STRESZCZENIA / ABSTRACTS

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STRESZCZENIA / ABSTRACTS"

Transkrypt

1 STRESZCZENIA / ABSTRACTS Teorie powstwni bólu Theories of pin Ann Przekls-Muszyńsk Zkłd Bdni i Leczeni Bólu, Ktedr Anestezjologii i Intensywnej Terpii, Collegium Medicum, Uniwersytet Jgielloński, Krków Ból, według definicji WHO, jest nieprzyjemnym, zmysłowym i emocjonlnym doznniem towrzyszącym istniejącemu lub potencjlnie zgrżjącemu uszkodzeniu tknek, lbo też jedynie odnoszącym się do tkiego uszkodzeni. Definicj t podkreśl biologiczną i symptomtologiczną funkcję bólu w ustroju. Biologiczn funkcj bólu związn jest z jego ostrzegjąco-ochronnym dziłniem. W przypdku urzów obejmujących głębokie struktury somtyczne towrzyszący im ból wymusz ogrniczenie ktywności, przez co zmniejsz się potencjlne ryzyko dlszego uszkodzeni i nsileni zmin ptofizjologicznych. Zzwyczj ból powstje w wyniku podrżnieni nocyceptorów - minem tym określ się tzw. neurony nocyceptorowe (pierwszy neuron drogi bólowej ) wyspecjlizowne w przewodzeniu czuci bólu lub też tzw. pierwotne (obwodowe) zkończeni włókien czuciowych i ten rodzj bólu nosi nzwę bólu receptorowego. Dystlne zkończeni włókien czuciowych zloklizowne są m.in. w skórze i mięśnich. Są one wrżliwe n różne rodzje bodźców: mechniczne, termiczne i chemiczne. Ból jest doznniem subiektywnym, m chrkter wielowymirowy (nocycepcj, percepcj, postw wobec bólu, cierpienie, ekspresj bólu) i dltego w ocenie bólu opiermy się w dużej mierze n relcjch chorego. Nleży podkreślić również fkt, że ok. 30% populcji nie odczuw bólu przez minuty lub nwet godziny po zdziłniu urzu. Zjwisko to nosi nzwę nlgezji wywołnej przez stres (Stress Induced Anlgesi) i jest wynikiem ktywcji endogennych ukłdów ntynocyceptywnych (opioidowego, nordrenergicznego, cholinergicznego, serotonin-ergicznego, GABAergicznego) w wyniku dziłni szczególnie nsilonych czynników emocjonlnych (sporty wlki, wypdki komunikcyjne, gorączk bitwy ). Istotny jest rodzj bodźc wywołującego stymulcję nocyceptywną i tzw. ból fizjologiczny pojwi się jko efekt dziłni stymulcji nocyceptywnej, któr nie jest spowodown uszkodzeniem tknek (np. dotknięcie gorącego przedmiotu). Ten rodzj bólu, który umożliwi relizcję podstwowej ostrzegwczo-obronnej roli stymulcji nocyceptywnej, jest związny z ktywcją nocyceptorów bodźcmi o wysokiej intensywności i po przekroczeniu progu pobudliwości informcj nocyceptywn jest przekzywn włóknmi Aδ i C do rdzeni kręgowego i generuje odruchy obronne m. in. odruchowy skurcz mięśni szkieletowych umożliwijący ucieczkę z obszru zgrożeni. Ntomist w przypdku bodźc powodującego uszkodzeni tknek (urz, stn zplny), wy- stąpieniu bólu towrzyszy pojwienie się ndwrżliwości związne ze zminą włściwości pierwotnych zkończeń nerwowych (uwrżliwienie - sensytyzcj obwodow) orz zminmi w ośrodkowym ukłdzie nerwowym (sensytyzcj ośrodkow). Zjwisko to mnifestuje się obniżeniem progu bólowego (lodyni), wzrostem odpowiedzi n stymulcję (hiperlgezj), występowniem bólów spontnicznych orz bólu rzutownego. Ten rodzj stymulcji nocyceptywnej nzwno bólem klinicznym. Ból receptorowy stnowi większość doznń bólowych. Ból może powstwć tkże w nstępstwie uszkodzeni struktur ukłdu nerwowego (ból niereceptorowy-neuroptyczny), który powstje w wyniku urzu lub innego uszkodzeni: nerwów obwodowych, korzeni tylnych, rdzeni kręgowego lub pewnych okolic mózgu. Pojwiją się wtórne rozległe zminy w obrębie cłego ukłdu nerwowego. Njczęściej przyczyną powstni zespołu neuroptycznego jest urz, infekcj, niedokrwienie i zburzeni metboliczne. Kżdy rodzj bólu neuroptycznego powstje nieco inczej. Njbrdziej chrkterystyczną i zdziwijącą cechą bólu neuroptycznego jest jego różnorodność zleżn od czsu powstwni, miejsc uszkodzeni, przyczyny wywołującej, współistnieni procesów ptologicznych, wieku tkże zmienności osobniczej. Brdzo podobne uszkodzenie nerwu u jednych osobników prowdzi do powstni bólu neuroptycznego u innych nie. Ból może tkże pojwić się bez towrzyszącego uszkodzeni tknek, jednkże jest odnoszony przez pcjent do tkiego uszkodzeni (ból niereceptorowy -psychogenny). Ból psychogenny związny jest z procesem myśleni, stnem emocjonlnym lub osobowością i występuje bez uszkodzeni tknek, chociż jest opisywny w tkich ktegorich. Biologiczne mechnizmy bólu perspektyw rozwojow Biologicl mechnisms of pin - developmentl perspective Mgdlen Kocot-Kępsk Zkłd Bdni i Leczeni Bólu, Ktedr Anestezjologii i Intensywnej Terpii, Collegium Medicum, Uniwersytet Jgielloński, Krków W czsie rozwoju płodowego osrodkowy ukłd nerwowy (OUN) człowiek zmieni się od mikroskopijnego psm embrionlnych neuroblstów ż do mózgu o wdze 350 grmów z pond 10 9 połączonych ze sobą wysoko wyspecjlizownych neuronów w smej tylko korze mózgowej. W wieku 5 lt mózg człowiek osiąg 90% swojej dorosłej wgi, gęstość synps jest mksymln, by w nstępnych ltch spdć. Jedną z njwiększych K O N F E R E N C J A: B Ó L U D Z I E C I I M Ł O D Z I E Ż Y 11

2 K O N F E R E N C J A: B Ó L U D Z I E C I I M Ł O D Z I E Ż Y tjemnic i jednocześnie wyzwń dl neurobiologów jest określenie mechnizmów prowdzących w tk krótkim czsie do rozwoju sensomotorycznego, poznwczego, emocjonlnego i behwiorlnego. U ssków podstwowy wzór rozwoju ukłdu nerwowego jest podobny i poleg n ndmiernej produkcji elementów ukłdu nerwowego z nstępowym ich niszczeniem lub regresją niektórych połączeń synptycznych i kolterli. Proces migrcji neuronów i prwidłowej orgnizcji połączeń synptycznych odbyw się dzięki komórkom gleju, dziłniu neurotrnsmiterów orz czynników wzrostowych nerwów (neutotrofiny). Okres postntlny jest krytycznym momentem rozwoju rdzeniowych dróg czuciowych. Dochodzi wówczs do reorgnizcji strukturlnej i czynnościowej połączeń czuciowych z towrzyszącymi zminmi ekspresji receptorów, knłów i ich ligndów. Zminy te zleżne są od ktywności neuronlnej, rozwój połączeń synptycznych wymg określonego wzorc dopływu impulsów dośrodkowych. Ndmiern lub ptologiczn impulscj dośrodkow np. przy bólu pourzowym we wczesnych okresch życi, może spowodowć długotrwłe zminy w rozwoju somtosensorycznym, szczególnie nocyceptywnym. Bdni kliniczne sugerują, iż doznni bólowe związne z procedurmi dignostycznymi i leczniczymi u wcześników mogą wpływć n zchowni bólowe i percepcję bólu w dlszych etpch życi. Obserwowne zminy mogą być krótkotrwłe (dni, tygodnie) lub długotrwłe (miesiące, lt). Długotrwłe zminy w ukłdzie nerwowym mogą być trudne do wykzni również ze względu n plstyczność ukłdu nerwowego i zdolność kompenscji, czego przykłdem może być wulsj splotu rmiennego, któr u dorosłych skutkuje niezwykle silnym bólem, ntomist u noworodków po zbiegu rekonstrukcyjnym nie obserwuje się bólu, powrc czucie w zkresie uszkodzonych korzeni. Z zebrnych dnych dotyczących bdń, zrówno doświdczlnych, jk i klinicznych wynik, iż neurotrofiny, neurotrnsmitery, receptory i knły jonowe spełniją istotną rolę w funkcjonowniu ukłdu nerwowego. Zrówno niedobór, jk i ndmir neurotrofin prowdzi do zburzeń funkcjonowni ukłdu nerwowego, szczególnie procesów nocycepcji. Proces dojrzewni ukłdu nerwowego wymg intensywnego dopływu bodźców różnego rodzju, ceną tego jest brk pewnego stopni selektywności dróg przewodzących impulsy. Psychologiczne spekty bólu u dzieci Psychologicl Aspects of Pin in Children Ptrick McGrth,b Dlhousie University, Hlifx, Nov Scoti, Knd, b Centre for Peditric Pin Reserch, Hlifx, Knd Dzieci doświdczją zrówno bólu ostrego jk i przewlekłego. W wykłdzie podkreśl się cłościowy wpływ czynników psychologicznych n percepcję i rekcję dzieci n ból. Omwine są konkretne przykłdy dotyczące roli rodziców dodjących dzieciom otuchy w przypdku bólu spowodownego wkłuciem, stygmtu w bólu przewlekłym i roli depresji w bólu przewlekłym. Podkreśl się fkt, że interwencje psychologiczne mogą być stosowne niezleżnie od przyczyny bólu i że ból m zwsze podłoże psychologiczne, biologiczne i społeczne Obszry doświdczeni bólu 17-letniej Mgdy, podopiecznej Hospicjum dl Dzieci im. Młego Księci w Lublinie Mgd, seventeen yer old ptient of The Little Prince Children Hospice nd her pin experience O. Filip Buczyński Lubelskie Hospicjum dl Dzieci im. Młego Księci, Lublin orz Ktolicki Uniwersytet Lubelski, Lublin Świt emocji pcjent w terminlnej fzie choroby odnosi się do wspomnień, wydrzeń ktulnych i ntycypownej przyszłości. Wzjemnie, przenik się to, co przeżyw sm pcjent, z tym, co przeżywją jego njbliżsi. Emocje mją swoje źródło w myśleniu o chorobie, w zderzeniu z bolesną i brdzo trudną do przyjęci prwdą. Zzwyczj dzielimy emocje n dobre i złe. Ten potoczny podził odnosi się jednk nie do oceny emocji, le rczej do stopni trudności ich zkceptowni i przeżywni. Wżne jest to, że osoby opiekujące się pcjentmi (tzw. pomgcze ) w trkcie przyczynowego czy objwowego leczeni mją tką skłonność, by koncentrowć swoją uwgę, przez to oddziływnie, n negtywne i przykre emocje czy doznni. Wiemy o lękch i obwch pcjent lub jego rodziny, często zpominmy o potrzebch i mrzenich, których spełnienie stje się tkże podniesieniem jkości życi. Stąd wrto pokusić się o dwie sprwy. Pierwsz to odpowiedzenie n pytnie o njczęściej pojwijące się emocje (dobre i złe) zrówno u pcjent, jk i u jego rodziny. Drug ntomist, to odpowiedź n pytnie, dlczego one się pojwiją i co pomgcze powinni zrobić, by swoim podopiecznym pomóc. Od lt mm tę możliwość towrzyszeni pcjentowi i jego rodzinie. Mm też ogromną stysfkcję spotykni się z licznym gronem pomgczy, którzy prcują n pierwszej linii frontu przy łóżku pcjent w bliskim kontkcie z Jego rodziną. Poniższe przemyśleni są tego owocem. Anlizując wspól- 12

