Kulturę nowoczesnego świata współtworzą znaki i symbole. Znaki mają

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kulturę nowoczesnego świata współtworzą znaki i symbole. Znaki mają"

Transkrypt

1 Acta Universitatis Nicolai Copernici Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo XXXVII, Toruń 2009 Warszawa Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci Kulturę nowoczesnego świata współtworzą znaki i symbole. Znaki mają formę przedmiotową, a symbole odwzorowują idee. Rozpoznajemy znaki towarowe, firmowe, handlowe, niekiedy piktogramy i logotypy. Znaki te tworzą w świecie nową ikonosferę. Poruszamy się w niej podobnie jak pojazdy wśród znaków drogowych. Zatrzymujemy się przy jednych, mkniemy do drugich, krytykujemy pojawienie się innych. Symbole niosą z sobą tajemnicę, ale równocześnie są wyjaśnieniem, łączą czas teraźniejszy z historią i przyszłością 1. W pejzażu zurbanizowanym szczególnymi znakami są plakaty. To wyjątkowe obrazy. Plakaty są nieme, ale mówią do nas, krzyczą, wołają i przypominają. Wielokrotnie oglądane, wpisują się w naszą pamięć i poruszają wrażliwość. W Polsce, dzięki talentowi artystów projektantów i pozornym potrzebom rynku, plakaciści otrzymali wyjątkowe warunki dla artystycznego rozwoju uprawianej specjalności. Połączenie talentu ze sprzyjającym klimatem dla twórczości plakatowej w Polsce sprawiło, że w latach 60. XX wieku światowa krytyka artystyczna wprowadziła do międzynarodowego słownika charakterystyczne i schlebiające określenie polska szkoła plakatu. Współtworzyli ją mistrzowie i wybitni profesorowie, którzy do swego grona 1 Por. W. Serwatowski, Znak mojego czasu, w: katalogu pracy zespołowej do wystawy Znak mojego czasu, pod red. W. Jędrzejca i M. Nowińskiego, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Warszawa 2002.

2 82 dopuszczali młodzież, swoich uczniów, najzdolniejszych malarzy i pomysłowych projektantów. Światowa ocena plakatowej twórczości Polaków z perspektywy trzydziestolecia jest nadzwyczaj pozytywna. Potwierdza to, wydane w Tokio przez Recruit Co Ltd. w latach , 20-tomowe dzieło Creation International Graphics Design, Art & Illustration pod redakcją Yusaku Kamekury 2 ( ). Świat otrzymał szczegółowe omówienia osiągnięć artystycznych 144 wybranych mistrzów i zespołów międzynarodowych specjalizujących się w plakacie. W Creation pokazano i skonfrontowano dorobek 14 Polaków 3. Okładki Creation dla tomów 3, 8 i 13 były dziełem Romana Cieślewicza, Waldemara Świerzego i Jana Sawki. W trzydziestoleciu zamykającym wiek XX polska szkoła plakatu była pojęciem rozpoznawanym i używanym w dwojakim znaczeniu w Ameryce, Australii, Azji i Europie. 1. Podmiotowym jako nominalni profesorowie seniorzy i kilka nazwisk z grupy fantastycznie twórczej młodzieży; pracujący w kilku dużych miastach w Polsce, rywalizujący wzajemnie o jakość i efekt. Mistrzowie-profesorowie kierują autorskimi katedrami w Akademiach Sztuk Pięknych, a młode indywidualności realizują się z pozycji niezależnych i niezrzeszonych. 2. Przedmiotowym jako etykieta wizerunkowa wysokiej jakości przypisywana plakatom drukowanym w Polsce, a postrzeganym w międzynarodowej rywalizacji artystycznej. Pojęcie i ranga polskiej szkoły plakatu kształtowały się od lat 60. XX w. jako wynik indywidualnych osiągnięć projektantów. Ten proces trwa na początku XXI w. przy inwazji mediów elektronicznych i zmniejszeniu nakładów wydawnictw na papierze. Osłabia to recepcję plakatu jako dzieła, ale buduje i wzmacnia pozycję prac wybitnych. Historycy sztuki, badając polski plakat, wskazują tytuły dotyczące różnych segmentów życia publicznego, które spełniają wymóg jakościowy dla przynależności do kategorii polska szkoła plakatu. Przez kilkadziesiąt lat nie 2 W. Serwatowski, Pożegnanie Yusaku Kamekura ( ). Niewielki wzrostem, wielki duchem, Rzeczpospolita, Cieślewicz, Czerniawski, Dudziński, Eidrigevičius, Górowski, Lenica, Młodożeniec, Rosocha, Sadowski, Sawka, Starowieyski, Świerzy, Tomaszewski i Wałkuski.

3 Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci 83 było w Polsce sytuacji, aby należący do niej twórcy pracowali indywidualnie, ale i razem dla wyraźnie określonego projektu. W 1991 roku pojawiła się sytuacja nowa. Trzynastu plakacistów mistrzów o światowej sławie i utalentowanych młodych zaprojektowało plakaty na ten sam temat. Momentem wspólnym i tematem docelowym było EXPO 92 w Sewilli z udziałem Polski. Wystawę Uniwersalną EXPO 92 organizowano 22 lata po Wystawie Uniwersalnej EXPO 70 w Osace. EXPO 92 miało szesnastoletnią międzynarodową genezę ( ), pięcioletnie globalne działania marketingowe ( ), jednodniowe apogeum otwarcia ( ), 176 dni światowej dostępności i rozgłosu, datę zamknięcia ( ) i siedem lat dokonywania ocen, podsumowania i rozliczania ( ). Polska droga do EXPO 92 rozpoczęła się 22 stycznia 1987 r. Ambasada Hiszpanii w Warszawie skierowała wtedy do MSZ PRL zaproszenie Rządu Królestwa Hiszpanii dla Rządu PRL do udziału w Wystawie Uniwersalnej EXPO 92 w Sewilli. Zaproszenie w formie noty werbalnej nr 6/87 otrzymał Minister SZ prof. Marian Orzechowski, który uchylił się od podjęcia decyzji. Sprawa zaproszenia powróciła po dwóch latach. Minister SZ Tadeusz Olechowski podpisał 6 lutego 1989 r. decyzję przyjęcia zaproszenia dla udziału Polski w EXPO Protokół Dyplomatyczny MSZ potwierdził Ambasadzie Hiszpanii w Warszawie, notą nr , udział Polski w Wystawie Uniwersalnej EXPO 92 w Sewilli. Organizacja Wystawy w Sewilli i wymóg popularyzacji EXPO 92 na świecie skłoniły Hiszpanów do zamawiania i wydania serii plakatów w trzech kategoriach: a) reklamowych, z wyraźną typografią i z fotografiami Sewilli; b) graficzno-informacyjnych, projektowanych przez uznanych autorów, w wysokich nakładach i w dużych formatach dla ekspozycji zewnętrznej; c) artystyczno-kolekcjonerskich, w niskich nakładach, z podaniem imienia i nazwiska autora plakatu pismem ze składu, obok sygnatury indywidualnej. W Hiszpanii projektowanie plakatów powierzano mistrzom i międzynarodowym agencjom z państw, które już w 1987 r. potwierdziły udział 4 Podjęcie decyzji nastąpiło po rozpoczęciu rozmów dyplomatycznych w sprawie wizyty w Polsce Pary Królewskiej Hiszpanii, na zaproszenie najwyższych władz PRL.

4 84 w EXPO 92. Artystów debiutantów pominięto. Osiemnastu autorów projektowało plakaty na imienne zaproszenie hiszpańskiego, państwowego realizatora wystawy Sociedad Estatal EXPO 92 Sevilla. Plakaty w formacie cm wydało w latach hiszpańskie wydawnictwo Pandora. Ten monopolista wprowadził plakaty EXPO 92 do sprzedaży w sklepach z pamiątkami na terenie Hiszpanii. W podpisie każdy plakat w formacie cm miał dodatkowy napis Carteles Conmemorativos (plakaty pamiątkowe) i numer w kolekcji. Plakaty w formacie cm, używane w reklamie zewnętrznej, nie miały adnotacji plakat pamiątkowy i numeru. Oto wszyscy zaproszeni autorzy, w nawiasie numer plakatu w kolekcji rozpoznawanej znakiem oraz rok wydania pierwszego nakładu: Guy Billout, Francja (9, 88); Miguel Calatayud, Hiszpania (1, 87); Ivan Cheremayeff, USA (11, 88); Seymour Chwast, USA (8, 88); Nicole Claveloux, Francja (13, 89); Etienne Delessert, Szwajcaria (16, 89); Heinz Edelmann, Niemcy (5, 88); Jean Michel Folon, Belgia (bez numeru i daty); Daniel Gil, Hiszpania (6, 88); Milton Glaser, USA (3, 87); Alfredo Gonzalez, Kuba (bez numeru i daty); Brad Holland, USA (15, 89); Günther Kieser, Niemcy (7, 88); Carlos Killiam, Hiszpania (12, 88); Lorenzo Mattotti, Włochy (10, 88); Jacobo Perez-Enciso, Hiszpania (14, 89); Juan Romero, Hiszpania (2, 88); Sergio Topi, Włochy (4, 87). Do obiegu wprowadzono plakaty z oficjalną maskotką EXPO 92 Curro zaprojektowane przez Niemca Heinza Edelmanna. Wydane przez Hiszpanów plakaty pokazano w 1990 r. w Galerii Forum w Krakowie, prowadzonej przez Krzysztofa Dydo. Publiczność poznała 22 plakaty dla Expo 92 w Sewilli i 34 plakaty wydane przez Hiszpanów na Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie 92. W 1991 r. ten sam wybór 56 plakatów oglądano w BWA w Kaliszu z katalogiem wystawy 5. Wybór hiszpańskich plakatów z EXPO 92 pokazano w Teatrze Muzycznym w Gdyni 6. 5 W. Serwatowski, Plakat hiszpański 1992 roku, katalog wystawy, BWA w Kaliszu, Ambasada Hiszpanii w Warszawie, Komisarz Narodowy Udziału Polski w Wystawie Uniwersalnej Sevilla 92, Kalisz Premierze musicalu Człowiek z La Manczy w reż. Jerzego Gruzy towarzyszyła wystawa Don Kichotów grafik Stefana Massalskiego ( ) oraz plakatów dla EXPO 92. Wystawiali: Amerykanie Cheremayeff, Chwast, Glaser i Holland, Belg Folon, Hiszpan Perez-Enciso, Kubańczyk Gonzales, Niemiec Edelmann oraz Włosi: Mattotti i Topi; por.

5 Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci 85 Od roku 1939 Polska nie uczestniczyła w światowych EXPO. Udział w EXPO 92 w Sewilli miał dla niej charakter debiutu. Zadaniem dyplomatycznym było pokazanie światu nowego wizerunku Polski. Komisarz Generalny udziału Polski w EXPO 92 7 znał poziom i rangę polskiej szkoły plakatu na świecie, dlatego w 1991 r. zamówił u grafików i malarzy projekty plakatów, dotyczące skojarzeń artystycznych z EXPO 92, tematu przewodniego, czyli Spotkania Dwóch Światów Ery Odkryć oraz rocznicy Profesorom ASP proponowano, aby z grupą najlepszych studentów na specjalizacji podjęli projektowanie plakatów dotyczących udziału Polski w EXPO Motywem racjonalizującym decyzję był sposób, w jaki Hiszpanie postrzegali przemiany polityczne w Polsce na wiosnę 1989 r. i pokazywali skutki tych zmian w Europie. Barceloński dziennik El Periodico przyznał Lechowi Wałęsie tytuł Człowieka Roku Nowej Ery (1989). Oryginalność El Periodico polegała na pokazaniu Wałęsy bohatera europejskich przemian w formie malarsko-artystycznej zamiast tekstowo-opisowej 9. El Periodico zamówiło u polskich plakacistów portrety Wałęsy wykonywane w dowolnej formie artystycznej. Zaproszonym dano jeden wzór fotografii portretowej, aby punkt startu był jednakowy. Hiszpanie nie wymagali od artystów korzystania z tej pomocy ikonograficznej. Kolorową publikację noworoczną dołączono do największego, międzynarodowego 10 dziennika Katalonii. Polscy plakaciści otrzymali własne strony w historycznej publikacji hiszpańskiej W. Serwatowski, Sevilla EXPO 92, [w:] S. Kitowski, Człowiek z La Manczy, Teatr Muzyczny w Gdyni, czerwiec 1991, s Pełnienie funkcji Komisarza Generalnego Udziału Polski w Wystawie Uniwersalnej EXPO 92 w Sewilli trwało od do Pracę ze studentami podjął w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku prof. Mieczysław Wasilewski. 9 G. Jaraba, A. Roura, P. Puig, El año 0 de una nueva era Lech Walesa, nuestro hombre de Los mejores ilustradores polacos y españoles retratan en exclusiva al lider de Solidaridad, El Periodico, Barcelona, Inicjatorem konkursu i wydawcą specjalnego dodatku był Antoni Cases i Pallarés, zastępca redaktora naczelnego El Periodico i dyrektor Ediciones Primera Plana, S.A./Grupo Z w Barcelonie; W. Serwatowski, El Periodico s Person of the Year, The Leader and his Limmers, The Warsaw Voice 1990; idem, Painted Wałęsa/Wałęsa malowany, Kaleidoscope LOT 1990, nr 3; idem, Lech Wałęsa in den Augen polnischer Maler und Graphiker, PIKZ, Berlin 1990.

