Autor bestsellerowej Moskwy 1941 zdradza kulisy krwawej interwencji sowieckiej w Afganistanie.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Autor bestsellerowej Moskwy 1941 zdradza kulisy krwawej interwencji sowieckiej w Afganistanie."

Transkrypt

1 Autor bestsellerowej Moskwy 1941 zdradza kulisy krwawej interwencji sowieckiej w Afganistanie.

2

3 Rodric Braithwaite Afgańcy Ostatnia wojna imperium Przekład Mirosław Bielewicz Wydawnictwo Znak Kraków 2012

4

5 Spis treści Nota autora 13 Prolog 15 Część pierwsza DROGA DO KABULU Rozdział 1. Raj utracony 23 Rozdział 2. Początek tragedii 51 Rozdział 3. Decyzja o interwencji 74 Rozdział 4. Szturm na pałac 100 Rozdział 5. Następstwa 122 Część druga KATASTROFY WOJENNE Rozdział Armia idzie na wojnę 141 Rozdział 7. Budowniczowie narodu 168 Rozdział 8. Żołnierskie rzemiosło 194 Rozdział 9. Działania wojenne 225 Rozdział 10. Zniszczenie i rozczarowanie 257 Część trzecia DŁUGIE POŻEGNANIE Rozdział 11. Powrót do kraju 283 Rozdział 12. Droga na most 305 Rozdział 13. Wojna nadal trwa 333 Rozdział 14. Kraj w sam raz dla bohaterów 348 Epilog. Podsumowanie 371 Dodatek 1. Chronologia zdarzeń 381 Dodatek 2. Oddziały bitewne 40. Armii 383 Dodatek 3. Przymierze Siedmiu i jego przywódcy 386 Dodatek 4. Indochiny, Wietnam, Algieria, Afganistan: porównanie 388 Materiały źródłowe 391 Bibliografia 395 Podziękowania 403 Indeks osób 405 Spis ilustracji 415

6

7 Prolog Prócz tego było wówczas zarówno na Peloponezie, jak i w Atenach wielu młodych ludzi, którzy nie wiedząc, czym jest wojna, byli pełni animuszu. (Tukidydes, Wojna peloponeska, 2, 8, przeł. Kazimierz Kumaniecki) Oczywiście spojrzenie szeregowego żołnierza jest o wiele bardziej ograniczone niż perspektywa generała. Z drugiej strony jest bardzo ważne, aby ten drugi przechodził do porządku dziennego nad swoimi błędami i zwracał uwagę jedynie na te sprawy, które mają wpływ na jego reputację. Zwykły żołnierz nie ma takich trosk. Bitwa może przynieść chwałę i sławę tylko wyższym oficerom biorącym w niej udział. Dla całej rzeszy szeregowych żołnierzy, którzy rzeczywiście walczą i narażają się na kalectwo i śmierć, nie ma żadnej nagrody prócz świadomości mężnie spełnionego obowiązku. szeregowiec Warren Olney, walczący w armii Unii w bitwie pod Shiloh w 1862 roku (Warren Olney, Shiloh as Seen by a Private Soldier. A Paper Read before California Commandery of the Military Order of the Loyal Legion of the United States, May 31, 1889, Whitefish, Mont., 2007) Nie wszystko, co mi się przydarzyło podczas dwuletniego pobytu w Afganistanie, zostało tutaj przedstawione. Niektórych rzeczy nie chciałem opisywać. My, Afgańcy, rozmawiamy z sobą o sprawach, których ci, co nie byli w Afganistanie, nie potrafią zrozumieć lub też rozumieją je w niewłaściwy sposób. Witalij Kriwienko (Witalij Kriwienko, Ekipaż maszyny bojewoj, Sankt Petersburg 2004, s. 380) Z amieszki, które wybuchły w Heracie w marcu 1979 roku, były znacznie gwałtowniejsze niż wszystko to, co się działo przed rokiem, po krwawym komunistycznym zamachu. Przeciwko komunistom zaczął teraz powstawać cały kraj. Jednak wydarzenia w Heracie, jednym z najważniejszych miast

8 16 Prolog Afganistanu, starożytnym centrum islamskich studiów, muzyki, sztuki i poezji, były prawdziwą rewolucją. Powstańcy całkowicie przejęli władzę i upłynął tydzień, nim afgański rząd odzyskał w końcu kontrolę, topiąc bunt w morzu krwi. Komuniści dużo obiecali: Naszym celem było ni mniej, ni więcej, tylko pokazanie wszystkim zacofanym krajom świata, jak przeskoczyć z feudalizmu wprost do ustroju dobrobytu i sprawiedliwości społecznej ( ). Nie mieliśmy wyboru: załatwiać sprawy demokratycznie czy nie. Musieliśmy po prostu wziąć się do roboty, bo jeśli nie my, to kto miał to zrobić? ( ) Niech pan weźmie nasze pierwsze dekrety: już najwcześniejsza deklaracja mówiła, że wyżywienie i dach nad głową to zasadnicze potrzeby, do których każdy ma prawo ( ). Założenia naszego programu były jasne: ziemia dla chłopów, żywność dla głodnych, darmowa edukacja dla wszystkich. Wiedzieliśmy, że mułłowie w wioskach będą nastawiać ludność przeciw nam, wydaliśmy więc bez zwłoki odpowiednie dekrety, aby ludzie sami mog li się zorientować, co im się naprawdę opłaca ( ). Po raz pierwszy w historii Afganistanu kobiety miały otrzymać prawo do wykształcenia ( ) my przekonywaliśmy je, że ich ciała należą do nich, że mogą poślubić, kogo zapragną, że nie muszą żyć trzymane w zamknięciu niczym zwierzęta domowe. Komuniści doskonale wiedzieli, że takie idee nie spodobają się pobożnym i konserwatywnym mieszkańcom Afganistanu, i postanowili nie czekać. Spodziewali się oporu i działali bezlitośnie, aby do niego nie dopuścić: No, nie była to odpowiednia pora do wciągania białych rękawiczek ( ). Przede wszystkim musieliśmy utrzymać władzę. W przeciwnym razie nas samych czekała likwidacja, a kraj powrót w mroki średniowiecza 1. Tak więc wprowadzili rządy zmasowanego terroru: właściciele ziemscy, mułłowie, stawiający opór oficerowie, ludzie wolnych zawodów, nawet członkowie partii komunistycznej byli aresztowani, torturowani i masowo rozstrzeliwani. Kiedy ich przyjaciele w Moskwie protestowali, odpowiadano im, że to, co się sprawdziło tam za Stalina, sprawdzi się i u nich. 1 Wypowiedź niezidentyfikowanego działacza komunistycznego, cytowana w: R. Sikorski, Prochy świętych. Afganistan. Czas wojny, Warszawa 2007, s