3 nie świt emocji, tych dobrych i złych uznliśmy wspólnie, że są tkie, którym nleży poświęcić szczególną uwgę, bowiem pojwiją się one w nszej prktyce zwodowej njczęściej. Odrębności w dignozowniu i terpii bólu u dzieci Distinctions in dignosing nd tretment of pin in children Łuksz Przysło,b Prcowni Peditrycznej Opieki Plitywnej Kliniki Peditrii, Onkologii, Hemtologii i Dibetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź, b NZOZ Gjusz - Hospicjum Domowe dl Dzieci Ziemi Łódzkiej, Łódź Optymlne leczenie bólu u dzieci to wciąż jedno z njwiększych wyzwń współczesnej peditrii. N percepcję bólu w rozumieniu biopsychospołecznym oprócz choroby skłdją się tkże cechy osobnicze (czynniki biologiczne i psychologiczne) orz uwrunkowni społeczne pcjent i jego rodziny. Dzięki bdniom neuroembriologów od blisko trzydziestu lt wiemy, że drogi przewodzeni bólu są uksztłtowne już w tygodniu życi płodowego. W ltch osiemdziesiątych XX wieku większość nestezjologów uwżł, że noworodki odczuwją ból, jednk tylko kilk procent lekrzy zlecło rutynowo leki opioidowe po zbiegch opercyjnych. Od tego czsu powstły stndrdy leczeni bólu procedurlnego w neontologii i peditrii, jednk wciąż duż część pcjentów nie jest włściwie zbezpieczn przed bólem jtrogennym, czy bólem towrzyszącym chorobom przewlekłym wieku dziecięcego. Ból jko piąty objw życiowy pełni jedną z wżniejszych funkcji w rozwoju poznwczym człowiek. Z drugiej strony, ostr i przewlekł stymulcj nocyceptywn jest przyczyną kskdy procesów krążeniowo-oddechowych, utonomicznych, hormonlnych, behwiorlnych i psychicznych, których skutki dl pcjent mogą być długotrwłe i nieodwrclne. Szczególną grupą chorych są noworodki i niemowlęt, zwłszcz urodzone poniżej 30 tygodni ciąży, przebywjące w oddziłch intensywnej opieki neontologicznej. U tych pcjentów istnieje szereg uwrunkowń neurontomicznych i neurometbolicznych, które skutkują większym nrżeniem ośrodkowego ukłdu nerwowego n bodźce nocyceptywne. Brk odpowiedniego postępowni przeciwbólowego może objwić się w przyszłości zminą w odpowiedzi n kolejne/przyszłe doznni bólowe, upośledzeniem rozwoju czy pmięcią doznń bólowych. U niemowląt istotną rolę w postępowniu przeciwbólowym mją metody niefrmkologiczne, do których zlicz się m.in.: stymulcję czuciową i dotykową, łgodne szeptnie, krmienie piersią, przepjnie roztwormi cukrów czy ssnie smoczk. U dzieci strszych i nstoltków corz większe znczenie zyskują: terpi poznwczo-behwiorln, hipnoz, wizulizcje, techniki relkscyjne czy muzykoterpi. Podstwowe znczenie w postępowniu medycznym m obiektywn ocen ntężeni i chrkteru bólu. Jest on njtrudniejsz w grupie noworodków i niemowląt, gdzie jedynie w pośredni sposób możemy wnioskowć o doświdczniu bólu. Ewlucj bólu u njmłodszych pcjentów poleg, ztem n ocenie prmetrów fizjologicznych i behwiorlnych (np. skl CRIES, ng. Crying, Requires incresed oxygen dministrtion, Increse of vitl signs, Expression, Sleeplessness). Metody pomiru bólu u dzieci oprte są n informcjch niewerblnych i werblnych. Nleży pmiętć, że mimo komunikcji werblnej z dzieckiem w wieku przedszkolnym i szkolnym, w ocenie bólu istotne znczenie mją zchowni niewerblne, które często są wirygodniejsze od opisów słownych. Njczęstsze metody w ocenie bólu dzieci strszych opierją się n skli wizulno-nlogowej (ng. Visul Anlogue Scle VAS), skli numerycznej (ng. Number Rting Scle - NRS), skli słownej (ng. Verbl Rting Scle - VRS) czy skl, gdzie zstosownie znjdują rysunki twrzy dziecięcej (np. skl Oucher). Cennych informcji o bólu mogą dostrczć też skle z wykorzystniem, tzw. mpy bólu, n których dziecko zzncz miejsce bólu (np. ng. Adolescent Peditric Pin Tool - APPT). Z uwgi n mnogość czynników wpływjących n doświdczenie bólu (przede wszystkim stn emocjonlny dzieck), do włściwej oceny ntężeni bólu nleży stosowć więcej niż jedno nrzędzie ewlucyjne. Gdyby ból ocenić tk jk inne prmetry życiowe, byłoby większe prwdopodobieństwo, iż będzie prwidłowo leczony. Musimy szkolić lekrzy i pielęgnirki tk, by trktowli ból jko prmetr życiowy. Jkość opieki poleg n tym by ból mierzyć i leczyć. (Dr Jmes N. Cmpbell. Pin: the fifth vitl sign: Advoccy nd Policy. Americn Pin Society, 1995). Frmkologiczne metody leczeni bólu ostrego i przewlekłego u dzieci Phrmcologicl methods of tretment of cute nd chronic pin in children Jnusz Ziółkowski Klinik Anestezjologii i Intensywnej Terpii Dziecięcej, Wrszwski Uniwersytet Medyczny, Wrszw Współczesn frmkologi dje lekrzowi silne i sprwdzone nrzędzi do wlki z bólem u dzieci. Sukces w tej wlce zleży od znjomości leków i bólu orz konsekwentnie stosownej sprwdzonej strtegii postępowni. Strtegie W uproszczeniu, wżnym ze względu n propgownie nwyków i schemtów terpii jest spostrzeżenie, że efekt nlgetyczny leku zleży od jego stężeni w osoczu (minimlne efektywne stężenie nlgetyczne MEAC). Nleży dążyć do utrzymni tego stężeni w odpowiedniej pro- K O N F E R E N C J A: B Ó L U D Z I E C I I M Ł O D Z I E Ż Y 13

