdziemy ich wśród jednostronnych aktów podmiotów prawa międzynarodowego? Mamy na uwadze: akty jednostronne państw; akty jednostronne organizacji międzynarodowych; Państwa jak i GO s, jak wiemy w swoim codziennym międzynarodowym bytowaniu dokonują licznych aktów wielostronnych - ich najbardziej spektakularnym przejawem są umowy międzynarodowe, zarówno bilateralne jak i wielostronne. Równie często jednostronnie, ustosunkowują się wobec międzynarodowych zdarzeń. Czyniąc tak wyrażają swój, indywidualny stosunek wobec zdarzeń i dokonując takich właśnie jednostronnych aktów, w pełni świadomie zmierzają do wywołania nimi często określonych, trwałych skutków prawnych. Akty te trudno jest łączyć prima facie z kategorią źródeł prawa w znaczeniu formalnym przede wszystkim z tej przyczyny, że: Termin źródło prawa - implikuje istnienie porozumienia, wzajemnej zgody zainteresowanych podmiotów na dany zbiór norm; jednostronność aktu sprawia, że idea porozumienia aktowi temu nie towarzyszy, zatem z tej przyczyny źródłowy charakter aktów jednostronnych jest kontestowany. Nikt wszakże nie kwestionuje innego faktu - rola aktów jednostronnych w kształtowaniu prawa jest bezsporna i ważna. Zajmijmy się zatem kolejno zjawiskiem aktów jednostronnych państw i aktów jednostronnych organizacji międzynarodowych (GO s) opiszmy oba zjawiska, pytając oczywiście czy mogą być one postrzegane, przy spełnieniu jakich warunków, jako źródło prawa międzynarodowego? I. Akty jednostronne państw. Akt jednostronny to akt, który: - państwu możemy przypisać; - przedmiotowo mieści się w granicach kompetencji państwa; - sygnalizuje wolę państwa; - jego podjęcie nie wymaga zgody innych podmiotów prawa międzynarodowego. Jednostronne akty dzielimy na:

11 - akty jednostronne autonomiczne; to akty które nie pozostają w jakimkolwiek związku z traktatem lub też prawem zwyczajowym; tzn. upoważnienie do ich dokonywania nie wynika z traktatu czy też normy prawa zwyczajowego; akty podejmowane spontanicznie ; - akty jednostronne sensu largo; akty podjęcie których autoryzuje traktat lub prawo zwyczajowe; Zauważyć trzeba, że gros aktów jednostronnych, to akty autonomiczne, akty które są właśnie przejawem spontanicznej reakcji państwa na zachodzące zdarzenia. I.1. Jak ujawniają się akty jednostronne obu rodzajów?. Większość aktów jednostronnych to oświadczenia państw; zdecydowanie najczęściej organów wykonawczych zaangażowanych w obrót międzynarodowy - przybierają wtedy najczęściej formę deklaracji lub not; Przykładem autonomicznego aktu jednostronnego wywołującego skrajne oceny polityczne w Polsce było (jest) bez wątpienia, odnotowane w przestrzeni politycznej Europy wystąpienie ministra spraw zagranicznych RP Radosława Sikorskiego na Forum Niemieckiego Towarzystwa Polityki Zagranicznej w dniu 27 listopada 2011 roku, zatytułowane Polska i przyszłość Europy. Wystąpienie określające strategiczne parametry dalszego rozwoju UE w obliczu kryzysu strefy euro. ale też oświadczenia organów ustawodawczych (za takie mogą być traktowane nie tylko deklaracje parlamentarne, ale i również ustawy). Oświadczenia podawane są na ogół do publicznej wiadomości, nawet jeśli nie są publikowane; są bowiem kierowane do określonego adresata / adresatów (państw). Oświadczenia: mogą, lecz nie muszą być złożone na piśmie; mogą być oświadczeniami ustnymi; te ostatnie mogą być uczynione w przemówieniu parlamentarnym, na forum GO, mogą być poczynione w trakcie prowadzonych negocjacji nad traktatem. Mogą zostać odnotowane w protokole z prowadzonych rozmów. Zauważmy także, że państwa mogą dokonywać jednostronnych aktów 'bez pisma' i 'bez słowa' - mogą zatem postępować w określony sposób, w ogóle nie komentując swego postępowania; sygnalizując swoim zachowaniem przyzwolenie, milczącą zgodę na czyjeś zachowanie, stan rzeczy, bieg wypadków. I.2. Jakie akty (jednostronne) autonomiczne rozróżniamy, gdy mieć na uwadze ich treść: są nimi: - uznanie; - szczególny wariant uznania; uznanie milczące - przyzwolenie; - protest; - przyrzeczenie; - zrzeczenie się; a. uznanie to akt, poprzez który państwo stwierdza, że podmiot / przedmiot uznania istnieje i powinien być oceniany, traktowany w świetle prawa międzynarodowego.