9 Prolog 17 Istnieją rozmaite relacje na temat przyczyn zamieszek w Heracie. W tym czasie przebywał tam Szer Ahmad Maladani, który później dowodził miejscową grupą mudżahedinów muzułmańskich powstańców walczących z komunistami i z Rosjanami. Twierdzi on, że chłopi z pobliskiej wsi, wzburzeni decyzją miejscowych komunistów skierowania siłą ich córek do szkoły, zbuntowali się, zabili komunistów i na dodatek dziewczęta i ruszyli na miasto 2. Inni mówią, że bunt wybuchł na rozkaz emigrantów afgańskich z Pakistanu, którzy szykowali ogólnokrajowe powstanie. Niektórzy twierdzą, że rozruchy wszczęli zbuntowani żołnierze z 17. Dywizji w miejscowym garnizonie armii afgańskiej. Według jeszcze innych bunt wzniecili agenci z Iranu. Wszyscy jednak są zgodni co do tego, że chłopi z okolicznych wiosek zgromadzili się w swoich meczetach rano w czwartek 15 marca i ruszyli do Heratu, niosąc transparenty z hasłami religijnymi. Wymachiwali wiekowymi karabinami, nożami i inną improwizowaną bronią oraz niszczyli po drodze symbole komunistyczne i państwowe. Szybko dołączyli do nich mieszkańcy Heratu. Tłum wypełnił wysadzane sosnami aleje prowadzące do miasta, przeszedł koło wielkiej cytadeli i czterech starożytnych minaretów na północno- -zachodnim krańcu Heratu, przemaszerował przez bramę Maliki i wkroczył do nowych przedmieść na północy i wschodzie miasta, gdzie znajdowała się siedziba gubernatora prowincji. Demonstranci zaatakowali więzienie, splądrowali i podpalili banki, urzędy pocztowe, biura codziennej gazety, budynki rządowe oraz ograbili bazary. Pozdzierali czerwone flagi i portrety komunistycznych przywódców. Pobili ludzi nieubranych w tradycyjną muzułmańską odzież. Wytropili funkcjonariuszy partyjnych i samego gubernatora i zabili ich 3. Tak samo postąpili z kilkoma sowieckimi doradcami pracującymi w mieście, którzy nie zdołali uciec. W południe większość miasta znajdowała się w rękach buntowników. Tego wieczoru tańczono na bazarach 4. 2 Szer Ahmad Maladani, rozmowa przeprowadzona w Heracie 10 września Afganistan Justice Project, Casting Shadows. War Crimes and Crimes against Humanity, , The Century Foundation (www.tcf.org) 2005, s. 21 (http://www.afghanistanjusticeproject.org/). 4 Ismael Chan, oficer w garnizonie w Heracie, obszernie opowiedział Sikorskiemu o powstaniu (R. Sikorski, Prochy świętych, dz. cyt., s. 246 i nast.). Podawane przez Chana liczby dotyczące ofiar są niewiarygodne, wyolbrzymiona została również jego rola w powstaniu, mimo że później był ważnym przywódcą mudżahedinów. Walczył z Rosjanami, został złapany przez talibów, w rządzie prezydenta Karzaja był ministrem. Naukowy opis jego kariery można znaleźć w: A. Giustozzi, Genesis of a Prince. The Rise of Ismail Khan in Western Afghanistan, , Crisis