4 K O N F E R E N C J A: B Ó L U D Z I E C I I M Ł O D Z I E Ż Y porcji do ntężeni bólu. Uzyskuje się to stosując lek(i) zgodnie z frmkologią podjąc dwki powtrzne lub stłą podż (np. wlew dożylnie). Łtwiej to zrelizowć, gdy ból jest przewidywlny (poopercyjny, pourzowy). Gdy trzeb dodtkowymi dwkmi wyprzedzmy epizody bólu przebijjącego się pond MEAC. W sytucjch, gdy pojwi się epizod bólu silniejszego regujemy w jk njkrótszym czsie (pcjent, pielęgnirk, rodzice) podjąc dwkę dodtkową. N tej zsdzie opierją się systemy PCA/NCA z poziomem bzowym podwnego leku i dodtkiem n żądnie. T strtegi dotyczy również leków podwnych doustnie: lek o długim czsie dziłni zpewni bzę, n ból dodtkowy przewidziny jest lek o szybkim i krótkotrwłym (podobnie jk epizod bólu) dziłniu. Tk postępujemy m.in. w bólch przebijjących i incydentlnych w chorobie nowotworowej. Drug przesłnk mówi o nlgezji z wyprzedzeniem (preemptiv lngesi). Wydje się, że jeśli pojwienie się bodźc bólowego poprzedzimy podniem nlgetyku - efekt będzie lepszy. To spostrzeżenie kliniczne m solidną podbudowę teoretyczną. Prktycznie znjduje zstosownie w bólu jtrogennym. Kolejn przesłnk to przewidywlność bólu i jego ewolucj w czsie (np. ból po typowej opercji, choroby z silnym bólem np. nowotwory kości). Bzując n doświdczeniu klinicznym (nie do przecenieni!) strmy się wyprzedzić przeciwnik. Znjomość bólu Aby skutecznie z nim wlczyć musimy znć teorię i stle ocenić sytucję n polu wlki. Służą temu odpowiednie nrzędzi systemtycznej oceny bólu, który przecież jest mocno zleżny od osobowości i wrżliwości jednostki. Ten temt wykrcz poz rmy nkreślone dl wykłdu. Broń, jką dysponujemy. Leki stricte przeciwbólowe to opioidy (morfin, petydyn, fentnyl, sufentnyl, kodein), opioidowe o złożonym mechnizmie dziłni (trmdol), niesteroidowe leki przeciwzplne (NLPZ), prcetmol orz leki wspomgjące (sedtywne, przeciwlękowe) i inne - stosowne w wybrnych zespołch bólowych, bólu przewlekłym i nowotworowym. Wybór leku/-ów zleży od wielu czynników, m.in. rodzju bólu, chorób współistniejących, znnych czynników ryzyk, wrunków leczeni, wieku pcjent i dnych rejestrcyjnych konkretnego preprtu. Niestety wiele leków nie m rejestrcji dl pcjentów peditrycznych, im dziecko młodsze tym możliwości wyboru corz brdziej ogrniczone, ż do krytycznego ogrniczeni możliwości leczeni dzieci njmłodszych: niemowląt, noworodków, wcześników (LBW, VLBW, ELBW). NLPZ dziłją n wielu piętrch ukłdu bólowego człowiek. Sięgjąc po określony preprt musimy zwrócić uwgę n rejestrcję - wiele z tych leków m ogrniczeni stosowni u dzieci lub ściśle określone (zwężone) wskzni. Wiodącymi są ibuprofen, diklofenk, ketoprofen, metmizol i prcetmol, dostępne w wielu formch w tym do podży prenterlnie. Dostępność tych leków w sprzedży bez recepty (OTC), nkzuje wzmożenie uwgi lekrzy n ryzyko nieświdomego przedwkowni w prowdzeniu leczeni mbultoryjnego. Po leki te sięgmy zrówno w bólu ostrym jk i przewlekłym (m.in. w leczeniu bólów głowy, bólów wzrostowych, kostnych, postępowniu dorźnym), często w połączeniu z lekmi o innym mechnizmie dziłni (np. trmdolem, opioidmi). Stnowią bzę pierwszego szczebl drbiny nlgetycznej leczeni bólów nowotworowych (wg WHO). Opioidy umownie dzielimy n słbe i silne jk w 2. i 3. szczeblu schemtu WHO. Tzw. słbe to trmdol i kodein. W prktyce wyróżni je dostępność (nie wymgją tzw. różowych recept). Ich zstosownie brdzo rozszerzyło się poz ból nowotworowy: wysok skuteczność zchęc do stosowni dorźnie (m. in. ból ostry w tym pourzowy, poopercyjny, bóle głowy) i przewlekle, jeśli NLPZ są niewystrczjące. Duży potencjł terpeutyczny tej grupy leków przekłd się n stłe rozszerznie wskzń do ich stosowni. Tzw. silne opioidy to morfin, petydyn, fentnyl, sufentnyl. Nie stnowią już domeny dziłni jedynie nestezjologów. Nowe formy/dwki (przezskórne, donosowe, podpoliczkowe) rozszerzją możliwość ich stosowni w różnych zespołch bólu ostrego i przewlekłego. Szczególny postęp dotyczy tu możliwości optymlizcji terpii bólu nowotworowego i pourzowego/poopercyjnego. Mogą być stosowne w dwkch powtrznych lub wlewch stłych, w tym u dzieci njmłodszych. Są niezstąpione w silnych bólch poopercyjnych, pourzowych, nowotworowych. Odpowiednio stosowne uznne są z bezpieczne, ryzyko uzleżnieni, czsmi kcentowne przez rodziców wymg odpowiedniej edukcji, zrozumieni, że ból niezwlczny jest szkodliwy i kontrolownej strtegii leczeni/ odstwini. W kontekście frmkoterpii bólu nie możn pominąć leków wspomgjących, niebędących nlgetykmi. Szczególnie u dzieci, orz w bólu przewlekłym - łączenie ich z nlgetykmi poprwi efektywność leczeni. Sedtiv, leki przeciwlękowe, przeciwwyłdowniowe i wiele innych są istotnym skłdnikiem kompleksowego leczeni bólu zrówno ostrego jk i przewlekłego we wszystkich grupch wiekowych. Podobnie nlgetyki miejscowe (LA) stosowne w specjlnych technikch dorźnie lub przewlekle (cewniki wszczepine np. zewnątrzoponowo, do spolotów nerwowych itp.) pozwlją skutecznie redukowć nie tylko ból ostry (pourzowy, poopercyjny), le również przewlekły, w tym nowotworowy. W wlce z bólem mmy rsenł, wiedzę, doświdczenie kliniczne. Słbym elementem pozostje orgnizcj i dostępność (wykorzystnie) znnych metod - zleżne od edukcji lekrzy, nkłdów finnsowych i orgnizcji systemu ochrony zdrowi. 14

5 Zpewnienie opieki osobom z bólem, potrzebującym pomocy Delivering cre to those in pin who need help Ptrick McGrth,b Dlhousie University, Hlifx, Nov Scoti, Knd, b Centre for Peditric Pin Reserch, Hlifx, Knd Występownie przewlekłego bólu związnego z niepełnosprwnością jest zjwiskiem tk powszechnym, że tylko niewielki procent cierpiących osób może skorzystć z pomocy specjlistów zjmujących się leczeniem bólu. Głównym złożeniem tego wykłdu jest omówienie różnych podejść umożliwijących przezwyciężenie tego powżnego problemu opieki zdrowotnej. Rozwżne są zrówno konkretne techniki jk i zminy w zkresie systemu ochrony zdrowi. Anliz obejmuje koszty, efektywność orz prktyczne możliwości zstosowni różnych podejść i metod. Co możemy zrobić dl dzieci z silnym i prowdzącym do niepełnosprwności bólem przewlekłym? Wielomodlne leczenie pcjentów hospitlizownych i jego skuteczność Wht cn we do for children with severe nd disbling chronic pin? Multimodl inptient tretment nd its effectiveness Tnj Hechler, Mrkus Blnkenburg, Michel Dobe, Jochim Kosfelder b, Gerrit Hirschfeld, Boris Zernikow Vodfone Foundtion Institute of Children s Pin Therpy nd Peditric Pllitive Cre, Clinic for Children nd Adolescents Dtteln, University of Witten/Herdecke, Germny, b University of Applied Sciences, Deprtment of Socil Sciences nd Culturl Studies, Düsseldorf, Germny Ból przewlekły u dzieci może stć się powżnym problem zdrowotnym, który niesie szkodliwe konsekwencje dl dzieck doświdczjącego bólu i jego cłej rodziny. Wielomodlne leczenie pcjentów hospitlizownych stnowi terpię pierwszego wyboru dl dzieci dotkniętych bólem przewlekłym. N świecie prowdzone są nieliczne progrmy wielomodlnego leczeni w wrunkch hospitlizcji i zledwie kilk poddno ocenie pod kątem ich efektywności. W dziłjącym w Niemczech Instytucie i Ktedrze Leczeni Bólu u Dzieci i Plitywnej Opieki Peditrycznej Fundcji Vodfone (Vodfone Foundtion Institute nd Chir for Children s Pin Therpy nd Peditric Pllitive Cre), dzieci z bólem przewlekłym poddwne są szczegółowej dignozie nstępnie kierowne n wielomodlne leczenie prowdzone w wrunkch hospitlizcji. Prezentcj Dr Hechler przedstwi szczegółowe rozwiązni przyjęte w progrmie wielomodlnego leczeni pcjentów hospitlizownych, w tym konceptulizcję przypdku, moduły leczeni i przekrój specjlizcji zespołu. Dr Hechler omwi również wyniki trzech niedwno przeprowdzonych bdń n temt efektywności progrmu leczeni. Pierwsze bdnie miło n celu nlizę sttystycznie i klinicznie istotnych zmin w pierwotnych punktch końcowych trzy miesiące po zkończeniu leczeni. Bdnie drugie obejmowło nlizę i porównnie krótko i długoterminowych wyników leczeni uzysknych u dzieci (7-10 lt) i nstoletnich pcjentów (11-18 lt) cierpiących n ból przewlekły, prowdzący do niepełnosprwności, po zkończeniu przez obie grupy progrmu wielomodlnego leczeni bólu w wrunkch hospitlizcji. Trzecie bdnie miło n celu sprwdzenie, w jki sposób różnice płci wpływją n stosowne przez cierpiących n ból przewlekły chłopców i dziewczęt strtegie rdzeni sobie - zrówno przed poddniem się wielomodlnemu leczeniu w wrunkch hospitlizcji jk i po upływie trzech miesięcy od jego zkończeni. Dr Hechler odnosi się tkże do możliwości poprwieni opieki nd tę ciężko dotkniętą grupą dzieci w Niemczech i w Europie. Omwi również kwestie replikcji i rozszerzeni wyników bdwczych poprzez włączenie grup kontrolnych orz integrcji obiektywnych wyników. Epidermolysis Bullos jko przyczyn przewlekłych wielorkich rodzjów bólu problem wciąż nierozwiązny Epidermolysis bullos s cuse of different types of chronic pin, problem still unsolved Jonn Jutkiewicz-Sypniewsk, Szymon Wilk, Mgdlen Plewko Oddził Chirurgii Dziecięcej, Szpitl Dziecięcy im. prof. J. Bogdnowicz, Wrszw Epidermolysis Bullos (EB) jest rzdką chorobą genetyczną, w przebiegu, której smoistnie lub pod wpływem niewielkich urzów powstją rozległe i bolesne rny orz pęcherze. Chorob dotyk jedno n żywych urodzeń. Pęcherze mogą tworzyć się n różnej głębokości wrstwy skórno-nskórkowej, n tej podstwie wyróżniono 3 główne typy EB: postć simplex (EBS), junctionl (JEB), dystrophic (DEB). Bez względu n postć, EB jest chorobą, w której cechą chrkterystyczną jest obecność zrówno ostrego, jk i przewlekłego bólu. Bóle skórne występują we wszystkich typch EB, niezleżnie od wieku pcjent. Ich przyczyną są zrówno ostre zminy n skórze, zminy optrunków czy kąpiele, jk i przewlekłe rny, często niegojące się przez wiele lt. Przewlekłe dolegliwości bólowe powodowne są również formowniem się blizn i przykurczów rąk orz stóp ogrniczjących ruchomość stwów, osteoporozą, chorobmi zębów i przyzębi, zminmi pojwijącymi się n błonch śluzowych jmy ustnej, zpleniem i zwężeniem przełyku, zpleniem błony śluzowej K O N F E R E N C J A: B Ó L U D Z I E C I I M Ł O D Z I E Ż Y 15

