Zasady współpracy między jednostkami naukowo-badawczymi a przedsiębiorstwami w Wielkopolsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zasady współpracy między jednostkami naukowo-badawczymi a przedsiębiorstwami w Wielkopolsce"

Transkrypt

1 Zasady współpracy między jednostkami naukowo-badawczymi Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

2 Dotyczy: Zasady współpracy między jednostkami naukowo- Spis treści Wprowadzenie... 4 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi... 6 I.1. Akty prawne regulujące współpracę jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami... 6 I.1.1. Akty prawne odnoszące się do szkolnictwa wyŝszego... 7 I.1.2. Akty prawne odnoszące się do nauki... 8 I.1.3. Akty prawne odnoszące się do ochrony własności intelektualnej, własności przemysłowej i praw autorskich I.2. Obszary współpracy jednostek naukowo badawczych z przedsiębiorstwami II Zasady współpracy pomiędzy a przedsiębiorstwami w procesie komercjalizacji dokonań naukowych II.1. Zasady udostępniania wypracowanej wartości intelektualnej przedsiębiorstwom. 16 II.2. Zasady zlecania opracowania konkretnych rozwiązań naukowo-badawczych bez współrealizacji tych przedsięwzięć przez przedsiębiorców II.3 Zasady współrealizacji prac badawczo-rozwojowych II.4. Zasady, formy i narzędzia komunikacji i wymiany informacji między przedsiębiorcami a pracownikami jednostek naukowo-badawczych w procesie współpracy II.5. Zasady rozliczeń finansowych między sferą nauki i biznesu w procesie realizacji wspólnych przedsięwzięć II.6. Zasady i formy upowszechniania wyników współpracy pomiędzy jednostkami naukowo-badawczymi trakcie realizacji projektów i po ich zrealizowaniu II.7. Zasady wnoszenia niezbędnych elementów aportem do konsorcjum naukowoprzemysłowego III.8. Zasady obejmowania udziałów przez jednostki naukowe w przedsiębiorstwach wdraŝających wyniki prac badawczo-rozwojowych II.9. Formy i organizacja współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami a jednostkami naukowo-badawczymi ze szczególnym uwzględnieniem powiązań sieciowych II.9.1. Podstawowe definicje II.9.2. Formy prawne funkcjonowania powiązania kooperacyjnego II.9.3. Czynniki wpływające na grupy współpracy III Aspekty formalno-prawne obowiązujące w procesie współpracy między jednostkami badawczo-rozwojowymi a przedsiębiorstwami III.1. Składniki i rodzaje umów funkcjonujących we współpracy między naukowobadawczymi a przedsiębiorstwami III.1.1. Umowy licencyjne i quasi-licencyjne III.1.2. Umowa o udostępnienie know-how III.1.3. Umowa sprzedaŝy III.1.4. Umowa dzierŝawy prawa wyłącznego III.1.5. Umowa o dokonanie i/lub wdroŝenie innowacji III.1.6. Umowa konsorcjum III.1.7. Umowa joint venture

3 III.2. Zasady tworzenia spółek typu spin-off przy jednostkach naukowo-badawczych.. 42 III.3. Tworzenie konsorcjów naukowo-przemysłowych III.5. Zarządzanie procesami współpracy sfery nauki i biznesu w procesie realizacji prac badawczo-rozwojowych III.6. Marketing jednostek naukowo-badawczych w procesie realizacji prac badawczorozwojowych III.6.1. Budowa strategii promocyjnej III.6.2. Tworzenie ofert jednostek naukowo-badawczych III.7. Kapitał ludzki w procesie współpracy sfery nauki i biznesu III.8. Źródła finansowania prac badawczo-rozwojowych w ramach współpracy sfery nauki i biznesu III.8.1. Instrumenty wsparcia zarządzanie grupą współpracy III.8.2. Instrumenty wsparcia marketing i PR III.8.3. Instrumenty wsparcia - internacjonalizacja III.8.4. Instrumenty wsparcia rozwój kapitału ludzkiego III.8.5. Finansowe instrumenty wsparcia technologie III.9. Internacjonalizacja w procesie współpracy sfery badawczo-rozwojowej i przemysłu61 IV Przykłady udanej współpracy jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami IV.1. Model współdziałania nauki z przemysłem w praktyce na przykładzie Oulu w Finlandii IV.2. Współpraca jednostek naukowo-badawczych i przedsiębiorstw na przykładzie Śląskiego Klastra Drzewnego IV.3. Poznański Park Naukowo-Techniczny V Rekomendacje kierunki działań słuŝących likwidowaniu barier we współpracy i rozwijaniu współdziałania jednostek naukowo-badawczych i przedsiębiorstw Załącznik 1: Wykaz krajowych, wspólnotowych i międzynarodowych aktów prawnych wpływających na współpracę przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi Załącznik 2: Wzór umowy o współpracę między przedsiębiorstwami a Załącznik 3: Wzór umowy licencyjnej Załącznik 4: Wzór umowy sublicencyjnej Załącznik 5: Wzór umowy know-how Załącznik 6: Wzór umowy dzierŝawy Załącznik 7: Wzór umowy o współpracy w ramach konsorcjum naukowoprzemysłowego Załącznik 8: Wzór umowy o joint venture Załącznik 9: Wzór umowy nr / sprzedaŝy prawa do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Wykaz źródeł

4 Wprowadzenie Wprowadzenie Nowe technologie oraz szeroko rozumiana innowacyjność są obecnie podstawą rozwoju gospodarczego zarówno kaŝdego państwa, jak i przedsiębiorstwa. Wprowadzanie nowych rozwiązań technologicznych na szeroką skalę w Polsce rozpoczęło się po wejściu naszego kraju do Unii Europejskiej. Wynika to przede wszystkim z prowadzonej w tym zakresie unijnej polityki. Głównym dokumentem określającym politykę UE w kontekście innowacyjności jest Strategia Lizbońska, czyli plan rozwoju przyjęty przez Radę Europejską w 2000 roku na posiedzeniu w Lizbonie. Dokument ten zakłada uczynienie z Unii Europejskiej najbardziej konkurencyjnej i dynamicznej gospodarki na świecie, która będzie skutecznie rywalizować z gospodarką Stanów Zjednoczonych, Japonii czy Chin. ZałoŜeniem Strategii jest, Ŝe silna gospodarka to gospodarka innowacyjna. Strategia przewiduje pełne wykorzystanie badań naukowych w celu wzrostu innowacyjności gospodarki, zwłaszcza w jej najbardziej nowoczesnych i przyszłościowych sektorach. Innym waŝnym elementem jest zmiana podejścia do rozwoju gospodarczego, która ma nastąpić poprzez patrzenie na gospodarkę w sposób systemowy, a nie sektorowy. W nawiązaniu do potrzeb wzrostu innowacyjności gospodarki polskiej oraz w odpowiedzi na dokument Strategii Lizbońskiej powstała Narodowa Strategia Spójności. Celem strategicznym NSS jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki polskiej opartej na wiedzy i przedsiębiorczości, zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej. Warunkiem osiągnięcia tego celu jest współpraca świata nauki i biznesu, czyli jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami, zarówno tymi duŝymi, jak i małymi, o znaczeniu lokalnym. Wprowadzanie na rynek nowych technologii, produktów i usług to właśnie wynik tej współpracy. Dokumentem o znaczeniu regionalnym, który mówi o innowacyjności gospodarki, jest Strategia Rozwoju oraz Regionalna Strategia Innowacji. Dokumenty te opierają się na załoŝeniu, Ŝe najbogatsze regiony Europy, zapewniające swym mieszkańcom wysoką jakość Ŝycia, to te, które swój rozwój zawdzięczają innowacjom. Województwo wielkopolskie mimo wysokiej produktywności i zdolności przyciągania kapitału zagranicznego, charakteryzuje się stosunkowo niskim wskaźnikiem innowacyjności, niŝszym od średniej krajowej. Dzieje się tak, gdyŝ ogromny potencjał naukowy istniejący w województwie nie jest odpowiednio wykorzystywany w drodze współpracy instytucji naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami. Jeśli województwo chce konkurować nie tylko na rynku europejskim, ale równieŝ światowym, musi ten stan rzeczy zmieniać. Niniejsze opracowanie ma słuŝyć zainteresowaniu przedsiębiorców współpracą ze sferą naukowo-badawczą, w kontekście transferu wiedzy i technologii, jak równieŝ zwiększeniu zaangaŝowania jednostek naukowo-badawczych w nawiązywanie kontaktów w celu komercjalizacji swoich dokonań naukowych. Opracowanie ma być swego rodzaju praktycznym podręcznikiem zarówno dla przedsiębiorców, jak i dla pracowników naukowych, aby mogli poznać wzajemnie potrzeby współpracy, metody współpracy, jak równieŝ efekty i korzyści z niej wynikające. W pierwszej części pracy zawarta będzie odpowiedz na pytanie dlaczego? warto rozpocząć współpracę z jednostką naukowo-badawczą i odwrotnie. W części tej zawarty zostanie równieŝ krótki opis czynników formalnych koniecznych do uwzględnienia na etapie przygotowania się przez instytucję naukowo-badawczą i przedsiębiorstwo do współpracy w zakresie transferu wiedzy i innowacji. 4

