ISSN X. information for tourists & businesspeople with map summer 2/2014

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ISSN 1644-289X. information for tourists & businesspeople with map summer 2/2014"

Transkrypt

1 ISSN X information for tourists & businesspeople with map summer 2/2014

2

3 Urząd Miasta Kielce , Rynek 1, Biuro Obsługi Interesanta tel (099), (509) Regionalne Centrum Informacji Turystycznej Kielce, ul. Sienkiewicza 29 tel Wydział Projektów Strukturalnych i Strategii Miasta Urząd Miasta Kielce , ul. Strycharska 6 tel fax Centrum Obsługi Inwestora Urząd Miasta Kielce , ul. Strycharska 6 tel/fax tel Kielce City Hall , Rynek 1, Customer Services phone (099), (509) Regional Centre for Tourist Information Kielce, ul. Sienkiewicza 29 phone Department for Structural Projects and City Strategy Kielce City Hall , ul. Strycharska 6 phone fax Investor Assistance Centre Kielce City Hall , ul. Strycharska 6 phone/fax phone Urząd Miasta Kielce Szanowni Państwo, Kielce to nowoczesne, dynamicznie rozwijające się miasto, które wykorzystało skok cywilizacyjny, jaki niesie ze sobą członkostwo w Unii Europejskiej. W ciągu ostatnich lat dzięki środkom unijnym, inwestowaniu w placówki kultury, pomoc społeczną, infrastrukturę techniczną i sportową Kielce stały się przyjazne dla swoich mieszkańców, turystów oraz biznesmenów. Dzięki dofinansowaniu z Unii Europejskiej prowadzona jest także rozbudowa Targów Kielce - ośrodka najdynamiczniej rozwijającego się w Polsce i Europie. Targi Kielce to od lat miejsce spotkań największych firm na rynku krajowym i zagranicznym, reprezentujących różne dziedziny gospodarki oraz miejsce zawierania wielomilionowych kontraktów. Nasze miasto to ekonomiczne, turystyczne i kulturalne centrum regionu świętokrzyskiego. Znakomita lokalizacja, przychylność władz, dobre warunki do pracy i wypoczynku stanowią poważny atut pozwalający zakładać firmy oraz dynamicznie je rozwijać i cieszyć się sukcesami. Miasto oferuje także ciekawe nieruchomości, interesujący system ulg dla tworzących nowe miejsca pracy, profesjonalną obsługę przedsiębiorców oraz wysoki standard usług okołobiznesowych. Kielce to także miasto sportu i aktywnego wypoczynku. Rozwój sportu w naszym mieście ma szczególne znaczenie. Świadczy o tym nowoczesna infrastruktura sportowa, baza hotelowa oraz aktywny udział kielczan w życiu sportowym miasta. Kielce mają naturalne i niepowtarzalne warunki do uprawiania wielu dyscyplin. Dążąc do nowoczesności, troskliwie pielęgnujemy bogate tradycje historyczne. Ich ślady możemy zobaczyć na każdym niemal kroku. Polecam Państwu zwiedzenie kieleckich muzeów i galerii, skorzystanie z ciekawej oferty placówek kultury. Zapraszam Państwa do Kielc. Wierzę, że czas spędzony w naszym mieście dostarczy wielu wrażeń i będzie bogaty w nowe doświadczenia. Ladies and Gentlemen, Wojciech Lubawski Prezydent Kielc Kielce is a modern, dynamically developing city which has made good use of the opportunity for a civilisational leap offered by Poland s membership in the European Union. In recent years, thanks to EU funds, and investing in institutions of culture, social welfare, as well as technical and sports infrastructure, Kielce has become friendlier to its inhabitants, tourists and businesspeople. For years, thanks to Poland s most rapidly developing Trade Fair Centre (Targi Kielce), the city has been a meeting ground for major Polish and foreign companies representing various branches of economy, and the venue where multi-million contracts have been concluded. Our city is the Świętokrzyskie region s centre of business, tourism and culture. A splendid location, sympathetic authorities, together with good conditions for work and leisure are major trump cards which encourage company establishment, development, and ultimate success. The city has on offer interesting properties, an attractive incentive system for those creating new workplaces, professional services for entrepreneurs, as well as high-standard business-related services. Kielce is also a city of sports and active leisure pursuits. The advancement of sports in our city is especially important. This shows in the modern sports infrastructure, hotel facilities and active participation of the locals in the city s sports life. Kielce has unique natural conditions in which to practise several disciplines. Aspiring to modernity, we take great care of our rich historical tradition. Its traces may be seen at every step. Let me recommend a visit to Kielce museums and galleries, as well as the interesting offer of our institutions of culture. We look forward to seeing you in Kielce. I believe that the time spent in our city will be an enjoyable and memorable experience. Wojciech Lubawski President of Kielce

4 Kielce W numerze: Pożytki unijne 6 Benefits from the EU 8 Podsumowania i plany 10 Reviews and Plans for the Future 11 Mobilne laboratoria 12 Mobile Laboratories 13 Nowe pieniądze, kolejne wyzwania New Money, New Challenges Miliony na innowacje Millions for Innovation Iv Forum Polski Wschodniej Kielce, 3-4 czerwca 2014 r. The Fourth Eastern Poland Business Forum Kielce, June 3-4, Szanowni Państwo, W dalszym ciągu robimy unijne remanenty ; tak się składa, że nasza obecność w Unii Europejskiej jest od początku ściśle związana z prezydenturą Wojciecha Lubawskiego. W ciągu tych dziesięciu lat w Kielcach udało się przeprowadzić inwestycje warte w sumie pięć miliardów złotych: wybudowaliśmy wiele obiektów, poprawiliśmy warunki komunikacyjne. Istotnymi zadaniami inwestycyjnymi są Targi Kielce i Kielecki Park Technologiczny. Jesteśmy wśród prymusów w wydawaniu środków unijnych wynika z rankingu opublikowanego w Dzienniku Gazecie Prawnej; zajmujemy czwarte miejsce za Gdańskiem, Rzeszowem i Warszawą. Dotacja UE na jednego mieszkańca wyniosła w Kielcach zł. Ostatnie wakacje przed I wojną światową The Summer Holiday before World War I Pożyczka na rozwój Expansion-Geared Loans Okładka: Bulwar nad Silnicą. Fot. Rafał Urbański Cover: The Silnica boulevard. Photo by Rafał Urbański Ladies and Gentlemen, Maria Malinowska redaktor naczelna We are in the process of reviewing our membership in the European Union. Coincidentally, our presence in the EU has been since the beginning closely connected with the terms of office of President of Kielce, Wojciech Lubawski. Over these ten years, Kielce has seen construction capital projects which totalled PLN 5 billion: several facilities have been built and communications have improved. Major investment-related tasks have included Kielce Trade Fairs (Targi Kielce) and the Kielce Park of Technology. We come top of the league when it comes to the use of EU funds, which is shown in the ranking list published by the Gazeta Prawna daily: we come fourth right after Gdańsk, Rzeszów and Warsaw. In Kielce, EU funding per inhabitant has amounted to PLN 11,084. Maria Malinowska Editor-in-Chief Wydawca: Agencja Wydawnicza Akwarela Plus Justyna Żukowska Redaktor naczelna: Maria Malinowska, tel Redaguje zespół Adres redakcji: ul. Kościuszki 11, Kielce tel./fax Tłumaczenie: Magdalena Ożarska Projekt graficzny i skład: Studio Reklamy 300dpi - Rafał Urbański Druk: Drukarnia Duet, Kielce, ul. Górna 11a nakład: egz. Distributed free of charge at Business Centres in Kielce (Kielce Trade Fairs); major hotels in Kielce (Świętokrzyski, Uroczysko, Łysogóry, Echo, Leśny Dwór, Pod Złotą Różą, Qubus, Kameralny, Kongresowy, Tęczowy Młyn, Ibis); Malinowy Zdrój at Solec Zdrój; Tourist Information Centres; Staropolska Chamber of Industry and Commerce, Świętokrzyskie Regional Development Agency; banks; Cultural Centres (National Museum in Kielce); Świętokrzyskie Voivodeship Office, Jan Kochanowski University, Kielce University of Technology. Copyright by Agencja Wydawnicza Akwarela Plus Justyna Żukowska. All rights reserved Wydawca nie odpowiada za treść zamieszczanych ogłoszeń. The Publisher takes no responsibility for the content of advertisements. 4 Magazyn Kielce wczoraj, dziś, jutro LATO 2014

5 Szanowni Państwo, W tym roku województwo świętokrzyskie, jako jeden z regionów Unii Europejskiej, wkracza w kolejny okres programowania funduszy strukturalnych. W ciągu najbliższych sześciu lat, Świętokrzyskie będzie mieć do dyspozycji 1 miliard 363 mln euro w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata To wielkie wyzwanie, ale jesteśmy do niego dobrze przygotowani. Po pierwsze jesteśmy na jednym z czołowych miejsc w kraju pod względem wykorzystania unijnych funduszy w kończącym się okresie finansowania; po drugie skutecznie nadrabiamy historyczne zaległości w rozwoju infrastrukturalnym i gospodarczym. Nasze województwo będzie miało do dyspozycji także dodatkowe pieniądze z kontynuowanego programu Polska Wschodnia. W tej puli jest ok. 2 mld euro do podziału między pięć województw, w tym dla Świętokrzyskiego. Będziemy też mogli korzystać z programów sektorowych, które również będą dysponować znacznymi funduszami na rozwój infrastruktury i wsparcie gospodarki. Chcemy, aby nowe fundusze unijne zdynamizowały rozwój gospodarczy województwa, w oparciu o nowoczesne rozwiązania technologiczne i wzrost poziomu kapitału społecznego. Świętokrzyski Regionalny Program Operacyjny na lata będzie silniej niż dotychczasowy zorientowany progospodarczo, liczymy także na szersze zaangażowanie środków prywatnych w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Unia stawia na innowacje, przedsiębiorczość, energetykę i projekty z zakresu społeczeństwa informacyjnego. I na te przedsięwzięcia w nowym RPO będzie przeznaczona niemal połowa środków zarezerwowanych na projekty inwestycyjne. Wzmacniając regionalną gospodarkę będziemy się koncentrować na kluczowych dla regionu gałęziach i branżach, tzw. inteligentnych specjalizacjach, wśród których wskazaliśmy budownictwo, przemysł metalowo-odlewniczy, turystykę zdrowotną oraz nowoczesne rolnictwo i przetwórstwo spożywcze. Wszystkich zainteresowanych pracą naszego urzędu zachęcam do odwiedzenia strony internetowej a także do korzystania z portalu Wrota Świętokrzyskie Ladies and Gentlemen, Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Adam Jarubas Marszałek Województwa Świętokrzyskiego This year, Świętokrzyskie Voivodeship, as one of the European Union s regions, is entering another structural fund programming period. In the nearest six years, Świętokrzyskie will have at its disposal one billion and 363 million Euro under the Regional Operational Programme of Świętokrzyskie Voivodeship for the Years This is an enormous challenge, but we are well prepared for it. In the first place, we have come top of Poland s league in the use of EU resources in the financing period which is now coming to an end; secondly, we are effectively making up for the historical backlog in infrastructural and economic development. Our Voivodeship will also receive additional funds from the continuing Eastern Poland Programme. The total amounts to ca. 2 billion Euro to be shared by five voivodeships, Świętokrzyskie included. We will also be able to use sector programmes with considerable funding for infrastructure development and economic support. We want the new EU funds to boost the dynamics of the Voivodeship s economic growth, basing on modern technological solutions and social capital enhancement. The Świętokrzyskie Regional Operational Programme for the Years will be more economy-oriented than ever before, and we are also counting on greater involvement of private resources as part of partnership between the public and the private. The EU will support projects in the fields of innovation, entrepreneurship. energy industry and information society. Under the new ROP, almost half the funding will be allocated to these investment projects. To strengthen the regional economy, we will be concentrating on the region s key industries, the so-called smart specialisations. These will include construction, metal and casting industry, health tourism as well as modern farming and food processing. If you would like more information on what our Office's do, do visit our website or the Świętokrzyskie Gateway portal Kielce Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Kielce Al. IX Wieków Kielc 3 Biuro Obsługi Interesantów tel Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego ul. Sienkiewicza 63 (wejście główne od ul. Wspólna 4) Kielce tel Departament Funduszy Strukturalnych Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego ul. Sienkiewicza 63 (wejście główne od ul. Wspólna 4) Kielce tel Marshal s Offices of Świętokrzyskie Voivodeship Kielce Al. IX Wieków Kielc 3 Customer Services Centre phone Department for Regional Policy Marshal s Offices of Świętokrzyskie Voivodeship ul. Sienkiewicza Kielce phone Department for Structural Funds Marshal s Offices of Świętokrzyskie Voivodeship ul. Sienkiewicza Kielce phone Adam Jarubas Marshal of Świętokrzyskie Voivodeship Kielce yesterday, today, tomorrow Magazine SUMMER

