KRONIKA ZAMKOWA ARX REGIA OŚRODEK WYDAWNICZY ZAMKU KRÓLEWSKIEGO W WARSZAWIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KRONIKA ZAMKOWA ARX REGIA OŚRODEK WYDAWNICZY ZAMKU KRÓLEWSKIEGO W WARSZAWIE"

Transkrypt

1 KRONIKA ZAMKOWA ARX REGIA OŚRODEK WYDAWNICZY ZAMKU KRÓLEWSKIEGO W WARSZAWIE

2 Redaktor naukowy Wydawnictw Zamku Królewskiego ANDRZEJ ROTTERMUND Sekretarz Wydawnictw Zamku Królewskiego BEATA NOWACKA Redakcja TATIANA HARDEJ Korekta DANIELA GALAS Projekt graficzny serii LILIANA SZADUJKIS Opracowanie graficzne ARKADIUSZ RABIŃSKI Tłumaczenie ANNA BŁASIAK Na okładce: Malarz nieokreślony według Bonviciniego, Portret Stanisława Augusta w czerwonym fraku, lata 60. XVIII w., Fundacja Zbiorów im. Ciechanowieckich w Zamku Królewskim w Warszawie. Fot. Andrzej Ring Copyright by Zamek Królewski w Warszawie, 2010 ISSN Druk i oprawa: ARGRAF sp. z o.o Warszawa, ul. Jagiellońska 76, tel. (022)

3 SPIS TREŚCI / TABLE OF CONTENTS JUBILEUSZ PROFESORA ANDRZEJA CIECHANOWIECKIEGO / PROFESSOR ANDRZEJ CIECHANOWIECKI'S JUBILEE PRZEMÓWIENIA Andrzej Rottermund 5 Tomasz Merta 8 Władysław Bartoszewski 10 Wiesław Chrzanowski 15 Andrzej Ciechanowiecki 16 SYMPOZJUM HISTORIA I SZTUKA / HISTORY AND ART SYMPOSIUM MAGDALENA BIAŁONOWSKA Kilka kart z biografii Andrzeja Stanisława Ciechanowieckiego 19 A few facts from the biography of Andrzej Stanisław Ciechanowiecki Summary 29 ANDRZEJ RACHUBA Panowie z Ciechanowca 31 Lords of Ciechanowiec Summary 35 TADEUSZ BERNATOWICZ Dziedzictwo kulturowe na Białorusi w inicjatywach i działalności Profesora Andrzeja Ciechanowieckiego 37 Cultural Heritage in Belarus in Professor Andrzej Ciechanowiecki's activities and initiatives Summary 46 KATARZYNA JURSZ-SALVADORI Pałac Pod Blachą w czasach króla Stanisława Augusta i księcia Józefa Poniatowskiego 47 Tin-Roofed Palace in the times of the king Stanisław August and the prince Józef Poniatowski Summary 58 JÓZEF GRABSKI Kolekcjonerzy polscy i polskie prywatne zbiory dzieł sztuki na tle kolekcjonerstwa międzynarodowego: przypadki i tendencje 61 Polish collectors and Polish private art collections in comparison to international collecting: cases and tendencies Summary 69 PRZEMYSŁAW MROZOWSKI Styl artysty a indywidualizacja portretowa - kilka uwag o znaczeniu podobieństwa fizjonomicznego 71 Artist's style and portrait individualisation - a few comments on the significance of the physiognomical likeness Summary 77 IWONA DANIELEWICZ Propozycja dla kolekcjonera. Sztuka francuska w zbiorach Andrzeja Ciechanowieckiego 79 A suggestion for a collector. French art in Andrzej Ciechanowiecki's collection Summary 88 ARTUR BADACH Renesansowe plakiety typu PAX w zbiorach polskich 89 Renaissance PAX-boards in Polish collections Summary 98

4 SPIS TREŚCI / TABLE OF CONTENTS ARTYKUŁY / ARTICLES DOROTA RANKOWSKA Ceramiczna płytka okładzinowa z iznickiej manufaktury sułtańskiej w zbiorach Zamku Królewskiego w Warszawie 103 Ceramic tile from Sultans' Manufacture in Iznik in the collection of the Royal Castle in Warsaw Summary 108 ANGELA SOŁTYS Genealogia i najwcześniejsze lata Marcella Bacciarellego w świetle akt Archiwum Historycznego Wikariatu Rzymskiego 111 Marcello Bacciarelli's genealogy and the very early years in the light of the Historical Archive of the Vicarage of Rome Summary 122 DOROTA JUSZCZAK Portret Stanisława Augusta w czerwonym fraku w zbiorach Fundacji im. Ciechanowieckich w Zamku Królewskim w Warszawie i wczesna ikonografia monarchy Louis Marteau - Christoph Joseph Werner II - Ubaldo (?) Bonvicini 125 Portrait of Stanisław August in a red frock coat from the Ciechanowieckis' Foundation collection at the Royal Castle in Warsaw and the monarch's early iconography. Louis Marteau - Christoph Joseph Werner II - Ubaldo (?) Bonvicini Summary 147 ZDZISŁAW MRUGALSKI Zegar na wieży Zamku Królewskiego w Warszawie - po 35 latach. Wspomnienia uczestnika prac nad restytucją zegara w latach Royal Castle in Warsaw Tower Clock - 35 years later. The recollections of the member of the clock's restitution team from between 1972 and 1974 Summary 174 WYSTAWY - RECENZJE - RELACJE / EXHIBITIONS - REVIEWS - REPORTS BOŻENA STEINBORN Urzeczenie portretem Under a spell of a portrait 177 JAGODA PIETRYSZYN 25 lat lekcji muzealnych w Zamku Królewskim w Warszawie 25 years of the museum lessons in the Royal Castle in Warsaw 185 AGNIESZKA BĘBENEK, KRZYSZTOF STOBIECKI Projekt Remont i przebudowa pałacu Pod Blachą w zespole Zamku Królewskiego w Warszawie Design for the Refurbishment and rebuilding of the Tin-Roofed Palace in the Royal Castle complex, Warsaw 193