5 Wprowadzenie W drugiej części opracowania zawarta będzie odpowiedź na pytanie jak? mam współpracować z jednostką naukowo-badawczą lub z przedsiębiorstwem, a takŝe omówiony zostanie element sieciowania współpracy poprzez klastry, konsorcja i inne powiązania sieciowe. Trzecia część dokumentu ma odpowiedzieć na pytanie dokąd zmierzamy?. W części tej zostaną wskazane bariery współpracy jednostek naukowo-badawczych i przedsiębiorstw oraz propozycje rozwiązań słuŝących ich pokonywaniu. 5

6 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi I.1. Akty prawne regulujące współpracę jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowobadawczymi I.1. Akty prawne regulujące współpracę jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami W ramach analizy moŝliwości współpracy jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami istotne znaczenie ma usytuowanie powyŝszej współpracy w kontekście obowiązujących aktów prawnych europejskich oraz krajowych. Akty prawne definiują kierunki rozwoju poszczególnych krajów poprzez promowanie rozwiązań innowacyjnych w gospodarce, stosowanie efektywnych form kooperacji róŝnorodnych podmiotów, mając na uwadze równieŝ współpracę sektora biznesowego ze sferą badawczo-rozwojową. Szczególnie istotne w tym wypadku są zapisy Strategii Lizbońskiej promującej m.in. gospodarkę opartą na wiedzy, a przez to realizację jednej z waŝniejszych polityk horyzontalnych, dotyczącej zrównowaŝonego rozwoju. Doświadczenia płynące ze spotkań z przedsiębiorcami i rozmowy na temat współpracy ze sferą badawczo-rozwojową, pozwalają zauwaŝyć relatywnie słabą znajomość przepisów warunkujących taką współpracę, co przedkłada się na nieznajomość podstawowych definicji i aktów prawnych dotyczących tego obszaru. Wykaz krajowych, wspólnotowych i międzynarodowych aktów prawnych wpływających na współpracę jednostek naukowobadawczych i przedsiębiorstw zawarto w Załączniku nr 1 do niniejszego opracowania. W niniejszym rozdziale bardziej szczegółowo omówione zostaną wybrane krajowe akty prawne dotyczące całej sfery badawczo-rozwojowej. MoŜemy podzielić je na trzy kategorie: akty prawne odnoszące się do szkolnictwa wyŝszego, akty prawne odnoszące się do nauki, akty prawne regulujące własność przemysłową i intelektualną. Zaproponowany podział pozwoli w sposób syntetyczny przekazać wiedzę na temat przepisów związanych ze współpracą jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami, a takŝe wskaŝe obszary mające kluczowe znaczenie dla rozwoju polskiej gospodarki pod kątem zwiększania jej innowacyjności. NaleŜy podkreślić, iŝ część wskazanych dokumentów nie odnosi się wprost do załoŝeń takiej współpracy, jednak ich zapisy w sposób istotny rzutują chociaŝby na rodzaj przedsięwzięć, jakie mogą być realizowane w kooperacji sfery B+R oraz przedsiębiorców. Co więcej, ich zadaniem jest wyznaczanie kierunków polityki państwa w obszarze badań i prac rozwojowych w oparciu o powołane do tego celu podmioty, jak teŝ określenie definicji związanych z przedmiotową materią. Ponadto pozwalają one ustalić podział kompetencji podmiotów odpowiedzialnych za współfinansowanie sfery badawczo-rozwojowej w Polsce. 6

7 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi I.1.1. Akty prawne odnoszące się do szkolnictwa wyŝszego W obszarze aktów prawnych odnoszących się do szkolnictwa wyŝszego na szczególną uwagę w kontekście współpracy jednostek naukowo-badawczych i przedsiębiorstw zasługują: I.1. Akty prawne regulujące współpracę jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami Ustawa Prawo o szkolnictwie wyŝszym, Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa WyŜszego w sprawie programu Kreator innowacyjności - wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej". I.1.1. Akty prawne odnoszące się do szkolnictwa wyŝszego Ustawa Prawo o szkolnictwie wyŝszym Przepisy powyŝszego dokumentu definiują m.in. formy, w jakich uczelnie wyŝsze mogą prowadzić działalność gospodarczą, a takŝe obszary jej prowadzenia w kontekście wspierania transferu technologii oraz wyników badań: Uczelnia moŝe prowadzić działalność gospodarczą wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo od działalności, o której mowa w art. 13 i 14 ustawy, w zakresie i formach określonych w statucie. Prowadzenie przez uczelnie działalności dydaktycznej, naukowej, badawczej, doświadczalnej, artystycznej, sportowej, diagnostycznej, rehabilitacyjnej lub leczniczej nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W celu lepszego wykorzystania potencjału intelektualnego i technicznego uczelni oraz transferu wyników prac naukowych do gospodarki, uczelnie mogą prowadzić akademickie inkubatory przedsiębiorczości oraz centra transferu technologii. Akademicki inkubator przedsiębiorczości tworzy się w celu wsparcia działalności gospodarczej środowiska akademickiego lub pracowników uczelni i studentów będących przedsiębiorcami. Centrum transferu technologii tworzy się w celu sprzedaŝy lub nieodpłatnego przekazywania wyników badan i prac rozwojowych do gospodarki. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa WyŜszego w sprawie programu "Kreator innowacyjności - wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej" Podstawą rozporządzenia jest art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 238, poz. 2390, z póz. zm.). Celem programu jest promocja edukacji, współpracy JBR oraz przedsiębiorstw, zmierzająca do wykorzystywania innowacyjnych rozwiązań technologicznych w róŝnych sektorach gospodarki. W ramach programu Kreator Innowacyjności finansowane mogą być następujące zadania: tworzenie i wdraŝanie uczelnianych systemów komercjalizacji nowoczesnych technologii, przygotowanie i wdroŝenie procedur zarządzania własnością intelektualna w uczelniach, tworzenie i obsługa baz danych zawierających informacje o wynikach badan naukowych, zakup usług doradczych i szkoleniowych z zakresu zadań, o których mowa w pkt. 1 i 2 lub świadczenie usług doradczych i szkoleniowych - z zakresu zadań, o których mowa w pkt. 1 i 2, 7

8 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi I.1. Akty prawne regulujące współpracę jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami I.1.2. Akty prawne odnoszące się do nauki udział w wystawach i targach dotyczących współpracy jednostek naukowych z przedsiębiorcami, działalność informacyjno promocyjna polegająca na prowadzeniu działań edukacyjnych dotyczących komercjalizacji wiedzy, transferu technologii i przedsiębiorczości wśród studentów i kadry naukowej, zakup sprzętu i wyposaŝenia na potrzeby realizacji zadań określonych w pkt Środki finansowe przyznawane są: jednostkom naukowym, uczelniom, akademickim inkubatorom przedsiębiorczości, centrom transferu technologii, parkom technologicznym, konsorcjom naukowo-przemysłowym, podmiotom działającym na rzecz nauki. Wysokość przyznanych środków finansowych moŝe wynosić do 90% planowanych kosztów realizacji zadań w ramach programu. Natomiast minimum 10% kosztów zapewnia podmiot uprawniony. W przypadku kosztów realizowanych w konsorcjum naukowo-przemysłowym co najmniej 10% planowanych kosztów realizacji zadań stanowią środki własne podmiotu wiodącego konsorcjum, wskazanego w umowie o jego utworzeniu. I.1.2. Akty prawne odnoszące się do nauki W ramach aktów prawnych odnoszących się do nauki, omówione zostaną: Ustawa o zasadach finansowania nauki jednolity tekst ustawy z uwzględnieniem zmian: ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 273, poz. 2703), ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 85, poz. 727), ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 179, poz. 1484), ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 115, poz. 795), ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116, poz. 730) Ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju z 15 czerwca 2007 r., Ustawa o jednostkach badawczo rozwojowych z 25 lipca 1985 r., z uwzględnieniem zmian wniesionych przez ustawę z dnia 26 lipca 2007 r. Ustawa o zasadach finansowania nauki Ustawa zawiera podstawowe definicje związane z działaniami badawczo-rozwojowymi, a takŝe odnosi się do sposobów finansowania ww. działań. Określa ona m.in., co rozumiane jest pod pojęciem badań naukowych, tj.: badania podstawowe prace eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobycia nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów, bez nastawienia na praktyczne zastosowania ani uŝytkowanie, badania przemysłowe badania mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności celem opracowywania nowych produktów, procesów i usług lub wprowadzenia znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów lub usług; badania te obejmują tworzenie 8