6 Kielce Pożytki unijne fot. archiwum UM Kielce Pierwszy dzień maja w 2004 roku był dla nas, Polaków, szczególną datą wstępowaliśmy do Unii Europejskiej. Z nadziejami, marzeniami, ale i z niepokojem przed nieznanym. W tym roku pierwszego maja świętowaliśmy 10-lecie naszego członkostwa. Jak Kielce na tym zyskały? Z prezydentem WOJCIECHEM LUBAWSKIM rozmawia Paweł Treger. Konferencja prasowa z udziałem wiceprezydenta Tadeusza Sayora i prezydenta Wojciecha Lubawskiego. Europejskiej RegioStars 2014 Awards. Celem konkursu było wyłonienie dobrych praktyk. W tegorocznej edycji, na którą wpłynęło ok. 80 zgłoszeń z różnych krajów Unii Europejskiej Bruksela wybrała 19 finalistów. Realizowany od 2009 roku projekt Rozwój systemu komunikacji publicznej w Kieleckim Obszarze Metropolitalnym to największy projekt Miasta Kielce współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej na lata oraz jeden z bardziej zaawansowanych projektów na obszarze Polski Wschodniej. Całkowita wartość projektu wynosi ponad 355 mln zł. Dzięki niemu wybudowano i przebudowano w Kielcach ponad 5 km dróg, powstały 4 pętle autobusowe i 14 zatok. Mieszkańcy Kielc korzystają z 40 nowoczesnych i bezpiecznych autobusów, które obsługują 13 nowych linii autobusowych. W ciągu całego roku autobusy przejeżdżają po ulicach Kielc prawie 2,5 mln km, przewożąc ponad 5 mln pasażerów. Panie Prezydencie, co w sferze gospodarki uważa Pan za największe osiągnięcie minionego 10-lecia? Nasza obecność w UE przypadła na Pańskie trzy kadencje, od 2002 roku nieprzerwanie kieruje Pan miastem. Spróbujmy podsumować ten czas Dzięki unijnym środkom w Kielcach udało się przeprowadzić inwestycje warte w sumie 5 mld zł. W ciągu tych 10 lat wybudowaliśmy wiele obiektów, poprawiliśmy warunki komunikacyjne naszego miasta bez pieniędzy unijnych stać byłoby nas na wydanie około miliarda. Powstały nowe drogi, m.in. węzły Żytnia i Żelazna, ul. Krakowska. Jednym z największych przedsięwzięć były budowa infrastruktury Kieleckiego Parku Technologicznego i Targów Kielce. Przebudowaliśmy obiekty sportu i kultury: stadion, Halę Legionów, amfiteatr Kadzielnia, Wzgórze Zamkowe, siedzibę BWA czy Centrum Geoedukacji. Wciąż rewitalizowane jest zabytkowe śródmieście. Budowa m.in. węzłów drogowych zdecydowanie poprawiły przejezdność centrum i poprzez budowę dwujezdniowych wyjazdów z miasta możliwość wygodnego podróżowania poza Kielce. Rozwija się również komunikacja publiczna. Projekt Rozwój systemu komunikacji publicznej w Kieleckim Obszarze Metropolitalnym został w maju jednym z 10 zwycięskich projektów w konkursie Top Inwestycje Komunalne Konkurs Top Inwestycje Komunalne 2014 to inicjatywa Europejskiego Kongresu Gospodarczego oraz redakcji Portalusamorządowego.pl, mająca na celu wskazanie wśród inwestycji komunalnych z całego kraju najlepszych praktyk i sukcesów osiągniętych dzięki odważnym, prorozwojowym decyzjom. Projekt został również finalistą konkursu Komisji Z punktu widzenia gospodarczego ważną rolę odgrywa Kielecki Park Technologiczny, który również powstał dzięki wielomilionowemu wsparciu unijnemu. Swoją siedzibę ma tutaj 90 przedsiębiorstw, w których pracuje około siedmiuset osób. Park powstał trzy lata temu. Na jego wybudowanie uzyskaliśmy środki z unijnego programu Rozwoju Polski Wschodniej to 80 milionów złotych. Stworzono centrum technologiczne i inkubator dla firm. Wsparcie z Unii Europejskiej udało się zdobyć również w ubiegłym roku; za ponad 90 milionów złotych powstaną trzy nowe hale produkcyjne i zespół inkubatorów technologicznych. Znajdzie w nim miejsce kolejnych 70 firm. To szansa przede wszystkim dla młodych ludzi, głównie tych, którzy mają coś do powiedzenia w nowych technologiach ponad 70 proc. KPT stanowią firmy sektora IT. Kie- 6 Magazyn Kielce wczoraj, dziś, jutro LATO 2014

7 Kielce fot. Paweł Treger fot. archiwum UM Kielce Zrewitalizowane śródmieście. Amfiteatr na Kadzielni po remoncie. lecki Park Technologiczny to innowacyjne środowisko biznesowe, funkcjonujące w obrębie nowoczesnej infrastruktury. Park pomaga w rozpoczęciu działalności gospodarczej i stawianiu pierwszych kroków w biznesie, a firmom już istniejącym sprzyja w dynamicznym rozwoju. Wsparcie realizowane jest w zakresie trzech najważniejszych obszarów działalności: wynajmu nieruchomości, usług biznesowych i usług rozwojowych. KPT oferuje elastyczne warunki najmu, nowoczesne i przyjazne otoczenie, opiekę naukową i biznesową, doradztwo i szkolenia, ułatwienie współpracy z kooperantami, zwiększenie korzyści dzięki efektowi synergii, transfer technologii. W ramach Parku funkcjonują dwie strefy: Inkubator Technologiczny, będący kompleksowym i profesjonalnym wsparciem dla nowych firm oraz Centrum Technologiczne przeznaczone dla inwestorów krajowych oraz zagranicznych, którzy swój rozwój opierają o innowacyjne rozwiązania technologiczne w zakresie produkcji i usług. Zastrzyk finansowy pieniędzy z UE dostały też Targi Kielce. Dziś targi mają siedem hal, nowoczesne terminale wejściowe, wielopoziomowy parking oraz centrum konferencyjne. Rocznie sprzedają 200 tys. metrów powierzchni wystawienniczej. Targi Kielce to trzeci ośrodek wystawienniczy w Europie Środkowo- Wschodniej i jeden z dwóch liderów targowych w Polsce. To 90 tys. m kw. powierzchni wystawienniczej, w tym 36 tys. w siedmiu pawilonach wystawienniczych z nowoczesną infrastrukturą. Targi Kielce to rocznie ponad 210 tys. zwiedzających i gości z 56 krajów i blisko 6,5 tys. wystawców. W kalendarzu Targów Kielce jest ponad 70 wydarzeń targów, wystaw, konferencji, seminariów i koncertów; aby uzupełnić ofertę w sierpniu 2013 roku oddano do użytku nowoczesne Centrum Kongresowe na 1000 osób, jesienią nowy zachodni terminal wejściowy, wcześniej wielopoziomowy parking na pół tysiąca aut. W ciągu ostatnich 10 lat, zmienił się także rynek pracy, na którym punkt ciężkości wyraźnie przesunął się z produkcji na usługi. W maju 2004 r. stopa bezrobocia w Kielcach wynosiła 16,1 proc. Po prawie dziesięciu latach spadła do ok. 11 proc. Jaką rolę w tym odegrały centra outsourcingu, które ulokowały się w Kielcach? Centra outsourcingu specjalizują się zwłaszcza w dziedzinach finansów i księgowości, IT, badań i rozwoju, szeroko pojętej obsłudze klienta (np. call center), zarządzaniu zasobami ludzkimi i usługach finansowych. Szeroki zakres usług, a zwłaszcza outsourcingu procesów biznesowych, to jeden z priorytetów dalszego rozwoju miasta. W Kielcach rozwój inwestycyjny w branże usługowe determinują walory przyrodnicze; niemal 1/3 powierzchni miasta stanowią rezerwaty przyrody i parki. Warto podkreślić, iż na przestrzeni minionych lat, nie naruszyliśmy ani nie zmniejszyliśmy powierzchni terenów chronionych. Jednocześnie Kielce ze swoją ofertą inwestycyjną, usługami kompetentnych urzędników i zapleczem kadrowym, kształcącym się w tutejszych 11 uczelniach, sytuują się w gronie najatrakcyjniejszych lokalizacji dla sektora BPO. Dość powiedzieć, że na przygotowanie infrastruktury na potrzeby tych inwestycji w ostatnich latach przeznaczyliśmy ok. 4 mld złotych, oczywiście przy wydatnym zaangażowaniu dotacji unijnych. Dziś Kielce oferują ok. 45 tys. m kw. powierzchni biurowej, a w najbliższym czasie liczba ta zostanie podwojona. Kielce, obok Lublina, mają największy udział w tej branży w Polsce Wschodniej. W samych tylko Kielcach działa 20 firm tego sektora, dając zatrudnienie ok. dwóm tysiącom osób. Trzy lata temu podjęliśmy decyzję, że musimy nadal promować miasto wśród inwestorów branży BPO. Uczestniczymy w targach branżowych i misjach gospodarczych, budujemy przyjazny klimat dla biznesu, realizujemy projekt Tworzenie i rozwój sieci współpracy centrów obsługi inwestora ; najintensywniej rozwijającym się sektorem są nowoczesne usługi outsourcingowe jest to branża wysokiej szansy z uwagi na dostęp do wykształconych kadr, zwłaszcza w tak pożądanych przez pracodawców kierunkach, jak ekonomia, informatyka, filologia angielska, niemiecka i rosyjska, a także języki orientalne. Konkurencyjne w Kielcach są również koszty pracy, bogata oferta terenów inwestycyjnych i nieruchomości oferowanych potencjalnym inwestorom przez miasto i kieleckie przedsiębiorstwa. W działaniach mających na celu pozyskanie inwestorów, pomocna jest specjalnie przygotowana strona internetowa, na której odbywa się interaktywna komunikacja z inwestorami, połączona z miejskim geoportalem Kielce (www.gis.kielce.eu.) Dziękuję za rozmowę. Kielce yesterday, today, tomorrow Magazine SUMMER

