Wszystkie znaki występujące w publikacji są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wszystkie znaki występujące w publikacji są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli."

Transkrypt

1 1

2 Język F# w praktyce Marian Mysior Wydanie pierwsze, Toruń 2012 ISBN: Wszelkie prawa zastrzeżone! Autor oraz wydawnictwo dołożyli wszelkich starań, by informacje zawarte w tej publikacji były kompletne, rzetelne i prawdziwe. Autor oraz wydawnictwo EscapeMagazine.pl nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikające z wykorzystania informacji zawartych w publikacji lub użytkowania tej publikacji. Wszystkie znaki występujące w publikacji są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu (innego niż udostępniony przez wydawnictwo) w jakiejkolwiek postaci, bez pisemnej zgody wydawnictwa, jest zabronione. Zostań Partnerem wydawnictwa i zarabiaj na legalnym rozpowszechnianiu wydawanych przez nas publikacji: bezpłatny fragment Wydawnictwo EscapeMagazine.pl

3 Spis treści Wprowadzenie Wstęp. Co jest potrzebne, skąd to pobrać i jak zainstalować? Interaktywna konsola F# Visual Studio 2010 Shell LINQPad Rozdział 1. Praca w różnych środowiskach 1.1. Wyprowadzanie komunikatów Ćwiczenie 1. Drukujemy komunikaty na konsoli Ćwiczenie 2. Testujemy kod w programie LINQPad Ćwiczenie 3. Tworzymy pierwsze okno F# w Visual Studio 1.2. Wprowadzanie danych 21 Ćwiczenie 4. Wprowadzamy dane z konsoli 21 Ćwiczenie 5. Wprowadzamy dane w LINQPad 21 Ćwiczenie 6. Wprowadzamy dane w oknach Windows 22 Rozdział 2. Podstawy języka Stałe, zmienne, typy danych 27 Ćwiczenie 7. Poznajemy właściwości języka 27 Ćwiczenie 8. Badamy typy danych 30 Ćwiczenie 9. Identyfikatory, zmienne? Funkcje 37 Ćwiczenie 10. Definiujemy funkcję 37 Ćwiczenie 11. Wartości funkcji 38 Ćwiczenie 12. Tworzymy funkcję rekurencyjną 39 Ćwiczenie 13. Funkcja anonimowa 40 Ćwiczenie 14. Funkcje wyższego rzędu 41 Ćwiczenie 15. Wykorzystujemy operatory >> i > 42 Ćwiczenie 16. Argumenty częściowe 42 Rozdział 3. Struktury danych Łańcuchy znaków 44 Ćwiczenie 17. Formatujemy łańcuchy 45 Ćwiczenie 18. Formatujemy inaczej Krotki 51 Ćwiczenie 19. Stosujemy krotki Sekwencje 53 Ćwiczenie 20. Wykorzystujemy sekwencje Opcje 56 3

4 Ćwiczenie 21. Używamy opcji Listy 58 Ćwiczenie 22. Działamy na listach Tablice 63 Ćwiczenie 23. Zmieniamy zawartości tablic Rekordy 66 Ćwiczenie 24. Tworzymy rekordy Rzutowanie i konwersje typów 68 Rozdział 4. Sterowanie zachowaniem programu Okna komunikatów 71 Ćwiczenie 25. Wyprowadzamy komunikaty Instrukcja warunkowa 77 Ćwiczenie 26. Sprawdzamy w kalendarzu Instrukcje powtarzania 83 Ćwiczenie 27. Drukujemy tablicę funkcji 83 Ćwiczenie 28. Wprowadzamy hasło Kontrola poprawności danych 89 Ćwiczenie 29. Maskujemy wprowadzanie danych 89 Ćwiczenie 30. Obsługujemy zdarzenia Validating i Validated 92 Ćwiczenie 31. Stosujemy strukturalną obsługę błędów 96 Ćwiczenie 32. Zgłaszamy własny wyjątek 100 Rozdział 5. Kontrolki, zdarzenia 104 Ćwiczenie 33. Urozmaicamy listę kontrolek 104 Ćwiczenie 34. Kontrolki nadzorują pobieranie danych 109 Rozdział 6. Grafika Podstawowe obiekty i metody graficzne 115 Ćwiczenie 35. Rysujemy typowe obiekty graficzne Wykorzystanie plików graficznych 120 Ćwiczenie 36. Przeglądamy pliki graficzne Animacja 125 Ćwiczenie 37. Wprawiamy w ruch kontrolkę PictureBox 125 Ćwiczenie 38. Kolejne fazy ruchu odczytujemy z plików 127 Ćwiczenie 39. Poruszamy Ziemię 129 Rozdział 7. Interfejs użytkownika Menu 133 Ćwiczenie 40. Tworzymy edytor tekstu Pasek narzędzi 138 Ćwiczenie 41. Dodajemy pasek narzędzi Pasek stanu 141 Ćwiczenie 42. Dodajemy do edytora pasek stanu Obsługa plików 143 4

5 43. Odczytujemy i zapisujemy pliki 144 Rozdział 8. Bazy danych 148 Ćwiczenie 44. Odczytujemy dane z bazy 149 Ćwiczenie 45. Używamy plików XML 153 Rozdział 9. Klasy Pierwsze klasy 157 Ćwiczenie 46. Definiujemy własną, bezpieczną klasę 158 Ćwiczenie 47. Zapewniamy swobodny dostęp do pól Hermetyzacja 162 Ćwiczenie 48. Instalujemy akcesory Dziedziczenie 165 Ćwiczenie 49. Tworzymy klasę dziedziczącą Metody wirtualne 168 Ćwiczenie 50. Wywołujemy właściwe metody 168 Rozdział 10. Jeszcze raz funkcje 175 Ćwiczenie 51. Obliczamy pierwiastki równania kwadratowego 175 Ćwiczenie 52. Szukamy liczb pierwszych 176 Ćwiczenie 53. Całkujemy numerycznie 178 Ćwiczenie 54. Używamy jednostek miar 179 Ćwiczenie 55. Drukujemy słownie wartości liczbowe 182 Zakończenie 185 5