9 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi I.1. Akty prawne regulujące współpracę jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami I.1.2. Akty prawne odnoszące się do nauki elementów składowych systemów złoŝonych, szczególnie do oceny przydatności technologii rodzajowych, z wyjątkiem prototypów objętych zakresem prac rozwojowych. Ustawa wskazuje ponadto, czym charakteryzują się prace rozwojowe: nabywaniem, łączeniem, kształtowaniem i wykorzystywaniem dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia i projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług. Określa takŝe sposób definiowania badań własnych wskazując, iŝ są to badania naukowe lub prace rozwojowe oraz zadania z nimi związane, słuŝące rozwojowi kadry naukowej oraz specjalności naukowych w uczelni. Istotną informacją wynikającą z zapisów powyŝszej ustawy jest określenie kategorii jednostek naukowych. W świetle zapisów ustawy są to podmioty prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe, takie jak podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu statutów tych uczelni, placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk, jednostki badawczo-rozwojowe, międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, jednostki organizacyjne posiadające status jednostki badawczo-rozwojowej, Polska Akademia Umiejętności, inne jednostki organizacyjne, niewymienione powyŝej, posiadające osobowość prawną i siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, w tym przedsiębiorcy posiadający status centrum badawczo-rozwojowego nadawany na podstawie przepisów o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Co jest niezmiernie istotne, powyŝsza ustawa określa takŝe inne definicje mające istotne znaczenie w kontekście pozyskiwania zewnętrznych źródeł finansowania (np.: ze środków Unii Europejskiej). Są to definicje odnoszące się do: podmiotu działający na rzecz nauki podmiot wykonujący w sposób ciągły zadania z zakresu działalności wspomagającej badania, nieotrzymujący dotacji podmiotowej ze środków finansowych na naukę, konsorcjum naukowo-przemysłowe grupa jednostek organizacyjnych, w skład której wchodzi co najmniej jedna jednostka naukowa oraz co najmniej jeden przedsiębiorca, podejmujących na podstawie umowy wspólne przedsięwzięcie obejmujące badania naukowe, prace rozwojowe lub inwestycje słuŝące potrzebom badań naukowych lub prac rozwojowych, sieć naukowa grupa jednostek naukowych podejmujących na podstawie umowy zorganizowaną współpracę związaną z prowadzonymi przez nie w sposób ciągły wspólnymi badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi, słuŝącymi rozwojowi specjalności naukowej tej sieci. Ponadto, jak zaznaczono wcześniej ustawa wskazuje takŝe zasady finansowania badań naukowych, prac rozwojowych i innych zadań słuŝących nauce. Dotyczy to m.in.: projektów badawczych, projektów rozwojowych i projektów celowych finansowanych przez Ministra, 9

10 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi działalności statutowej, inwestycji słuŝących badaniom naukowym i pracom rozwojowym, współpracy naukowej z zagranicą, I.1. Akty prawne regulujące współpracę jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami działalności wspomagającej badania, programy lub przedsięwzięcia określane przez Ministra. Szczegółowe zapisy w tym zakresie znajdują się w artykułach od 9 do 17 Ustawy o zasadach finansowania nauki. I.1.3. Akty prawne odnoszące się do ochrony własności intelektualnej, własności przemysłowej i praw autorskich Ustawa o jednostkach badawczo-rozwojowych Niezwykle istotnym aktem prawodawczym, związanym m.in. z pozyskiwaniem zewnętrznych źródeł finansowania przez jednostki badawczo-rozwojowe, jest Ustawa o jednostkach badawczo-rozwojowych. Jednostkami badawczo-rozwojowymi, w rozumieniu ustawy, są państwowe jednostki organizacyjne wyodrębnione pod względem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno finansowym, tworzone w celu prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych, których wyniki powinny znaleźć zastosowanie w określonych dziedzinach gospodarki narodowej i Ŝycia społecznego. W szczególności zatem jednostkami badawczorozwojowymi są: instytuty naukowo-badawcze, ośrodki badawczo-rozwojowe, centralne laboratoria i inne jednostki organizacyjne, których podstawowym zadaniem jest prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 1. ustawy. Do podstawowych zadań takich jednostek w odniesieniu do ich obowiązków statutowych zalicza się: prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, przystosowanie wyników prowadzonych prac do zastosowania w praktyce oraz upowszechnianie wyników tych prac, realizację zadań związanych z prowadzonymi badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi, określonych w statucie jednostki. I.1.3. Akty prawne odnoszące się do ochrony własności intelektualnej, własności przemysłowej i praw autorskich Spośród aktów prawnych odnoszących się do ochrony własności intelektualnej, własności przemysłowej oraz praw autorskich omówione zostaną: Ustawa o prawie własności przemysłowej, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Ustawa o prawie własności przemysłowej Ustawa normuje przede wszystkim stosunki w zakresie: wynalazków, wzorów uŝytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Ponadto określa zasady, na jakich przedsiębiorcy mogą przyjmować projekty 10

11 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi I.1. Akty prawne regulujące współpracę jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami racjonalizatorskie i wynagradzać ich twórców, a takŝe, jakie są zadania i organizacja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Istotnym elementem ustawy są zapisy dotyczące zasad udzielania patentów przedsiębiorcom, a takŝe innych praw ochronnych na wzory uŝytkowe i znaki towarowe, prawa z rejestracji na wzory przemysłowe, topografie układów scalonych oraz oznaczenia geograficzne. Wyjątkowo istotnym w tym względzie wydaje się art.11 (Wynalazki, wzory uŝytkowe i wzory przemysłowe) ustawy, który szczegółowo określa prawo do patentu (wzoru uŝytkowego) wraz z jego ochroną: I.1.3. Akty prawne odnoszące się do ochrony własności intelektualnej, własności przemysłowej i praw autorskich Prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa ochronnego na wzór uŝytkowy, jak równieŝ prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przysługuje, z zastrzeŝeniem ust. 2, 3 i 5 ustawy, twórcy. Współtwórcom wynalazku, wzoru uŝytkowego albo wzoru przemysłowego uprawnienie do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji przysługuje wspólnie. W razie dokonania wynalazku, wzoru uŝytkowego albo wzoru przemysłowego w wyniku wykonywania przez twórcę obowiązków ze stosunku pracy albo z realizacji innej umowy, prawo, o którym mowa w ust. 1, przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba Ŝe strony ustaliły inaczej. W umowie pomiędzy przedsiębiorcami moŝe być określony podmiot, któremu przysługiwać będą prawa, o których mowa w ust. 1, w razie dokonania wynalazku, wzoru uŝytkowego albo wzoru przemysłowego w związku z wykonywaniem tej umowy. W razie dokonania wynalazku, wzoru uŝytkowego albo wzoru przemysłowego przez twórcę przy pomocy przedsiębiorcy, przedsiębiorca ten moŝe korzystać z tego wynalazku, wzoru uŝytkowego albo wzoru przemysłowego we własnym zakresie. W umowie o udzielenie pomocy strony mogą ustalić, Ŝe przedsiębiorcy przysługuje w całości lub części prawo, o którym mowa w ust. 1 ustawy. Ponadto zapisy ustawy odnoszą się takŝe do określania terminów zgłaszania patentów, jak równieŝ wskazują, co moŝe być traktowane jako wynalazek (art. 24) i jakie powinien spełniać on wymagania. Z drugiej strony, ustawa wskazuje, co nie jest traktowane przez Urząd Patentowy jako patent bądź teŝ wynalazek (art. 28). Dodatkowo ustawa odnosi się do procedury składania zgłoszeń patentowych (art. 31), która obejmuje: podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie patentu lub patentu dodatkowego, opis wynalazku ujawniający jego istotę, zastrzeŝenie lub zastrzeŝenia patentowe, skrót opisu. W przypadku wnioskodawców zgłoszenie wynalazku moŝe obejmować jeden lub więcej wynalazków połączonych ze sobą w taki sposób, Ŝe stanowią wyraźnie jeden pomysł wynalazczy (jednolitość wynalazku). Kilka wynalazków ujętych w jednym zgłoszeniu spełnia wymóg jednolitości, jeŝeli połączenie ich ze sobą opiera się na jednej lub wielu wspólnych bądź wzajemnie sobie odpowiadających cechach technicznych spośród tych, które określają zastrzegane wynalazki i decydują o wkładzie wnoszonym przez nie do stanu techniki. 11

12 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi I.1. Akty prawne regulujące współpracę jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami Jednocześnie naleŝy przypomnieć, iŝ patent jest zbywalny i podlega dziedziczeniu, a okres obowiązywania patentu wynosi 20 lat od momentu jego zgłoszenia. Istotnym zagadnieniem mającym wpływ na współpracę pomiędzy jednostkami naukowobadawczymi oraz przedsiębiorstwami są formalne powiązania umowne wynikające np. z korzystania z wynalazku oraz przekazywania licencji osobom trzecim. Mowa jest o tym m.in. w artykule 76 ustawy (umowy licencyjne), który określa przesłanki zawarcia umowy oraz czynniki wpływającej na wygaśnięcie licencji, W szczególności powyŝszy artykuł stanowi, iŝ: Umowa licencyjna wymaga, pod rygorem niewaŝności, zachowania formy pisemnej. I.1.3. Akty prawne odnoszące się do ochrony własności intelektualnej, własności przemysłowej i praw autorskich W umowie licencyjnej moŝna ograniczyć korzystanie z wynalazku (licencja ograniczona). JeŜeli w umowie licencyjnej nie ograniczono zakresu korzystania z wynalazku, licencjobiorca ma prawo korzystania z wynalazku w takim samym zakresie jak licencjodawca (licencja pełna). Licencja wygasa najpóźniej z chwilą wygaśnięcia patentu. Strony mogą przewidzieć dłuŝszy okres obowiązywania umowy w zakresie postanowień innych niŝ licencja, obejmujących w szczególności odpłatne świadczenia konieczne do korzystania z wynalazku. JeŜeli umowa licencyjna nie zastrzega wyłączności korzystania z wynalazku w określony sposób, udzielenie licencji jednej osobie nie wyklucza moŝliwości udzielenia licencji innym osobom, a takŝe jednoczesnego korzystania z wynalazku przez uprawnionego z patentu (licencja niewyłączna). Odrębnymi zagadnieniami regulowanymi przez powyŝszą ustawę są kwestie związane z wzorami uŝytkowymi` i prawami ochronnymi na powyŝsze wzory (art ), wzorami przemysłowymi i prawami z rejestracji tych wzorów (art ), a takŝe znakami towarowymi (art ). Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Istotną rolę w procesie kooperacji jednostek naukowo-badawczych oraz przedsiębiorstw odgrywa ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ma ona szczególne znaczenie dla umów zawieranych przez jednostki naukowo-badawcze oraz konkretne przedsiębiorstwa, które mogą rodzić ryzyko nie zachowania poufności w zakresie przekazywanej technologii, know-how. W takich przypadkach istotną rolę odgrywać będą przepisy przywoływanej ustawy, której art. 3 określa, jaki czyn nosi znamiona nieuczciwej konkurencji. W świetle ustawy czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a takŝe nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaŝy lawinowej oraz prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym. Ponadto, zgodnie z art. 8 czynem nieuczciwej konkurencji jest opatrywanie towarów lub usług fałszywym lub oszukańczym oznaczeniem geograficznym wskazującym bezpośrednio albo pośrednio na kraj, region lub miejscowość ich pochodzenia albo uŝywanie takiego oznaczenia w działalności handlowej, reklamie, listach handlowych, rachunkach lub innych dokumentach. Jednocześnie (Art ) za czyn 12

