[cover page] Przewodnik szczepień niemowląt do 13. miesiąca życia. Szczepienie Najlepszy sposób na zabezpieczenie dziecka

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "[cover page] Przewodnik szczepień niemowląt do 13. miesiąca życia. Szczepienie Najlepszy sposób na zabezpieczenie dziecka"

Transkrypt

1 [cover page] Przewodnik szczepień niemowląt do 13. miesiąca życia Szczepienie Najlepszy sposób na zabezpieczenie dziecka

2 [page 2] Dwie akcje zdrowotne, które miały największy wpływ na zdrowie ludzi na świecie, to czysta woda i szczepionki. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO)

3 [page 3] 3 Przewodnik rutynowych szczepień niemowląt do 13. miesiąca życia Spis treści Podsumowanie Często zadawane pytania dotyczące szczepień Szczepionka DTaP/IPV/Hib Szczepionka MenC Szczepionka Hib/MenC Szczepionka MMR Szczepionka przeciw pneumokokom (PCV) Inne szczepienia Szczepionka BCG Szczepionka przeciw zapaleniu wątroby typu B Symptomy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicy (sepsy) Słowniczek Program odszkodowania w przypadku niepożądanych odczynów poszczepiennych (VDPS - Vaccine Damage Payment Scheme ) Więcej informacji Program rutynowych szczepień dziecka Szczepienia dodatkowe dla niemowląt w grupie podwyższonego ryzyka

4 [page 4] Podsumowanie Jakie szczepienia otrzyma dziecko w wieku 2, 3 i 4 miesięcy, a następnie w wieku 12 i 13 miesięcy? Dziecko otrzyma szczepienia przeciw następującym chorobom: Choroby i szczepionki 2 miesiące 3 miesiące 4 miesiące Między 12. a 13. miesiącem błonica, tężec, krztusiec, polio (choroba Heinego- Medina), Haemophilus influenzae typu B (Hib) - szczepionka zwana DTaP-IPV- Hib (5-w-1) zakażenie pneumokokami szczepionka PCV13 zakażenie meningokokami szczepionka MenC Haemophilus influenzae typu B (Hib) oraz zapalenie opon mózgowordzeniowych C szczepionka Hib/MenC odra, świnka i różyczka szczepionka MMR zakażenie pneumokokami szczepionka PCV13

5 [page 5] Często zadawane pytania dotyczące szczepień Czym są szczepienia? Szczepienie jest sposobem ochrony przeciwko groźnym chorobom. Po otrzymaniu szczepienia organizm jest lepiej przygotowany do zwalczania chorób, z którymi się styka. W jaki sposób działają szczepionki? Niektóre choroby są śmiertelne, inne mogą spowodować trwały uszczerbek na zdrowiu. Szczepionki zawierają niewielką część bakterii lub wirusa, który wywołuje chorobę, lub niewielkie ilości substancji chemicznych produkowanych przez bakterię. Szczepionki skłaniają układ odpornościowy organizmu do wytwarzania przeciwciał (substancji zwalczających infekcje i choroby). W przypadku kontaktu z chorobą wytworzone przeciwciała ją rozpoznają i są gotowe do ochrony organizmu.

6 [page 6] Kiedy należy zaszczepić dziecko? Dziecko powinno zostać zaszczepione w odpowiednim wieku oraz otrzymać odpowiednią liczbę dawek w celu zapewnienia jak najlepszej ochrony teraz i w przyszłości. Szczepienia są zalecane w określonym wieku na podstawie badań wskazujących okres, w którym dziecko jest najbardziej narażone na pewne choroby, oraz wiek, w którym szczepionka jest najskuteczniejsza. Pierwsze rutynowe szczepionki są podawane w wieku dwóch, trzech oraz czterech miesięcy. Dzieci otrzymają kolejne dawki szczepień w wieku miesięcy, następnie w wieku około 3 lat i 4 miesięcy (przed pójściem do szkoły) oraz ponownie w wieku ponad 13 lat (należy zapoznać się z tabelą na końcu niniejszej broszury). Dlaczego dzieci są szczepione tak wcześnie? Niektóre choroby są szczególnie niebezpieczne w przypadku niemowląt, dlatego należy je zabezpieczyć możliwie jak najwcześniej. Dlaczego dziecko musi otrzymać kilka dawek każdej szczepionki? W przypadku większości szczepień należy podać kilka dawek w celu zapewnienia pełnej ochrony dziecka. Każda dawka wzmacnia układ odpornościowy, zapewniając dobry poziom ochrony organizmu. Przykładowo, w celu zapewnienia najlepszej ochrony organizmu, należy podać trzy dawki szczepionki DTaP/IPV/Hib (5-w-1). Otrzymanie dawek wzmacniających w wieku przedszkolnym oraz w szkole ponadpodstawowej zapewnia dłuższą ochronę w przyszłości. Skąd będę wiedzieć, kiedy należy zaszczepić dziecko? Przychodnia rodzinna, przychodnia zdrowia lub poradnia dla niemowląt wyśle do rodziców lub opiekunów zawiadomienie o terminie wizyty w celu zaszczepienia dziecka. Jeśli termin nie jest odpowiedni, należy skontaktować się z odpowiednim ośrodkiem w celu ustalenia innego terminu. Wszystkie rutynowe szczepienia dziecka są bezpłatne. Co należy zrobić w przypadku niezjawienia się na wizycie? W przypadku niezjawienia się na wizycie lub spóźnienia należy ustalić inny termin wizyty. Dziecko może otrzymać kolejne szczepionki zgodnie programem, bez względu na przerwę.

7 [page 7] Co się wydarzy podczas wizyty? Pielęgniarka (środowiskowy pracownik służby zdrowia lub lekarz rodzinny) udzielą informacji na temat szczepień i odpowiedzą na pytania rodziców lub opiekunów. W przypadku niemowląt zastrzyk wykonuje się w udo, zaś w przypadku dzieci w wieku ponad 12 miesięcy zazwyczaj wykonuje się zastrzyk w górnej części ramienia. Skoro niektóre choroby nie występują już w tym kraju, to dlaczego należy wciąż się na nie szczepić? W Wielkiej Brytanii choroby te zostały wyeliminowane dzięki dużej liczbie szczepień. Na całym świecie ponad dwa miliony ludzi rocznie umiera na choroby zakaźne, w tym 1,4 miliona dzieci poniżej piątego roku życia. Chorobom tym można byłoby zapobiec dzięki powszechnym szczepieniom. Większości tych zgonów można by było uniknąć dzięki szczepieniom. Coraz więcej ludzi wyjeżdża za granicę i coraz więcej osób przyjeżdża do naszego kraju. Stąd ryzyko, że choroby te powrócą do Wielkiej Brytanii. Choroby te mogą zaatakować osoby, które nie zostały zaszczepione, dlatego niezaszczepione dzieci znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka. Szczepienie zabezpiecza nie tylko samo dziecko pozwala również chronić rodzinę i całą społeczność, a w szczególności te osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić. Nigdy nie jest za późno, aby zaszczepić dziecko. Nawet jeśli dziecko nie otrzymało jakichś szczepionek lub jest starsze, należy porozmawiać z pielęgniarką, środowiskowym pracownikiem służby zdrowia lub lekarzem rodzinnym (GP) i ustalić wizytę w celu podania szczepionki.

8 [page 8] 8 Skąd wiadomo, że szczepionki są bezpieczne? Przed dopuszczeniem do użytku wszystkie leki (w tym szczepionki) są poddawane dokładnym testom w celu stwierdzenia ich skuteczności i bezpieczeństwa dla organizmu. Po dopuszczeniu do użytku szczepionki są nadal kontrolowane. W przypadku odkrycia występowania rzadkich skutków ubocznych możliwe jest poddanie ich dalszej ocenie. Wszystkie leki mogą powodować skutki uboczne, ale szczepionki należą do najbezpieczniejszych z nich. Z badań na całym świecie wynika, iż szczepionka jest najbezpieczniejszym sposobem ochrony zdrowia dziecka. Obawiam się, że dziecko zdenerwuje się z powodu szczepionki. Dziecko może płakać i być zdenerwowane przez kilka minut, ale zazwyczaj uspokaja się po przytuleniu. Czy po szczepionkach wystąpią jakiekolwiek skutki uboczne? U niektórych dzieci mogą wystąpić skutki uboczne. Należą do nich: zaczerwienienie, obrzmienie i wrażliwość miejsca wkłucia igły (znikną same z upływem czasu); rozdrażnienie i złe samopoczucie lub podwyższona temperatura (gorączka). Czym jest gorączka? Gorączką jest temperatura wyższa niż 37,5 C. Gorączka często występuje u małych dzieci, ale jej przebieg jest łagodny. Jeśli buzia dziecka jest gorąca i zaczerwieniona, może to oznaczać, że dziecko ma gorączkę. Można to sprawdzić, mierząc temperaturę termometrem.

9 [page 9] Jeśli u dziecka wystąpi podwyższona temperatura i złe samopoczucie, należy: podać dziecku paracetamol lub ibuprofen w płynie (zgodnie z instrukcjami na opakowaniu); zapewnić dziecku dużo płynów; upewnić się, że dziecko nie jest zbyt ciepło ubrane ani zawinięte w zbyt wiele warstw; upewnić się, że temperatura w pokoju nie jest zbyt wysoka, w przedziale około 18-21ºC; W przypadku utrzymywania się gorączki lub obaw związanych ze stanem zdrowia dziecka, należy skontaktować się z pielęgniarką, środowiskowym pracownikiem służby zdrowia lub lekarzem rodzinnym (GP). Paracetamol lub ibuprofen w płynie należy podać dziecku tylko w przypadku podwyższonej temperatury i złego samopoczucia po szczepieniu. Nie należy ich podawać przed lub po szczepieniu tak na wszelki wypadek, gdyż mogą one osłabić działanie szczepionki. Nigdy nie należy podawać leków zawierających aspirynę dzieciom poniżej 16. roku życia. W razie obaw związanych ze stanem zdrowia dziecka należy kierować się przeczuciem. Należy porozmawiać z lekarzem rodzinnym lub zadzwonić pod numer NHS Direct Wales Należy natychmiast zadzwonić do przychodni, o każdej porze, gdy dziecko: ma temperaturę wyższą niż 39 C; ma drgawki (patrz strona 12). Jeśli przychodnia jest nieczynna lub nie można skontaktować się w żaden sposób z lekarzem, należy zaufać przeczuciu i udać się prosto do ambulatorium w najbliższym szpitalu.

