1. Charakterystyka ogólna

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1. Charakterystyka ogólna"

Transkrypt

1 Prof. dr hab. inż. Jerzy Andrzej Sładek Laboratorium Metrologii Współrzędnościowej (M10) Wydział Mechaniczny Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Recenzja pracy doktorskiej mgr inż. Macieja Stankiewicza pt. METODA TRIANGULACJI LASEROWEJ ODPORNA NA REFLEKSY ŚWIETLNE DLA KNTROLII JAKOŚCI GEOMETRII WYROBU Podstawa opracowania: zlecenie Dyrektora Instytutu Technologii Maszyn i Automatyzacji Politechniki Wrocławskiej z dnia Charakterystyka ogólna Współczesne techniki wytwarzania cechują się znaczną wydajnością i dążeniem do kompleksowej automatyzacji przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej jakości wyrobów. Te wymagania w sposób optymalny zapewnia współrzędnościowa technika pomiarowa. Sterowane komputerowo WMP i ramiona pomiarowe znajdują się w zdecydowanej większości zakładów produkcyjnych z szeroko rozumianego obszaru przemysłu maszynowego, elektrotechnicznego, motoryzacyjnego, lotniczego, przetwórstwa tworzyw sztucznych, a nawet elektronicznego. Współrzędnościowa technika pomiarowa pozwala zamknąć cały proces automatyzacji produkcji, a poprzez system weryfikacji wyrobów sterować ich jakością. Ponieważ jakość jest kształtowana w halach produkcyjnych, a nie na samym końcu cyklu wytwarzania dużego znaczenia nabierają urządzenia pomiarowe tam właśnie stosowane, w tym względzie pomocne są systemy optyczne ze względu na swoje niewątpliwe praktyczne zalety. Mogą one mierzyć wyroby także o małej sztywności z dużą szybkością pomiaru lub wspomagać konwencjonalne WMP. Zgodność wymiarowa ze specyfikacją geometrii wyrobu (GPS) staje się zadaniem kluczowym dla procesów wytwarzania. Niebezpieczeństwo błędnych decyzji niesie skutki, które obserwuje się w postaci ciągłych reklamacji produktów, szczególnie w obszarach takich przemysłów jak samochodowy, AGD a także urządzeń medycznych itp. W świetle nowych potrzeb zastosowanie współrzędnościowej techniki pomiarowej jest niewystarczające, gdyż wadą jest jest względnie długi czas pomiaru. Dobrym rozwiązaniem tego zagadnienia będą systemy optyczne, które pobierają duża ilość danych w krótszym przedziale czasowym oraz umożliwiają bieżącą wizualizację procesów produkcyjnych. Systemy te, do których należą technologie obrazowania, oparte na skanowaniu powierzchni i całych obiektów z wykorzystaniem techniki optycznej i tomografii komputerowej dają możliwość szybkiego prototypowania, mają również zastosowania w inżynierii odwrotnej, wzornictwie przemysłowym, technice biomedycznej czy ochronie zabytków. Jednym z ważniejszych problemów zautomatyzowanych systemów optycznych są algorytmy filtracji chmury punktów, które nie radzą sobie z zakłóceniami (tzw. szumami ). Dlatego podjęcie pracy mgr inż. Macieja Stankiewicza nt: Metoda triangulacji laserowej odporna na refleksy świetlne dla kontroli jakości geometrii wyrobu uważam za ważne i bardzo aktualne.

2 2 2. Układ i obszar merytoryczny monografii: Recenzowana praca liczy 119 stron i składa się z 12 rozdziałów (podzielonych na cztery części) oraz spisu literatury, w której zamieszczono 171 publikacji, w tym normy i zalecenia odniesione do tematu pracy. Zamieszczono też streszczenia w języku polskim i angielskim. Praca poprzedzona jest spisem treści jak również indeksem pojęć i skrótów oraz indeksem oznaczeń. Wstęp Autor opisuje w nim współrzędnościowe systemy pomiarowe historię, stosowanych rozwiązań konstrukcyjnych i ich miejsce we współczesnym systemie wytwarzania. Ukazuje też relacje pomiędzy systemem pomiarowym i systemem zarządzania jakością. Autor szeroko potraktował opis współczesnej techniki systemów współrzędnościowej pokazując współczesne rozwiązania maszyn współrzędnościowych, a w szczególności skanerów optycznych. W Części I pt. Analiza teoretyczna, rozdz. 1. Metody rekonstrukcji 3D zawarł tu Autor opis metody rekonstrukcji obiektów 3D. Zaprezentował podział optycznych metod stosowanych w przemyśle, jak również pojęcie systemów 2½D. Opisał też ograniczenia systemów pracujących na zasadzie pomiaru optycznego, co pozwoliło nieco przybliżyć złożoność zagadnienia. Autor poświęcił też część rozdziału na przedstawienie szerokiego zastosowania tych systemów. Omówił też metody optymalne tj. aktywne powierzchniowe metody triangulacyjne, do pomiaru elementów refleksyjnych z czym systemy optyczne radzą sobie najsłabiej. W Części I pt. Analiza teoretyczna, rozdz. 2. Metoda triangulacji laserowej- Autor przedstawił obszernie metodę triangulacji laserowej z powodzeniem wykorzystywanej w przemysłowej kontroli jakości do digitalizacji rzeczywistych elementów celem utworzenia komputerowych modeli 3D. Opisał budowę systemu pomiarowego wykorzystującego tą metodę, a następnie przedstawił poszczególne komponenty i ich rolę w systemie, ale przede wszystkim poświęcił cały podrozdział na scharakteryzowanie uzyskiwanych wyników pomiarów tzw. chmury punktów. W Części I pt. Analiza teoretyczna, rozdz. 3. Zakłócenia metody triangulacji laserowej- Autor w rozdziale tym scharakteryzował najważniejsze źródła zakłóceń związane z poszczególnymi komponentami układu triangulacyjnego. Rozdział całkowicie poświęcony jest problemom wynikłym ze stosowania tej metody do których zaliczono np.: przesłanianie częściowe obiektu wynikające z konstrukcji systemu, zakłócenia związane z refleksami czy wewnętrznymi rozproszeniami światła laserowego w materiale. Opisał również błędy charakterystyczne dla obiektywów np. dystorsję. W Części I pt. Analiza teoretyczna, rozdz.4. Sposoby pomiarów obiektów refleksyjnych w metodzie triangulacji laserowej W tym rozdziale Autor przedstawił sposoby na pomiar elementów refleksyjnych, które generują bardzo duże szumy w uzyskiwanych wynikach. Refleksy mogą pochodzić zarówno z oświetlenia zewnętrznego, bądź mogą być rezultatem wielokrotnego odbicia światła oświetlacza laserowego od refleksyjnych powierzchni obiektu. Opisał sposoby, nie tylko programowe, ale też mechaniczne, w jaki sposób wyeliminować poszczególne refleksy, zaczynając od tych najprostszych jak pokrycie obiektu mierzonego powłoką antyrefleksyjną, aż do bardziej wyrafinowanych sposobów jak wcześniejsze spolaryzowanie wiązki wychodzącej z diody laserowej przed jej przejściem przez układ optyki projekcyjnej. W Części I pt. Analiza teoretyczna, rozdz.5. Teza i koncepcja rozwiązania - Autor zdefiniował cel i zakres pracy. Zwraca w tym rozdziale uwagę na bardzo istotny problem z zastosowaniem systemów optycznych do pomiaru elementów