6 K O N F E R E N C J A: B Ó L U D Z I E C I I M Ł O D Z I E Ż Y żołądk, szczelinmi odbytu, owrzodzenimi okołoodbytowymi i erozją rogówki. Biorąc pod uwgę fkt, że chorob jest ktywn przez cłe życie u większości pcjentów, uwg klinicystów i psychologów powinn być skierown n określenie i zstosownie odpowiednich procedur medycznych, dzięki którym możliwe byłoby zmniejszenie ntężeni bólu, z jkim żyją dzieci chorujące n EB, tk, by mogły one prwidłowo funkcjonowć zrówno fizycznie, jk i emocjonlnie. Ciężki zespół stresu pourzowego u 17-letniego pcjent jko powikłnie źle leczonego rozległego oprzeni III stopni A 17 yer old ptient with severe PTSD due to mismnged tretment of the widespred 3rd degree burns Jonn Jutkiewicz-Sypniewsk, Elżbiet Sobkowik, Mgdlen Plewko, Szymon Wilk Oddził Chirurgii Dziecięcej, Szpitl Dziecięcy im. prof. J. Bogdnowicz, Wrszw Oprzenie to jedno z njbrdziej bolesnych doznń, jkie człowiek może doświdczyć. Bdni pokzują, że tk silny ból wielokrotnie wiąże się z długotrwłymi negtywnymi efektmi ntury psychicznej, tkimi jk n przykłd: depresj, myśli smobójcze orz zespół stresu pourzowego (PTSD). Nieprwidłowe i nienowoczesne leczenie chirurgiczne i nlgetyczne powoduje dodtkowo przedłużenie i pogłębienie stresu. Autorzy przedstwiją przykłd 17-letniego pcjent z oprzeniem II/III obu kończyn dolnych, górnych i twrzy (ok. 25% p. c.) leczonego pierwotnie ok. 2 miesiące zchowwczo w szpitlu rejonowym. Doprowdziło to do wystąpieni u niego powżnych zburzeń psychicznych i wielu problemów w trkcie leczeni n nszym oddzile. W przypdku tkich pcjentów konieczn jest ścisł współprc między chirurgmi, pielęgnirkmi psychitrą i psychologiem. Jkość życi młodzieży z czynnościowymi bólmi głowy Qulity of life of dolescents suffering from hedches Mri Oleś Instytut Psychologii, Ktolicki Uniwersytet Lubelski, Lublin od zdrowi to njogólniej wpływ choroby i jej leczeni n pcjent. Obejmuje fizyczny, umysłowy, społeczny, psychologiczny i funkcjonlny spekt dobrego smopoczuci i funkcjonowni z punktu widzeni pcjent. Przebdno młodzież z czynnościowymi bólmi głowy (migren, npięciowe bóle głowy) (N=42) w wieku lt (średni wieku M=14,93, SD=1,47). Próbkę kontrolną stnowił dobrn z uwgi n wiek i płeć grup osób zdrowych (N=42, średni wieku M=14,95, SD=1,50). Oceny jkości życi dokonno w rmch trzech podejść bdwczych (relcyjnym, rozwojowym i ogólnym): Sklą Jkości Życi dl Młodzieży (SJŻ-M), Profilem Jkości Życi dl Młodzieży (PJŻ-M) orz Kwestionriuszem Poczuci Jkości życi dl Dzieci i Młodzieży (KPJŻ-DiM). Do oceny jkości życi zleżnej od zdrowi zstosowno Kwestionriusz Zdrowotny KIDSCREEN-52. Rezultty przeprowdzonych nliz wskzują, że występują istotne różnice w zkresie subiektywnej jkości życi chorych i zdrowych. Poczucie jkości życi nstoltków z bólmi głowy jest istotnie niższe w podejściu relcyjnym i ogólnym, ntomist brk istotnych różnic w modelu rozwojowym. Młodzież z bólmi głowy cechuje też istotnie niższy poziom jkości życi zleżnej od zdrowi. U chorych nstoltków zzncz się przede wszystkim zncznie obniżone poczucie jkości życi w sferch, n które bezpośrednio rzutuje stn zdrowi i dolegliwości bólowe, tj. smopoczucie fizyczne i psychiczne. Zburzeni w postci czynnościowych bólów głowy nie rzutują negtywnie n możliwości i perspektywy rozwoju młodzieży chorej. Celem refertu jest prezentcj wyników bdni subiektywnej jkości życi młodzieży z czynnościowymi bólmi głowy. Bdni przeprowdzono n knwie koncepcji jkości życi Świtowej Orgnizcji Zdrowi. Według WHO jkość życi to postrzegnie przez jednostkę swej pozycji w życiu w kontekście systemów wrtości i kultury, w których żyje orz w odniesieniu do jej celów, oczekiwń, stndrdów i zinteresowń. Jkość życi zleżn 16

Nowy system wsparcia rodzin z dziećmi

Nowy system wsparcia rodzin z dziećmi o Nowy system wsprci rodzin z dziećmi Projekt współfinnsowny ze środków Unii Europejskiej w rmch Europejskiego Funduszu Społecznego Brbr Kowlczyk Cele systemu wsprci rodzin z dziećmi dobro dzieci potrzebujących

Bardziej szczegółowo

ROLE OF CUSTOMER IN BALANCED DEVELOPMENT OF COMPANY

ROLE OF CUSTOMER IN BALANCED DEVELOPMENT OF COMPANY FOLIA UNIVERSITATIS AGRICULTURAE STETINENSIS Foli Univ. Agric. Stetin. 2007, Oeconomic 254 (47), 117 122 Jolnt KONDRATOWICZ-POZORSKA ROLA KLIENTA W ZRÓWNOWAŻONYM ROZWOJU FIRMY ROLE OF CUSTOMER IN BALANCED

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu innowacyjnego testującego składanego w trybie konkursowym w ramach PO KL

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu innowacyjnego testującego składanego w trybie konkursowym w ramach PO KL Złącznik nr 5 Krt oceny merytorycznej Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie projektu innowcyjnego testującego skłdnego w trybie konkursowym w rmch PO KL NR WNIOSKU KSI: WND-POKL. INSTYTUCJA PRZYJMUJĄCA

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych

Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych Zstosownie multimetrów cyfrowych do pomiru podstwowych wielkości elektrycznych Cel ćwiczeni Celem ćwiczeni jest zpoznnie się z możliwościmi pomirowymi współczesnych multimetrów cyfrowych orz sposobmi wykorzystni

Bardziej szczegółowo

Modelowanie 3 D na podstawie fotografii amatorskich

Modelowanie 3 D na podstawie fotografii amatorskich Edwrd Nowk 1, Jonn Nowk Modelownie D n podstwie fotogrfii mtorskich 1. pecyfik fotogrmetrycznego oprcowni zdjęć mtorskich wynik z fktu, że n ogół dysponujemy smymi zdjęcimi - nierzdko są to zdjęci wykonne

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 424 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 22 2005

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 424 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 22 2005 ZEZYTY NAUKOWE UNIWERYTETU ZCZECIŃKIEGO NR 424 PRACE INTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 22 2005 MARIA MAKRI PRAWNOŚĆ FIZYCZNA I AKTYWNOŚĆ RUCHOWA KOBIET W WIEKU 20 60 LAT 1. Wstęp Dobr sprwność fizyczn jest

Bardziej szczegółowo

Grażyna Nowicka, Waldemar Nowicki BADANIE RÓWNOWAG KWASOWO-ZASADOWYCH W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW AMFOTERYCZNYCH

Grażyna Nowicka, Waldemar Nowicki BADANIE RÓWNOWAG KWASOWO-ZASADOWYCH W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW AMFOTERYCZNYCH Ćwiczenie Grżyn Nowick, Wldemr Nowicki BDNIE RÓWNOWG WSOWO-ZSDOWYC W ROZTWORC ELETROLITÓW MFOTERYCZNYC Zgdnieni: ktywność i współczynnik ktywności skłdnik roztworu. ktywność jonów i ktywność elektrolitu.

Bardziej szczegółowo

Neuroprzekaźnictwo chemiczne i działanie leków w ośrodkowym układzie nerwowym

Neuroprzekaźnictwo chemiczne i działanie leków w ośrodkowym układzie nerwowym UKŁAD NERWOWY CZĘŚĆ 4 Neuroprzekźnictwo chemiczne i dziłnie leków w ośrodkowym ukłdzie nerwowym Neuroprzekźnictwo chemiczne i dziłnie leków w OUN WPROWADZENIE Dziłnie mózgu jest podstwowym i njwżniejszym

Bardziej szczegółowo

Realizacje zmiennych są niezależne, co sprawia, że ciąg jest ciągiem niezależnych zmiennych losowych,

Realizacje zmiennych są niezależne, co sprawia, że ciąg jest ciągiem niezależnych zmiennych losowych, Klsyczn Metod Njmniejszych Kwdrtów (KMNK) Postć ć modelu jest liniow względem prmetrów (lbo nleży dokonć doprowdzeni postci modelu do liniowości względem prmetrów), Zmienne objśnijące są wielkościmi nielosowymi,

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 PODMIOTY I PRZYCZYNY KONFLIKTÓW W PRYWATYZOWANYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH W POLSCE

ROZDZIAŁ 10 PODMIOTY I PRZYCZYNY KONFLIKTÓW W PRYWATYZOWANYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH W POLSCE Iwon Slejko-Szyszczk ROZDZIAŁ 10 PODMIOTY I PRZYCZYNY KONFLIKTÓW W PRYWATYZOWANYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH W POLSCE Wprowdzenie Konflikty są nieodłącznym elementem funkcjonowni jednostek i zbiorowości w kżdym

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 Złącznik nr 3 Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie projektu konkursowego PO KL Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie projektu konkursowego PO KL 1 NR WNIOSKU KSI: POKL.05.02.01 00../..