10 [page 10] Podejrzewam u mojego dziecka alergię. Czy nadal może ono zostać zaszczepione? Tak. Astma, egzema, katar sienny, nadwrażliwość pokarmowa i alergia pokarmowa nie są przeciwwskazaniem do podania dziecku jakiejkolwiek szczepionki w ramach programu rutynowych szczepień dziecka. W przypadku jakichkolwiek pytań należy porozmawiać z pielęgniarką, środowiskowym pracownikiem służby zdrowia lub lekarzem rodzinnym (GP). Czy niektóre dzieci są uczulone na szczepionki? Bardzo rzadko zdarza się, że u zaszczepionej osoby występuje reakcja alergiczna zaraz po podaniu szczepionki. Może być to wysypka lub swędzenie całego ciała lub jego części. Osoby podające szczepionkę będą wiedziały, jakie czynności należy wykonać w takim przypadku. To nie oznacza, że należy przestać szczepić dziecko. W jeszcze rzadszych przypadkach może wystąpić ostra reakcja w ciągu kilku minut od podania szczepionki powodująca trudności w oddychaniu, która może doprowadzić do utraty przytomności. Taka reakcja zwana jest reakcją anafilaktyczną. Niedawne badanie wykazało, że jedna reakcja anafilaktyczna występuje na około milion szczepień. Osoby podające szczepionkę są szkolone w zakresie postępowania w przypadku reakcji anafilaktycznych. Po odpowiednim leczeniu dotknięte nią dzieci całkowicie wracają do zdrowia. Reakcja anafilaktyczna to ostra i nagła reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej pomocy medycznej. W jakich sytuacjach dziecko nie powinno zostać zaszczepione? Istnieje jedynie kilka sytuacji, w których nie należy dziecku podawać szczepionki. Nie należy podawać szczepionki dzieciom, u których: potwierdzono wystąpienie reakcji anafilaktycznej na poprzednią dawkę szczepionki lub potwierdzono reakcję anafilaktyczną na neomycynę, streptomycynę lub polimyksynę B (są to antybiotyki, które mogły zostać dodane do szczepionek w niewielkich ilościach).

11 [page 11] Dzieciom z niedoborem odporności nie należy zasadniczo podawać żywych szczepionek. Dzieci z niedoborem odporności to te: których układ odpornościowy nie działa prawidłowo, ponieważ są one w trakcie leczenia poważnych schorzeń takich, jak przeszczep lub nowotwór lub ze schorzeniami wpływającymi na układ odpornościowy, np. ostry wrodzony niedobór odporności (bardzo rzadka choroba). Dzieci te łatwiej ulegają zarażeniom. Jeśli dotyczy to dziecka, należy przed szczepieniem powiadomić o tym osobę podającą szczepionkę. Konieczne będzie skonsultowanie się ze specjalistą przed podaniem szczepionek żywych, np. MMR (oraz BCG w przypadku osób, które jej potrzebują). Nie istnieją inne powody medyczne, dla których definitywnie nie należy stosować szczepień. Jeśli dziecko: cierpi na koagulopatię (np. hemofilię, w przypadku której krew nie krzepnie prawidłowo) lub jeśli miewa lub miewało napady drgawek niezwiązane z gorączką, należy skonsultować się wcześniej z osobą podającą szczepionkę. Choroba dziecka w dniu szczepienia W przypadku łagodnej choroby bez gorączki, np. przeziębienia, szczepionki należy podać normalnie. Jeśli dziecko ma gorączkę, należy poczekać ze szczepieniem, aż dziecko wyzdrowieje. Jest to wskazane w celu uniknięcia skojarzenia gorączki ze szczepieniem lub aby zapobiec wzrostowi gorączki po wykonaniu szczepienia.

12 [page 12] Czym są ataki drgawkowe? Ataki drgawkowe, zwane również konwulsjami lub spazmami, to stany, w których dziecko zaczyna się trząść lub nagle sztywnieje i może stracić przytomność. Niektóre ataki drgawkowe mogą mieć związek z gorączką, ale nie wszystkie. Drgawki mające związek z gorączką (zwane również drgawkami gorączkowymi) występują rzadko w pierwszych sześciu miesiącach życia. Zazwyczaj występują w drugim roku życia. Później zdarzają się rzadziej, a po ukończeniu piątego roku życia występują niezwykle rzadko. Większość dzieci, u których występowały drgawki gorączkowe, całkowicie wraca do zdrowia. W przypadku wystąpienia ataku drgawek u dziecka na krótko po podaniu szczepionki jego przyczyną może nie być szczepionka czy gorączka. Powodem może być przewlekłe schorzenie. W przypadku wystąpienia drgawek u dziecka po podaniu szczepionki należy skontaktować się z lekarzem rodzinnym (GP). Lekarz może skierować pacjenta do specjalisty w celu uzyskania porad związanych z dalszymi badaniami i przyszłymi szczepieniami. Jeśli przychodnia jest nieczynna lub nie można skontaktować się w żaden sposób z lekarzem, należy udać się prosto do ambulatorium w najbliższym szpitalu. Moje dziecko jest wcześniakiem. Kiedy należy zaszczepić wcześniaka po raz pierwszy? Wcześniaki są bardziej narażone na infekcje. Należy je zaszczepić zgodnie z zalecanym kalendarzem szczepień, w drugim miesiącu po urodzeniu bez względu na to, czy urodziły się przed terminem, czy nie. Czy szczepionka może wywołać chorobę? Nie, to niemożliwe. Inaktywowane (zabite) szczepionki zawierają martwego wirusa lub martwe bakterie, bądź część wirusa lub bakterii. Nie mogą one spowodować choroby. W przypadku podania żywych szczepionek (takich jak MMR i BCG) u niektórych dzieci pojawia się choroba w łagodnej postaci. Przykładowo, może wystąpić wysypka podobna do wysypki pojawiającej się u dzieci chorych na odrę. Nie jest to powód do zmartwień, lecz dowód na to, że szczepionka działa. Czy muszę zaszczepić dziecko? W Wielkiej Brytanii to rodzice decydują o zaszczepieniu dziecka. Szczepienie jest zalecane, ponieważ zabezpiecza dziecko przed groźnymi chorobami, z których większość może spowodować zgon.

13 [page 13] Na całym świecie wiele dzieci jest obecnie zabezpieczanych rutynowo za pomocą szczepień. Dzięki temu niektóre najgroźniejsze choroby na świecie mogą niedługo zniknąć. Jak długo należy odczekać przed zabraniem dziecka na basen? Dziecko można zabrać na basen w dowolnym czasie zarówno przed, jak i po podaniu szczepionki. Czy istnieją inne sposoby na uodpornienie dziecka na choroby? Nie istnieje żaden inny udowodniony, skuteczny sposób na uodpornienie dziecka. Brytyjskie Stowarzyszenie Homeopatyczne (The Faculty of Homeopathy), zarejestrowana organizacja lekarzy posiadających kwalifikacje w zakresie homeopatii, akceptuje wytyczne Brytyjskiej Służby Zdrowia i zaleca rodzicom szczepienie dzieci za pomocą standardowych szczepionek, chyba że istnieją przeciwwskazania medyczne. Więcej informacji można uzyskać na stronie: Dlatego program szczepień jest zmieniany od czasu do czasu? Programy szczepień są poddawane regularnej weryfikacji w celu zapewnienia dzieciom najlepszej ochrony przed chorobami. W przypadku pojawienia się nowych szczepionek lub wyników badań, z których wynikać będzie, iż podawanie istniejących szczepionek w innym wieku zapewnia lepszą ochronę, program szczepień zostanie zmieniony. Ostatnie zmiany w brytyjskim programie szczepień: wymiana szczepionki przeciw pneumokokom (PCV), zapewniającej ochronę przed kilkoma szczepami bakterii pneumokokowych, na szczepionkę PCV13, która dodatkowo zabezpiecza przed sześcioma innymi szczepami; połączenie szczepionek podawanych wcześniej w dwóch sesjach w wieku 12 i 13 miesięcy w jedną sesję między 12. a 13. miesiącem życia.

14 [page 14] Więcej informacji na temat chorób i szczepionek DTaP/IPV/Hib Dziecku należy podać szczepionkę DTaP/IPV/Hib w wieku dwóch, trzech i czterech miesięcy. Szczepionka chroni przed pięcioma różnymi chorobami: błonicą, tężcem, krztuścem, polio i Haemophilus influenzae typu B (Hib); Dziecku należy podać dawkę przypominającą szczepionki Hib (skojarzoną z MenC) między 12. a 13. miesiącem życia; dawki przypominające na błonicę, tężec, krztusiec i polio w wieku przedszkolnym oraz kolejną dawkę przypominającą na tężec, błonicę i polio w wieku lat. Jaka jest skuteczność szczepionki DTaP/IPV/Hib? Według badań szczepionka DTaP/IPV/Hib jest bardzo skuteczna w zabezpieczaniu dzieci przed tymi pięcioma chorobami. Należy podać dziecku kolejne dawki tych szczepionek w celu przedłużenia ochrony na kolejnych etapach życia dziecka. Czym jest błonica? Błonica to groźna choroba, która zaczyna się zazwyczaj od bólu gardła i może szybko spowodować problemy z oddychaniem. Może uszkodzić serce i układ nerwowy, a w ciężkich przypadkach może nawet spowodować śmierć. Przed wprowadzeniem szczepionki na błonicę w Wielkiej Brytanii notowano do przypadków tej choroby rocznie powodujących do 5000 zgonów. Czym jest tężec? Tężec atakuje układ nerwowy, wywołując skurcze mięśni i problemy z oddychaniem. Może spowodować śmierć. Wywołują go zarazki obecne w glebie i nawozie, które przedostają się do organizmu poprzez otwarte rany i oparzenia. Tężcem nie można się zarazić od innej osoby.