12 Praktyka potwierdza, że akt uznania znajduje zastosowanie w szeregu sytuacjach, gdy przychodzi państwu ustosunkować się do zdarzeń takich jak np; - narodziny (powstanie) państwa - uznanie państwa; - uznanie rządu dochodzącego do władzy w drodze poza konstytucyjnej; - ustalenie statusu walczących z władzą legalną (uznanie za stronę wojującą); - zmiana reżimu prawnego danego terytorium (nabycie terytorium); Akt uznania jest uważany przez większość prawników międzynarodowych za najważniejszy w palecie jednostronnych aktów. Co znaczy np. uznać państwo? Oznacza w skutku swoim, że ten akt jednostronny sprawia, że kształtują się w zupełnie nowy sposób relacje między (państwem) uznającym a (państwem) uznawanym. Stan przed podjęciem aktu jest stanem swoistego niedostrzegania się, swoistego desinteressement jakąkolwiek współpracą. Z chwilą uznania wzajemne relacje kształtuje (potencjalnie) w najszerszym wymiarze zbiór norm prawa międzynarodowego. (Zob. szerzej uznanie państwa/ uznanie rządu). b. szczególny przejaw uznania (uznanie milczące) przyzwolenie - polega na tym, że brak zajęcia stanowiska w sytuacji posiadania lub możliwości posiadania pełnej wiedzy o stanie spraw i wypływających z tego stanu skutków prawnych oznacza akceptację istniejącego stanu rzeczy i skutków, które rodzi - przyzwolenie na taki stan. Chcąc przybliżyć istotę przyzwolenia przeanalizujmy następujący przypadek. Dotyczy on sprawy rozpatrywanej przez MTS w r; tzw. sprawy dotyczącej świątyni Preah Vihear zbudowanej w IX wieku n.e. Spór dotyczył w istocie przebiegu linii granicznej między Tajlandią a Kampuczeą (Kambodżą); był sporem granicznym. Stroną, która spór wniosła do Trybunału była Tajlandia, domagając się w przypadku uznania jej roszczeń zmiany biegu granicy. Geneza sporu sięga zdarzeń mających miejsce w 1904 roku. W roku tym Syjam (dzisiaj Tajlandia) i Francja (sprawująca protektorat nad obszarem Kambodży w owym czasie) podpisują traktat, który reguluje także kwestię przebiegu granicy miedzy dwoma państwami. Strony ustalają, że granica będzie biegła działem wód. Traktat przewidywał, że delimitację granicy przeprowadzi Komisja mieszana złożona przez funkcjonariuszy obu stron. Komisja zostaje powołana, mapy obrazujące przebieg granicy zostały sporządzone wg instrukcji komisji. Opracowanie map zajęło około 4 lat. Następnie zostały wydrukowane przez francuską firmę i zostały opublikowane. Mapy wskazywały, że przebieg granicy jest taki, iż świątynia Preah Vihear znajduje się po stronie kambodżańskiej. W trzydzieści lat później tj. w latach ustalono, że bieg działu wód jest w rzeczywistości inny, niźli ten odzwierciedlony mapami. Faktyczny bieg działu wód sprawia, że według przyjętych w traktacie ustaleń, świątynia powinna należeć do Tajlandii. Takie też stanowisko zajęła Tajlandia w sporze. Trybunał poszukując przyczyn tej pomyłki odnotował, że Komisja sporządziła instrukcje wg których sporządzone miały być mapy, lecz nie zatwierdziła map, ponieważ wcześniej się rozwiązała. Odnotowano także, że Francja, gdy tylko mapy zostały sporządzone, dostarczyła je niezwłocznie Syjamowi (1908). Syjam dostarczone mapy rozpowszechnił.

13 Ta okoliczność przyjęcia i rozpowszechnienia map przez Syjam sprawiła, że Trybunał zauważył, że wydanie map Syjamowi samo w sobie powinno było zachęcać władze syjamskie do korygującej reakcji, w rozsądnym przedziale czasu, jeśli nie zgadzałyby się z kartograficznymi "ustaleniami". Nie uczyniły tego, zatem należy stwierdzić, że przyzwoliły na ten stan rzeczy. Syjam przyzwolił na taki stan rzeczy; na skuteczność wobec siebie stanu, który u źródeł swoich był do podważenia - aktem przyzwolenia było zaakceptowanie, nie kwestionowanie (milczące uznanie) przebiegu linii granicznej oznaczonej na mapach otrzymanych w 1908 roku. c. protest - jest aktem, poprzez który państwo wyraża swoją opozycję wobec sytuacji, kierowanego pod jego adresem roszczenia lub też, generalnie stanu spraw i wypływających z tego stanu skutków prawnych. Akt protestu pozwala uniknąć skutków prawnych płynących z ukształtowania się niekorzystnej dla państwa praktyki; Pozwala uniknąć także praktyki, która może stać się materialnym fundamentem normy zwyczajowej; mówiliśmy o konstrukcji persistent objector, która oddaje istotę konstrukcji (protestu). Wróćmy wszakże jeszcze do wyroku MTS w sprawie świątyni Preah Vihear. Trybunał nie oparł wyłącznie swojej decyzji na ocenie zachowania się Syjamu, jakie miało miejsce bezpośrednio po otrzymaniu map tj. w roku Trybunał wziął także pod uwagę lata nie działania Syjamu po roku 1908 do końca lat 50'. Wg Trybunału nie działanie Syjamu polegało na tym, że nie zgłaszał protestu co do biegu granicy, nie kontestował przebiegu linii granicznej. Trybunał mając to na uwadze zauważył, że "nawet, gdyby występowały jakikolwiek wątpliwości co do faktu zaakceptowania przez Syjam map w 1908 r., to późniejsze postępowanie Tajlandii wyklucza zasadność jej roszczeń. Przez 50 lat państwo to czerpało korzyści z traktatu, w tym także tę korzyść, jaką była gwarantowana traktatem stabilna granica. (...) Nie jest zatem obecnie możliwym, aby Tajlandia... mogła zaprzeczyć, iż godziła się na taki stan rzeczy. Brak protestu, obok przyzwolenia wyjaśnia skuteczność istniejącego reżimu granicznego wobec Tajlandii. d. przyrzeczenie (gwarancja) - jest aktem, poprzez który państwo zobowiązuje się samo wobec innych podmiotów do postępowania w pewien określony sposób; przyrzeczenie nie jest odpowiedzią na żądania innych państw do niego kierowanych; jest czynione spontanicznie; jest źródłem jednostronnych zobowiązań; rodzi w następstwie ich sformułowania prawa na rzecz państw trzecich; a więc może być postrzegane jako źródło prawa ; przykład: ustna wypowiedź udzielona na prośbę (nie na żądanie) duńskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, skierowaną bezpośrednio w 1919 roku przez ambasadora Danii do norweskiego ministra spraw zagranicznych Carla Nilsa Ihlen a o wypowiedzenie się w przedmiocie zakresu jurysdykcji duńskiej wykonywanej na obszarze Grenlandii. Ihlen złożył oświadczenie, które ustosunkowywało się do duńskiej prośby, sugerującej wszakże o wykonywaniu przez Danię zwierzchnictwa terytorialnego nad obszarem całej Grenlandii. Problem był pochodną prawnej sytuacji (na) Grenlandii. Jakkolwiek na mocy międzynarodowych porozumień traktatu kilońskiego z 1814 roku obszar całej Grenlandii został przyznany Danii, to nie