13 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi I.2. Obszary współpracy jednostek naukowo badawczych z przedsiębiorstwami I.1.3. Akty prawne odnoszące się do ochrony własności intelektualnej, własności przemysłowej i praw autorskich nieuczciwej konkurencji uznaje naśladowanie gotowego produktu, polegające na tym, Ŝe za pomocą technicznych środków reprodukcji jest kopiowana zewnętrzna postać produktu, jeŝeli moŝe wprowadzić klientów w błąd co do toŝsamości producenta lub produktu. Ustawa wskazuje takŝe, jakie działania powinien podjąć podmiot, którego interes został zagroŝony. Zgodnie z art.18, podmiot, którego interes został zagroŝony lub naruszony, moŝe Ŝądać: zaniechania niedozwolonych działań, usunięcia skutków niedozwolonych działań, złoŝenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych, zasądzenia odpowiedniej sumy pienięŝnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego - jeŝeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony. Przegląd zaprezentowanych powyŝej aktów normatywnych miał na celu wskazanie najistotniejszych uregulowań prawnych, mających wpływ na tworzenie wspólnych projektów związanych z promocją nowatorskich rozwiązań technologicznych, innowacji produktowej czy chociaŝby podejmowania wspólnych inicjatyw w odniesieniu do poszczególnych branŝ gospodarki z wykorzystaniem sektora badawczo-rozwojowego. Ze względu na brak jednego dokumentu odnoszącego się do określenia zasad współpracy jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami, wszystkie podmioty zainteresowane współpracą powinny, opracowując zasady takiego przedsięwzięcia, wziąć pod uwagę przytoczone wcześniej ustawy i rozporządzenia. NaleŜy podkreślić, iŝ w przypadku zewnętrznego dofinansowania współpracy z funduszy europejskich dodatkowo będą miały zastosowania wytyczne i zasady obowiązujące przy wdraŝaniu konkretnych programów współfinansowanych ze środków UE (np.: Regionalnych Programów Operacyjnych, Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka), opisujące zasady ubiegania się o dotacje na działania związane z transferem technologii oraz promowaniem współpracy jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami. Przykładowe programy, mogące dofinansowywać projekty współpracy sfery badawczo-rozwojowej i przedsiębiorstw, zostały omówione w dalszej części opracowania. I.2. Obszary współpracy jednostek naukowo badawczych z przedsiębiorstwami Obszary współpracy jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami mogą obejmować w szczególności: obszar badawczy, edukację, 13

14 I Uwarunkowania i obszary współpracy przedsiębiorstw z jednostkami naukowo-badawczymi I.2. Obszary współpracy jednostek naukowo badawczych z przedsiębiorstwami transfer technologii, transfer wiedzy. W ramach obszaru badawczego istotnym elementem jest zdiagnozowanie konkretnego działania, wokół którego będzie zacieśniana współpraca. NaleŜy określić rodzaj projektu, w ramach którego realizowane będzie określone zadanie. Matrycę działań przedstawia poniŝszy schemat. Schemat 1. Obszar badawczy współpracy Obszar badawczy Projekty badawcze Projekty celowe Projekty rozwojowe W zakresie obszaru badawczego moŝliwa jest wspólna realizacja przez przedsiębiorstwa oraz jednostki naukowo-badawcze: projektów badawczych określonych zadań badawczych przewidzianych do rozwiązania w ustalonym okresie, na określonych warunkach, projektów celowych przedsięwzięć przewidzianych do realizacji w ustalonym okresie, na określonych warunkach, prowadzonych przez podmioty posiadające zdolność do bezpośredniego zastosowania wyników projektu w praktyce, projektów rozwojowych projektów mających na celu wykonanie zadania badawczego, stanowiącego podstawę do zastosowań praktycznych. W sferze edukacyjnej współpraca biznesu z moŝe być realizowana między innymi poprzez programy staŝy i praktyk. Istotnym wsparciem na tym polu są działania w oparciu o bezpośrednie umowy zawierane pomiędzy jednostkami naukowobadawczymi a przedsiębiorstwami, dzięki którym pracownicy jednostek naukowo-badawczych mogą zapoznać się z wymiarem praktycznym wdraŝanych rozwiązań, technologii. Z drugiej strony, przedsiębiorstwa mają moŝliwość uczestnictwa w organizowanych przez jednostki specjalistycznych szkoleniach, spotkaniach i konferencjach, dzięki czemu zdobywają aktualną wiedzę na tematów istotnych z punktu widzenia wzrostu innowacyjności przedsiębiorstwa. Transfer technologii, jako kolejny obszar współpracy jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami, to wymiana, na określonych warunkach, m.in. wiedzy technologicznej i organizacyjnej, dokonywana pomiędzy tymi, którzy tą wiedzę mają, a tymi, którzy tej wiedzy potrzebują. Z punktu widzenia odpłatności, transfer technologii moŝe przybrać dwie formy: transferu klasycznego komercyjny (odpłatny) transfer technologii, transferu nieklasycznego nieodpłatne uzyskanie określonej technologii, na podstawie informacji zawartych w ogólnodostępnych źródłach, takich jak: literatura fachowa, Internet, oferowane produkty rynkowe. 14

15 II Zasady współpracy pomiędzy jednostkami naukowo-badawczymi a przedsiębiorstwami w procesie komercjalizacji dokonań naukowych I.2. Obszary współpracy jednostek naukowo badawczych z przedsiębiorstwami Transfer wiedzy, jako pojęcie nieco szersze niŝ transfer technologii, moŝe dotyczyć nie tylko przekazywania informacji o charakterze czysto technicznym, lecz takŝe wiedzy ekonomicznej czy dotyczącej zarządzania produkcją, wiedzy organizacyjnej, marketingowej. RóŜne rodzaje wiedzy wytwarzanej przez ośrodki naukowe, przekazane do przedsiębiorstwa, mogą się przekształcić w róŝne typy innowacji techniczne, organizacyjne, marketingowe. Powiązania ośrodków naukowych z biznesem, które słuŝą transferowi wiedzy wytworzonej na uniwersytetach i w innych jednostkach badawczych do firm, mogą się odbywać róŝnymi kanałami. Do kanałów przepływu wiedzy między a przedsiębiorstwami moŝna zaliczyć w szczególności: badania kontraktowe, zamawiane przez firmy lub oferowane przez jednostki naukowobadawcze, licencje na wynalazki, wzory uŝytkowe, know-how, doradztwo naukowo-techniczne, przepływ kadry technicznej, szkolenia, spółki spin-off (tzw. firmy odpryskowe), informacje w publikacjach naukowo-technicznych. II Zasady współpracy pomiędzy jednostkami naukowo-badawczymi a przedsiębiorstwami w procesie komercjalizacji dokonań naukowych Podstawowymi sposobami komercjalizacji dokonań naukowych sfery badawczo-rozwojowej są: udostępnienie własności intelektualnej osobom trzecim za wynagrodzeniem, w szczególności przez udzielenie im licencji do korzystania z dobra intelektualnego, przeniesienie praw do wytworzonego dobra intelektualnego na podmiot trzeci w zamian za zapłatę wynagrodzenia, utworzenie odrębnego podmiotu (spółki spin-off) z udziałem jednostki naukowo-badawczej, który zajmować się będzie komercjalizacją dobra. Zasady współpracy jednostek naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami są przedmiotem indywidualnych ustaleń między tymi podmiotami. Dodatkowo, na konstruowanie szczegółowych zasad współpracy wpływ będzie miał przez charakter danej instytucji naukowobadawczej i wyznaczane przepisami prawa ramy jej działalności (przykładowo zasady komercjalizacji badań naukowych uczelni wyŝszych będą przez nie określane w regulaminach uczelni). PoniŜej zostaną przedstawione zostaną ogólne zasady dotyczące współpracy pomiędzy a przedsiębiorstwami. 15