8 Kielce Benefits from the EU The first of May 2004 was to us Poles a special date: we were received into the European Union. We were full of hope and dreams but we were also troubled by anxiety about the unknown. This year, on the first of May, we celebrated the tenth anniversary of our membership in the EU. How has Kielce benefited from it? Paweł Treger talks to President WOJCIECH LUBAWSKI. Our presence in the EU has been concurrent with your three terms of office: since 2002, you have continued in charge of the city. Let us try and recap on this period. Thanks to EU funds, in Kielce, we have managed to carry out capital projects which totalled PLN 5 billion. Over these ten years, we have built several facilities and improved the city's communications: without EU money, we could not have afforded to spend around a billion. New roads have appeared, including the Żytnia and Żelazna Street hub or Krakowska Street. One of the major undertakings was to construct the infrastructure for the Kielce Park of Technology and Kielce Trade Fairs (Targi Kielce). We have refurbished sports and culture facilities, including the stadium, the Legions' Hall, the Kadzielnia Amphitheatre, Castle Hill, the headquarters of the BWA Art Exhibition Centre and the Centre for Geo-Education. The historic city centre is being revitalised. The introduction of road hubs, for example, has considerably improved the traffic photo: Karolina Urbańska The new headquarters of the BWA Art Exhibition Centre. flow in the city centre and, thanks to the building of dual city exit roads, enabled comfortable travel outside Kielce. Public transport is likewise developing. The "Development of Public Transport in the Kielce Metropolitan Area" Project was among the ten winners in the 2014 Top Urban Capital Projects competition in May. The 2014 Top Urban Capital Projects competition is an initiative of the European Economic Congress as well as the editors of Portalsamorządowy.pl, aimed at selecting out of the urban capital projects implemented nationwide the best practices and successes achieved thanks to bold developmentoriented decisions. The project also made it to the finals in the European Commission s RegioStars 2014 Awards. The aim of the competition was to highlight good practices. This year s edition received eighty applications from various countries of the European Union, and nineteen finalists were selected in Brussels. Implemented since 2009, the "Development of Public Transport in the Kielce Metropolitan Area" Project is the City of Kielce's largest project, co-financed by the European Union under the Development of Eastern Poland Operational Programme for the Years It is also one of the most advanced projects in Eastern Poland. Its total value exceeds PLN 355 million. As a result, in Kielce, more than 5 kilometres of roads have been rebuilt; four bus termini and fourteen bus bays have been constructed. The inhabitants of Kielce are now using forty modern and safe buses which serve thirteen new bus lines. Over a whole year, the buses cover almost 2.5 million km along the Kielce streets, and carry over 5 million passengers. Mr President, what do you consider the greatest achievement of the past ten years in terms of the economy? From the economic viewpoint, an important role is played by the Kielce Park of Technology (KPT), which was also established with the assistance of multi-million EU financial support. Almost a ninety of businesses are headquartered there, providing employment to ca. seven hundred people. The Park was created three years ago. To have it built, we obtained EU resources from the Eastern Poland Development Programme: this was PLN 80 million. A technology centre as well as a cluster of business incubators have been created. We have also managed to secure further support from the European Union: over PLN 90 million will be used to construct three production halls and a cluster of technology incubators. They will be home to another seventy businesses. This is primarily an opportunity for young people, mainly those who have something to say in new technologies: over 70% of the KPT is IT sector 8 Magazyn Kielce wczoraj, dziś, jutro LATO 2014

9 Kielce photo: Paweł Treger The urban living room in Rynek Square. companies. The Kielce Park of Technology provides an innovative business environment, which operates within a state-of-the-art infrastructure. The Park assists both in starting business activity and taking first steps in business; in addition, it boosts the already existing companies' growth. The assistance is provided in three major fields of activity: real estate rentals, business services and development services. The KPT offers flexible rental conditions, a modern and friendly environment, scientific and business consultancy, training sessions; it facilitates co-operation with partners, profit enhancement through the synergy effect, as well as transfer of technology. Within the Park, two zones are in operation: the Technological Incubator, which provides complex and professional support services to new companies as well as the Centre of Technology, geared at domestic and international investors. The latter s development is based on innovative technological solutions in manufacturing and services. An EU capital injection has also gone into Kielce Trade Fairs. Today, the Fairs has seven exhibition halls, modern entrance terminals, a multi-storey car park and a conference centre. The company sells 200,000 square meters of exhibition space annually. Kielce Trade Fairs is Central and Eastern Europe's third largest exhibition centre and one of Poland s trade fair industry leaders. It has 90,000 sq. m of exhibition space, including 36,000 in seven exhibition pavilions, complete with a state-of-the-art infrastructure. Kielce Trade Fairs receives a yearly total of over 210,000 visitors and guests from 56 countries and almost 6,500 exhibitors. The Kielce Trade Fair calendar lists over seventy events: trade fairs, exhibitions, conferences, seminars and concerts. In August 2013, a modern Congress Centre to hold 1,000 people was commissioned; last autumn saw the completion of a new western entrance terminal; earlier, a multi-storey car park to hold 500 cars was constructed. Over the past ten years, the labour market has also changed, its focus shifting visibly from manufacturing to services. In May 2004, the unemployment rate in Kielce reached 16.1%. After almost a decade, it dropped to ca. 11 %. What role did the outsourcing centres located in Kielce play in this process? Outsourcing centres specialise mostly in the industries of finance and accountancy, IT, research and development, broadly conceived customer services (such as call centres), human resources management and financial services. A wide range of services, particularly in terms of business process outsourcing, is one of the priorities for the city s further development. In Kielce, investment-related development in the services sector is determined by natural values; almost one-third of the city s area is taken by nature reserves and parks. It is worth stressing that over the past years we have not damaged or decreased the protected areas. At the same time, Kielce with its investmentrelated potential, competent public servants and personnel resources of graduates of the eleven local institutions of higher education, is among the most attractive localities for the BPO sector. Suffice it to say that, in order to meet the needs of these investment projects and develop the necessary infrastructure in the past couple of years, we have expended ca. PLN 4 billion, naturally with considerable cofunding from the EU. Today, Kielce offers ca. 45,000 sq. m of office space, and in the nearest future, this number is to double. Kielce, next to Lublin, has the largest participation in this sector in Eastern Poland. In Kielce alone, as many as twenty companies from the sector are in operation, providing workplaces to ca. two thousand people. Three years ago, we took the decision to continue the promotion of our city among BPO sector investors. We participate in industry trade fairs and business missions, we create an ambience which is conducive to business, and we are implementing the Formation and development of the Investor Assistance Centre Network Project. The sector which has seen the most rapid growth is the modern outsourcing services a high-opportunity industry with access to welleducated personnel, particularly in the fields which are popular with employers: economics, IT, English, German and Russian studies, as well as Oriental languages. Kielce is competitive also due to labour costs, a wide range of investment areas and industrial estates offered to potential investors by the city authorities and Kielce companies. The activities aimed at investor acquisition are supported by the custom-made website which enables interactive communication with investors, linked to the Kielce geo-portal (www.gis.kielce.eu). Thank you. Kielce yesterday, today, tomorrow Magazine SUMMER

10 Kielce Podsumowania i plany Wejście Polski do Unii Europejskiej 1 maja 2004 roku było wydarzeniem bez precedensu i wiązało się z pozyskaniem przez nasz kraj dodatkowych środków finansowych. Ich absorpcja rozpoczęła się oczywiście dużo wcześniej wystarczy przypomnieć sobie realizowane w pierwszych latach XXI w. programy przedakcesyjne takie jak PHARE czy SAPARD. Jednak tak naprawdę rozmiar korzyści płynących ze stania się członkiem UE pokazała dopiero realizacja Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR). Był to pierwszy program, na którym zdobywaliśmy umiejętności i doświadczenie w pozyskiwaniu środków unijnych. W ramach obecnie wdrażanego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata województwo świętokrzyskie ma do rozdysponowania 769, 5 mln euro. By zagospodarować te pieniądze Zarząd Województwa Świętokrzyskiego jako Instytucja Zarządzająca RPOWŚ ogłosił łącznie 46 konkursów na które wpłynęło 2856 wniosków o dofinansowanie. Dotychczas zawarto z beneficjentami umowy na łączną kwotę dofinansowania 2 miliardy 951 milionów PLN ( wg stanu na koniec kwietnia 2014 r.), co stanowi ponad 90% alokacji całego programu regionalnego. Obecnie trwają prace nad nowym Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego na lata Efekty projektów rewitalizacji centrów miast i miasteczek w każdym zakątku województwa dostrzegamy gołym okiem : jest coraz piękniej. Coraz więcej mieszkańców korzysta z takich dobrodziejstw cywilizacji jak sieci wodociągowe i kanalizacyjne. Gminy budują oczyszczalnie ścieków, w coraz większym stopniu wykorzystywana jest tzw. czysta energia odnawialna. Nasze szpitale są remontowane, rozbudowywane i wyposażane w najnowszy sprzęt diagnostyczny to sprawia, że dostęp do nowoczesnej opieki zdrowotnej jest szeroki. Nasze zabytki chluba regionu są restaurowane, odzyskują dawny blask, wokół nich tworzona jest infrastruktura, dzięki której możemy, bez kompleksów, przyjmować turystów. Jednak, przede wszystkim, środki unijne pozwoliły na rozbudowę i modernizację dróg wszystkich kategorii: od dróg wojewódzkich, po drogi gminne. Dzięki temu możemy podróżować szybciej i bezpieczniej. Wysoką aktywnością w ubieganiu się o dotację na inwestycje w swoich firmach wykazali się świętokrzyscy przedsiębiorcy. Przewidziana dla nich w Regionalnym Programie Operacyjnym na lata pula środków, w wysokości ponad 300 mln zł, została rozdysponowana podkreśla Kazimierz Kotowski, członek Zarzą -du Województwa Świętokrzyskiego. Tymczasem Zarząd przyjął kolejną wersję projektu RPO Województwa Świętokrzyskiego na lata Najważniejsze założenia tego dokumentu: RPO będzie finansowany z dwóch funduszy strukturalnych Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego koncentrującego się na projektach infrastrukturalnych oraz Europejskiego Funduszu Społecznego, służącego finansowaniu projektów społecznych i zatrudnieniowych. Pozwoli to na lepsze skoordynowanie projektów finansowanych tak, aby były one bardziej efektywne. Kolejnym wyróżnikiem jest wyraźny gospodarczy kierunek RPO. Realizacja RPO przynieść ma zdynamizowanie rozwoju gospodarki województwa poprzez nowe rozwiązania technologiczne i wzrost poziomu kapitału społecznego. Priorytetowo traktowane będą projekty dotyczące innowacji, przedsiębiorczości, energetyki i projektów z zakresu społeczeństwa informacyjnego wyjaśnia Kazimierz Kotowski. Na realizację projektów przeznaczone zostanie 1 363,2 mln EUR środków unijnych, czyli ponad 5,6 mld PLN. Szacuje się, że bezpośrednio na sferę gospodarczą będzie przeznaczone 1,5 mld PLN. Środki te trafią między innymi do firm, jako bezpośrednie wsparcie inwestycyjne, pomogą we wzmocnieniu otoczenia biznesu, umożliwią przedsiębiorstwom realizację wspólnych przedsięwzięć, również ze światem nauki, posłużą wypromowaniu oferty eksportowej świętokrzyskich firm mówi Kazimierz Kotowski. Z kolei na projekty, związane z energetyką dofinansowanie ma wynieść ok. 700 mln PLN. Środki z Europejskiego Funduszu Społecznego trafią do projektów związanych m.in. z walką z wykluczeniem społecznym, poprawie dostępu do wysokiej jakości usług publicznych (m.in. żłobki, przedszkola, opieka zdrowotna, edukacja szkolna), zapewnieniu dostępu do zatrudnienia osobom poszukującym pracy, wsparciu samozatrudnienia w formie dotacji i mikropożyczek, zapewnieniu dostępu do doradztwa i szkoleń zawodowych dla przedsiębiorców i pracowników. dla rozwoju Województwa Świętokrzyskiego... Publikacja współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata Magazyn Kielce wczoraj, dziś, jutro LATO 2014