14 kwestionowano w chwili jego przyjęcia faktu, iż Norwegia miała pewne prawa historyczne do wschodniej jej części. Duńczycy formułując prośbę, chcieli mieć pełną jasność co do kwestii, najchętniej wypowiedzi potwierdzającej wyłączność władztwa Danii w Grenlandii i nie potwierdzającej norweskich praw historycznych. Zgodnie z protokołem, w którym odnotowano oświadczenie, Nils Claus Ihlen zadeklarował ( ), że ( ) plany Królewskiego Rządu [Danii] odnoszące się do duńskiej suwerenności nad całą Grenlandią nie napotkają [w przyjęciu] żadnych oporów ze strony Norwegii. ( ) the plan of the Royal (Danish} Government respecting Danish sovereignty over the whole of Greenland would be met with no difficulties on the part of Norway. Strona duńska przyjęła oświadczenie jako potwierdzenie wyłącznych praw Danii do Grenlandii tj. zaakceptowania faktu wykonywania przez nią zwierzchnictwa nad obszarem całej Grenlandii. Problem powrócił, i pojawił się spór, w 1931 roku. Otóż rybacy norwescy zajęli wschodnia część Grenlandii, a akcja ta była wspierana przez rząd Norwegii. Został wniesiony spór do STMS-u przez Danię, uważającą problem za załatwiony, m.in. za sprawą złożonego przez Ihlena oświadczenia. Strona norweska podnosiła, że oświadczenie jej Ministra Spraw Zagranicznych z 1919 roku nie eliminuje pretensji, roszczeń Norwegii do sprawowania przez nią zwierzchnictwa nad wschodnią częścią Grenlandii; w opinii rządu Norwegii kwestia wykonywania przez Danię zwierzchnictwa w tej części obszaru Grenlandii pozostaje sprawą otwartą. STMS rozstrzygał zatem spór w sprawie Statusu prawnego wschodniej Grenlandii. Nawiązując do oświadczenia Ihlena STMS stwierdził: "Jest zdaniem sądu poza wszelkim sporem, że odpowiedź [tej natury] udzielona przez ministra spraw zagranicznych w imieniu rządu na prośbę przedstawiciela dyplomatycznego obcego państwa, w kwestii należącej do jego kompetencji, jest wiążąca dla państwa, które Minister reprezentuje". Trybunał następnie - rozstrzygając spór - konkludował, że "w rezultacie złożonego dnia 22 lipca 1919 w deklaracji Ihlena oświadczenia, Norwegia jest zobowiązana do powstrzymania się od jakiegokolwiek kontestowania duńskiej suwerenności nad całością Grenlandii. A więc minister spraw zagranicznych Norwegii przyrzekając w 1919 roku, że ( ) plany duńskie nie napotkają [w przyjęciu] żadnych oporów ze strony Norwegii. jednostronnie kształtował sytuację prawną na obszarze spornym sankcjonując suwerenne władanie Danii na tej części obszaru Grenlandii Stosunki w pełni normalizowało późniejsze przyznanie przez Danię rybakom norweskim specjalnych praw w rejonie spornym Grenlandii. e. zrzeczenie się - to akt, w którym państwo rezygnuje z pewnych praw, roszczeń, kompetencji; z chwilą dokonania aktu przestają one istnieć. Zrzeczenie musi być wyraźne, nie można go domniemywać; zrzeczenie jest nieodwołalne. Problem zrzeczenia się prawa Polski do reparacji ze strony Niemiec. Geneza. Umowa poczdamska ( ) IV Odszkodowania niemieckie. (...) 2. ZSRR zobowiązuje się zaspokoić polskie żądania o odszkodowanie ze swej własnej części odszkodowań. Umowa ( ) między Polskim Rządem Tymczasowym a ZSRR o wynagrodzeniu szkód finansowych wyrządzonych przez okupację niemiecką.

15 Polska przejęła m.in., mienie niemieckie i inne aktywa niemieckie na całym terytorium Polski, łącznie z Ziemiami Zachodnimi. Umowa wykonująca ustalenia poczdamskie stanowiła jedną z podstaw prawnych przejęcia majątku niemieckiego (tak publicznego, jak i prywatnego) podstaw prawnych reparacji wojennych r., - Mocarstwa (4) uznały, że Niemcy wykonały znaczną część swych zobowiązań finansowych r., umowa londyńska Mocarstwa zachodnie RFN w sprawie długów Niemiec zaprzestanie pobierania reparacji niemieckich r., nota ZSRR do Trzech Mocarstw informująca o zamknięciu reparacji niemieckich z dniem ; umowa ZSRR NRD dotycząca zamknięcia reparacji ze strony Niemiec rząd polski złożył oświadczenie dotyczące reparacji niemieckich. Oświadczono (...) w celu wkładu w uregulowanie problemu niemieckiego i w uznaniu, iż Niemcy w znacznym stopniu uregulowały swe zobowiązania z tytułu odszkodowań wojennych, rząd polski zrzeka się z dniem 1 stycznia 1954 roku, spłaty odszkodowań wojennych na rzecz Polski. (...). Oceny charakteru prawnego zrzeczenia się różne: 1. samodzielna decyzja władz polskich potwierdzona w trakcie negocjacji nad Układem o podstawach normalizacji stosunków z 1970 roku; 2. wymuszona przez ZSRR decyzja władz polskich (art. 51 KW o prawie traktatów nieważność aktu); 100 % pewności wymaga analizy archiwów tak czasu 1953, jak o procesu negocjacji z 1970 roku. Pozostały nam do omówienia akty jednostronne sensu largo: I.3. Jakimi zaś są akty jednostronne sensu largo; to jak powiedzieliśmy, akty pozostające w związku z normami prawa traktatowego lub zwyczajowego; akty czerpiące autoryzację dla swego dokonania z traktatu lub też pozostające w związku z normami prawa zwyczajowego. - prawo dokonywania aktów przyznane traktatem, np.: prawo wypowiedzenia (wygaśnięcie) traktatu; prawo do przystąpienia do traktatu; prawo składania zastrzeżeń; prawo złożenia deklaracji o uznaniu kompetencji MTS (statut Trybunału art. 36); - obowiązek dokonywania aktów przewidziany traktatem Akt generalny Konferencji Berlińskiej r. Art. 34 Aktu - Mocarstwo, które w przyszłości obejmie w posiadanie jakiekolwiek terytorium na wybrzeżach lądu afrykańskiego poza granicami swoich dotychczasowych posiadłości, albo które nie mając ich dotąd, nabędzie je w przyszłości (...) prześle notyfikację odpowiedniego aktu innym Mocarstwom. Akt niniejszy podpisującym, aby dać im możność wystąpienia z ewentualnymi reklamacjami. - akt jednostronny autoryzowany normami prawa zwyczajowego: np. ustawodawstwo dotyczące szelfu, czy też stanowienia stref rybołówczych, wyłącznej strefy ekonomicznej.