16 II Zasady współpracy pomiędzy jednostkami naukowo-badawczymi a przedsiębiorstwami w procesie komercjalizacji dokonań naukowych II.1. Zasady udostępniania wypracowanej wartości intelektualnej przedsiębiorstwom Udostępnianie juŝ wypracowanych elementów winno przebiegać według następujących etapów: II.1. Zasady udostępniania wypracowanej wartości intelektualnej przedsiębiorstwom Identyfikacja dokonań naukowych wytworzonych przez jednostkę, Ustalenie praw własności danego dokonania naukowego (osoby, grupy osób, podmiotu itd.) Wycena określonego dokonania naukowego, z uwzględnieniem: wartości rynkowej konkurencyjnych lub zbliŝonych dokonań naukowych na rynku, kosztów pracy osób tworzących dane dokonanie naukowe, kosztów materiałów zuŝytych podczas prac laboratoryjnych, marŝy jednostki komercjalizującej określone dokonanie naukowe Określenie sposobu udostępniania komercyjnego danego dokonania naukowego (przeniesienie praw własności na inny podmiot, udostępnienie wartości intelektualnej na podstawie umowy licencyjnej, itp.). Działanie marketingowo-sprzedaŝowe, polegające na: identyfikacji grupy docelowej, potencjalnie zainteresowanej zakupem lub udostępnieniem dokonań naukowych danej jednostki, działaniach promocyjnych (udział w targach, spotkaniach biznesowych, konferencjach itd.), Negocjacje, Finalizacja transakcji, poprzez podpisanie umowy, Kontakty z jednostką, która nabyła określone opracowanie lub dokonanie naukowe, w celu zbadania poziomu satysfakcji tej jednostki w zakresie przydatności rozwiązania naukowego w rozwoju firmy. Identyfikacja ewentualnych problemów istniejących w przedsiębiorstwie, na podstawie których moŝliwe jest opracowanie nowego działania naukowego lub pomoc w znalezieniu istniejącego juŝ rozwiązania, które pozwoli wyeliminować istniejący, zdiagnozowany problem w przedsiębiorstwie. II.2. Zasady zlecania opracowania konkretnych rozwiązań naukowo-badawczych bez współrealizacji tych przedsięwzięć przez przedsiębiorców Przed przystąpieniem do zlecenia konkretnych rozwiązań badawczych sferze naukowej, przez przedsiębiorstwo, bez współrealizacji tych przedsięwzięć, firma powinna zwrócić szczególną uwagę na: zdiagnozowanie na poziomie przedsiębiorstwa potrzeb dotyczących badań, przeprowadzenie symulacji rynkowej, ekonomicznej, finansowej, organizacyjnej i infrastrukturalnej danego przedsięwzięcia, 16

17 II Zasady współpracy pomiędzy jednostkami naukowo-badawczymi a przedsiębiorstwami w procesie komercjalizacji dokonań naukowych II.2. Zasady zlecania opracowania konkretnych rozwiązań naukowobadawczych bez współrealizacji tych przedsięwzięć przez przedsiębiorców analizę ofert poszczególnych jednostek naukowo-badawczych pod kątem danego opracowania, wraz z analizą finansową, przy uwzględnieniu doświadczenia podmiotu w realizacji tego typu badań wybór najkorzystniejszej oferty spełniającej wcześniejsze załoŝenia, negocjacje w zakresie wypracowania oczekiwanych wyników wraz z konfrontacją doświadczeń jednostki naukowo-badawczej w zakresie przeprowadzania podobnych prac, podpisanie umowy na zlecenie wykonania badań, która, obok terminu i szczegółowych warunków realizacji zlecenia oraz wynagrodzenia za jego wykonanie, powinna zawierać m.in. zobowiązanie wykonawcy do sporządzenia raportu z uzyskanych wyników wraz z rekomendacjami odnośnie moŝliwości podjęcia dalszych działań. Przedsiębiorstwa wybierają zlecanie działalności badawczo-rozwojowej instytucjom zewnętrznym, gdyŝ jest to idealna opcja dla podmiotów, którym brakuje niezbędnych urządzeń i wiedzy specjalistycznej do prowadzenia potrzebnych prac, ale chcą zachować nad nimi pewną kontrolę oraz być wyłącznym właścicielem ich wyników. Jest to równieŝ dobry wybór dla przedsiębiorstw, które potrzebują specjalistycznego sprzętu jedynie okazjonalnie albo wiedzy do projektów krótkoterminowych. Zlecając działania badawczo-rozwojowe na zewnątrz, przedsiębiorstwo moŝe w niektórych przypadkach obniŝyć nieco ryzyko niepowodzenia planowanego projektu, gdyŝ wybierając właściwego partnera dla danej pracy, firma moŝe pozyskać do współpracy zespół bardziej kompetentny i dysponujący dobrym zapleczem technicznym. Zlecanie działań badawczo-rozwojowych praktykują równieŝ niektóre firmy o silnych wewnętrznych kompetencjach w tej sferze. Najczęściej jest to element strategii utrzymywania silnego wewnętrznego zespołu badawczo-rozwojowego w zakresie technologii o kluczowym znaczeniu dla działalności firmy (co pozwala na całkowitą kontrolę nad kompetencjami w tej dziedzinie) oraz zlecania na zewnątrz badań i rozwoju w dziedzinach pobocznych z punktu widzenia celów przedsiębiorstwa. Podstawowym dokumentem, który reguluje zasady współpracy przedsiębiorstwa z jednostką realizującą zlecone działania badawczo-rozwojowe, jest umowa. Do kluczowych zagadnień, które powinny być w jej ramach zawarte, zaliczyć naleŝy: jasne sformułowanie rezultatów projektu, czyli precyzyjne określenie wyników prac oraz formy, w jakiej powinny zostać dostarczone podmiotowi zamawiającemu, określenie własności technologii, która będzie rezultatem zleconych badań, uregulowanie kwestii poufności informacji związanych z projektem, terminy realizacji projektu oraz, jeśli jest to moŝliwe, terminy cząstkowe, wysokość kontraktu oraz czynniki, które mogą na nią wpłynąć, sposób komunikowania się w sprawie projektu, konsekwencje niewykonania zobowiązań. Istotne jest w szczególności dokładne sprecyzowanie rezultatów projektu, w przeciwnym razie moŝna się spodziewać nieporozumień i konfliktów, wynikających z moŝliwych odmiennych postaw i celów przedsiębiorstw i jednostek naukowo-badawczych. Przedsiębiorstwa traktują technologię jako nakład, który musi w przyszłości na siebie zapracować, natomiast instytucje naukowe mogą być bardziej zainteresowane w naukowych aspektach projektu, niŝ w spełnieniu oczekiwań firmy i szybkim osiągnięciu praktycznego rezultatu. 17

18 II Zasady współpracy pomiędzy jednostkami naukowo-badawczymi a przedsiębiorstwami w procesie komercjalizacji dokonań naukowych II.3 Zasady współrealizacji prac badawczorozwojowych Jednym z głównych elementów związanym ze zlecaniem działań B+R, z punktu widzenia przedsiębiorstwa, będzie takŝe konieczność zachowania kontroli nad wynikami projektu. Związane jest to z dwoma podstawowymi aspektami: utrzymaniem własności wyników projektu, utrzymaniem wyników projektu w tajemnicy. Dlatego teŝ, naleŝy dokładnie przedyskutować kwestie poufności prowadzonych badań, określając, na przykład, moŝliwości propagowania przez przedstawicieli jednostki naukowobadawczej efektów działalności badawczej, wynikających z danego projektu, w formie artykułów, wystąpień na konferencjach, itp. II.3 Zasady współrealizacji prac badawczorozwojowych Zasady współpracy przedsiębiorstw z przy współrealizacji prac badawczych naleŝy rozpatrywać na dwóch obszarach: podmiot sfery naukowo-badawczej poszukuje partnera do prac badawczo rozwojowych po stronie przedsiębiorcy, przedsiębiorstwo poszukuje partnera do współrealizacji określonego rozwiązania badawczo-rozwojowego. W pierwszym przypadku inicjatorem współpracy będzie podmiot sfery naukowo-badawczej, co moŝe wynikać między innymi z zasad realizacji projektu celowego lub rozwojowego w ramach programów Unii Europejskiej, jak i krajowych. Wiele kryteriów wyboru partnera określone jest w załoŝeniach i wytycznych poszczególnych programów. Niejednokrotnie w ramach projektów tworzone są konsorcja naukowo-badawczo-wdroŝeniowe. Postępowanie w tym przypadku powinny odbywać się według następujących zasad: określenie celów projektu, który będzie realizowany, analiza moŝliwości realizacji projektu, decyzja o podjęciu się realizacji projektu, analiza potencjalnych partnerów po stronie przedsiębiorców, spełniających kryteria wymagane dla współrealizacji projektu, podjęcie rozmów i negocjacji z wytypowanymi beneficjentami na tym etapie naleŝy zwracać uwagę na potencjał ekonomiczny, kapitał ludzki, wzrost poziomu innowacyjności w firmie. zawiązanie konsorcjum celowego i podpisanie umowy, w której zawarty powinien zostać między innymi sposób komercjalizacji i publikacji wyników badań zrealizowanych w ramach projektu, realizacja projektu wraz z monitoringiem i ewaluacją podejmowanych działań. W drugim przypadku, gdzie inicjatorem współpracy jest przedsiębiorstwo, rozwaŝone mogą zostać dwa elementy finansowania projektu badawczo-rozwojowego: 18