Bardziej szczegółowo

Materiały szkoleniowe DRGANIA MECHANICZNE ZAGROŻENIA I PROFILAKTYKA. Serwis internetowy BEZPIECZNIEJ CIOP-PIB

Materiały szkoleniowe DRGANIA MECHANICZNE ZAGROŻENIA I PROFILAKTYKA. Serwis internetowy BEZPIECZNIEJ CIOP-PIB Mteriły szkoleniowe DRGANIA MECHANICZNE ZAGROŻENIA I PROFILAKTYKA Serwis internetowy BEZPIECZNIEJ CIOP-PIB 1. Wprowdzenie Drgnimi nzywne są procesy, w których chrkterystyczne dl nich wielkości fizyczne

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 Złącznik 3 Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie konkursowego PO KL 1 NR WNIOSKU KSI: WND-POKL. INSTYTUCJA PRZYJMUJĄCA WNIOSEK:. NUMER KONKURSU 2/POKL/8.1.1/2010 TYTUŁ PROJEKTU:... SUMA KONTROLNA

Bardziej szczegółowo

WENTYLACJA PRZESTRZENI POTENCJALNIE ZAGROŻONYCH WYBUCHEM MIESZANIN GAZOWYCH

WENTYLACJA PRZESTRZENI POTENCJALNIE ZAGROŻONYCH WYBUCHEM MIESZANIN GAZOWYCH Ochron przeciwwybuchow Michł Świerżewski WENTYLACJA PRZESTRZENI POTENCJALNIE ZAGROŻONYCH WYBUCHEM MIESZANIN GAZOWYCH 1. Widomości ogólne Zgodnie z postnowienimi rozporządzeni Ministr Sprw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE POMIARY FREZÓW OBWIEDNIOWYCH

KOMPLEKSOWE POMIARY FREZÓW OBWIEDNIOWYCH KOMPLEKSOWE POMIARY FREZÓW OBWIEDNIOWYCH Michł PAWŁOWSKI 1 1. WSTĘP Corz większy rozwój przemysłu energetycznego, w tym siłowni witrowych stwi corz większe wymgni woec producentów przekłdni zętych jeśli

Bardziej szczegółowo

Metodologia szacowania wartości docelowych dla wskaźników wybranych do realizacji w zakresie EFS w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa

Metodologia szacowania wartości docelowych dla wskaźników wybranych do realizacji w zakresie EFS w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Metodologi szcowni wrtości docelowych dl wskźników wybrnych do relizcji w zkresie EFS w Regionlnym Progrmie percyjnym Województw Kujwsko-Pomorskiego 2014-2020 Toruń, listopd 2014 1 Spis treści I. CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

Twoje zdrowie -isamopoczucie

Twoje zdrowie -isamopoczucie Twoje zdrowie -ismopoczucie Kidney Disese nd Qulity of Life (KDQOL-SF ) Poniższ nkiet zwier pytni dotyczące Pn/Pni opinii o włsnym zdrowiu. Informcje te pozwolą nm zorientowć się, jkie jest Pn/Pni smopoczucie

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE. z dnia 27 czerwca 2008 r. w sprawie budowania Lokalnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Suwałkach

POROZUMIENIE. z dnia 27 czerwca 2008 r. w sprawie budowania Lokalnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Suwałkach pomóżmy innym, by sobie pomogli POROZUMIENIE z dni 27 czerwc 2008 r. w sprwie budowni Loklnego Systemu Przeciwdziłni Przemocy w Rodzinie w Suwłkch zwrte pomiędzy: Mistem Suwłki z siedzibą w Suwłkch, ul

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 r.

Warszawa, czerwiec 2014 r. SPRAWOZDANIE Z WDRAŻANIA PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI 2007-2013 w 2013 ROKU Wrszw, czerwiec 2014 r. SPIS TREŚCI 1. Informcje wstępne... 4 2. Przegląd relizcji progrmu opercyjnego w okresie objętym

Bardziej szczegółowo

Pakiet aplikacyjny. Niniejszy pakiet zawiera informacje, które musisz posiadać zgłaszając swoją kandydaturę. Zawiera on:

Pakiet aplikacyjny. Niniejszy pakiet zawiera informacje, które musisz posiadać zgłaszając swoją kandydaturę. Zawiera on: Pkiet plikcyjny Stnowisko: Nr referencyjny: Specjlist ds. interwencji ekologicznych CON/2011/01 Niniejszy pkiet zwier informcje, które musisz posidć zgłszjąc swoją kndydturę. Zwier on: List do kndydtów

Bardziej szczegółowo

Wektor kolumnowy m wymiarowy macierz prostokątna o wymiarze n=1 Wektor wierszowy n wymiarowy macierz prostokątna o wymiarze m=1

Wektor kolumnowy m wymiarowy macierz prostokątna o wymiarze n=1 Wektor wierszowy n wymiarowy macierz prostokątna o wymiarze m=1 Rchunek mcierzowy Mcierzą A nzywmy funkcję 2-zmiennych, któr prze liczb nturlnych (i,j) gdzie i = 1,2,3,4.,m; j = 1,2,3,4,n przyporządkowuje dokłdnie jeden element ij. 11 21 A = m1 12 22 m2 1n 2n mn Wymirem

Bardziej szczegółowo

KATALOG ZAKRESÓW ŚWIADCZEŃ

KATALOG ZAKRESÓW ŚWIADCZEŃ złącznik nr 1 do zrządzeni nr 57/ 2007/ DSOZ KATALOG ZAKRESÓW ŚWIADCZEŃ Kod zkresu kontrktownyc Nzw zkresu komórk orgnizcyjn w kontrktowny zkres swidczeń Nzw komórki orgnizcyjnej Nzw jednostkowyc Jednostk

Bardziej szczegółowo

Rekuperator to urządzenie

Rekuperator to urządzenie Rekupertor to urządzenie będące sercem cłego systemu wentylcji mechnicznej. Skłd się z zintegrownej obudowy, w której znjdują się dw wentyltory, w nszym przypdku energooszczędne. Jeden z nich służy do

Bardziej szczegółowo

smoleńska jako nierozwiązywalny konflikt?

smoleńska jako nierozwiązywalny konflikt? D y s k u s j smoleńsk jko nierozwiązywlny konflikt? Wiktor Sorl Michł Bilewicz Mikołj Winiewski Wrszw, 2014 1 Kto nprwdę stł z zmchmi n WTC lub z zbójstwem kżnej Diny? Dlczego epidemi AIDS rozpowszechnił

Bardziej szczegółowo

Wykład 6 Dyfrakcja Fresnela i Fraunhofera

Wykład 6 Dyfrakcja Fresnela i Fraunhofera Wykłd 6 Dyfrkcj Fresnel i Frunhofer Zjwisko dyfrkcji (ugięci) świtł odkrył Grimldi (XVII w). Poleg ono n uginniu się promieni świetlnych przechodzących w pobliżu przeszkody (np. brzeg szczeliny). Wyjśnienie

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE ŁUKOWO-KOŁOWEJ LINII ZĘBÓW W UZĘBIENIU CZOŁOWYM NA FREZARCE CNC

KSZTAŁTOWANIE ŁUKOWO-KOŁOWEJ LINII ZĘBÓW W UZĘBIENIU CZOŁOWYM NA FREZARCE CNC KOMISJA BUDOWY MASZYN PAN ODDZIAŁ W POZNANIU Vol. 8 nr Archiwum Technologii Mszyn i Automtyzcji 008 PIOTR FRĄCKOWIAK KSZTAŁTOWANIE ŁUKOWO-KOŁOWEJ LINII ZĘBÓW W UZĘBIENIU CZOŁOWYM NA FREZARCE CNC W rtykule

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2011 DAR/A/J/2011/001

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2011 DAR/A/J/2011/001 EKONOMETRYCZNA ANALIZA POPYTU NA KREDYT W POLSKIEJ GOSPODARCE URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2011 DAR/A/J/2011/001 Piotr Wdowiński 1 Deprtment Anliz Rynkowych SŁOWA KLUCZOWE: POPYT NA KREDYT,

Bardziej szczegółowo

WSTĘP CHARAKTERYSTYKA WZORNICTWA

WSTĘP CHARAKTERYSTYKA WZORNICTWA Annls of Wrsw University of Life Sciences SGGW Forestry nd Wood Technology No 74, 2011: 199-205 (Ann. WULS-SGGW, Forestry nd Wood Technology 74, 2011 Chrkterystyk ozdobnych drewninych posdzek w Muzeum

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 22 lutego 2012 r. Pozycja 204 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 7 lutego 2012 r.

Warszawa, dnia 22 lutego 2012 r. Pozycja 204 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 7 lutego 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrszw, dni 22 lutego 2012 r. Pozycj 204 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dni 7 lutego 2012 r. w sprwie rmowych plnów nuczni w szkołch publicznych

Bardziej szczegółowo

NAUKI SPOŁECZNE PODSTAOWOWE POJĘCIA I ZAGADNIENIA. socjalizacja, więzi i role społeczne, strktury grupowe, struktura życia społecznego

NAUKI SPOŁECZNE PODSTAOWOWE POJĘCIA I ZAGADNIENIA. socjalizacja, więzi i role społeczne, strktury grupowe, struktura życia społecznego NAUKI SPOŁECZNE PODSTAOWOWE POJĘCIA I ZAGADNIENIA socjlizcj, więzi i role społeczne, strktury grupowe, struktur życi społecznego Autor: Elżbiet Czekj JEDNOSTKA i SPOŁECZEŃSTWO Człowiek jest istotą społeczną,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych Dz.U.2012.204 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dni 7 lutego 2012 r. w sprwie rmowych plnów nuczni w szkołch publicznych (Dz. U. z dni 22 lutego 2012 r.) N podstwie rt. 22 ust. 2 pkt 1 ustwy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAPRAWCZY DO PROGRAMU PROFILAKTYKI Zawsze bezpieczny, codziennie grzeczny SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 W OPOLU NA LATA 2010-2012

PROGRAM NAPRAWCZY DO PROGRAMU PROFILAKTYKI Zawsze bezpieczny, codziennie grzeczny SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 W OPOLU NA LATA 2010-2012 PROGRAM NAPRAWCZY DO PROGRAMU PROFILAKTYKI Zwsze bezpieczny, codziennie grzeczny SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 W OPOLU NA LATA 2010-2012 ZAŁOŻENIA PROGRAMU: progrm m być spójny z progrmem wychowwczym szkoły,

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIE III.6 ROZWÓJ MIKRO- I MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW

DZIAŁANIE III.6 ROZWÓJ MIKRO- I MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW DZIAŁANIE III.6 ROZWÓJ MIKRO- I MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW 1 Nzw progrmu opercyjnego Regionlny Progrm Opercyjny Województw Łódzkiego n lt 2007-2013. 2 Numer i nzw osi priorytetowej Oś priorytetow III: Gospodrk,

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL Złącznik 3 Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie projektu konkursowego PO KL INSTYTUCJA PRZYJMUJĄCA WNIOSEK:... NUMER KONKURSU:... NUMER WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe informacje i objaśnienia. Zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wnip oraz inwestycji długoterminowych Zwieksz Stan na.