11 Kielce The results of the projects concerning centre revitalisation of larger and smaller towns in all corners of the voivodeship can be seen with the naked eye as the places are becoming increasingly attractive. More and more inhabitants are using such modern conveniences as water pipe and sewerage networks. Municipalities are having wastewater treatment plants built; pure renewable energy is being used on a larger scale. Hospitals are being refurbished, expanded and equipped with state-of-the-art diagnostic apparatus, which broadens the access to modern health care. Our historical monuments, the region's pride, are being restored to their former glory. Around them, infrastructure facilities are cropping up, thanks to which we can receive tourists without feelings of inferiority. Yet, first and foremost, EU funding has enabled the expansion and modernisation of all classes of roads from the voivodeship-class roads to municipal ones. Thanks to this, travelling has been made safer and faster. "Świętokrzyskie entrepreneurs have shown high activity in applying for capital project cofunding for their businesses. The total sum, allocated to them in the Regional Operational Programme (ROP) for the Years , exceeded PLN 300 million and has all been distributed", stresses Kazimierz Kotowski, member of the Board of Świętokrzyskie Voivodeship. Meanwhile, the Board has adopted another Regional Operational Programme for the Years The most important assumptions of the document stipulate that the ROP will be financed from two structural funds, the European Fund for Regional Development which focuses on infrastructure projects, and the European Social Fund, which aims at funding social and employment-related projects. "This will improve financed project co-ordination so as to enhance their efficiency. Another characteristic feature is the ROP's distinct orientation towards business. The implementation of the ROP is to increase the dynamics of the voivodeship's economic development through new technological solutions and boost- Reviews and Plans for the Future Poland s entering the European Union on May 1, 2004, was an unprecedented event and resulted in our country s obtention of additional funding. The absorption thereof naturally began much earlier suffice it to mention the pre-accession programmes of the first couple of years of the twenty-first century, such as PHARE or SAPARD. Yet it was not until the implementation of the Integrated Operational Programme for Regional Development that a full range of the benefits from EU membership were showcased. This was the first programme which provided us with the skills and experience needed to acquire EU funds. Under the now implemented Regional Operational Programme for Świętokrzyskie Voivodeship for the Years , the Voivodeship has at its disposal Euro million. In order to utilise that money, the Board of the Świętokrzyskie Voivodeship as the Managing Institution of the Regional Operational Programme announced a total of forty-six competitions, which attracted as many as 2,856 applications for funding. So far, funding agreements have been concluded with beneficiaries to the total amount of PLN 2 billion and 951 million (as of late April 2014), which constitutes over 90% of the entire Regional Programme s allocation. At present, the development of a new Regional Operational Programme for Świętokrzyskie Voivodeship for the Years is in progress. ing social capital levels. Priority will be given to projects geared at innovation, entrepreneurship, energy industry and information society projects," Kazimierz Kotowski explains. For project implementation, EU funds of EUR 1,363.2 million (i.e. over PLN 5.6 billion) will be expended. It is estimated that the business sphere will be the direct recipient of PLN 1.5 billion. "These funds will go, for example, to businesses, as direct investment boosters. They will assist in the strengthening of the business-related infrastructure, enable entrepreneurs to implement joint undertakings, including those involving the world of science, as well as supporting the promotion of exports offered by Świętokrzyskie companies", says Kazimierz Kotowski. Energy sector projects, in turn, are to receive the funding of ca. PLN 700 million. Financial resources from the European Social Fund will be allocated to projects on fighting social exclusion, improvement of access to high-standard public services (including day-care centres, pre-school education, health care and schooling), provision of access to employment to job seekers, as well as support to entrepreneur and employee self-employment. The first projects will begin in the early for the development of Świętokrzyskie Voivodeship... Publication co-financed from European Regional Development Fund under Regional Operational Programme for Świętokrzyskie Voivodeship for Years Kielce yesterday, today, tomorrow Magazine SUMMER

12 Kielce edukacja Mobilne laboratoria Politechnika Świętokrzyska w ostatnim czasie uruchomiła dwa nowe, tym razem mobilne, laboratoria. Nietypowe, bo ruchome, ale inne być nie mogą, jeśli mają służyć studentom kierunku transport. Transport jest przydatny dla człowieka, ale stwarza dużo problemów technicznych, związanych z bezpieczeństwem czy ochroną środowiska. Nowe laboratoria pomogą rozwiązywać te problemy mówi prof. dr hab. inż. Stanisław Adamczak, rektor Politechniki Świętokrzyskiej. fot. Paweł Treger Jeden z budynków Politechniki. Urządzenia zamontowane w samochodach są uniwersalne i niekiedy zintegrowane, można je, zależnie od celu badań, wymieniać. Większe laboratorium nosi nazwę Apollo i powstało na bazie podwozia mercedesa. Kosztowało 650 tysięcy złotych. Laboratorium wyposażone jest w sprzęt najwyższej klasy; mierzy między innymi przyśpieszenie pojazdu, hamowanie, siły działające na pasażerów, skalę zanieczyszczeń. Wykładowca siedzi w nim obok kierowcy, studenci zajmują miejsca w fotelach. Zamiast tablicy są ekrany monitora. Drugi pojazd to ford transit kombi naszpikowany elektroniczną aparaturą, wart jest 400 tysięcy złotych. Dokładność niektórych pomiarów mierzy się w nanosekundach. Te laboratoria są nie tylko narzędziem badań, ale także ich obiektem podkreśla profesor Adamczak. W mniejszym laboratorium mają być badane, przede wszystkim, własności ruchowe pojazdu, czyli: badanie zdolności przyspieszania, skuteczności hamowania czy sprawdzanie poślizgów. Samochód wyposażono m.in. w czujniki przyspieszeń, kontrolujące poślizgi oraz w zestaw minikamer do analizy sytuacji drogowej. Z kolei w autobusie, oprócz bezpieczeństwa, badany ma być też komfort pasażerów. We wszystkich pasach bezpieczeństwa w pojeździe wmontowane są czujniki sił, które pokazywać będą co dzieje się z podróżującymi w trakcie hamowania pojazdu. W autokarze ma być też mierzona temperatura, hałas, a nawet nacisk pasażerów na siedzenia. Autobus jest wyposażony w system monitorowania pojazdu. Laboratoria również doskonale promują uczelnię: zwracają uwagę, ponieważ oklejone są zdjęciami kampusu Politechniki Świętokrzyskiej. Pojazdy służyć będą nie tylko ściśle naukowym celom skorzystają z nich studenci wyjeżdżający na staże czy wycieczki, akademicki klub sportowy oraz chór. Będą przydatne podczas fachowych badań nie tylko związanych z motoryzacją, ale na przykład podczas policyjnych ekspertyz. Obydwa laboratoria sfinansowano ze środków unijnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego finansowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego. Projekt obejmuje modernizację i wzmocnienie potencjału naukowo-badawczego laboratoriów, których działalność ukierunkowana jest zarówno na potrzeby naukowo-badawcze uczelni, jak i współpracę naukową oraz współpracę z jednostkami przemysłowymi regionu świętokrzyskiego. Uruchomienie tych laboratoriów to także fragment aktywnej działalności, która dotyczy techniki samochodowej i jest realizowana w małym campusie Politechniki Świętokrzyskiej mówił profesor Adamczak. Przy współudziale środków unijnych trwa modernizacja i rozbudowa infrastruktury wykorzystywanej do kształcenia studentów na kierunku transport. W ramach projektu remontowany jest plac, podjazdy, drogi w małym campusie Politechniki Świętokrzyskiej przy ulicy Warszawskiej w Kielcach; prace mają zakończyć się w lipcu. Justyna Żukowska Ruchome laboratorium badań bezpieczeństwa i własności dynamicznych pojazdów samochodowych FORD Transit Kombi 300L Trend 2.2 Podstawowe dane techniczne: R Liczba miejsc 9 R Silnik wysokoprężny turbodoładowanych 2,2TD, moc 92kW (125KM) R Prędkość maksymalna pojazdu 110 km/h R Normy emisji substancji szkodliwych EURO 5 R Skrzynia biegów manualna 6-biegowa R Napęd na koła przednie R System regulacji poślizgu podczas hamownia ABS R Elektroniczny układ podziału siły hamowania EBD R Elektroniczny system stabilizacji toru jazdy ESP R Klimatyzacja R Komputer pokładowy Ruchome laboratorium badań bezpieczeństwa i komfortu w transporcie zbiorowym Minibus Apollo (na podwoziu Mercedesa Atego) Podstawowe dane techniczne: R Liczba miejsc 35 R Silnik wysokoprężny 4,8 dm sześć., moc 160 kw (218KM) R Prędkość maksymalna pojazdu 90km/h R Normy emisji substancji szkodliwych EURO 5 R Skrzynia biegów manualna 6-biegowa R System regulacji poślizgu podczas hamowania ABS R Elektroniczny układ podziału siły hamowania EBD R Elektroniczny system stabilizacji toru jazdy ESP R Zwalniacz (retarder) R Klimatyzacja R Komputer pokładowy R Wyposażenie podnoszące komfort podróżowania (toaleta, lodówka, barek) 12 Magazyn Kielce wczoraj, dziś, jutro LATO 2014

13 education Kielce Mobile laboratory for testing motor vehicle safety and dynamic properties FORD Transit Kombi 300L Trend 2.2 Basic technical specifications: R Seat number: 9 R Turbocharged diesel engine 2.2TD, power output 92kW (125hp) R Maximum speed: 110 km/h R EURO 5 emissions level standards R 6-speed manual gearbox R Front-wheel drive R Anti-Lock Braking System (ABS) R Electronic Brakeforce Distribution (EBD) R Electronic Stability Program (ESP) R Air conditioning R Onboard computer R Mobile laboratory for public transport safety and comfort testing Apollo Minibus (Mercedes Atego chassis) Basic technical specifications: R Seat number: 35 R Turbocharged diesel engine 4.8 cu. dm, power output 160kW (218hp) R Maximum speed: 90km/h R EURO 5 emissions level standards R 6-speed manual gearbox R Anti-Lock Braking System (ABS) R Electronic Brakeforce Distribution (EBD) R Electronic Stability Program (ESP) R Retarder R Air conditioning R Onboard computer R Comfort-enhancing equipment (toilet, refrigerator, minibar) The devices installed in the cars are universal, with integration options, and can be replaced with others, depending on the research objective. The larger laboratory, built on a Mercedes chassis, is called Apollo. At PLN 650,000, it comes complete with state-of-the-art equipment: it can measure vehicle acceleration, braking, forces acting on the passengers, and pollution volume. The teacher sits next to the driver, while students take passenger seats. There is no board: there are screens instead. The other vehicle is a Ford Transit Kombi, stocked with electronic apparatus, worth PLN 400,000, offering nanosecond precision for some of the Mobile Laboratories The Kielce University of Technology (Politechnika Świętokrzyska) has recently started two new mobile laboratories. They are not typical they are mobile and could not be different if they are to be used by students of transportation. Transportation is helpful indeed, but it can create a lot of technical problems related to safety issues or environmental protection. New laboratories will help solve these problems, Prof. Stanisław Adamczak, Ph. D. habil., Eng., Rector of the Kielce University of Technology, tells us. measurements. These laboratories are not only research tools, but they can also be subjects for research themselves, stresses Professor Adamczak. The smaller lab will, primarily, test vehicle mobility properties, including acceleration capacity or braking efficiency, as well as performing slipping tests. The car has acceleration sensors which control the slipping and a set of microcameras for road conditions analysis. The bus, in turn, apart from safety tests, will also investigate passenger comfort. All safety belts in the vehicle are equipped with force sensors which will show what happens to passengers when the vehicle brakes. The bus will also enable temperature, noise and passenger seating pressure measurements. The bus comes complete with a vehicle monitoring system. The labs offer excellent opportunities for the promotion of the University, covered as they are with photographs of the Kielce University of Technology campus. The vehicles will be used not only for strictly scientific purposes: they will also serve students in their traineeships or excursions, as well as carrying the members of the University s sports club and Minibus Apollo and FORD Transit Kombi 300L Trend 2.2 choir. The vehicles will not only be used during professional research into the motoring science, but also for police expert studies. Both labs have been financed from EU funds under the Regional Operational Programme financed by the Marshal s Offices of the Świętokrzyskie Voivodeship. The project covers lab scientific and research potential modernisation and enhancement. The activities are geared to meet both the University s scientific and research needs, and foster co-operation with industrial entities of the Świętokrzyskie region. Starting these laboratories is a segment of our activities in the field of motoring technology, implemented at the small campus of the Kielce University of Technology, says Professor Adamczak. With co-participation of EU funds, the modernisation and expansion of the infrastructure used for students of transportation. Under the project, renovation works are going on in the square, driveways and streets in the small campus of the Kielce University of Technology in Kielce s Warszawska Street. The works are scheduled to conclude in July. Justyna Żukowska fot. Miłosz Pindur Kielce yesterday, today, tomorrow Magazine SUMMER