19 II Zasady współpracy pomiędzy jednostkami naukowo-badawczymi a przedsiębiorstwami w procesie komercjalizacji dokonań naukowych przedsięwzięcie komercyjne, o określonych zasady współfinansowania badania przez partnerów projektu, przedsięwzięcie projektowe, dofinansowane ze środków Unii Europejskiej. Postępowanie w tym przypadku powinno odbywać się według następujących zasad: II.4. Zasady, formy i narzędzia komunikacji i wymiany informacji między przedsiębiorcami a pracownikami jednostek naukowobadawczych w procesie współpracy określenie celów projektu, analiza moŝliwości realizacji projektu, decyzja o podjęciu realizacji projektu, analiza potencjalnych partnerów po stronie jednostek naukowo-badawczych, spełniających kryteria istotne z punktu widzenia przyjętych celów projektu, podjęcie rozmów i negocjacji z wytypowanymi jednostkami na tym etapie naleŝy zwracać uwagę na potencjał, kapitał ludzki oraz doświadczenie w realizacji badań zbliŝonych do tych, które zostaną objęte projektem, zawiązanie konsorcjum celowego i podpisanie umowy na współrealizację prac, w której zawarty powinien być sposób komercjalizacji i publikacji wyników tych badań, realizacja projektu wraz z monitoringiem i ewaluacją podejmowanych działań. II.4. Zasady, formy i narzędzia komunikacji i wymiany informacji między przedsiębiorcami a pracownikami jednostek naukowo-badawczych w procesie współpracy Ze względu na znaczące róŝnice w kulturze organizacyjnej (akceptowalne normy, zachowania i wartości) jednostek naukowo-badawczych i firm komercyjnych, proces efektywnej komunikacji ma kluczowe znaczenie dla powodzenia danego przedsięwzięcia. Formy komunikacji między a przedsiębiorstwami mogą przybrać dwie formy: komunikacji formalnej, komunikacji nieformalnej. Komunikacja formalna to komunikacja odbywająca się wyznaczonymi oficjalnie drogami przepływu informacji, często przebiegającymi zgodnie z hierarchią słuŝbowego podporządkowania. Najczęściej dotyczy wszelkiego rodzaju spraw związanych z funkcjonowaniem instytucji, realizacji zadań i obowiązków słuŝbowych. Drogi przekazu informacji formalnych bywają określone i wyznaczone przez kierownictwo najwyŝszego szczebla. Komunikacja formalna wiąŝe się z wykonywanymi przez ludzi członków organizacji zadaniami. Rodzaj zadań pracownika wynika z: funkcji formalnej pełnionej przez pracownika w organizacji, z miejsca które on zajmuje w organizacji, z zakresu obowiązków przypisanego do funkcji i stanowiska. Przykładem komunikacji formalnej jest komunikacja pionowa, charakterystyczna przedsiębiorstw, która następuje w górę i w dół wzdłuŝ linii podporządkowania w organizacji: dla 19

20 II Zasady współpracy pomiędzy jednostkami naukowo-badawczymi a przedsiębiorstwami w procesie komercjalizacji dokonań naukowych II.4. Zasady, formy i narzędzia komunikacji i wymiany informacji między przedsiębiorcami a pracownikami jednostek naukowobadawczych w procesie współpracy z dołu do góry od najniŝszych szczebli organizacji ku wyŝszym szczeblom od pracowników szeregowych, wykonawczych do kierownictwa, od podwładnych do przełoŝonych coraz wyŝszych szczebli ma na celu przede wszystkim informowanie (składanie sprawozdań, propozycje zmian itd.). z góry do dołu, tj. od kierownictwa i wyŝszych szczebli organizacji w dół. Jej celem jest informowanie, doradzanie, kierowanie i ocena. Typowe przeszkody w komunikacji pionowej to: róŝnice pozycji i władzy, pragnienie awansu podwładnego, brak zaufania między współpracownikami. Komunikacja nieformalna to niesformalizowane relacje powstałe na zasadzie sympatii, podobieństwa poglądów, podobieństwa osobowości. Rozwija się w ten sposób drugi nurt komunikacji, niezaleŝnej od zajmowanych stanowisk i wykonywanych czynności. Komunikacja nieformalna nie ma oficjalnej sankcji w organizacji. Odbywa się poza liniami podporządkowania, przyjmuje róŝne formy. Przykładem komunikacji nieformalnej jest komunikacja pozioma. Jest to przepływ informacji pomiędzy pracownikami tego samego szczebla, między pracownikami określonych grup roboczych w firmie: pionów, działów, wydziałów, departamentów itp. Komunikacja pozioma ulepsza koordynację w organizacji i pomaga w rozwiązywaniu problemów. Dodatkową korzyścią jest moŝliwość nawiązywania kontaktów międzyludzkich (co wpływa na wzrost zadowolenia z pracy). Ze względu na inne priorytety jednostek naukowo-badawczych i przedsiębiorstw oba rodzaje organizacji róŝnią się stopniem wykorzystania obydwu modeli komunikacji. Relacje formalne częściej stosowane są w firmach, natomiast komunikacja nieformalna jest bardziej charakterystyczna dla jednostek badawczych, w których swobodny jej przepływ jest niezbędny do osiągnięcia zamierzonych rezultatów. W celu osiągnięcia zadowalającej efektywności komunikacji konieczne jest przeprowadzenie szkoleń dla grup pracowników z obydwu organizacji mających na celu zaznajomienie ich z istniejącymi róŝnicami oraz związanymi z tym zagroŝeniami Komunikacja formalna najczęściej stosowana jest w następujących formach współpracy: wspólne laboratoria ośrodków naukowych i przedsiębiorstw, firmy spin-off firmy zakładane przez pracowników naukowych, kontrakty na badania naukowe, usługi konsultingowe, transakcje handlowe dotyczące prawa własności intelektualnej (sprzedaŝ patentów, itp.), współpraca w zakresie nauczania (praktyki, szkolenia), czasowy przepływ kadr naukowych do przemysłu. Komunikacja nieformalna najczęściej zachodzi w następujących sytuacjach: wspólne publikacje naukowców i przedsiębiorców, targi, sympozja, konferencje, studiowanie literatury fachowej, 20

Temat: Transfer technologii z nauki do biznesu.

Temat: Transfer technologii z nauki do biznesu. Temat: Transfer technologii z nauki do biznesu. Komercjalizacja wyników w badań naukowych; praktyczne zastosowanie wyników badań naukowych w przemyśle; uzyskiwanie dochodów z tytułu zastosowania nowych

Bardziej szczegółowo

Informacja o wsparciu działalności b+r w Polsce

Informacja o wsparciu działalności b+r w Polsce Informacja o wsparciu działalności b+r w Polsce Warszawa, 8 października 2009 1. Przedsiębiorca, który nie ma siedziby na terytorium RP moŝe korzystać ze wsparcia działalności b+r w ramach konsorcjów naukowo-przemysłowych

Bardziej szczegółowo

Patent Plus i Kreator Innowacyjności

Patent Plus i Kreator Innowacyjności Olaf Gajl Podsekretarz Stanu Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa WyŜszego Patent Plus i Kreator Innowacyjności Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa WyŜszego Cele Programu Patent PLUS 1. usprawnienie procesu

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich 1 Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich Konferencja Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce transfer technologii z uniwersytetów do przemysłu

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE RCITT to: Doświadczony Zespół realizujący projekty Baza kontaktów w sferze nauki i biznesu Fachowe doradztwo Otwartość na nowe pomysły

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Patent Plus wsparcie patentowania wynalazków powstających w jednostkach naukowych

Patent Plus wsparcie patentowania wynalazków powstających w jednostkach naukowych Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa WyŜszego wsparcie patentowania wynalazków powstających w jednostkach naukowych Kreator innowacyjności wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej Bariery

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Regulamin ochrony własności intelektualnej w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach

Regulamin ochrony własności intelektualnej w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach Regulamin ochrony własności intelektualnej w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji

Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Instrumenty wspierania transferu technologii przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego: Patent PLUS wsparcie patentowania wynalazków, Kreator innowacyjności wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 344 Senatu SGH z dnia 24 czerwca 2015 r. infrastruktura badawcza SGH know-how Regulamin rezultat twórczy

Uchwała nr 344 Senatu SGH z dnia 24 czerwca 2015 r. infrastruktura badawcza SGH know-how Regulamin rezultat twórczy Uchwała nr 344 Senatu SGH z dnia 24 czerwca 2015 r. zmieniająca uchwałę nr 76 Senatu SGH z dnia 27 marca 2013 r. w sprawie Regulaminu zarządzania prawami autorskimi, prawami pokrewnymi i prawami własności

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 17

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 17 Wykaz skrótów................................. 13 Wprowadzenie.................................. 17 Rozdział 1. Wynalazki............................ 27 1. Wprowadzenie.................................