16 1.4. Nie ulega kwestii, że we wszystkich podanych wyżej przypadkach akty jednostronne wywołują znaczące skutki prawne, kształtują w określony sposób sytuację prawną podejmujących je. Trudno jednak o nich mówić poza przypadkiem przyrzeczenia i zrzeczenia się - iż są źródłami prawa. Są one raczej zaczynem konfigurowania, stymulowania w relacjach pomiędzy zainteresowanymi ich podjęciem (np. uznaniem państwa) przyszłego rozwoju stosunków normowanych prawem międzynarodowym. Nadto, gdy mowa o przyrzeczeniu i zrzeczeniu się trudno mówić szczególnie w kontekście podanego (jedynego) przykładu - deklaracji Ihlen a - o kreowaniu tym aktem jednostronnym reżimu, którego przestrzeganiem byłby zainteresowany - poza Danią i Norwegią - szczególnie szeroki krąg podmiotów. Stąd nie dziwi, że przez lata odmawiano aktom jednostronnym cechy źródeł prawa, a sam przypadek Ihlen a był w jakimś sensie wyjątkiem, który regułę potwierdzał. Przychylniej o funkcji źródła prawa międzynarodowego w przypadku aktu jednostronnego mówi MTS u schyłku XX wieku. Otóż można zdaniem Trybunału mówić o akcie jednostronnym jako o źródle prawa międzynarodowego, a więc o sytuacji, w której jednostronne oświadczenie tworzy normę (normy) prawa międzynarodowego regulującą stosunki między składającym to oświadczenie a innymi państwami, gdy: 1. akt jednostronny jest autonomiczny tj. nie pozostaje w żadnym związku z normą traktatową lub zwyczajową; 2. akt jednostronny jest składany przez organ uprawnionym do składania wiążących państwo w obrocie międzynarodowym zobowiązań; 3. dokonujący aktu ma intencję (zamiar) związania się regułami, o których oświadcza; 4. zobowiązania, które zaciąga wobec państw są nieodwołalne, bezwarunkowe i definitywne; 5. akt jest złożony publicznie, przy czym nie musi być adresowany do konkretnych państw; Skąd ta przychylność MTS dla aktu jednostronnego? Na początku lat 70 Francja, nie będąca stroną Traktatu z 1963 roku o zakazie dokonywania prób z bronią atomową w atmosferze, w przestrzeni kosmicznej i pod wodą, rozpoczęła dokonywanie prób z bronią atomową w powietrzu na wyspach Polinezji francuskiej, na Pacyfiku. Australia i Nowa Zelandia z obawy przed opadami substancji radioaktywnych zażądały od Francji rezygnacji z przeprowadzenia prób. Bez skutku. W następstwie tego wniosły sprawę do MTS formułując zarzut naruszenia normy prawa międzynarodowego zakazującej dokonywania tego rodzaju prób i zdecydowania przez Trybunał o ich zaprzestaniu. Francja kontestowała kompetencję Trybunału, wskazując, że w swojej deklaracji uznającej kompetencje MTS, wyłączyła spod rozpatrywania sprawy, jeśli dotyczą jej bezpieczeństwa narodowego. Trybunał nie wydał orzeczenia w sprawie. Uważał, że celem wniesienia sprawy, wywołania sporu, było, nie tyle uzyskanie orzeczenia, ile spowodowanie wstrzymania prób francuskich. Trybunał wskazał jednak na potrzebę podjęcia środków tymczasowych (art. 41 Statutu MTS), tzn., nakazał wstrzymanie dokonywania dalszych prób, bez intencji rozstrzygania o prawnych racjach wnoszących sprawę, Australii i Nowej Zelandii. Czyniąc to, dokonał jednak oceny wielu wypowiedzi przedstawicieli władz francuskich. Wywodząc z nich, o jednoznacznej decyzji władz francuskich zaprzestania prowadzenia prób z końcem 1974 roku. Trybunał po dokonaniu tego nie kontynuował postępowania.

17 Trybunał uznał zatem, że Francja na początku lat 70 szeregiem zachowań najwyższych organów władzy wykonawczej oznajmiała o woli definitywnego zaprzestania dokonywania przez nią prób nuklearnych w atmosferze na Pacyfiku wyspach Polinezji. Tę gotowość Republiki deklarował: Prezydent Republiki V. Giscard d Estainge - w stosownym komunikacie przekazanym, tuż przed wyborami prezydenckimi w 1974 roku; tę gotowość wyrażała nota ambasadora Francji kierowana do władz Nowej Zelandii; oświadczenia składane przez szefa rządu oraz ministra obrony na jednej z konferencji prasowych przemówienie ministra spraw zagranicznych wygłoszone na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Trybunał stwierdził, mając na uwadze te wypowiedzi, iż: (...) jednostronne moratorium na próby jądrowe tworzy dla państw nie nuklearnych gwarancję prawną, której nie daje im prawo zwyczajowe. A więc Trybunał, stwierdzając tak właśnie przyjął, że deklaracje francuskie; w zamiarze czyniących je, informowały o gotowości, zamiarze, definitywnego związania się przez Francję regułą stanowiącą o moratorium na próby atomowe; deklaracje czynione publicznie sygnalizowały zamiar, intencję przyjęcia na siebie takiego zobowiązania; Państwa trzecie: uzyskują w następstwie tego gwarancję prawną, a więc mają prawo żądać od składającego deklarację, aby zobowiązania dotrzymał, mają prawo do wywiedzenia ze złożonego oświadczenia swoich praw prawa do żądania nie czynienia niczego, co prowadziłoby do naruszenia moratorium. Trybunał stwierdził: tak jak zasada pacta sunt servanda w prawe traktatów oparta jest na dobrej wierze, tak samo oparty jest na niej wiążący akt jednostronnych deklaracji, zainteresowane państwa mogą przyjąć do wiadomości jednostronne deklaracje i zaufać im, i są one uprawnione do żądania, aby w ten sposób tworzone zobowiązania były respektowane. Akt jednostronny o którym mówi MTS to nowe źródło prawa międzynarodowego, czy też znane od czasów Ihlena przyrzeczenie? Analiza przedłożonego przez Australie i Nową Zelandię problemu to - orzeczenie MTS w sprawie francuskich prób z bronią nuklearną na Pacyfiku (1974).