10 18 Prolog Wraz z upływem miesięcy i lat od tego wydarzenia sprawozdania o tym, co się stało w Heracie w te marcowe dni, potężnie się rozrosły w opowiadaniach, podsycane przez doniesienia odważnych, ale bezkrytycznych zachodnich dziennikarzy, którzy nie mieli jak zweryfikować tego, co im mówiono. Opowiadano, że na ulicach paradowano z okaleczonymi ciałami około stu sowieckich doradców, ich żon i dzieci. Utrzymywano z całą pewnością, że sowieckie bombowce dalekiego zasięgu bombardowały miasto przez dwa dni. Mówiono, że w powstaniu i w jego następstwie zginęło prawie dwadzieścia tysięcy ludzi. Podczas sowieckiej wojny w Afganistanie często trudno było ustalić fakty i oddzielić je od rodzących się legend. Większość opowieści o powstaniu w Heracie jest bardzo przesadzona. Mimo wszystko pierwszą reakcją komunistycznego rządu w Kabulu była panika oraz skierowanie do Moskwy prośby o przysłanie oddziałów wojskowych do stłumienia powstania. Biuro Polityczne KC KPZR debatowało nad tą sprawą przez całe cztery dni i w końcu doszło do bardzo rozsądnego wniosku: postanowiono nie wysyłać wojsk, udzielić jednak afgańskiemu rządowi dodatkowej pomocy militarnej i ekonomicznej. Sowiecki premier Aleksiej Kosygin ( ) powiedział wówczas prezydentowi Afganistanu Nur Mohammadowi Tarakiemu ( ): Gdybyśmy wysłali wojsko, sytuacja w waszym kraju by się nie polepszyła. Przeciwnie, pogorszyłaby się. Nasze wojska musiałyby walczyć nie tylko z zewnętrznym agresorem, ale także z częścią waszych obywateli. A obywatele nie wybaczają takich rzeczy. Ostatecznie władze afgańskie zdołały stłumić powstanie w Heracie własnymi siłami. Jednak został zapalony i tlił się powoli. Niepokoje i zbrojny opór w dalszym ciągu szerzyły się w całym kraju. Walki wewnątrz partii komunistycznej robiły się coraz krwawsze, a ich kulminacją było zamordowanie we wrześniu prezydenta Tarakiego na zlecenie premiera Hafizullaha Amina ( ). Dla Rosjan była to ostatnia kropla, która przepełniła miarę. Wciągani w konflikt krok po kroku, wbrew własnej woli, starali się zapanować nad sytuacją. Na podejmowane przez nich decyzje miała jednak wpływ ich ignorancja, uprzedzenia ideologiczne, mętność rozeznania, niedostateczne informacje wywiadowcze, różnice zdań oraz presja samych wydarzeń. Trzeba States Research Centre, London School of Economics, wrzesień 2006; A. Giustozzi, Empires of Mud. Wars and warlords of Afghanistan, London 2009.

11 Prolog 19 dodać, że nie zasięgali rady ani opinii ekspertów specjalistów od Afganistanu, których w tym czasie było wielu w Związku Sowieckim. W grudniu 1979 roku sowieckie wojska wkroczyły w wielkiej masie do Afganistanu. Specjalne oddziały zajęły kluczowe obiekty w Kabulu, zdobyły pałac Amina i zabiły go. Zamierzenia rządu sowieckiego były skromne: chodziło o zabezpieczenie głównych miast i dróg, ustabilizowanie władz, przeszkolenie afgańskiej armii i policji oraz wycofanie się w ciągu sześciu miesięcy, najpóźniej roku. Zamiast tego Rosjanie zaangażowali się w krwawą wojnę i wyplątanie się z niej zajęło im dziewięć lat i pięćdziesiąt dwa dni. Afgańcy, żołnierze biorący udział w walkach w Afganistanie, pochodzili ze wszystkich części Związku Sowieckiego: z Rosji, Ukrainy, Białorusi, Azji Środkowej, Kaukazu i krajów bałtyckich. Mimo dzielących ich różnic większość uważała się za obywateli sowieckich. Zmieniło się to pod koniec wojny, kiedy Związek Sowiecki zaczął się rozpadać i żołnierze będący towarzyszami broni stwierdzili, że pochodzą z różnych, niekiedy wrogich sobie krajów. Wielu potrzebowało lat, by się na nowo odnaleźć w życiu cywilnym. Niektórym nigdy się to nie udało. Żaden z nich jednak nie zapomniał o tym, co razem przeżyli na tej wojnie.

12 Wojna, której nie można wygrać. Kulisy krwawej interwencji sowieckiej w Afganistanie. Sytuacja wydaje się świetnie znana. Siły specjalne wielkiego mocarstwa błyskawicznie obalają rządzących Afganistanem. Wkraczają wojska lądowe. Tworzą nowy rząd. Mają zamiar wyszkolić nowe afgańskie wojsko i policję, a najdalej po pół roku wycofać się z kraju. Dziesięć lat później końca wojny nie widać, ofiar coraz więcej, a chaos w górskim kraju pogłębia się. W grudniu 1979 roku wojska sowieckie wdarły się do Afganistanu. Specnaz w efektownej i błyskawicznej akcji zajął strategiczne punkty w Kabulu. Pałac prezydencki został zdobyty, a sam prezydent zginął z bronią w ręku. Tak rozpoczęła się wojna, która dla zwykłych Rosjan stała się tragedią równie wielką jak dla Amerykanów Wietnam. Życie codzienne w Kabulu na wiele lat zdeterminowała wojna. Działalność podwójnych agentów, masowe dezercje, walka z mudżahedinami i terror wobec ludności cywilnej. W wir wojny wciągnięto tysiące ludzi, którzy bez prawa wyboru musieli oddać życie za imperium. Fascynujące. Każda strona wygląda jak ostrzeżenie dla obecnych okupantów Afganistanu. Tariq Ali, London Review of Books Rodric Braithwaite autor bestsellerowej Moskwy 1941 spisał niezwykłą historię tego konfliktu. Wojnę w Afganistanie widzimy po raz pierwszy oczami zwykłych żołnierzy, najczęściej poborowych, którzy zupełnie nieprzygotowani trafiali w wir zaciętych partyzanckich walk. Braithwaite nie chce się bawić w politykę, pisze o krwi, cierpieniu i strachu. Dzięki temu zrozumiemy obie strony. Przeczytaj również inne książki z serii: Cena detal. 49,90 zł

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen.

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Sosnkowski wydaje rozkaz o rozpoczęciu przygotowań do

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla

Bardziej szczegółowo

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą.