14 Kielce Nowe pieniądze, kolejne wyzwania O zadaniach Kieleckiego Obszaru Funkcjonalnego rozmawiamy z TADEUSZEM SAYOREM, wiceprezydentem Kielc Jakie cele stoją przed Kieleckim Obszarem Funkcjonalnym? Kielecki Obszar Funkcjonalny został utworzony na podstawie Porozumienia z dnia 14 stycznia 2014 określającego zasady współpracy przy programowaniu i wdrażaniu Strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych oraz jej współfinansowania i realizacji jesteśmy na etapie jej tworzenia. Strategia ma na celu poprawę jakości życia mieszkańców i rozwój gospodarczy Kieleckiego Obszaru Funkcjonalnego. Ideą KOF jest wzmocnienie współpracy pomiędzy samorządami miast i gmin skupionych wokół Kielc. Współpraca pozwoli na zbudowanie mechanizmów w zakresie wspólnego rozwiązywania problemów o charakterze terytorialnym, wykraczającym poza jedną gminę. Realizacja wspólnych projektów będzie przygotowywać samorządy wchodzące w skład KOF do współpracy w zakresie realizacji wspólnych celów, a nie konkurowania o pieniądze z Unii Europejskiej. Dokumentem, w którym zawarte są wszystkie wytyczne odnośnie nowego okresu programowania na lata jest Umowa Partnerska. Wszystkie instytucje zaangażowane w budowanie Programów Operacyjnych muszą kierować się zasadami i wytycznymi z niej wynikającymi. Tam też są zapisane Cele i Priorytety Inwestycyjne, w ramach których będzie można realizować różne projekty. Trwają rozmowy z naszymi partnerami nad przygotowaniem list projektów, które samorządy planują wspólnie realizować. Kielce chciałyby w ramach ZIT nadal usprawniać połączenia komunikacyjne Kielc z gminami z KOF. Niektóre z gmin będą starać się o budowę dworców "przesiadkowych" dla mieszkańców podkieleckich miejscowości, z których dojeżdżaliby busami czy autobusami do pracy i szkół w stolicy regionu. Inne pomysły dotyczą termomodernizacji obiektów publicznych, modernizacji oświetlenia ulicznego, budowy ścieżek rowerowych na terenie całego obszaru funkcjonalnego i budowy centrum kształcenia zawodowego. Innym zadaniem będą działania inwestycyjne umożliwiające wykorzystanie lokalnych zasobów przyrodniczych wraz z promocją np. zbiorniki wodne, ścieżki dydaktyczne. Będziemy podejmować również działania zmierzające do wpisania naszego Geoparku do sieci Geoparków europejskich. Ważne jest żeby te wszystkie inicjatywy były wspólnie realizowane przez partnerów, żeby były komplementarne i realizowały wspólne cele Kieleckiego Obszaru Funkcjonalnego. Proszę przybliżyć ideę ZIT; jaka będzie rola Kielc przy realizacji tego typu projektów? Zintegrowane Inwestycje Terytorialne są nowym instrumentem rozwoju regionalnego; istotą zastosowania ZIT jest wsparcie projektów ważnych, z punktu widzenia rozwoju ośrodków miejskich, mających znaczenie dla całego obszaru funkcjonalnego. Rolą Kielc będzie podtrzymywanie współpracy jednostek wchodzących w skład KOF w celu koordynacji rozwoju i prowadzonych polityk, co można osiągnąć np. poprzez zapewnienie odpowiednich ram organizacyjnych (Porozumienie KOF) czy instrumentów zachęcających do współpracy (Zintegrowane Inwestycje Terytorialne). Realizacja ZIT to także większa odpowiedzialność samorządów lokalnych za inwestowanie unijnych pieniędzy. W wyniku badań, analiz, warsztatów z udziałem wszystkich zainteresowanych podmiotów zostały wypracowane cele jakie będzie realizował Kielecki Obszar Funkcjonalny. Duży nacisk będzie położony na stworzenie dogodnych warunków dla rozwoju przedsiębiorczości i tworzenia miejsc pracy, poprawę wewnętrznej i zewnętrznej dostępności komunikacyjnej KOF, rozwój oferty edukacyjnej, szczególnie wzbogacenie oferty szkolnictwa zawodowego, zwiększenie atrakcyjności turystycznej, poprawa efektywności energetycznej oraz inwestycje w odnawialne źródła energii Jakie są priorytety rozwojowe Kielc w nowej perspektywie unijnej? W styczniu prezydent Kielc, Wojciech Lubawski oraz wójtowie i burmistrzowie gmin Kieleckiego Obszaru Funkcjonalnego podpisali porozumienie dotyczące realizacji wspólnych przedsięwzięć z unijnym dofinansowaniem. Porozumienie dotyczy zasad współpracy przy programowaniu i wdrażaniu Strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych Kieleckiego Obszaru Funkcjonalnego oraz współfinansowaniu i realizacji tych inwestycji. Zintegrowane Inwestycje Terytorialne to nowy sposób współpracy samorządów mogą realizować wspólne przedsięwzięcia, łączące działania finansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego. Kielecki Obszar Funkcjonalny (KOF), obejmuje obszar Kielc oraz sąsiednich gmin, łącznie 12 jednostek samorządu terytorialnego. Poza Kielcami w skład KOF wchodzą Chęciny, Chmielnik, Daleszyce, Górno, Masłów, Miedziana Góra, Morawica, Piekoszów, Sitkówka-Nowiny, Strawczyn oraz Zagnańsk. 14 Magazyn Kielce wczoraj, dziś, jutro LATO 2014

15 Kielce New Money, New Challenges We talk to TADEUSZ SAYOR, Deputy President of Kielce, about the purposes of the Kielce Functional Area. What are the objectives of the Kielce Functional Area? The Kielce Functional Area (KFA) has been created on the basis of the January 14, 2014 Agreement, which defined the principles for co-operation in terms of programming and implementation of the Integrated Territorial Investment (ITI) Strategy as well as co-funding and implementation thereof. Now we are at the establishment stage. The strategy aims at improvement of inhabitants living standards as well as promoting economic development of the Kielce Functional Area. The idea of the KFA is to enhance the co-operation between the self-governments of the towns and municipalities surrounding Kielce. This kind of co-operation will enable formation of mechanisms for joint local problem solving that will go beyond one municipality. The implementation of the shared projects will serve to prepare the KFA self-governments for co-operation in implementation of shared objectives rather than competition for European Union funds. As a result of research, analyses and workshops attended by all the interested entities, the goals to be implemented by the Kielce Functional Area have been defined. Much stress will be laid on creation of conditions conducive to development of entrepreneurship and formation of new workplaces; enhancement of the internal and external communications accessibility of the KFA; expansion of educational opportunities; upgrading tourist attractiveness; improvement in energy efficiency; as well as investment in renewable energy sources. What are the development priorities for Kielce in the new EU perspective? The document which contains all the guidelines for the new programming period of the years is the Partnership Agreement. All institutions involved in the creation of Operational Programmes must follow these principles and resulting guidelines. The Agreement also concerns Investment Objectives and Priorities, under which a variety of projects can be implemented. With our partners, we are now in the process of shortlisting projects: the projects which the selfgovernments are planning to implement jointly. Under the ITI, Kielce would like to continue enhancing the communications between Kielce and KFA municipalities. Some municipalities will be applying for the construction of layover stations for those living in the vicinity of Kielce, from which they could commute to Kielce to work or school by bus or minibus. Other ideas concern thermomodernisation of public buildings, modernisation of street lighting, construction of cycle paths in the entire functional area and establishment of a vocational education centre. Another task shall be investment-related operations enabling the use of local natural resources, together with promotion opportunities, including facilities such as water reservoirs or learning routes. We will also be taking steps to have our Geopark entered on the list of European Geoparks. It is important for all those initiatives to be jointly implemented by the partners, to complement one another and to realise the shared objectives of the Kielce Functional Area. In January, President of Kielce Wojciech Lubawski as well as heads and mayors of municipalities of the Kielce Functional Area signed an agreement pertaining to implementation of joint undertakings with EU co-funding. The agreements covers the principles of co-operation for the programming and implementation of the Integrated Territorial Investment Strategy for the Kielce Functional Area, as well as co-funding and implementation of investment projects. Integrated Territorial Investments are a new method of self-governmental cooperation: they can implement joint undertakings, which combine operations financed from the European Fund for Regional Development and the European Social Fund. The Kielce Functional Area (KFA) covers the area of Kielce as well as neighbouring municipalities a total of twelve units of self-government. Apart from Kielce, the KFA includes Chęciny, Chmielnik, Daleszyce, Górno, Masłów, Miedziana Góra, Morawica, Piekoszów, Sitkówka-Nowiny, Strawczyn and Zagnańsk. Could your please tell us more about the ideas of the ITI what will be the role of Kielce in implementation of this kind of projects? Integrated Territorial Investments are a new instrument in regional development; the essence of using the ITI is to support projects which are significant from the viewpoint of urban centres, of importance to the entire functional area. The role of Kielce will be to sustain the co-operation among the entities which are part of the KFA in order to co-ordinate the development and policies. This can be done through, for example, provision of appropriate organisational frameworks (KFA Agreement) or co-operation fostering instruments (Integrated Territorial Investments). The implementation of the ITI also means greater responsibility of local self-governments for how EU money is invested. Kielce yesterday, today, tomorrow Magazine SUMMER