Bardziej szczegółowo

Tworzenie strategii współpracy z biznesem

Tworzenie strategii współpracy z biznesem Człowiek najlepsza inwestycja Tworzenie strategii współpracy z biznesem Plan prezentacji 1. Dlaczego współpraca nauki z biznesem? 2. Uwarunkowania prawne 3. Modele współpracy nauki z biznesem 4. Ochrona

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Naboru, Analizy i Selekcji oraz Preinkubacji Projektów Inwestycyjnych w ramach Projektu Kapitał na Innowacje

Regulamin Naboru, Analizy i Selekcji oraz Preinkubacji Projektów Inwestycyjnych w ramach Projektu Kapitał na Innowacje Załącznik do Uchwały Nr 216/09 Zarządu MARR S.A. z dnia 16.04.2009 Regulamin Naboru, Analizy i Selekcji oraz Preinkubacji Projektów Inwestycyjnych w ramach Projektu Kapitał na Innowacje realizowanego w

Bardziej szczegółowo

Kreator innowacyjności 1. CEL I PLANOWANE EFEKTY

Kreator innowacyjności 1. CEL I PLANOWANE EFEKTY OGŁOSZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO O PROGRAMIE: Kreator innowacyjności wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej; na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 października

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO Załącznik do uchwały nr 463 Senatu UZ z 29.04.2015r. REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO 1. Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

Kreator innowacyjności

Kreator innowacyjności OGŁOSZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO O PROGRAMIE: Kreator innowacyjności wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości akademickiej; na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 października

Bardziej szczegółowo

Prawne i praktyczne aspekty transferu i ochrony własności intelektualnej

Prawne i praktyczne aspekty transferu i ochrony własności intelektualnej Prawne i praktyczne aspekty transferu i ochrony własności intelektualnej adw. Bartłomiej Jankowski adw. dr Rafał T. Stroiński, LL.M. Jankowski, Stroiński i Partnerzy JSLegal & Co Adwokacka spółka partnerska

Bardziej szczegółowo

Regulamin ochrony i korzystania z własności intelektualnej w Politechnice Gdańskiej

Regulamin ochrony i korzystania z własności intelektualnej w Politechnice Gdańskiej Regulamin ochrony i korzystania z własności intelektualnej w Politechnice Gdańskiej Politechnika Gdańska dąŝy do zapewnienia ochrony prawnej powstałym wynikom prac intelektualnych oraz wspiera inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie współpracy dla innowacji

Rozwijanie współpracy dla innowacji Rozwijanie współpracy dla innowacji Warsztat dr inż. Anna Sworowska na zlecenie Górnośląskiej Agencji Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. Radlin, 14 marca 2014 r. Cel spotkania Po co to wszystko? uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH OFERTA DLA PRZEMYSŁU i nie tylko http://www.uz.zgora.pl Uniwersytet Zielonogórski Uniwersytet Zielonogórski został utworzony 1 września

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja wiedzy w Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. zasady, możliwe wsparcie i studium przypadku

Komercjalizacja wiedzy w Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. zasady, możliwe wsparcie i studium przypadku Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Komercjalizacja wiedzy w Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. zasady, możliwe wsparcie i studium przypadku Justyna

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia Lech Światły P r o j e k t y z w iązane z I N N O W A C J A M I z r e a l i z o w a n e p r z e z K u j a w s k o - P o m o r s k i Z w iązek

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ 13 maja 2011 Wydatki strukturalne akty prawne Ustawa o finansach publicznych z dn.

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO

OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO Projekt współfinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego z programu "Inkubator Innowacyjności" w ramach projektu systemowego Wsparcie systemu zarządzania badaniami naukowymi oraz ich wynikami,

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Własność intelektualna w jednostkach naukowych

Własność intelektualna w jednostkach naukowych Własność intelektualna w jednostkach naukowych Sprawne funkcjonowanie jednostek naukowych w gospodarce opartej na wiedzy oraz konkurencyjności zależy nie tylko od ilości pieniędzy przeznaczanych na badania,

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych regionu Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Struktura opracowania 1. Źródła informacji, metoda oceny

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia procesów komercjalizacji na przykładzie Politechniki Warszawskiej. mgr inż. Paweł Zych

Doświadczenia procesów komercjalizacji na przykładzie Politechniki Warszawskiej. mgr inż. Paweł Zych Doświadczenia procesów komercjalizacji na przykładzie Politechniki Warszawskiej mgr inż. Paweł Zych Plan Zarys i historia IBS PW struktura IBS PW działalność Karta technologii Nowe regulacje na PW Proces

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDZANIA PRAWAMI WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ W GDAŃSKIM UNIWERSYTECIE MEDYCZNYM

REGULAMIN ZARZĄDZANIA PRAWAMI WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ W GDAŃSKIM UNIWERSYTECIE MEDYCZNYM REGULAMIN ZARZĄDZANIA PRAWAMI WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ W GDAŃSKIM UNIWERSYTECIE MEDYCZNYM ROZDZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE Podstawa prawna: art. 86e ust. 1.; 2.; 4. ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku prawo o szkolnictwie

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Regulamin Preinkubacji w ramach Projektu Kapitał na Innowacje

Regulamin Preinkubacji w ramach Projektu Kapitał na Innowacje Załącznik nr 2 do Uchwały Nr./11 Zarządu MARR S.A. z dnia 2011 Regulamin Preinkubacji w ramach Projektu Kapitał na Innowacje realizowanego w ramach Działania 3.1. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Ochrona własnow intelektualnej. dr inż. Robert Stachniewicz

Ochrona własnow intelektualnej. dr inż. Robert Stachniewicz Ochrona własnow asności intelektualnej Prawo własności przemysłowej dr inż. Robert Stachniewicz Własność przemysłowa zaliczamy do niej wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, technologie, sekrety

Bardziej szczegółowo

TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU

TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU BTM Innovations wspiera przedsiębiorców, jednostki naukowe, grupy badawcze i wynalazców w tworzeniu innowacji. PRZYGOTOWUJEMY STRATEGIĘ ZABEZPIECZAMY WŁASNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce

Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce Grzegorz Cieśla Konferencja Efektywne zarządzanie własnością intelektualną w innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Model procesu komercjalizacji rezultatów prac badawczych w Politechnice Wrocławskiej wersja_01

Model procesu komercjalizacji rezultatów prac badawczych w Politechnice Wrocławskiej wersja_01 Model procesu komercjalizacji rezultatów prac badawczych w Politechnice Wrocławskiej wersja_01 Waldemar E. Grzebyk Wrocław, 2014 r. Agenda Wstęp Wdrażanie Systemu Transferu Technologii w PWr. Transfer

Bardziej szczegółowo

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE Możliwo liwości finansowania branży y IT z funduszy UE CO TO JEST DOTACJA? Dotacja jest bezzwrotną pomocą finansową W wielu przypadkach jest to refundacja kosztów, które przedsiębiorca poniósł. Dlatego

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH EKSPERT FUNDUSZY UNIJNYCH POZYSKAJ Z NAMI DOTACJE UNII EUROPEJSKIEJ 0 EUROPROJEKTY Consulting Sp. z o.o. Ekspert Funduszy Unii Europejskiej Andersia Business Centre Plac Andersa 7 61-894 Poznań tel. 61

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 1. Specyfika Małopolski WYZWANIA: mało zróŝnicowana oferta usługowa proinnowacyjnych IOB niewystarczający

Bardziej szczegółowo

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r.

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r. Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim Spotkanie okrągłego stołu Gliwice, 26 marca 2007r. Główne punkty prezentacji 1. Rola inkubatorów i parków technologicznych 2. Partnerzy 3. Usługi

Bardziej szczegółowo

Spotkanie informacyjne. Plany wspierające dalszą działalność i rozwój Klastra INNOWATOR Perspektywa programowa na lata 2014-2020. 01.04.

Spotkanie informacyjne. Plany wspierające dalszą działalność i rozwój Klastra INNOWATOR Perspektywa programowa na lata 2014-2020. 01.04. Spotkanie informacyjne Plany wspierające dalszą działalność i rozwój Klastra INNOWATOR Perspektywa programowa na lata 2014-2020 01.04.2015 Kielce Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Program

Bardziej szczegółowo

Biuro Rozwoju i Kooperacji PL

Biuro Rozwoju i Kooperacji PL Biuro Rozwoju i Kooperacji PL Doświadczenia w zakresie transferu technologii Lublin, 25.03.2010 r. Biuro Rozwoju i Kooperacji PL Jednostka ogólnouczelniana Cele, m.in.: doradztwo i konsultacje w zakresie

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Kategorie twórców, podstawy prawne oraz procedury w uczelniach, jednostkach naukowych i badawczych

Kategorie twórców, podstawy prawne oraz procedury w uczelniach, jednostkach naukowych i badawczych Kategorie twórców, podstawy prawne oraz procedury w uczelniach, jednostkach naukowych i badawczych Piotr Gabriel, radca prawny CoWinners Sp. z o.o. Forum Nauka-Biznes, Ożarów Mazowiecki, 9-10 czerwca 2014

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII PROGRAM SZKOLENIOWO-WARSZTATOWY GRUPY INVESTIN Termin: 21 października 4 listopada 2015 Miejsce: Łódź Wojewódzkie Centrum Przedsiębiorczości, ul. Prezydenta Gabriela

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 123/2013 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r.