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Element działań wojennych kampanii wrześniowej pierwszej kampanii

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM Imię i nazwisko Szkoła.. 1. W którym roku uchwalono konstytucję kwietniową?... 2. Podaj lata, w jakich Piłsudski był Naczelnikiem Państwa?... 3. W jakiej tradycji

Bardziej szczegółowo

Francuska armia w Mali zaczyna robić "w tył zwrot" 12 kwietnia 2013

Francuska armia w Mali zaczyna robić w tył zwrot 12 kwietnia 2013 Francja rozpoczyna zapowiadane wycofywanie swoich żołnierzy z Mali jak poinformowało francuskie Ministerstwo Obrony, w ubiegły wtorek, 9 kwietnia, wyjechało pierwszych stu żołnierzy armii francuskiej.

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa I wojna światowa II wojna światowa 1901 1914 1918 1939-1945 1945-1989 2000 Odzyskanie przez Polskę Niepodległości Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa GRANICE POLSKI WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ 1 WRZEŚNIA

Bardziej szczegółowo

1. Wymień państwa,,trójporozumienia...

1. Wymień państwa,,trójporozumienia... 1. Wymień państwa,,trójporozumienia... 2. Dlaczego konflikt 1914-1918 nazwano I wojną światową? Jaki był charakter walk i rodzaje zastosowanej broni? 3. Wymień państwa powstałe po I wojnie światowej. 4.Kiedy

Bardziej szczegółowo

Polska i Irlandia Wspólne doświadczenia w walce o wolność

Polska i Irlandia Wspólne doświadczenia w walce o wolność Polska i Irlandia Wspólne doświadczenia w walce o wolność DominikaSiejkowskaklasa II c IRLANDIA Irlandia była pod panowaniemangielskimprzez 750 lat, od złożenia hołdu lennegohenrykowi II z dynastiiplantagenetóww1171r.

Bardziej szczegółowo

Konflikty zbrojne na świecie

Konflikty zbrojne na świecie Informacja o badaniu W świetle niedawnej sytuacji politycznej, dotyczącej prawdopodobieństwa interwencji Stanów Zjednoczonych w Syrii, TNS Polska postanowił zapytać Polaków, jak według nich powinna się

Bardziej szczegółowo

Temat: Dominacja ZSRR w Europie Środkowej i Wschodniej.

Temat: Dominacja ZSRR w Europie Środkowej i Wschodniej. Temat: Dominacja ZSRR w Europie Środkowej i Wschodniej. 1. Państwa Europy Środkowej i Wschodniej obóz państw socjalistycznych, kraje demokracji ludowej : Bułgaria, Czechosłowacja, Polska, NRD, Rumunia,

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert IDEA Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego służy pogłębieniu refleksji nad polskim doświadczeniem konfrontacji z dwoma totalitaryzmami nazistowskim i komunistycznym. Został powołany

Bardziej szczegółowo

Przedmowa. Część 1 TEORIE POLITYCZNE. 1. Co to jest polityka? 2. Rządy, systemy i ustroje. 3. Ideologie polityczne XIII

Przedmowa. Część 1 TEORIE POLITYCZNE. 1. Co to jest polityka? 2. Rządy, systemy i ustroje. 3. Ideologie polityczne XIII Przedmowa XIII Część 1 TEORIE POLITYCZNE 1. Co to jest polityka? Definiowanie polityki 4 Polityka jako sztuka rządzenia 6 Polityka jako sprawy publiczne 10 Polityka jako kompromis i konsensus 11 Polityka

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego Władysław Eugeniusz Sikorski ur. 20 maja 1881r. w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943r. na Gibraltarze, polski wojskowy i polityk, generał broni

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego.

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. Sprawdzian nr 6 Rozdział VI. II wojna światowa GRUPA A 1. Oblicz, ile lat minęło od: odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. 6 zakończenia I wojny światowej

Bardziej szczegółowo

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych.

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. SCENARIUSZ LEKCJI INFORMATYKI W KLASIE V Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. Nauczyciel: Zofia Lewandowska Cele lekcji: przekształcanie fragmentów rysunku, kopiowanie

Bardziej szczegółowo

WOJNA DOMOWA W HISZPANII 1936-1939

WOJNA DOMOWA W HISZPANII 1936-1939 WOJNA DOMOWA W HISZPANII 1936-1939 Wiek XIX i pierwsze dekady XX były dla Hiszpanii bardzo trudnym okresem licznych wojen domowych i rewolt. Z olbrzymiego niegdyś imperium kolonialnego pozostały jedynie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 409/XL/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 28 lutego 2013 roku

UCHWAŁA Nr 409/XL/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 28 lutego 2013 roku UCHWAŁA Nr 409/XL/2013 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 28 lutego 2013 roku w sprawie utworzenia miejskiej instytucji kultury pod nazwą Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce (w organizacji) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Motyka Rafał Wnuk Tomasz Stryjek Adam F. Baran. Wojna. po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Ârodkowo-Wschodniej w latach

Grzegorz Motyka Rafał Wnuk Tomasz Stryjek Adam F. Baran. Wojna. po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Ârodkowo-Wschodniej w latach Wojna po wojnie Grzegorz Motyka Rafał Wnuk Tomasz Stryjek Adam F. Baran Wojna po wojnie Antysowieckie podziemie w Europie Ârodkowo-Wschodniej w latach 1944 1953 Gdaƒsk Warszawa 2012 Wydawnictwo Naukowe

Bardziej szczegółowo

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej 1. Podaj dokładną datę powstania Armii Krajowej ( 1 pkt ) 14 luty 1942 r.. 2. Grot, Bór, Niedźwiadek to pseudonimy trzech osób. Podaj ich imiona i nazwiska oraz

Bardziej szczegółowo

2. Realizacja tematu lekcji: - rozdanie tekstów źródłowych, - czytanie tekstu i odpowiedzi na pytania do tekstu pod kierunkiem nauczyciela.