Dodatkowe informacje i objaśnienia. Zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wnip oraz inwestycji długoterminowych Zwieksz Stan na. STOWARZYSZENIE RYNKÓW FINANSOWYCH ACI POLSKA Afiliowne przy ACI - The Finncil Mrkets Assocition Dodtkowe informcje i objśnieni Wrszw, 21 mrzec 2014 1.1 szczegółowy zkres zmin wrtości grup rodzjowych środków

Bardziej szczegółowo

STYLE. TWORZENIE SPISÓW TREŚCI

STYLE. TWORZENIE SPISÓW TREŚCI STYLE. TWORZENIE SPISÓW TREŚCI Ćwiczenie 1 Tworzenie nowego stylu n bzie istniejącego 1. Formtujemy jeden kpit tekstu i zznczmy go (stnowi on wzorzec). 2. Wybiermy Nrzędzi główne, rozwijmy okno Style (lub

Bardziej szczegółowo

Układ elektrohydrauliczny do badania siłowników teleskopowych i tłokowych

Układ elektrohydrauliczny do badania siłowników teleskopowych i tłokowych TDUSZ KRT TOMSZ PRZKŁD Ukłd elektrohydruliczny do bdni siłowników teleskopowych i tłokowych Wprowdzenie Polsk Norm PN-72/M-73202 Npędy i sterowni hydruliczne. Cylindry hydruliczne. Ogólne wymgni i bdni

Bardziej szczegółowo

symbol dodatkowy element graficzny kolorystyka typografia

symbol dodatkowy element graficzny kolorystyka typografia Identyfikcj wizuln Fundcji n rzecz Nuki Polskiej 1/00 Elementy podstwowe symbol dodtkowy element grficzny kolorystyk typogrfi Identyfikcj wizuln Fundcji n rzecz Nuki Polskiej 1/01 Elementy podstwowe /

Bardziej szczegółowo

2. Tensometria mechaniczna

2. Tensometria mechaniczna . Tensometri mechniczn Wstęp Tensometr jk wskzywłby jego nzw to urządzenie służące do pomiru nprężeń. Jk jednk widomo, nprężeni nie są wielkościmi mierzlnymi i stnowią jedynie brdzo wygodne pojęcie mechniki

Bardziej szczegółowo

Informator programy profilaktyczne i promocji zdrowia skierowane do mieszkańców Województwa Zachodniopomorskiego

Informator programy profilaktyczne i promocji zdrowia skierowane do mieszkańców Województwa Zachodniopomorskiego Informtor progrmy profilktyczne i promocji zdrowi skierowne do mieszkńców Województw Zchodniopomorskiego Szczecin, 2011 r. Sznowni Mieszkńcy Województw Zchodniopomorskiego, Oddjąc w Pństw ręce Informtor

Bardziej szczegółowo

Racjonalne oczekiwania w polityce podatkowej możliwości aplikacji

Racjonalne oczekiwania w polityce podatkowej możliwości aplikacji Jnusz Kudł Uniwersytet Wrszwski Rcjonlne oczekiwni w polityce podtkowej możliwości plikcji Wprowdzenie Jednym z njwżniejszych problemów polityki podtkowej jest ogrniczenie zjwisk nieleglnego unikni podtków.

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWEK CIENKICH ZA POMOCĄ ŁAWY OPTYCZNEJ

WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWEK CIENKICH ZA POMOCĄ ŁAWY OPTYCZNEJ Ćwiczenie 9 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWEK CIENKICH ZA POMOCĄ ŁAWY OPTYCZNEJ 9.. Opis teoretyczny Soczewką seryczną nzywmy przezroczystą bryłę ogrniczoną dwom powierzchnimi serycznymi o promienich R i

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA ZNAKU. Znak posiada swój obszar ochronny i w jego obrębie nie mogą się znajdować żadne elementy, nie związane ze znakiem.

KSIĘGA ZNAKU. Znak posiada swój obszar ochronny i w jego obrębie nie mogą się znajdować żadne elementy, nie związane ze znakiem. KSIĘGA ZNAKU KSIĘGA ZNAKU Poniżej przedstwion jest chrkterystyk znku 7 lt Uniwersytetu Łódzkiego. Wszystkie proporcje i sposób rozmieszczeni poszczególnych elementów są ściśle określone. Wprowdznie jkichkolwiek

Bardziej szczegółowo

Próba określenia czynników determinujących wyniki ocen wprowadzenia euro przez mieszkańców Unii Europejskiej

Próba określenia czynników determinujących wyniki ocen wprowadzenia euro przez mieszkańców Unii Europejskiej Mieczysłw Kowerski Wyższ Szkoł Zrządzni I Administrcji w Zmościu Ewelin Włodrczyk Wyższ Szkoł Zrządzni I Administrcji w Zmościu Prób określeni czynników determinujących wyniki ocen wprowdzeni euro przez

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH w Gimnazjum nr 2 im. ks. Stanisława Konarskiego nr 2 w Łukowie

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH w Gimnazjum nr 2 im. ks. Stanisława Konarskiego nr 2 w Łukowie I. ZASADY OGÓLNE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH w Gimnzjum nr 2 im. ks. Stnisłw Konrskiego nr 2 w Łukowie 1. W Gimnzjum nr 2 w Łukowie nuczne są: język ngielski - etp educyjny III.1 język

Bardziej szczegółowo

ANKIETA potrzeb doskonalenia zawodowego na rok szkolny 2013/2014

ANKIETA potrzeb doskonalenia zawodowego na rok szkolny 2013/2014 06-500 Młw, ul. Reymont 4 tel. (023) 654-32-47 ANKIETA potrzeb doskonleni zwodowego n rok szkolny 2013/2014 Zespół dordców metodycznych ośrodk przystąpił do uktulnieni oferty szkoleniowej n rok szkolny

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne z przedmiotu : Napędy Hydrauliczne i Pneumatyczne

Ćwiczenia laboratoryjne z przedmiotu : Napędy Hydrauliczne i Pneumatyczne Lbortorium nr 11 Temt: Elementy elektropneumtycznych ukłdów sterowni 1. Cel ćwiczeni: Opnownie umiejętności identyfikcji elementów elektropneumtycznych n podstwie osprzętu FESTO Didctic. W dużej ilości

Bardziej szczegółowo

Bartosz Świątek Kancelaria Olszewski Tokarski & Wspólnicy

Bartosz Świątek Kancelaria Olszewski Tokarski & Wspólnicy 06 2.2 0. 6 5 el w Hot s r on W Shert Główne zgdnieni: Jonn Jrosz-Zugj JZP Kncelri Adwokck Jrosz-Zugj, Zij-Pisul, Zugj i Prtnerzy sp.p. Sylwester Ksprzewski Trnsportow Grup Dordcz Piotr Michłowski Kncelri

Bardziej szczegółowo

załącznik nr 3 do uchwały nr V-38-11 Rady Miejskiej w Andrychowie z dnia 24 lutego 2011 r.

załącznik nr 3 do uchwały nr V-38-11 Rady Miejskiej w Andrychowie z dnia 24 lutego 2011 r. złącznik nr 3 do uchwły nr V-38-11 Rdy Miejskiej w Andrychowie z dni 24 lutego 2011 r. ROZSTRZYGNIĘCIE O SPOSOBIE ROZPATRZENIA UWAG WNIESIONYCH DO WYŁOŻONEGO DO PUBLICZNEGO WGLĄDU PROJEKTU ZMIANY MIEJSCOWEGO

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed przepięciami w sieciach ISDN

Ochrona przed przepięciami w sieciach ISDN OGANICZANIE PZEPIĘĆ W YEMACH PZEYŁ YGNAŁÓW Ochron przed przepięcimi w siecich IDN Andrzej ow Wstęp Wzrost zpotrzeowni n usługi odiegjące od klsycznego przekzu telefonicznego spowodowł gwłtowny rozwój sieci

Bardziej szczegółowo

Chód Przed / Po. Test palce/podłoga Przed / Po (cm) 1 2 3. 1 2 3 Wynik

Chód Przed / Po. Test palce/podłoga Przed / Po (cm) 1 2 3. 1 2 3 Wynik (cm) Zplenie stwu krzyżowo-biodrowego prwego, rw kulszow z bóle schodzącym do poziomu koln. () w stopnich 3/0 2/1 0 2 3/0 2/1 0 2 3/1 1/1 0 2 19/6 7/7 0 12 81º / 92º (11º) 89º / 9º 81º 89º 9% 92º Zbieg

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ 2. Figury geometryczne

DZIAŁ 2. Figury geometryczne 1 kl. 6, Scenriusz lekcji Pole powierzchni bryły DZAŁ 2. Figury geometryczne Temt w podręczniku: Pole powierzchni bryły Temt jest przeznczony do relizcji podczs 2 godzin lekcyjnych. Zostł zplnowny jko

Bardziej szczegółowo

do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w projekcie Dojrzała przedsiębiorczość

do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w projekcie Dojrzała przedsiębiorczość Projekt współfinnsowny przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Złącznik nr do Regulminu przyznwni środków finnsowych n rozwój przedsięiorczości w projekcie Dojrzł przedsięiorczość

Bardziej szczegółowo

O PEWNYCH MODELACH DECYZJI FINANSOWYCH

O PEWNYCH MODELACH DECYZJI FINANSOWYCH DECYZJE nr 1 czerwiec 2004 37 O PEWNYCH MODELACH DECYZJI FINANSOWYCH Krzysztof Jjug Akdemi Ekonomiczn we Wrocłwiu Wprowdzenie modele teorii finnsów Teori finnsów, zwn również ekonomią finnsową, jest jednym

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Proszę X zaznaczyć właściwą odpowiedź I. Część ogólna: 1.1. Wiek: lat/lata. 1.2. Płeć : a kobieta b mężczyzna

ANKIETA. Proszę X zaznaczyć właściwą odpowiedź I. Część ogólna: 1.1. Wiek: lat/lata. 1.2. Płeć : a kobieta b mężczyzna ANKIETA ZAŁĄCZNIK NR 1 Zwrcmy się z uprzejmą prośą o dokłdne przeczytnie i wypełnienie poniższej nkiety. Celem dni jest określenie czynników determinujących powrót do ktywności zwodowej osó w wieku powyżej

Bardziej szczegółowo

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LIX Egzamin dla Aktuariuszy z 12 marca 2012 r. Część I Matematyka finansowa

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LIX Egzamin dla Aktuariuszy z 12 marca 2012 r. Część I Matematyka finansowa Mtemtyk finnsow 12.03.2012 r. Komisj Egzmincyjn dl Akturiuszy LIX Egzmin dl Akturiuszy z 12 mrc 2012 r. Część I Mtemtyk finnsow WERSJA TESTU A Imię i nzwisko osoby egzminownej:... Czs egzminu: 100 minut