6 86 razem z 14 malarzami i grafikami hiszpańskimi 11, później też związanymi z EXPO 92. Beneficjentami głośnej w Europie publikacji stali się polscy plakaciści, których 19 projektowało dla El Periodico artystyczny wizerunek Wałęsy. Z mistrzami polskiego plakatu udany debiut międzynarodowy odnotowali Sławomir Kitowski z Gdyni, Krzysztof Tyczkowski z Łodzi i Darek Komorek z Warszawy 12. Reprodukcja prac z El Periodico 11 Emili Bargués, Guillem Cifré, Javier Mariscal, German Meni, Pati Nuňez, Jordi Paris, Augusti Puig i Pinyol, Claret Serrahima, Antoni Salichs, America Sanchez, Enric Satué, Salvador Saura, Ramón Torrente i Joan Pere Viladecans. 12 Autorzy prac od lewej: okładka (Ferran Grau, Emilli Rapallo, Augusti Jansana); Hubert Hilscher, Leonard Feliks Konopelski, Sławomir Kitowski, Stasys Eidrigevičius, Krzysztof Tyczkowski, Darek Komorek; Mieczysław Wasilewski, Jakup Erol, Edward Lutczyn, Lech Majewski, Tadeusz Grabowski, Jan Młodożeniec, Grzegorz Marszałek, Edward Dwurnik, Wiesław Rosocha, Maciej Urbaniec, Andrzej Pągowski, Franciszek Maśluszczak, Marek Płoza- -Doliński. Prace Marszałka i Wasilewskiego kupiło Muzeum Narodowe w Gdańsku w 1990, pozostałe projekty są w zbiorach prywatnych. Z projektów wykonano w 2005 po dwie odbitki cm i włączono do wystawy SOLIDARNOŚĆ SOLID ART, pokazywanej w Parlamencie Europejskim w Brukseli, na Université Libre des Bruxelles, w Museu d Historia de Catalunya w Barcelonie i na Festiwalu Filmów w Antwerpii w 2005.

7 Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci 87 Wśród zaproszonych do projektowania plakatów dla EXPO 92 było ośmiu mistrzów profesorów Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Londynie, Paryżu, Warszawie i Wrocławiu. Cztery projekty pochodziły od artystów niezależnych. Jeden projekt wykonał laureat konkursu studenckiego, a jeden plakat był reprodukcją malarstwa. Opublikowano 14 plakatów, które popularyzowały Polskę w Sewilli i plakat polski w świecie. Łączny nakład plakatów wyniósł egz. W plakatowej kolekcji jest Dama z gronostajem Leonarda da Vinci ( ). Plakat wydano w porozumieniu z Adamem Czartoryskim (1940, Sewilla), członkiem Komitetu Honorowego udziału Polski w EXPO 92, właścicielem Fundacji Czartoryskich w Krakowie i obrazu. Dama z gronostajem to debiut da Vinci jako polskiego plakacisty 13. W transformacji dzieła da Vinci pomógł Lech Majewski, który dopełnił plakat informacją literniczą. 200 egz. z nakładu 4200 ks. Adam Czartoryski sygnował w czasie swojego specjalnego dnia, 23 lipca1992 r., w Pawilonie Polski 14. Autografy księcia-właściciela obrazu na plakatach Damy podnosiły rangę polskiego debiutu plakatu, popularyzowanego na EXPO 92 przez kuzyna króla Jana Karola I Burbona. EXPO 92. Drugi z lewej Adam Czartoryski, fot. archiwum 13 Por. K. Teller (red.), Polish Prince At Milwaukee Art Museum Opening Night. Leonardo da Vinci and the Splendour of Poland: A History of Collecting and Patronage on View September, Polish News, Bensenville, Ill. Nr 9/2002, s. 41 i okładka tytułowa. 14 Redacción Polonia celebra el dia del Principe Adam Czartoryski-Borbon, El Correo de Andalucia,

8 88 Plakat Dama z gronostajem miał w Sewilli symboliczne znaczenie. Hiszpania planowała rozbudować programem oficjalnym EXPO 92 stosunki bilateralne i wnioskowała o wypożyczenie obiektów z muzealnych zbiorów zagranicznych. Wskazania ekspertów hiszpańskich dotyczyły eksponatów z dwóch muzeów polskich. Celem hiszpańskich starań było uświetnienie najważniejszej wystawy artystyczno-historycznej EXPO 92 Sztuka i kultura na świecie w Oficjalne wystąpienia Hiszpanów dotyczyły wypożyczenia z Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego drobnych, ale ważnych dla historycznej ekspozycji prac Wita Stwosza, czyli rysunków tuszem dla kościoła Karmelitów w Norymberdze oraz obrazu Leonarda da Vinci Dama z gronostajem ze zbiorów Książąt Czartoryskich Muzeum Narodowego w Krakowie. Korespondencje Radcy Pełnomocnego Sociedad Estatal EXPO 92 Jacinto Pellóna Diaza, z i oraz Felipe V. Garina z Komitetu Naukowego i Rosy Marii Subirany, dyr. Programu Sztuk Pięknych z były przez stronę polską (Muzeum UJ i Muzeum Narodowe w Krakowie) rozstrzygnięte negatywnie dla wnioskujących 15. W serii polskich plakatów był jeden wydany na zlecenie Prezydenta Wrocławia Bogdana Zdrojewskiego. Projekt Andrzeja Klimowskiego zapowiadał i reklamował Dni Wrocławia na EXPO 92 ( ). Historię plakatów związanych z Polską na EXPO 92 dopełniają autorskie plakaty w nakładach limitowanych, które dla polskiej wystawy wydali Bülent Erkmen (1947) 1992 by Bülent Erkmen 1992 by Paul Ibou 15 Kopia korespondencji w archiwum autora.

9 Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci 89 w Turcji (100 egz.), Paul Ibou (1939) w Belgii (100 egz.) i Shin Matsunaga (1940) w Japonii (50 egz. w dwóch formatach). Czternaście plakatów plasowało sekcję polską na EXPO 92 na pozycji największego edytora plakatów do jednego zdarzenia kulturalnego w historii Polski. Polska strategia wizualna wynikała z badań nad znaczeniem plakatów artystycznych w czasie międzynarodowych zdarzeń i rozpoznania ich publicznej dynamiki po zakończeniu tych zdarzeń. Analizy funkcjonalności wybranych stu plakatów z lat wskazują, że w czasie ważnego zdarzenia plakaty pełnią funkcje przede wszystkim informacyjno-reklamowe. Po zdarzeniu plakaty nabierają zaś wartości dzieła sztuki, przedłużają żywotność zapowiadanego tematu i tworzą do niego wartość dodaną. Tak było z plakatami: 1. Armando Testy ( ) dla Igrzysk Olimpijskich w Rzymie w 1960, 2. Yusaku Kamekury ( ) dla Igrzysk Olimpijskich w Tokio w 1964, 3. Jana Lenicy ( ) do Woyzzecka w Teatrze Wielkim w Warszawie w 1964, 4. Shigeo Fukudy ( ) dla EXPO 70 w Osace, 5. Macieja Urbańca ( ) z Mona Lisą dla cyrku w 1970, 6. Henryka Tomaszewskiego ( ) dla Teatru Narodów w Polsce w 1975, 7. Juana Miró ( ) dla Piłkarskich Mistrzostw Świata w Hiszpanii w 1982, 8. Rolanda Topora ( ) dla Piłkarskich Mistrzostw Świata w Hiszpanii w 1982, 9. Romana Cieślewicza ( ) dla Presences Polonaises w Centrum Pompidou w Paryżu w 1983, 10. Raymonda Savignaca ( ) dla Euro 84, 11. Saula Bassa ( ) dla Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles w 1984, 12. Franciszka Starowieyskiego ( ) do wystawy autorskiej w MOMA w Nowym Jorku w 1985, 13. Shina Matsunagi do Europalia 1989 Japan, 14. Yusaku Kamekury dla Design EXPO 89 w Nagoya.

10 90 Wskazane plakaty zapowiadały wydarzenia, były drukami reklamowymi. Ich nakłady podstawowe ulegały wyczerpaniu z końcem zdarzeń. Aby wykluczyć podobną sytuację, nakłady plakatów polskich na EXPO 92 były wysokie, a rozpowszechnianie w Polsce ograniczone 16. W Hiszpanii plakaty dystrybuowano przez Pawilon Polski. W czasie EXPO 92 prowadzone były w Pawilonie Polskim i w hiszpańskim Pawilonie Sztuki ankiety dotyczące zainteresowania plakatami. Ok. 8% indagowanych miało wcześniej kontakt z plakatem z Polski. Goście najczęściej znali i pytali o plakat Wiktora Sadowskiego, który był wybrany i reprodukowany w dziewięciu pierwszych wydaniach katalogów oficjalnych 17 na stronie dotyczącej Polski. Duże zainteresowanie zwiedzających towarzyszyło plakatom Jana Lenicy, Rolanda Topora, Mieczysława Górowskiego i Waldemara Świerzego. Plakaty pozostałych projektantów miały zwolenników wśród tych osób, które z polskim plakatem miały wcześniej kontakt przez wystawy międzynarodowe albo znały nazwiska artystów, którzy tworzyli w ich kręgach kulturowych. Plakat młodego artysty na arenie międzynarodowej Tomasza Bogusławskiego wskazywali i wysoko cenili Skandynawowie i Niemcy; plakat współtwórcy polskiej szkoły plakatu Romana Cieślewicza pozyskiwali głównie Francuzi i Niemcy; plakat Stasysa Eidrigevičiusa, którego przedstawiono w pierwszym tomie Creation Japończycy i Amerykanie; plakat Vivat Romana Kalarusa Francuzi, Niemcy i Holendrzy; plakat Jana Sawki Amerykanie i Francuzi, którzy znali dorobek Polaka z akcji na rzecz solidarności z Solidarnością w latach Plakat o uniwersalnym przesłaniu cywilizacyjnym rozpiętym między wiekiem XV a eksploracją kosmosu Rosława Szaybo rozpoznawali i chwalili Brytyjczycy, Holendrzy i Skandynawowie. Nazwisko kojarzyli z teatralnym plakatem Tamara (Łempicka) i okładkami płytowymi, które projektował w Londynie dla CBS. Plakat Waldemara Świerzego był ceniony i chwalony przez Hiszpanów, Portugalczyków, Włochów 16 Egzemplarze plakatów przekazano do Muzeum Plakatu w Wilanowie i Muzeum Narodowego w Poznaniu oraz do galerii, które zakupione egzemplarze wprowadziły do dalszego obiegu. 17 Wg rozpoznania tylko wersja hiszpańska katalogu miała drugie wydanie; brak danych o wysokości nakładów wersji językowych.

11 Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci 91 i gości z Ameryki Południowej. Odkrywano kunszt malarski laureata Biennale w Sao Paulo 69, przenoszony na nowy plakat. Goście w Pawilonie Polskim podejmowali dyskusje, czy postać malowana symbolicznie winna być identyfikowana z Kopernikiem, czy z Kolumbem? Plakaty polskie EXPO 92 oglądali Hiszpanie, zaskoczeni wysoką artystyczną jakością kolekcji dla wystawy w stolicy Andaluzji. Z komentarzy artystów, dziennikarzy i recenzentów wynikało, że brak plakacistów z Polski wśród autorów plakatów wydanych przez Hiszpanię osłabiał pamiątkową serię Wystawy Uniwersalnej EXPO 92. Komentarze, różne od hiszpańskich, wygłaszali goście z Ameryki Południowej. Przekazy z polskich plakatów trafiały do nich znacznie lepiej niż do Hiszpanów. Drapieżne dla oka i wyobraźni oraz adekwatne do zdarzeń w XV XVIII wieku tak były postrzegane prace Lenicy, Topora i Eidrigevičiusa. Latynosi chwalili odwagę artystów w ukazaniu historycznej i politycznej prawdy z innej perspektywy albo rozumianej inaczej niż prawda lansowana przez historiozofię hiszpańską. Plakaty wystawione w czasie dużej konferencji prasowej 18 lutego 1992 na EXPO 92 były eksponowane jako rozwiązania artystyczne na temat Kolumba, bohatera Hiszpanów 18. Jego nazwisko, w brzmieniu hiszpańskim lipca 2006 media elektroniczne podały informację o nowych wynikach badań hiszpańskich dotyczących postaci Krzysztofa Kolumba. Dokumenty nie kłamią: Kolumb to chciwy tyran. Krzysztof Kolumb, odkrywca Ameryki, nie miał pojęcia o rządzeniu i stosował okrutne metody wobec tubylców i osadników wynika z dokumentu odkrytego i zbadanego w Hiszpanii. Consuelo Varela, z Najwyższej Rady Badań Historycznych (CSIC), która przestudiowała ten 46-stronicowy, nieznany dotąd dokument, powiedziała, że jest to najważniejszy tekst na temat hiszpańskich kolonii, jaki odkryto w ciągu ostatnich 100 lat. Dokument, który odkryła archiwistka Isabel Aguirre, zawiera zeznania 23 świadków, uwzględnione w czasie przewodu sądowego z roku Proces ten sprawił, że bracia Krzysztofa Kolumba, Jakub i Bartłomiej, zostali uwięzieni i odesłani z Ameryki do Hiszpanii. Dokument ten ukazuje Kolumba jako człowieka stosującego okrutne kary, skazującego ludzi w zbiorowych procesach i odmawiającego wydawania żywności swym ludziom mówi Varela, autorka książki Upadek Krzysztofa Kolumba, śledztwo Bobadilli. Jej zdaniem omawiany tekst sprawia, iż w pięć wieków po śmierci odkrywcy i kolonizatora upada jego mit. Dotąd wiedzieliśmy, że został pozbawiony swych godności i władzy, ale nie znaliśmy rzeczywistych tego motywów dodaje Varela. Kolumb stracił stanowisko wicekróla i gubernatora Indii. Zbadany dokument ukazuje codzienne życie w koloniach hiszpańskich w Ameryce, gdzie Hiszpanie cierpieli prawdziwy głód, czekając na próżno na przybycie statków z żywnością. Autor dokumentu, zwierzchnik zakonu Calatrava, Francisco de Bobadilla, przeprowadził śledztwo w sprawie Kolumba

12 92 Colon, zawiera się zawsze w powszechnie rozumianym wyrazie colonisación, który ma jednak historię i etymologię znacznie starszą niż bohater z przełomu XV i XVI wieku. Plakat Topora pokazany na tej konferencji spotkał się z wyraźnym sprzeciwem hiszpańskich organizatorów, ale równocześnie silnym poparciem dziennikarzy latynoskich, którzy nadali mu nośny tytuł Defloracja krzyżowa Ameryki. Ten nieformalny tytuł sprawił Toporowi w Paryżu wielką satysfakcję. Ważną grupę odbiorców polskich plakatów stanowili w Sewilli studenci z wielu państw, którzy kupowali albo prosili o egzemplarze okazowe dla utrwalenia pamięci o EXPO. Z polskiej perspektywy ta reakcja oznaczała popularyzację polskiego dorobku z EXPO 92 w ważnych grupach docelowych kształtujących opinię publiczną. Istotną rolę odegrał plakat Andrzeja Klimowskiego, popularyzujący obecność Wrocławia na EXPO 92. Bogdan Zdrojewski, którego ambicją było kreowanie wizerunku miasta, w którym był prezydentem, w sierpniu 1999 przedstawił kandydaturę Wrocławia jako miasta gotowego organizować EXPO 2009, później EXPO Z plakacistów zaliczanych do polskiej szkoły plakatu na EXPO 92 obecnych było czterech. Eidrigevičius i Majewski zwiedzali wystawę jako goście na polecenie hiszpańskiej pary monarchów katolickich. Dzięki temu tekstowi dowiedzieliśmy się, że pod rządami Kolumba handlowano białymi niewolnikami, sprzedawanymi na licytacjach i zrozumieliśmy przyczyny prób buntu na wyspie Dominikanie powiedziała wybitna hiszpańska historyczka, prowadząca badania nad życiem Kolumba. Omawiany dokument odnaleziono podczas archiwizacji materiałów, które przez długi czas uznawano za zaginione. Niektóre ze spisanych świadectw dotyczących odkrywcy Ameryki złożyli wrogowie Kolumba, ale są tam również zeznania jego ludzi, którzy czuli się zmuszeni zeznawać przeciwko niemu i opowiedzieć o popełnianych przez niego okrucieństwach. Dotychczas nikt nie studiował żadnych tekstów, które stawiałyby admirała w tak negatywnym świetle. Został on odwołany i pozbawiony swych godności. Ostatnią podróż do Nowego Świata odbył w 1502 roku (http://wiadomosci.onet.pl/ ,16,item.html dostęp ). Po 14 latach od EXPO 92 okazało się, że w sprawie drapieżności polskich plakatów wobec wizerunku Kolumba racja była po stronie artystów pracujących dla Polski Lenicy i Topora oraz dziennikarzy latynoskich. 19 W grudniu 2002 na Walnym Zgromadzeniu Delegatów Międzynarodowego Biura Wystawa (BIE) wybrano Szanghaj jako gospodarza EXPO Wrocław w 2005 r. ponowił starania o Wystawę Tematyczną EXPO 2012, ale w listopadzie 2007 w głosowaniu tajnym w Międzynarodowym Biurze Wystaw na miejsce EXPO 2012 wybrano koreańskie Yeosu.

13 Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci 93 honorowi w Dniu Polski, a Sawka i Starowieyski pokazywali swój dorobek na wystawie w hiszpańskim Pawilonie Sztuki 20. Ich wystawa trwała od 14 maja do 3 czerwca Zgodę na prestiżową wystawę wyraziła trzyosobowa rada artystyczna Pawilonu: historyk sztuki Carmen Bueno (dyrektor wystaw plastycznych EXPO 92), krytyk sztuki Tania Fernández de Toledo (dyrektor Pawilonu Sztuki) i José Agost Caballero, ekspert międzynarodowego rynku sztuki. Z 71 wniosków sekcji narodowych wystawy przyznano po konkursie ofert 28 państwom 21. Jan Sawka, plakacista, pokazał cykl sztandarów 22 przygotowanych specjalnie na wystawę w Sewilli. Były one wypowiedzią artysty, głosem albo krzykiem pokolenia rozdartego losami politycznymi. Sztandary były szczególną modlitwą; niemym, artystycznym testamentem albo donośnym requiem, korzystającym ze skupienia i ciszy. 23 prace nawiązywały chronologicznie do współczesnej historii Polski w siedmiu odsłonach, ustalonych przez artystę. W kolekcji 15 prac tworzyło pięć tryptyków, a cztery dalsze współgrały jako dyptyki. Obrazy malowane w formatach od cm do cm, odpowiednio zestawiane, oddawały emocje artystyczne i silne znaki dla skojarzeń polityczno-społecznych. W piątym szeregu tryptyk tworzyły obrazy na płótnie w formach pagonów z dystynkcjami judaizmu, chrześcijaństwa i fotografii z polnymi kwiatkami. Były sztandary nawiązujące do zdarzeń heroicznych, dramatów politycznych i krwawych wydarzeń wojennych (Katyń, Solidarność, stan wojenny w Polsce). Sztandary miały siłę przekazu. To, co dostrzegano, kojarzono z przesłaniem reżimów przeszłości lub totalitaryzmów współczesności. Sawka narzucał artystyczną perspektywę wobec dramatycznych wydarzeń z historii. 20 Por. W. Serwatowski, Sevilla EXPO 92..., s Plan wystaw narodowych w Pawilonie Sztuki EXPO 92: (Dania, Trynidad i Tobago, Mozambik, Niderlandy); (Izrael); (Polska, Norwegia); (Czechosłowacja); (Kolumbia, Niemcy); (Wenezuela); (Nowa Zelandia, Portugalia); (Kanada, Australia); (Tunezja); (Włochy); (Węgry); (Honduras, Kuba, Peru); (Meksyk); (Boliwia, Austria); (Francja, Chile, Wspólnota Europejska, Grecja). Za: Guia Oficial EXPO M. Rostworowski, J. Sawka, Mi Europa My Europe, w kat. Bereś, Brzozowski, Nowosielski, Sawka, Starowieyski, Exposición de Polonia, Pabellon de las Artes EXPO 92 Sevilla 14 de Mayo 2 de Junio 1992, pod red. J. Karasek, Grafix, Warszawa 1992.

14 94 Franciszek Starowieyski ( ) pokazał w Pawilonie Sztuki 23 akcję artystyczną FINES de EUROPA. Był to 18. Teatr Rysowania 24. Starowieyski odkrywał tajemnicę aktu twórczego w czasie tworzenia i formowania dzieła. Programowy, pseudoekshibicjonistyczny happening wprowadzał widza w świat kreacji. Pozwalał rozumieć dzieło oraz istotę sensu sztuki jako działalność człowieka pragnącego manifestować i porozumiewać się z odbiorcą dzieła. Starowieyski pokazał w przestrzeni, którą zajmował, kilkanaście plakatów. Pochodziły z różnych okresów twórczości, drukowane były w Polsce, Niemczech, Francji, Włoszech, Szwajcarii i Stanach Zjednoczonych, projektowane do wystaw indywidualnych, dla teatrów i dzieł filmowych w latach Wszystkie plakaty pochodziły z archiwum projektanta. Wystawę Polaków w Pawilonie Sztuki obejrzało ponad 98 tys. osób. W raporcie końcowym EXPO 92, w październiku 1992 dyrektor Fernández de Toledo ekspozycję dzieł polskich artystów uznała za jedną z najciekawszych prezentacji narodowych. Diagnoza wynikała z obserwacji bezpośrednich i oryginalnych zachowań Sawki i Starowieyskiego wobec zwiedzających prezentację. Widzowie mieli możliwość spotkania i usłyszenia artystów oraz bezpośredniej rozmowy z każdym autorem. Pobyt Sawki i Starowieyskiego w Sewilli dał publiczności możliwość spotkań autorów w pejzażu ich dzieł. Widzowie z ciekawością postrzegali i z zadowoleniem doceniali żywy dialog z twórcami obdarzonymi talentem perswazji, prowokacji, eksplikacji i tonizacji niespodziewanych emocji. Japończycy dostrzegali sfery kansei i chisei, czyli emocje płynące z dzieł i racjonalne rozumowanie słyszalne w ekspresyjnych wypowiedziach autorskich 25. Publicz- 23 W. Serwatowski, Pożegnanie Franciszka Starowieyskiego. Malarz duszy i ciała w stolicach, Kultura i Biznes, nr 46, Łódź 2009, s Pierwszy Teatr Rysowania odbył się w Koszalinie w 1981 r.; wcześniej zorganizowano dwie akcje malarskie plener w Świdwinie 1980 i akcja całodzienna w formie performance w Teatrze Narodowym w Warszawie przy projektowaniu plakatu do sztuki Tadeusza Różewicza Białe małżeństwo w sierpniu Starowieyski przyznaje po latach, że publiczne robienie sztuki daje inny rodzaj koncentracji, nieosiągalny w samotności. Za: A. Stroka, Starowieyski, Oficyna Wydawnicza Kwadrat, Kraków W. Serwatowski, Wabi sabi a kansei engineering Perspektywa historyczna doświadczenia polskie, [w:] Interfejs użytkownika Kansei w praktyce, Katedra Multimediów Polsko-Japońskiej Wyższej Szkoły Technik Komputerowych, Warszawa 2007.