3 3 refleksyjnych, z odbłyskami zarówno wewnętrznymi jak i zewnętrznymi, co utrudnia ich szersze rozpowszechnienie. W tym kontekście sformułowanie następującej tezy pracy przez mgr inż. Macieja Stankiewicza Wykorzystanie w algorytmie analizy obrazu triangulacyjnego wiedzy a priori o nominalnym kształcie geometrycznym skanowanego elementu, przy założeniu zgodnego modelu stanowiska pomiarowego i jego pełnej kalibracji, pozwoli wyeliminować zakłócenia pochodzące z refleksów świetlnych wyższych rzędów, powodując tym samym zwiększenie dokładności metody triangulacji laserowej uważam za trafne i istotne dla badań nad dokładnością systemów optycznych współrzędnościowych działających na zasadzie triangulacji laserowej i ich przemysłowego wykorzystania. Celem pracy było więc opracowanie szybkiej, optycznej metody pomiarów 2½D/3D stosowanej w procesowej kontroli jakości dla odwzorowania powierzchni błyszczących. Autor zaproponował rozwiązanie przedstawionego problemu, poprzez wykorzystanie informacji o obiekcie w postacie gotowego CAD i założonej tolerancji do przefiltrowania odblasków tworzących zakłócenia w postaci szumu. W części II pt. Opracowanie rozwiązania, rozdz. 6. Segmentacja Nośnikiem informacji o położeniu 3D punktu oświetlonego linią laserową są jej współrzędne na obrazie triangulacyjnym. Terminem segmentacja (ang. segmentation) w tym przypadku określamy proces wyszukiwania na nim linii laserowej. Rezultatem jest seria współrzędnych x, y, z. Segmentacja więc jest jednym z podstawowych elementów przeliczeniowych pomiaru optycznego. Autor w rozdziale tym przedstawił kilka możliwości rozwiązania danej części przeliczeń, a następnie zaproponował algorytm segmentacji predykcyjnej wykorzystujący filtr Kalmana (ang. Kalman filter) jako predyktor. Ze względu na to, że proponowany algorytm opiera sie o informacje o nominalnym kształcie skanowanego obiektu, i ma on zastosowanie przede wszystkim w kontroli jakości. W dalszej części rozdziału Autor przedstawia algorytm pozwalający na wyznaczenie profilu na podstawie informacji o przestrzeni pomiarowej o obiekcie, laserze i kamerze, wyznacza teoretyczny przebieg przecięcia wiązki światła laserowego z powierzchnią, widziany z perspektywy kamery. Algorytm segmentacji predykcyjnej wymaga znajomości dokładnej pozycji i orientacji skanowanego elementu w przestrzeni. Na tych danych opiera się prawidłowe przewidywanie teoretycznej pozycji linii laserowej, co z kolei wprowadzi kolejne ograniczenia tej metody. Aby umożliwić łatwą konwersję pomiędzy różnymi układami współrzędnych stosowanych w opisie stanowiska do triangulacji laserowej, Autor zdecydował się na użycie notacji opracowanej przez J. Denavita i RS Hartenberga oraz na wykorzystanie zadania prostego i odwrotnego kinematyki. W Części II pt. Opracowanie rozwiązania, rozdz. 7. Synchronizacja -Autor przedstawia a następnie proponuje rozwiązanie zagadnienia dotyczącego synchronizacji układów mierzonego obiektu i znanego kształtu zapisanego w postaci CAD. Autor zdecydował się skorzystać z dodatkowej kamery do pozycjonowania. Jej pole widzenia obejmuje całą przestrzeń stanowiska. W kolejnym kroku przy pozycjonowaniu skanowanego obiektu w systemie do triangulacji laserowej Autor rozwiązał problem określenia położenia obiektu na podstawie jego zdjęć. Dla uzyskania lepszej synchronizacji Autor wykorzystał tzw. filtr Kalmana. W Części II pt. Opracowanie rozwiązania, rozdz. 8. Kalibracja Autor opisuje czynności, które należy wykonać, aby urządzenie opracowane przez niego można było zastosować do pomiarów optycznych. Dla zastosowań pomiarowych konieczna jest zatem adjustacja (przyp.rec.) kalibracja stanowiska obejmująca też szacowanie wszystkich parametrów wpływających na wyniki pomiarów. W

4 4 metodzie triangulacji laserowej proces ten jest z reguły dwuetapowy. Najpierw wyznaczane są parametry samej kamery: ogniskowa, pozycja punktu centralnego oraz parametry dystorsji, a następnie macierz homografii. Zjawisko dystorsji Autor uznaje za ważne ze względu na powstawanie zniekształceń obrazów projekcyjnych. Zwraca on przy tym uwagę na nieliniowość tego zjawiska oraz na fakt, że parametry dystorsji są ogólnie rzecz biorąc różne dla każdego zestawu kamera obiektyw. Biorąc powyższe pod uwagę Autor podał warunki konieczne dla otrzymania poprawnych obliczeń, co znalazło odzwierciedlenie przy modelowaniu i kalibracji stanowiska. Autor opisuje także metody usuwania wpływów dystorsji, a następnie wybiera model dystorsji opracowany przez Browna, zakładając, że współczynniki zniekształcenia wyższych rzędów niż 2 lub 3, są zbyt mało znaczące i nie mają realnego wpływu na rezultaty korekcji, stąd można je pominąć. W dalszej części rozdziału opisuje modelowanie stanowiska, które obejmowało określenie kąta i ramienia triangulacyjnego, skrzywienia linii laserowej względem osi przesuwu, punktu centralnego kamery, efektywnej ogniskowej obiektywu oraz dystorsji w układzie kamery, a następnie wykalibrowanie tak skonfigurowanego stanowiska do czego wykorzystał wzorzec z naniesionymi okręgami w 17 rzędach i 11 wierszach, a także wzorzec posiadający z jednej strony płaską powierzchnie, a z drugiej zarys piłokształtny, który fotografowany jest w różnych oddaleniach, zgodnie z osią skanowania. Część II pt. Opracowanie rozwiązania, rozdz.9. Integracja- W rozdziale tym opisano jak połączono w zintegrowane rozwiązanie elementy z rozdziału 7 i 8. Stanowisko badawcze składało się z: Kamery na statywie umożliwiającym ruch wzdłuż osi X oraz zmianę kąta lasera: AVT Dolphin F145B z obiektywem Cosmicar/Pentax 12mm, kamery triangulacyjnej Ranger C55 IVP-SICK, kamery pozycjonującej umieszczonej na statywie nieruchomym: Sumix SMX-160M, lasera microlens z projektorem linii na statywie umożliwiającym ruch wzdłuż osi X oraz automatyczną zmianę kąta elewacji: StockerYale Lasiris 690nm, 35mW, stolika mikroskopowego X-Y umożliwiającego pozycjonowanie skanowanego elementu z rozdzielczością 1μm: Thorlabs MAX201, stołu antywibracyjnego, tłumiącego drgania od otoczenia Thorlabs, komputera PC z oprogramowaniem LabView i Matlab wraz z karta IEEE1394 do akwizycji danych z kamery oraz sterownikami napędów Thorlabs. Część III pt. Badanie weryfikacyjne, rozdz. 10. Weryfikacja prawidłowości działania W tej części Autor zweryfikował doświadczalnie opracowane algorytmy segmentacji predykcyjnej. Weryfikacja dotyczyła zarówno prawidłowości eliminacji refleksów świetlnych dzięki użyciu segmentacji predykcyjnej, jak również próby oceny niepewności pomiarowej opracowanej metody. Weryfikacje oparto o wyniki badań przeprowadzonych na rzeczywistych elementach, dobranych w taki sposób, aby reprezentować typowe detale z obszaru produkcji przemysłu maszynowego, wraz z ich cechami, które wprowadzają zakłócenia tj. refleksy i złożony kształt. Weryfikacja za pomocą przeprowadzonych testów polegała na porównaniu dostępnych modeli CAD dla części mierzonych z wynikami uzyskanymi z pomiaru danej części z równoczesnym wykorzystaniem algorytmu predykcyjnego. Tolerancja wykonania była wg Autora wystarczającą granicą w jakiej operator powinien poszukiwać wyników pomiaru. W szczególności Autor zweryfikował działanie algorytmu synchronizującego wyznaczając błędy orientacji statycznej oraz pozycjonowania dla różnych kształtów przedmiotów. Ponadto przeprowadził badania, które nazwał niezbyt precyzyjnie testami dynamicznymi oraz testami statystycznymi.