2. Realizacja tematu lekcji: - rozdanie tekstów źródłowych, - czytanie tekstu i odpowiedzi na pytania do tekstu pod kierunkiem nauczyciela. Autorzy: Elżbieta Okraszewska, Agnieszka Nowak Temat: Armia Krajowa patron i bohater. Cele lekcji: 1. Uczeń zna: daty: 1 września 1939r., 17 września 1939r., 14 lutego 1942r., 1 sierpnia 1944 2 października

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Rozkład materiału kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Lp. Temat jednostki lekcyjnej Zagadnienia 1. I wojna światowa geneza, przebieg, skutki Proponowana Scenariusz lekcji liczba godzin str.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH dr Teresa Maresz Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH SZLAK: W latach stalinizmu ZAGADNIENIE NA PORTALU: Oddział zbrojny Leona Mellera

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów...

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945 Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... 1. Podaj dokładną datę powstania Służby Zwycięstwu Polski oraz imię i nazwisko komendanta

Bardziej szczegółowo

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Powstanie. 1. Armia Wojska Polskiego utworzona 29 lipca 1944 roku z przemianowania 1. Armii Polskiej w ZSRR

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/14061,2-sierpnia-1940-roku-sformowano-slynny-polski-dywizjon-mysliwski-303-sluzacy-w -n.html Wygenerowano: Piątek, 2 września

Bardziej szczegółowo

Mieszkańcy Chmielenia w proteście zablokowali drogę krajową

Mieszkańcy Chmielenia w proteście zablokowali drogę krajową Mieszkańcy Chmielenia w proteście zablokowali drogę krajową Napisano dnia: 2016-11-26 15:31:06 Mieszkańcy Chmielenia (gm. Lubomierz) od lat proszą o budowę chodnika w ich wsi, w staraniach wspierają ich

Bardziej szczegółowo

Nalot bombowy na Wieluń 1 września

Nalot bombowy na Wieluń 1 września Nr 7/2016 30 08 16 Nalot bombowy na Wieluń 1 września 1939 r. Autor: Bogumił Rudawski (IZ) We wczesnych godzinach porannych 1 września 1939 r. lotnictwo niemieckie przeprowadziło atak bombowy na Wieluń

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w Lubaniu

Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w Lubaniu Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w Lubaniu Źródło: http://www.oss.strazgraniczna.pl/oss/aktualnosci/16454,narodowy-dzien-pamieci-quotzolnierzy-wykletychquot.ht ml Wygenerowano: Poniedziałek,

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi Warszawa 2012 A jednak wielu ludzi Nazywam się Tadeusz Wasilewski, urodziłem się 15 sierpnia 1925 roku w Warszawie. W 1934 roku wstąpiłem do 175 drużyny ZHP, której dowódcą był harcmistrz Wrzesiński. W

Bardziej szczegółowo

Życie i działalność Józefa Piłsudskiego. Życie i działalność Józefa Piłsudskiego

Życie i działalność Józefa Piłsudskiego. Życie i działalność Józefa Piłsudskiego Życie i działalność Józefa Piłsudskiego Życie i działalność Józefa Piłsudskiego -5.12.1867 na świat przychodzi w Zułowie (Wileńszczyzna ) Józef Klemens Piłsudski. - Był jednym z dwunastu dzieci Józefa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie. I. KSZTAŁCENIE OBRONNE MŁODZIEśY W POLSCE (TRADYCJE I WSPÓŁCZESNOŚĆ)

Spis treści. Wprowadzenie. I. KSZTAŁCENIE OBRONNE MŁODZIEśY W POLSCE (TRADYCJE I WSPÓŁCZESNOŚĆ) Spis treści Wprowadzenie I. KSZTAŁCENIE OBRONNE MŁODZIEśY W POLSCE (TRADYCJE I WSPÓŁCZESNOŚĆ) 1.1. Tradycje kształcenia obronnego młodzieŝy 1.1.1. Kształcenie obronne w okresie rozbiorów 1.1.2. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Królestwo Polskie po powstaniu listopadowym

Królestwo Polskie po powstaniu listopadowym Królestwo Polskie po powstaniu listopadowym Historia Polski Klasa II Gim Plan Powtórzenie Statut Organiczny Represje i prześladowania Przemysł i rolnictwo Zmiany i przeobrażenia społeczne Ćwiczenia Bibliografia

Bardziej szczegółowo

Książka Aleksijewicz jest oczywiście reportażem, opublikowanym po raz pierwszy w czasach schyłkowego ZSRR. Po przeczytaniu pierwszych stron przeżyłem

Książka Aleksijewicz jest oczywiście reportażem, opublikowanym po raz pierwszy w czasach schyłkowego ZSRR. Po przeczytaniu pierwszych stron przeżyłem Książka Aleksijewicz jest oczywiście reportażem, opublikowanym po raz pierwszy w czasach schyłkowego ZSRR. Po przeczytaniu pierwszych stron przeżyłem pewne rozczarowanie, gdyż często powtarzana informacja

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne dla uczniów klas VI na poszczególne oceny z przedmiotu: Historia i społeczeństwo. Niedostateczny

Wymagania edukacyjne dla uczniów klas VI na poszczególne oceny z przedmiotu: Historia i społeczeństwo. Niedostateczny Wymagania edukacyjne dla uczniów klas VI na poszczególne oceny z przedmiotu: Historia i społeczeństwo Niedostateczny - Nie zna pojęć: faszyzm, zimna wojna, stan wojenny, demokracja. - Nie potrafi wymienić

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl 13 LAT PO 13 GRUDNIA

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl 13 LAT PO 13 GRUDNIA CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Nieoficjalny polski poradnik GRY-OnLine do gry. Total War Rome II. autor: Sławomir Asmodeusz Michniewski. (c) 2013 GRY-Online S.A.

Nieoficjalny polski poradnik GRY-OnLine do gry. Total War Rome II. autor: Sławomir Asmodeusz Michniewski. (c) 2013 GRY-Online S.A. Nieoficjalny polski poradnik GRY-OnLine do gry Total War Rome II autor: Sławomir Asmodeusz Michniewski (c) 2013 GRY-Online S.A. Producent Creative Assembly, Wydawca SEGA, Wydawca PL Cenega Poland Prawa

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909)

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach (druk nr 909) U S T A W A z dnia 16 października 1992 r. o

Bardziej szczegółowo

Upadek polskiej państwowości

Upadek polskiej państwowości Upadek polskiej państwowości 1. Polska po II rozbiorze Zorientowano się, że Prusy i Rosja dążą do pożarcia Polski Polsce zostało Podlasie, Wołyń, Litwa, cz. Mazowsza i Małopolski, (większe) miasta Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Powrót do Europy Opinia społeczna po 20 latach demokracji

Powrót do Europy Opinia społeczna po 20 latach demokracji Konferencja prasowa Powrót do Europy Opinia społeczna po 20 latach demokracji Projekt realizowany we współpracy z: Projekt finansowany przez: Partnerem strategicznym Instytutu Spraw Publicznych jest Telekomunikacja

Bardziej szczegółowo

Formowanie Armii Andersa

Formowanie Armii Andersa Michał Bronowicki Formowanie Armii Andersa Gdy 1 września 1939 roku wojska niemieckie i słowackie rozpoczęły inwazję na Polskę, atak ten przyniósł śmierć tysięcy niewinnych ludzi, a dla wielu innych rozpoczął

Bardziej szczegółowo

Chcesz pracować w wojsku?

Chcesz pracować w wojsku? Praca w wojsku Chcesz pracować w wojsku? Marzysz o pracy w służbie mundurowej, ale nie wiesz, jak się do niej dostać? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Charakterystyka Sił Zbrojnych RP Siły Zbrojne Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA.

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Cele; - przedstawienie historii szkoły, - omówienie przebiegu i znaczenia Powstania Wielkopolskiego (znajomość

Bardziej szczegółowo

Ocena integracji środowiska żołnierzy Narodowych Sił Rezerwowych 2013

Ocena integracji środowiska żołnierzy Narodowych Sił Rezerwowych 2013 por. rez. dr inż. Paweł Żuraw adiunkt Społecznej Akademii Nauk w Łodzi, Wydział Zamiejscowy w Świdnicy, żołnierz Narodowych Sił Rezerwowych w 10. Opolskiej Brygadzie Logistycznej Wyniki ankiety przeprowadzonej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marzec 2013 BS/25/2013 CO ZROBIĆ Z WRAKIEM PREZYDENCKIEGO TUPOLEWA, KTÓRY ROZBIŁ SIĘ POD SMOLEŃSKIEM

Warszawa, marzec 2013 BS/25/2013 CO ZROBIĆ Z WRAKIEM PREZYDENCKIEGO TUPOLEWA, KTÓRY ROZBIŁ SIĘ POD SMOLEŃSKIEM Warszawa, marzec 2013 BS/25/2013 CO ZROBIĆ Z WRAKIEM PREZYDENCKIEGO TUPOLEWA, KTÓRY ROZBIŁ SIĘ POD SMOLEŃSKIEM Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013

Bardziej szczegółowo

POLICYJNE ZABEZPIECZENIE SZCZYTU NATO W WARSZAWIE

POLICYJNE ZABEZPIECZENIE SZCZYTU NATO W WARSZAWIE KOMENDA STOŁECZNA POLICJI Źródło: http://www.policja.waw.pl/pl/dzialania-policji/aktualnosci/39233,policyjne-zabezpieczenie-szczytu-nato-w-warszawie.html Wygenerowano: Środa, 28 września 2016, 05:59 Strona

Bardziej szczegółowo

Projekt okładki: Katarzyna Juras Na okładce wykorzystano zdjęcie pixelleo/ /fotolia

Projekt okładki: Katarzyna Juras Na okładce wykorzystano zdjęcie pixelleo/ /fotolia Recenzja: prof. dr hab. Michał Chorośnicki Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki: Katarzyna Juras Na okładce wykorzystano zdjęcie pixelleo/125691361/fotolia

Bardziej szczegółowo

Obrona lotniska. CAW, kol. 60/14

Obrona lotniska. CAW, kol. 60/14 Janusz Gzyl KOLEKCJA FOTOGRAFII PRZEWRÓT MAJOWY 1926 R. Jedną z kolekcji wyodrębnionych z zasobu ikonograficznego Pracowni Zbiorów Specjalnych Centralnego Archiwum Wojskowego, jest kolekcja Nr 60 Przewrót

Bardziej szczegółowo

Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom.

Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom. Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom. Wybór tego roku związany jest z Polakami, których rozrzuciła po kątach całego świata zawierucha dziejowa. 75 lat temu wybuch II wojny światowej doprowadził miliony

Bardziej szczegółowo

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny 1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości 1. Cele ogólne: a. Uczeń rozumie charakter wystąpień społecznych przeciw władzy w okresie

Bardziej szczegółowo

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania MICHAIŁ DARAGAN Życzliwy gubernator i jego dokonania RODZINA Szlachecka rodzina Daraganów bierze swój początek z dwóch ziem ukraińskich. Najstarszym znanym przodkiem gubernatora był jego pradziadek Iwan

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12809,7-wrzesnia-1939-roku-skapitulowala-zaloga-westerplatte-mimo-przygniatajacej-pr ze.html Wygenerowano: Piątek, 20 stycznia

Bardziej szczegółowo

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW Żydzi osiedlili się w Siedlcach w połowie XVI wieku. Początkowo zajmowali się karczmarstwem, a później także rzemiosłami i kupiectwem. W roku 1794 została wybudowana żydowska

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu

Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu Strona znajduje się w archiwum. Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu We wtorek, 24 lutego br., Prezydent RP, Zwierzchnik Sił Zbrojnych Lech Kaczyński złożył wizytę w Wyżej

Bardziej szczegółowo

-2- Jak widać, wydarzenia, o których mowa - podobnie jak wcześniej konflikt w Czeczenii -

-2- Jak widać, wydarzenia, o których mowa - podobnie jak wcześniej konflikt w Czeczenii - CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET: http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Rozdział 2 Andrzej Bartnicki KLUCZ DO INDII. PODBÓJ EGIPTU I SUDANU

Rozdział 2 Andrzej Bartnicki KLUCZ DO INDII. PODBÓJ EGIPTU I SUDANU Spis treści Rozdział 1 KILKA SŁÓW O TEORII KONFLIKTÓ W MIĘDZYNARODOWYCH Rozdział 2 KLUCZ DO INDII. PODBÓJ EGIPTU I SUDANU 1869-1989 Rozdział 3 FRANCUSKO-WŁOSKI ZATARG O TUNIS 1881-1883 Rozdział 4 ADUA

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/144/2009 POLACY O SIŁACH ZBROJNYCH

Warszawa, październik 2009 BS/144/2009 POLACY O SIŁACH ZBROJNYCH Warszawa, październik 2009 BS/144/2009 POLACY O SIŁACH ZBROJNYCH Dyskusje o sytuacji w Wojsku Polskim wracają co jakiś czas na forum publiczne. W jednym z ostatnich sondaży 1 zapytaliśmy Polaków, co wiedzą

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY

6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY 6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY PATRON SZKOŁY Rok 1944 przyniósł istotne zmiany na arenie politycznej. Za sprawą największej operacji desantowej w Normandii państwa sprzymierzone zdołały utworzyć drugi front

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

Życie młodych ludzi w państwie Izrael

Życie młodych ludzi w państwie Izrael III SPOTKANIE - Konflikt izraelsko-palestyński na progu XXI wieku Życie młodych ludzi w państwie Izrael 1. Powszechna służba wojskowa kobiet i mężczyzn (rola IDF w społeczeństwie); 2. Aktywność polityczna

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI SZTAB WOJSKOWY W LUBLINIE

WOJEWÓDZKI SZTAB WOJSKOWY W LUBLINIE Służba przygotowawcza Narodowe Siły Rezerwowe Służba kandydacka - Szkolnictwo wojskowe Zawodowa Służba Wojskowa Służba przygotowawcza to nowy element systemu szkolenia obywateli w warunkach armii zawodowej,

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze.

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. Rozdział I. Początek wieków średnich GRUPA A 0 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. 400 500 600 700 800 2. Uzupełnij poniższe zdania. a) Słowianie zasiedlili

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR

Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Seria Współczesne Społeczeństwo Polskie wobec Przeszłości tom VII Redaktor naukowy serii: prof. dr hab. Andrzej Szpociński Recenzent: prof. dr hab. Jan Jacek Bruski Redaktor

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

2 Might and Magic: Heroes VI drzewko zdolności bohatera mocy

2 Might and Magic: Heroes VI drzewko zdolności bohatera mocy 2 Might and Magic: Heroes VI drzewko zdolności bohatera mocy 3 Might and Magic: Heroes VI drzewko zdolności bohatera mocy 4 Might and Magic: Heroes VI drzewko zdolności bohatera mocy MODEL BOHATERA Obrońca

Bardziej szczegółowo

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV 26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV Początki 26. pułku artylerii lekkiej sięgają utworzenia tego pułku, jako 26. pułku artylerii polowej w którego składzie były trzy baterie artyleryjskie

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów.

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów. Zadanie numer 1 Przeprowadzenie, we wszystkich klasach szkoły, debaty uczniowskiej nt. Państwo, prawo, społeczeństwo, obywatel z testem sprawdzającym dla uczniów wg układu opracowanego przez szkołę. Zostały

Bardziej szczegółowo

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI "Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości, ani nie ma prawa do przyszłości". Józef Piłsudski Po 123 latach zaborów Polacy doczekali się odzyskania niepodległości.

Bardziej szczegółowo

Działalność Czerwonego Krzyża w Polsce i na świecie

Działalność Czerwonego Krzyża w Polsce i na świecie Działalność Czerwonego Krzyża w Polsce i na świecie Spis Treści: 1. Misja Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca 2. Podstawowe Zasady Czerwonego Krzyża Humanitaryzm Bezstronność Neutralność Niezależność

Bardziej szczegółowo

Aresztowanie białoruskich oficerów w Wilnie w styczniu 1922 r.

Aresztowanie białoruskich oficerów w Wilnie w styczniu 1922 r. komunikaty Eugeniusz Mironowicz (Białystok) Aresztowanie białoruskich oficerów w Wilnie w styczniu 1922 r. W czasie wojny polsko-radzieckiej 1920 r. po stronie polskiej w korpusie dowodzonym przez Stanisława

Bardziej szczegółowo

Stalinizm. Historia Polski Klasa III LO. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Stalinizm. Historia Polski Klasa III LO. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stalinizm Historia Polski Klasa III LO Stalinizacja 1947-1956 Zmiana systemowa państwa Nacjonalizacja przemysłu odrzucono pomoc - Plan Marshalla Bitwa o handel Plan trzyletni 1947-1949 odbudowa powojenna

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa

USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa Opracowano na podstawie: Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz.