16 Kielce Miliony na innowacje Rozmowa z Ryszardem Zbrógiem, prezydentem Staropolskiej Izby Przemysłowo-Handlowej w Kielcach. Minęło 10 lat obecności Polski w Unii Europejskiej. Jak Pan Prezydent ocenia ten czas z perspektywy działalności Staropolskiej Izby Przemysłowo- Handlowej? Staropolska Izba Przemysłowo-Handlowa od momentu rodzenia się idei, przez akcesję, po okres aktywności w Unii Europejskiej wypełnia bardzo konkretne zadania promocyjne i realizacyjne. Początkowo budowaliśmy wiedzę o Wspólnej Europie o jej historii, filozofii, osiągnięciach oraz perspektywach, tą drogą uzasadniając pozytywny stosunek do opowiedzenia się przez przedsiębiorców za przystąpieniem do UE. Uświadamialiśmy sobie, iż taka wartość jak otwarcie Europy na Polskę Europa bez granic, uwolnienie rynku pracy dla Polaków, wykorzystanie osiągnięć, które mają decydujący wpływ na innowacje w gospodarce, związane z szansą bezpośredniej współpracy z krajami wysoko rozwiniętymi, demokracja w systemie politycznym są to wszystko argumenty z pełną szansą powodzenia w Polsce. Dziś oceniamy, iż oczekiwania te były trafne, a nasza rzeczywistość potwierdza wyrażane wcześniej poglądy. SIPH włączyła się od początku we wdrażanie transferu prawa unijnego poprzez przynależność do sieci ośrodków Euro Info, która teraz nosi nazwę Enterprise Europe Network. Propagujemy przepisy unijne, śledzimy ich adaptację do prawa polskiego, zgłaszamy wątpliwości. Uważamy, iż Unia jest wrażliwa na sugestie dotyczące prawa tworzonego w Brukseli. SIPH zaangażowała się również mocno w wykorzystanie środków unijnych. Od 2003 roku pełni rolę Regionalnej Instytucji Finansującej dla programów unijnych. Kolejno: dla Funduszy Przedakcesyjnych Phare w latach , dla Perspektywy Programowej lat oraz Perspektywy Programowej lat Do tej pory SIPH obsłużyła 857 umów dotacji na łączną kwotę dofinansowania 550 mln złotych. To zdecydowanie największe środki przeznaczone na potrzeby przedsiębiorców w województwie świętokrzyskim. Realizujemy też własne projekty, które mają akceptację innych instytucji wdrażających, a dotyczą przedsiębiorstw z województwa świętokrzyskiego. Szczególnie mocny strumień dotacji popłynął w latach Blisko 478 milionów złotych dotacji to efekt wdrażania przez SIPH ośmiu działań Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata Jako prezydent Staropolskiej Izby i jednocześnie pełnomocnik Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości podpisałem z beneficjentami przede wszystkim firmami sektora małych i średnich przedsiębiorstw łącznie 267 umów, których realizację SIPH nadzoruje. Wspólnym mianownikiem dla wszystkich projektów jest innowacyjność. Skąd tak duży nacisk na innowacje? Innowacje to zmiany produktu, procesu technologicznego lub systemu zarządzania, generujące przewagę przedsiębiorcy na rynku europejskim. Rezerwy proste zostały już wykorzystane. Trwałość firmy i jej konkurencyjność może być dziś osiągana jedynie dzięki ciągłemu dążeniu do wprowadzania nowości. Ryszard Zbróg prezydent Staropolskiej Izby Przemysłowo-Handlowej Panie Prezydencie, jak można lepiej wykorzystać środki unijne na rzecz sektora małych i średnich przedsiębiorstw? Bardzo ważna jest dobra informacja o dofinansowaniu z programów, zwłaszcza organizowanych bezpośrednio przez Komisję Europejską. Wiedza o tych bogatych możliwościach jest stosunkowo niewielka, a Staropolskiej Izbie zależy, by wśród przedsiębiorców województwa świętokrzyskiego była powszechna. Nasze działania zmierzają do stworzenia regionalnego przedstawicielstwa dla wszystkich programów krajowych i wdrażanych przez Brukselę. Izba, jako ogniwo odpowiedzialne za dobry przepływ informacji, mogłaby jak dobry menedżer systemowo zająć się wsparciem sektora MŚP w tym zakresie. Uzyskanie dotacji jest często kluczowe dla rozwoju przedsiębiorstwa. Wyrażam nadzieję, iż lata będą także czasem aktywności Izby na rzecz umacniania gospodarczego regionu i wspierania przedsiębiorczości w programach przygotowywanych do realizacji w tym okresie. 16 Magazyn Kielce wczoraj, dziś, jutro LATO 2014

17 Kielce Millions for Innovation We talk to Ryszard Zbróg, President of the Staropolska Chamber of Industry and Commerce in Kielce. Ryszard Zbróg, President of the Staropolska Chamber of Industry and Commerce Ten years of Poland s presence in the European Union have passed. What is your assessment of the decade in terms of the operations of the Staropolska Chamber of Industry and Commerce? Since the very idea was born, through accession, down to activity within the European Union, the Staropolska Chamber of Industry and Commerce has been implementing very well defined promotional and realisational tasks. First, we helped build the awareness of the shared Europe its history, philosophy, and prospects for the future. In this way, we aimed to corroborate entrepreneurs positive attitude towards Poland s accession to the EU. We realised the value of Europe s opening up to Poland border-free Europe, liberation of the labour market for Poles, using the achievements which have decisive influence on economic innovation, related to the opportunities for direct co-operation with highly developed countries as well as democracy in the political system: these were all arguments with high likelihood of full success in Poland. Today we think that these expectations were correct, and the reality has confirmed the previously expressed beliefs. The Chamber has since the beginning been participating in the implementation of EU law transfer by joining the Euro Info centre network, now called the Enterprise Europe Network. We popularise EU regulations; we watch their adaptation to the Polish law; we voice our doubts. We believe that the Union is open to suggestions concerning the law which is made in Brussels. The Chamber has also been actively involved in the distribution of EU funds. Since 2003, the Chamber has been the Regional Financing Institution for EU programmes. First, it was the Phare Pre-Accession Funds in the years , then the Programme Perspective for the years and the Programme Perspective for the years Until now, the Chamber has assisted with as many as 857 funding agreements totalling PLN 550 million. This is definitely the highest funding allocated to the needs of entrepreneurs in Świętokrzyskie Voivodeship. We are also implementing our own projects, which have won the approval of other implementing institutions, and pertain to enterprises based in Świętokrzyskie Voivodeship. Particularly large amounts of funding were received in the years Almost PLN 478 million of funding was the result of the Chamber s implementation of eights actions of the Innovative Economy Operational Programme for the years As President of the Staropolska Chamber as well as representative of the Polish Agency for Enterprise Development, I have signed a total of 267 agreements with beneficiaries mainly SME sector businesses, whose implementation is still being supervised by the Chamber. The common denominator for all these projects has been innovation. Why so much stress on innovation? Innovation means changes to a product, a technological process or a management system, which give an entrepreneur a competitive edge in the European market. Simple reserves have already been used up. A company s stability and competitiveness can only be achieved today through a continuing tendency towards the introduction of novelties. Mr President, how can EU funds for the SME sector be better used? Very important is reliable information on programme-based funding, particularly when it comes to the programmes organised directly by the European Commission. Awareness of the wide range of opportunities which they offer is relatively low, and the Staropolska Chamber makes a point of disseminating the information among Świętokrzyskie entrepreneurs. Our activities are geared at creation of a regional agency for all national and Brussels-implemented programmes. The Chamber, as a link responsible for efficient information flow, could like a good manager take care of supporting the SME sector on a system basis. Obtaining the funds is frequently the key issue for company growth. I do hope that the years will be a period of the Chamber s activity geared at economic strengthening of the region and boosting entrepreneurship through the programmes which are being prepared for implementation for that period. Kielce yesterday, today, tomorrow Magazine SUMMER

18 Kielce IV FORUM POLSKI WSCHODNIEJ KIELCE, 3-4 CZERWCA 2014 r. Już czwarty raz Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych organizuje Forum Polski Wschodniej Eastern Poland Business Forum, które odbędzie się 3 i 4 czerwca b.r. w Kielcach. W tym roku swoją obecnością wydarzenie zaszczycą goście specjalni: Pan Günter Verheugen, były Komisarz Unii Europejskiej ds. przemysłu i przedsiębiorczości oraz Pan Jerzy Buzek, były Premier RP oraz Przewodniczący Parlamentu Europejskiego. fot. Zbigniew Masternak 18 W programie Forum m.in. o przyszłości lokalnego przemysłu spożywczego. Wydarzenie dedykowane jest przedsiębiorcom, polskim i zagranicznym inwestorom, instytucjom otoczenia biznesu, podmiotom zainteresowanym inwestycjami oraz nawiązaniem współpracy gospodarczej z regionem, a także jednostkom samorządu terytorialnego z terenu Polski Wschodniej. Zaproszenia do udziału w wydarzeniu otrzymali również przedstawiciele środowisk branżowych i opiniotwórczych. Forum ma na celu wzmacnianie pozytywnego klimatu gospodarczego Polski Wschodniej poprzez odwołanie się do atutów i cech charakterystycznych makroregionu. Tegoroczna, czwarta edycja wydarzenia obejmie cztery sesje panelowe, które dotyczyć będą istotnych zagadnień, m.in.: podsumowania 10-lecia obecności Polski w Unii Europejskiej, planów zagospodarowania nowych funduszy unijnych na lata oraz branżowych specjalizacji, które mogą stać się lokomotywami regionu. Takimi sektorami wysokiej szansy dla Polski Wschodnie Magazyn Kielce wczoraj, dziś, jutro LATO 2014 są z pewnością między innymi branże spożywcza, metalowo-maszynowa oraz budowlana. Z uwagi na fakt, iż w nowej perspektywie budżetowej szczególne miejsce zajmuje tematyka innowacyjności, jeden z paneli poświęcony zostanie nowoczesnej gospodarce, współpracy na styku nauki, biznesu i przemysłu, a także perspektywom zaangażowania środków publicznych we wspieranie innowacji oraz podnoszenie konkurencyjności przedsiębiorstw na rynku globalnym. Uzupełnieniem paneli dyskusyjnych z udziałem przedstawicieli przedsiębiorców, mediów, uczelni oraz samorządów będą prezentacje na temat rynków zagranicznych takich jak Japonia czy USA, prowadzone przez ekspertów praktyków biznesu w tych krajach. Ponadto podczas Forum zaprezentowane zostaną możliwości inwestowania i prowadzenia działalności gospodarczej na terenie Polski Wschodniej, a także sposoby wspierania rozwoju lokalnej przedsiębiorczości oraz eksportu. IV Forum Polski Wschodniej organizowane jest w ramach Programu Promocji Gospodarczej Polski Wschodniej, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W Programie Forum m.in. podsumowanie Programu Promocji Gospodarczej Polski Wschodniej w latach ; dyskusja o specjalizacjach branżowych, związanych z przyszłością regionu to sektory: spożywczy, maszynowo-metalowy oraz budowlany, a także dyskusja o rozwoju tradycyjnych branż poprzez innowacje. Uczestnicy Forum i goście specjalni podsumują również 10 lat Polski w Unii Europejskiej i wpływ akcesji Polski do Wspólnoty na zmianę w jej postrzeganiu w Europie i na świecie. Zamek Krzyżtopór w Ujeździe. fot. Zbigniew Masternak