15 [page 15] Czym jest krztusiec? Krztusiec jest chorobą powodującą długie ataki dławiącego kaszlu, utrudniającego oddychanie. Może on trwać do 10 tygodni. Szczególnie narażone na tę chorobę są dzieci do pierwszego roku życia. W ich przypadku może ona doprowadzić do zgonu. Choroba ta zazwyczaj nie jest już tak groźna u starszych dzieci. Przed wprowadzeniem szczepionki średnia liczba zgłaszanych zachorowań rocznie w Wielkiej Brytanii wynosiła W roku poprzedzającym wprowadzenie szczepionki zmarło na tę chorobę 92 dzieci. Czym jest polio? Polio (choroba Heinego-Medina) to wirus, który atakuje układ nerwowy i może spowodować stały paraliż mięśni. Może zaatakować mięśnie klatki piersiowej lub mózg i doprowadzić do śmierci. Przed wprowadzeniem szczepionki w Wielkiej Brytanii notowano nawet 8000 przypadków tej choroby rocznie w okresie epidemicznym. Dzięki skuteczności szczepień przez ostatnie 20 lat nie zanotowano ani jednego przypadku naturalnego zarażenia polio w Wielkiej Brytanii (ostatni przypadek miał miejsce w roku 1984). Czym jest Hib? Hib to infekcja wywołana przez bakterie Haemophilus influenzae typu B. Może spowodować wiele poważnych chorób takich, jak zakażenie krwi (posocznica), zapalenie płuc i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Choroby te mogą doprowadzić do śmierci, jeśli nie rozpocznie się natychmiastowego leczenia. Szczepionka Hib zabezpiecza dziecko tylko przed zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych wywołanym przez bakterie Haemophilus influenzae typu B. Nie chroni przed innymi odmianami tej choroby. Przed wprowadzeniem szczepionki Hib notowano około 800 przypadków tej choroby u małych dzieci rocznie. Od wprowadzenia tej szczepionki odsetek dzieci poniżej piątego roku życia z Hib spadł o 99%. Istnieje kilka odmian zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wywoływanych przed bakterie i wirusy (więcej informacji w części dotyczącej zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicy na stronie 25).

16 [page 16] Po podaniu szczepionki DTaP/IPV/Hib U dziecka mogą wystąpić niektóre z opisanych poniżej skutków ubocznych. Zazwyczaj mają one łagodny przebieg: dziecko może być w złym nastroju przez około 48 godzin od wykonania zastrzyku; u dziecka może wystąpić łagodna gorączka (patrz strona 8); w miejscu wykonania zastrzyku może pojawić się mały guzek, który zniknie po jakimś czasie. W przypadku podejrzenia wystąpienia u dziecka innej reakcji alergicznej na szczepionkę należy skonsultować się z pielęgniarką, środowiskowym pracownikiem służby zdrowia lub lekarzem rodzinnym. Podejrzewane skutki uboczne szczepień i leków można również zgłosić w ramach programu żółtej karty (Yellow Card Scheme). Można to zrobić w Internecie, odwiedzając stronę lub dzwoniąc na bezpłatną infolinię żółtej karty pod numer (od poniedziałku do piątku, w godzinach 10:00-14:00). Szczepionka przeciw pneumokokom (PCV) Dziecku należy podać szczepionkę PCV w wieku dwóch lat i czterech miesięcy. Czym jest zakażenie pneuomokokowe? Zakażenie pneumokokowe to jedna z najczęstszych przyczyn zapalenia opon mózgowordzeniowych. Powoduje również infekcje ucha (zapalenie ucha środkowego), zapalenie płuc i inne groźne choroby. Jaka jest skuteczność szczepionki PCV? Szczepionka zapewnia pewną ochronę przed tymi chorobami, ale nie zabezpiecza przed wszystkimi rodzajami infekcji pneumokokowych i zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wywołanych przez inne bakterie lub wirusy (zapoznaj się z częścią dotyczącą zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicy na stronie 25). Po podaniu szczepionki PCV Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są bolesność, zaczerwienienie i obrzmienie miejsca wykonania zastrzyku, gorączka, rozdrażnienie, obniżony apetyt i zaburzenia snu (patrz także strona 8).

17 [page 17] Szczepionka MenC Dziecku należy podać szczepionkę MenC w wieku trzech lat i czterech miesięcy. Ta szczepionka zabezpiecza przed zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicą (zakażeniem krwi) wywołanymi przez bakterie z grupy meningokokowej C. Przed wprowadzeniem szczepionki choroba ta powodowała około 1500 przypadków zachorowań i 150 zgonów rocznie. Szczepionka MenC nie zabezpiecza przed zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych wywoływanych przez inne bakterie lub wirusy (patrz strona 25). Jaka jest skuteczność szczepionki MenC? Od wprowadzenia szczepionki odsetek dzieci poniżej pierwszego roku życia, u których zanotowano zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych grupy C, spadł o około 99%. Aby zapewnić dłuższą ochronę, dziecku należy podać dawkę przypominającą szczepionki MenC w drugim roku życia. Zarówno zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jak i posocznica to bardzo poważne choroby. Na stronie 25 można znaleźć opisy tych chorób, ich objawy oraz sposób postępowania w przypadku ich wystąpienia. Po podaniu szczepionki MenC Po podaniu szczepionki często występuje u dziecka zaczerwienienie, obrzęk lub wrażliwość miejsca wykonania zastrzyku. Niektóre dzieci mogą stać się rozdrażnione, mogą pojawić się u nich zaburzenia snu, wymioty lub brak apetytu. Dawka przypominająca Hib/MenC Konieczne jest podanie dawki przypominającej skojarzonej szczepionki Hib/MenC między 12. a 13. rokiem życia w celu wzmocnienia ochrony przed Haemophilus influenzae typu B (Hib) oraz infekcjami meningokokowymi. Dawka przypominająca zostanie podana w formie pojedynczego zastrzyku jednocześnie ze szczepionką PCV i MMR w celu zabezpieczenia dziecka we wczesnym dzieciństwie.

18 [page 18] Po podaniu dawki przypominającej szczepionki Hib/MenC Po podaniu szczepionki u niemowląt często występuje zaczerwienienie, obrzmienie i wrażliwość miejsca wykonania zastrzyku. Dziecko może być rozdrażnione, śpiące, stracić apetyt lub mieć niezbyt wysoką gorączkę.

19 [page 19] Szczepionka MMR MMR to szczepionka chroniąca przed odrą, świnką i różyczką. Dziecko powinno otrzymać pierwszą dawkę szczepionki MMR między 12. a 13. miesiącem życia. Jest to okres, w którym całkowicie znika u dziecka odporność przekazywana przez organizm matki. Szczepionka jest podawana jednocześnie ze szczepionkami Hib/MenC oraz PCV. Kolejna dawka podawana jest dziecku w wieku 3 lat i 4 miesięcy. Szczepionka zawiera osłabione szczepy żywych wirusów odry, świnki i różyczki. Ponieważ wirusy te są osłabione, osoby poddane szczepieniu nie mogą zarazić się chorobami za pośrednictwem szczepionek ani zarazić innych osób. Jaka jest skuteczność szczepionki MMR? Od momentu wprowadzenia szczepionki MMR w Wielkiej Brytanii w 1988 roku niemal wyeliminowano występowanie tych trzech chorób u małych dzieci. Czym jest odra? Odra jest jedną z najbardziej zakaźnych znanych chorób. Wywołuje ją wirus. Niemal u każdej zarażonej osoby pojawia się wysoka gorączka, wysypka i złe samopoczucie. Dziecko chore na odrę musi spędzić przeciętnie około pięciu dni w łóżku i może być nieobecne w szkole przez około dziesięć dni. Dorośli przeważnie chorują dłużej. Nie można przewidzieć, u kogo objawy odry będą poważniejsze. U dzieci chorujących na odrę często występują komplikacje. Najczęściej występującymi komplikacjami są problemy ze słuchem, infekcje klatki piersiowej, biegunka i drgawki. Do rzadszych komplikacji należą zapalenie oraz uszkodzenie mózgu. W bardzo poważnych przypadkach odra może doprowadzić do śmierci. W 1987 roku (na rok przed wprowadzeniem w Wielkiej Brytanii szczepionki MMR) zachorowało na odrę dzieci, z których 16 zmarło. Jak się rozprzestrzenia? Kaszel lub kichanie może rozprzestrzenić wirusa na dużym obszarze. Ponieważ jest to choroba bardzo zaraźliwa, ryzyko zarażenia dziecka odrą w przypadku braku szczepienia i kontaktu z osobą chorą jest bardzo wysokie.

20 [page 20] Czym jest świnka? Świnka wywoływana jest przez wirusa, który może powodować gorączkę, ból głowy oraz bolesność i spuchnięcie węzłów chłonnych na twarzy, szyi i szczęce. W rzadkich wypadkach może spowodować stałą utratę słuchu, wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (zapalenie tkanek otaczających mózg) i ostry stan zapalny mózgu. Zwykle wywołuje bolesne obrzmienie jąder u chłopców i mężczyzn oraz może zaatakować jajniki u dziewczynek. Świnka trwa od 7 do 10 dni. Przed wprowadzeniem szczepionki MMR hospitalizowano z powodu świnki rocznie około 1200 osób. Jak się rozprzestrzenia? Świnka rozprzestrzenia się taką samą drogą jak odra. Jest tak samo zaraźliwa jak grypa. Czym jest różyczka? Różyczka jest również chorobą wirusową. U dzieci ma ona zwykle łagodny przebieg i może przejść niepostrzeżenie. Powoduje krótko trwającą wysypkę, obrzmienie węzłów chłonnych i ból gardła. Różyczka jest poważnym zagrożeniem dla dzieci w łonie matki. Może bardzo poważnie uszkodzić ich wzrok, słuch, serce i mózg. Może również wywołać stan zwany syndromem wrodzonej różyczki (CRS). W ciągu pięciu lat przed wprowadzeniem szczepionki MMR w Wielkiej Brytanii około 43 dzieci rocznie rodziło się z syndromem wrodzonej różyczki. Największe zagrożenie różyczka stwarza dla dzieci w łonie matki przez pierwsze trzy miesiące ciąży. Jeśli kobieta zarazi się różyczką w tym czasie, w 9 na 10 przypadków dziecko urodzi się głuche lub niewidome, z uszkodzonym sercem lub upośledzeniem umysłowym. U kobiet zarażonych różyczką często występują również poronienia. W wielu przypadkach kobiety ciężarne zarażają się różyczką od własnych dzieci lub dzieci ich przyjaciół. Jak się rozprzestrzenia? Różyczka rozprzestrzenia się w taki sam sposób jak odra i świnka. Jest prawie tak samo zakaźna jak grypa.

21 [page 21] Po podaniu szczepionki MMR Trzy różne wirusy znajdujące się w szczepionce MMR działają w różnym czasie i po przyjęciu pierwszej dawki mogą wywołać następujące skutki uboczne: w 6 do 11 dni po podaniu szczepionki zaczyna działać część szczepionki na odrę. W tym czasie często występuje gorączka. U niektórych dzieci występuje wysypka podobna do tej występującej u osób chorych na odrę. U innych pojawia się utrata apetytu (informacje na temat leczenia gorączki można znaleźć na stronie 9); u mniej więcej jednego dziecka na 1000 po szczepieniu mogą wystąpić drgawki spowodowane gorączką. Określa się je mianem drgawek gorączkowych (patrz strona 12). Niemniej jednak, jeśli niezaszczepione dziecko zarazi się odrą, prawdopodobieństwo wystąpienia drgawek wzrasta pięciokrotnie; w rzadkich przypadkach, około trzech tygodni po szczepieniu, u dziecka mogą wystąpić objawy świnki (gorączka i spuchnięte ślinianki), ponieważ zaczyna działać część szczepionki na świnkę; w bardzo rzadkich przypadkach, sześć tygodni po szczepieniu, u dzieci może pojawić się plamista wysypka podobna do sińców. Jest ona zwykle spowodowana częścią szczepionki zabezpieczającą przed odrą lub różyczką. W przypadku wystąpienia u dziecka takich plamek należy zabrać je do lekarza rodzinnego (GP). Lekarz zbada dziecko i poradzi, jak wyleczyć wysypkę. rzadziej niż u jednego dziecka na milion po szczepieniu może wystąpić zapalenie mózgu, ale praktycznie nie istnieją dowody wskazujące na to, że powoduje je szczepionka. Jednakże u niezaszczepionego dziecka, które zachorowało na odrę, ryzyko wystąpienia zapalenia mózgu wynosi 1 na Skutki uboczne po podaniu drugiej dawki szczepionki występują jeszcze rzadziej i są zazwyczaj łagodniejsze (patrz również strona 16). Alergia na jaja Szczepionkę MMR można bezpiecznie stosować u dzieci, u których wystąpiły poważne reakcje alergiczne (reakcje anafilaktyczne) na jajka. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy porozmawiać z pielęgniarką, środowiskowym pracownikiem ochrony zdrowia lub lekarzem rodzinnym (GP).

22 [page 22] Szczepionka przeciw pneumokokom (PCV) Dziecko powinno otrzymać pierwszą dawkę szczepionki PCV między 12 a 13 miesiącem życia w celu zapewnienia długotrwałej ochrony przeciw zakażeniu pneumokokami. Po podaniu dawki przypominającej szczepionki PCV Najczęściej zgłaszanymi skutkami ubocznymi są: ból, zaczerwienienie i obrzmienie miejsca wykonania zastrzyku, gorączka, drażliwość, obniżony apetyt oraz problemy ze snem (patrz również strona 8). Czy podanie dziecku w tym samym czasie szczepionki MMR i PCV nie przeciąży jego układu odpornościowego? Nie. Od urodzenia układ odpornościowy dziecka chroni je przed zarazkami występującymi w jego środowisku. Bez tej ochrony dziecko nie miałoby żadnej możliwości obrony przez tysiącami bakterii i wirusów znajdujących się na skórze, w nosie, w gardle i w jelitach. Ta ochrona działa również na późniejszym etapie życia. Teoretycznie organizm dziecka może zareagować skutecznie na około szczepionek w tym samym czasie. Tak więc układ odpornościowy dziecka łatwo może sobie łatwo poradzić z kilkoma szczepionkami podanymi w tym samym czasie.

23 [page 23] Inne szczepienia Szczepionka BCG - zabezpieczająca przed gruźlicą (TB) Szczepionka BCG nie jest częścią programu szczepień dla wszystkich dzieci. Jest proponowana tym dzieciom, które są bardziej narażone na bliski i przedłużony kontakt z osobą chorą na gruźlicę. Szczepionka jest proponowana w ciągu kilku dni po urodzeniu dziecka. Czym jest gruźlica? Gruźlica to choroba zazwyczaj atakująca płuca. Może również zaatakować inne części organizmu. Większość przypadków jest uleczalna. Gruźlica może spowodować zachorowanie na bardzo poważną postać zapalenia opon mózgowordzeniowych. Po podaniu szczepionki W miejscu wykonania zastrzyku może pojawić się pęcherz lub rana. Zniknie ona po jakimś czasie. Nie należy jej zakrywać. Może pozostawić małą bliznę, co jest normalne. W przypadku wątpliwości lub jeśli występuje podejrzenie zakażenia rany, należy skonsultować się z lekarzem rodzinnym. Gruźlica występuje rzadko w Wielkiej Brytanii, ale na całym świecie zabija około 1,7 miliona ludzi rocznie. Szczepionka przeciw zapaleniu wątroby typu B Szczepionka przeciw zapaleniu wątroby typu B nie jest częścią programu rutynowych szczepień w dzieciństwie. Jest obecnie podawana niemowlętom, których matki cierpią na zapalenie wątroby typu B, w celu uniknięcia zarażenia dziecka. W celu zapewnienia całkowitej ochrony należy przyjąć pełen cykl szczepionek. Pierwsza dawka podawana jest zaraz po urodzeniu, druga w wieku 1 miesiąca, trzecia w wieku 2 miesięcy, a ostatnia w wieku 12 miesięcy w celu zapewnienia długotrwałej ochrony.

24 [page 24] Czym jest zapalenie wątroby? Zapalenie wątroby to infekcja wątroby spowodowana wirusem. Szczepionka chroni przed wirusem typu B, ale nie zabezpiecza przed zapaleniem wątroby spowodowanym innymi typami wirusa. Wirus zapalenia wątroby typu B rozprzestrzenia się wraz z zakażoną krwią z organizmu matki do organizmu dziecka. Kobieta ciężarna cierpiąca na zapalenie wątroby typu B lub kobieta, która zaraziła się wirusem podczas ciąży, może zarazić swoje dziecko. Dziecko nie musi być chore zaraz po urodzeniu, ale może stać się nosicielem i może się u niego rozwinąć w przyszłości poważna choroba wątroby. Niektóre osoby nawet nie wiedzą o tym, że są nosicielami wirusa. Kobietom ciężarnym w Wielkiej Brytanii oferuje się test na zapalenie wątroby typu B w ramach opieki przedporodowej. Kobieta cierpiąca na zapalenie wątroby typu B powinna zaszczepić swoje dziecko po urodzeniu w celu zabezpieczenia dziecka przed zarażeniem. Karmienie piersią jest bezpieczne, o ile dziecko otrzyma szczepionkę na czas. Po podaniu szczepionki Skutki uboczne szczepionki przeciw zapaleniu wątroby typu B są na ogół dość łagodne. Może pojawić się zaczerwienienie, ból lub wrażliwość miejsca wykonania zastrzyku. Może to potrwać kilka dni (patrz również strona 16). Aby uzyskać więcej informacji, odwiedź stronę i wprowadź hasło hepatitis b w polu wyszukiwania.

25 [page 25] Symptomy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicy Pomimo zaszczepienia dziecka w wieku niemowlęcym przeciw haemophilus influenzae (Hib), zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych C oraz niektórym formom bakterii pneumokokowych (powodujących zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicę), szczepionki te nie zabezpieczą dziecka przeciw innym typom zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicy. Zarówno zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jak i posocznica (zakażenie krwi) to bardzo poważne choroby. Ważne jest, aby rodzice lub opiekunowie potrafili rozpoznać objawy choroby i wiedzieli, jakie działania należy podjąć w przypadku ich wystąpienia. Wczesne symptomy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicy mogą być podobne do objawów grypy (gorączka, wymioty, drażliwość i niepokój). Jednakże osoby chore na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub posocznicę mogą poważnie się rozchorować w ciągu kilku godzin, dlatego dobrze jest znać objawy tych chorób. Czym jest zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych? Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to infekcja tkanek otaczających mózg. Może je wywołać kilka typów bakterii lub wirusów. Zakażenie bakteriami meningokokowymi może również wywołać takie choroby, jak posocznica, zapalenie osierdzia (zapalenie tkanek otaczających serce) oraz zapalenie stawów (obrzęk stawów). Czym jest posocznica? Posocznica (sepsa) to bardzo poważna choroba, w której dochodzi do zakażenia krwi. Jej objawami są: zimne dłonie i stopy, bladość, wymioty, senność lub trudności w przebudzeniu. Objawy mogą wystąpić szybko. W przypadku podejrzenia posocznicy u siebie, dziecka lub innej osoby należy niezwłocznie uzyskać pomoc. Posocznica może wystąpić wraz z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych lub bez. U niemowląt i małych dzieci mogą wystąpić następujące symptomy zapalenia opon mózgowordzeniowych i posocznicy: silny ból głowy, plamy na skórze, blada lub sinawa skóra; nienaturalny płacz, zawodzenie; drażliwość, niechęć przy dotykaniu;

26 [page 26] napięte, wypukłe ciemiączko (patrz słowniczek, strona 28); senność i brak reakcji; brak apetytu i wymioty; gorączka, zimne dłonie i stopy; sztywność karku, światłowstręt; drgawki; duszność, przyspieszony lub nietypowy oddech, pochrząkiwanie; blada, niebieskawa sina lub pokryta plamami skóra; zimne dłonie i stopy, ból brzucha, stawów lub mięśni; czerwone lub fioletowe plamy, które nie bledną pod naciskiem (należy przeprowadzić test szklankowy objaśniony na stronie 27). U starszych dzieci, nastolatków i dorosłych mogą wystąpić następujące symptomy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicy: sztywność karku; intensywny ból głowy (sam w sobie nie jest powodem szukania pomocy lekarza); światłowstręt; wymioty; gorączka; senność, trudności w przebudzeniu; dezorientacja i drażliwość; drgawki; czerwone lub fioletowe plamy, które nie bledną pod naciskiem (należy przeprowadzić test szklankowy); blada, pokryta plamami skóra; zimne dłonie i stopy, dreszcze, przyspieszony lub nietypowy oddech, ból kończyn, stawów lub mięśni, ból brzucha lub biegunka.

27 [page 27] Należy pamiętać, że nie u wszystkich osób mogą wystąpić wszystkie opisane wyżej symptomy. W przypadku wystąpienia niektórych opisanych symptomów, szczególnie czerwonych lub fioletowych plam, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem. Jeśli nie można skontaktować się z lekarzem rodzinnym lub w przypadku dalszych wątpliwości po uzyskaniu porady medycznej, należy zaufać przeczuciu i udać się z dzieckiem do ambulatorium w najbliższym szpitalu. Test szklankowy Należy mocno przycisnąć ściankę szklanki do skóry z wysypką, aby sprawdzić, czy plamy znikają lub tracą kolor pod naciskiem. Jeśli plamy nie tracą koloru, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem. Gdzie można uzyskać dodatkowe informacje na temat zapalenia opon mózgowordzeniowych? Fundacja Badań nad Zapaleniem Opon Mózgowo-Rdzeniowych (Meningitis Research Foundation) oraz Fundusz Zapalenia Opon Mózgowo-Rdzeniowych (Meningitis Trust) udzielają informacji na temat tej choroby. Informacje można uzyskać pod bezpłatnym całodobowym numerem infolinii Fundacji Badań nad Zapaleniem Opon Mózgowo-Rdzeniowych: lub na stronie internetowej: Informacje można uzyskać pod bezpłatnym całodobowym numerem infolinii Funduszu Zapalenia Opon Mózgowo-Rdzeniowych: lub na stronie internetowej: Można również uzyskać poradę od pielęgniarki, środowiskowego pracownika służby zdrowia lub lekarza rodzinnego albo zadzwonić pod numer NHS Direct Wales Ilustracja zapewniona przez Fundusz Zapalenia Opon Mózgowo-Rdzeniowych.

28 [page 28] Słowniczek - zawiera wyjaśnienie niektórych terminów związanych ze szczepieniami dziecka. Bezkomórkowa szczepionka przeciw krztuścowi Reakcja anafilaktyczna Bakteria Drgawki Szczepionka dtap/ipv oraz szczepionka DTaP/IPV Zapalenie mózgu Atak drgawkowy Szczepionka przeciw krztuścowi zawierająca tylko części komórek bakterii krztuśca. Nagła i ostra reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej pomocy medycznej. Pojedynczy zarazek. Wiele zarazków nazywamy bakteriami. Zwane również atakiem drgawkowym. To stan, w którym mięśnie gwałtownie kurczą się i rozluźniają, powodując niekontrolowane drgawki i zazwyczaj utratę przytomności. Szczepionki podawane w wieku przedszkolnym zabezpieczające przed czterema chorobami: błonicą, tężcem, krztuścem i polio. Zawierają one bezkomórkową szczepionkę przeciw krztuścowi oraz inaktywowaną szczepionkę przeciw polio. Obrzęk mózgu. Zwany również drgawkami (patrz powyżej).

29 [page 29] Ciemiączko Szczepionka Hib/MenC Inaktywowana szczepionka przeciw polio (IPV) Szczepionka MenC Neomycyna, polimyksyna i streptomycyna Skoniugowana szczepionka przeciwko pneumokokom (PCV 13) Td/IPV Przestrzeń między kośćmi w górnej części czaszki dziecka. Zwykle zamyka się w wieku dwóch lat. Szczepionka skojarzona zabezpieczająca przed infekcjami Haemophilus influenzae typ B oraz zakażeniami meningokokami C. Szczepionka przeciw polio składająca się z zabitych wirusów. Pojedyncza szczepionka zabezpieczająca przed zakażeniami meningokokami C. Antybiotyki wchodzące w skład szczepionek, zapobiegające zanieczyszczeniu bakteriami. Szczepionka zabezpieczająca przed infekcjami wywoływanymi przez 13 typów bakterii pneumokokowych. Szczepionka skojarzona zabezpieczająca przed trzema chorobami tężcowi, błonicy i polio. Zawiera szczepionki na tężec, niską dawkę szczepionki na błonicę oraz inaktywowaną szczepionkę przeciw polio. Podawana jest nastolatkom od 13. roku życia w celu wzmocnienia ich odporności.

30 [page 30] Program odszkodowania w przypadku niepożądanych odczynów poszczepiennych (VDPS - Vaccine Damage Payment Scheme ) Większość szczepionek podawana jest bez żadnych problemów, jednakże w bardzo rzadkich przypadkach mogą pojawić się trudności. Celem programu odszkodowania w przypadku niepożądanych odczynów poszczepiennych jest pomoc finansowa osobom i rodzinom osób, u których po podaniu szczepionki wystąpiły skutki niepożądane. Program zabezpiecza przed niepożądanymi skutkami wszystkich szczepionek opisanych w niniejszej broszurze oprócz szczepionki na zapalenie wątroby typu B. Uzyskanie odszkodowania uzależnione jest od spełnienia kilku warunków. Aby uzyskać więcej informacji, należy skontaktować się z: Vaccine Damage Payments Unit Department for Work and Pensions Palatine House, Lancaster Road Preston PR1 1HB Telefon:

31 [page 31] Gdzie można uzyskać więcej informacji? Można porozmawiać z pielęgniarką, środowiskowym pracownikiem służby zdrowia lub lekarzem rodzinnym (GP) albo zadzwonić pod numer NHS Direct Wales Strona internetowa: Niniejsza broszura dostępna jest na stronie Welsh Government poświęconej szczepieniom: Dodatkowe egzemplarze można zamówić z Welsh Government Publications Centre: pocztą lub telefonicznie: (od poniedziałku do piątku w godzinach: 8:00 17:00). Wszelkie pytania dotyczące niniejszej broszury można kierować na adres: Health Protection Division Welsh Government Cathays Park Cardiff CF10 3NQ Tel.: lub

32 [page 32] Program rutynowych szczepień dziecka Każda szczepionka podawana jest w formie jednego zastrzyku domięśniowego w udo lub górną część ramienia. Wiek szczepienia Dwa miesiące Trzy miesiące Cztery miesiące Choroby, przed którymi szczepionka zabezpiecza błonica, tężec, krztusiec, polio i Haemophilus influenzae typu B (Hib) Zakażenie pneumokokowe błonica, tężec, krztusiec, polio i Haemophilus influenzae typu B (Hib) zapalenie opon mózgowordzeniowych C (grupa meningokokowa C) błonica, tężec, krztusiec, polio i Haemophilus influenzae typu B (Hib) zapalenie opon mózgowordzeniowych C zakażenie pneumokokowe Podawane szczepionki DTaP/IPV/Hib oraz PCV DTaP/IPV/Hib oraz MenC DTaP/IPV/Hib oraz MenC oraz PCV

33 [page 33] Między 12. a 13. miesiącem życia (w ciągu miesiąca od pierwszych urodzin) Trzy lata i cztery miesiące Dziewczęta w wieku lat Haemophilus influenzae typu B (Hib) oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych C Zakażenie pneumokokowe odra, świnka i różyczka błonica, tężec, krztusiec i polio odra, świnka i różyczka rak szyjki macicy wywołany przez wirusa brodawczaka ludzkiego Hib/MenC oraz PCV oraz MMR DTaP/IPV lub dtap/ipv oraz MMR HPV Od 13. roku życia tężec, błonica i polio Td/IPV

34 [page 34] Szczepienia dodatkowe dla dzieci w grupie podwyższonego ryzyka Wiek szczepienia Po urodzeniu (dzieciom, u których istnieje większe ryzyko kontaktu z gruźlicą). Po urodzeniu, w wieku 1 miesiąca, 2 miesięcy oraz 12 miesięcy (w przypadku niemowląt, których matki są zarażone zapaleniem wątroby typu B). Co rok między wrześniem a listopadem (dzieciom z chorobami przewlekłymi, u których ryzyko zachorowania na grypę jest większe). Od 2. roku życia (dzieciom z chorobami przewlekłymi, u których występuje większe ryzyko wystąpienia choroby pneumokokowej). (rodzeństwu dzieci podatnych na ostrą postać ospy wietrznej). Choroby, przed którymi szczepionka zabezpiecza gruźlica zapalenie wątroby typu B grypa choroba pneumokokowa ospa wietrzna Podawane szczepionki BCG WZW typu B Grypa PPV Varicella (ospa wietrzna)

After your child is immunised (Polish) [cover] Po zaszczepieniu dziecka

After your child is immunised (Polish) [cover] Po zaszczepieniu dziecka [cover] Po zaszczepieniu dziecka Zaszczepienie dziecka oznacza podjęcie ważnej decyzji dotyczącej zabezpieczenia dziecka przed jedną lub kilkoma chorobami. Niniejsza broszura zawiera ważne informacje dotyczące

Bardziej szczegółowo

Szczepienia w okresie przedszkolnym przewodnik szczepień w wieku trzech lat i czterech miesięcy

Szczepienia w okresie przedszkolnym przewodnik szczepień w wieku trzech lat i czterech miesięcy [cover] Szczepienia w okresie przedszkolnym przewodnik szczepień w wieku trzech lat i czterech miesięcy Szczepienie najlepszy sposób na zabezpieczenie dziecka [page 2] Dwie akcje zdrowotne, które miały

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla dzieci w wieku szkolnym ponadpodstawowym