Bardziej szczegółowo

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ PRZEBIEG WOJNY - NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA UDZIAŁ POLAKÓW W WOJNIE POWSTANIE WARSZAWSKIE KAPITULACJA NIEMIEC I JAPONII II Wojna Światowa

Bardziej szczegółowo

Polacy podczas I wojny światowej

Polacy podczas I wojny światowej Polacy podczas I wojny światowej 1. Orientacje polityczne Polaków przed rokiem 1914 Orientacja proaustriacka (koncepcja austropolska) Szansa to unia z Austrią, a największym wrogiem Rosja 1908 r. we Lwowie

Bardziej szczegółowo

Harcmistrz Ostatni Prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski

Harcmistrz Ostatni Prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski Pochodził z rodziny szlacheckiej pieczętującej się herbem Jelita. Był młodszym synem Wacława i Jadwigi z Sawickich Kaczorowskich. Wychował się w domu przy ul. Mazowieckiej 7 w Białymstoku, przed wojną

Bardziej szczegółowo

OPINIE ROLNIKÓW DLA KRAJOWEJ. RADY IZB ROLNICZYCH 1 Warszawa

OPINIE ROLNIKÓW DLA KRAJOWEJ. RADY IZB ROLNICZYCH 1 Warszawa OPINIE ROLNIKÓW DLA KRAJOWEJ RADY IZB ROLNICZYCH 1 Warszawa 24.11.2014 NOTA METODOLOGICZNA 2 Nota metodologiczna Czas realizacji badania: 09-19.11.2014. Miejsce realizacji: Próba: Operat losowania: próba

Bardziej szczegółowo

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Sytuacja polityczna Po zwycięstwie Ligi Katolickiej w bitwie pod Białą Górą niedaleko Pragi w 1620 roku rządy zostały przejęte przez Ferdynanda II. (1620-1637).

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2 Rozdział VII. W powojennej Polsce GRUPA A 8 1. Podaj rok, w którym miały miejsce poniższe wydarzenia. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu 2. Zdecyduj, czy poniższe zdania są

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Literatura. Źródła. Dokumenty Publikowane

Literatura. Źródła. Dokumenty Publikowane 1. 2. 3. Źródła Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, t. 4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996. Prawda Białej Podlaskiej. Organ Tymczasowego Zarządu Miasta i Powiatu Białej Podlaskiej. Rozkaz nr 1 do garnizonu

Bardziej szczegółowo

Zasługi Lecha Kaczyńskiego wizyta w 2006 r. w Izraelu w obrazkach

Zasługi Lecha Kaczyńskiego wizyta w 2006 r. w Izraelu w obrazkach 1 Strona Mancinelli_NMP_Polska na: http://jozefbizon.wordpress.com/mancinelli-nmp-polska/ Veritas et libertas ultra omnis sunto _ Prawda i wolność ponad wszystko inne Józef Bizoń Zasługi Lecha Kaczyńskiego

Bardziej szczegółowo

Płk L. Okulicki z Bronisławą Wysłouchową na tarasie budynku Dowództwa Armii Polskiej w ZSRR (wrzesień 1941 r.)

Płk L. Okulicki z Bronisławą Wysłouchową na tarasie budynku Dowództwa Armii Polskiej w ZSRR (wrzesień 1941 r.) Rozkaz gen. W. Andersa do wstępowania w szeregi Armii Polskiej Wyżsi oficerowie Armii Polskiej w ZSRR. W pierwszym rzędzie siedzą gen.m. Tokarzewski-Karaszewicz (pierwszy z lewej), gen. W. Anders, gen.m.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 lutego 2016 r. Poz. 260 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 lutego 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie mianowania na stopnie

Bardziej szczegółowo

Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire

Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire Instytut Studiów Społ ecznych Uniwersytet Warszawski Stawki 5/7, 00-183 Warszawa, tel. 831-51-53; www.iss.uw.edu.pl PGSS 2008 P OLSKI G ENERALNY S ONDAŻ

Bardziej szczegółowo

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944)

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) Prezes Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża ( 26.05.1936 11.05.1937 ) Inżynier, działacz państwowy II Rzeczypospolitej, poseł na Sejm

Bardziej szczegółowo

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt)

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) a) Armii Łódź b) Armii Kraków c) Armii Karpaty d) Armii Prusy 2. Kto dowodził 7

Bardziej szczegółowo

Uroczystości na cmentarzu zakończyły: apel poległych, salwa honorowa oraz złożenie wieńców przed pomnikiem ofiar II Wojny Światowej.

Uroczystości na cmentarzu zakończyły: apel poległych, salwa honorowa oraz złożenie wieńców przed pomnikiem ofiar II Wojny Światowej. Dolnośląski Urząd Wojewódzki Źródło: http://www.duw.pl/pl/biuro-prasowe/aktualnosci/10805,70-rocznica-zakonczenia-ii-wojny-swiatowej.html Wygenerowano: Wtorek, 10 stycznia 2017, 14:56 08 maja 2015 70 rocznica

Bardziej szczegółowo

TEMAT LEKCJI: Obrona cywilna oraz powszechna samoobrona ludności. System zarządzania kryzysowego.

TEMAT LEKCJI: Obrona cywilna oraz powszechna samoobrona ludności. System zarządzania kryzysowego. ZNAK OBRONY CYWILNEJ Składa się z: Niebieskiego trójkąta na pomarańczowym tle Kierowania ewakuacją Przygotowania zbiorowych schronów Organizowania ratownictwa Likwidowania pożarów Wykrywania i oznaczania

Bardziej szczegółowo