6 Wprowadzenie Język F# opracowany został przez australijskiego informatyka Don Syme a, pracującego w Microsoft Research. Jest wariantem języka ML i w dużej mierze zgodny z dialektem tego języka o nazwie Objective Caml. Pierwsza wersja została udostępniona na przełomie 2004/ 2005 roku. Obecnie rozwijany jest w Microsoft Developer Division. F# (F Sharp) jest językiem programowania, łączącym cechy języka imperatywnego (proceduralnego) oraz funkcyjnego. Jest częścią platformy.net, firmy Microsoft. F# jest językiem wieloparadygmatycznym, ponieważ wspiera programowanie funkcyjne, imperatywne i stosuje obiektowy styl programowania. Programowanie funkcyjne (lub funkcjonalne) jest istotną cechą tego języka. Filozofia i metodyka programowania funkcyjnego, będąca odmianą programowania deklaratywnego, w której funkcje należą do wartości podstawowych, kładzie nacisk na wartościowanie (często rekurencyjnych) funkcji, a nie na wykonywanie poleceń. F# jest jednym z najnowszych języków funkcyjnych. Jest przeniesieniem języka Objective Caml na platformę.net. Książka skierowana jest do Czytelników chcących poznać podstawy języka F# i pracę w środowisku Visual Studio. Nie wymaga znajomości wstępnej tego języka ani innych narzędzi programistycznych. Korzystna może jednak być znajomość innych języków programowania, np. C++, C#, Pascal. Zamieszczone w niej ćwiczenia, składnie poleceń i tabele mogą również służyć jako pomoc dla bardziej zaawansowanych programistów. Pliki do pobrania, zawierające ćwiczenia prezentowane w książce, umieszczone są na stronie Wydawnictwa. Wszystkie pliki zostały uruchomione i sprawdzone pod systemem operacyjnym Microsoft Windows (XP i 7). 6

7 Wstęp. Co jest potrzebne, skąd to pobrać i jak zainstalować? Do pracy z językiem F#, jako minimum, wystarcza interpreter lub kompilator tego języka. Warto jednak również użyć środowiska Visual Studio, dostarczającego wielu dodatkowych elementów usprawniających pracę. Potrzebne zasoby znajdziemy na stronie: Ćwiczenia wykonywać będziemy używając następujących narzędzi: Interaktywna konsola F# Visual Studio 2010 Shell LINQPad Wszystkie programy udostępniane są bezpłatnie. Można je pobrać z podanych dalej stron internetowych. Interaktywna konsola F# Najnowsza wersja konsoli zawarta w pakiecie F# November 2010 Community Technology Preview (CTP) jest do pobrania pod adresem: W skład pakietu wchodzi: Interaktywny interpreter fsi.exe Wierszowy kompilator fsc.exe i biblioteki komponentów Komponenty dla środowiska Visual Studio 2008 i Visual Studio 2010 Biblioteka FSharp.Core dla Silverlight 2.0, 3.0 i Windows Phone 7 Po zainstalowaniu programu konsolę można uruchomić korzystając z przycisku Start. 7

8 Rysunek 1. Interaktywna konsola Polecenia wpisane bezpośrednio do konsoli zostają zinterpretowane po wprowadzeniu dwóch znaków ; i potwierdzeniu klawiszem Enter. Kompilator wierszowy można uruchomić wpisując w wierszu polecenia sekwencję: fsc nazwa.fs (zakładamy, że kompilator i plik źródłowy są w bieżącym folderze). Plik nazwa.fs powinien zawierać kod źródłowy napisany w języku F#. Do przygotowania pliku można użyć dowolnego edytora ASCII/ANSI, np. Notatnika. W wyniku kompilacji powstanie plik wykonywalny nazwa.exe. Więcej opcji uruchamiania kompilatora można uzyskać, wpisując w wierszu poleceń komendę: fsc --help Visual Studio 2010 Shell Visual Studio integruje wiele środowisk programistycznych w postaci jednolitego interfejsu (IDE). Udostępnia środowisko, z którego korzystać mogą różne języki programowania. Microsoft dostosował do platformy.net (którą wykorzystuje Visual Studio) od lat znany i popularny język Visual Basic. VB.NET jest teraz w pełni obiektowym językiem programowania. Dla użytkowników języków rodziny C opracowano na platformę.net język C# ( C sharp ). Jest to nowoczesny, obiektowy język programowania, korzystający z wielu konstrukcji C++, ale bez zbędnych naleciałości historycznych. Visual C++ jest także obecny na tej platformie. Dołączył do nich F#. Wybór języka programowania jest rzeczą drugorzędną to jedna z zalet środowiska.net. Integracja wielu języków w jednym środowisku powoduje, że nie trzeba tracić czasu na uczenie się od początku nowych języków, aby tworzyć, uruchamiać i rozwijać aplikacje. 8

9 Visual C#, Visual Basic, IronPython, czy Visual F# na platformie.net dają nam podobne możliwości. Użycie zmiennych, klas, ich właściwości i metod jest w nich prawie identyczne. Środowisko.NET (tzw. framework) oferuje wspólne typy danych (Common Type System) i biblioteki klas (.NET Class Framework). Potrzeby obecnych użytkowników oprogramowania wymagają, aby aplikacje dysponowały graficznymi interfejsami (były okienkowe). To z kolei rodzi wymagania względem środowisk programistycznych, które muszą być odpowiednio efektywne. Archaicznym podejściem do nauki programowania jest bazowanie na narzędziach, które nie zapewniają wspomagania graficznego w tworzeniu interfejsów, nie preferują programowania obsługującego zdarzenia i programowania obiektowego. Te pojęcia nie muszą oznaczać wyższego wtajemniczenia w sztukę programowania. Nie należy klasyfikować ich jako zbyt zaawansowane. Od nich musimy zaczynać nie tylko programowanie, ale już analizę problemu i projektowanie rozwiązania. Języki platformy.net umożliwiają jak nigdy dotąd tworzenie programów obiektowych, sterowanych zdarzeniami i silnie wspomaganych graficznie(w języku F# jest tu jeszcze dużo do usprawnienia). Od samego początku wykorzystujemy (przynajmniej pasywnie) właściwości i metody obiektów, nawet nie wspominając o nich. W sytuacjach, gdy interfejs graficzny jest zbędny lub przeszkadza w zgłębieniu istoty problemu można zbudować aplikację konsolową. Platforma.NET to nie tylko języki programowania. W wielu sytuacjach języki pełnią rolę pomocniczą, służąc do zapisywania poleceń. W Visual Studio znajdziemy Server Explorer, za pomocą którego możemy tworzyć tabele baz danych i łączyć je relacjami. Zbiór klas ADO.NET umożliwia z kolei zarządzanie bazami w tradycyjnym środowisku połączonym jak i w bardziej efektywnym i nowoczesnym środowisku rozłączonym. Do wykonania szeregu zadań, jak zapytania i modyfikacje relacyjnych baz danych wykorzystywać możemy popularny język SQL. Dane możemy zapisywać w coraz bardziej popularnym, niezależnym od platformy formacie XML. Platforma.NET oferuje również (a może przede wszystkim) narzędzia do budowania aplikacji internetowych i zarządzania zasobami rozproszonymi. Biblioteka ASP.NET umożliwia tworzenie formularzy WWW. Usługi Web Services umożliwiają tworzenie nowoczesnych aplikacji rozproszonych. Oprogramowanie Visual Studio stanowi środowisko uruchomieniowe, bibliotekę klas, kompilatory i narzędzia pomocnicze. Programy napisane dla środowiska.net Framework nie są kompilowane od razu do kodu maszynowego danego procesora, lecz do kodu pośredniego MSIL (Microsoft Intermediate Language). Uruchomienie programu wymaga więc środowiska CLR (Common Language Runtime), które jest częścią.net Framework. Podczas pierwszego uruchomienia programu na maszynie docelowej kompilator Just In Time tworzy kod maszynowy specyficzny dla danego procesora. W uproszczeniu przedstawia to poniższy schemat. 9