Szczepienia dla dzieci w wieku szkolnym ponadpodstawowym [cover page] Szczepienia dla dzieci w wieku szkolnym ponadpodstawowym szczepienie Najlepszy sposób na zabezpieczenie dziecka [page 2] Dwie akcje zdrowotne, które miały największy wpływ na zdrowie ludzi

Bardziej szczegółowo

POLISH Immunisation for babies just after their first birthday. Szczepionki. dla niemowląt zaraz po ich pierwszych urodzinach

POLISH Immunisation for babies just after their first birthday. Szczepionki. dla niemowląt zaraz po ich pierwszych urodzinach POLISH Immunisation for babies just after their first birthday Szczepionki dla niemowląt zaraz po ich pierwszych urodzinach Wstęp Niniejsza ulotka zawiera informacje na temat pierwszej szczepionki przeciw

Bardziej szczegółowo

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy [logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy Co to jest rak szyjki macicy? Ten typ raka rozwija się w

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla dzieci poniżej pierwszego roku życia

Szczepienia dla dzieci poniżej pierwszego roku życia Polish translation of Immunisation for babies up to a year old Szczepienia dla dzieci poniżej pierwszego roku życia Wstęp Niniejszy przewodnik jest przeznaczony dla rodziców dzieci poniżej pierwszego roku

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dzieci przedszkolnych w wieku od trzech do pięciu lat

Szczepienia dzieci przedszkolnych w wieku od trzech do pięciu lat Szczepienia dzieci przedszkolnych w wieku od trzech do pięciu lat Polish translation of Immunisation for pre-school children three to five years old Wprowadzenie Ulotka ta zawiera informacje na temat szczepionki

Bardziej szczegółowo

Szczepienia ochronne dla niemowląt przed ukończeniem 12. miesiąca życia

Szczepienia ochronne dla niemowląt przed ukończeniem 12. miesiąca życia Polish translation of Immunisation for babies up to a year old Szczepienia ochronne dla niemowląt przed ukończeniem 12. miesiąca życia Wprowadzenie Niniejszy przewodnik przeznaczony jest dla rodziców niemowląt

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dzieci przedszkolnych w wieku trzech lat i czterech miesięcy

Szczepienia dzieci przedszkolnych w wieku trzech lat i czterech miesięcy Polish translation of Immunisation for pre-school children three years and four months old Szczepienia dzieci przedszkolnych w wieku trzech lat i czterech miesięcy Wstęp Niniejsza ulotka zawiera informacje

Bardziej szczegółowo

Pre-school immunisations Polish

Pre-school immunisations Polish Pre-school immunisations Polish Szczepienia ochronne dla dzieci w wieku przedszkolnym Poradnik na temat szczepień ochronnych dla dzieci w wieku od 3 do 5 lat Spis treści 4 Wstęp 6 Podstawowe pytania dotyczące

Bardziej szczegółowo

Polski /Pólska. Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat. szczepień dzieci

Polski /Pólska. Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat. szczepień dzieci Polski /Pólska Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat szczepień dzieci Wrzesień 2013 Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat szczepień dzieci Krajowa Izba Lekarska

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla nastolatków

Szczepienia dla nastolatków Polish Teenage immunisations (Ages 13- to 18-years-old) Your questions answered Edition 2006 Includes information on a tetanus, diphtheria and polio vaccine Szczepienia dla nastolatków (w wieku od 13 do

Bardziej szczegółowo

Szczepienia ochronne dla dzieci w wieku przedszkolnym Poradnik na temat szczepień ochronnych dla dzieci w wieku od 3 do 5 lat

Szczepienia ochronne dla dzieci w wieku przedszkolnym Poradnik na temat szczepień ochronnych dla dzieci w wieku od 3 do 5 lat Szczepienia ochronne dla dzieci w wieku przedszkolnym Poradnik na temat szczepień ochronnych dla dzieci w wieku od 3 do 5 lat Spis treści 4 Wstęp 6 Podstawowe pytania dotyczące szczepień ochronnych dla

Bardziej szczegółowo

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Jeżeli chorujesz na wirusowe zapalenie wątroby typu B i jesteś w ciąży, planujesz ciążę, właśnie urodziłaś, albo masz już dzieci, ta ulotka dostarczy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. W jaki sposób ta broszura informacyjna może Państwu pomóc? Dlaczego szczepienia ochronne są ważne? Kto potrzebuje szczepień ochronnych?

SPIS TREŚCI. W jaki sposób ta broszura informacyjna może Państwu pomóc? Dlaczego szczepienia ochronne są ważne? Kto potrzebuje szczepień ochronnych? www.promovax.eu Promocja Szczepień Ochronnych wśród Populacji Migrantów w Europie SPIS TREŚCI A B C D E F G H W jaki sposób ta broszura informacyjna może Państwu pomóc? Dlaczego szczepienia ochronne są

Bardziej szczegółowo

Szczepionki dla dzieci po ukończeniu pierwszego roku życia

Szczepionki dla dzieci po ukończeniu pierwszego roku życia Polish translation of Immunisation for babies just after their first birthday Szczepionki dla dzieci po ukończeniu pierwszego roku życia Wstęp Niniejsza broszura zawiera informacje na temat szczepionki

Bardziej szczegółowo

Walka z rakiem szyjki macicy

Walka z rakiem szyjki macicy Polish translation of Beating cervical cancer The HPV vaccine questions and answers for parents of girls in Year 9 Walka z rakiem szyjki macicy Szczepionka przeciwko HPV (wirusowi brodawczaka ludzkiego)

Bardziej szczegółowo

Szczepionka przeciw HPV pytania i odpowiedzi dla rodziców dziewcząt, które rozpoczęły naukę w klasie 9 we wrześniu 2014 roku.

Szczepionka przeciw HPV pytania i odpowiedzi dla rodziców dziewcząt, które rozpoczęły naukę w klasie 9 we wrześniu 2014 roku. Polish translation of Beating cervical cancer The HPV vaccine questions and answers for parents of girls in Year 9 from September 2014 Jak pokonać raka szyjki macicy Szczepionka przeciw HPV pytania i odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Fakty o szczepionce MMR dla dzieci w wieku 15 miesięcy

Fakty o szczepionce MMR dla dzieci w wieku 15 miesięcy Fakty o szczepionce MMR dla dzieci w wieku 15 miesięcy Polish translation of The facts about the MMR vaccine for babies aged 15 months Wprowadzenie Ulotka ta zawiera informacje na temat szczepionki MMR.

Bardziej szczegółowo

Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić

Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić Grypa. Chroń siebie i innych. GRYPA SEZONOWA: DLACZEGO WARTO SIĘ ZASZCZEPIĆ Ostatnio dużo się mówiło o różnych rodzajach wirusa grypy, włącznie z sezonową i

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIE PRZECIW ŚWIŃSKIEJ GRYPIE:

SZCZEPIENIE PRZECIW ŚWIŃSKIEJ GRYPIE: Polish SZCZEPIENIE PRZECIW ŚWIŃSKIEJ GRYPIE: informacje dla rodziców dzieci w wieku od sześciu miesięcy do pięciu lat Grypa. Chroń siebie i innych. 1 Spis treści O niniejszej ulotce 3 Czym jest świńska

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA. Spis treści ulotki:

ULOTKA DLA PACJENTA. Spis treści ulotki: ULOTKA DLA PACJENTA Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem szczepionki. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dzieci i młodzieży

Szczepienia dzieci i młodzieży Information letter from the Norwegian Institute of Public Health No. 3 National vaccination programme in Norway Polish Last updated December 2008 www.fhi.no/publ/infoletter Szczepienia dzieci i młodzieży

Bardziej szczegółowo

Odra, świnka, różyczka i szczepionka MMR

Odra, świnka, różyczka i szczepionka MMR Page 1 Fakty o szczepionce MMR Szczepienia Najbezpieczniejsza ochrona Twojego dziecka na całe życie Page 2 Odra, świnka, różyczka i szczepionka MMR Oto kilka faktów o chorobach wieku dziecięcego: odrze,

Bardziej szczegółowo

POLISH. Information for girls aged 12 and 13 (S2) Info mac dla dziewcz t w wieku 12-13 lat (S2)

POLISH. Information for girls aged 12 and 13 (S2) Info mac dla dziewcz t w wieku 12-13 lat (S2) All you need to know about the HPV vaccine that reduces the risk of cervical cancer Wszystko, co należy wiedzieć na temat szczepionki przeciwko wirusowi HPV zmniejszającej ryzyko zachorowania na raka szyjki

Bardziej szczegółowo

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dwu- i trzylatków Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Program corocznych

Bardziej szczegółowo

Pre-school immunisations A guide to vaccinations for 3- to 5-year-olds. Szczepionki dla dzieci w wieku przedszkolnym. Edition 2006

Pre-school immunisations A guide to vaccinations for 3- to 5-year-olds. Szczepionki dla dzieci w wieku przedszkolnym. Edition 2006 Edition 2006 Polish Pre-school immunisations A guide to vaccinations for 3- to 5-year-olds Szczepionki dla dzieci w wieku przedszkolnym Przewodnik po szczepionkach dla dzieci 3 do 5-letnich Jeśli chcesz

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Program

Bardziej szczegółowo

Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk

Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk Częste pytania rodziców Dziecko miało kontakt z chorobą zakaźną czy szczepić, czy czekać? Dziecko przebyło infekcję, kiedy i czy szczepić?

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIONKA PRZECIW ŚWIŃSKIEJ GRYPIE: co należy wiedzieć

SZCZEPIONKA PRZECIW ŚWIŃSKIEJ GRYPIE: co należy wiedzieć Polish SZCZEPIONKA PRZECIW ŚWIŃSKIEJ GRYPIE: co należy wiedzieć Grypa. Chroń siebie i innych. 1 Spis treści Czym jest świńska grypa? 3 O szczepionce przeciw świńskiej grypie 4 O czym jeszcze należy wiedzieć?

Bardziej szczegółowo

Oferujemy dwa rodzaje szczepionek przeciwko pneumokokom: 1. Przeznaczoną dla dzieci od 2 roku życia i dorosłych.

Oferujemy dwa rodzaje szczepionek przeciwko pneumokokom: 1. Przeznaczoną dla dzieci od 2 roku życia i dorosłych. 1. Pneumokoki Zakażenia pneumokokowe to infekcje wywołane przez bakterię Streptococcus pneumoniane, potocznie nazywane pneumokokami. Najczęstszymi inwazyjnymi chorobami spowodowanymi pneumokokami są: pneumokokowe

Bardziej szczegółowo

raka szyjki macicy POLISH

raka szyjki macicy POLISH All you need to know about the HPV vaccine that reduces the risk of cervical cancer Wszystko, co należy wiedzieć na temat szczepionki przeciwko wirusowi HPV zmniejszającej ryzyko zachorowania na raka szyjki

Bardziej szczegółowo

Co to jest rak szyjki macicy?

Co to jest rak szyjki macicy? All you need to know about the HPV vaccine that reduces the risk of cervical cancer Wszystko, co należy wiedzieć na temat szczepionki przeciwko wirusowi HPV zmniejszającej ryzyko zachorowania na raka szyjki

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa Inwazyjna choroba meningokokowa Posocznica (sepsa) meningokokowa Sepsa, posocznica, meningokoki to słowa, które u większości ludzi wzbudzają niepokój. Każdy z nas: rodzic, opiekun, nauczyciel, dorosły

Bardziej szczegółowo

Uchwala nr. Rada Miasta Katowice. z dnia. w sprawie przyjęcia "Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom".

Uchwala nr. Rada Miasta Katowice. z dnia. w sprawie przyjęcia Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom. PROJEKTUCHWALY Uchwala nr. Rady Miasta Katowice z dnia. BIURO RADY MIASTA KATOWICE Wpl. 2012-09-., 2 BRM...... w sprawie przyjęcia "Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom". przeciwko pneumokokom

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla niemowląt

Szczepienia dla niemowląt POLISH Immunisation for babies up to a year old Szczepienia dla niemowląt przed ukończeniem pierwszego roku życia Zawiera informacje o nowej szczepionce przeciw zapaleniu opon mózgowych typu B. Przed zaszczepieniem

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla niemowląt

Szczepienia dla niemowląt Polish translation of Immunisation for babies up to a year old Szczepienia dla niemowląt przed ukończeniem 1. roku życia Zawiera informacje o nowej szczepionce przeciw zapaleniu opon mózgowych typu B.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Załącznik do Uchwały Nr 67/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Autor programu:

Bardziej szczegółowo

4. Chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych. GlaxoSmithKline. 60,00 wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B) - stosowana u młodzieży

4. Chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych. GlaxoSmithKline. 60,00 wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B) - stosowana u młodzieży Lp. Nazwa szczepionki Wskazania Szczególne zalecenia Producent Uwagi Cena szczepionki w PLN Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu 1 Engerix B 20mcg B) - stosowana u młodzieży

Bardziej szczegółowo

Neisseria meningitidis

Neisseria meningitidis Neisseria meningitidis Wyłączny rezerwuar: : człowiek Źródło zakażenia: : nosiciel lub chory Kolonizacja: : jama nosowo-gardłowa Przenoszenie: : droga kropelkowa, bezpośredni kontakt Okres wylęgania: :

Bardziej szczegółowo

21.04.2016 r., OZiPZ PSSE Opole Lubelskie

21.04.2016 r., OZiPZ PSSE Opole Lubelskie 24-30 kwietnia 2016 r. ph DOMKNIJMY LUKĘ W SZCZEPIENIACH! Główny cel inicjatywy: zwiększenie liczby osób zaszczepionych poprzez podniesienie wiedzy i świadomości społeczeństwa na temat znaczenia szczepień

Bardziej szczegółowo

Co to jest rak szyjki macicy?

Co to jest rak szyjki macicy? All you need to know about the HPV vaccine that reduces the risk of cervical cancer Wszystko, co należy wiedzieć na temat szczepionki przeciwko wirusowi HPV zmniejszającej ryzyko zachorowania na raka szyjki

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH 07.06.2010r MENINGOKOKI INFORMACJE OGÓLNE Meningokoki to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis zwane również dwoinkami zapalenia opon mózgowych. Wyodrębniono kilka

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B. Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B. Co to jest wirusowe zapalenie wątroby typu B? Wirusowe zapalenie wątroby

Bardziej szczegółowo

szczepionka przeciw pneumokokom polisacharydowa, skoniugowana (13- walentna, adsorbowana)

szczepionka przeciw pneumokokom polisacharydowa, skoniugowana (13- walentna, adsorbowana) EMA/90006/2015 EMEA/H/C/001104 Streszczenie EPAR dla ogółu społeczeństwa szczepionka przeciw pneumokokom polisacharydowa, skoniugowana (13- walentna, adsorbowana) Niniejszy dokument jest streszczeniem

Bardziej szczegółowo

Co to jest rak szyjki macicy?

Co to jest rak szyjki macicy? All you need to know about the HPV vaccine that reduces the risk of cervical cancer Wszystko, co należy wiedzieć na temat szczepionki przeciwko wirusowi HPV zmniejszającej ryzyko zachorowania na raka szyjki

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Pseudovac, roztwór do wstrzykiwań Szczepionka poliwalentna przeciwko pałeczce ropy błękitnej Pseudomonas aeruginosa 1 ml szczepionki zawiera antygeny

Bardziej szczegółowo

program szczepień Szczepienia troska o zdrowie od najmłodszych lat

program szczepień Szczepienia troska o zdrowie od najmłodszych lat program szczepień Szczepienia troska o zdrowie od najmłodszych lat Szczepienia troska o zdrowie od najmłodszych lat Każdy rodzic chce jak najlepiej troszczyć się o swoje dziecko i chronić je przed wszelkimi

Bardziej szczegółowo

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych.

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. WIRUS GRYPY Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową poprzez kichanie, kaszel, rozmowę. W czasie kichnięcia wirus grypy porusza

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Tuberculosis POLISH. Gruźlica GRUŹLICA. Page 1. Gruźlica opis choroby, leczenia i sposobów zapobiegania. Page 2:

Tuberculosis POLISH. Gruźlica GRUŹLICA. Page 1. Gruźlica opis choroby, leczenia i sposobów zapobiegania. Page 2: Tuberculosis POLISH Page 1 Gruźlica Gruźlica opis choroby, leczenia i sposobów zapobiegania Page 2: GRUŹLICA Gruźlica jest chorobą zakaźną, która z reguły atakuje płuca, chociaż może uszkodzić dowolną

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE

WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE Na podstawie analizy dokumentacji wybranych pacjentów szczepionych w NZOZ Przychodni Lekarskiej DOM MED w Pruszkowie

Bardziej szczegółowo

Dr med. Paweł Grzesiowski

Dr med. Paweł Grzesiowski DOSTĘPNOŚĆ DO SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH W WYBRANYCH KRAJACH EUROPY CENTRALNEJ MECHANIZMY FINANSOWANIA SZCZEPIEŃ I OCENY ICH EFEKTYWNOŚCI Dr med. Paweł Grzesiowski FUNDACJA INSTYTUT PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Ulotka informacyjna. Witamina K Informacje dla rodziców. Wersja 2

Ulotka informacyjna. Witamina K Informacje dla rodziców. Wersja 2 Ulotka informacyjna Witamina K Informacje dla rodziców Wersja 2 Czym jest witamina K? Witamina K jest witaminą naturalnie występującą w produktach spożywczych, szczególnie w wątrobie i niektórych warzywach.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania Dziennik Ustaw Nr 254 17613 Poz. 1711 1711 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE. A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B)

III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE. A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B) III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B) 1. Szczepienia podstawowe noworodków i niemowląt wykonywane są trzema dawkami szczepionki w cyklu zbliżonym

Bardziej szczegółowo

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Szkolny Konkurs Wiedzy o AIDS i HIV obejmuje dwa etapy. Etap pierwszy przeprowadzany jest ok. 25 października. Biorą w nim udział trój osobowe

Bardziej szczegółowo

Kiedy dziecko jest zdrowe, a kiedy chore?

Kiedy dziecko jest zdrowe, a kiedy chore? wi Dla rodzicó lu persone Kiedy dziecko jest zdrowe, a kiedy chore? Wytyczne dot. higieny dla rodziców i personelu Placówka dziennej opieki nad dziećmi Państwa wysiłki mają znaczenie razem możemy zapewnić

Bardziej szczegółowo

Parent Information in Polish

Parent Information in Polish JANUARY 205 Norweski Program Szczepień Ochronnych Dzieci Broszura informacyjna dla rodziców w języku polskim The Norwegian Childhood Immunisation Programme Parent Information in Polish The text is based

Bardziej szczegółowo

PNEUMOKOKOM O co pytają rodzice?

PNEUMOKOKOM O co pytają rodzice? SZCZEPIENIA PRZECIWKO PNEUMOKOKOM O co pytają rodzice? Odpowiada dr n. med. Hanna Czajka Paulina Holtz Ambasador Kampanii Szczepisz = Chronisz. Stop Pneumokokom Dlaczego została Pani ambasadorem kampanii

Bardziej szczegółowo

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA ds. ZDROWIA IKONSUMENTÓW Dyrekcja ds. zdrowia publicznego Wydział zagrożeń dla zdrowia Sekretariat Komitetu Bezpieczeństwa Zdrowia Gorączka krwotoczna Ebola informacja

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE. www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu. aktualny kalendarz szczepień, argumenty za i przeciw szczepieniom

SZCZEPIENIA OCHRONNE. www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu. aktualny kalendarz szczepień, argumenty za i przeciw szczepieniom www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu SZCZEPIENIA OCHRONNE aktualny kalendarz szczepień, argumenty za i przeciw szczepieniom Paulina Przywara 2013-07-30 www.korektorzdrowia.pl 1 Cele prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Realizacja Programu Szczepień Ochronnych w woj. zachodniopomorskim w 2011r. pneumokokom

Realizacja Programu Szczepień Ochronnych w woj. zachodniopomorskim w 2011r. pneumokokom Realizacja Programu Szczepień Ochronnych w woj. zachodniopomorskim w 2011r. Szczepienia okazały się najskuteczniejszym dotąd narzędziem zwalczania chorób zakaźnych i przyczyniły się w znacznej mierze do

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r. Dz.U.02.237.2018 04-04-14 zm. Dz.U.2004.51.513 1 05-05-11 zm. Dz.U.2005.69.624 1 06-03-17 zm. Dz.U.2006.36.254 1 07-05-30 zm. Dz.U.2007.95.633 1 08-10-01 zm. Dz.U.2008.122.795 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA PROFILAKTYCZNE DZIECI PRZECIWKO ZAKAŻENIOM MENINGOKOKOWYM TYPU C

SZCZEPIENIA PROFILAKTYCZNE DZIECI PRZECIWKO ZAKAŻENIOM MENINGOKOKOWYM TYPU C Załącznik do uchwały Nr XXIV/276/12 Rady Miejskiej w Czerwionce-Leszczynach z dnia 14 września 2012 roku SZCZEPIENIA PROFILAKTYCZNE DZIECI PRZECIWKO ZAKAŻENIOM MENINGOKOKOWYM TYPU C PROGRAM ZDROWOTNY NA

Bardziej szczegółowo

Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę

Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę Mam tyle marzeń co zrobić, aby je ochronić? Wszystko, co mogę. Marzenia są po to,

Bardziej szczegółowo

Szczepić, czy nie - oto jest pytanie?