15 Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci 95 ność wiedziała, że doświadcza momentów unikalnych. W Teatrze Rysowania uczestnicząca publiczność rozmawiała po angielsku, francusku i niemiecku ze Starowieyskim autorem, reżyserem i aktorem zdarzenia. Publiczność, która stawiała zaskakujące, ale racjonalne pytania, podnosiła koncentrację twórczą Starowieyskiego. Sytuacje mobilizowały do umieszczenia rozwiązań artystycznych na płaszczyznach zbudowanego z blejtramów, wydzielonego pomieszczenia. Wchodząc na teren akcji Teatru Rysowania, zwiedzający widzieli początkowo jedynie zagruntowane delikatnie na kolor szary płótno z wielkim, charakterystycznym, kaligrafowanym podpisem F. v. B. Starowieyski 26, wykonanym szerokim węglem. Niżej, na osi podpisu, umieszczono fotograficzną dokumentację z wcześniejszych akcji. W kolumnach skrajnych widniały napisy Teatr rysowania El TEATRO DE DIBUJAR No 18 w osiemnastu językach, co nawiązywało w Sewilli do 18. edycji takiej akcji artystycznej. Przekłady językowe tytułu zdarzenia formułowano z aktywnym wsparciem doradczym gości z Indii, Arabii Saudyjskiej, Chin, Japonii i Turcji. Przestrzeń dla działań artystycznych była z trzech stron zamknięta blejtramami wysokimi na 230 cm, z płótnami stanowiącymi podobrazia dla twórczości. Wysoka sala ekspozycyjna, oświetlana intensywnie z konstrukcji metalowej pod sufitem, była oddzielona czarnym materiałem rozpiętym nad powierzchnią akcji. W odległości czterech metrów od trzech ścian z blejtramami umieszczono okrągły jednonożny stolik, na którym leżały narzędzia malarskie i rekwizyty teatru rysowania kreda, węgiel, woda, fiksatywa, papierosy, popielniczka, zapałki. Obok stała składana drabina schodkowa, przykryta miękką, powłóczystą ochrową tkaniną. Schodki drabiny służyły niekiedy jako miejsce spoczynku dla osób zapraszanych do inspirującego pozowania. Publiczność międzynarodowa obserwująca akcję była wielokrotnie oczarowana, zaskoczona, zafascynowana albo zadziwiona, że wśród osób oglądających akcję twórczą Starowieyskiego są przede wszystkim kobiety rozmaitego wieku i różnej karnacji ciała. Forma malowanych postaci bardziej nawiązywała do postaci z ulubionych w Sewilli Velázqueza i Zurbarana oraz Rubensa i Goi niż bohaterek Modiglianiego czy rysunkowych figur Saula Steinberga. W Pawilonie Sztuki od 10 rano do panował doskonały klimat i porozumienie między pol- 26 Franciszek Starowieyski otrzymał w 1993 nagrodę Komisarza Generalnego za niezwykłą atrakcyjność Teatru Rysowania w Pawilonie Sztuki w Sewilli.

16 96 skim malarzem akcjonistą a międzynarodową widownią. Panie, odczuwając genius loci wynikający z temperamentu Starowieyskiego i klimatu Andaluzji, ze zrozumieniem przyjmowały powierzane przez malarza-reżysera chwilowe role publiczne nagich muz asystujących malarzowi-aktorowi. Nieruchomiały, wibrowały, pozowały, kokietowały, zapominały się, zatapiały w artystycznej konwencji i pozwalały utrwalać na płótnie wybrane przez Mistrza, artystycznie przeniesione i zniekształcane fragmenty swego ciała. Inspirującym inspicjentem i suflerem kilkudniowej akcji Teatru Malowania była paryżanka MM, animator i krytyk sztuki, związana z jednym z paryskich centrów kultury. MM mówiła po hiszpańsku, francusku, angielsku i niemiecku. Była promotorem Starowieyskiego, którego poznała w latach 80. we Francji. MM była współwydawcą albumu Franciszek Starowieyski Posters , w serii Creation B + A, Initiale 7 AREA. Wpisy zachowane w księdze gości dają świadectwo atmosfery artystycznej w Pawilonie Sztuki EXPO 92: Dziękujemy za fantastyczną wystawę w Pawilonie Sztuki. Teraz nadchodzi godzina»solidarności«również artystycznej Tania de Toledo, dyrektor Pawilonu Sztuki; Ta sztuka to świat pięknej wyobraźni, nigdy nie zrealizowanej na świecie podpis nieczytelny; To wstyd fundować ludziom wystawę złożoną z takich zwariowanych dziwactw Luis Dictelen, Luxemburg; Starowieyski ty jesteś absolutnym wariatem takim jak ja. Gratulacje z Wenezueli podpis nieczytelny; Jan Sawka Brawo, podpis nieczytelny; Ten teatr rysowania to sztuka czysta i dramatyczna Norma J.; Jestem profesorem sztuki i ta wystawa nie jest żadną kreacją podpis nieczytelny; Wystawa ogromnie interesująca. Opuszczam ją wzbogacony o wiele wzruszeń. Ambasadorom polskiej sztuki gratuluję i serdecznie dziękuję Tadeusz Zieliński, Rzecznik Praw Obywatelskich; Bereś i Sawka jesteście najlepsi podpis nieczytelny; Z podziękowaniem i najlepszymi wrażeniami z naszej wystawy Piotr Łukasiewicz, wiceminister Kultury i Sztuki RP; Tylko nie mówcie, że wam się to nie podoba, bo wówczas was wezmą za idiotów Silvia Valle Lopez krytyk sztuki, Sewilla; Moje gratulacje za wspaniałą obecność na EXPO 92, z życzeniami świetlistej i obiecującej przyszłości Javier Mateo, dyrektor Pawilonu Aragonii; Papież Wojtyła nie potrzebuje takich artystów podpis nieczytelny; Nie, nie rozumiem, albo rozumiem zbyt wiele podpis japoński, nieczytelny; Nie podoba mi się sztuka współczesna. Aby ją zrozumieć, trzeba dużo

17 Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci 97 myśleć i kombinować podpis nieczytelny; Ta księga wpisów jest większą sztuką niż wszystkie wystawy w tym Pawilonie José García Bonego. Przez 17 lat od zakończenia Wystawy Uniwersalnej 19 autorskich plakatów wydanych przez Sociedad Estatal EXPO 92 SA uległo zapomnieniu. Nie były te plakaty widoczne na ważnych narodowych i międzynarodowych wystawach 27 ani w drugim obiegu galeryjno-kolekcjonerskim czy wystawach indywidualnych poszczególnych autorów. Dorobek artystów, którzy projektowali dla hiszpańskiego organizatora EXPO 92, jest częściowo zgromadzony w Bibliotece Narodowej w Madrycie, ale nie zachowały się tam przykłady wszystkich wydanych egzemplarzy. W kilku muzeach na świecie są plakaty gromadzone według czytelnych kryteriów narodowościowych, ale plakatów z EXPO 92 brakuje 28. Plakaty trafiły do osób, które odwiedziły EXPO 92, ale występowanie plakatów w instytucjach publicznych jest znikome. Ślad cywilizacji wizualnej końca XX wieku pozostał zupełnie ukryty 29. Kolekcja polskich plakatów z EXPO 92 wygląda inaczej. Tytuły wydane w 1992 r. przypominają o Polsce na EXPO 92 i polskiej szkole plakatu. Plakaty wydane do Sewilli są dla autorów ważną pozycją w dorobku projektowym. Tezę potwierdza wystawianie tych plakatów na pokazach indywidualnych i dołączanie do kolekcji zbiorowych. Każdy z autorów respektował w projektowaniu plakatu regułę 3 i, która głosi, że plakat musi czytelnie informować, chwytliwie ilustrować i przekonująco inspirować. 27 Badaniom poddano międzynarodowe wystawy plakatu w Aarhus, Amsterdamie, Barcelonie, Brnie, Chaumont, Essen, Fort Collins, Gnieźnie, Helsinkach, Krakowie, Lahti, Madrycie, Meksyku Mieście, Mons, Moskwie, Paryżu, Poznaniu, Teheranie, Tokio, Toyamie, Warszawie i Zurychu. 28 W Muzeum Plakatu w Wilanowie na wystawie indywidualnej Seymoura Chwasta w 2000 roku nie było plakatu z EXPO 92, projektowanego i wydanego w Muzeum Narodowe w Poznaniu na starannie przygotowywanych wystawach w cyklu Gnieźnieńskie spotkania z plakatem nie pokazało żadnego plakatu z EXPO 92 w Sewilli na wszechstronnych wystawach plakatu francuskiego w 1996; niemieckiego w 2001 i szwajcarskiego w Brakowało plakatu z EXPO 92 Günthera Kiesera na wystawie indywidualnej w Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu, towarzyszącej 18. Międzynarodowemu Biennale Plakatu w Warszawie w Plakaty hiszpańskie dot. EXPO 92 wystawione w Krakowie w 1990 i w Kaliszu w 1991 r. przekazano do zbiorów Krzysztofa Dydo w Krakowie.

18 98 Przez 17 lat zmieniały się ceny jednostkowe tych plakatów. W 1992 r. pierwsze egzemplarze dostępne na rynku w Polsce kosztowały równowartość 4 USD, na EXPO 92, gdy były obłożone hiszpańskimi podatkami i prowizjami od sprzedaży, kosztowały 7 USD. W roku 2009 galerie międzynarodowe podają na stronach internetowych, że ceny tych plakatów oscylują między 300 a 15 USD. Wzrost cen wynika z dynamiki rynku sztuki i osłabienia USD. Wyczerpane plakaty w nakładach pierwotnych wracają do ponownego obrotu kolekcjonerskiego, uzyskując znaczną wartość dodaną albo tzw. rentę plakacjonera 30. Międzynarodowym efektem edycji serii polskich plakatów na EXPO 92 było zorganizowanie przez Biuro Kongresów PP Orbis i Centrum Sztuki Studio im. S. I. Witkiewicza I Światowego Kongresu Plakatologicznego w Warszawie w czerwcu 1994 r. z udziałem twórców plakatu, badaczy i popularyzatorów tej dziedziny sztuki. Udział brali Aartoma, Bermudez, Bernard, Cato, Chalet, Doring, Dydo, Geissbuhler, Kamekura, Lenica, Loesch, Majewski, Marszałek, Matthies, Matura, Otręba, Piippo, Rajlich, Saito, Schmidt, Serwatowski, Starowieyski, Steiner, Szaybo, Świerzy, Tori, Troxler, Urbaniec, Wabnitz, Wieczorek i Yahagi. W czasie Kongresu wygłoszono 20 referatów naukowych i komunikatów. Z inicjatywy organizatorów Kongresu Plakatologicznego Rektor i Senat Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie przyznali doktorat honorowy zasłużonemu dla historii plakatu artyście japońskiemu Yusaku Kamekurze 31. Był to pierwszy doktorat honorowy w historii ASP w Warszawie i pierwszy doktorat honorowy na świecie za twórczość plakatową. W czasie Kongresu omawiano hipotezę badawczą o rosnącym znaczeniu i wartości plakatów wydanych dla udziału Polski w EXPO 92. Od 15 lat wdrażane są kongresowe zalecenia, aby kontynuować badania nad serią tych unikalnych plakatów. Dokumentację tych plakatów przedstawiono poniżej. Nie uwzględnia się obecności tej kolekcji w zasobach portali internetowych, gdyż są one rzeczywistością dynamiczną i zmienną, a portale służą bardziej 30 Termin ten, określający jednym wyrazem kolekcjonera plakatu, wybrano w 1977 r. w konkursie organizowanym przez redakcję Kolekcjonera, miesięcznego dodatku Kuriera Polskiego, wydawanego w Warszawie. Przyjęto określenie Marty Latoszkówny, anglistki z Warszawy. 31 W. Serwatowski, Ten niesamowity Yusaku Kamekura; The Incredible Yusaku Kamekura, Art & Business, 1994, nr 3.