5 JUBILEUSZ PROFESORA ANDRZEJA CIECHANOWIECKIEGO PRZEMÓWIENIA WYGŁOSZONE NA UROCZYSTOŚCI JUBILEUSZU 85-LECIA URODZIN PANA PROFESORA ANDRZEJA CIECHANOWIECKIEGO W ZAMKU KRÓLEWSKIM W WARSZAWIE W DNIU 5 PAŹDZIERNIKA 2009 R. Panowie Ministrowie, Ekscelencje, Szanowni Państwo, a przede wszystkim Dostojny Jubilacie, Drogi Andrzeju. To dla mnie wielki zaszczyt przywitać Państwa w Zamku Królewskim w Warszawie na spotkaniu z okazji jubileuszu Profesora Andrzeja Ciechanowieckiego. Szanowny i Dostojny Jubilacie, Drogi Andrzeju. Ze wzruszeniem, z całego serca składam Ci najserdeczniejsze życzenia w miejscu, które szczególnie wyróżniłeś, które tak wiele Tobie zawdzięcza i z którym tak silnie się związałeś. Chciałbym zacząć od przypomnienia trzech, moim zdaniem doniosłych dla Zamku Królewskiego, wydarzeń, w których odegrałeś rolę najważniejszą. Zrobię to w porządku chronologicznym Chciałbym przypomnieć dzisiaj zorganizowanie przez Ciebie daru rządu Republiki Federalnej Niemiec w 1980 r., dzięki któremu trafiły do zbiorów zamkowych dzieła tak wybitne, jak seria znakomitych marmurowych biustów z początku XVIII w., zdobiąca dzisiaj zamkową Galerię Królewiczowską. Chciałbym przypomnieć rok 1986, kiedy bezbłędnie wykorzystałeś szansę, jaka pojawiła się po ukazaniu się ustawy o fundacjach publicznych Postanowiłeś wtedy założyć przy Zamku fundację rodzinną, przekazując cały dorobek Twojego kolekcjonerskiego życia polskim muzeom, a przede wszystkim Zamkowi Królewskiemu w Warszawie I jeszcze jedno przypomnienie. Wszyscy wiemy, że rok 1994 zapisał się w dziejach Zamku Królewskiego w Warszawie i Zamku Królewskiego na Wawelu jako rok wielkiego daru Pani Profesor Karoliny Lanckorońskiej dla obu zamków, ale nie wszyscy wiedzą, jak ważną rolę w opiece nad tą kolekcją, kiedy była ona przechowywana w Szwajcarii, odgrywał Profesor Ciechanowiecki i jak ważną rolę odegrał w procesie przekazywania tego daru do Polski Te trzy karty z dziejów Twoich związków z kulturą polską nie wyczerpują nawet w małej części tego, czego dla polskiej kultury dokonałeś Traktuję je jedynie jako symboliczne zaznaczenie najważniejszych momentów w Twoich relacjach z naszymi instytucjami kultury Dzisiaj obchodzimy na Zamku już piąty Twój jubileusz. Sądzę, że ten dzień usprawiedliwia krótką wędrówkę w przeszłość, by przypomnieć nie tylko związane z tymi jubileuszami, wzruszające dla nas chwile, ale przede wszystkim, aby pokazać i uświadomić nam skalę Twojej działalności, Twoją niezwykłą ofiarność dla Zamku Królewskiego w Warszawie i dla innych instytucji kultury polskiej, ale też przypomnieć osoby, które otaczały Cię szacunkiem i podziwem. W1984 r. na Twoje 60-lecie ofiarowaliśmy Ci księgę pamiątkową zatytułowaną CURIA MAIOR - Studia z dziejów kultury. Znalazły się w niej rozprawy i artykuły 36 polskich 5

6 ANDRZEJ ROTTERMUND historyków sztuki i historyków. Wielu z nich odeszło już od nas, wśród nich ci, którzy na stałe weszli do panteonu nauki i kultury polskiej: Stanisław Lorentz, Aleksander Gieysztor, Jan Białostocki, Lech Kalinowski, Emanuel i Marek Rostworowscy, Jerzy Szablowski, Andrzej Ryszkiewicz, Tadeusz Jaroszewski, Andrzej Fischinger, Tadeusz Chrzanowski, Józef Lepiarczyk, Roman Aftanazy, Marian Kornecki, Jerzy Banach We wstępie do księgi pisaliśmy: Zamek Królewski w Warszawie ma powody szczególne, aby wraz z autorami ogłaszanych tu rozpraw złożyć drowi ANDRZEJOWI CIECHANOWIECKIEMU w darze ten zbiór przygotowany na 28 września 1984 r, w sześćdziesięciolecie jego urodzin. Historyk Sztuki i zbieracz dzieł sztuki, organizator wielu form życia sztuki dawnej i mecenas muzeów, patron również sztuki najnowszej, jest on postacią jednającą szacunek, uznanie i sympatie w kraju i za granicą". Składaliśmy Ci ten tom rozpraw i artykułów, by wyrazić nasz podziw dla Twego talentu i postawy okazanej także w latach ciężkiej próby, składając Ci podziękę za wszystko, co dla naszego wspólnego ojczystego domu uczyniłeś, za Twoje serce i Twój gest Wtedy to Twoje słowa na Wawelu i w Zamku Królewskim w Warszawie, symbolach europejskiej przeszłości i naszej dawnej potęgi niezawisłego państwa, zabrzmiały szczególnie donośnie, a Twoje zobowiązanie do dalszej współpracy z Zamkiem było zapowiedzią decyzji o założeniu fundacji rodzinnej przy Zamku. Pięć lat później, we wrześniu 1989 r, już w wolnej Polsce, uczciliśmy Twoje 65-lecie zorganizowaniem wystawy Wybór dzieł sztuki polskiej i z Polską związanych ze zbiorów Fundacji imienia Ciechanowieckich Wystawę urządziliśmy w pałacu Pod Blachą, który od tej chwili stał się w rzeczywistości siedzibą Twojej Fundacji Profesor Aleksander Gieysztor, ówczesny dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie i Twój, Andrzeju, przyjaciel, jakże trafnie napisał w katalogu tej ekspozycji: Każdy bez mała kąt w Zamku nosi dziś piętno zbiorów Andrzeja Ciechanowieckiego Idąc Pokojami Dworskimi w przyziemiu, pokojami, które przypominają nam polski styl życia w końcu XVI i pierwszej połowie XVII wieku, raz po raz pojawia się dzieło malarskie lub sztuki zdobniczej bądź przysłane do Fundacji na Zamek, bądź przezeń odszukane w świecie i niemałym trudem zapośredniczone, by tu trafiły. Podobnie było też na pierwszym piętrze, a dzisiaj jest też na drugim". W dniu Twojego 70-lecia, 28 września 1994 r, otworzyliśmy w pałacu Pod Blachą wystawę Rysunki i akwarele z kolekcji Twojej Fundacji, pokazującą 180 dzieł sztuki. Katalog przygotowali Justyna Guze i Andrzej Dzięciołowski. O wystawie tej, cieszącej się dużym zainteresowaniem publiczności, tak pisała jej autorka: Wystawa pokazuje zbiór rysunków; ich jednolity i spójny charakter wynika z zamysłu twórcy kolekcji, który za cel stawiał sobie zgromadzenie dzieł artystów polskich, w Polsce działających lub tematycznie z Polską związanych Dodajmy, że klarowna zasada zbioru, wybrana świadomie i konsekwentnie przestrzegana, pokrewna jest koncepcjom Pierre'a Mariette'a działającego w połowie XVIII wieku, ojca nowoczesnego kolekcjonerstwa rysunków i grafiki" Jubileusz Twojego 80-lecia obchodziliśmy przed pięciu laty w tej sali. Rocznica ta była okazją do pokazania obok, w Sali Rady, wybranych darów i depozytów Twojej Fundacji z lat , czyli od czasu wspomnianej wyżej wystawy zorganizowanej we wrześniu 1989 r. Zaprezentowano przeszło sto obiektów: obrazy, rzeźby, rysunki i rzemiosło artystyczne (srebra, tkaniny, szkło i ceramikę). Pokazano m. in. trzy zakupione przez Ciebie dla Fundacji obrazy ze zbiorów Stanisława Augusta, w tym dwa z serii 12 owalnych portretów członków rodziny królewskiej, pochodzące z Pokoju Stołowego Stanisława Augusta w pałacu Łazienkowskim. Wspomnieć należy też o dwóch portierach herbo-