Szczepić, czy nie - oto jest pytanie? Szczepić, czy nie - oto jest pytanie? Maja Klaudel-Dreszler Komentarz Joanna Pawłowska Warszawa, 16.10.2015 Dziecko I Niemowlę 2- miesięczne, karmione naturalnie, z przedłużającą się żółtaczką, prawidłowo

Bardziej szczegółowo

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną immunoglobulinę anty-t limfocytarną pochodzenia króliczego stosowaną u ludzi [rabbit anti-human thymocyte] (proszek

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów Wersja 2016 2. RÓŻNE POSTACI MIZS 2.1 Czy istnieją różne postaci tej choroby? Istnieje kilka postaci MIZS. Różnią

Bardziej szczegółowo

ZP.II.3331-01/11 Załącznik nr 5 FORMULARZ CENOWY. Pakiet nr I

ZP.II.3331-01/11 Załącznik nr 5 FORMULARZ CENOWY. Pakiet nr I Pakiet nr I Szczepionka przeciw rotawirusom, żywa, dwudawkowa. Postać farmaceutyczna: proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny doustnej. szt. 150 Pakiet nr II Szczepionka przeciw błonicy, tężcowi,

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE OBOWIĄZKOWE PRZECIWKO CHOROBOM ZAKAŹNYM. Charakterystyka wybranych jednostek chorobowych i rodzajów szczepionek.

SZCZEPIENIA OCHRONNE OBOWIĄZKOWE PRZECIWKO CHOROBOM ZAKAŹNYM. Charakterystyka wybranych jednostek chorobowych i rodzajów szczepionek. SZCZEPIENIA OCHRONNE OBOWIĄZKOWE PRZECIWKO CHOROBOM ZAKAŹNYM Charakterystyka wybranych jednostek chorobowych i rodzajów szczepionek. BŁONICA jest ostrą i ciężką chorobą zakaźną, wywoływaną przez bakterie,

Bardziej szczegółowo

Program Szczepień Ochronnych na rok 2010

Program Szczepień Ochronnych na rok 2010 Załącznik do Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 października 2009 r. Program Szczepień Ochronnych na rok 2010 Program Szczepień Ochronnych na rok 2010, zwany dalej PSO, składa się z następujących

Bardziej szczegółowo

Przychodnia Medycyny Rodzinnej z Centrum Szczepień ul. Wołoska 137 w Warszawie

Przychodnia Medycyny Rodzinnej z Centrum Szczepień ul. Wołoska 137 w Warszawie Źródło: http://cskmswia.pl Wygenerowano: Środa, 21 października 2015, 08:38 Przychodnia Medycyny Rodzinnej z Centrum Szczepień ul. Wołoska 137 w Warszawie Przychodnia Medycyny Rodzinnej CSK MSW w Warszawie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O LEKU DLA PACJENTA Należy zapoznać się z właściwościami leku przed zastosowaniem

INFORMACJA O LEKU DLA PACJENTA Należy zapoznać się z właściwościami leku przed zastosowaniem INFORMACJA O LEKU DLA PACJENTA Należy zapoznać się z właściwościami leku przed zastosowaniem Hiberix Vaccinum haemophili influenzae stripe b conjugatum Proszek i rozpuszczalnik do sporządzenia zawiesiny

Bardziej szczegółowo

UWAGA: W składzie szczepionki podano minimalne miana wirusów odry, świnki i różyczki oznaczane pod koniec terminu ważności preparatu.

UWAGA: W składzie szczepionki podano minimalne miana wirusów odry, świnki i różyczki oznaczane pod koniec terminu ważności preparatu. ULOTKA DLA PACJENTA Należy zapoznać się z właściwościami leku przed zastosowaniem PRIORIX (Vaccinum morbillorum, parotitidis et rubellae vivum) Liofilizat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań

Bardziej szczegółowo

ŚWIŃSKA GRYPA A CIĄŻA:

ŚWIŃSKA GRYPA A CIĄŻA: POLISH ŚWIŃSKA GRYPA A CIĄŻA: Jak ochronić siebie i swoje dziecko Niniejsza ulotka zawiera informacje dotyczące: szczepionki przeciw świńskiej grypie, którą możesz otrzymać podczas ciąży aby ochronić siebie

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Boostrix, Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce Szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowa, złożona), adsorbowana, o zmniejszonej

Bardziej szczegółowo

LISTA PYTAŃ DO LEKARZA PRZED EWENTUALNYM ZASZCZEPIENIEM DZIECKA

LISTA PYTAŃ DO LEKARZA PRZED EWENTUALNYM ZASZCZEPIENIEM DZIECKA LISTA PYTAŃ DO LEKARZA PRZED EWENTUALNYM ZASZCZEPIENIEM DZIECKA W związku z żądaniem podpisania tzw. oświadczenia świadomej odmowy szczepień nie mającego umocowania w jakiejkolwiek podstawie prawnej informuję,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII. z dnia 16 lutego 2011 r.

UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII. z dnia 16 lutego 2011 r. UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zatwierdzenia: Programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na terenie Gminy Bogoria Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

P R O G R A M SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH NA ROK 2009

P R O G R A M SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH NA ROK 2009 Załącznik do Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 1 kwietnia 2009 r. P R O G R A M SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH NA ROK 2009 Program Szczepień Ochronnych, zwany dalej PSO, składa się z następujących

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVII/551/14 RADY MIEJSKIEJ W TRZEBNICY. z dnia 18 czerwca 2014 r.

UCHWAŁA NR XLVII/551/14 RADY MIEJSKIEJ W TRZEBNICY. z dnia 18 czerwca 2014 r. UCHWAŁA NR XLVII/551/14 RADY MIEJSKIEJ W TRZEBNICY z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie przyjęcia Programu profilaktycznego szczepień przeciwko meningokokom grupy C dzieci zamieszkałych na terenie Gminy

Bardziej szczegółowo

ABC SZCZEPIENIA OCHRONNE

ABC SZCZEPIENIA OCHRONNE ABC SZCZEPIENIA OCHRONNE Praktyczny poradnik dla rodziców dzieci do 2. roku życia Szczepienia obowiązkowe i szczepienia zalecane Szczepienia Ochronne chronią Twoje dziecko przed niektórymi chorobami zakaźnymi

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ZYX, 5 mg, tabletki powlekane Levocetirizini dihydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

1 dawka (0,5 ml) zawiera: Oligosacharyd Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) 10 mikrogramów sprzężony z białkiem CRM 197

1 dawka (0,5 ml) zawiera: Oligosacharyd Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) 10 mikrogramów sprzężony z białkiem CRM 197 CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Meningitec, zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce Vaccinum meningococcale classis C coniugatum Szczepionka meningokokowa grupy

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Miacalcic, 50 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań Miacalcic, 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań Calcitoninum salmonis Należy zapoznać się z treścią

Bardziej szczegółowo

Odporność zestaw wszystkich mechanizmów biorących udział w wytworzeniu odpowiedzi odpornościowej. W znaczeniu bardziej ogólnym oznacza zdolność do

Odporność zestaw wszystkich mechanizmów biorących udział w wytworzeniu odpowiedzi odpornościowej. W znaczeniu bardziej ogólnym oznacza zdolność do Odporność zestaw wszystkich mechanizmów biorących udział w wytworzeniu odpowiedzi odpornościowej. W znaczeniu bardziej ogólnym oznacza zdolność do czynnej i biernej ochrony organizmu przed patogenami.

Bardziej szczegółowo

Śmierć po szczepionce - fakty i mity

Śmierć po szczepionce - fakty i mity Wirtualna Polska 02.12.2009 Śmierć po szczepionce - fakty i mity Anna Kalocińska, Wirtualna Polska Media nagłaśniają przypadki domniemanych powikłań po szczepieniu, kończących się nawet zgonem. Powinniśmy

Bardziej szczegółowo

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie.

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. HIV nie śpi W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. Paulina Karska kl. 2GB -1- Strona 1 z 8 Spis treści : 1. Wstęp- ogólnie

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Ropimol 2 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Ropivacaini hydrochloridum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Ropimol 2 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Ropivacaini hydrochloridum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Ropimol 2 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań Ropivacaini hydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę,

Bardziej szczegółowo

Analiza sytuacji epidemiologicznej zachorowań na ospę wietrzną na terenie powiatu raciborskiego w latach 2010 2014

Analiza sytuacji epidemiologicznej zachorowań na ospę wietrzną na terenie powiatu raciborskiego w latach 2010 2014 PSSE RACIBÓRZ Analiza sytuacji epidemiologicznej zachorowań na ospę wietrzną na terenie powiatu raciborskiego w latach 21 214 CEL OPRACOWANIA: Celem niniejszego opracowania była ocena sytuacji epidemiologicznej

Bardziej szczegółowo