10 .NET Framework Projekt Kod źródłowy Kompilator Common Language Runtime Kod w języku pośrednim MSIL Kompilator JIT Kod maszynowy procesora W systemach operacyjnych Windows niezbędne jest zainstalowanie bibliotek.net Framework, dostępnych bezpłatnie na stronach internetowych Microsoftu (instalowane są automatycznie podczas instalacji Visual Studio). Środowisko Visual Studio 2010 (lub wcześniejsza wersja 2008) daje znacznie większy komfort pracy z językiem F#. Bezpłatną powłokę (Shell) można pobrać pod adresem: b778-00c3bca733d3&displaylang=en Istotna jest kolejność instalacji. Najpierw należy zainstalować Visual Studio 2010 Shell, a później konsolę F#. W przeciwnym wypadku wymagane komponenty nie zostaną zainstalowane w Visual Studio. Można oczywiście wtedy odinstalować konsolę i ponownie zainstalować ją. W komercyjnym (płatnym) wydaniu Visual Studio 2010 język F# jest wbudowany i nie trzeba doinstalowywać go. 10

11 Rysunek 2. Visual Studio 2010 Shell W środowisku Visual Studio można wygodnie tworzyć kod programu, uruchamiać go (kompilować), debuggować, testować, edytować itp. Możliwa jest tu również praca z interpreterem, czyli interaktywnie wykonywanie poleceń. Rysunek 3. Praca interaktywna w Visual Studio 2010 LINQPad LINQPad jest programem stworzonym głównie do uruchamiania interaktywnych kwerend baz danych w nowoczesnej technologii LINQ, stosowanej w coraz większej liczbie języków programowania. Współczesne wersje programu są jednak coraz bardziej uniwersalne. Pozwalają między innymi pisać, uruchamiać i testować programy napisane w języku F#. 11

12 Program można pobrać ze strony: Rysunek 4. Język F# w LINQPad 12

13 Rozdział 1. Praca w różnych środowiskach 1.1. Wyprowadzanie komunikatów Podstawowym zadaniem programów jest komunikacja z użytkownikiem, czyli drukowanie (wyprowadzanie) komunikatów, wyników i innych napisów w oknach programów (tekstowych lub graficznych). Niezależnie od tego, czy wyprowadzamy komunikaty w trybie tekstowym (inaczej do konsoli F#), czy też w oknach Windows, wygodnym sposobem tworzenia kodu źródłowego jest użycie Visual Studio 2010 Shell. Ćwiczenie 1. Drukujemy komunikaty na konsoli Uruchomimy Visual Studio 2010 Shell i klikniemy pierwszy przycisk (z lewej) na pasku narzędzi, czyli New Project. W oknie dialogowym New Project wybierzemy typ projektu (Installed Templates) F# Application, określimy własną nazwę projektu (zostanie automatycznie utworzony katalog o podanej nazwie) i wybierzemy lokalizację na dysku. Rysunek 1.1. New Project 13

14 Po otwarciu projektu zobaczymy okno, przeznaczone do wpisywania kodu źródłowego, zatytułowane Program.fs i kilka innych okienek. Wpiszemy następujący kod: // ten znak rozpoczyna komentarz tzw. Wierszowy (do końca wiersza) // komentarze ignorowane są przez translator, // słuŝą do dokumentowania skryptu (kodu) (* komentarz blokowy moŝe zajmować wiele wierszy *) open System //uŝycie biblioteki System tutaj do Console //wyprowadzenie wyników printfn Mój komunikat //j.w. z wykorzystaniem biblioteki.net Console.WriteLine( Drugi komunikat ) //zatrzymanie konsoli //Console.ReadLine() > ignore //lub: Console.ReadKey(true) > ignore Wypróbujemy swój produkt, uruchamiając go z poziomu środowiska zintegrowanego. W tym celu wybierzemy przycisk Start Debugging ( ) z paska narzędzi. Alternatywne sposoby to Debug>Start Debugging lub klawisz F5, Debug>Start Without Debugging lub Ctrl +F5. Warto polecić ten ostatni, pomijający śledzenie programu, które spowalnia kompilację i uruchomienie. Program można, oczywiście, uruchamiać spoza środowiska zintegrowanego. W wyniku kompilacji powstaje plik wykonywalny o podanej wcześniej nazwie projektu i rozszerzeniu exe. Odnajdziemy go w folderze swojego projektu, w odpowiednim podkatalogu. Pliki z kodem źródłowym posiadają rozszerzenie fs. Rysunek 1.2. Komunikaty na konsoli 14

15 Przeanalizujemy wprowadzony kod: open System udostępnienie przestrzeni nazw (biblioteki). Pozwala uniknąć pisania kwalifikowanych (wieloczłonowych) nazw, np.: System.Console.WriteLine( Komunikat ). printfn Mój komunikat wydruk podanego łańcucha tekstowego i przejście do następnego wiersza (printf bez zmiany wiersza). Polecenie może zawierać łańcuch formatujący, służący do wyprowadzania różnych typów wyników. Console.WriteLine( Drugi komunikat ) inny sposób wyprowadzania komunikatów i wyników. Console.ReadLine() > ignore wstrzymanie zamknięcia konsoli do momentu wciśnięcia klawisza Enter. Druga część komendy > ignore nakazuje zignorowanie zwracanego wyniku. Console.ReadKey(true) > ignore inny sposób wstrzymania zamknięcia konsoli (do momentu naciśnięcia dowolnego klawisza. Wyniki (komunikaty) możemy wyprowadzać również do okna pracy interaktywnej programu Visual Studio Znajdziemy je (możemy otworzyć) w menu View>Other Windows>F# Interactive. Aby wyprowadzić wyniki do tego okna, należy zaznaczyć wybrany fragment kodu, nacisnąć prawy przycisk myszki i wybrać z menu wyskakującego polecenie Send To Interactive. Okna F# Interactive można używać poza tym do interaktywnej pracy z interpreterem języka F#. Rysunek 1.3. Wysłanie wyników do okna F# Interactive 15

16 Rysunek 1.4. Okno F# Interactive Ćwiczenie 2. Testujemy kod w programie LINQPad Uruchomimy program LINQPad. Z listy Language, na pasku narzędzi, wybierzemy opcję F# Program. Rysunek 1.5. Lista obsługiwanych języków w LINQPad Napiszemy następującą treść kodu: open System //wyprowadzenie wyników printfn "Mój komunikat" //j.w. z wykorzystaniem.net Console.WriteLine("Drugi komunikat") //wypr. wyników w LinqPad "Kolejny komunikat".dump() Program uruchomimy przyciskiem. 16

17 Rysunek 1.6. Wyniki programu w LINQPad Polecenie Dump() jest alternatywnym sposobem wyprowadzenia wyników, funkcjonującym tylko w LINQPad. Treść kodu źródłowego można zapisać w pliku z domyślnym rozszerzeniem linq lub innym dowolnym, np. fs. Pliki typu linq są plikami tekstowymi z kodem źródłowym, podobnie jak pliki fs. Te pierwsze mogą być użyte w innych środowiskach, np. w Visual Studio, po usunięciu z nich pierwszego wiersza (pełni funkcję informacyjną tylko dla programu LINQPad). Ćwiczenie 3. Tworzymy pierwsze okno F# w Visual Studio Pisząc programy w języku F# możemy pracować nie tylko w trybie konsolowym, ale również tworzyć aplikacje okienkowe. Atrakcyjność pracy w środowisku Visual Studio w dużej mierze związana jest z pracą w trybie graficznym i w usprawnianiu wykonywanych czynności poprzez wspomaganie graficzne oraz autouzupełnienia (tzw. IntelliSense). Z dobrodziejstw tej drugiej technologii możemy w pełni korzystać, natomiast pierwsze usprawnienie w obecnej wersji jeszcze nie funkcjonuje. Brak jest szablonu Windows Forms Application. Wobec powyższego, do pracy z okienkami w F# (dokładniej w Visual F#) musimy ręcznie przygotować projekt aplikacji Visual Studio. Napiszemy program, który wydrukuje komunikat w oknie Windows. Uruchomimy Visual Studio 2010 Shell i utworzymy nowy projekt typu F# Application. Nadamy mu nazwę, np. Cw3-okna. Powstały projekt jest szkieletem aplikacji konsolowej. Przekształcimy go w aplika-cję Windows Forms. 17

18 Z menu Project wybierzemy AddReference i dalej kartę.net. Wskażemy bibliotekę System.Windows.Forms i zatwierdzimy przyciskiem OK. Ponownie otworzymy okno Add Reference i wskażemy bibliotekę System.Drawing. Rysunek 1.7. Dodawanie referencji do bibliotek.net Z menu Project wybierzemy Properties i zmienimy typ naszej aplikacji na Windows Application. Rysunek 1.8. Zmiana typu aplikacji W oknie Program.fs wpiszemy kod źródłowy: // uŝycie bibliotek "okienkowych" open System.Windows.Forms open System.Drawing // utworzenie obiektu formularza let form =new Form(Text="Mój formularz",startposition= FormStartPosition.CenterScreen, 18

19 AutoScaleMode=AutoScaleMode.Font) // utworzenie obiektu etykiety let label=new Label(Text="Komunikat w oknie!",top=20,left=10, AutoSize=true) // dodanie etykiety do kolekcji kontrolek formularza form.controls.add(label) // wyświetlenie formularza form.show() //lub Visible=true w new Form(... // uruchomienie aplikacji Application.Run(form) Projekt możemy już uruchomić (np. CTRL+F5). Rysunek 1.9. Aplikacja Windows Forms Aplikacje okienkowe (Windows Forms) wymagają utworzenia formularza, prezentującego okno programu i kontrolek (inaczej formantów) umieszczonych na nim. Definicje klas tych obiektów zawarte są w odpowiednich bibliotekach: System.Windows.Forms, System.Drawing. Aby utworzyć obiekt formularza, musimy użyć słowa kluczowego new i nazwy klasy z odpowiednimi parametrami. Całość przypisujemy do własnej zmiennej (w F# bardziej odpowiednim tu określeniem jest wartość niezmienna ) używając słowa kluczowego let, np.: let form =new Form(Text="Mój formularz",startposition= FormStartPosition.CenterScreen,AutoScaleMode=AutoScaleMode.Fon t) Teksty, napisy, komunikaty umieszczamy na formularzach w etykietach. Obiekt etykiety tworzymy używając klasy Label: 19

20 let label=new Label(Text="Komunikat w oknie!",top=20,left=10, AutoSize=true) Etykiety i inne kontrolki musimy dodać do kolekcji obiektów formularza: form.controls.add(label) Wyświetlaniem formularza na ekranie zajmuje się funkcja (dla obiektu to inaczej metoda) Show: form.show() Aplikację uruchomimy wywołując metodę Run: Application.Run(form) PEŁNA WERSJA 20

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski

Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski Języki i paradygmaty programowania doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.wroc.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Treści kształcenia: Paradygmaty

Bardziej szczegółowo

Języki i paradygmaty programowania - 1

Języki i paradygmaty programowania - 1 doc. dr inż. Tadeusz Jeleniewski e-mail: t.jeleniewski@neostrada.pl tadeusz.jeleniewski@pwr.edu.pl http://www.tjeleniewski.wstt.edu.pl Cele przedmiotu Umiejętność zastosowania i oceny przydatności paradygmatów

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Web Services (część 3). Do wykonania ćwiczeń potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2005. Ponadto wymagany jest

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Access 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zmienianie rozmiaru ekranu lub

Bardziej szczegółowo

Instrukcja laboratoryjna cz.3

Instrukcja laboratoryjna cz.3 Języki programowania na platformie.net cz.2 2015/16 Instrukcja laboratoryjna cz.3 Język C++/CLI Prowadzący: Tomasz Goluch Wersja: 2.0 I. Utworzenie projektu C++/CLI z interfejsem graficznym WPF 1 Cel:

Bardziej szczegółowo

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012 Visual Basic Michael Halvorson Przekład: Joanna Zatorska APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wstęp...................................................................vii

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Podstawy programowania Ćwiczenie Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Tematy ćwiczenia algorytm, opis języka programowania praca ze środowiskiem, formularz, obiekty

Bardziej szczegółowo

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem.

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM NetBeans Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. VI 1. Uruchamiamy program NetBeans (tu wersja 6.8 ) 2. Tworzymy

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: 2.2 Umiejętności: 3 METODY NAUCZANIA: 4 ŚRODKI DYDAKTYCZNE:

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: 2.2 Umiejętności: 3 METODY NAUCZANIA: 4 ŚRODKI DYDAKTYCZNE: Praca z projektemi w MS VB.NET Scenariusz lekcji Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: Praca z projektami w MS VB.NET. 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: Uczeń potrafi: podać definicje podstawowych pojęć związanych

Bardziej szczegółowo

SZYBKO ZROZUMIEĆ VISUAL BASIC 2012 Artur Niewiarowski -

SZYBKO ZROZUMIEĆ VISUAL BASIC 2012 Artur Niewiarowski - S t r o n a 2 SZYBKO ZROZUMIEĆ VISUAL BASIC 2012 Artur Niewiarowski - Copyright by Artur Niewiarowski 2013 ISBN: 978-83-937802-0-4 - Artur Niewiarowski Self-Publishing - All rights reserved. Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP

Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP W tym opracowaniu opisano, jak korzystać z edytora zasad grupy do zmiany ustawień zasad lokalnych dla

Bardziej szczegółowo

Środowiska i platformy programistyczne

Środowiska i platformy programistyczne Środowiska i platformy programistyczne 1 Rys historyczny lata 80-90: efektywność! Cel: zwiększyć efektywność programisty jedno narzędzie: integracja edytor kodu, funkcje programistyczne (kompilacja, łączenie,

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe zastosowanie języka Java SE

Programowanie obiektowe zastosowanie języka Java SE Programowanie obiektowe zastosowanie języka Java SE Wstęp do programowania obiektowego w Javie Autor: dr inŝ. 1 Java? Java język programowania obiektowo zorientowany wysokiego poziomu platforma Javy z

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe. Programowanie na platformie Microsoft Visual Studio.NET

Studia podyplomowe. Programowanie na platformie Microsoft Visual Studio.NET Studia podyplomowe Programowanie na platformie Microsoft Visual Studio.NET I. Charakterystyka kursów Aplikacje bazodanowe dla biznesu (Microsoft Visual Studio.NET 2008) (35 godz.) W ramach kursu słuchacze

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Jesteś nowym użytkownikiem systemu Windows 7? Wiele elementów odpowiada funkcjom znanym z poprzednich wersji systemu Windows, możesz jednak potrzebować pomocy, aby

Bardziej szczegółowo

asix Autoryzacja dostępu do zasobów WWW systemu asix (na przykładzie systemu operacyjnego Windows 2008)

asix Autoryzacja dostępu do zasobów WWW systemu asix (na przykładzie systemu operacyjnego Windows 2008) NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI asix (na przykładzie systemu operacyjnego Windows 2008) Pomoc techniczna Dok. Nr PLP0018 Wersja: 2011-08-26 ASKOM i asix to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z

Bardziej szczegółowo

Delphi podstawy programowania. Środowisko Delphi

Delphi podstawy programowania. Środowisko Delphi Delphi podstawy programowania Środowisko Delphi Olsztyn 2004 Delphi Programowanie obiektowe - (object-oriented programming) jest to metodologia tworzeniu programów komputerowych definiująca je jako zbiór

Bardziej szczegółowo

Język JAVA podstawy. wykład 1, część 2. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna

Język JAVA podstawy. wykład 1, część 2. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna Język JAVA podstawy wykład 1, część 2 1 Język JAVA podstawy Plan wykładu: 1. Krótka historia Javy 2. Jak przygotować sobie środowisko programistyczne 3. Opis środowiska JDK 4. Tworzenie programu krok po

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics - Essentials for Python: Instrukcje instalacji dla Windows

IBM SPSS Statistics - Essentials for Python: Instrukcje instalacji dla Windows IBM SPSS Statistics - ssentials for Python: Instrukcje instalacji dla Windows Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics - ssentials for Python w systemach operacyjnych Windows.

Bardziej szczegółowo

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia nowego projektu (poniżej są utworzone projekty) Po kliknięciu

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager

Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager Wersja 0 POL Wprowadzenie Ważna uwaga Treść niniejszego dokumentu i dane techniczne produktu mogą ulegać zmianom bez powiadomienia. Firma Brother zastrzega

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika

Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika wyobraź sobie możliwości Copyright 2009 Samsung Electronics Co., Ltd. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten podręcznik administratora dostarczono tylko w

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład V. Rzut okiem na języki programowania. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład V Rzut okiem na języki programowania 1 Kompilacja vs. interpretacja KOMPILACJA Proces, który przetwarza program zapisany w języku programowania,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI asix Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6 Pomoc techniczna Dok. Nr PLP0016 Wersja:08-12-2010 ASKOM i asix to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z o. o.,

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Król Łukasz Nr albumu: 254102

Król Łukasz Nr albumu: 254102 Król Łukasz Nr albumu: 254102 Podstawy o Delphi Język programowania, którego można używać w środowiskach firmy Borland, Embarcadero, Microsoft (Delphi Prism), oraz w środowisku Lazarus. Narzędzia te są

Bardziej szczegółowo

Aplikacje w środowisku VBA. Visual Basic for Aplications

Aplikacje w środowisku VBA. Visual Basic for Aplications Aplikacje w środowisku VBA Visual Basic for Aplications Podstawowe informacje o VBA Visual Basic for Aplications, w skrócie VBA, to język programowania rozwijany przez Microsoft, którego zastosowanie pozwala

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług Rozdział 10. Zarządzanie komputerem Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale prezentują najważniejsze narzędzia służące do konfigurowania i monitorowania pracy komputera. Ponieważ system Windows XP został opracowany

Bardziej szczegółowo

Serwer Sieci Web (IIS)

Serwer Sieci Web (IIS) NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI Serwer Sieci Web (IIS) Instalacja składników Internetowych Usług Informacyjnych dla potrzeb system Asix Pomoc techniczna Dok. Nr 0021 Wersja:04-12-2014 ASKOM

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji Asystenta Hotline

Instrukcja instalacji Asystenta Hotline SoftVig Systemy Informatyczne Sp. z o.o. Instrukcja instalacji Asystenta Hotline Ver. 3.5 2012-06-19 2 Instrukcja obsługi programu Asystent Hotline Zawartość 1 INSTALACJA PROGRAMU 3 1.1 WARUNKI KONIECZNE

Bardziej szczegółowo

Instalacja Webroot SecureAnywhere przy użyciu GPO w Active Directory

Instalacja Webroot SecureAnywhere przy użyciu GPO w Active Directory Instalacja Webroot SecureAnywhere przy użyciu GPO w Active Directory Poniższa instrukcja opisuje sposób zdalnej instalacji oprogramowania Webroot SecureAnywhere w środowiskach wykorzystujących usługę Active

Bardziej szczegółowo

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu 1. Edytor grafiki Draw 1.1. Okno programu Draw W bezpłatnym pakiecie OpenOffice zawarty jest program graficzny Draw (rysunek 1.1), wyposażony w liczne narzędzia do obróbki obiektów. Program możesz uruchomić,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do projektu QualitySpy

Wprowadzenie do projektu QualitySpy Wprowadzenie do projektu QualitySpy Na podstawie instrukcji implementacji prostej funkcjonalności. 1. Wstęp Celem tego poradnika jest wprowadzić programistę do projektu QualitySpy. Będziemy implementować

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Programowanie obiektowe Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Zarządzania Kierunek: Informatyka i Ekonometria Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC Kancelaria Prawna.WEB - POMOC I Kancelaria Prawna.WEB Spis treści Część I Wprowadzenie 1 Część II Wymagania systemowe 1 Część III Instalacja KP.WEB 9 1 Konfiguracja... dostępu do dokumentów 11 Część IV

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE. QuIDE Quantum IDE PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE. QuIDE Quantum IDE PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE QuIDE Quantum IDE PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA Joanna Patrzyk Bartłomiej Patrzyk Katarzyna Rycerz jpatrzyk@quide.eu bpatrzyk@quide.eu kzajac@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI Skrypty obsługi bazy danych. Przykład zastosowania do tworzenia własnego systemu receptur lub zdarzeniowego zapisu parametrów do bazy danych w systemie asix3.

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO JĘZYKA JAVA

WPROWADZENIE DO JĘZYKA JAVA WPROWADZENIE DO JĘZYKA JAVA programowanie obiektowe KRÓTKA HISTORIA JĘZYKA JAVA KRÓTKA HISTORIA JĘZYKA JAVA 1991 - narodziny języka java. Pierwsza nazwa Oak (dąb). KRÓTKA HISTORIA JĘZYKA JAVA 1991 - narodziny

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx 1. WPROWADZENIE Program AutoCAD ma wielu użytkowników i zajmuje znaczące miejsce w graficznym

Bardziej szczegółowo

Java jako język programowania

Java jako język programowania Java jako język programowania Interpretowany programy wykonują się na wirtualnej maszynie (JVM Java Virtual Machine) Składnia oparta o język C++ W pełni zorientowany obiektowo (wszystko jest obiektem)

Bardziej szczegółowo

JAK W SYSTEMIE MS WINDOWS PRZYGOTOWAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ W WERSJI PDF?

JAK W SYSTEMIE MS WINDOWS PRZYGOTOWAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ W WERSJI PDF? JAK W SYSTEMIE MS WINDOWS PRZYGOTOWAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ W WERSJI PDF? Podczas przygotowywania wersji elektronicznej pracy dyplomowej (lub innego dokumentu, który ma być rozpowszechniany w wersji elektronicznej

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja platformy.net Framework.

1. Instalacja platformy.net Framework. Konfiguracja sprzętowo-programowa komputera umożliwiająca korzystanie z komponentu do składania podpisu elektronicznego w oknie przeglądarki dla systemów e-giodo oraz Elektroniczna Skrzynka Podawcza (ESP)

Bardziej szczegółowo

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9)

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) ABC 2002/XP PL EXCEL Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) Obszar roboczy programu (10) o Pasek tytułowy (10) o Przyciski Minimalizuj

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA NR ART/SBS/07/01 Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA Artykuły - serwery SBS i ich wykorzystanie Instalacja i Konfiguracja oprogramowania MOL Optiva na szkolnym serwerze (SBS2000) Artykuł opisuje

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe GUI

Programowanie Obiektowe GUI Programowanie Obiektowe GUI Swing Celem ćwiczenia jest ilustracja wizualnego tworzenia graficznego interfejsu użytkownika opartego o bibliotekę Swing w środowisku NetBeans. Ponadto, ćwiczenie ma na celu

Bardziej szczegółowo

Platformy Programowania

Platformy Programowania Platformy Programowania Ćwiczenie 1 4 x Hello World! Środowisko programistyczne, w którym będziemy pracować do wakacji: Microsoft Visual Studio 2010 Profesional 1. Utwórz aplikację konsolową. Po uruchomieniu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ Systemy baz danych 1. 2 Wstęp do baz danych 2. 2 Relacyjny model baz danych. 3. 2 Normalizacja baz danych. 4. 2 Cechy

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1 - Programowanie proceduralne i obiektowe

Laboratorium 1 - Programowanie proceduralne i obiektowe Laboratorium 1 - Programowanie proceduralne i obiektowe mgr inż. Kajetan Kurus 4 marca 2014 1 Podstawy teoretyczne 1. Programowanie proceduralne (powtórzenie z poprzedniego semestru) (a) Czym się charakteryzuje?

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI SYSTEMU

INSTRUKCJA INSTALACJI SYSTEMU Zarządzanie Procesami Informatycznymi Sp. z o.o. 54-204 Wrocław, ul. Legnicka 62 Tel. : ( 071 ) 354 88 88 Fax : ( 071 ) 354 88 99 E-mail : biuro@vilico.pl INSTRUKCJA INSTALACJI SYSTEMU Wersja 1.4-1 - Spis

Bardziej szczegółowo

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Uruchamianie edytora OpenOffice.ux.pl Writer 9 Dostosowywanie środowiska pracy 11 Menu Widok 14 Ustawienia dokumentu 16 Rozdział 2. OpenOffice

Bardziej szczegółowo

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych ASKOM i asix to zastrzeżone znaki firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne występujące w tekście znaki firmowe

Bardziej szczegółowo

SmartCard Virtual Keyboard. SCVK - instrukcja użytkownika. Wersja 1.1 (2014-09-29)

SmartCard Virtual Keyboard. SCVK - instrukcja użytkownika. Wersja 1.1 (2014-09-29) Wersja 1.1 (2014-09-29) Politechnika Poznańska Pl. Marii Skłodowskiej-Curie 5 60-965 Poznań http://www.put.poznan.pl/ Dział Rozwoju Oprogramowania http://intranet.put.poznan.pl/department/at Dokumentacja

Bardziej szczegółowo

Programowanie Urządzeń Mobilnych. Laboratorium nr 7, 8

Programowanie Urządzeń Mobilnych. Laboratorium nr 7, 8 Programowanie Urządzeń Mobilnych Laboratorium nr 7, 8 Android Temat 1 tworzenie i uruchamianie aplikacji z użyciem Android SDK Krzysztof Bruniecki 1 Wstęp Platforma Android jest opartym na Linuxie systemem

Bardziej szczegółowo

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu Instalacja SQL Server Express Logowanie na stronie Microsoftu Wybór wersji do pobrania Pobieranie startuje, przechodzimy do strony z poradami. Wypakowujemy pobrany plik. Otwiera się okno instalacji. Wybieramy

Bardziej szczegółowo

Włączanie/wyłączanie paska menu

Włączanie/wyłączanie paska menu Włączanie/wyłączanie paska menu Po zainstalowaniu przeglądarki Internet Eksplorer oraz Firefox domyślnie górny pasek menu jest wyłączony. Czasem warto go włączyć aby mieć szybszy dostęp do narzędzi. Po

Bardziej szczegółowo

I. WSTĘP. Przykład 1. Przykład 2. Programowanie czyli tworzenie programów komputerowych (aplikacji komputerowych)

I. WSTĘP. Przykład 1. Przykład 2. Programowanie czyli tworzenie programów komputerowych (aplikacji komputerowych) I. WSTĘP Programowanie czyli tworzenie programów komputerowych (aplikacji komputerowych) Algorytm - sposób na osiągnięcie celu w pewnych ograniczonych krokach. Program komputerowy realizuje zawsze algorytm.

Bardziej szczegółowo

Microsoft Visual Studio: zintegrowane środowisko programistyczne (IDE), umożliwia tworzenie samodzielnych aplikacji, aplikacji sieciowych, usług

Microsoft Visual Studio: zintegrowane środowisko programistyczne (IDE), umożliwia tworzenie samodzielnych aplikacji, aplikacji sieciowych, usług Środowisko pracy Microsoft Visual Studio: zintegrowane środowisko programistyczne (IDE), umożliwia tworzenie samodzielnych aplikacji, aplikacji sieciowych, usług sieciowych oraz serwisów internetowych,

Bardziej szczegółowo

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i realizacja elektronicznego dziennika ocen ucznia Autor: Grzegorz Dudek wykonanego w technologii ASP.NET We współczesnym modelu edukacji, coraz powszechniejsze

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotował: dr inż. Janusz Jabłoński LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH Jeżeli nie jest potrzebna

Bardziej szczegółowo

Windows XP Wiersz polecenia

Windows XP Wiersz polecenia Windows XP Wiersz polecenia, opracował Jan Biernat 1 z 7 Windows XP Wiersz polecenia DOS (ang. Disk Operating System) pierwszy przenośny (dyskowy) system operacyjny komputerów PC i mikrokomputerów lat

Bardziej szczegółowo

1. Od czego zacząć? - Instalacja środowiska pracy

1. Od czego zacząć? - Instalacja środowiska pracy 1. Od czego zacząć? - Instalacja środowiska pracy 1.1 Jeśli mamy komputer z Windows 8.1 Prof. lub nowszy W takim przypadku potrzebne nam będą tylko aktualne aktualizacje no i oczywiście środowisko pracy.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO OPROGRAMOWANIA KOMPUTEROWEGO

INSTRUKCJA DO OPROGRAMOWANIA KOMPUTEROWEGO INSTRUKCJA DO OPROGRAMOWANIA KOMPUTEROWEGO DLA LEKKIEJ PŁYTY DO BADAŃ DYNAMICZNYCH HMP LFG WYMAGANE MINIMALNE PARAMETRY TECHNICZNE: SPRZĘT: - urządzenie pomiarowe HMP LFG 4 lub HMP LFG Pro wraz z kablem

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS PROBLEMY TECHNICZNE Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS Jeżeli stwierdziłeś występowanie błędów lub problemów podczas pracy z programem DYSONANS możesz skorzystać

Bardziej szczegółowo

Zapytania i wstawianie etykiet z bazy danych do rysunku

Zapytania i wstawianie etykiet z bazy danych do rysunku Zapytania i wstawianie etykiet z bazy danych do rysunku Pracujemy z gotową bazą danych MSAccess o nazwie KOMIS.MDB. Baza ta składa się z kilku tabel, rys. 1 Rys. 1. Diagram relacji. Wybierając w MSAccess,

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000

Systemy operacyjne. Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000 Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski Systemy operacyjne Laboratorium Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics - Essentials for Python: Instrukcje instalacji dla Windows

IBM SPSS Statistics - Essentials for Python: Instrukcje instalacji dla Windows IBM SPSS Statistics - ssentials for Python: Instrukcje instalacji dla Windows Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics - ssentials for Python w systemach operacyjnych Windows.

Bardziej szczegółowo

Stawiamy pierwsze kroki

Stawiamy pierwsze kroki Stawiamy pierwsze kroki 3.1. Stawiamy pierwsze kroki Edytory tekstu to najbardziej popularna odmiana programów służących do wprowadzania i zmieniania (czyli edytowania) tekstów. Zalicza się je do programów

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics - Essentials for R: Instrukcje instalacji dla Windows

IBM SPSS Statistics - Essentials for R: Instrukcje instalacji dla Windows IBM SPSS Statistics - ssentials for R: Instrukcje instalacji dla Windows Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics - ssentials for R w systemach operacyjnych Windows. Przegląd

Bardziej szczegółowo

Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja

Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja SZARP http://www.szarp.org Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja Wersja pliku: $Id: ssc.sgml 4420 2007-09-18 11:19:02Z schylek$ > 1. Witamy w programie SSC Synchronizator plików (SZARP Sync Client,

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA TECHNICZNA Metody wprowadzania obiektów w programie AutoCAD za pomocą języka AutoLISP

INFORMATYKA TECHNICZNA Metody wprowadzania obiektów w programie AutoCAD za pomocą języka AutoLISP INFORMATYKA TECHNICZNA Metody wprowadzania obiektów w programie AutoCAD za pomocą języka AutoLISP 1. WPROWADZENIE Cel ćwiczeń: zapoznanie z możliwościami wykorzystania systemów CAx w procesie automatyzacji

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMY I PROGRAMY

ALGORYTMY I PROGRAMY ALGORYTMY I PROGRAMY Program to ciąg instrukcji, zapisanych w języku zrozumiałym dla komputera. Ten ciąg instrukcji realizuje jakiś algorytm. Algorytm jest opisem krok po kroku jak rozwiązać problem, czy

Bardziej szczegółowo

INSTALACJA SERWERA LOKALNEGO TYPU WAMP NA PRZYKŁADZIE PAKIETU KRASNAL SERV 2.7

INSTALACJA SERWERA LOKALNEGO TYPU WAMP NA PRZYKŁADZIE PAKIETU KRASNAL SERV 2.7 Mgr inż. Marcin Dąbrowski INSTALACJA SERWERA LOKALNEGO TYPU WAMP NA PRZYKŁADZIE PAKIETU KRASNAL SERV 2.7 Wydział Organizacji i Zarządzania Politechnika Śląska w Gliwicach Zabrze 2009 1. Instalacja lokalnego

Bardziej szczegółowo

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152 Wstęp...xv 1 Rozpoczynamy...1 Co to jest ASP.NET?...3 W jaki sposób ASP.NET pasuje do.net Framework...4 Co to jest.net Framework?...4 Czym są Active Server Pages (ASP)?...5 Ustawienia dla ASP.NET...7 Systemy

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics Version 22. Windows - Instrukcja instalacji (licencja wielokrotna)

IBM SPSS Statistics Version 22. Windows - Instrukcja instalacji (licencja wielokrotna) IBM SPSS Statistics Version 22 Windows - Instrukcja instalacji (licencja wielokrotna) Spis treści Instrukcja instalacji.......... 1 Wymagania systemowe........... 1 Instalowanie produktu............ 1

Bardziej szczegółowo

Wszystkie znaki występujące w publikacji są zastrzeŝonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Wszystkie znaki występujące w publikacji są zastrzeŝonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. 1 2 DOS DLA OPORNYCH Łukasz Sosna Skład i łamanie: Patrycja Kierzkowska Korekta: Anna Matusewicz Wydanie pierwsze, Toruń 2006 ISBN: 83-60320-12-8 Wszelkie prawa zastrzeŝone! Autor oraz Wydawnictwo dołoŝyli

Bardziej szczegółowo

Microsoft.NET: ASP.NET MVC + Entity Framework (Code First)

Microsoft.NET: ASP.NET MVC + Entity Framework (Code First) Microsoft.NET: ASP.NET MVC + Entity Framework (Code First) Do realizacji projektu potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2012. W ramach projektu budowana jest prosta

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI LABORATORIUM TECHNOLOGIA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH W BIOTECHNOLOGII Aplikacja bazodanowa: Cz. II Rzeszów, 2010 Strona 1 z 11 APLIKACJA BAZODANOWA MICROSOFT ACCESS

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja funkcji logowania

Skrócona instrukcja funkcji logowania Skrócona instrukcja funkcji logowania Logowanie 1. Wpisz swój identyfikator nie używając spacji, podkreśleń ani nawiasów. Aby przejść do pola tekstowego Hasło, wciśnij klawisz tabulatora lub kliknij wewnątrz

Bardziej szczegółowo

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej Instrukcja użytkownika Instrukcja korzystania z certyfikatu wersja 7.6 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ul. Batorego 5, 02-591 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Połączenie AutoCad'a z bazą danych

Połączenie AutoCad'a z bazą danych Połączenie AutoCad'a z bazą danych Założenie bazy danych z pojedynczą tablicą Samochody, za pomocą aplikacji MS Access 1. Na dysku C: założyć katalog: C:\TKM\GR1x 2. Do tego katalogu przekopiować plik:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji wersja 1.01

Instrukcja instalacji wersja 1.01 earchiwista Instrukcja instalacji wersja 1.01 Metryka Projekt Wykonawca Produkt Opis earchiwista SKG S.A. Instrukcja instalacji Dokument zawiera instrukcję instalacji systemu earchiwista. Autorzy Róża

Bardziej szczegółowo

Konta uŝytkowników. Konta uŝytkowników dzielą się na trzy grupy: lokalne konta uŝytkowników, domenowe konta uŝytkowników, konta wbudowane

Konta uŝytkowników. Konta uŝytkowników dzielą się na trzy grupy: lokalne konta uŝytkowników, domenowe konta uŝytkowników, konta wbudowane Konta uŝytkowników Konta uŝytkowników dzielą się na trzy grupy: lokalne konta uŝytkowników, domenowe konta uŝytkowników, konta wbudowane Lokalne konto uŝytkownika jest najczęściej wykorzystywane podczas

Bardziej szczegółowo

Metodyka programowania. Podstawy C#

Metodyka programowania. Podstawy C# Metodyka programowania Podstawy C# Platforma.NET Platforma.NET (.NET Framework) Platforma programistyczna Microsoft, Obejmuje - środowisko uruchomieniowe CLR (Common Language Runtime) - biblioteki klas

Bardziej szczegółowo

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa Rejestracja faktury VAT Instrukcja stanowiskowa 1. Uruchomieni e formatki Faktury VAT. Po uruchomieniu aplikacji pojawi się okno startowe z prośbą o zalogowanie się. Wprowadzamy swoją nazwę użytkownika,

Bardziej szczegółowo

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.1

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.1 Slajd 1 Uruchomienie edytora Word dla Windows otwarcie menu START wybranie grupy Programy, grupy Microsoft Office,

Bardziej szczegółowo

To sposób w jaki użytkownik wchodzi w interakcje z systemem. Środowisko graficzne używa kombinacji graficznych elementów(przyciski, okna, menu) i

To sposób w jaki użytkownik wchodzi w interakcje z systemem. Środowisko graficzne używa kombinacji graficznych elementów(przyciski, okna, menu) i Aleksandra Dębiecka To sposób w jaki użytkownik wchodzi w interakcje z systemem. To sposób w jaki użytkownik wchodzi w interakcje z systemem. Środowisko graficzne używa kombinacji graficznych elementów(przyciski,

Bardziej szczegółowo

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn Dodatki Dodatek A Octave Przykłady programów zostały opracowane w środowisku programistycznym Octave 3.6.2 z interfejsem graficznym GNU Octave 1.5.4. Octave jest darmowym środowiskiem programistycznym

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny dotyczący podstaw programowania Microsoft Office Excel za pomocą VBA

Zakres tematyczny dotyczący podstaw programowania Microsoft Office Excel za pomocą VBA Zakres tematyczny dotyczący podstaw programowania Microsoft Office Excel za pomocą VBA 1 Rozdział 1 Praca z makropoleceniami Opis: W tym rozdziale kursanci przechodzą przez wprowadzenie do programowania

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW. Laboratorium z przedmiotu Aplikacje WWW - zestaw 01

Aplikacje WWW. Laboratorium z przedmiotu Aplikacje WWW - zestaw 01 Laboratorium z przedmiotu Aplikacje WWW - zestaw 01 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z technologią ASP.NET Web Forms. Wprowadzenie teoretyczne. 1. Komunikacja klient-serwer poprzez połączenie internetowe

Bardziej szczegółowo

Asix.Evo - Uruchomienie aplikacji WWW

Asix.Evo - Uruchomienie aplikacji WWW Pomoc dla użytkowników systemu Asix 8 www.asix.com.pl Asix.Evo - Uruchomienie aplikacji WWW Dok. Nr PLP8E014 Wersja: 2014-07-31 Asix.Evo - Uruchomienie aplikacji WWW ASKOM i Asix to zastrzeżone znaki firmy

Bardziej szczegółowo

Menu Plik w Edytorze symboli i Edytorze widoku aparatów

Menu Plik w Edytorze symboli i Edytorze widoku aparatów Menu Plik w Edytorze symboli i Edytorze widoku aparatów Informacje ogólne Symbol jest przedstawieniem graficznym aparatu na schemacie. Oto przykład przekaźnika: Widok aparatu jest przedstawieniem graficznym

Bardziej szczegółowo

Cash Flow System Instrukcja

Cash Flow System Instrukcja Cash Flow System Instrukcja Wersja 1.17 Instalacja Instalacja programu Cash Flow System polega na wywołaniu programu instalatora. Następnie postępujemy zgodnie z sugestiami proponowanymi przez program

Bardziej szczegółowo

Asystent Hotline Instrukcja instalacji

Asystent Hotline Instrukcja instalacji SoftVig Asystent Hotline Instrukcja instalacji Dokumentacja do wersji: Asystent Hotline (ver. 2.8.4737) Data ostatnich zmian: 2013-05-13 SoftVig Systemy Informatyczne Sp. z o.o. pl. Rodła 8, 70-419 Szczecin,

Bardziej szczegółowo

Programowanie Komputerów 2FD. Materiały pomocnicze do laboratorium

Programowanie Komputerów 2FD. Materiały pomocnicze do laboratorium Programowanie Komputerów 2FD Materiały pomocnicze do laboratorium 2 Spis treści ZAJĘCIA 1. WPROWADZENIE... 4 1. ZAPOZNANIE SIĘ ZE ŚRODOWISKIEM PRACY... 4 Praca w sieci lokalnej... 4 Sposób logowania...

Bardziej szczegółowo