7 PRZEMÓWIENIA WYGŁOSZONE NA UROCZYSTOŚCI JUBILEUSZU 85-LECIA URODZIN... wych Michała Kazimierza Paca, a przede wszystkim o unikatowym medalionie portretowym króla Stanisława Augusta, szafirowej gemmie otoczonej brylantami, wykonanej przez jubilera Jana Regulskiego. Uroczystość wzbogacił koncert z utworami Mozarta i Boccheriniego Przypominam dzisiaj Twoje poprzednie jubileusze, ponieważ były one dla nas zawsze ważnymi okazjami do podziękowania za to, co dla Zamku zrobiłeś. Były też okazjami do złożenia Ci życzeń spełnienia tego wszystkiego, co każdego roku, każdego miesiąca, każdego dnia stawiasz sobie za cel i do czego z żelazną konsekwencją dążysz. Ten cel najtrafniej sam określiłeś: ratować zabytki polskie, wchodzić w fundacje kulturalne, szerzyć znajomość naszej artystycznej przeszłości, wyrabiaćpo świecie miejsca dla Polski...". Dostojny Jubilacie, Szanowni Państwo. Pora na to, by raz jeszcze gorąco i serdecznie podziękować Profesorowi Ciechanowieckiemu za to wszystko, co dla nas zrobił, za wszystkie dzieła sztuki, które dla nas nieustannie od niego płyną, i za ten ostatni dar dla Fundacji, który otrzymaliśmy kilka dni temu, znakomity portret przedstawiający marszałka Stanisława Małachowskiego pędzla Józefa Grassiego i przez malarza sygnowany i datowany w roku Dziękujemy za wszystkie informacje o pojawiających się na całym świecie dziełach sztuki z Polską związanych, za wszystkie mądre rady i wskazówki, ale przede wszystkim za to, że obdarowujesz nas codziennie swoją przyjaźnią, i za to, że otaczasz naszą kulturę nieustanną opieką. Życzymy Ci, abyś nadal z dotychczasową pasją zajmował się sprawami polskiej kultury, a zdrowie pozwalało Ci na jak najczęstsze z nami kontakty. My z kolei zobowiązujemy się nadal opracowywać zbiory fundacyjne i publikować je w formie naukowych katalogów. Wierzymy bowiem, że za pięć lat z okazji Twojego kolejnego jubileuszu otworzymy wystawę obejmującą cały dorobek Twojej Fundacji. Czego Tobie i sobie serdecznie życzymy prof. Andrzej Rottermund 7

8 TOMASZ MERTA Wielce Czcigodny Jubilacie, Szanowny Panie Profesorze, Panowie Ministrowie, Szanowni Państwo. To jest bardzo ważny dzień, myślę, że nie tylko dla Zamku i tych wszystkich, którzy się tutaj zgromadzili, ale dla całego naszego kraju, a przynajmniej dla tych, którym leży na sercu los naszej kultury. Profesor Ciechanowiecki jest bowiem osobą niezmiernie zasłużoną dla naszego dziedzictwa kulturowego, dla popularyzacji naszej kultury na świecie, dla tego wszystkiego, co niezmiernie ważne, a nie zawsze właściwie i dostatecznie doceniane. Ale trzeba też bardzo mocno podkreślić, że życie Pana Profesora było życiem niezwykłym, choć dramatycznym. Życiem pełnym niezwykłych wyzwań, którym zawsze umiał sprostać. Obywatel, wychowanek i obrońca II Rzeczypospolitej stawał dzielnie w wojennej potrzebie, a później w Polsce powojennej szukał szansy pracy na rzecz Polski i na rzecz wolności, choć te przestrzenie wolności były wtedy niezmiernie ograniczone. Gdy zaś okazało się, że te poszukiwania nie mogą być tutaj uwieńczone powodzeniem, zabrał Polskę ze sobą, po to, ażeby w Londynie w dalszym ciągu zajmować się polską kulturą, sztuką i myśleć o losie swojego kraju. Pamiętajmy o tym niezmiernie istotnym, obywatelskim i patriotycznym wątku, który przewija się przez całe życie Pana Profesora. Był także, jest także i będzie w przyszłości, o co bardzo prosimy, wielkim darczyńcą, wielkim dobrodziejem polskiej kultury, polskich instytucji kultury, polskich instytucji muzealnych, a szczególnie Zamku Królewskiego, o czym mówił przed chwilą Profesor Rottermund Był w tym sensie dziedzicem I Rzeczypospolitej, bowiem troszczył się szczególnie o dawną polską sztukę, którą badał jako wybitny uczony, którą kolekcjonował i którą ofiarował, ażeby wzbogacić jakże uszczuplone, jakże zniweczone zbiory polskiej kultury po II wojnie światowej. To jest rzecz szczególnie warta podkreślenia, tego rodzaju praca na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego. To praca, która jest tyleż trudna, ile ważna. Bardzo trudna dlatego, że w istocie rzeczy mało doceniana, mało widziana, ale wymagająca szczególnych predyspozycji i szczególnych umiejętności. Wymaga ona nie tylko wiedzy, lecz także wytrwałości, zdolności do systematycznych działań, do bardzo skoncentrowanego wysiłku dzień po dniu i rok po roku, wysiłku, którego nigdy inni nie są w stanie zobaczyć w pełni i nigdy nie są w stanie docenić, niezależnie od tego, jak często dzisiaj będziemy wypowiadać słowo dziękuję". Ta praca jest też pracą nie tylko trudną, ale niezmiernie ważną. Niezmiernie ważną, dlatego że jest to praca w służbie ciągłości kulturowej, w służbie nie tylko dorobku przeszłości i dawnych generacji, ale tych generacji, które przyjdą, bo to dla nich gromadzone zbiory mogą być źródłem wiedzy o przeszłości, mogą być źródłem nauki o tym, co było, i mogą być punktem wyjścia do drogi w przyszłość. Ma to szczególne znaczenie dziś. Dziś w Polsce, dziś w Europie, kiedy to coraz częściej ludzie zdają się lekceważyć i ignorować przeszłość, zaczynają mieć takie poczucie, jakby żyli w wiecznym teraz". Jakby 8