19 Plakat polski na Expo 92 mistrzowie i debiutanci 99 aspektowi komercyjnemu niż artystycznej popularyzacji i naukowej dokumentacji. W przedstawionej analizie uwzględniono też plakaty, które były w Pawilonie Polski na EXPO 92, a ich wydawcami byli: Urząd Miasta Wrocławia i Shin Matsunaga. Prace Erkmena i Ibou w prezentacjach po EXPO 92 są traktowane jako grafiki okolicznościowe i pominięto je w rozwiniętej dokumentacji. Odnotowano projekty plakatów, które nie były drukowane w pełnym nakładzie i nie wprowadzono ich do obiegu. Do ewidencji włączono plakat ze wszystkimi znakami pawilonów, wydany przez Hiszpanów, po zakończeniu EXPO 92 w Sewilli jako plakat okolicznościowy. Egzemplarz archiwalny tego plakatu ze znakami znajduje się w Instytucie Marki Polskiej w Warszawie. Polskie plakaty na Wystawie Uniwersalnej EXPO 92 w Sewilli Wydawca: Komisarz Generalny RP, kierownictwo artystyczno-graficzne: Lech Majewski 32. Druk plakatów: Warszawska Drukarnia Akcydensowa, ul. Kowalczyka, jeżeli inaczej zaznaczono. Dokumentacja: I. BOGUSŁAWSKI TOMASZ (1958, Gdańsk), profesor, rektor ASP w Gdańsku Tytuł na plakacie: ; fot. reprodukcja bw. Projekt: fotografia na kartonie 1991, sygn.: Bogusławski 1991; diapozytyw bw. Witold Węgrzyn 92; off.bw. 67,5 97,5 cm; 4000 egz. Oryginał w zbiorach Centrum Flagi Ziemi w Warszawie. 32 Za kierownictwo artystyczne nad edycją plakatów nagrodzony Medalem Polonia (82 22 mm) projektowanym w 1991 w Pietrasanta przez Igora Mitoraja (1944), napis wg projektu Macieja Urbańca, odlewanym w brązie przez Pawła Jackowskiego (1957); wręczony w Pawilonie Polski w Sewilli.

20 100 Repr. bw.: Polska na wystawie uniwersalnej Expo 92 Sevilla, Warszawa 1991 (karta pocztowa); W. Serwatowski, Polskie plakaty na Expo 92, Projekt nr 1/2 92/201, s. 44; Polska zawsze bliska Pawilon wyobraźni, BMB Promotions, Warszawa 2000, wersje językowe publikacji: pol., ang. i niem., s. 15; Ziemianie na Księżycu, kat. wyst., InfoQultura, Warszawa 2009, s. 36. Wyst.: Galeria Studio, Warszawa 1992; Expo 92 Sevilla; Warszawa SARP 94; Plakatmuseum Abyhoj 95, Dania; InfoQultura, Warszawa Bibl.: W. Serwatowski, Polskie plakaty na Expo 92...; idem, Udział Rzeczypospolitej Polskiej w Wystawie Uniwersalnej EXPO 92 w Sewilli 20 IV X 1992, Warszawa 1993; idem, Udział Polski w Wystawie Uniwersalnej EXPO 92 w Sewilli. Znaczenie dla kształtowania wizerunku międzynarodowego, pr. dokt., Instytut Stosunków Międzynarodowych, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, promotor prof. dr hab. Marian Edward Haliżak, Warszawa 2007; idem, Ziemianie na Księżycu, motywy lunarne w sztuce współczesnej, Miasto Stołeczne Warszawa 2009, s. 12. II. CIEŚLEWICZ ROMAN (1930, Lwów 1996, Paryż), współtwórca polskiej szkoły plakatu Polonia en la Exposicion Universal. 20 Abril 12 Octubre Sevilla 1992; fot. reprodukcja bw. Projekt: 1992; off.bw cm; sygn. pr. g. ze składu: Roman Cieślewicz; 4000 egz. Oryginał w Centrum Sztuki Studio w Warszawie. Repr. bw.: Polska na wystawie uniwersalnej Expo 92 Sevilla...; Przegląd Techniczny, 1992, nr 3; W. Serwatowski, Wystawa Uniwersalna EXPO 92 w Sewilli, Wiedza i Życie, 1992, nr 2; idem, Polskie plakaty na Expo 92..., s. 43; 4. s. okładki albumu 100 lat polskiej sztuki plakatu 100th Anniversary of Polish Poster Art, Kraków 1993; K. Dydo, Mistrzowie polskiej sztuki plakatu Masters of Polish Poster Art Meister der Polnischen Plakat-Kunst, Buffi, Secesja, Bielsko Biała 1995, s. 42; C. Cohen, Roman Cieślewicz, vente le , Paryż, aukcja projektu wstępnego, poz. 268, wycena 1500 ;

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH. PORTRETY i SYTUACJE

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH. PORTRETY i SYTUACJE BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH PORTRETY i SYTUACJE PAPIEROSY. ZMĘCZONE TWARZE akryl na płótnie, 150 x 120 cm WAŻNIEJSZE WYSTAWY INDYWIDUALNE: 2012 Figuracja malarstwo. Galeria Ether, Warszawa. 2010

Bardziej szczegółowo

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest 1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest znakomitym pedagogiem związanym z podkowiańską szkołą, gdzie

Bardziej szczegółowo

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 M i ędzynarodo w e Targ i P oznańsk i e II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego WWW.PEWUKA.PL

Bardziej szczegółowo

Kuratorwystawy:RomualdMieczkowski(MCKiS) tel:25864219 e-mail:r.mieczkowski@mckis.waw.pl w.mckis.waw.pl Warszawa,GaleriaMazowiecka,kwiecień maj2012

Kuratorwystawy:RomualdMieczkowski(MCKiS) tel:25864219 e-mail:r.mieczkowski@mckis.waw.pl w.mckis.waw.pl Warszawa,GaleriaMazowiecka,kwiecień maj2012 Kuratorwystawy:RomualdMieczkowski(MCKiS) tel:25864219 e-mail:r.mieczkowski@mckis.waw.pl w.mckis.waw.pl Warszawa,GaleriaMazowiecka,kwiecień maj2012 ROMAN KIRILENKO Tytuł wystawy Ziarna i Żarna można odnieść

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Mecenas Zachęty Narodowej Galerii Sztuki

Mecenas Zachęty Narodowej Galerii Sztuki 1 Mecenas Zachęty Narodowej Galerii Sztuki Widok ekspozycji Malarstwo polskie XXI wieku, foto Zachęta Zachęta 2 Narodowa Galeria Sztuki Zachęta Narodowa Galeria Sztuki to największa i najbardziej znana

Bardziej szczegółowo

artysta grafik dr Marta Ipczyńska-Budziak

artysta grafik dr Marta Ipczyńska-Budziak artysta grafik dr Marta Ipczyńska-Budziak Przynależność do wydziału/instytutu/zakładu: Wydział Studiów Stosowanych/Instytut Kulturoznawstwa/Zakład Historii Kultury/Akademicka Przestrzeń Kulturalna (bud.

Bardziej szczegółowo

ALFRED WYSOCKI Maćkowa Ruda 67 16-503 Krasnopol tel. 605 651 648

ALFRED WYSOCKI Maćkowa Ruda 67 16-503 Krasnopol tel. 605 651 648 ALFRED WYSOCKI czterdzieści Urodziłem się 20 grudnia 1950 roku w Warszawie. W latach 1969-1974 studiowałem na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, m.in. u profesorów: Ludwika Maciąga,

Bardziej szczegółowo

V MIĘDZYNARODOWEGO BIENNALE PASTELI NOWY SĄCZ 2010 THE 5 TH INTERNATIONAL BIENNIAL PASTEL EXHIBITION NOWY SĄCZ 2010

V MIĘDZYNARODOWEGO BIENNALE PASTELI NOWY SĄCZ 2010 THE 5 TH INTERNATIONAL BIENNIAL PASTEL EXHIBITION NOWY SĄCZ 2010 organizator_organiser Oddział Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu Branch of SOKÓŁ Małopolska Culture Centre współorganizator_co-organiser Stowarzyszenie Pastelistów Polskich The Association

Bardziej szczegółowo

Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego

Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego Kandydat do nagrody i tytułu Strażnik Dziedzictwa Rzeczypospolitej Custos Monumentorum

Bardziej szczegółowo

20/12/2005 "Kursk" wernisaż wystawy autorskiej prac Waldemara Szysza w ramach cyklu "Łzy świata"

20/12/2005 Kursk wernisaż wystawy autorskiej prac Waldemara Szysza w ramach cyklu Łzy świata 2005 20/12/2005 "Kursk" wernisaż wystawy autorskiej prac Waldemara Szysza w ramach cyklu "Łzy świata" Współorganizator: Muzeum Sportu i Turystyki oraz Galeria Ostrołęka. Wystawa czynna do 17 stycznia 2006.

Bardziej szczegółowo

FESTIWAL FILMOWY HOMMAGE Á KIEŚLOWSKI KINA PLENEROWE PROJEKCJE W KINIE ZDROWIE KONCERTY MUZYKI FILMOWEJ SPOTKANIA Z TWÓRCAMI PAKIETY SPONSORSKIE

FESTIWAL FILMOWY HOMMAGE Á KIEŚLOWSKI KINA PLENEROWE PROJEKCJE W KINIE ZDROWIE KONCERTY MUZYKI FILMOWEJ SPOTKANIA Z TWÓRCAMI PAKIETY SPONSORSKIE FESTIWAL FILMOWY HOMMAGE Á KIEŚLOWSKI KINA PLENEROWE PROJEKCJE W KINIE ZDROWIE KONCERTY MUZYKI FILMOWEJ SPOTKANIA Z TWÓRCAMI PAKIETY SPONSORSKIE Festiwal Hommage á Kieślowski 2013 MARKETINGOWY POTENCJAŁ

Bardziej szczegółowo

MUZEUM NARODOWE ZIEMI PRZEMYSKIEJ W PRZEMYŚLU Plac płk Berka Joselewicza 1

MUZEUM NARODOWE ZIEMI PRZEMYSKIEJ W PRZEMYŚLU Plac płk Berka Joselewicza 1 OTWARCIE 17 PAŹDZIERNIKA (PIĄTEK) 2014, GODZINA 17:00 * MUZEUM NARODOWE ZIEMI PRZEMYSKIEJ W PRZEMYŚLU Plac płk Berka Joselewicza 1 WPROWADZENIE DR GRAŻYNA STOJAK * wystawa czynna do 17 listopada 2014 Janusz

Bardziej szczegółowo

CONCEPT ARTYSTY PRZY GRACH WIDEO

CONCEPT ARTYSTY PRZY GRACH WIDEO POTĘGA OBRAZU KURS PRZYGOTOWUJĄCY DO PRACY CONCEPT ARTYSTY PRZY GRACH WIDEO Chcesz projektować postaci, potwory i ciekawe krainy? Marzysz o pracy przy grach komputerowych? Nasz kurs jest właśnie dla Ciebie!

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI SZTUK WIZUALNYCH za rok 2010

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI SZTUK WIZUALNYCH za rok 2010 Kraków, dnia 31.3.211 r. SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI SZTUK WIZUALNYCH za rok 21 1. Dane Fundacji. Fundacja Sztuk Wizualnych, z siedzibą w Krakowie przy ul. Piekarskiej 11/12, 31-67

Bardziej szczegółowo

EXPO 2022. Łódź, Polska 2015

EXPO 2022. Łódź, Polska 2015 EXPO 2022 Rzeczpospolita Polska ubiega się o prawo organizacji wystawy International EXPO w Łodzi w 2022 roku. Tematem wystawy będzie, szeroko rozumiana, rewitalizacja. 1751 pierwsza wystawa w Londynie

Bardziej szczegółowo

Prawdziwa Legenda na wyciągnięcie ręki! Przyjdź! Zobacz! Poczuj!