Uchwała nr 123/2013 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r. Uchwała nr 123/2013 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie: zatwierdzenia Regulaminu Centrum Innowacji i Transferu Technologii Uniwersytetu Przyrodniczego w

Bardziej szczegółowo

Biznesowa ścieżka kariery Post-doca

Biznesowa ścieżka kariery Post-doca Biznesowa ścieżka kariery Post-doca Zbigniew Krzewiński UEP Poznań, 24.04.2012 www.cowinners.com Kto lub co to jest Post-doc? Post-doc staż badawczy Stan po doktoracie W przenośni świeżo upieczony doktor

Bardziej szczegółowo

Spełnione Data wpisu do KRS: 23.10.2003 r. Stowarzyszenie Forum Recyklingu Samochodów

Spełnione Data wpisu do KRS: 23.10.2003 r. Stowarzyszenie Forum Recyklingu Samochodów 16 lipca 2007 r. zgłoszenia poprawne pod względem formalnym, tj. spełniające łącznie 3 kryteria podane w ogłoszeniu o naborze, zostały przekazane Radzie Działalności PoŜytku Publicznego, celem uzyskania

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY Organizatorzy: Urząd Miasta Rybnika Izba Przemysłowo - Handlowa Rybnickiego Okręgu Przemysłowego GRUPA FIRM MUTAG Temat: CIT RYBNIK

Bardziej szczegółowo

WARSZAWA STOLICĄ AMBITNEGO BIZNESU 1

WARSZAWA STOLICĄ AMBITNEGO BIZNESU 1 WARSZAWA STOLICĄ AMBITNEGO BIZNESU 1 Miasto stołeczne Warszawa oraz Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie rozpoczynają rekrutację do projektu Warszawa Stolicą Ambitnego Biznesu, dofinansowanego z Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU PROJEKTÓW PO IG zatwierdzone przez Komitet Monitorujący PO IG w dniu 9 czerwca 2009 roku

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU PROJEKTÓW PO IG zatwierdzone przez Komitet Monitorujący PO IG w dniu 9 czerwca 2009 roku ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU PROJEKTÓW PO IG zatwierdzone przez Komitet Monitorujący PO IG w dniu 9 czerwca 2009 roku LP Działanie Dotychczasowe brzmienie Nowe brzmienie 1. 4.3 dla projektu indywidualnego

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiębiorca z zagranicy może być, oprócz przedsiębiorcy polskiego, członkiem konsorcjum?

Czy przedsiębiorca z zagranicy może być, oprócz przedsiębiorcy polskiego, członkiem konsorcjum? Pytanie I Czy występują jakieś ograniczenia co do partycypowania w konsorcjum naukowym firmy zagranicznej? Czy dofinansowanie może objąć konsorcjum w skład którego wchodziliby instytut PAN oraz duży przedsiębiorca,

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Opracowanie: Marzena Mażewska Stowarzyszenie Organizatorów Ośrodków Innowacji i Przedsiębiorczości w Polsce Ośrodki

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I Przepisy ogólne. 1. Zakres stosowania Regulaminu. 2. Stosowane określenia

ROZDZIAŁ I Przepisy ogólne. 1. Zakres stosowania Regulaminu. 2. Stosowane określenia Załącznik do Uchwały Nr 01/10/2012 Senatu Wyższej Szkoły Artystycznej w Warszawie z dnia 1 października 2012 r. Regulamin zarządzania prawami autorskimi, prawami pokrewnymi i prawami własności przemysłowej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Warszawa, 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Profesjonalizacja działań uczelnianych centrów transferu technologii

Profesjonalizacja działań uczelnianych centrów transferu technologii Profesjonalizacja działań uczelnianych centrów transferu technologii Dr hab. Dariusz Trzmielak Dyrektor CTT UŁ Członek Rady Fundacji Akcelerator Technologii UŁ Zarządzanie wynikami badań Zarzadzanie wynikami

Bardziej szczegółowo

Bogumiła Warząchowska

Bogumiła Warząchowska Bogumiła Warząchowska Zarządzanie własnością intelektualną : sprawozdanie ze szkolenia przeprowadzonego przez rzecznika patentowego Uniwersytetu Śląskiego mgr Mariusza Grzesiczaka, (5 lipca 2012 roku)

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE KLASTRÓW W PROGRAMIE OPERACYJNYM INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020

WSPARCIE KLASTRÓW W PROGRAMIE OPERACYJNYM INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020 WSPARCIE KLASTRÓW W PROGRAMIE OPERACYJNYM INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020 Daniel SZCZECHOWSKI Departament Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Kraków,

Bardziej szczegółowo

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Jarosław Działek Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Centrum Studiów Regionalnych UniRegio Plan prezentacji czym jest

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R 28/2010 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 28 maja 2010 r.

Zarządzenie Nr R 28/2010 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 28 maja 2010 r. Zarządzenie Nr R 28/2010 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu ochrony i korzystania z własności intelektualnej w Politechnice Lubelskiej Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I Pojęcia ogólne

ROZDZIAŁ I Pojęcia ogólne Załącznik do Uchwały Nr 8/2015 Senatu Akademii Muzycznej w Krakowie z dnia 18 marca 2015 roku REGULAMIN ZARZĄDZANIA PRAWAMI AUTORSKIMI I PRAWAMI POKREWNYMI ORAZ PRAWAMI WŁASNOŚCI PRZEMYSŁOWEJ ORAZ ZASAD

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Niniejsze zapytanie zostało ogłoszone na stronie internetowej projektu www.vip.paip.pl/lubuskie oraz w siedzibie Zamawiającego.

ZAPYTANIE OFERTOWE. Niniejsze zapytanie zostało ogłoszone na stronie internetowej projektu www.vip.paip.pl/lubuskie oraz w siedzibie Zamawiającego. ZAPYTANIE OFERTOWE Poznań, 15.10.2010r. POSTANOWIENIA OGÓLNE Stowarzyszenie PAIP stosując zasadę konkurencyjności zaprasza do złożenia oferty, której celem będzie wyłonienie wykonawcy, który przeprowadzi

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r.

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. w sprawie: zatwierdzenia regulaminu świadczenia usług brokerskich, realizowanych w ramach zadań projektu systemowego pn. Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007-2013 priorytety Ministra Gospodarki. Aneta Wilmańska. Ministerstwo Gospodarki

Program Operacyjny INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007-2013 priorytety Ministra Gospodarki. Aneta Wilmańska. Ministerstwo Gospodarki Program Operacyjny INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007-2013 priorytety Ministra Gospodarki Aneta Wilmańska Ministerstwo Gospodarki Podniesienie innowacyjności polskiej gospodarki i wsparcie dla rozwoju instytucji

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

PO IG 1.4-4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdroŝenie wyników prac B+R

PO IG 1.4-4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdroŝenie wyników prac B+R PO IG 1.4-4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdroŝenie wyników prac B+R 1. Instytucja WdraŜająca Działania 1.4 Wsparcie projektów celowych oraz Działanie 4.1 Wsparcie wdroŝeń wyników prac

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programowej Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Kraków,

Bardziej szczegółowo

Informacja patentowa jako źródło wspomagania innowacji. Maria Fuzowska-Wójcik Danuta Rytel Urząd Patentowy RP

Informacja patentowa jako źródło wspomagania innowacji. Maria Fuzowska-Wójcik Danuta Rytel Urząd Patentowy RP Informacja patentowa jako źródło wspomagania innowacji Maria Fuzowska-Wójcik Danuta Rytel Urząd Patentowy RP Innowacja??? Istnieje wiele definicji terminu innowacja, jedna z nich, opracowana przez Davida

Bardziej szczegółowo

SŁOWNICZEK FUNDUSZY STRUKTURALNYCH

SŁOWNICZEK FUNDUSZY STRUKTURALNYCH SŁOWNICZEK FUNDUSZY STRUKTURALNYCH Audyt działania, które mają na celu niezaleŝną ocenę funkcjonowania instytucji, legalności, rzetelności; projekty z funduszy strukturalnych podlegają audytowi zewnętrznemu

Bardziej szczegółowo

Środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo BIOSTRATEG Wybrane aspekty prawne

Środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo BIOSTRATEG Wybrane aspekty prawne Środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo BIOSTRATEG Wybrane aspekty prawne Wnioskodawca Konsorcjum naukowe z art. 2 pkt 12 ustawy o zasadach finansowania nauki, zgodnie z wymogiem regulaminu konkursu:

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na działalność badawczo - rozwojową i infrastrukturę B+R

Dofinansowanie na działalność badawczo - rozwojową i infrastrukturę B+R RPO Lubuskie 2020, OP 1 PI 1b Regionalny Program Operacyjny Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 - Gospodarka i innowacje Priorytet inwestycyjny 1b: Zwiększona aktywność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw RPO

Bardziej szczegółowo

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 1 Autor: Aneta Para Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 PO Innowacyjna Gospodarka jest to główny z programów operacyjnych skierowany do przedsiębiorców.

Bardziej szczegółowo

CENTRUM FUNDUSZY EUROPEJSKICH. Wsparcie dla przedsiębiorców ze środków UE w latach 2014-2020

CENTRUM FUNDUSZY EUROPEJSKICH. Wsparcie dla przedsiębiorców ze środków UE w latach 2014-2020 CENTRUM FUNDUSZY EUROPEJSKICH Wsparcie dla przedsiębiorców ze środków UE w latach 2014-2020 Krajowe programy Program Operacyjny Inteligentny Rozwój (POIR) 2014-2020 Celem POIR jest zwiększenie innowacyjności

Bardziej szczegółowo