9 PRZEMÓWIENIA WYGŁOSZONE NA UROCZYSTOŚCI JUBILEUSZU 85-LECIA URODZIN... to, co wokół nich się znajduje, było dobrami naturalnymi, jak woda czy powietrze, jakby nie stały za tym wysiłki generacji, jakby nie stało za tym wielkie, wielkie dzieło, jakby nie stało za tym wielkie dzieło pracy ludzkiej, cierpienia, wysiłku, ludzkiej mądrości, ludzkiej wytrwałości Cywilizacja, piękno dzieła sztuki nie są dane jak woda i powietrze, są człowiekowi dane przez poprzednie generacje i dlatego ciągłość jest tak istotna, i dlatego ten, kto pracuje na rzecz dziedzictwa kulturowego, odgrywa szczególną rolę jako ten, który przypomina, jako ten, kto jest strażnikiem ludzkiej pamięci, strażnikiem tego, co było, ale i tego, co będzie Edmund Berg powiedział kiedyś bardzo brutalnie i okrutnie, że jeżeli nasza generacja jest w stanie widzieć dalej niż poprzednie, to nie dlatego, iż byśmy sami byli olbrzymami, ale dlatego, że jesteśmy karłami, które stoją na ramionach olbrzymów Dziedzictwo kulturowe bardzo mocno o tym przypomina. Jest głęboki sens wykraczający bardzo daleko poza historię sztuki w gromadzeniu dziedzictwa kulturowego, przedmiotów minionejprzeszłości, pięknej i chwalebnej, i w trosce o nie. Powiedziałem także, że Pan Profesor jest niezwykłym dziedzicem I Rzeczypospolitej. Nie tylko dlatego, że uczynił przedmiotem swoich zainteresowań sztukę z tamtego okresu, i nie tylko dlatego - choć to bardzo ważne - że rozumiał to, co zawsze było istotą dawnego porządku, a więc przeświadczenie, że ci, którym wiele jest dane, muszą też wiele dawać swojej wspólnocie, że z przywilejów, z możliwości płyną powinności - powinności wobec swojej wspólnoty i swojego kraju. Jest on dziedzicem I Rzeczypospolitej w jeszcze jednym, najbardziej podstawowym sensie tego słowa. Otóż I Rzeczpospolita była krajem zdumiewającej różnorodności, którą spajała myśl o wspólnych wartościach, o wolności i równości przede wszystkim politycznej, pozwalajacej się spotykać i współdziałać ludziom, których niewiele poza owymi wolnościami obywatelskimi i politycznymi łączyło Ta I Rzeczpospolita trwa w dzisiejszej myśli Pana Profesora o konieczności wspólnego zajmowania się wspólnym dziedzictwem Rzeczypospolitej Wspólnego, a więc nie tylko nas tutaj, którzy czujemy się dziedzicami I Rzeczypospolitej, ale wspólnego z innymi narodami, które dziś żyją w osobnych państwach, a kiedyś tę Rzeczpospolitą współtworzyły Jest rzeczą niezmiernie ważną, niezmiernie istotną, ażeby zachęcić innych do tego samego poczucia bycia dziedzicem Rzeczypospolitej Jest rzeczą niezmiernie ważną i istotną, żebyśmy umieli wspólnie z Białorusinami, Ukraińcami, Litwinami nasze dziedzictwo chronić, badać, zachowywać dla przeszłości. Rzeczpospolita była rzeczą wspólną i ważne jest, aby to dziedzictwo tak samo dzisiaj było traktowane. I wielkie podziękowania dla Pana Profesora także i za to. Za to, że tak wiele uczynił dla nauczenia nas i naszych sąsiadów takiego właśnie myślenia o dziedzictwie Panie Profesorze, niezmierne podziękowania za całą Pańską działalność, za to wszystko, co Pan uczynił dla Zamku i dla innych instytucji kultury w Polsce Za to, że umiał Pan być odważny, dzielny, wtedy gdy było to niezbędne i konieczne. I za to, że dzisiaj dzieli się Pan z nami nie tylko swoimi zbiorami, swoją wiedzą, swoimi umiejętnościami, ale także swoją mądrością Dziękuję bardzo Tomasz Merta 9

10 WŁADYSŁAW BARTOSZEWSKI Szanowny, Drogi Jubilacie, Drodzy Państwo! Zostałem zapowiedziany formalnie rzecz biorąc, słusznie, bo jestem przewodniczącym Rady Powierniczej Zamku Królewskiego w Warszawie, w której skład Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powołał również Andrzeja Ciechanowieckiego, ale nie w tym charakterze mam zamiar tu dzisiaj występować. Również nie w imieniu rządu, gdyż w imieniu rządu zabrał głos bardzo kompetentnie, pięknie, mądrze i słusznie Pan Minister Merta, reprezentujący Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. A od strony, że tak powiem, fachowej", z kompetencją, której nie mam, zabierał głos na wstępie Pan Dyrektor Profesor Andrzej Rottermund, który mówił o bardzo ważnej dziedzinie działalności Andrzeja Ciechanowieckiego jako historyka i mecenasa sztuki, o czym bardzo dużo wie jako dyrektor Zamku Królewskiego i jako przyjaciel Jubilata. Jutro zostanie wiele przyczynków wypowiedzianych w sesji naukowej, które będą sygnalizowały różne ważne dziedziny badań, a jeden z nich będzie także poświęcony samej biografii Jubilata. Ja więc nie chcę poruszać tych problemów, a tym bardziej antycypować tego, co będzie kompetentnie jutro przedstawiane. Natomiast chcę skupić się w mojej wypowiedzi na sprawach, które w szczególny sposób mnie jako człowieka, Polaka związanego zamiłowaniami z różnymi dziedzinami kultury, choć nie muzealnika i nie historyka sztuki, zajmują. Myślę, że będzie ważne i miłe dla Jubilata, a może i nieobojętne, a raczej interesujące dla części, przynajmniej dla młodszej części słuchaczy to, co mógłbym powiedzieć o zupełnie specyficznym darze opatrzności, za jaki uważam w moim przypadku to, że mam szczęście od 66 lat - tak, od 66 lat - znać Andrzeja Ciechanowieckiego w bardzo różnych sytuacjach, w różnych dziedzinach i w różnych sprawach, ale w każdym przypadku jako człowieka zaufania, a później jednego ze szczególnie bliskich przyjaciół. Otóż tak się złożyło, że w okupowanej przez Niemców Warszawie w roku 1943, mając wtedy lat 21 i będąc pracownikiem Departamentu Spraw Wewnętrznych Delegatury Rządu Polskiego na Kraj, poszedłem na spotkanie inspekcyjne do organizacji społecznej, ponadpartyjnej, a mianowicie Porozumienia Pomocy Więźniom. To Porozumienie Pomocy Więźniom było dziełem prowadzonym zresztą głównie przez panie ze środowiska katolickiego, a jego zadaniem była daleko idąca, nielegalna opieka nad więźniami politycznymi przede wszystkim warszawskich więzień, ale również obozów koncentracyjnych, do których ci więźniowie byli później wywożeni, z Majdankiem i Oświęcimiem włącznie. Organizacja ta pracowała społecznie przy pomocy materialnej rządu polskiego w Londynie, a ja jako przedstawiciel komórki tego rządu poszedłem na spotkanie do jednego z lokali w południowej części Śródmieścia i tam spotkałem wolontariuszy, wśród nich

11 PRZEMÓWIENIA WYGŁOSZONE NA UROCZYSTOŚCI JUBILEUSZU 85-LECIA URODZIN... nieznanego mi wtedy oczywiście z nazwiska - tak jak i ja nie byłem znany z nazwiska ówczesnym partnerom - Andrzeja Ciechanowieckiego. Był on wtedy czynny jako o dwa lata ode mnie młodszy, aktywny Polak w tym bardzo ważnym dziele pomocy więźniom politycznym Zaangażowanie na rzecz cierpiących dla sprawy narodowej było bardzo tradycyjne dla kół inteligencji warszawskiej, inteligencji polskiej, w tym inteligencji katolickiej. Miało swoją tradycję XIX-wieczną i miało tę tradycję kontynuowaną również w latach drugiej wojny światowej, w formach pięknych i skutecznych, aż do wybuchu powstania warszawskiego. I na tym małym odcinku, jednym z odcinków zaangażowania Andrzeja Ciechanowieckiego, dane mi było go przelotnie poznać W roku 1945 i 1946zetknąłem się z nim również przelotnie w Warszawie i Krakowie. On podejmował wtedy trudne próby jakiegoś włączenia się w prace dla państwa. No, nie dało to takich wyników, jakie były jego zamiarem, i później skoncentrował się głównie na kończeniu swoich studiów w zakresie historii sztuki Te moje luźne kontakty nie pozwoliły mi na obserwację rozwoju jego działalności w latach akademickich, działalności w tak zwanym Klubie Logofagów w Krakowie, innych dziedzin, o których słyszałem później. Ale sam dość wcześnie, bo już w listopadzie w 1946 r, zostałem pozbawiony wolności i zacząłem skomplikowaną drogę więzienną. I na tej skomplikowanej drodze więziennej doszły do mnie po pewnym czasie, kiedy byłem już w sensie stażu niemłodym więźniem, wiadomości o tym, że aresztowany został także Andrzej Ciechanowiecki. Nie spotkałem go wtedy przez czas dłuższy, bo to nie od nas zależało Ale spotkałem go w roku 1954, w lecie, kiedy 2 czerwca przybyłem z transportem więźniów politycznych z Mokotowa do więzienia w Rawiczu. Osadzony byłem w Rawiczu jako więzień odsiadujący karę ośmiu lat więzienia za (rzekome) szpiegostwo. Nie była to obiecująca kwalifikacja i nie ułatwiała życia więźniowi Ale nie o to chodzi, bo mowa dzisiaj o naszym Jubilacie. I oto doszło do mojej wiadomości stosunkowo szybko, że Andrzej Ciechanowiecki pełni funkcję na terenie tamtejszego szpitala więziennego, w którym - nie będąc przecież w żadnej mierze ani lekarzem, ani w ogóle człowiekiem służby zdrowia - znalazł sobie bardzo mądre i społecznie ważne miejsce: mianowicie kogoś w rodzaju generalnego sekretarza, cywilnego organizatora szpitala obok więźniów lekarzy polskich, fachowych, takich jak wtedy doktor Mróz, doktor Spyrka Pamiętam te nazwiska do dziś Ale to Andrzej Ciechanowiecki zorganizował tę typową komórkę konspiracyjną, bardzo dobrze nawiązującą do jego doświadczeń wczesnych, prawie chłopięcych, jeszcze z międzyorganizacyjnego Porozumienia Pomocy Więźniom w latach gestapo. W latach SB znalazł on formę takiego działania, aby wykorzystując legalne możliwości, dokonywać nielegalnych korektur, tzn. mniej elegancko: zajął się systematycznym organizowaniem fałszowania dokumentacji medycznej na rzecz przedstawienia więźniów politycznych jako ofiar w takim stanie zdrowia, który zagraża śmiercią przy dalszym pobycie w więzieniu. I najpierw w Rawiczu, później jeszcze we Wronkach tę działalność bardzo intensywnie prowadził w niewielkim gronie więźniów. To się może nawet zanadto rozchodziło, bo już nie jednostki i dziesiątki, ale więcej niż dziesiątki więźniów politycznych z tych fałszerstw korzystały. Ta rzecz przyniosła i mnie wcześniejsze zwolnienie z więzienia jako ciężko dotkniętemu. Byłem oczywiście dotknięty, ale gdyby przeczytać te ówczesne orzeczenia, których ślady w moich aktach się zachowały, no to właściwie byłem ruiną człowieka, która powinna jedynie na noszach być wyniesiona z więzienia, aby spokojnie umrzeć. Tak źle jednak nie było ani w moim przypadku, ani w przypadku wielu innych inteligentów, więźniów politycznych, którym czynnie pomógł Andrzej Ciechanowiecki. To nie 11

12 WŁADYSŁAW BARTOSZEWSKI jest karta jego dziejów, o której powszechnie by wiedziano i pisano. Mówiłem o niej nieraz w nowej Polsce, mówiłem o niej w polskim Londynie. Wiem o tym, że to był jeden z motywów, który skłonił Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie Edwarda Raczyńskiego do wyróżnienia Andrzeja Ciechanowieckiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Polonia Restituta, odznaczeniem bardzo wysokim jak na Londyn emigracyjny. Następnym wyższym był Order Orła Białego już w odrodzonej Polsce. To nasze więzienne spotkanie spowodowało, że wyszedłszy wcześniej niż sam Andrzej z więzienia, nawiązałem możliwie żywy kontakt z jego niezapomnianą matką, świętej pamięci Panią Matyldą, czyli Tilly - tak była zwana - Ciechanowiecką, wegetującą wtedy w Krakowie. I poprzez ten kontakt szukaliśmy też jakichś dróg wpływu na szybsze - gdyby się dało, na fali następującej odwilży politycznej w bloku wschodnim - uwolnienie Andrzeja. W jakimś stopniu się to udało, trudno orzec w jakim. Opuściwszy więzienie, pełen energii i werwy rzucił się w wiele spraw i zadań. To się wiązało z ogólną odwilżą, to się wiązało z przełomem lat '56-'57, odbudową Tygodnika Powszechnego", restytucją środowiska katolickiego, patriotycznego i niepodległościowego w Krakowie - tam zamieszkał. Podejmował różne działania, o których osobno by warto było mówić. W moim doświadczeniu wiązały się one z odbudową naszych kontaktów więziennych, które pogłębiły zaufanie, jakie rozwijało się między nami, a potem i z rolą ojca chrzestnego, jaką spełnił Andrzej Ciechanowiecki w odniesieniu do mojego syna ochrzczonego przez księdza Jana Zieję w kościele Wizytek w Warszawie w roku 1956 imionami Władysław Teofil - drugie to pseudonim ojca z Armii Krajowej. Noworodek jest dziś na sali, czuje się dobrze i należy oczywiście do grona najbardziej Andrzejowi oddanych i przyjaznych ludzi, właściwie uważa tego ojca chrzestnego za bardzo bliskiego członka rodziny - jak być zresztą powinno. W roku 1966, po kilku już latach pobytu na Zachodzie, gdzie udało się wyjechać dla celów naukowych, i po decyzji pozostania, po wyjeździe już szczęśliwym, udanym Pani Matyldy Ciechanowieckiej do Londynu, po doktoracie, który w tym czasie zrobił w Tübingen, czyli na sławnym uniwersytecie w Tybindze, w zakresie problematyki kulturalnej polskiej, choć akurat nie z dziedziny muzealnictwa - o dworze muzycznym Michała Kleofasa Ogińskiego - Andrzej Ciechanowiecki był już jako tako ustabilizowany owocnie w Londynie. Tam od razu zajął się problemami dzieł sztuki i zrobił sobie z tego zawód, który zawsze traktował jako posłannictwo. I wtedy, w 1966 r, w wyniku procedur, które w PRL-u były możliwe, na jego zaproszenie wyjechałem do Londynu po raz pierwszy w życiu. Poprzednio już komunikowałem się z nim listownie przy innych możliwościach, między innymi przy wcześniejszym wyjeździe do Ziemi Świętej w 1963 r. Ale te kontakty listowne nie zastępowały osobistych. Osobisty nasz kontakt odbudowany został dzięki jego energii w roku Później ten kontakt pogłębiał się z roku na rok, a kiedy zacząłem pracować na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, to Andrzej był jednym z opiekunów, dobroczyńców i ojców stypendialnych niektórych moich wybitniejszych studentów na KUL-u, na wydziale sekcji historii. Równocześnie opiekował się innymi osobami i rodzinami, o czym wiem, ale nie jest tu moją rzeczą mówić o jego działaniach na rzecz przyjaciół warszawskich i krakowskich oraz ich rodzin, wielostronnych działaniach nie w zakresie nauki, tylko w zakresie pomocy społecznej, ludzkiej, Polaka inteligenta z elit dla młodych ludzi z polskich, kulturalnych, katolickich rodzin z Krakowa czy Warszawy. Dalsze nasze losy zacieśniło znowu życie - wola Boża, bo chyba nie tylko przypadek. I doszło do tego, że obaj doczekaliśmy po okresie mojego kilkuletniego pobytu na profesurze 12

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie Kilka słów na temat Muzeum Narodowego w Krakowie Muzeum jest największą instytucją muzealną w Polsce

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA

20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA Program wykładów 20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA 28 kwietnia 2010, godz. 17.00 Dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz

Bardziej szczegółowo

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Żył w latach 1805 1875; Prozaik, poeta, dramaturg i baśniopisarz duński; W wieku 14 lat, po śmierci ojca, we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich.

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich. Historia Szkoły bogata, ciekawa, mało znana Odcinek 17. Czy wiesz, że uznanym artystą malarzem i równocześnie nauczycielem tej szkoły był Jan Kazimierz Olpiński, który uczył w niej rysunków, a jego twórczość

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein)

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein) Wiesław Ozga TreningAntystresowy.pl Afirmacje - modlitwa dziękczynna Powinniśmy wiedzieć czego chcemy, widzieć to, cieszyć się i z wielką wdzięcznością dziękować Bogu za to, że nasz doskonały plan staje

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW SAKRAMENT POJEDNANIA Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW Znaki Gotowości Czy twoje dziecko czasem Chce się modlić do Boga? Mówi Przepraszam bez podpowiadania? Przebacza innym nawet wtedy, gdy nie mówi przepraszam?

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

Panią Bożenę oprowadzali po domu nasi najmłodsi mieszkańcy, prezentując swoje pokoje i inne pomieszczenia.

Panią Bożenę oprowadzali po domu nasi najmłodsi mieszkańcy, prezentując swoje pokoje i inne pomieszczenia. Promyk.go.pl Domel Gazetka wydawana przez Dom dla Dzieci i Młodzieży PROMYK w Morągu, ul. Żeromskiego 19, 14-300 Morąg wydanie specjalne Redaktor naczelny - Ewa Wiśniewska, zespół redakcyjny: Aneta Terebiłow,

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Gratulacje i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Janusz Przybylski. Grafika i malarstwo

Janusz Przybylski. Grafika i malarstwo Janusz Przybylski Grafika i malarstwo wrzesień-październik 2014 W stałej ekspozycji jednej z najważniejszych galerii sztuki współczesnej na świecie, w Tate Gallery w Londynie, niewiele dzieł pochodzi z

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY KOD UCZNIA: Drogi Uczestniku! WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY Dialog to budowanie wzajemności ks. prof. Józef Tischner Test zawiera pytania z kilku

Bardziej szczegółowo

ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM

ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM REZYDENCJA KRÓLÓW I RZECZYPOSPOLITEJ Apartament Wielki Galeria Owalna Niegdyś sala przejściowa, przez którą prowadziła droga do loży królewskiej w kolegiacie św. Jana.

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia chiński-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia chiński-polski Życzenia : Ślub 祝 贺, 愿 你 们 幸 福 快 乐, 天 长 地 久 Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze 致 以 我 对 你 们 婚 姻 真 诚 的 祝 福 Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! młodej parze 恭 喜 喜 结

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 3. Jednostka prowadząca przedmiot Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Archeologii

OPIS PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 3. Jednostka prowadząca przedmiot Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Archeologii OPIS PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu/modułu w języku polskim Muzealnictwo i ochrona zabytków 2. Nazwa przedmiotu/modułu w języku angielskim 3. Jednostka prowadząca przedmiot

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę z okazji Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka obchodzonego 20 listopada Chcesz dowiedzieć się, jakie masz prawa i obowiązki?! A do tego wygrać nagrodę? Nic prostszego!

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin jubileusze nauczycieli akademickich Prof. dr hab. Hieronim Bartel Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin płk prof. dr. hab. n. med. Tadeusza Brzezińskiego Zgodnie z kontynuowanym od lat zwyczajem, na

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM Tydzień wprowadzający Bóg nas "...wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Wersja robocza 1999 Diakonia Muzyczna Ruchu Światło Życie Archidiecezji Warszawskiej i Diecezji Warszawsko Praskiej Objaśnienia: Pd: Piosenka

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ DRUGI Skrucha i przyjęcie przebaczenia Pana Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 18,

Bardziej szczegółowo

Co się kryje w muzeum? Co sie kryje w muzeum?

Co się kryje w muzeum? Co sie kryje w muzeum? Co sie kryje w muzeum? Każdy człowiek posiada potrzebę obcowania z dziełem sztuki, nie każdy jednak potrafi odebrać nadany przez twórcę dzieła komunikat. Społeczeństwo w trakcie edukacji szkolnej wdraża

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie?

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 3. Jakie talenty Gimnazjum nr 3 w Lublinie pomogło Ci w sobie odkryć,

Bardziej szczegółowo

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości. Lectio Divina Rz 6,15-23 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu

Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu Strona znajduje się w archiwum. Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu We wtorek, 24 lutego br., Prezydent RP, Zwierzchnik Sił Zbrojnych Lech Kaczyński złożył wizytę w Wyżej

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Jak w kilku zdaniach ująć naukę, jaką odebraliśmy z tego, co mówił do nas Ksiądz Profesor. Czym dla nas była Jego obecność w polskiej rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo!

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo! Pielgrzymka,18.01. 2013 Kochana Mamo! Na początku mego listu chciałbym Ci podziękować za wiedzę, którą mi przekazałaś. Wiedza ta jest niesamowita i wielka. Cudownie ją opanowałem i staram się ją dobrze

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

Listy z okazji inauguracji roku akademickiego

Listy z okazji inauguracji roku akademickiego Listy z okazji inauguracji roku akademickiego MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU Krystyna ŁYBACKA Magnificencjo Rektorze, Wysoki Senacie, Szanowna Społeczności Akademicka! Każdego roku z początkiem października

Bardziej szczegółowo

Wystawa fajek w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie.

Wystawa fajek w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. Wystawa fajek w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. W muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, w Galerii Azjatyckiej (ul. Freta 5), 26 lutego 2013 r. odbyło się uroczyste otwarcie wystawy fajek z kolekcji muzeum

Bardziej szczegółowo

FASHION CULTURE POLAND-GREAT BRITAIN UNITED IN FASHION

FASHION CULTURE POLAND-GREAT BRITAIN UNITED IN FASHION www.fashionculture.pl OFERTA SPONSORSKA PRZY SZTUCE FASHION CULTURE W ROLI GŁÓWNEJ: Polsko-Brytyjska Kultura i Sztuka SCENA: MUZEUM PAŁAC w Wilanowie Organizator: Polska Wszechnica w Wielkiej Brytanii

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚĆ, POSIADANIE, WYKORZYSTANIE - problemy muzeów polskich. w związku z implementacją dyrektywy 2013/37/EU

WŁASNOŚĆ, POSIADANIE, WYKORZYSTANIE - problemy muzeów polskich. w związku z implementacją dyrektywy 2013/37/EU WŁASNOŚĆ, POSIADANIE, WYKORZYSTANIE - problemy muzeów polskich w związku z implementacją dyrektywy 2013/37/EU Dorota Folga Januszewska Polski Komitet Narodowy ICOM PONOWNE WYKORZYSTANIE ZASOBÓW KULTURY

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Nowenna do św. Charbela

Nowenna do św. Charbela Nowenna do św. Charbela Modlitwa do odmawiania każdego dnia O dobry, miłosierny i najukochańszy Boże, z głębi serca, z pokorą wobec Ciebie pragnę moją modlitwą wyrazić wdzięczność za wszystko co otrzymałem

Bardziej szczegółowo

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

1 Mało znane litanie do Świętych

1 Mało znane litanie do Świętych 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......5 Litania do Świętej Anny......7 Litania do Świętego Judy Tadeusza......9 Litania o Świętej Marii Magdalenie.... 11 Litania do Świętego Jerzego.... 13 Litania

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic!

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! W związku ze zbliżającą się 70. rocznicą wybuchu II wojny światowej ( 1 września 2009 r. ) grupa byłych i obecnych mieszkańców naszej wsi w składzie: 1. Krzysztof Granat

Bardziej szczegółowo

Rodzina Gierlachów - koncert w rodzinnym mieście

Rodzina Gierlachów - koncert w rodzinnym mieście 1 Rodzina Gierlachów - koncert w rodzinnym mieście Chyba dobrze czuli się Państwo na sanockiej scenie. To było widać i słychać Tatiana Hempel-Gierlach: Tak, w Sanoku zgotowano nam wspaniałe przyjęcie,

Bardziej szczegółowo

Nr 4/2013. EGZEMPLARZ BEZPŁATNY Centrum edukacyjne w Czarncy

Nr 4/2013. EGZEMPLARZ BEZPŁATNY Centrum edukacyjne w Czarncy ISSN 1429-8589 Nr 4/2013 EGZEMPLARZ BEZPŁATNY Centrum edukacyjne w Czarncy Fot. Szkoła Podstawowa w Czarncy Już w przyszłym roku w Czarncy powstanie Centrum Edukacyjno-Kulturalne poświęcone Hetmanowi Stefanowi

Bardziej szczegółowo

1 Maria Zduniak Ukończyła studia w zakresie teorii muzyki i gry na fortepianie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej we Wrocławiu (1961), a także w zakresie historii sztuki na Uniwersytecie Wrocławskim

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 38. posiedzeniu Senatu do

Bardziej szczegółowo

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje przygotowano na podstawie danych zebranych przez studentów Akademii Muzycznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

13-14 września 2012 r. Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wrocław

13-14 września 2012 r. Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wrocław 13-14 września 2012 r. Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wrocław 13 września 2012 r. SESJA OTWARTA 8.30-9.30 Msza św. (Kościół Uniwersytecki Najśw. Imienia Jezus, Pl. Uniwersytecki 1) 9.30-10.00 Przybycie

Bardziej szczegółowo

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette)

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette) MODLITWY BLOG MOTYWACYJNY www.leonette.pl Panie, Ty wiesz o najsłodszych mych wspomnieniach, Panie, Ty wiesz o największych mych marzeniach, Panie, Ty wiesz czego dzisiaj tak żałuję, Panie, Ty wiesz czego

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi. ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa tel. 18 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.pl okładka.indd 1 2015-03-03 08:10:05 Alicja Maksymiuk ŚWIĘTY JÓZEFIE,

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT EMANUELA (IT) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

Medytacja chrześcijańska

Medytacja chrześcijańska Z TRADYCJI MNISZEJ 5 John Main OSB Medytacja chrześcijańska John Main OSB Medytacja chrześcijańska Konferencje z Gethsemani przekład Teresa Lubowiecka Spis treści Wstęp...7 Pierwsza Konferencja...9 Druga

Bardziej szczegółowo

Uroczystość 93 rocznicy powołania Służby Weterynaryjnej Państwa Polskiego 22 listopada 2011r.

Uroczystość 93 rocznicy powołania Służby Weterynaryjnej Państwa Polskiego 22 listopada 2011r. Uroczystość 93 rocznicy powołania Służby Weterynaryjnej Państwa Polskiego 22 listopada 2011r. W dniu 22.11.2011 w Auli Kryształowej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie odbyła się Uroczystość

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska RE Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A KLASY III D i III B KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska Duchu Święty przyjdź ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO DOMINIKA CIBOROWSKA KL III D MODLITWA Przyjdź

Bardziej szczegółowo

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego Jezus do Ludzkości Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego źródło: www.thewarningsecondcoming.com tłumaczenie: www.armiajezusachrystusa.pl Modlitwa Litanii 1 Ochrona

Bardziej szczegółowo

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć.

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. o. Walerian Porankiewicz Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. To całkowite oddanie się Bogu

Bardziej szczegółowo

Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY

Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY Tak rozpoczynaliśmy każdą wyprawę na spotkanie ze sztuką! WYJAZD I MUZEUM ARCHEOLOGICZNE Wspomnienie Pan Zdzisław: Pani przewodniczka bardzo ciekawie

Bardziej szczegółowo

Zakład Historii Sztuki, Filozofii i Sportu Katedra Edukacji Artystycznej

Zakład Historii Sztuki, Filozofii i Sportu Katedra Edukacji Artystycznej Rok studiów/semestr; I, sem. 1 i 2 Cel zajęć 1. Wprowadzenie podstawowej terminologii z zakresu teorii sztuki Zapoznanie z literaturą ogólną przedmiotu 4. Zrozumienie znaczenia teorii sztuki w interpretacji

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Luboniu Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w Poznaniu 1863 PAMIĘTAMY

Gimnazjum nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Luboniu Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w Poznaniu 1863 PAMIĘTAMY POWSTANIE STYCZNIOWE 150 ROCZNICA DLA SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH organizowany przez GIMNAZJUM NR 1 IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W LUBONIU NARODOWY INSTYTUT DZIEDZICTWA ODDZIAŁ TERENOWY W POZNANIU Konkurs

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

2. SZKATUŁA KRÓLEWSKA ZE ŚWIĄTYTNI SYBILLI W PUŁAWACH

2. SZKATUŁA KRÓLEWSKA ZE ŚWIĄTYTNI SYBILLI W PUŁAWACH W POSZUKIWANIU MUZEUM KSIĄŻĄT CZARTORYSKICH Cykl poświęcony historii tego najstarszego polskiego muzeum, ludziom, którzy je tworzyli i kształtowali oraz dziełom sztuki i pamiątkom historycznym, które stanowią

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi.

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. 2/2009 10.04.2007 r. Dobry Promyk Słońca Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. JAN PAWEŁ II W t y m n u m

Bardziej szczegółowo

Zrozumieć prawa pacjenta

Zrozumieć prawa pacjenta Zrozumieć prawa pacjenta Historia praw dziecka w pigułce 1819 r. - Wielka Brytania, Robert Owen proponuje prawem zagwarantowany zakaz zatrudnienia małych dzieci w kopalniach i fabrykach; 1908 r. zakaz

Bardziej szczegółowo

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku.

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Nowy rok Nowy Rok Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Huczą petardy i gra muzyka, Stary rok mija, za las umyka, Cóż w tym dziwnego,

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA Scenariusz i prowadzenie - Elżbieta Bełz Dekoracje - Lidia Zasada, Justyna Goch Opracowanie muzyczne - Magdalena Witkowska Pokaz slajdów

Bardziej szczegółowo

Opublikowane scenariusze zajęć:

Opublikowane scenariusze zajęć: mgr Magdalena Tomczyk nauczyciel dyplomowany historii, wiedzy o społeczeństwie oraz wychowania do życia w rodzinie w Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie. Naukowo zajmuje się historią XIX i

Bardziej szczegółowo

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 19 stycznia 2014 można było obejrzeć kronikę naszej wspólnoty na stronie internetowej parafii: PODWÓRKOWE KOŁO RÓŻAŃCOWE DZIECI - KRONIKA Zachęcamy

Bardziej szczegółowo

Podobno lepiej jest rozmawiać z piękną kobietą i myśleć przy tym o Panu Bogu, niż modlić się do Boga i myśleć o pięknej kobiecie (K. Wójtowicz).

Podobno lepiej jest rozmawiać z piękną kobietą i myśleć przy tym o Panu Bogu, niż modlić się do Boga i myśleć o pięknej kobiecie (K. Wójtowicz). wstęp Podobno lepiej jest rozmawiać z piękną kobietą i myśleć przy tym o Panu Bogu, niż modlić się do Boga i myśleć o pięknej kobiecie (K. Wójtowicz). W pierwszym wypadku, widząc piękno kobiety, można

Bardziej szczegółowo

Lectio Divina Rz 6,1-14

Lectio Divina Rz 6,1-14 Lectio Divina Rz 6,1-14 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 Wstęp Wychowanie współczesnego ucznia w duchu patriotyzmu to cel niniejszego programu. Naszym priorytetem jest wychowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT PETYA (BG) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina...

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina... 1 Budzik dzwonił coraz głośniej i głośniej, a słońce jakby za wszelką cenę chciało się wedrzeć do mojego pokoju. Niedali mi spać już dłużej;wstałam. Wtedy właśnie uswiadomiłam sobie, że jest dzień 11 listopada

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA BIAŁONOWSKA KILKA KART Z BIOGRAFII ANDRZEJA STANISŁAWA CIECHANOWIECKIEGO Z MATERIAŁÓW DO PRACY DOKTORSKIEJ

MAGDALENA BIAŁONOWSKA KILKA KART Z BIOGRAFII ANDRZEJA STANISŁAWA CIECHANOWIECKIEGO Z MATERIAŁÓW DO PRACY DOKTORSKIEJ MAGDALENA BIAŁONOWSKA KILKA KART Z BIOGRAFII ANDRZEJA STANISŁAWA CIECHANOWIECKIEGO Z MATERIAŁÓW DO PRACY DOKTORSKIEJ Poniższy tekst powstał z okazji jubileuszu 85-lecia urodzin profesora Andrzeja Stanisława

Bardziej szczegółowo

Jubileusz 5-lecia połączenia Akademii Medycznej w Bydgoszczy z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu 25-lecia powstania Akademii Medycznej w Bydgoszczy 50-lecia pracy Profesora Jana Domaniewskiego

Bardziej szczegółowo

z psalmami Kalendarz 2015

z psalmami Kalendarz 2015 z psalmami Kalendarz 2015 Szanowni Państwo! Dziękujemy, że wybraliście Kalendarz z psalmami Wydawnictwa Aetos, by towarzyszył Wam w 2015 roku. Mamy nadzieję, że wybrane przez nas teksty psalmów oraz cytaty

Bardziej szczegółowo