Prawdziwa Legenda na wyciągnięcie ręki! Przyjdź! Zobacz! Poczuj! Największa wystawa rzeźb o Michaelu Jacksonie w EUROPIE! Wystawa sensualna, gdzie każdy może stanąd oko w oko z historią muzyki POP! Król sceny muzycznej XX wieku ożywa w 14 odsłonach! Prawdziwa Legenda

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA ORGANIZACJI

KONCEPCJA ORGANIZACJI Otwartość na zrozumienie innych kultur jest kluczem do rozumienia nas samych. Stowarzyszenie YUJIN Spotkania organizowane przez Stowarzyszenie Współpracy Polsko-Japońskiej YUJIN oraz agencję public relations

Bardziej szczegółowo

Janusz Przybylski. Grafika i malarstwo

Janusz Przybylski. Grafika i malarstwo Janusz Przybylski Grafika i malarstwo wrzesień-październik 2014 W stałej ekspozycji jednej z najważniejszych galerii sztuki współczesnej na świecie, w Tate Gallery w Londynie, niewiele dzieł pochodzi z

Bardziej szczegółowo

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r.

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Informacja na temat udziału w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych w latach 2007-2014 udział w 32 konferencjach; wygłoszonych 27 referatów 1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Organizator: Wydział

Bardziej szczegółowo

1989 - Wybryki emocjonalne, instalacja, prac Ryszarda Winiarskiego i Mirosława Duchowskiego, ASP, Warszawa.

1989 - Wybryki emocjonalne, instalacja, prac Ryszarda Winiarskiego i Mirosława Duchowskiego, ASP, Warszawa. Dariusz Mlącki ur. w Mińsku Mazowieckim w 1963r. Artysta malarz, ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie na Wydziale Malarstwa. W 1989 uzyskał Dyplom z wyróżnieniem w pracowni prof. Tadeusza Dominika,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Fundacji im. Zbigniewa Seiferta za rok 2014. www.zbigniewseifert.org

Sprawozdanie Fundacji im. Zbigniewa Seiferta za rok 2014. www.zbigniewseifert.org Sprawozdanie www.zbigniewseifert.org Spis treści: Międzynarodowy Jazzowy Konkurs Skrzypcowy... 3-4 Digitalizacja etap IV - www.polishjazzarch.com... 5 Rafal Olbinski Jazz on the Cover 2014... 6-7 2 Międzynarodowy

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia studentów I Pracowni Malarstwa i Rysunku 207

Osiągnięcia studentów I Pracowni Malarstwa i Rysunku 207 Osiągnięcia studentów I Pracowni Malarstwa i Rysunku 207 1994 2000 2003 2004 2005 Beata Zdęba Jakub Lech Nina Łupińska Marlena Promna Tomasz Pietrek Indywidualna wystawa rysunku, galeria Impart, Wrocław

Bardziej szczegółowo

POLAND EAST BALEARS. Z siedzibą: 90-437 Łódź, Al. Kościuszki 80/82 p. nr 606

POLAND EAST BALEARS. Z siedzibą: 90-437 Łódź, Al. Kościuszki 80/82 p. nr 606 REGULAMIN MIĘDZYNARODOWEGO KONKURSU "WIZJE I OBRAZY ( MALARSTWO, FOTOGRAFIA, GRAFIKA, RYSUNEK) INSPIROWANE LEGENDĄ, SYMBOLIKĄ LUB/ I BAŚNIĄ JAPOŃSKĄ" 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1.Niniejszy Regulamin określa

Bardziej szczegółowo

Światła Chartes Eustachy Kossakowski, 1983-1989

Światła Chartes Eustachy Kossakowski, 1983-1989 Eustachy Kossakowski, 1983-1989 wymiary: 40 x 29 cm technika: 12 odbitek kolorowych na papierze Hahnemuhle Photo Rag 308 g edycja: 6 cena: 12 000 PLN Każde portfolio jest numerowane i sygnowane przez właścicielkę

Bardziej szczegółowo

GUSTAV VIGELAND A RZEŹBA MŁODEJ POLSKI

GUSTAV VIGELAND A RZEŹBA MŁODEJ POLSKI MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE GUSTAV VIGELAND A RZEŹBA MŁODEJ POLSKI Realizacja projektu Styczeń 2009 Grudzień 2010 SPIS TREŚCI O Muzeum 3 Opis projektu 4 Partner projektu 5 Dotychczasowa realizacja 6 Nadchodzące

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS ILUSTRATORSKI DO DZIEŁ LITERATURY POLSKIEJ KLASYCZNEJ I WSPÓŁCZESNEJ

WOJEWÓDZKI KONKURS ILUSTRATORSKI DO DZIEŁ LITERATURY POLSKIEJ KLASYCZNEJ I WSPÓŁCZESNEJ WOJEWÓDZKI KONKURS ILUSTRATORSKI Wspaniała literatura polska, szczególnie współczesna, obfituje w dzieła, które pozbawione są rycin. Chcemy aby poprzez ten konkurs młodzi ludzie rozbudzali swoją wyobraźnię,

Bardziej szczegółowo

1. Organizator konkursu na komiks. 2. Cele konkursu. 3. Uczestnicy konkursu. 4. Zasady konkursu

1. Organizator konkursu na komiks. 2. Cele konkursu. 3. Uczestnicy konkursu. 4. Zasady konkursu REGULAMIN KONKURSU DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO NA KOMIKS PRZEDSTAWIAJĄCY LOSY STASIA I NEL - BOHATERÓW "W PUSTYNI I W PUSZCZY" HENRYKA SIENKIEWICZA TEMAT: NIEBEZPIECZNE PRZYGODY

Bardziej szczegółowo

Narodowe Biuro Kontaktowe. etwinning. 5 lat doświadczeń w programie etwinning

Narodowe Biuro Kontaktowe. etwinning. 5 lat doświadczeń w programie etwinning Narodowe Biuro Kontaktowe etwinning 5 lat doświadczeń w programie etwinning 2004/2005 01/09/2004 utworzenie Narodowego Biura Kontaktowego etwinning Utworzenie I wersji portalu www.etwinning.pl Grudzień

Bardziej szczegółowo

W imieniu Polski Walczącej

W imieniu Polski Walczącej Pisarski i publicystyczny dorobek Korbońskiego otwiera trylogia, W imieniu Kremla i W imieniu Polski Walczącej. Tom po raz pierwszy opublikował w ramach Biblioteki Kultury Instytut Literacki w Paryżu w

Bardziej szczegółowo

ŚLUSARCZYK/KOŁODZIEJCZYK

ŚLUSARCZYK/KOŁODZIEJCZYK PEJZAŻ HORYZONTALNY ŚLUSARCZYK/KOŁODZIEJCZYK 1. Marzena Ślusarczyk Bez tytułu, 2014 akryl, płótno, 130 97 cm PEJZAŻ HORYZONTALNY ŚLUSARCZYK/KOŁODZIEJCZYK WYSTAWA POŁĄCZONA ZE SPRZEDAŻĄ 9 30 LIPCA 2015

Bardziej szczegółowo

MARZENA JAGIEŁŁO. hermeneutyka chleba powszedniego

MARZENA JAGIEŁŁO. hermeneutyka chleba powszedniego MARZENA JAGIEŁŁO hermeneutyka chleba powszedniego 1 MARZENA JAGIEŁŁO kom. 728 881 188 mjawa@o2.pl www.behance.net/mjawa Urodzona w Starachowicach. Ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. J. Szermentowskiego

Bardziej szczegółowo

Portfolio///Książki. Wybrane książki, które powstały do 2014 roku.

Portfolio///Książki. Wybrane książki, które powstały do 2014 roku. Portfolio 1983/2014 Portfolio Dyplom w Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych (obecnie Akademii Sztuk Pięknych) w Gdańsku obroniłem w 1983 roku. Od tamtego czasu zajmuję się pracą w obszarze komunikacji

Bardziej szczegółowo

kultura w procesie transformacji polska

kultura w procesie transformacji polska kultura w procesie transformacji 30 kwietnia 2013 31 maja 2014 polska Idea projektu W roku 2014 mija 10 lat od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W okresie tym nastąpiły wielkie zmiany zarówno

Bardziej szczegółowo

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich.

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich. Historia Szkoły bogata, ciekawa, mało znana Odcinek 17. Czy wiesz, że uznanym artystą malarzem i równocześnie nauczycielem tej szkoły był Jan Kazimierz Olpiński, który uczył w niej rysunków, a jego twórczość

Bardziej szczegółowo

Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności ogłasza konkurs plastyczny na plakat. Tytuł konkursu:

Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności ogłasza konkurs plastyczny na plakat. Tytuł konkursu: Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności ogłasza konkurs plastyczny na plakat. Tytuł konkursu: Aby każdy mógł powiedzieć: wracam do domu! Wprowadzenie: Według badań przeprowadzonych w ramach

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Lutomski. Grafika

Zbigniew Lutomski. Grafika Zbigniew Lutomski Grafika czerwiec 2013 Zbigniew Lutomski, urodzony 4 grudnia 1934 roku, jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli grafiki polskiej. Specjalizuje się w trudnej technice drzeworytu.

Bardziej szczegółowo

Projekt Śladami historii Dąbróweckiej Ziemi

Projekt Śladami historii Dąbróweckiej Ziemi Regulamin konkursu dziennikarskiego Moje miejsce moja historia Organizator: Gminne Centrum Kultury w Dąbrówce Współorganizatorzy: Szkoły gimnazjalne z terenu gminy Dąbrówka Patronat honorowy: Wójt Gminy

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE DLA GIMNAZJUM SZKOLNA PRACOWNIA ARTYSTYCZNA -OBLICZA PLASTYKI PLAN WYNIKOWY

ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE DLA GIMNAZJUM SZKOLNA PRACOWNIA ARTYSTYCZNA -OBLICZA PLASTYKI PLAN WYNIKOWY ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE DLA GIMNAZJUM SZKOLNA PRACOWNIA ARTYSTYCZNA -OBLICZA PLASTYKI PLAN WYNIKOWY PODSTAWA PROGRAMOWA- ROZPORZADZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ Z DNIA 23 GRUDNIA 2008R. W SPRAWIE PODSTAWY

Bardziej szczegółowo

X POLONIJNY FESTIWAL MULTIMEDIALNY "POLSKIE OJCZYZNY 2015

X POLONIJNY FESTIWAL MULTIMEDIALNY POLSKIE OJCZYZNY 2015 REGULAMIN X POLONIJNY FESTIWAL MULTIMEDIALNY "POLSKIE OJCZYZNY 2015 I. Termin festiwalu X Polonijny Festiwal Multimedialny Polskie Ojczyzny 2015 odbędzie się w Częstochowie. Pokazy konkursowe prac odbędą

Bardziej szczegółowo

Czynny udział w konferencjach naukowych:

Czynny udział w konferencjach naukowych: Czynny udział w konferencjach naukowych: Psychologia współczesna: oczekiwania i rzeczywistość, Ogólnopolska Konferencja Naukowa, Akademia Pedagogiczna, Kraków 22 24 październik 2002, referat: Rola aktywności

Bardziej szczegółowo

magazyn centrum handlu sztuki i biznesu

magazyn centrum handlu sztuki i biznesu MAGAZYN STAREGO BROAWRU MISJA MAGAZYNU Na 3. urodziny Starego Browaru powstał magazyn BR& w nadziei, że (...) będzie brandem wyjątkowym, że bedzie inspirował do nowych odkryć, do niekonwencjonalnych wyborów,

Bardziej szczegółowo

Tworzenie książeczek z ilustracjami dotykowymi I

Tworzenie książeczek z ilustracjami dotykowymi I WARSZTATY Zapraszamy na warsztaty towarzyszące konferencji. Nauczycielom i rodzicom niewidomych dzieci, a także artystom plastykom polecamy warsztaty tworzenia książek z dotykowymi ilustracjami oraz wystawę

Bardziej szczegółowo

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie Kilka słów na temat Muzeum Narodowego w Krakowie Muzeum jest największą instytucją muzealną w Polsce

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rzeszowski

Uniwersytet Rzeszowski Dr Grzegorz Frydryk Urodzony w 1976 roku w Rzeszowie. W latach 1997-2002 studia w Instytucie Sztuk Pięknych Uniwersytetu Rzeszowskiego. Dyplom w 2002 roku w Pracowni Malarstwa prof. Ireny Popiołek-Rodzińskiej

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie pierwszej edycji Akademii Młodych Dyplomatów Promocja im. Karola Wojtyły

Podsumowanie pierwszej edycji Akademii Młodych Dyplomatów Promocja im. Karola Wojtyły Podsumowanie pierwszej edycji Akademii Młodych Dyplomatów Promocja im. Karola Wojtyły W roku akademickim 2004/2005 zainaugurowana została I edycja Akademii Młodych Dyplomatów, programu przygotowującego

Bardziej szczegółowo

Stairway to heaven. Przemysław Nizio. 12-26.III.2011 r. Galeria ATTIS Ryszard Lachman ul. Starowiślna 14 Kraków www.attis.oprawa.

Stairway to heaven. Przemysław Nizio. 12-26.III.2011 r. Galeria ATTIS Ryszard Lachman ul. Starowiślna 14 Kraków www.attis.oprawa. Stairway to heaven Przemysław Nizio 12-26.III.2011 r. Galeria ATTIS Ryszard Lachman ul. Starowiślna 14 Kraków www.attis.oprawa.com biografia Przemysław Nizio urodził się 03.01.1980 r. w Szczebrzeszynie.

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE DO KONKURSU

ZAPROSZENIE DO KONKURSU ZAPROSZENIE DO KONKURSU The Baltic Goes Digital to otwarty konkurs na projekty artystyczne, które wykorzystują media lokacyjne, mobilne, bądź działające na platformie internetowej, w celu stworzenia wizji

Bardziej szczegółowo

Preambuła. I. Organizator konkursu

Preambuła. I. Organizator konkursu Regulamin konkursu na opracowanie projektu znaku graficznego logo oraz plakatu z okazji Jubileuszu 650-lecia założenia Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie Preambuła W roku 2014 Uniwersytet Jagielloński

Bardziej szczegółowo

"Obrazy, które mnie hipnotyzują" - rozmowa z Anną Wypych

Obrazy, które mnie hipnotyzują - rozmowa z Anną Wypych "Obrazy, które mnie hipnotyzują" - rozmowa z Anną Wypych JUSTYNA NAPIÓRKOWSKA Więcej zdjęć (2) Przedstawiam Państwu młodą malarkę, absolwentkę Akademii Sztuk Pięknych w pracowni profesora Świeszewskiego.

Bardziej szczegółowo

EUGENIUSZ EIBISCH WYSTAWA POŁĄCZONA ZE SPRZEDAŻĄ

EUGENIUSZ EIBISCH WYSTAWA POŁĄCZONA ZE SPRZEDAŻĄ EUGENIUSZ EIBISCH WYSTAWA POŁĄCZONA ZE SPRZEDAŻĄ Akt olej, płótno, 65,5 54 cm, Ptaki, l. 1938 1945 olej, sklejka, 41,5 50 cm, sygnowany p. d.: Ebiche w katalogu wystawy, Polski Paryż. Ecole de Paris. Kolekcja

Bardziej szczegółowo

70. rocznica śmierci Janusza Korczaka OBRAZU

70. rocznica śmierci Janusza Korczaka OBRAZU 70. rocznica śmierci Janusza Korczaka II FESTIWAL SŁOWA I OBRAZU pod hasłem W Królestwie Stubarwnego Nieba pod honorowym patronatem Lubelskiego Kuratora Oświaty Pana Krzysztofa Babisza Starosty Lubelskiego

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE. Pragniemy Pastwa serdecznie zaprosi do udziału OGÓLNOPOLSKIM KONKURSIE SZTUKI ZŁOTNICZEJ. pt.: WIER. organizowanym przez GALERI YES

ZAPROSZENIE. Pragniemy Pastwa serdecznie zaprosi do udziału OGÓLNOPOLSKIM KONKURSIE SZTUKI ZŁOTNICZEJ. pt.: WIER. organizowanym przez GALERI YES ZAPROSZENIE Poprzez biuteri, uywajc swojej wyobrani, projektant urzeczywistnia i przekazuje wartoci estetyczne. Odkrycie tych wartoci nie jest moliwe bez odbiorcy, z którym artysta podejmuje dialog, czynic

Bardziej szczegółowo

artysta grafik dr Marta Ipczyńska-Budziak

artysta grafik dr Marta Ipczyńska-Budziak artysta grafik dr Marta Ipczyńska-Budziak Wydział Studiów Stosowanych/Katedra Przemysłów Kreatywnych (bud. L), pok. L02 Adres email: marta.ipczynska@byd.pl 1. Wykształcenie (lata studiów, uczelnia, uzyskany

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie udziału Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz prezentacji Programu Poznaj Dobrą Żywność na targach

Podsumowanie udziału Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz prezentacji Programu Poznaj Dobrą Żywność na targach Podsumowanie udziału Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz prezentacji Programu Poznaj Dobrą Żywność na targach Poznań 9-11 października 2009 W dniach 9-11 października 2009 w Poznaniu odbyły się Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

2/ WYSTĄPIENIA PUBLICZNE I TECHNIKI PREZENTACJI.

2/ WYSTĄPIENIA PUBLICZNE I TECHNIKI PREZENTACJI. 2/ WYSTĄPIENIA PUBLICZNE I TECHNIKI PREZENTACJI. Wystąpienia publiczne to słaby punkt wielu- nawet świetnych- menedżerów, dyrektorów, kierowników, polityków i samorządowców Jak pokonać tremę? Jak pewnie

Bardziej szczegółowo

MAMY SIEDZIBĘ! OTWÓRZ JĄ Z NAMI!

MAMY SIEDZIBĘ! OTWÓRZ JĄ Z NAMI! MAMY SIEDZIBĘ! OTWÓRZ JĄ Z NAMI! Czym jest Muzeum Neonów? Pierwsze w Polsce Muzeum Neonów to pomysł na prezentację wyjątkowych polskich neonów z okresu PRL i ocalenie ich od zapomnienia. Naszą misją jest

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych CAMERIMAGE zaprasza na pierwszą w Polsce wystawę malarstwa i rysunku Boba Dylana.

Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych CAMERIMAGE zaprasza na pierwszą w Polsce wystawę malarstwa i rysunku Boba Dylana. WYSTAWA MALARSTWA I RYSUNKU BOBA DYLANA NA CAMERIMAGE Dodano: 21.10.2014 Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych CAMERIMAGE zaprasza na pierwszą w Polsce wystawę malarstwa i rysunku Boba

Bardziej szczegółowo

średnią arytmetyczną wylicza się do dwóch miejsc po przecinku

średnią arytmetyczną wylicza się do dwóch miejsc po przecinku Zał. nr 9 z dnia 07.01.016r. do Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii Morskiej w Gdyni z dnia 0.11.014r. KRYTERIA OCENY MERYTORYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Fascynujące stawonogi

Fascynujące stawonogi REGULAMIN IV WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO dla uczniów województwa zachodniopomorskiego pod hasłem Fascynujące stawonogi 1 Cel i tematyka konkursu 1. Gimnazjum przy I Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym

Bardziej szczegółowo

Kopia obrazu Dama z gronostajem

Kopia obrazu Dama z gronostajem Kopia obrazu Dama z gronostajem 50 x 65 cm autor: Bogusław Ziółkowski Dama z gronostajem, powszechnie znana jako Dama z łasiczką, to obraz namalowany przez Leonarda da Vinci w Mediolanie między 1483 a

Bardziej szczegółowo

Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz oraz Dyrektor Pałacu Młodzieży w Gdańsku Maria Pawłowska zapraszają do udziału w Projekcie:

Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz oraz Dyrektor Pałacu Młodzieży w Gdańsku Maria Pawłowska zapraszają do udziału w Projekcie: Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz oraz Dyrektor Pałacu Młodzieży w Gdańsku Maria Pawłowska zapraszają do udziału w Projekcie: Przedsięwzięcie kierowane jest do uczniów gdańskich szkół podstawowych,

Bardziej szczegółowo

XX Plener Malarski SZYDŁÓW 2009

XX Plener Malarski SZYDŁÓW 2009 XX Plener Malarski SZYDŁÓW 2009 POPLENEROWA WYSTAWA MALARSTWA XX Plener Malarski SZYDŁÓW 2009 GMINNE CENTRUM KULTURY W SZYDŁOWIE URZĄD GMINY W SZYDŁOWIE Historia Pleneru malarskiego w Szydłowie sięga

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

DOMINIK WŁODAREK STYPENDIA I NAGRODY

DOMINIK WŁODAREK STYPENDIA I NAGRODY DOMINIK WŁODAREK ur. 1976r. w Łodzi Mieszka i pracuje w Gdańsku oraz w Helsinkach w Finlandii Należy do Związku Artystów Grafików Fińskich; Stowarzyszenia Artystów w Helsinkach; Artystów Galerii Huuto

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N. Gimnazjum nr 12 im. Jacka Kuronia w Poznaniu

R E G U L A M I N. Gimnazjum nr 12 im. Jacka Kuronia w Poznaniu R E G U L A M I N I. ORGANIZATOR I PARTNERZY Organizator Gimnazjum nr 12 im. Jacka Kuronia w Poznaniu II. UCZESTNICY KONKURSU 1. Konkurs jest adresowany do uczniów szkół gimnazjalnych. III. CELE KONKURSU

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 745/XXX/2013 Rady Miasta Lublin. z dnia 25 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 745/XXX/2013 Rady Miasta Lublin. z dnia 25 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 745/XXX/2013 Rady Miasta Lublin z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania dorocznych nagród za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i upowszechniania

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK A. Zaproszenie do składania ofert wraz ze szczegółowymi wymaganiami ofertowymi o wartości nieprzekraczającej równowartości 14.

ZAŁĄCZNIK A. Zaproszenie do składania ofert wraz ze szczegółowymi wymaganiami ofertowymi o wartości nieprzekraczającej równowartości 14. ZAŁĄCZNIK A Zaproszenie do składania ofert wraz ze szczegółowymi wymaganiami ofertowymi o wartości nieprzekraczającej równowartości 14.000 euro NR 8/07/2013/IS-PL - Skład i projekt materiałów reklamowych

Bardziej szczegółowo

Z przymrużeniem Śląska

Z przymrużeniem Śląska Z przymrużeniem Śląska wystawa 3/12/2014-11/12/2014 aukcja charytatywna 11/12/2014 Informacje o aukcji: Aukcje Zdjęć o charakterze charytatywnym to pomysł nowatorski, mający swój początek w 2012 roku,

Bardziej szczegółowo

GABRIELA CICHOWSKA ILUSTRACJA / MALARSTWO

GABRIELA CICHOWSKA ILUSTRACJA / MALARSTWO GABRIELA CICHOWSKA ILUSTRACJA / MALARSTWO WYBRANE WYSTAWY I NAGRODY 2012 Internationales Literaturfestival Berlin. Wykłady, seminaria, warsztaty ilustracja książki dziecięcej 7. Bałtyckie Spotkania Ilustratorów.

Bardziej szczegółowo

Pierwsze posiedzenie Komitetu Sterującego do spraw EXPO 2022

Pierwsze posiedzenie Komitetu Sterującego do spraw EXPO 2022 Pierwsze posiedzenie Komitetu Sterującego do spraw EXPO 2022 Ubieganie się przez Rząd RP o przyznanie prawa do zorganizowania Międzynarodowej Wystawy EXPO w Łodzi w roku 2022 Łódź, 14 lipca 2015 roku Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Portfolio///Identyfikacje//Logo. Wybrane loga, które powstały od 1983 do 2014 roku.

Portfolio///Identyfikacje//Logo. Wybrane loga, które powstały od 1983 do 2014 roku. Portfolio 1983/2014 Portfolio Dyplom w Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych (obecnie Akademii Sztuk Pięknych) w Gdańsku obroniłem w 1983 roku. Od tamtego czasu zajmuję się pracą w obszarze komunikacji

Bardziej szczegółowo

Protokół z posiedzenia Kaszubskiego Zespołu Parlamentarnego

Protokół z posiedzenia Kaszubskiego Zespołu Parlamentarnego Warszawa, dnia 24 września 2009 r. Protokół z posiedzenia Kaszubskiego Zespołu Parlamentarnego W dniu 23 września 2009 r. w sali nr 176, w Gmachu Senatu odbyło się posiedzenie Kaszubskiego Zespołu Parlamentarnego.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Fotograficznego JESTESMY KOLBERGAMI NASZEJ ZIEMI LUBAŃSKIEJ

Regulamin Konkursu Fotograficznego JESTESMY KOLBERGAMI NASZEJ ZIEMI LUBAŃSKIEJ Regulamin Konkursu Fotograficznego JESTESMY KOLBERGAMI NASZEJ ZIEMI LUBAŃSKIEJ Konkurs fotograficzny realizowany jest w ramach projektu edukacyjnego pt. OSKAR KOLBERG NA ZIEMI LUBAŃSKIEJ. Cel i tematyka

Bardziej szczegółowo

ADAM STYKA. malarstwo. wernisaż 4 października (piątek) 2013. godzina 18:00. wystawa czynna do 22.10.2013

ADAM STYKA. malarstwo. wernisaż 4 października (piątek) 2013. godzina 18:00. wystawa czynna do 22.10.2013 ADAM STYKA malarstwo wernisaż 4 października (piątek) 2013 godzina 18:00 wystawa czynna do 22.10.2013 Adam Styka / urodzony w 1940 roku w Mielnicy. Studia w PWSSP w Łodzi, w pracowni prof. Mariana Jaeschke.

Bardziej szczegółowo

Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz oraz Dyrektor Pałacu Młodzieży w Gdańsku Maria Pawłowska zapraszają do udziału w Projekcie:

Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz oraz Dyrektor Pałacu Młodzieży w Gdańsku Maria Pawłowska zapraszają do udziału w Projekcie: Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz oraz Dyrektor Pałacu Młodzieży w Gdańsku Maria Pawłowska zapraszają do udziału w Projekcie: Przedsięwzięcie kierowane jest do uczniów gdańskich szkół podstawowych,

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W JEDNOLITYM RZECZOWYM WYKAZIE AKT UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU

ZMIANY W JEDNOLITYM RZECZOWYM WYKAZIE AKT UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU nie 033 Środki ewidencyjne kontroli obiegu dokumentów Uniwersytetu Ekonomicznego 0331 Dowody doręczeń opłat pocztowych K/KO B5 Bc Książki nadawcze, listy ekspedycyjne przesyłek pocztowych, rozliczenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN III Konkursu Odkrywamy naszą historię w 30 rocznicę męczeństwa ks. Jerzego Popiełuszki (1984-2014)

REGULAMIN III Konkursu Odkrywamy naszą historię w 30 rocznicę męczeństwa ks. Jerzego Popiełuszki (1984-2014) REGULAMIN III Konkursu Odkrywamy naszą historię w 30 rocznicę męczeństwa ks. Jerzego Popiełuszki (1984-2014) KSIĄDZ JERZY POPIEŁUSZKO PATRONEM NASZEJ OBECNOŚCI W EUROPIE (Jan Paweł II, 7 czerwca 1991 r.,

Bardziej szczegółowo

Krajobraz przemysłowy Eustachy Kossakowski, lata 50. i 60.

Krajobraz przemysłowy Eustachy Kossakowski, lata 50. i 60. wymiary: 38.5 x 28.5 cm technika: 12 odbitek kolorowych czarno-białych z oryginalnych negatywów na papierze barytowym edycja: 6 cena: 12 000 PLN Każde portfolio jest numerowane i sygnowane przez właścicielkę

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Otwarty Konkurs Biżuterii Artystycznej "PREZENTACJE 2009"

Ogólnopolski Otwarty Konkurs Biżuterii Artystycznej PREZENTACJE 2009 PREZENTACJE 2009 Szanowni Państwo Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w dziewiątej edycji Ogólnopolskiego Konkursu Biżuterii Artystycznej "Prezentacje 2009". Nasze zaproszenie kierujemy do wszystkich

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA MUZEUM JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO

KONCEPCJA MUZEUM JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO KONCEPCJA MUZEUM JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO opis wystawy Otwarcie wystawy z udziałem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego. Belweder, 7 listopada 2012 r. Wystawa KONCEPCJA MUZEUM JÓZEFA

Bardziej szczegółowo

Dr Marek Bukowski, Gdańsk GUMed

Dr Marek Bukowski, Gdańsk GUMed Dr Marek Bukowski, Gdańsk GUMed Muzeum Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Abstract The paper presents basic information about the Museum of Medical University of Gdansk: main fields of interests, the collection

Bardziej szczegółowo

w Katowicach, Pl. Sejmu Śląskiego 2 ul. Gliwicka 214

w Katowicach, Pl. Sejmu Śląskiego 2 ul. Gliwicka 214 Centrum Kultury Katowice Młodzieżowy Dom Kultury Katowice, 17.03.2015 Szanowni Państwo Dyrektorzy szkół i placówek oświatowych Pragniemy Państwa poinformować, że organizujemy IV edycję konkursu plastycznego

Bardziej szczegółowo

Absolwent Uniwersytetu Śląskiego (Wydział Filologiczny, Kulturoznawstwo) i Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Katowicach.

Absolwent Uniwersytetu Śląskiego (Wydział Filologiczny, Kulturoznawstwo) i Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Katowicach. Lucjan Dyląg 1 41-205 Sosnowiec, ul. Będzińska 4/5 tel. 32 291 62 32, tel. kom. 608 238 675 www.delucjan.republika.pl e-mail: delucjan@poczta.onet.pl, lucjan_dylag@yahoo.pl W latach 2001 2013 grafik gazety

Bardziej szczegółowo

Oferta sponsorska. organizator: partnerzy:

Oferta sponsorska. organizator: partnerzy: Oferta sponsorska organizator: partnerzy: Szanowni Państwo, Wielkopolska Okręgowa Izba Architektów, w porozumieniu z Oddziałem Poznańskim Stowarzyszenia Architektów Polskich, serdecznie zaprasza do zapoznania

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA. Plan dydaktyczny

PLASTYKA. Plan dydaktyczny PLASTYKA Plan dydaktyczny Temat lekcji Piękno sztuka i kultura. 1. Architektura czyli sztuka kształtowania przestrzeni. 2. Techniki w malarstwie na przestrzeni wieków. 3. Rysunek, grafika użytkowa, grafika

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU 151 KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU Nazwa programu: Kulturalny Poznań nr programu: 7 Kontynuacja Planu Rozwoju Miasta Poznania Cele strategiczne: Zwiększenie znaczenia miasta jako ośrodka wiedzy, kultury,

Bardziej szczegółowo

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r.

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. ETIUDA 1 STATYSTYKI Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. Konkurs ETIUDA na finansowanie stypendiów doktorskich został ogłoszony po raz pierwszy przez Narodowe Centrum Nauki 15 grudnia 2012 roku. W ramach konkursu

Bardziej szczegółowo

Muzeum Narodowe w Gdańsku i Muzeum Narodowe w Krakowie. zapraszają na sympozjum otwarte

Muzeum Narodowe w Gdańsku i Muzeum Narodowe w Krakowie. zapraszają na sympozjum otwarte Muzeum Narodowe w Gdańsku i Muzeum Narodowe w Krakowie zapraszają na sympozjum otwarte Wokół Tryptyku Hansa Memlinga Sąd Ostateczny. Standardy ochrony i wypożyczania unikatowych dzieł sztuki. 14 września

Bardziej szczegółowo

ogólnopolski konkurs na plakat toruń 2016 W RAMACH FESTIWALU PLAKATU I TYPOGRAFII PLASTER

ogólnopolski konkurs na plakat toruń 2016 W RAMACH FESTIWALU PLAKATU I TYPOGRAFII PLASTER ogólnopolski konkurs na plakat W RAMACH FESTIWALU PLAKATU I TYPOGRAFII regulamin konkursu ogólnopolski konkurs na plakat regulamin konkursu 1. Organizatorzy konkursu Znaki Czasu 2. Partnerzy konkursu 3.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO. pod hasłem Ja i moja pasja

REGULAMIN KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO. pod hasłem Ja i moja pasja REGULAMIN KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO pod hasłem Ja i moja pasja Cel i tematyka konkursu 1 1. w Szczecinie (dalej: WUP w Szczecinie ) ogłasza konkurs fotograficzny pt.: "Ja i moja pasja" (dalej: "Konkurs").

Bardziej szczegółowo

NIKIFORY PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY. Wspierajmy sztukę najwrażliwszych. - Prof. Ksawery Piwocki Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

NIKIFORY PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY. Wspierajmy sztukę najwrażliwszych. - Prof. Ksawery Piwocki Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Wspierajmy sztukę najwrażliwszych - Prof. Ksawery Piwocki Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY NIKIFORY - program społeczny Fundacji Wspólna Droga United Way Polska PROGRAM

Bardziej szczegółowo

Mamy zaszczyt poinformować, że rozpoczynamy

Mamy zaszczyt poinformować, że rozpoczynamy Szanowni Państwo! Mamy zaszczyt poinformować, że rozpoczynamy XIII Edycję Warszawskiego Konkursu,,Warszawa da się lubić pod hasłem " Citius, altius, fortis warszawskie szybciej, wyżej, mocniej" Młodzież

Bardziej szczegółowo

Wybory parlamentarne w czerwcu 1989r. koniec PRL-u?,

Wybory parlamentarne w czerwcu 1989r. koniec PRL-u?, Dyrekcja oraz Grono Pedagogiczne Zespołu Szkół Szkoła Podstawowa i Gimnazjum w Pobiedziskach serdecznie zapraszają uczniów gimnazjów do wzięcia udziału w Gminnym Konkursie Historycznym: Wybory parlamentarne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN III WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO. dla uczniów województwa zachodniopomorskiego pod hasłem. Ptaki w fotografii

REGULAMIN III WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO. dla uczniów województwa zachodniopomorskiego pod hasłem. Ptaki w fotografii REGULAMIN III WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO dla uczniów województwa zachodniopomorskiego pod hasłem Ptaki w fotografii 1 Cel i tematyka konkursu 1. Gimnazjum nr 7 im Sybiraków przy ul. Zofii Nałkowskiej

Bardziej szczegółowo

Renata Karpińska Departament Mecenatu Państwa Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Konferencja Dziedzictwo w sieci 30 listopada 2012 r.

Renata Karpińska Departament Mecenatu Państwa Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Konferencja Dziedzictwo w sieci 30 listopada 2012 r. Renata Karpińska Departament Mecenatu Państwa Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Konferencja Dziedzictwo w sieci 30 listopada 2012 r. Podstawa prawna: Uchwała Rady Ministrów nr 176/2010 z dn.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA MEDIÓW A PLACE TO STAND / PUNKT OPARCIA, FILM W REŻYSERII ANNY FERENS

INFORMACJA DLA MEDIÓW A PLACE TO STAND / PUNKT OPARCIA, FILM W REŻYSERII ANNY FERENS A Place to Stand / Punkt oparcia to pasjonująca opowieść o tym, jak w latach 80-tych Parlament Europejski upominał się o wolność dla więźniów politycznych i swobody demokratyczne w krajach bloku wschodniego.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu plastycznego z hasłem z zakresu profilaktyki uzależnień

Regulamin Konkursu plastycznego z hasłem z zakresu profilaktyki uzależnień Regulamin Konkursu plastycznego z hasłem z zakresu profilaktyki uzależnień I. Postanowienia ogólne. 1 1. Niniejszy regulamin określa zasady Konkursu plastycznego z hasłem z zakresu profilaktyki uzależnień.

Bardziej szczegółowo