Bardziej szczegółowo

Pakiet aplikacyjny. Specjalista ds. rozliczeń i administracji [Pomorze] ADM/2011/01

Pakiet aplikacyjny. Specjalista ds. rozliczeń i administracji [Pomorze] ADM/2011/01 Pkiet plikcyjny Stnowisko: Nr referencyjny: Specjlist ds. rozliczeń i dministrcji [Pomorze] ADM/2011/01 Niniejszy pkiet zwier informcje, które musisz posidć zgłszjąc swoją kndydturę. Zwier on: List do

Bardziej szczegółowo

system identyfikacji wizualnej forma podstawowa karta A03 część A znak marki

system identyfikacji wizualnej forma podstawowa karta A03 część A znak marki krt A03 część A znk mrki form podstwow Znk mrki Portu Lotniczego Olsztyn-Mzury stnowi połączenie znku grficznego (tzw. logo) z zpisem grficznym (tzw. logotypem). Służy do projektowni elementów symboliki

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o przyznanie pomocy na zalesianie

WNIOSEK o przyznanie pomocy na zalesianie Agencj Restrukturyzcji i Modernizcji Rolnictw WNIOSEK o przyznnie pomocy n zlesinie 1) rok Potwierdzenie przyjęci wniosku przez Biuro Powitowe ARiMR /pieczęć/... Dt przyjęci i podpis... Znk sprwy - Schemt

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie ul. Strzelców Bytomskich 16, 41-902 Bytom Dził Świdczeń Rodzinnych ul. Strzelców Bytomskich 21, 41-902 Bytom tel. 32 388-86-07 lub 388-95-40; e-mil: sr@mopr.bytom.pl WNIOSEK

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne matematyka klasa 2 zakres podstawowy 1. SUMY ALGEBRAICZNE

Wymagania edukacyjne matematyka klasa 2 zakres podstawowy 1. SUMY ALGEBRAICZNE Wymgni edukcyjne mtemtyk kls 2 zkres podstwowy 1. SUMY ALGEBRAICZNE Uczeń otrzymuje ocenę dopuszczjącą lub dostteczną, jeśli: rozpoznje jednominy i sumy lgebriczne oblicz wrtości liczbowe wyrżeń lgebricznych

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka uszkodzeñ wiæzadeæ krzyºowych w badaniu rezonansu magnetycznego

Diagnostyka uszkodzeñ wiæzadeæ krzyºowych w badaniu rezonansu magnetycznego Dignostyk uszkodzeñ wiæzdeæ krzyºowych w dniu rezonnsu mgnetycznego MRI dignostics of crucite ligments Zigniew Czyrny Crolin Medicl Center, Wrszw Streszczenie: W prcy omówiono zsdy rozpoznwni zerwñ wiæzdeæ

Bardziej szczegółowo

2015-10-30. Podłoże genetyczne fakomatoz - dziedziczenie, zmienność, możliwości diagnostyczne. Fakomatozy. Fakomatozy. Nerwiakowłókniakowatość typu I

2015-10-30. Podłoże genetyczne fakomatoz - dziedziczenie, zmienność, możliwości diagnostyczne. Fakomatozy. Fakomatozy. Nerwiakowłókniakowatość typu I Fkomtozy Podłoże genetyczne fkomtoz - dziedziczenie, zmienność, możliwości dignostyczne. Monik Gos Zkłd etyki Medycznej Instytut Mtki i Dzieck, Wrszw ng. phkomtosis, z gr. phkom = znmię, plm zburzeni rozwojowe

Bardziej szczegółowo

SPLYDRO pompa ciepła powietrze / woda typu split

SPLYDRO pompa ciepła powietrze / woda typu split Inteligentne połączenie inwerterowej pompy ciepł przeznczonej do ogrzewni i chłodzeni z wieżą hydruliczną Hydro Tower SPLYDRO pomp ciepł powietrze / wod typu split ROZWIĄZANIE NA MIARĘ PRZYSZŁOŚCI - POŁĄCZENIE

Bardziej szczegółowo

O RELACJACH MIĘDZY GRUPĄ OBROTÓW, A GRUPĄ PERMUTACJI

O RELACJACH MIĘDZY GRUPĄ OBROTÓW, A GRUPĄ PERMUTACJI ZESZYTY NAUKOWE 7-45 Zenon GNIAZDOWSKI O RELACJACH MIĘDZY GRUPĄ OBROTÓW, A GRUPĄ PERMUTACJI Streszczenie W prcy omówiono grupę permutcji osi krtezjńskiego ukłdu odniesieni reprezentowną przez mcierze permutcji,

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZALEŻNOŚCI PRZENIKALNOŚCI MAGNETYCZNEJ

BADANIE ZALEŻNOŚCI PRZENIKALNOŚCI MAGNETYCZNEJ ADANIE ZAEŻNOŚCI PRZENIKANOŚCI MAGNETYCZNEJ FERRIMAGNETYKÓW OD TEMPERATURY 1. Teori Włściwości mgnetyczne sstncji chrkteryzje współczynnik przeniklności mgnetycznej. Dl próżni ten współczynnik jest równy

Bardziej szczegółowo

usuwa niewymierność z mianownika wyrażenia typu

usuwa niewymierność z mianownika wyrażenia typu Wymgni edukcyjne n poszczególne oceny z mtemtyki Kls pierwsz zkres podstwowy. LICZBY RZECZYWISTE podje przykłdy liczb: nturlnych, cłkowitych, wymiernych, niewymiernych, pierwszych i złożonych orz przyporządkowuje

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 16 grudnia 2004 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 16 grudnia 2004 r. Typ/orgn wydjący Rozporządzenie/Minister Infrstruktury Tytuł w sprwie szczegółowych wrunków i trybu wydwni zezwoleń n przejzdy pojzdów nienormtywnych Skrócony opis pojzdy nienormtywne Dt wydni 16 grudni

Bardziej szczegółowo

Program Cisco. Anna Czacharowska Koordynator Programu

Program Cisco. Anna Czacharowska Koordynator Programu Progrm Cisco Networking Acdemy Ann Czchrowsk Koordyntor Progrmu Globlny progrm edukcyjny, w rmch którego uczniowie i studenci zdobywją wiedzę i kompetencje w zkresie projektowni, budowni, zbezpieczni i

Bardziej szczegółowo

2. FUNKCJE WYMIERNE Poziom (K) lub (P)

2. FUNKCJE WYMIERNE Poziom (K) lub (P) Kls drug poziom podstwowy 1. SUMY ALGEBRAICZNE Uczeń otrzymuje ocenę dopuszczjącą lub dostteczną, jeśli: rozpoznje jednominy i sumy lgebriczne oblicz wrtości liczbowe wyrżeń lgebricznych redukuje wyrzy

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 10.03.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVI Egzamin dla Aktuariuszy z 10 marca 2014 r. Część I

Matematyka finansowa 10.03.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVI Egzamin dla Aktuariuszy z 10 marca 2014 r. Część I Mtemtyk finnsow.03.2014 r. Komisj Egzmincyjn dl Akturiuszy LXVI Egzmin dl Akturiuszy z mrc 2014 r. Część I Mtemtyk finnsow WERSJA TESTU A Imię i nzwisko osoby egzminownej:... Czs egzminu: 0 minut 1 Mtemtyk

Bardziej szczegółowo

Aparatura sterująca i sygnalizacyjna Czujniki indukcyjne zbliżeniowe LSI

Aparatura sterująca i sygnalizacyjna Czujniki indukcyjne zbliżeniowe LSI Aprtur sterując i sygnlizcyjn Czujniki indukcyjne zbliżeniowe LSI Czujnik indukcyjny zbliżeniowy prcuje n zsdzie tłumionego oscyltor LC: jeżeli w obszr dziłni dostnie się metl, to z ukłdu zostje pobrn

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie służące do przenoszenia pacjenta

Wyposażenie służące do przenoszenia pacjenta 5.1 5. Wymgni dotyczące wyposżeni środk trnsportu zgodnie z Polską Normą PN-EN 1789:2008 Pojzdy medyczne i ich wyposżenie mulnse drogowe Wyposżenie służące do przenoszeni pcjent podstwowego 5.1.1 Nosze

Bardziej szczegółowo

Prosta metoda sprawdzania fundamentów ze względu na przebicie

Prosta metoda sprawdzania fundamentów ze względu na przebicie Konstrkcje Elementy Mteriły Prost metod sprwdzni fndmentów ze względ n przebicie Prof dr b inż Micł Knff, Szkoł Główn Gospodrstw Wiejskiego w Wrszwie, dr inż Piotr Knyzik, Politecnik Wrszwsk 1 Wprowdzenie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 42 Wyznaczanie ogniskowych soczewek

Ćwiczenie 42 Wyznaczanie ogniskowych soczewek Ćwiczenie 4 Wyzncznie ogniskowych soczewek Wstęp teoretyczny: Krzyszto Rębils. utorem ćwiczeni w Prcowni izycznej Zkłdu izyki Uniwersytetu Rolniczego w Krkowie jest Józe Zpłotny. ZJWISK ZŁMNI ŚWITŁ Świtło,

Bardziej szczegółowo

Księga Znaku. kampanii informacyjno - promocyjnej projektu Warszawski Węzeł Wodno - Rowerowy Pedałuj i Płyń (bike&sail)

Księga Znaku. kampanii informacyjno - promocyjnej projektu Warszawski Węzeł Wodno - Rowerowy Pedałuj i Płyń (bike&sail) Księg Znku kmpnii informcyjno - promocyjnej projektu Wrszwski Węzeł Wodno - Rowerowy Pedłuj i Płyń (bike&sil) Księg Znku A STANDARYZACJA ZNAKU 1 ZNAK KAMPANII - WERSJA PODSTAWOWA I JEJ ODMIANY 1.1 Znk

Bardziej szczegółowo

Nauki ścisłe priorytetem społeczeństwa opartego na wiedzy Zbiór scenariuszy Mój przedmiot matematyka

Nauki ścisłe priorytetem społeczeństwa opartego na wiedzy Zbiór scenariuszy Mój przedmiot matematyka Stron Wstęp Zbiór Mój przedmiot mtemtyk jest zestwem scenriuszy przeznczonych dl uczniów szczególnie zinteresownych mtemtyką. Scenriusze mogą być wykorzystywne przez nuczycieli zrówno n typowych zjęcich

Bardziej szczegółowo

a A BAMIX HALE DLA PRZEMYSŁU Zapytanie ofertowe na wykonanie platformy 828

a A BAMIX HALE DLA PRZEMYSŁU Zapytanie ofertowe na wykonanie platformy 828 NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI il A HALE DLA PRZEMYSŁU Wrszw, 01.04.2014 roku Zpytnie ofertowe n wykonnie pltformy 828 I. ZAMAWIAJACY I WYKONAWCA Zmwijącym jest: 8AMIX Zygmunt Leśnik z siedzibą w Wrszwie

Bardziej szczegółowo

Autor: Zbigniew Tuzimek Opracowanie wersji elektronicznej: Tomasz Wdowiak

Autor: Zbigniew Tuzimek Opracowanie wersji elektronicznej: Tomasz Wdowiak DNIE UKŁDÓW LOKD UTOMTYCZNYCH uor: Zigniew Tuzimek Oprcownie wersji elekronicznej: Tomsz Wdowik 1. Cel i zkres ćwiczeni Celem ćwiczeni jes zpoznnie sudenów z udową orz dziłniem zezpieczeń i lokd sosownych

Bardziej szczegółowo

mgh. Praca ta jest zmagazynowana w postaci energii potencjalnej,

mgh. Praca ta jest zmagazynowana w postaci energii potencjalnej, Wykłd z fizyki. Piot Posmykiewicz 49 6-4 Enegi potencjln Cłkowit pc wykonn nd punktem mteilnym jest ówn zminie jego enegii kinetycznej. Często jednk, jesteśmy zinteesowni znlezieniem pcy jką sił wykonł

Bardziej szczegółowo

Kryteria dobroci estymacji dla małych obszarów

Kryteria dobroci estymacji dla małych obszarów Jn Prdysz Kryteri dobroci estymcji dl młych obszrów Celem bdń reprezentcyjnych jest uzysknie informcji sttystycznych dl określonego zkresu przedmiotowego, określonej jkości i po określonej cenie. Zczynjąc

Bardziej szczegółowo

1. Funkcje szkieletu:

1. Funkcje szkieletu: SPIS TREŚCI: 1. Funkcje szkieletu sljd 3 2. Ukłd ruchu człowiek sljd 4 3. Tknk kostn sljdy 5, 6 4. Tknk chrzęstn sljd 7 5. Budow kości długiej sljdy 8, 9, 10 6. Budow chemiczn kości sljd 11 7. Proces kostnieni

Bardziej szczegółowo

R + v 10 R0, 9 k v k. a k v k + v 10 a 10. k=1. Z pierwszego równania otrzymuję R 32475, 21083. Dalej mam: (R 9P + (k 1)P )v k + v 10 a 10

R + v 10 R0, 9 k v k. a k v k + v 10 a 10. k=1. Z pierwszego równania otrzymuję R 32475, 21083. Dalej mam: (R 9P + (k 1)P )v k + v 10 a 10 Zdnie. Zkłd ubezpieczeń n życie plnuje zbudownie portfel ubezpieczeniowego przy nstępujących złożenich: ozwiąznie. Przez P k będę oznczł wrtość portfel n koniec k-tego roku. Szukm P 0 tkie by spełnił:

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA ROK 2015/2016

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA ROK 2015/2016 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA ROK 205/206 7 ogrm ofilkti jest dostosowny do potrzeb rozwojowych dzieci w wieku 6-3 lt. Czs relizcji ogrmu: rok szkolny 205/206 I Obszry dziłń profilktycznych szkoły: bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy sektora rolno-spożywczego w województwie łódzkim

Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy sektora rolno-spożywczego w województwie łódzkim Szkolnictwo zwodowe dl sektor rolno-spożywczego w województwie łódzkim dignoz potrzeb edukcyjnych Szkolnictwo zwodowe rynek prcy sektor rolno-spożywczego w województwie łódzkim Prognozy oprcowne w rmch

Bardziej szczegółowo

Jest błędem odwołanie się do zmiennej, której nie przypisano wcześniej żadnej wartości.

Jest błędem odwołanie się do zmiennej, której nie przypisano wcześniej żadnej wartości. Zmienne: W progrmie operuje się n zmiennych. Ndwnie im wrtości odbyw się poprzez instrukcję podstwieni. Interpretcj tej instrukcji jest nstępując: zmiennej znjdującej się z lewej strony instrukcji podstwieni

Bardziej szczegółowo

Algorytmy graficzne. Filtry wektorowe. Filtracja obrazów kolorowych

Algorytmy graficzne. Filtry wektorowe. Filtracja obrazów kolorowych Algorytmy grficzne Filtry wektorowe. Filtrcj orzów kolorowych Filtrcj orzów kolorowych Metody filtrcji orzów kolorowych możn podzielić n dwie podstwowe klsy: Metody komponentowe (component-wise). Cechą

Bardziej szczegółowo

2. Funktory TTL cz.2

2. Funktory TTL cz.2 2. Funktory TTL z.2 1.2 Funktory z otwrtym kolektorem (O.. open olletor) ysunek poniżej przedstwi odnośny frgment płyty zołowej modelu. Shemt wewnętrzny pojedynzej rmki NAND z otwrtym kolektorem (O..)

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WIEKU 3-6 LAT

WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WIEKU 3-6 LAT WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH W WIEKU 3-6 LAT PORADNIK dl rodziców, opiekunów i terpeutów Szymon Godw Spis treści Wstęp...3 Wczesne wspomgnie rozwoju dzieck prwo i podstwowe określeni.4

Bardziej szczegółowo

BADANIE MOBILNOŚCI KOMUNIKACYJNEJ LUDNOŚCI

BADANIE MOBILNOŚCI KOMUNIKACYJNEJ LUDNOŚCI BADANIE MOBILNOŚCI KOMUNIKACYJNEJ LUDNOŚCI Kwestionriusz gospodrstw domowego Numer ewidencyjny: Dził 0. REALIZACJA WYWIADU. Łączn liczb wizyt nkieter w wylosownym mieszkniu. Wylosowne mieszknie Proszę

Bardziej szczegółowo

Gry czasowe. Tadeusz Radzik (Wrocław) (artykuł wspomnieniowy o prof. Stanisławie Trybule)

Gry czasowe. Tadeusz Radzik (Wrocław) (artykuł wspomnieniowy o prof. Stanisławie Trybule) MATEMATYKA STOSOWANA TOM 11/52 2010 Tdeusz Rdzik (Wrocłw) Gry czsowe (rtykuł wspomnieniowy o prof. Stnisłwie Trybule) Streszczenie. Prc jest rtykułem wspomnieniowym o prof. Stnisłwie Trybule. Wprowdz on

Bardziej szczegółowo

I E G ISSN 1425 6584. www.doipip.wroc.pl

I E G ISSN 1425 6584. www.doipip.wroc.pl W CIENIU CZEPKA N IEZALEŻNY E MIESIĘCZNIK I I PIELĘGNIAREK I E I POŁOŻNYCH O OKRĘGU WROCŁAWSKIEGO W O I LEGNICKIEGO I E G ISSN 1425 6584 www.doipip.wroc.pl NUMER 5 (235) MAJ 2011 WROCŁAW LEGNICA W NUMERZE...str.

Bardziej szczegółowo

Zespoły bólowe kręgosłupa

Zespoły bólowe kręgosłupa Zespoły bólowe kręgosłupa W około 70-80% przypadków pierwszego spotkania pacjenta i lekarza nie daje ustalić się dokładnie przyczyny bólów kręgosłupa. Świadczy to o złożoności tego problemu. Mimo tego

Bardziej szczegółowo

Narożnik MIRAGE Mini. Wygląd mebla. Okucia i poduszki. Instrukcja montażu. Poduszka oparciowa 3szt. Poduszka ozdobna 2szt. ver.3/07.

Narożnik MIRAGE Mini. Wygląd mebla. Okucia i poduszki. Instrukcja montażu. Poduszka oparciowa 3szt. Poduszka ozdobna 2szt. ver.3/07. Instrukcj montżu Spółdzielni Melrsk RAMETA ZPCH 47-400 Rciórz, ul. Królewsk 50; Centrl:+48 (0) 3-453 9 50; Sprzedż:+48(0) 3-453 9 89; Serwis:+48(0) 3-453 9 80; www.rmet.com.pl Wygląd mel 4 5 3 Okuci i

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN usług oferowanych z[ pośrednictwem serwisu internetowego Przygody i Nagrody prowadzonego pod adresem internetowym http://przygodynagrody.pl/ przez Annę Samson-Zoń działającą pod firmą Emotio

Bardziej szczegółowo

Opis i analiza metod pomiaru prędkości kątowej. Prądnice tachometryczne.

Opis i analiza metod pomiaru prędkości kątowej. Prądnice tachometryczne. Opis i nliz metod pomiru prędkości kątowej. Prądnice tcometryczne. Prądnice tcometryczne są to młe prądnice elektryczne, któryc npięcie wyjściowe zwier informcję o prędkości obrotowej, w niektóryc przypdkc

Bardziej szczegółowo

Normy PN-EN 288 (już wycofane) i ich zmodyfikowane

Normy PN-EN 288 (już wycofane) i ich zmodyfikowane Technologie Wyrne spekty dń szczelności (LT) spwnych kotłów grzewczych w fzie ich produkcji Brdzo istotnym zgdnieniem w procesie produkcyjnym kotłów centrlnego ogrzewni jest ich szczelność. Produkcj kotłów

Bardziej szczegółowo

Fundacja Widzialni strony internetowe bez barier. Audyt stron miast

Fundacja Widzialni strony internetowe bez barier. Audyt stron miast Wrszw, dni 30 mrc 2011 r. Fundcj Widzilni strony internetowe bez brier Audyt stron mist Od 1 mrc 2008r. do 21 kwietni 2008r. przeprowdziliśmy kolejny udyt serwisów dministrcji publicznej. Poddliśmy kontroli

Bardziej szczegółowo

NOWE NIŻSZE CENY. Ceny spiral introligatorskich DOUBLE-LOOP WIRE. www.radpor.pl

NOWE NIŻSZE CENY. Ceny spiral introligatorskich DOUBLE-LOOP WIRE. www.radpor.pl Rok złożeni 1994 Nowodworsk 32, 21-100 Lubrtów tel./fks 81-855-6154, RADPOR 81-854-2860 Nowodworsk 32, 21-100 Lubrtów tel./fks 81-855-6154, 81-854-2860 www.rdpor.pl Ceny spirl introligtorskic DOUBLE-LOOP

Bardziej szczegółowo