19 Kielce THE FOURTH EASTERN POLAND BUSINESS FORUM KIELCE, JUNE 3-4, It is for the fourth time that the Polish Information and Foreign Investment Agency are organising the Eastern Poland Business Forum, which is to be held on June 3-4 in Kielce. This year, the event will be graced by the presence of special guests: Mr Günter Verheugen, the former European Commissioner for Enterprise and Industry, and Mr Jerzy Buzek, the former Prime Minister of Poland and President of the European Parliament. The event is dedicated to entrepreneurs, Polish and foreign investors, businessrelated institutions, entities interested in investment and starting economic co-operation with the region, as well as units of the local self-government from Eastern Poland. Invitations to participate in the event have also been sent to representatives of professional and opinion-forming circles. The Forum aims to reinforce the positive economic climate of Eastern Poland by means of the macroregion s trump cards and distinctive features. This year s fourth edition will comprise four panel sessions to discuss major issues such as a review of the ten years of Poland s presence in the European Union, the plans for distribution of EU funds for the years as well as industrial specialisations which may become the region s economic flywheels. Such high-opportunity sec- The Krzyżtopór Castle at Ujazd. tors for Eastern Poland are certainly the food industry, the metal and machinery industry as well as construction. Due to the fact that in the new budget perspective a special role is played by issues connected with innovation, one of the panels will be devoted to modern economy; co-operation between science, business and industry; as well as the prospects for involving public funds in supporting innovation and enhancing the competitiveness of enterprises in the global market. The discussion panels, attended by representatives of entrepreneurs, media, institutions of higher education and local governments will be complemented by presentations on foreign markets, such as Japan or the USA, by experts who are business practitioners in these countries. Moreover, during the Forum, opportunities for investing and conducting business operations in Eastern Poland, as well as methods of The Forum participants will review the decade of Poland's EU membership. support for local entrepreneurship and experts, will be presented. The 4th Eastern Poland Business Forum is organised within the Promotional Programme for Eastern Poland, cofinanced from the European Fund for Regional Development. The Forum programme includes a review of the Promotional Programme for Eastern Poland in the years ; a discussion on industrial specialisations related to the region s future (these are the food, machinery and metal as well as construction sectors), together with a discussion of traditional industry development through innovation. Participants in the Forum and special guests will also review the ten years of Poland s membership in the European Union and the influence which Poland s accession has had on the changing perceptions of Poland in Europe and worldwide. fot. Archiwum GDDKiA Kielce yesterday, today, tomorrow Magazine SUMMER

20 Kielce wczoraj Ostatnie wakacje przed I wojną światową Wraz z początkiem lata 1914 r. Kielce wyludniły się, jedni wyjechali za granicę do wód, inni znów ogórkowe czasy spędzają na letniskach. Nikt nie mógł wtedy przewidywać, że sezon ogórkowy skończy się niebawem, wraz z zabójstwem księcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie. miłośnicy kwiatów a osobliwie róż i gwoździków (sic!) mogą całą morgową plantację tych roślin oglądać w ogrodzie p. Krysickiego za szpitalem św-ego Aleksandra. Zwiedzanie ogrodu do kupna nie zobowiązuje. Najbardziej popularnym miejscem spędzania wolnego czasu w miesiącach letnich była kielecka Karczówka. Jak można było przeczytać w miejscowej prasie Gazecie Kieleckiej propagującej pożyteczne i zdrowe wakacje najbliższe, prawie podmiejskie letnisko mają Kielce na Karczówce, w domkach i chatach poniżej b. klasztoru bernardynów i w sąsiednim Czarnowie. Było to miejsce od dziesięcioleci odwiedzane tłumnie przez kielczan. Swoje wyprawy urządzali tutaj jeszcze w początkach XIX wieku studenci Szkoły Akademiczno-Górniczej. Wprawdzie na Karczówkę było blisko, jednakże letnie kwatery były pozbawione wygód, a niejedna letniczka daleko musi chodzić albo posyłać po wodę, bo studzien brak. Bawiono się w parku miejskim, czyli w ogrodzie Staszica, gdzie urządzano np. zabawy kwiatowe, z których dochód był przeznaczony na dofinansowanie różnych organizacji i stowarzyszeń. Podczas zabawy w ostatnią niedzielę czerwca 1914 r. kielczanie słuchali muzyki strażackiej i muzyki ułańskiej. Można było popływać łódkami na stawie, odpalono fajerwerki i rakiety. Nie pogardzono zabawami sportowymi; odbywały się wyścigi, wyścigi w workach, a zmęczeni zawodnicy i widzowie mogli posilić się ciasteczkami i ugasić pragnienie herbatą lub lemoniadą. Znacznym zainteresowaniem cieszyły się wyprawy w bliższe i dalsze okolice Kielc. U zbiegu ulicy Dużej i Rogatki Krakowskiej funkcjonowała stacja platform konnych, którymi spragnieni wypoczynku kielczanie udawali się na Słowik, aby tam wylegiwać się w cieniu drzew porastających okoliczne wzgórza, wdychając przy tym zbawienne mahoniowe powietrze. W lecie organizowano także wycieczki krajoznawcze. Trasa jednej z lipcowych, niedzielnych wypraw rozpoczynała się w ogrodzie Staszica, skąd o godz. 7 rano uczestnicy na furmankach pojechali do miejscowości Modrzewie, stamtąd po krótkim odpoczynku udali się pieszo do Morawicy, potem doliną Czarnej Nidy do stacji kolejowej Chęciny, aż wreszcie o godz. 9 wieczorem nastąpił powrót pociągiem spacerowym do Kielc. Wyprawy te były z reguły podejmowane przez Komisję Wycieczkową Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, która zajmowała się wynajęciem koni i powozów. Bilety można było nabywać w farbiarni Szartowskiego przy ul. Małej. Program wycieczek w sierpniu i wrześniu 1914 r., przewidywał wyjazdy do Daleszyc, Zagnańska, Kunowa, Ostrowca, Opatowa, Ossolina, Klimontowa i Sandomierza. Można także było przyjemnie spędzić wolny, letni czas w Kielcach, odwiedzając np. atrakcyjne miejsca: Ciekawie zapowiadały się także nowe inicjatywy przedsiębiorczych kielczan. Przy ulicy Nowo-Zagnańskiej urządzone po raz pierwszy łazienki letnie w posesji p. T., ze względu na panujące upały cieszą się znaczną frekwencją. Wydzielone są miejsca dla mężczyzn, kobiet i dzieci oddzielnie. Atrakcją miała być strzelnica p. Tomickiego, właściciela sklepu z bronią i przyborami myśliwskimi. Poszukiwano odpowiedniego miejsca na obrzeżach miasta, a w przyszłości planowano także urządzenie szkoły fechtunku. W niedzielne popołudnia można było również zwiedzić pałac biskupów krakowskich, czyli siedzibę gubernatora kieleckiego. Stamtąd trasa spaceru prowadziła znowu do miejskiego parku. Osoby pragnące udać się pod pomnik Staszica, przechodząc ulicą Dużą były często narażone na tumany kurzu wzniecone miotłami stróżów i to przeważnie w tych godzinach, kiedy wierni zdążają do Katedry, lub udaje się publiczność na spacer do letniego swego salonu. Na zakończenie warto zacytować reklamę promującą stosowanie atrakcyjnych środków leczniczych w okresie wakacyjnym: Na letnisku koniecznością jest mieć zawsze wyborne wino francuskie Saint Raphael, doskonałe przy zasłabnięciach żołądkowych i febrycznych. Wino to jest środkiem przywracającym i wzmacniającym siły tak dla dorosłych, jak i dla dzieci. dr Jan Główka Muzeum Historii Kielc 20 Magazyn Kielce wczoraj, dziś, jutro LATO 2014

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA Atrakcyjne tereny inwestycyjne znajdują się przy ul. Leśnej w Bytomiu, w bezpośrednim sąsiedztwie Alei Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Przeznaczona do sprzedaży uzbrojona

Bardziej szczegółowo

Umowa o współpracy ponadnarodowej

Umowa o współpracy ponadnarodowej Wzór minimalnego zakresu umowy o współpracy ponadnarodowej w ramach PO KL Umowa o współpracy ponadnarodowej Nazwa Programu Operacyjnego w Polsce: : Numer i nazwa Priorytetu: Numer i nazwa Działania: Numer

Bardziej szczegółowo

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland OECD Przegląd krajowej polityki miejskiej National Urban Policy Review of Poland 17-19 19 March 2010 ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland Zygmunt Ziobrowski Instytut Rozwoju Miast The

Bardziej szczegółowo

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ THE POWER OF EXPORT IN POLISH COSMETICS INDUSTRY KATARZYNA OLĘDZKA Brand Manager Verona Products Professional AGENDA 1. Branża kosmetyczna w Polsce i na świecie

Bardziej szczegółowo

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011 Implementation of the JEREMIE initiative in Poland Prague, 8 November 2011 Poland - main beneficiary of EU structural funds - 20% of allocation within cohesion policy (EUR 67 bln) Over EUR 10 bln of NSRF

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Samorządowa jednostka organizacyjna Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Institute for Territorial Development / Climate-Kic 1 PRZEMYSŁAW MALCZEWSKI LOWER SILESIA COORDINATOR OF REGIONAL ACTIVITY AFFILIATED

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

April17 19, 2013. Forum is part financed by Podlaskie Region

April17 19, 2013. Forum is part financed by Podlaskie Region Suwałki, POLAND April17 19, 2013 The development of science and technology parks in strengthening cooperation between science and business Berenika Marciniec Polish Agency for Enterprise Development(Poland)

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

About the Program. Beneficiaries of the Program. Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration

About the Program. Beneficiaries of the Program. Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration Dariusz Janusek Science for Industry: Necessity is the mother of invention Second Networking Event in the field of modern techniques

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

POLISH MARITIME CLUSTER POLSKI KLASTER MORSKI

POLISH MARITIME CLUSTER POLSKI KLASTER MORSKI POLISH MARITIME CLUSTER POLSKI KLASTER MORSKI 500 wejść dziennie Department of Economics and Management Faculty of Entrepreneurship and Quality Science Pomeranian Special Economic Zone (PSEZ) covers

Bardziej szczegółowo

Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013. Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013

Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013. Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013 Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013 Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013 Wskaźnik Jednostka Priorytet Początkowy punkt odniesienia Ostateczny

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM CHRIS MILNES, HELLENIC ECOTOURISM SOCIETY Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Społeczny

Bardziej szczegółowo

Inteligentny System Transportu jako narzędzie Wrocławskiej Polityki Mobilności

Inteligentny System Transportu jako narzędzie Wrocławskiej Polityki Mobilności Inteligentny System Transportu jako narzędzie Wrocławskiej Polityki Mobilności ITS as a tool of Wroclaw Mobility Policy Błażej Trzcinowicz 9/06/2015 Z-ca Dyrektora Wydziału Deputy Division Director Wydział

Bardziej szczegółowo

Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał

Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał Poland is a nation rich in history, culture, and tradition, undergoing tremendous change. Polska jest krajem bogatym w historię, kulturę i tradycję, przechodzącym

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

CC Poland Plus KIC InnoEnergy

CC Poland Plus KIC InnoEnergy KIC InnoEnergy Marek Marzec Business Creation Officer Ltd. operates polish Knowledge and Innovation Community - KIC InnoEnergy consortium of 27 leading industry companies, research centers and universities

Bardziej szczegółowo

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch PRODUCTION HALL DATA 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Hala magazynowo- produkyjna (oznaczona na schemacie

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO PRZEMYSŁOWE INDUSTRIAL CONSTRUCTION

BUDOWNICTWO PRZEMYSŁOWE INDUSTRIAL CONSTRUCTION BUDOWNICTWO PRZEMYSŁOWE INDUSTRIAL CONSTRUCTION BRANŻA SPOŻYWCZA FOOD INDUSTRY 3 950 m 2 25 700 m 3 Baxters Polska Sp. z o.o. BAXTERS POLSKA Hala produkcyjno-magazynowa branży spożywczej z zapleczem socjalnym

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Why choose No Hau Studio?

Why choose No Hau Studio? Why choose No Hau Studio? We ve been perfecting our skills for over 10 years. Branding and Communications are the core of our activities. B2B is our speciality. Customer s Satisfaction is our priority.