5 5 Część III pt. Badanie weryfikacyjne, rozdz. 11. Weryfikacja niepewności pomiarowych W tym rozdziale Autor poruszył zagadnienie, które często jest pomijane przez użytkowników maszyn pomiarowych, a mianowicie iż wynik pomiaru jest tylko wtedy przydatny gdy podajemy go wraz z niepewnością pomiaru. Szacowanie niepewności dotyczyło łańcucha pomiarowego tworzącego zaprojektowany model pomiarowy triangulacji laserowej z wyróżnionymi 4-rema blokami poszczególnych procesów. Każdy z nich był analizowany a następnie oszacowano niepewność złożoną. Autor aby oszacować całkowitą niepewność pomiaru, uzależnia ją od czterech składowych. Aby oszacować wartości trzech z nich (algorytm segmentacji, kalibracji, triangulacji) wykorzystał metodę Monte Carlo, a pozostałą tj. związaną z wysokością, wyznaczył metodą A. Część IV pt. Zakończenie, rozdz. 12. Zakończenie zawiera wyniki i wnioski. Do najistotniejszych należy zaliczyć potwierdzenie tezy mówiącej o tym iż wykorzystanie w algorytmie analizy obrazu triangulacyjnego wiedzy a priori o nominalnym kształcie geometrycznym skanowanego elementu, przy założeniu zgodnego modelu stanowiska pomiarowego i jego pełnej kalibracji, pozwoli wyeliminować zakłócenia pochodzące z refleksów świetlnych wyższych rzędów. Opisane rozwiązanie wyeliminowania refleksów wychodzi naprzeciw oczekiwaniom użytkowników urządzeń działających na zasadzie triangulacji laserowej w zakładach produkcyjnych. Przeprowadzone badania, w tym doświadczalne wskazują na zalety zastosowanego w pracy predykcyjnego algorytmu segmentacji, szczególnie dla wyeliminowania wpływu refleksów świetlnych. Jednocześnie Autor wskazał na techniczne ograniczenia tej metody w praktyce przemysłowej proponując określone kierunki dalszych prac w tej dziedzinie. 3. Ocena przyjętej przez Autora koncepcji naukowej oraz sposobu jej realizacji w treści pracy. W recenzowanej pracy oprócz analizy aktualnego stanu wiedzy z zakresu tematu na plan pierwszy wysuwa się przyjęta przez Autora koncepcja rozwiązania problemu pomiarów optycznych części z powierzchniami refleksyjnymi przez wykorzystanie w algorytmie analizy obrazu triangulacyjnego wiedzy a priori o nominalnym kształcie geometrycznym skanowanego elementu, przy założeniu zgodnego modelu stanowiska pomiarowego i jego pełnej kalibracji (a raczej wg recenzenta adiustacji) pozwalająca na eliminację zakłóceń pochodzących z refleksów świetlnych wyższych rzędów. Jak podano na wstępie recenzji jest to zagadnienie istotne i ważne. Praca jest zorientowana na zastosowanie w praktyce przemysłowej, a jej wyniki są możliwe do wdrożenia aczkolwiek istnieją ograniczenia w tej mierze (np. konieczna jest znajomość modelu CAD, odniesienie do baz konstrukcyjnych i pomiarowych czy też zmienność kierunkowa przedziału ufności charakterystyczna dla tolerowania zarysów i powierzchni krzywoliniowych). Zdaniem recenzenta, istotne jest dla oceny pracy, że Autor w swej pracy ujął obszerną analizę źródeł zakłóceń metody triangulacji laserowej, obejmującą: przesłanianie, wpływ parametrów optycznych powierzchni (skokowe nieciągłości, wewnętrzne rozpraszanie światła, odbicia wyższych rzędów), zniekształcenia wprowadzane poprzez układ obrazujący, tj. detektor matrycowy CCD/CMOS wraz z obiektywem (szumy, przesterowania, dystorsja, błąd perspektywy) oraz niedoskonałości oświetlania wiązką koherentną, tj. za pomocą lasera diodowego (rozkład intensywności, plamkowanie). Ponadto przeanalizował metody segmentacji linii świetlnej znajdujące zastosowanie w triangulacji laserowej. Zebrana wiedza umożliwia dalszą analizę takich rozwiązań, co ważne, z punktu widzenia projektanta, a nie tylko użytkownika. Ponadto w ramach recenzowanej pracy doktorskiej opracowano metodę i algorytm segmentacji predykcyjnej, który

6 6 poprzez dynamiczne zawężanie obszaru analizy obrazów, sterowane danymi z nominalnego modelu geometrycznego CAD, zwiększa odporność skanowania 3D na refleksy wtórne. Refleksy takie często występują na złożonych powierzchniach wewnętrznych wyrobów metalowych uniemożliwiając automatyzację kontroli wizyjnej. Za istotny efekt pracy należy uznać, że zaproponowane rozwiązanie eliminuje konieczność pokrywania badanej powierzchni warstwą dyfuzyjną, co jest niezwykle ważne gdyż w wielu przypadkach takie pokrywanie jest zabronione (np. w przypadku karoserii samochodów) ponadto w produkcji seryjnej powoduje znaczny wzrost kosztów. Na podkreślenie, zasługuje też fakt, że Pan Magister Stankiewicz opracował metodę i algorytm synchronizacji pozycji i orientacji modelu geometrycznego z obiektem rzeczywistym. Rozwiązanie to wykorzystuje filtr Kalmana, dzięki któremu, układ uczy się swojego stanu, co zwiększa odporność na zakłócenia. Takie połączenie układu pomiarowego z adaptacyjnym sterowaniem jest ciekawym przykładem projektowania mechatronicznego układów pomiarowo-kontrolnych, wymaga jednak rzetelnego spojrzenia na problem niepewności pomiarowych, co zostało podjęte przez doktoranta, i jest zadaniem an tyle trudnym, że wymaga dalszych prac. Na uwagę zasługuje również fakt, że doktorant opracował pełną platformę badawczą dla systemów triangulacji laserowej. Obejmuje ona model matematyczny stanowiska, pełen zestaw algorytmów przetwarzania i analizy obrazów, wyznaczania współrzędnych w układzie obrazowania i rzeczywistym, algorytmy do adjustacji parametrów geometrycznych i optycznych układu oraz stanowisko badawcze. Przyjęcie takiej koncepcji jej zapewnia otwartość i możliwość dalszego rozwoju i badań. Dzięki implementacji algorytmów segmentacji klasycznej (progowanie dwupoziomowe i metoda środka ciężkości) oraz segmentacji predykcyjnej, możliwa była ocena nowego rozwiązania. Przeprowadzono ją dla dwóch istotnych przypadków, powierzchni pryzmy oraz powierzchni swobodnej. W analizie wyników Doktorant wykorzystał klasyczne mapy błędów, oraz metodę dyskretnej krzywizny Gaussa. Oba podejścia wykazały zwiększenie odporności skanowania 3D, z zastosowaniem opracowanej metody, na zakłócenia pochodzące od wtórnych refleksów świetlnych. Na wartość (i częściowo redakcję) pracy niewątpliwy wpływ wywarło niezdecydowanie Autora, a mianowicie czy celem pracy ma być oszacowanie niepewności pomiaru realizowanego na opracowanym stanowisku wg reguł podanych w normach ISO w tym PN-ISO , aby móc określić tzw. pola zgodności i niezgodności z wymaganiami technicznymi (patrz norma PN ISO ), czy też wyznaczenie błędu dokładności badanego systemu pomiarowego umożliwiające np. racjonalny dobór opisanej metody optycznej do zadań metrologicznych. W tym ostatnim przypadku konieczne jest wyznaczenie maksymalnego, błędu dopuszczalnego systemu pomiarowego (MPE). Wymaga to innej metodologii wyznaczenia dokładności w oparciu o procedurę wzorcowania co łączy się z koniecznością zachowania spójności pomiarowe, dając możliwość zachowania dokładności systemu pomiarowego w stałych określonych granicach (właśnie maksymalnego błędu dopuszczalnego). Z zaprezentowanej pracy wynika że, Autor nie rozróżnia tych zagadnień w sposób jednoznaczny. Potwierdza to sam Doktorant, cytując dokumenty serii VDI/VDE 2634, (które są zreszta zaleceniami a nie normami) dotyczące właśnie wzorcowania systemów optycznych oraz wyznaczania błędów maksymalnych dopuszczalnych, nie zaś, jak uznał niepewności pomiaru. Sposób w jaki autor wyznacza niepewność pomiaru budzi też pewne wątpliwości. Przykładowo model niepewności nie uwzględnia sposobu mocowania przedmiotu oraz jego dopasowania do modelu CAD, czy odwzorowania układu współrzędnych, zatem budżet niepewności jest niepełny i nie uwzględnia zaleceń normy PN-ISO Z drugiej strony aby ocenić dokładność systemu, należałoby powiązać wyniki z wzorcem metra, a więc zastosować do pomiaru wykalibrowane wzorce np. kulę badawczą czy

7 7 wzorzec długości typu płytka wzorcowa lub wzorzec typu Ball-bar. Co prawda Autor wykorzystuje płytki wzorcowe, ale nie pisze, że jest to związane z koniecznością zachowania spójności pomiarowej. Ze względu na to, iż w znacznej części pracy autor nie opisuje wzorów (jak już to podano powyżej - np. 8.1, 8.2,11.2) oraz rysunków (11.5), występuje często problem z jasnością przekazu. W związku z powyższym nie wiadomo do końca w jaki sposób wyznaczana jest niepewność związana z procesem B1 (str.95-96, wzór 11.2). Czy do oszacowania niepewności wykorzystano tu płytkę wzorcową mającą świadectwo kalibracji i uwzględniono jej nominalny wymiar (czy użyto średniej z pomiarów?) czy opisywana wysokość to odległość kamery od przedmiotu pomiarowego? dalej, Autor do wyznaczenia składowych niepewności wykorzystał Metodę Monte Carlo, niestety nigdzie nie podał jakich dokładnie użył rozkładów prawdopodobieństwa do poszczególnych zmiennych oraz jaka była liczba prób? Zagadnienia, które wg. recenzenta Autor powinien omówić w dyskusji nad rozprawą w kontekście oceny merytorycznej pracy to: Maksymalny błąd graniczny dopuszczalny urządzenia pomiarowego MPE a niepewność pomiaru. Zasady poprawnego opracowywania budżetu niepewności w pomiarach optycznych. Praca została napisana w ogólności poprawnym językiem, ale jej czytanie utrudnia często brak objaśnień na rysunkach, stosowanie terminów spoza obszaru metrologii np. scena (str. 55) lub znaczenie niektórych zmiennych we wzorach. Na niektórych rysunkach opisy są po angielsku (np.rys. 10.8). Być może jest to efekt kopiowania rysunku z anglojęzycznej publikacji Autora. Tym niemniej zdaniem recenzenta w pracy doktorskiej tak być nie powinno! Niezależnie od powyższych uwag krytycznych, stwierdzam, że Autor wykazał się konieczną wiedzą i doświadczeniem w zakresie optycznych pomiarów współrzędnościowych oraz trafnie rozpoznał problem naukowy jakim jest niewątpliwie problem utraty dokładności systemu optycznego poprzez zbyt duże refleksy. 4. Uwagi szczegółowe odnośnie opracowania pracy Recenzentowi nasunęły się pewne uwagi i wątpliwości, które powinny być uwzględnione przez Autora w dalszych pracach. Odnoszą się one do poszczególnych części pracy tak by łatwiej je było uwzględnić i wyjaśnić: Uwagi do Części I: -Pierwszym elementem zakłócającym przejrzystość pracy jest brak opisów dla wielu rysunków, część z nich jest w indeksie oznaczeń, ale nie wszystkie są tam zawarte np. rys 2.2 str. 26, rys. 2.6 i 2.7 str. 30 itd. -termin połyskliwość - nie występuje w opisie geometrii wyrobu, lepsze byłoby sformułowanie powierzchnia refleksyjna; -str. 13 stwierdzenie, że poprocesowa stuprocentowa kontrola jakości staje się standardem. Dla nadzoru jakości produkcji wyrobu w omawianych obszarach z reguły lepsze jest SPC z uwagi na efektywną pętlę sprzężenia zwrotnego w systemie zarządzania jakością. -str. 14 stwierdzenie wiedza bazowa dla eliminacji grubych błędów w VIM nie występuje już termin błędów grubych używa się błędy nadmierne ; -str. 14 manifestują się opisywane odbłyski lepiej ujawniają się. -str. 19 termin prymityw geometryczny - jest to termin nie występujący w metrologii, można go zastąpić podstawowe elementy geometryczne ; -str. 21 co oznacza termin względna rozdzielczość?;

8 8 -str.22 sformułowanie Proces parowania (?) jednego punktu zarejestrowanego na różnych widokach jest niejasne; -str. 23 sformułowanie niska zdolność metrologiczna, czy Autor miał na myśli małą dokładność? Zdolność pomiarowa jest charakteryzowana przez parametry C g, C gk. -str. 23 Powszechność strategii zmierzających do wyeliminowania wadliwych komponentów powoduje duże zapotrzebowanie na przyrządy pomiarowe o bardzo wysokiej precyzji i wydajności w metrologii wielkości geometrycznych nie należy stosować terminu precyzja, można zastosować termin dokładność (patrz VIM), -str. 25 termin inspekcja jakości należałoby zastąpić kontrola jakości ; -str. 27 kalibracja termin ten jest tożsamy z wzorcowaniem, natomiast przy regulowaniu ustawień kamery należałoby użyć raczej terminu adiustacja, lub regulacja ; -str.23 termin wymagania inspekcyjne nie funkcjonuje można go zastąpić terminem wymagania wg specyfikacji GPS ; -str. 23 stwierdzenie niepewności pomiarowych wyrażonych najczęściej maksymalnym błędem dopuszczalnym z wymaganiami inspekcyjnymi definiowanymi przez tolerancje wymiarów geometrycznych. Nie należy utożsamiać niepewności pomiaru z maksymalnymi błędami. Błąd to różnica dwóch konkretnych liczb a niepewność służy do określenia przedziału. - str. 27 kalibracja termin ten jest tożsamy z wzorcowaniem, natomiast przy regulowaniu ustawień kamery należałoby użyć terminu adiustacja, lub regulacja ; -str. 34 rys 3.1 Jest to interpretacja własna tzw. Diagramu Ishikawy dla systemu zaproponowanego przez Autora, czy przy pomiarze tym urządzeniem na pewno nie ma wpływu operatora? -str.36; sformułowanie o wysokich klasach dokładności (niska chropowatość). Wysoka klasa dokładności wykonania (np. IT14) oznacza dużą tolerancję wykonania czyli małą dokładność, a więc też dużą chropowatość. Uwagi do Części II: -str. 47 metody kontaktowe są zbyt wolne więc są wypierane w procesowej kontroli jakości jest to kontrowersyjne sformułowanie wszystko zależy bowiem, od szeregu czynników takich jak np. wymagana dokładność. -str. 56 Laser zdefiniowany jest za pomocą trzech punktów Laser to urządzenie techniczne. -str. 57 rysunek 6.7. na rysunku użyto polskie oznaczenia k, w opisie nie zmieniono prawdopodobnie z języka angielskiego c -Na stronie 58 Autor opisuje, że ze względu na to, że podczas synchronizacji modelu, zwracana(?) jest jego pozycja i orientacja w układzie współrzędnych kamery pomocniczej, często potrzebna jest także transformacja pozycji modelu z układu współrzędnych A do układu globalnego G i podaje wzór 6.1. Posługując się terminologią z obszaru robotyki przedstawione zagadnienie nosi nazwę prostego zadania kinematyki polegające na obliczeniu pozycji i orientacji członu roboczego względem układu odniesienia podstawy dla danego zbioru współrzędnych konfiguracyjnych. Autor tego nie zaznaczył. Uwagi do Części III: -str. 81 wykres błędów orientacji- wartość podana w mm. Generalnie występuje niezgodność opisu osi rzędnych z podpisem. Błędy powinny być podawane jako kąt, w rzadkich przypadkach jako pseudowektor. -str. 82 wykres 10.5, 10.6 jeśli rzeczywiści chodzi o wariancję, to powinna być podawana w mm 2. -str. 89 rys Histogramy błędów wyznaczania środka profilu dla algorytmu klasycznego i predykcyjnego, przedstawione w całkiem odmiennej skali; - str. 91, Metodyka taka w przypadku optycznych metod pomiarowych szczególnie 3D została do pewnego stopnia znormalizowana dzięki wprowadzeniu

9 9 normy VDI/VDE Dokument ten jest jednak przeznaczony głównie dla stereofotometrii oraz metod światła strukturalnego. Obszerne analizy teoretyczne dotyczące niepewności pomiarów tymi metodami są przedstawione w [92, 160, 161]. Metod opisanych w przytoczonej normie nie można bezpośrednio przełożyć dla metod 2½D, np. metody triangulacji laserowej [128] opisane w VDI/VDE 2634 są zaleceniami, a nie normami, ponadto zalecenia te dotyczą wzorcowania systemów optycznych, granicznych błędów dopuszczalnych, a nie wyznaczania ich niepewności. Właśnie na podstawie tego zalecenia sprawdza się i wzorcuje systemy optyczne tzw. mierzące odległość do których właśnie zalicza się systemy działające na zasadzie triangulacji laserowej. -str. 92 rys 11.1 część została nie przetłumaczona, czy na pewno nie ma odpowiednika w języku polskim? Skrót powłoka ar - co oznacza? -str. 96 Aby uwzględnić zjawisko dystorsji, pomiary prowadzone są w trzech miejscach w obszarze pomiarowym - jeżeli autor przy kalibracji wzorcem, wyznacza dystorsję układu optycznego (to chyba po to aby uznać ją za poprawkę do wyniku), to w jaki sposób pomiar w trzech ustawieniach ma uwzględnić zjawisko dystorsji? -str. 97 niezrozumiały zapis -str. 98 jest różnica temperatur między świadectwem wzorcowania a pomiarami, a powinno być różnica temperatur między wartością ze świadectwa wzorcowania a wynikiem pomiaru; -nie do końca jasne zastosowanie metody Monte Carlo w wyznaczeniu wpływu segmentacji; Uwagi do Części IV: -Źle zatytułowany rozdział: Wyniki, gdyż w zasadzie przedstawione są w tym rozdziale wnioski. Uwagi do rozdziału 11. Tytuł rozdziału - Weryfikacja niepewności pomiarowych dotyczy właściwie wyznaczania niepewności pomiaru i tak powinien być zatytułowany. Autor podjął się tu bardzo trudnego zagadnienia jakim jest wyznaczenie niepewności pomiaru urządzeniem optycznym. Ze względu na stopień złożoności problemu oszacowania niepewności jest ono podejmowane tylko przez najlepsze ośrodki naukowe na świecie. Zdaniem recenzenta jest to zagadnienie, które powinno zostać szerzej rozwinięte lub podjęte w dalszych pracach Autora. Konieczne jest też ustalenie czy do osiągnięcia celu należy wyznaczyć niepewność pomiarów wykonywanych na zaprojektowanym stanowisku, czy też skupić się na wyznaczeniu maksymalnych granicznych Będów dopuszczalnych systemu pomiarowego MPE. Takie podejście pozwoliło by na sklasyfikowanie systemu pod względem dokładności, a co za tym idzie przypisanie go do konkretnych zadań pomiarowych. Recenzent problem ten uznał za ważny i omówił wcześniej. W części: Bibliografia, którą zamieścił Autor, Recenzent zwrócił uwagę na fakt niekonsekwencji, raz imiona autorów pisane są całe innym razem tylko inicjały. 5. Ocena rozprawy doktorskiej i wniosek końcowy Mimo uwag krytycznych i zasygnalizowanych problemów ujętych w punkcie 3 recenzji Ocena przyjętej przez Autora koncepcji naukowej oraz sposobu jej realizacji w treści pracy stwierdzam, że Autor przedstawił spójną koncepcję naukową, co dowodzi, że opanował podstawy metodologii i metodyki pracy badawczej, niezbędne do prowadzenia badań. Dobór i analiza bibliografii z zakresu tematu mimo pewnych niedostatków jest adekwatny do omawianych zagadnień. Uporządkowanie i przeprowadzona analiza obszaru tematycznego mimo zawartych wyżej uwag dowodzą, że doktorant opanował szeroki zakres wiedzy w sposób, który umożliwia właściwe z niej korzystanie i rozwijanie własnej działalności badawczej.

10 10 Praca została napisana ogólnie poprawnym językiem a przyjęta forma prezentacji wyników jest zrozumiała. Recenzowana rozprawa należy do dyscypliny naukowej Budowa i Eksploatacja Maszyn i zdaniem recenzenta stanowi istotny wkład w jej rozwój. Powyższe stwierdzenia upoważniają mnie do sformułowania wniosku, że recenzowana praca mgr inż. Macieja Stankiewicza spełnia wymagania stawiane przy ubieganiu się o stopień naukowy doktora nauk technicznych zawarte w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. nr 65 Poz. 595 z dnia r.). Wnoszę zatem o dopuszczenie jej do publicznej obrony. Kraków 25 września 2013 r.

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne dr inż. Ireneusz Wróbel ATH Bielsko-Biała, Evatronix S.A. iwrobel@ath.bielsko.pl mgr inż. Paweł Harężlak mgr inż. Michał Bogusz Evatronix S.A. Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Laboratorium Podstaw Inżynierii Jakości Ćwiczenie nr 1 Temat: Kontrola odbiorcza partii wyrobów z selekcją

Bardziej szczegółowo

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni ScrappiX Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni Scrappix jest innowacyjnym urządzeniem do kontroli wizyjnej, kontroli wymiarów oraz powierzchni przedmiotów okrągłych

Bardziej szczegółowo

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Mirosław KAŹMIERSKI Okręgowy Urząd Miar w Łodzi 90-132 Łódź, ul. Narutowicza 75 oum.lodz.w3@gum.gov.pl WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1. Wstęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Błażej Bałasz, prof. PK Koszalin, dnia 11.06.2015 r. Katedra Mechaniki Precyzyjnej Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska

Dr hab. inż. Błażej Bałasz, prof. PK Koszalin, dnia 11.06.2015 r. Katedra Mechaniki Precyzyjnej Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska Dr hab. inż. Błażej Bałasz, prof. PK Koszalin, dnia 11.06.2015 r. Katedra Mechaniki Precyzyjnej Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska RECENZJA rozprawy doktorskiej mgra inż. Marka Grudzińskiego

Bardziej szczegółowo

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Andrzej URBANIAK Metodyka projektowania KSS (1) 1 Projektowanie KSS Analiza wymagań Opracowanie sprzętu Projektowanie systemu Opracowanie oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Recenzja Pracy Doktorskiej

Recenzja Pracy Doktorskiej Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów Instytut Inżynierii Materiałowej Dr hab. inż. Michał Szota, Prof. P.Cz. Częstochowa, 15.10.2014 roku Recenzja Pracy Doktorskiej

Bardziej szczegółowo

System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC

System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC Robert Sitnik, Maciej Karaszewski, Wojciech Załuski, Paweł Bolewicki *OGX Optographx Instytut Mikromechaniki i Fotoniki Wydział

Bardziej szczegółowo

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r.

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA POLSKIEGO CENTRUM AKREDYTACJI DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. 1. Wstęp Niniejsza Polityka jest zgodna z dokumentem ILAC-P10:2002

Bardziej szczegółowo

WYBRANE PROBLEMY WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNIKI POMIAROWEJ. Jerzy Sładek (red.) i inni

WYBRANE PROBLEMY WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNIKI POMIAROWEJ. Jerzy Sładek (red.) i inni WYBRANE PROBLEMY WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNIKI POMIAROWEJ Jerzy Sładek (red.) i inni Bielsko-Biała 2012 Redaktor Naczelny: prof. dr hab. Kazimierz Nikodem Redaktor Działu: Sekretarz Redakcji: Skład i łamanie:

Bardziej szczegółowo

Metrologia wymiarowa dla zaawansowanych technologii wytwarzania

Metrologia wymiarowa dla zaawansowanych technologii wytwarzania Metrologia wymiarowa dla zaawansowanych technologii wytwarzania Mapa drogowa EURAMET-u Komitetu Technicznego Długości Anna Kapińska Kiszko Główny Urząd Miar, Zakład Długości i Kąta Laboratorium Pomiarów

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej.

Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej. Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej. Andrzej Hantz Dyrektor Centrum Metrologii RADWAG Wagi Elektroniczne Pomiary w laboratorium

Bardziej szczegółowo

Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami

Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami EuroLab 2010 Warszawa 3.03.2010 r. Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami Ryszard Malesa Polskie Centrum Akredytacji Kierownik Działu Akredytacji Laboratoriów

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37 Spis treści Przedmowa... 11 1. Przedmiot fotogrametrii i rys historyczny jej rozwoju... 15 1.1. Definicja i przedmiot fotogrametrii... 15 1.2. Rozwój fotogrametrii na świecie... 23 1.3. Rozwój fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT 1 Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie 2 Plan prezentacji 1. Skanowanie laserowe 3D informacje ogólne; 2. Proces skanowania; 3. Proces

Bardziej szczegółowo

Interpretacja wyników wzorcowania zawartych w świadectwach wzorcowania wyposażenia pomiarowego

Interpretacja wyników wzorcowania zawartych w świadectwach wzorcowania wyposażenia pomiarowego mgr inż. ALEKSANDRA PUCHAŁA mgr inż. MICHAŁ CZARNECKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Interpretacja wyników wzorcowania zawartych w świadectwach wzorcowania wyposażenia pomiarowego W celu uzyskania

Bardziej szczegółowo

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy.

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Raport z przeprowadzonych pomiarów. Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Spis treści 1.Cel pomiaru... 3 2. Skanowanie 3D- pozyskanie geometrii

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Podstawa formalna recenzji: pismo Pana Dziekana Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Poznańskiej z dnia 25.02.2013 r.

Podstawa formalna recenzji: pismo Pana Dziekana Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Poznańskiej z dnia 25.02.2013 r. Prof. dr hab. inż. Tomasz Nowakowski Politechnika Wrocławska Instytut Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Zakład Logistyki i Systemów Transportowych Wyb. Wyspiańskiego 27 50-370 Wrocław Wrocław, 1.05.2013

Bardziej szczegółowo

Systemy zapewnienia jakości w laboratorium badawczym i pomiarowym

Systemy zapewnienia jakości w laboratorium badawczym i pomiarowym Systemy zapewnienia jakości w laboratorium badawczym i pomiarowym Narzędzia statystyczne w zakresie kontroli jakości / nadzoru nad wyposażeniem pomiarowym M. Kamiński Jednym z ważnych narzędzi statystycznej

Bardziej szczegółowo

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do Kierunek: Mechatronika 1. Materiały używane w budowie urządzeń precyzyjnych. 2. Rodzaje stali węglowych i stopowych, 3. Granica sprężystości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Michał Łasica klasa IIId nr 13 22 grudnia 2006 1 1 Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki 1.1

Bardziej szczegółowo

Opinia o pracy doktorskiej pt. Systemy adaptacyjnej absorpcji obciążeń udarowych autorstwa mgr inż. Piotra Krzysztofa Pawłowskiego

Opinia o pracy doktorskiej pt. Systemy adaptacyjnej absorpcji obciążeń udarowych autorstwa mgr inż. Piotra Krzysztofa Pawłowskiego Prof. dr hab. inż. Tadeusz Uhl Katedra Robotyki i Mechatroniki Akademia Górniczo Hutnicza Al. Mickiewicza 30 30-059 Kraków Kraków 01.09.2011 Opinia o pracy doktorskiej pt. Systemy adaptacyjnej absorpcji

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie optycznej techniki pomiarowej w przemyśle ceramicznym

Zastosowanie optycznej techniki pomiarowej w przemyśle ceramicznym Zastosowanie optycznej techniki pomiarowej w przemyśle ceramicznym Ze względu na coraz większe techniczne wymagania, nowe materiały i krótkie cykle produkcyjne, przemysł ceramiczny stoi przed nowymi technicznymi

Bardziej szczegółowo

Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D

Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D obiektów muzealnych Robert Sitnik OGX OPTOGRAPHX Instytut Mikromechaniki i Fotoniki Politechnika Warszawska Plan prezentacji 1)

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC Dr inż. Henryk Bąkowski, e-mail: henryk.bakowski@polsl.pl Politechnika Śląska, Wydział Transportu Mateusz Kuś, e-mail: kus.mate@gmail.com Jakub Siuta, e-mail: siuta.jakub@gmail.com Andrzej Kubik, e-mail:

Bardziej szczegółowo

K-Series Optyczna WMP. Mobilne oraz innowacyjne rozwiązania metrologiczne. www.smart-solutions.pl WWW.METRIS.COM

K-Series Optyczna WMP. Mobilne oraz innowacyjne rozwiązania metrologiczne. www.smart-solutions.pl WWW.METRIS.COM K-Series Optyczna WMP Mobilne oraz innowacyjne rozwiązania metrologiczne Spis treści Optyczna WMP Przegląd Cechy i Zalety Technologia Optycznej WMP K-Series hardware Zastosowania K-Scan - skaning ręczny

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Pradeep Kumar pt. The Determinants of Foreign

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Pradeep Kumar pt. The Determinants of Foreign Prof. dr hab. Sławomir I. Bukowski, prof. zw. Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny Im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu Wydział Ekonomiczny Katedra Biznesu i Finansów Międzynarodowych Recenzja rozprawy

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 Fotogrametria to technika pomiarowa oparta na obrazach fotograficznych. Wykorzystywana jest ona do opracowywani map oraz do różnego rodzaju zadań pomiarowych.

Bardziej szczegółowo

Metrologia wymiarowa dużych odległości oraz dla potrzeb mikro- i nanotechnologii

Metrologia wymiarowa dużych odległości oraz dla potrzeb mikro- i nanotechnologii Metrologia wymiarowa dużych odległości oraz dla potrzeb mikro- i nanotechnologii Grażyna Rudnicka Mariusz Wiśniewski, Dariusz Czułek, Robert Szumski, Piotr Sosinowski Główny Urząd Miar Mapy drogowe EURAMET

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Energetyka Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Uzyskanie podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa TECHNOLOGIA MASZYN Wykład dr inż. A. Kampa Technologia - nauka o procesach wytwarzania lub przetwarzania, półwyrobów i wyrobów. - technologia maszyn, obejmuje metody kształtowania materiałów, połączone

Bardziej szczegółowo

Prof. Eugeniusz RATAJCZYK. Makrogemetria Pomiary odchyłek kształtu i połoŝenia

Prof. Eugeniusz RATAJCZYK. Makrogemetria Pomiary odchyłek kształtu i połoŝenia Prof. Eugeniusz RATAJCZYK Makrogemetria Pomiary odchyłek kształtu i połoŝenia Rodzaje odchyłek - symbole Odchyłki kształtu okrągłości prostoliniowości walcowości płaskości przekroju wzdłuŝnego Odchyłki

Bardziej szczegółowo

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP Pobożniak Janusz, Dr inż. Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny e-mail: pobozniak@mech.pk.edu.pl Pozyskiwanie danych niegeometrycznych na użytek projektowania procesów technologicznych obróbki za

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji METROLOGIA I KONTKOLA JAKOŚCI - LABORATORIUM TEMAT: STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU 1. Cel ćwiczenia Zapoznanie studentów z podstawami wdrażania i stosowania metod

Bardziej szczegółowo

Z a p r o s z e n i e n a W a r s z t a t y

Z a p r o s z e n i e n a W a r s z t a t y Carl Zeiss Sp. z o.o. Metrologia Przemysłowa Z a p r o s z e n i e n a W a r s z t a t y 09-1 3. 0 5. 2 0 1 6 - M i k o ł ó w 16-2 0. 0 5. 2 0 1 6 - W a r s z a w a Temat: AUKOM Level 1 Zapraszamy wszystkich

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D Plan prezentacji Metody pomiaru kształtu Deflektometria Zasada działania Stereo-deflektometria Kalibracja Zalety Zastosowania Przykład Podsumowanie Metody

Bardziej szczegółowo

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r.

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r. Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego al. Rejtana 16c; 35-959 Rzeszów tel.: + 48 17 872 10 00 (centrala) + 48 17 872 10 10 fax: + 48 17 872 12 65 e-mail: rektorur@ur.edu.pl Uchwała nr 282/03/2014 Senatu Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA W LABORATORIUM BADAWCZYM I POMIAROWYM. dr inż. Roman Tabisz, Politechnika Rzeszowska; Laboratorium Badań i Kalibracji LABBiKAL

STATYSTYKA W LABORATORIUM BADAWCZYM I POMIAROWYM. dr inż. Roman Tabisz, Politechnika Rzeszowska; Laboratorium Badań i Kalibracji LABBiKAL STATYSTYKA W LABORATORIUM BADAWCZYM I POMIAROWYM dr inż. Roman Tabisz, Politechnika Rzeszowska; Laboratorium Badań i Kalibracji LABBiKAL Wprowadzenie Skuteczność metod statystycznego sterowania procesami

Bardziej szczegółowo

www.wseiz.pl/index.php?menu=4&div=3/ część III,IV i V

www.wseiz.pl/index.php?menu=4&div=3/ część III,IV i V W Y D Z I A Ł Z A R Z Ą D Z A N I A www.wseiz.pl/index.php?menu=4&div=3/ część III,IV i V I. Międzynarodowy Układ Jednostek Miar SI 1. Istota i znaczenie metrologii 2. Układ jednostek SI proweniencja;

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. Barbara Kożuch Uniwersytet Jagielloński

prof. dr hab. Barbara Kożuch Uniwersytet Jagielloński prof. dr hab. Barbara Kożuch Uniwersytet Jagielloński RECENZJA rozprawy doktorskiej mgr inż. Danuty Trybuch pt. Proces audytu i warunki doskonalenia systemu zarządzania jakością na przykładzie urzędów

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: I stopnia (inżynierskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: I stopnia (inżynierskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Temat: Skalowanie czujników prędkości kątowej i orientacji przestrzennej 1. Analiza właściwości czujników i układów

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Poznań, 16.05.2012r. Raport z promocji projektu Nowa generacja energooszczędnych

Bardziej szczegółowo

Skanery 3D firmy Z Corporation. 2009 Z Corporation

Skanery 3D firmy Z Corporation. 2009 Z Corporation 2009 Z Corporation Zasada działania Przylegające do powierzchni markery nakładane są w sposób losowy Kamery CCD śledzą punkty referencyjne i za pomocą triangulacji (rozłożenia powierzchni na zbiór trójkątów)

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Wzornictwa Przemysłowego

Bardziej szczegółowo

Systemy Optymalizacji Oświetlenia Zewnętrznego Kontekst Informatyczny. Dr hab. Leszek Kotulski, prof. AGH Dr Adam Sędziwy KIS WEAIiIB AGH

Systemy Optymalizacji Oświetlenia Zewnętrznego Kontekst Informatyczny. Dr hab. Leszek Kotulski, prof. AGH Dr Adam Sędziwy KIS WEAIiIB AGH Systemy Optymalizacji Oświetlenia Zewnętrznego Kontekst Informatyczny Dr hab. Leszek Kotulski, prof. AGH Dr Adam Sędziwy KIS WEAIiIB AGH Motywacja Dlaczego my zajmujemy się oświetleniem? Wymiana infrastruktury

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KINEMATYKA I DYNAMIKA MANIPULATORÓW I ROBOTÓW Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Systemy sterowania Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

3.1. Na dobry początek

3.1. Na dobry początek Klasa I 3.1. Na dobry początek Regulamin pracowni i przepisy BHP podczas pracy przy komputerze Wykorzystanie komputera we współczesnym świecie Zna regulamin pracowni i przestrzega go. Potrafi poprawnie

Bardziej szczegółowo

Use of the ball-bar measuring system to investigate the properties of parallel kinematics mechanism

Use of the ball-bar measuring system to investigate the properties of parallel kinematics mechanism Artykuł Autorski z VIII Forum Inżynierskiego ProCAx, Siewierz, 19-22 XI 2009 (MECHANIK nr 2/2010) Dr inż. Krzysztof Chrapek, dr inż. Piotr Górski, dr inż. Stanisław Iżykowski, mgr inż. Paweł Maślak Politechnika

Bardziej szczegółowo

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego mgr inż. Piotr Lewandowski Terminy i definicje Przyrząd pomiarowy urządzenie służące do wykonywania pomiarów, użyte indywidualnie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: SYSTEMY PROJEKTOWANIA PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Automatyzacja wytwarzania i robotyka Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

ŚWIADECTWO WZORCOWANIA 1)

ŚWIADECTWO WZORCOWANIA 1) (logo organizacji wydającej świadectwa) (Nazwa, adres, e-mail i nr telefonu organizacji wydającej świadectwo) Laboratorium wzorcujące akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji, sygnatariusza porozumień

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z własnościami

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji projektów informatycznych

Zasady organizacji projektów informatycznych Zasady organizacji projektów informatycznych Systemy informatyczne w zarządzaniu dr hab. inż. Joanna Józefowska, prof. PP Plan Definicja projektu informatycznego Fazy realizacji projektów informatycznych

Bardziej szczegółowo

Dokładność pomiaru: Ogólne informacje o błędach pomiaru

Dokładność pomiaru: Ogólne informacje o błędach pomiaru Dokładność pomiaru: Rozumny człowiek nie dąży do osiągnięcia w określonej dziedzinie większej dokładności niż ta, którą dopuszcza istota przedmiotu jego badań. (Arystoteles) Nie można wykonać bezbłędnego

Bardziej szczegółowo

Komputerowa Analiza Danych Doświadczalnych

Komputerowa Analiza Danych Doświadczalnych Komputerowa Analiza Danych Doświadczalnych dr inż. Adam Kisiel kisiel@if.pw.edu.pl pokój 117b (12b) 1 Materiały do wykładu Transparencje do wykładów: http://www.if.pw.edu.pl/~kisiel/kadd/kadd.html Literatura

Bardziej szczegółowo

W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K kategoria kompetencji społecznych 01, 02, 03, i kolejne numer efektu kształcenia

W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K kategoria kompetencji społecznych 01, 02, 03, i kolejne numer efektu kształcenia Załącznik nr 5 do uchwały nr 514 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunków studiów pierwszego i drugiego stopnia prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Sterowanie procesem i jego zdolność. Zbigniew Wiśniewski

Sterowanie procesem i jego zdolność. Zbigniew Wiśniewski Sterowanie procesem i jego zdolność Zbigniew Wiśniewski Wybór cech do kart kontrolnych Zaleca się aby w pierwszej kolejności były brane pod uwagę cechy dotyczące funkcjonowania wyrobu lub świadczenia usługi

Bardziej szczegółowo

REPREZENTACJA LICZBY, BŁĘDY, ALGORYTMY W OBLICZENIACH

REPREZENTACJA LICZBY, BŁĘDY, ALGORYTMY W OBLICZENIACH REPREZENTACJA LICZBY, BŁĘDY, ALGORYTMY W OBLICZENIACH Transport, studia I stopnia rok akademicki 2012/2013 Instytut L-5, Wydział Inżynierii Lądowej, Politechnika Krakowska Adam Wosatko Ewa Pabisek Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

JAK EFEKTYWNIE I POPRAWNIE WYKONAĆ ANALIZĘ I RAPORT Z BADAŃ BIEGŁOŚCI I WALIDACJI PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI

JAK EFEKTYWNIE I POPRAWNIE WYKONAĆ ANALIZĘ I RAPORT Z BADAŃ BIEGŁOŚCI I WALIDACJI PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI JAK EFEKTYWNIE I POPRAWNIE WYKONAĆ ANALIZĘ I RAPORT Z BADAŃ BIEGŁOŚCI I WALIDACJI PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI Michał Iwaniec, StatSoft Polska Sp. z o.o. Wprowadzenie W wielu zagadnieniach laboratoryjnych statystyczna

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja parametrów w strategiach inwestycyjnych dla event-driven tradingu - metodologia badań

Optymalizacja parametrów w strategiach inwestycyjnych dla event-driven tradingu - metodologia badań Raport 1/2015 Optymalizacja parametrów w strategiach inwestycyjnych dla event-driven tradingu - metodologia badań autor: Michał Osmoła INIME Instytut nauk informatycznych i matematycznych z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Trackery Leica Absolute

Trackery Leica Absolute BROSZURA PRODUKTU Trackery Leica Absolute Rozwiązania pomiarowe Leica Leica Absolute Tracker AT402 z sondą B-Probe Ultra przenośny system pomiarowy klasy podstawowej Leica B-Probe to ręczne i zasilane

Bardziej szczegółowo

Sterowanie jakością badań i analiza statystyczna w laboratorium

Sterowanie jakością badań i analiza statystyczna w laboratorium Sterowanie jakością badań i analiza statystyczna w laboratorium CS-17 SJ CS-17 SJ to program wspomagający sterowanie jakością badań i walidację metod badawczych. Może działać niezależnie od innych składników

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia.

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Zagadnienia 1. Widzenie monokularne, binokularne

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Automatyzacja i Robotyzacja Procesów Produkcyjnych Dr hab. inż. Jan Duda Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Podstawowe pojęcia Automatyka Nauka o metodach i układach sterowania

Bardziej szczegółowo

Kalibracja kamery. Kalibracja kamery

Kalibracja kamery. Kalibracja kamery Cel kalibracji Celem kalibracji jest wyznaczenie parametrów określających zaleŝności między układem podstawowym a układem związanym z kamerą, które występują łącznie z transformacją perspektywy oraz parametrów

Bardziej szczegółowo

Notacja Denavita-Hartenberga

Notacja Denavita-Hartenberga Notacja DenavitaHartenberga Materiały do ćwiczeń z Podstaw Robotyki Artur Gmerek Umiejętność rozwiązywania prostego zagadnienia kinematycznego jest najbardziej bazową umiejętność zakresu Robotyki. Wyznaczyć

Bardziej szczegółowo

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) Wprowadzenie Wartość współczynnika sztywności użytej można wyznaczyć z dużą dokładnością metodą statyczną. W tym celu należy zawiesić pionowo

Bardziej szczegółowo

NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ

NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ Andrzej Hantz Centrum Metrologii im. Zdzisława Rauszera RADWAG

Bardziej szczegółowo

Plastech 2013, Serock 11-12.04.2013r. Optymalna produkcja na wtryskarkach

Plastech 2013, Serock 11-12.04.2013r. Optymalna produkcja na wtryskarkach Plastech 2013, Serock 11-12.04.2013r Optymalna produkcja na wtryskarkach Czynniki wpływające na jakość wyprasek i efektywność produkcji Wiedza i umiejętności System jakości wtryskarka I peryferia wyrób

Bardziej szczegółowo

Budowa pionowa drzewostanu w świetle przestrzennego rozkładu punktów lotniczego skanowania laserowego

Budowa pionowa drzewostanu w świetle przestrzennego rozkładu punktów lotniczego skanowania laserowego Budowa pionowa drzewostanu w świetle przestrzennego rozkładu punktów lotniczego skanowania laserowego Marcin Myszkowski Marek Ksepko Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Prof. dr hab. inż. Leszek Rafalski Mgr inż. Michał Karkowski II WARMIŃSKO-MAZURSKIE FORUM DROGOWE LIDZBARK WARMIŃSKI

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: OBRÓBKA UBYTKOWA, NARZĘDZIA I OPRZYRZĄDOWANIE TECHNOLOGICZNE II Machining, Tools And Technological Instrumentation II Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

Metrologia: definicje i pojęcia podstawowe. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: definicje i pojęcia podstawowe. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: definicje i pojęcia podstawowe dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Pojęcia podstawowe: Metrologia jest nauką zajmująca się sposobami dokonywania pomiarów oraz zasadami interpretacji

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE REKTORA ZACHODNIOPOMORSKIEJ SZKOŁY BIZNESU W SZCZECINIE 4/2013. 30 kwietnia 2013 r.

ZARZĄDZENIE REKTORA ZACHODNIOPOMORSKIEJ SZKOŁY BIZNESU W SZCZECINIE 4/2013. 30 kwietnia 2013 r. ZARZĄDZENIE REKTORA ZACHODNIOPOMORSKIEJ SZKOŁY BIZNESU W SZCZECINIE 4/2013 30 kwietnia 2013 r. W sprawie: korekty do Regulaminu procedur dyplomowych dla I i II stopnia studiów na Wydziale Ekonomii i Informatyki,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE WYTWARZANIA CAM Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Definicje. Najprostszy schemat blokowy. Schemat dokładniejszy

Definicje. Najprostszy schemat blokowy. Schemat dokładniejszy Definicje owanie i symulacja owanie zastosowanie określonej metodologii do stworzenia i weryfikacji modelu dla danego rzeczywistego Symulacja zastosowanie symulatora, w którym zaimplementowano model, do

Bardziej szczegółowo

Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań

Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań Dr inż. Marek Wyleżoł Politechnika Śląska, Katedra Podstaw Konstrukcji Maszyn O autorze 1996 mgr inż., Politechnika Śląska 2000 dr inż.,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE z przedmiotu specjalizacja dla klasy IV mechatroniczna z działu Wstęp do sterowników PLC bardzo WYMAGANIA Uczeń potrafi scharakteryzować sterowniki PLC, budowę sterownika PLC oraz określić rodzaje języków

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DOTYCZĄCE REALIZACJI PRAC DYPLOMOWYCH W INSTYTUCIE ORGANIZACJI SYSTEMÓW PRODUKCYJNYCH NA KIERUNKU ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

WYTYCZNE DOTYCZĄCE REALIZACJI PRAC DYPLOMOWYCH W INSTYTUCIE ORGANIZACJI SYSTEMÓW PRODUKCYJNYCH NA KIERUNKU ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI Wersja z dnia 1 kwietnia 2015 r. WYTYCZNE DOTYCZĄCE REALIZACJI PRAC DYPLOMOWYCH W INSTYTUCIE ORGANIZACJI SYSTEMÓW PRODUKCYJNYCH NA KIERUNKU ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI stanowiące uzupełnienie Zasad

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Podniesienie poziomu wiedzy studentów z inżynierii oprogramowania w zakresie C.

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

Wymagania stawiane pracom dyplomowym na Wydziale Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej

Wymagania stawiane pracom dyplomowym na Wydziale Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej Wymagania stawiane pracom dyplomowym na Wydziale Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej Uchwała Nr 356/96 Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z 28 listopada 1996 r. dotycząca nadawania tytułów

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH Nr 2 POMIAR I KASOWANIE LUZU W STOLE OBROTOWYM NC Poznań 2008 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP Waldemar Izdebski Tadeusz Knap GEO-SYSTEM Warszawa Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP System mapy numerycznej GEO-MAP jest oryginalnym oprogramowaniem opracowanym w całości przez firmę GEO-SYSTEM.

Bardziej szczegółowo

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM Dr inż. Witold HABRAT, e-mail: witekhab@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska, Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Dr hab. inż. Piotr NIESŁONY, prof. PO, e-mail: p.nieslony@po.opole.pl Politechnika Opolska,

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH Próbne obciążenie obiektu mostowego 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Warunków wykonania i odbioru robót budowlanych Przedmiotem niniejszych Warunków wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Załącznik nr 1 do uchwały nr 46/2013 Senatu UP Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Wydział prowadzący kierunek:

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja projektu wizji przemysłowej

Optymalizacja projektu wizji przemysłowej Optymalizacja projektu wizji przemysłowej TELECENTRYCZNE MACRO CCTV S-MOUNT ZOOM OBIEKTYWY DLA SKANERÓW LINIOWYCH OŚWIETLACZE BEZPOŚREDNIE DYFUZYJNE WSTECZNE DOME TYPU COAX NET WYJĄTKOWA OSTROŚĆ WIDZENIA

Bardziej szczegółowo