Spis treści Rozdział I. Zagadnienia podstawowe

Spis treści Rozdział I. Zagadnienia podstawowe Wykaz skrótów... XV Wykaz podstawowej literatury... XIX Wstęp... XXI Rozdział I. Zagadnienia podstawowe... 1 1. Zakres międzynarodowego prawa inwestycyjnego... 1 I. Międzynarodowe prawo inwestycyjne a

Bardziej szczegółowo

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności.

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. HARD CASE tzw. trudny przypadek stosowania prawa > brak jednoznacznej normy, która została wytworzona przez określony autorytet >przypadki trudności

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA O UZNAWANIU I WYKONYWANIU ZAGRANICZNYCH ORZECZEŃ ARBITRAŻOWYCH

KONWENCJA O UZNAWANIU I WYKONYWANIU ZAGRANICZNYCH ORZECZEŃ ARBITRAŻOWYCH KONWENCJA O UZNAWANIU I WYKONYWANIU ZAGRANICZNYCH ORZECZEŃ ARBITRAŻOWYCH sporządzona w Nowym Jorku dnia 10 czerwca 1958 r. (Dz. U. Nr 9 z dnia 16 lutego 1962 r., poz. 41) W Imieniu Polskiej Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Adam Dudzic, Aldona Ploch, Prawo międzynarodowe publiczne. Plansze Becka

Spis treści. Adam Dudzic, Aldona Ploch, Prawo międzynarodowe publiczne. Plansze Becka Przedmowa Wykaz ważniejszych skrótów Wykaz literatury XI XIII XV Rozdział I. Zagadnienia podstawowe 1 Tabl. 1. Społeczność międzynarodowa 3 Tabl. 2. Prawo międzynarodowe publiczne pojęcie 4 Tabl. 3. Prawo

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Słowo wstępne... 11. Przedmowa do czwartego wydania... 13. Wykaz skrótów... 15

Spis treści. Słowo wstępne... 11. Przedmowa do czwartego wydania... 13. Wykaz skrótów... 15 Spis treści Słowo wstępne............................................................ 11 Przedmowa do czwartego wydania.......................................... 13 Wykaz skrótów............................................................

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r - A)ZĄD powiat~ z K Dworze Mazowieckim N NoWym. O ul MazowIecka l... O 6 MazoWIeckI ns-100 Nowy w r Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9.... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9....\:l.f. :

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz RPO-736286-V-13/GH 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 55 1 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Jarosław Duda Sekretarz Stanu Pełnomocnik

Bardziej szczegółowo

L 66/38 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 8.3.2006

L 66/38 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 8.3.2006 L 66/38 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 8.3.2006 UMOWA pomiędzy Wspólnotą Europejską i Królestwem Danii w sprawie kryteriów i mechanizmów określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrywania

Bardziej szczegółowo

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu Dobre praktyki legislacyjne 13 Przepisy przejściowe a zasada działania nowego prawa wprost Tezy: 1. W polskim porządku prawnym obowiązuje zasada działania nowego prawa wprost. Milczenie ustawodawcy co

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Wielce Szanowna Pani Premier

Wielce Szanowna Pani Premier Warszawa, 28/02/2007 RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz KOCHANOWSKI RPO-551982-VI/07/AB 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Prof.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 23/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2014 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Elektrociepłowni Z. S.A. z siedzibą w Z. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych

Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych 1 Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych Państwo samo powinno dążyć do wypełnienia zobowiązań międzynarodowych.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE 1. Zakres zastosowania 1. Przedmiotem niniejszego Regulaminu jest unormowanie zasad rozstrzygania

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada 2013 r.,

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada 2013 r., Sygn. akt III KK 217/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 listopada 2013 r. SSN Michał Laskowski na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 20 POSTANOWIENIE z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki przewodniczący Wiesław Johann sprawozdawca Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

Pokojowe rozstrzyganie sporów międzynarodowych

Pokojowe rozstrzyganie sporów międzynarodowych Rozdział 8 Pokojowe rozstrzyganie sporów międzynarodowych I. Wprowadzenie 1. Źródła. Regulacja prawnomiędzynarodowa dotycząca pokojowego rozstrzygania sporów międzynarodowych zawarta jest w Karcie Narodów

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, Stan prawny: 2009-03-18 Numer dokumentu LexPolonica: 63305 DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

215/6B/2005. POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 30/05. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień,

215/6B/2005. POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 30/05. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień, 215/6B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 30/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Ogólnopolskiego Związku

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 443, z 2002 r. Nr 216, poz. 1824, z

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA. o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. (Dz. U. z dnia 28 maja 2001 r.)

KONWENCJA. o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. (Dz. U. z dnia 28 maja 2001 r.) Dz.U.01.53.561 KONWENCJA o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. (Dz. U. z dnia 28 maja 2001 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Bardziej szczegółowo

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii 21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii Wśród spraw z zakresu geodezji i kartografii dominowały sprawy oznaczone podsymbolem 6120, dotyczące ewidencji gruntów i budynków. Głównym zagadnieniem, poruszanym

Bardziej szczegółowo

Ewa Kiziewicz główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Pełnomocnictwo w postępowaniu odszkodowawczym

Ewa Kiziewicz główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Pełnomocnictwo w postępowaniu odszkodowawczym Ewa Kiziewicz główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Pełnomocnictwo w postępowaniu odszkodowawczym Zgodnie z ogólną zasadą składania oświadczeń woli o ile ustawa nie przewiduje odrębnych

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ FAKULTATYWNY. do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,

PROTOKÓŁ FAKULTATYWNY. do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, Dz.U.04.248.2484 PROTOKÓŁ FAKULTATYWNY do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 6 października 1999 r. (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny Akt administracyjny A. Akt administracyjny Akt administracyjny stanowi władcze jednostronne oświadczenie woli organu wykonującego zadania z zakresu administracji, oparte na przepisach prawa administracyjnego,

Bardziej szczegółowo

Państwa Strony zobowiązują się ponadto przyznać Podkomitetowi do spraw prewencji nieograniczony dostęp do wszystkich informacji dotyczących:

Państwa Strony zobowiązują się ponadto przyznać Podkomitetowi do spraw prewencji nieograniczony dostęp do wszystkich informacji dotyczących: UZASADNIENIE Protokół Fakultatywny do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania został przyjęty w dniu 18 grudnia 2002 r.

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ DODATKOWY DO KONWENCJI W SPRAWIE LIKWIDACJI WSZELKICH FORM DYSKRYMINACJI KOBIET

PROTOKÓŁ DODATKOWY DO KONWENCJI W SPRAWIE LIKWIDACJI WSZELKICH FORM DYSKRYMINACJI KOBIET PROTOKÓŁ DODATKOWY DO KONWENCJI W SPRAWIE LIKWIDACJI WSZELKICH FORM DYSKRYMINACJI KOBIET przyjęty 6.10.1999 przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych rezolucją A/54/4 i otwarty do podpisu 10.12.1999

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt II PK 296/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2012 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo

161/2/B/2011. POSTANOWIENIE z dnia 14 grudnia 2010 r. Sygn. akt Ts 120/10. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat,

161/2/B/2011. POSTANOWIENIE z dnia 14 grudnia 2010 r. Sygn. akt Ts 120/10. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat, 161/2/B/2011 POSTANOWIENIE z dnia 14 grudnia 2010 r. Sygn. akt Ts 120/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Katarzyny

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 6 stycznia 2005 r., III CZP 67/04

Uchwała z dnia 6 stycznia 2005 r., III CZP 67/04 Uchwała z dnia 6 stycznia 2005 r., III CZP 67/04 Sędzia SN Zbigniew Strus (przewodniczący) Sędzia SN Mirosław Bączyk Sędzia SN Bronisław Czech (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Ewy S.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ,

PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ, PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ, W TYM WYKONYWANIA ZOBOWIĄZAŃ LEGISLACYJNYCH WYNIKAJĄCYCH Z ORZECZEŃ TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ I POSTĘPOWAŃ KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową W dniu 22 marca 1990 r. została zawarta Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Prawno-konstytucyjne aspekty wprowadzenia euro w Polsce dr Tomasz SŁOMKA Decyzję o wprowadzeniu

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE W SPRAWIE POWIERZENIA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH

POROZUMIENIE W SPRAWIE POWIERZENIA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH Załącznik nr 4 do wzoru umowy POROZUMIENIE W SPRAWIE POWIERZENIA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH Pomiędzy: Wyższą Szkołą Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa działającą na podstawie wpisu do rejestru uczelni

Bardziej szczegółowo

Pan Władysław Kosiniak-Kamysz Minister Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka 1/3/5 00-513 Warszawa

Pan Władysław Kosiniak-Kamysz Minister Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka 1/3/5 00-513 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-661550-V/12/ŁK 00-090 Warszawa Tel.centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Władysław Kosiniak-Kamysz Minister Pracy

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 1. Sąd może sprawdzić spełnianie przez radcę prawnego warunku pozwalającego na zastępowanie osób fizycznych, polegającego na wykonywaniu zawodu w kancelarii

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl.

1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl. Treść Regulaminu nazw domeny.pl 1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl. DEFINICJE 2. Określenia użyte w Regulaminie oznaczają: a. NASK - Naukową

Bardziej szczegółowo

Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania tych interpretacji.

Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania tych interpretacji. Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania tych interpretacji. Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania interpretacji co do sposobu

Bardziej szczegółowo

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-623243-X/09/TS 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Warszawa, lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

w zakresie wyznaczenia osoby do kontaktu w sprawach administracyjnych dla nazwy domeny.de.

w zakresie wyznaczenia osoby do kontaktu w sprawach administracyjnych dla nazwy domeny.de. Ogólne Warunki Usługi Powierniczej Posiadacz domeny - zwany w dalszej części Rejestrującym - oraz MSERWIS Michał Spławski - zwany w dalszej części Powiernikiem - niniejszym zawierają UMOWĘ POWIERNICZĄ

Bardziej szczegółowo

Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa

Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa??? Prawo - orzecznictwo Irena Kamińska: W tym zakresie orzecznictwo na razie sobie radzi, stosując pojęcie dokumentu wewnętrznego. Taki dokument

Bardziej szczegółowo

Zakres i kierunki zmian ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakres i kierunki zmian ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prof. zw. dr habil. Roman Hauser Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakres i kierunki zmian ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W roku 2012 minie 10 lat od uchwalenia ustaw

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Rodzaj postępowania: skarga konstytucyjna Inicjator: osoba fizyczna Skład orzekający: 5 sędziów Zdania odrębne: 0 Przedmiot kontroli Wzorce kontroli

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski Sygn. akt I CK 460/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 stycznia 2005 r. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN

Bardziej szczegółowo

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Aleje Ujazdowskie 1/3 00-071 Warszawa W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na dzień 26 stycznia 2012 r. podpisaniu przez Polskę

Bardziej szczegółowo

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości Marek Michalak Pan ZSRI5OO42O 14/KW Praw Dziecka brakiem realizacji prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców, proszę działań legislacyjnych. mających na celu zabezpieczenie praw i dobra dzieci w tym

Bardziej szczegółowo

Podatek VAT Dyrektywa 2006/112/WE Zbycie przez gminę składników jej majątku

Podatek VAT Dyrektywa 2006/112/WE Zbycie przez gminę składników jej majątku POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (siódma izba) z dnia 20 marca 2014 r.(*) Podatek VAT Dyrektywa 2006/112/WE Zbycie przez gminę składników jej majątku W sprawie C 72/13 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz Sygn. akt I PK 47/03 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 23 maja 2003 r. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz w sprawie z powództwa S. C. przeciwko Centrum Języków Obcych spółce cywilnej w B. J. M.,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13 stycznia 2015 r. Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej ul. Świętojerska 16 00-202 Warszawa

Warszawa, dnia 13 stycznia 2015 r. Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej ul. Świętojerska 16 00-202 Warszawa Warszawa, dnia 13 stycznia 2015 r. Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej ul. Świętojerska 16 00-202 Warszawa Pan Władysław Kosiniak-Kamysz Minister Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka

Bardziej szczegółowo

Upadłość spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a zwołanie i kompetencje walnego zgromadzenia wspólników.

Upadłość spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a zwołanie i kompetencje walnego zgromadzenia wspólników. Upadłość spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a zwołanie i kompetencje walnego zgromadzenia wspólników. Co się dzieje z kwestią Walnego Zgromadzenia Wspólników, jeśli ogłoszono upadłość obejmująca

Bardziej szczegółowo

UKŁAD. o tranzycie międzynarodowych służb powietrznych, podpisany w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r.

UKŁAD. o tranzycie międzynarodowych służb powietrznych, podpisany w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. Dz.U. 1959 Nr 35, poz. 213 UKŁAD o tranzycie międzynarodowych służb powietrznych, podpisany w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. Przekład. W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej RADA PAŃSTWA POLSKIEJ

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 354/11. Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 354/11. Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CSK 354/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 4 kwietnia 2012 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Naukowe Edukacji Internetowej

Polskie Towarzystwo Naukowe Edukacji Internetowej Polskie Towarzystwo Naukowe Edukacji Internetowej Statut Polskiego Towarzystwa Naukowego Edukacji Internetowej 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Polskie Towarzystwo Naukowe Edukacji Internetowej, zwane dalej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2004 r. GI-DEC-DS-87/04 DECYZJA

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2004 r. GI-DEC-DS-87/04 DECYZJA Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 7 kwietnia 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję GIODO (nr. GI-DEC-DS-18/04/36) nakazującą Towarzystwu Ubezpieczeń na Życie przywrócenie stanu

Bardziej szczegółowo

316/5/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 15 września 2010 r. Sygn. akt Tw 12/10. p o s t a n a w i a: UZASADNIENIE

316/5/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 15 września 2010 r. Sygn. akt Tw 12/10. p o s t a n a w i a: UZASADNIENIE 316/5/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 15 września 2010 r. Sygn. akt Tw 12/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak przewodniczący Ewa Łętowska sprawozdawca Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o wpis do księgi wieczystej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o wpis do księgi wieczystej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego. Sygn. akt III CZP 87/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o wpis do księgi wieczystej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego. Czy oświadczenie darczyńcy o uchyleniu się od skutków

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. Sygn. akt III CZP 17/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. z dnia 28 maja 2013 r. Czy osoba będąca członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ MIĘDZY RZĄDEM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ RZĄDEM REPUBLIKI CYPRU

PROTOKÓŁ MIĘDZY RZĄDEM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ RZĄDEM REPUBLIKI CYPRU PROTOKÓŁ MIĘDZY RZĄDEM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A RZĄDEM REPUBLIKI CYPRU o zmianie Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne I. Podstawy. Pojęcie prawa cywilnego Wykład 1

Prawo cywilne I. Podstawy. Pojęcie prawa cywilnego Wykład 1 Prawo cywilne I Wykład 1 Podstawy Prowadzący prof. UO dr hab. Piotr Stec. Czas trwania 2 semestry Sposób zaliczenia: egzamin ustny trzy pytania, na wszystkie trzeba odpowiedzieć, Przedtermin: zaliczenie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Bogumiła Ustjanicz

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Bogumiła Ustjanicz Sygn. akt V CSK 98/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 stycznia 2014 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów: ADMINISTRACJA Poziom kształcenia: studia I stopnia profil kształcenia: praktyczny SYMBOLE EFEKTÓW DLA KIERUNKU ADMINISTR ACJA OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ODNIESIENIE EFEKTÓW

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Nadzorczej spółki VIGO System S.A.

Regulamin Rady Nadzorczej spółki VIGO System S.A. Regulamin Rady Nadzorczej spółki VIGO System S.A. 1. Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady funkcjonowania Rady Nadzorczej spółki VIGO System S.A. 2. Rada Nadzorcza działa na podstawie:

Bardziej szczegółowo

Posługiwanie się sformułowaniami określi zasady albo określi szczegółowe zasady w upoważnieniach ustawowych do wydania aktu wykonawczego

Posługiwanie się sformułowaniami określi zasady albo określi szczegółowe zasady w upoważnieniach ustawowych do wydania aktu wykonawczego Dobre praktyki legislacyjne 107 Posługiwanie się sformułowaniami określi zasady albo określi szczegółowe zasady w upoważnieniach ustawowych do wydania aktu wykonawczego Tezy: Ustawodawca powinien unikać

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r. Projekt z dnia 8 maja 2013 r., zgłoszony przez Przewodniczącego Rady Miasta Druk Nr XXXVII/.../2013/a UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC z dnia... 2013 r. w sprawie odpowiedzi na skargę wniesioną do

Bardziej szczegółowo

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła skarga dotycząca dostępu do. sprywatyzowane stacje pilotów morskich uniemożliwiają kandydatom na pilotów

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła skarga dotycząca dostępu do. sprywatyzowane stacje pilotów morskich uniemożliwiają kandydatom na pilotów RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Warszawa, dnia 22 lipca 2011 r. RPO-608061-V-11/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Cezary Grabarczyk

Bardziej szczegółowo

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej Niemieckie regulacje zawierają m.in. unormowanie zasad odmowy udzielania informacji podmiotom zagranicznym oraz przekazywania informacji korzystnych dla podatnika na jego wniosek. Wymiana informacji podatkowych

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada. Protokolant Katarzyna Bartczak

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 87/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2015 r. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autora... Wykaz skrótów... Bibliografia...

Spis treści. Od autora... Wykaz skrótów... Bibliografia... Od autora... Wykaz skrótów... Bibliografia... XIII XV XIX Część I. Zagadnienia wstępne... 1 Rozdział I. Rozwój polskiego prawa uchodźczego... 3 1. Etapy rozwoju polskiego prawa uchodźczego... 3 2. Zasada

Bardziej szczegółowo

Gwarancja bankowa jako forma wniesienia wadium kontrowersje interpretacyjne

Gwarancja bankowa jako forma wniesienia wadium kontrowersje interpretacyjne Autor wyjaśnia kontrowersje, jakie powstają w praktyce postępowań o zamówienie publiczne w przypadku tej gwarancji. Instytucja wadium funkcjonuje w systemie zamówień publicznych od początku jego istnienia.

Bardziej szczegółowo

Jaka podstawa prawna dla prawa rodzinnego? Dalsze działania

Jaka podstawa prawna dla prawa rodzinnego? Dalsze działania DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYK WEWNĘTRZNYCH DEPARTAMENT TEMATYCZNY C: PRAWA OBYWATELSKIE I SPRAWY KONSTYTUCYJNE KWESTIE PRAWNE Jaka podstawa prawna dla prawa rodzinnego? Dalsze działania NOTA PE 462.498

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 5 listopada 2001 r. Sygn. T 33/01

POSTANOWIENIE z dnia 5 listopada 2001 r. Sygn. T 33/01 1 47 POSTANOWIENIE z dnia 5 listopada 2001 r. Sygn. T 33/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zdzisław Czeszejko-Sochacki przewodniczący Janusz Niemcewicz Jadwiga Skórzewska-Łosiak sprawozdawca po wstępnym

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/80/WSiSW. z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/80/WSiSW. z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne DECYZJA RAMOWA RADY 2003/80/WSiSW z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art.

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA BADAŃ JAPONISTYCZNYH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA BADAŃ JAPONISTYCZNYH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA BADAŃ JAPONISTYCZNYH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Stowarzyszenie działające na podstawie niniejszego statutu zwane dalej Stowarzyszenie nosi nazwę: Polskie Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

75/1/B/2012. POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sygn. akt Ts 102/10

75/1/B/2012. POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sygn. akt Ts 102/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski, 75/1/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sygn. akt Ts 102/10 po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Development

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Elżbieta Fijałkowska

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Elżbieta Fijałkowska Sygn. akt V CSK 12/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 listopada 2014 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Elżbieta Fijałkowska w sprawie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Z DNIA 30 CZERWCA 2008 R. IV KK 74/08

ZARZĄDZENIE Z DNIA 30 CZERWCA 2008 R. IV KK 74/08 ZARZĄDZENIE Z DNIA 30 CZERWCA 2008 R. IV KK 74/08 Międzynarodowy organ ochrony prawnej, jakim jest Europejski Trybunał Praw Człowieka, jest elementem kompletnego systemu ochrony prawnej Rady Europy, który

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA PARTYCYPUJ. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT STOWARZYSZENIA PARTYCYPUJ. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT STOWARZYSZENIA PARTYCYPUJ Kraków, dnia 10.06.2010 r. Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie Partycypuj, zwane dalej Stowarzyszeniem, działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego

Bardziej szczegółowo

Wykaz zastrzeżeń wniesionych w odniesieniu do aktu nr 164

Wykaz zastrzeżeń wniesionych w odniesieniu do aktu nr 164 Wykaz zastrzeżeń wniesionych w odniesieniu do aktu nr 164 Konwencja o ochronie praw człowieka i godności istoty ludzkiej w odniesieniu do zastosowań biologii i medycyny: konwencja o prawach człowieka i

Bardziej szczegółowo

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego Pozasądowe sposoby rozwiązywania sporów powstałych między przedsiębiorcami a ich klientami lub kontrahentami na gruncie transakcji e commerce w obrocie krajowym MAGDALENA ROMATOWSKA Plan Wykładu I. Mediacja

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI dr Marta Janina Skrodzka WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI Wprowadzenie Najbardziej pożądanym rezultatem prowadzenia postępowania mediacyjnego jest zawarcie przez strony

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 22 listopada 2001 r.

Warszawa, dnia 22 listopada 2001 r. Warszawa, dnia 22 listopada 2001 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku do Trybunału Konstytucyjnego - sygn. akt P.10/01. Sąd Okręgowy

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI NA RZECZ JAKOŚCI KSZTAŁCENIA ROZDZIAL I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT FUNDACJI NA RZECZ JAKOŚCI KSZTAŁCENIA ROZDZIAL I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT FUNDACJI NA RZECZ JAKOŚCI KSZTAŁCENIA ROZDZIAL I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Fundacja pod nazwą Fundacja na rzecz Jakości Kształcenia, zwana dalej Fundacją, ustanowiona aktem notarialnym w kancelarii

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2205 Warszawa, 5 listopada 2003 r.

Druk nr 2205 Warszawa, 5 listopada 2003 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-174-03 Druk nr 2205 Warszawa, 5 listopada 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118

Bardziej szczegółowo

Pani Teresa Piotrowska. Minister Spraw Wewnętrznych

Pani Teresa Piotrowska. Minister Spraw Wewnętrznych RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz Warszawa, 31 V.511.605.2014.TS Pani Teresa Piotrowska Minister Spraw Wewnętrznych Wpłynęło do mnie pismo obywatela, w którym kwestionuje konstytucyjność 8 ust.

Bardziej szczegółowo

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Zawarcie umowy Pracodawca, który prowadzi działalność jako podmiot gospodarczy, może zabezpieczyć swoje interesy przed ewentualnymi, niepożądanymi zachowaniami aktualnie zatrudnionych, jak

Bardziej szczegółowo

ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE. Na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2013 r., poz.

ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE. Na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2013 r., poz. WOJEWODA ŚLĄSKI NR NPII.4131.1.241.2015 Katowice, dnia 29 czerwca 2015 r. ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE Na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2013 r.,

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04

Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04 Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04 Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sędzia SN Zbigniew Strus Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Podatnik, chcąc zaliczyć wierzytelność bezpośrednio do kosztów musi posiadać określoną przez prawo podstawę dokumentacyjną.

Podatnik, chcąc zaliczyć wierzytelność bezpośrednio do kosztów musi posiadać określoną przez prawo podstawę dokumentacyjną. Podatnik, chcąc zaliczyć wierzytelność bezpośrednio do kosztów musi posiadać określoną przez prawo podstawę dokumentacyjną. W praktyce obrotu gospodarczego nierzadkim zjawiskiem są zatory płatnicze oraz

Bardziej szczegółowo

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r.

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 24 WRZEŚNIA 2013 R. (SYGN. AKT K 35/12) DOTYCZĄCYM USTAWY O SYSTEMIE OŚWIATY I. METRYKA ORZECZENIA

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 469/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 lutego 2009 r. SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

przedstawiam następujące stanowisko:

przedstawiam następujące stanowisko: RZECZPOSPOLITA POLSKA PROKURATOR GENERALNY Warszawa, dnia grudnia 2015 r. PG VIII TK 135/15 (K 36/15) TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY W związku z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej Dyrektor znak: Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w w Katowicach Dyrektor Śląskiego znak: WSS Oddziału - 12/ 07 Wojewódzkiego /I/2013 Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach

Bardziej szczegółowo