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES Graduate profile Graduate has a general theoretical knowledge in the field

Bardziej szczegółowo

Gmina Pruszcz Gdański. Przyjazna Oświacie Commune education friendly

Gmina Pruszcz Gdański. Przyjazna Oświacie Commune education friendly Gmina Pruszcz Gdański Przyjazna Oświacie Commune education friendly Gmina logistycznie idealna Gmina Pruszcz Gdański od kilku lat kładzie duży nacisk na inwestycje w oświacie. To szczególnie ważna dziedzina

Bardziej szczegółowo

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer OFERTA REKLAMOWA 2015 advertisement offer LICZBY GRAMWZIELONE.PL FACTS & FIGURES 5 LAT NA RYNKU YEARS ON THE MARKET 1 POZYCJA NA RYNKU MEDIÓW W POLSCE DEDYKOWANYCH ENERGII ODNAWIALNEJ NO 1 POSITION AMONG

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market Dzień dobry Good morning Hyvää huomenta Buenos dĺas Projekt Partnerski Grundtviga Spotkanie w Katowicach 26-29 Listopad 2013 Grundtvig partnership project Kick off meeting in Katowice 26 29 November 2013

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

SME Instrument & Fast Track to Innovation Programy wspierania innowacji dla MŚP sektora transportowego

SME Instrument & Fast Track to Innovation Programy wspierania innowacji dla MŚP sektora transportowego Warszawa, 17 grudnia 2014 SME Instrument & Fast Track to Innovation Programy wspierania innowacji dla MŚP sektora transportowego Prelegent: Aneta Maszewska W niniejszej prezentacji wykorzystano materiały

Bardziej szczegółowo

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards www.placunii.pl Plac Unii City Shopping, opened in October 2013, is part of Plac Unii the largest mixed-use investment completed in Warsaw in the recent years. The three level shopping centre offers 15,500

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

Cel szkolenia. Konspekt

Cel szkolenia. Konspekt Cel szkolenia About this CourseThis 5-day course provides administrators with the knowledge and skills needed to deploy and ma Windows 10 desktops, devices, and applications in an enterprise environment.

Bardziej szczegółowo

I webinarium 18.02.2015

I webinarium 18.02.2015 I webinarium 18.02.2015 Współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND 2014 WWW.ADVICERO.EU RETAIL MARKET IN POLAND The Polish retail market enjoyed substantial development in recent years and is expected to continue growing in the near

Bardziej szczegółowo

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r.

Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. Główne założenia i komplementarność Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Łódź, 27 maja 2015 r. RPO WŁ na lata 2014-2020 Konstrukcja RPO WŁ 2014-2020: LP. WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Jak ubiegać się o fundusze unijne?

Jak ubiegać się o fundusze unijne? BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Strona 1 Jak ubiegać się o fundusze unijne? Spis treści Strona 2 Można mądrze finansować inwestycje w miastach..3 Rozwój lokalny możliwy dzięki Unii Europejskiej.11 Są alternatywy

Bardziej szczegółowo

» meble gabinetowe. executive furniture systems. INTER OFFICE UL.INŻYNIERSKA 5 20-484 LUBLIN TEL/FAX 81-744-52-09 interoffice@poczta.onet.

» meble gabinetowe. executive furniture systems. INTER OFFICE UL.INŻYNIERSKA 5 20-484 LUBLIN TEL/FAX 81-744-52-09 interoffice@poczta.onet. meble gabinetowe executive furniture systems INTER OFFICE UL.INŻYNIERSKA 5 20-484 LUBLIN TEL/FAX 81-744-52-09 interoffice@poczta.onet.pl meble gabinetowe executive furniture 0 Rio Potrzeba nowoczesności

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world PROGRAM Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie Tytuł projektu: My dream will change the world Państwa partnerskie: Hiszpania i Włochy Czas realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

POLISH CULTURAL FOUNDATION

POLISH CULTURAL FOUNDATION 177 Broadway Clark, New Jersey 07066 Tel: 732-382-7197 Fax: 732-382-7169 web: www.pcfnj.org e-mail: pcf@pcfnj.org Accept our cordial invitation to JOIN TODAY! Come visit and experience our hospitality.

Bardziej szczegółowo

» meble gabinetowe. executive furniture systems

» meble gabinetowe. executive furniture systems » meble gabinetowe executive furniture systems » meble gabinetowe» executive furniture 0 Rio Potrzeba nowoczesności» Forma gabinetu podkreśla jego wysoką klasę. Docenią ją osoby, dla których istotne są

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce

Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Źródła informacji information, enquiries or assistance Źródła informacji (1) Europejska polityka w zakresie

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Osie priorytetowe Gospodarka Innowacje Technologie Rozwój społeczeństwa informacyjnego Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej

Osie priorytetowe Gospodarka Innowacje Technologie Rozwój społeczeństwa informacyjnego Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej RPO WZ 2014-2020 Osie priorytetowe 1. Gospodarka Innowacje Technologie 2. Rozwój społeczeństwa informacyjnego 3. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej 4. Dostosowanie do zmian klimatu 5. Rozwój naturalnego

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes PROGRAM ROZWOJU MIASTA ŁOMŻA DO ROKU 2020 PLUS CEL HORYZONTALNY I: KULTURA, EDUKACJA I SPORT JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO CEL HORYZONTALNY II: INFRASTRUKTURA JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO -

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

INVEST IN POMERANIA Kompleksowy system obsługi inwestorów w województwie pomorskim

INVEST IN POMERANIA Kompleksowy system obsługi inwestorów w województwie pomorskim INVEST IN POMERANIA Kompleksowy system obsługi inwestorów w województwie pomorskim Gdańsk, 05.03.2012 The Project has been co- financed by the European Union from the European Regional Development Fund

Bardziej szczegółowo

Profesjonalizm, przewidywalność, jakość

Profesjonalizm, przewidywalność, jakość Profesjonalizm, przewidywalność, jakość Założenia programu wspierania inwestycji w Małopolsce Marek Sowa Członek Zarządu Województwa Małopolskiego 29 października 2010 Pozycja wyjściowa i potencjałregionalny

Bardziej szczegółowo

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013

Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL. June 2013 Leading organiza5on represen5ng the Business Services Sector in Poland ABSL June 2013 KEY FACTS ON THE SECTOR KEY FACTS ON THE SECTOR 110 000 No. of employees in foreign capital BPO/ITO, SSC and R&D centres

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU POLSKA Centralna lokalizacja Międzynarodowy partner handlowy MOSKWA 1200 km LONDYN 1449 km BERLIN PRAGA WILNO RYGA KIJÓW 590 km 660 km 460 km 660 km 690 km POLSKA

Bardziej szczegółowo

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 25 LAT 27 LAT 1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 nasi klienci dobrze trafili... get your swing on with us... www.dyskret.com.pl 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 131 tel. +48 12 423 31 00, office@dyskret.com.pl

Bardziej szczegółowo

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my Volley English! Już od dziś, co miesiąc, znajdziecie w naszym serwisie nową ofertę. Zapraszamy Cię do nauki angielskiego w praktycznym wydaniu. Przygotowaliśmy dla Ciebie wyjątkowe materiały, które odnoszą

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Czerwiec 2014 POLSKA* wiodąca destynacja dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 roku silny gracz w Europie w 2012 roku 3. miejsce

Bardziej szczegółowo

Statystyki mogą być sexy czyli Gdańsk i Pomorze w świetle badań Polskiej Organizacji Turystycznej. dr Krzysztof Celuch

Statystyki mogą być sexy czyli Gdańsk i Pomorze w świetle badań Polskiej Organizacji Turystycznej. dr Krzysztof Celuch Statystyki mogą być sexy czyli Gdańsk i Pomorze w świetle badań Polskiej Organizacji Turystycznej dr Krzysztof Celuch JAKI JEST CEL ZBIERANIA DANYCH? CHCEMY SIĘ WYRÓŻNIAĆ! CHCEMY OBCINAĆ KOSZTY! CHCEMY

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność Polski (makro) Platforma Internetowa - INNOWACJE DLA PRZEMYSŁU I NAUKI. Miejsce w rankingu innowacyjności EU -2010

Innowacyjność Polski (makro) Platforma Internetowa - INNOWACJE DLA PRZEMYSŁU I NAUKI. Miejsce w rankingu innowacyjności EU -2010 Platforma Internetowa - INNOWACJE DLA PRZEMYSŁU I NAUKI NCBiR 11-0026-10 / 2010 Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Zebranie KLUBU PARTNERA 14 maja 2012 Badania i rozwój to przemiana pieniędzy w wiedzę.

Bardziej szczegółowo

Projekt C-E.N.T.E.R.

Projekt C-E.N.T.E.R. Projekt C-E.N.T.E.R. Projekt: Competence, cooperation and communication in the dissemination and exploitation of EU Projects Program: LLP Key Activity 4 Partnerstwo: 14 partnerów z 13 krajów (AT, BE, DE,

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Planujesz rozpoczęcie lub rozwój działalności? Chcesz być konkurencyjny na rynku? Masz innowacyjny pomysł na inwestycję? ZAPRASZAMY!!! Sieć Punktów Funduszy

Bardziej szczegółowo

Innovating for low-carbon prosperity and climate resilience

Innovating for low-carbon prosperity and climate resilience Innovating for low-carbon prosperity and climate resilience Climate KIC RIC Lower Silesia - WCB EIT+ Warszawa 25.01.2012 KPK 1 Wrocławskie Centrum Badań EIT+ spółka z o.o. powołano do życia w 2007 r. (Spółka

Bardziej szczegółowo

Regionalny SEAP w województwie pomorskim

Regionalny SEAP w województwie pomorskim ENNEREG International Conference Transfer of knowledge in the field of sustainable use of energy 22 May 2012, Wielkopolska Voivodship Office, Poznań, Poland Regionalny SEAP w województwie pomorskim Katarzyna

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIEBIORSTWO LUSARSKO-BUDOWLANE LESZEK PLUTA

PRZEDSIEBIORSTWO LUSARSKO-BUDOWLANE LESZEK PLUTA Przedsi biorstwo lusarsko Budowlane was founded in 1992 in Kielce, Poland. Today we are a recognized manufacturer of modern aluminium-glass constructions at a high European level. We provide solutions

Bardziej szczegółowo

Ewa Lewoczko Wspólny Sekretariat Techniczny INTERREG IV A w Löcknitz Joint Technical Secretariat INTERREG IV A in Löcknitz

Ewa Lewoczko Wspólny Sekretariat Techniczny INTERREG IV A w Löcknitz Joint Technical Secretariat INTERREG IV A in Löcknitz Program Operacyjny Celu 3 Europejska Współpraca Terytorialna - Współpraca Transgraniczna Krajów Meklemburgia-Pomorze Przednie/Brandenburgia i Rzeczpospolitej Polskiej (Województwo Zachodniopomorskie) 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Fraunhofer Partner dla nauki i biznesu w rozwoju potencjału B+R i jego komercjalizacji przez Niemcy/Europę

Fraunhofer Partner dla nauki i biznesu w rozwoju potencjału B+R i jego komercjalizacji przez Niemcy/Europę Fraunhofer Partner dla nauki i biznesu w rozwoju potencjału B+R i jego komercjalizacji przez Niemcy/Europę Wojciech Rośkiewicz Fraunhofer Leipzig & University of Leipzig Prof. UE Dr. Karol Kozak Fraunhofer

Bardziej szczegółowo

DISSEMINATION ACTIVITIES November 2010- October 2012

DISSEMINATION ACTIVITIES November 2010- October 2012 LEONARDO DA VINCI PROJECT TRAIN TO CAP Strengthening of European Union funds absorption capacity for infrastructure construction projects. 2010-1-PL1-LEO05-11469 DISSEMINATION ACTIVITIES November 2010-

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE EU SECURITY AND CRISIS MANAGEMENT FLOOD-2010 ATENEUM UNIVERSITY IN GDANSK P FUNDATION PRO POMERANIA NOTICE NO. 1 I International Scientific Conference EU SECURITY

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo