Kwartalnik, nr 1 (10) 2011, bezpłatny, ISSN: TYFLO{WIAT Biała laska Dostępne twarze Facebooka Naviton

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "www.tyfloswiat.pl Kwartalnik, nr 1 (10) 2011, bezpłatny, ISSN: 1689-8362 TYFLO{WIAT Biała laska Dostępne twarze Facebooka Naviton"

Transkrypt

1 Kwartalnik, nr 1 (10) 2011, bezpłatny, ISSN: TYFLO{WIAT Biała laska Dostępne twarze Facebooka Naviton

2 W numerze Pełnomocnik a obrońca W swojej pracy zawodowej niejednokrotnie spotykam się z pytaniem klientów: Czy ja zawsze muszę mieć profesjonalnego pełnomocnika? Odpowiadam, że oczywiście zależy to od tego, do jakiej czynności jest on potrzebny. Rozwiązanie tej nurtującej kwestii wymaga wyjaśnienia roli, jaką pełnomocnik ma pełnić dla swojego mocodawcy. Katarzyna Heba* Pełnomocnictwo na gruncie przepisów kodeksu cywilnego Pełnomocnictwo ogólne może być udzielone osobie fizycznej i obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnych działań. Zwykły zarząd to pojęcie, które nie zostało przez Kodeks cywilny zdefiniowane. Jest ono jednak szeroko stosowane, wyjaśnione w orzeczeniach sądów i w zasadzie nie budzi już większych wątpliwości, co nie oznacza, że w konkretnych przypadkach nie wymaga szczegółowej analizy na podstawie konkretnego stanu faktycznego i układu stosunków między stronami. Kodeks cywilny pozostawił rozstrzygnięcie w konkretnych sprawach sędziemu, rezygnując z przykładowego wymienienia czynności niebędących czynnościami zwykłego zarządu. Wobec braku normatywnego określenia, co jest, a co nie jest czynnością zwykłego zarządu, należy kierować się takimi kryteriami, jak: Rozmiar i charakter majątku wspólnego Przykładem może tu być zawarcie umowy Gdzie wzrok nie sięga, czyli nie od razu Kraków zbudowano Pewnego upalnego popołudnia trafiliśmy z moją niewidomą koleżanką przed katerdę Świętego Stefana w Wiedniu. W powietrzu czuć było kurz unoszący się nad placem. Z różnych stron docierały restauracyjne zapachy. Ale te mieliśmy lepiej zbadać dopiero po zwiedzaniu Katedry, które planowaliśmy przeprowadzić metodycznie i jak najdokładniej się da! Szukaliśmy w Internecie informacji na temat zabytku i wiedzieliśmy, czego możemy się spodziewać. Mieliśmy chodzić, słuchać przestrzeni placu i Katedry oraz o ile to możliwe oglądać dotykiem. Właśnie. Oglądać dotykiem Marek Jakubowski* fot. creationc 7 3 Biała laska Piotr Witek zapoznaje Czytelników z dostępnymi na naszym rynku białymi laskami i podpowiada, na co zwrócić uwagę przy ich zakupie. 7 Pełnomocnik a obrońca Katarzyna Heba radzi, kiedy można, a nawet powinno się poprosić o pomoc w występowaniu przed organami administracji publicznej lub sądami. 11 Dostępne twarze Facebooka Michał Dziwisz, Michał Kasperczak oraz Piotr Witek starają się odnaleźć najbardziej przyjazną niewidomym formę korzystania z tego popularnego portalu społecznościowego. 17 Reha for The Blind in Poland 2010 nowe pomysły i rozwiązania Michał Kasperczak zdaje relację z kolejnej edycji Reha for The Blind in Poland. Co nowego zaprezentowano? Czy producenci uchylili rąbka tajemnicy, czy będą chcieli zaskoczyć klientów w tym roku? 25 Gdzie wzrok nie sięga, czyli nie od razu Kraków zbudowano Marek Jakubowski, w kolejnym z serii artykułów na temat przedstawień graficznych dla osób z dysfunkcją wzroku, przybliża Czytelnikom proces powstawania makiet budynków i zabytków. Obchodząc potężną bryłę Katedry, szukaliśmy jej modelu, znajdującego się gdzieś obok. Mieliśmy zacząć właśnie od niego. Był tam! Zauważyliśmy model chyba równocześnie ja go zauważyłem, a Krysia usłyszała, dzięki charakterystycznym odbiciom dźwięków od piaskowcowych ścian. W załomku potężnych murów stała nasza pomoc dydaktyczna. Z prawej strony zawiało chłodem i delikatnym zapachem kadzidła, wosku i tym czymś nienazwanym, czym pachną wszystkie wielkie kościoły. Zatrzymaliśmy się na chwilę, a Krysia wcisnęła mi w ręce swoją laskę i zaczęła obmacywać piaskowcową futrynę potężnych drzwi. Wyciągnięte jak tylko się da ręce nie sięgały jednak wysoko. A jak daleko jest do końca tych drzwi?, A co jest ponad nimi?, A wyżej, nad dachem są te wieże?, A dach to jaki jest wysoki? posypały się pytania. Bo wiesz, my niewidomi to widzimy tylko tyle, ile rękoma sięgniemy, albo ile nam opowiedzą czy też sami przeczytamy. Ale trudno sobie takie potężne obiekty wyobrazić Następne kilkadziesiąt minut spędziliśmy przy modelu. Wspólnie, metodycznie oglądaliśmy wszelkie dostępne w nim szczegóły architektoniczne katedralnej bryły. Zamyślona Krysia porównywała skalę wielkości budowli i człowieka stojącego pod nią. To niesamowite od podłoża do szczytów wież jest strasznie daleko!!!! To taka wielka odległość, że widzący na pewno nie widzą z dołu szczytów tych wież!! Wtedy ja się zamyśliłem. Wyobrażenia Krysi były mylne, ale jak mogły być inne, skoro nigdy nie miała okazji oglądać dokładnych modeli Naviton Rafał Charłampowicz przedstawia kolejne narzędzie mające wspomagać osoby niewidome w orientacji przestrzennej. Czy powstający i testowany na Politechnice Łódzkiej Naviton przyczyni się do zwiększenia samodzielności w poruszaniu się osób ze znaczym ubytkiem wzroku? Dozwolony uży tek możliwości i ograniczenia W tym numerze, odchodząc od kwestii ściśle związanych z bibliotekami, zajmiemy się aspektem prawnym dającym osobom niewidomym i słabowidzącym szansę tworzenia formatów alternatywnych publikacji książkowych czy prasowych. Chodzi o zapis wprowadzający do prawa autorskiego wyjątek w postaci tzw. dozwolonego użytku. Warto zapoznać się z jego genezą oraz treścią, umożliwia on bowiem nie tylko przetwarzanie druków do postaci elektronicznej, ale także wprowadzanie audiodeskrypcji do filmów, sztuk teatralnych bądź wystaw. Zawiera ponadto regulacje korzystne dla odbiorców twórczości niebędących osobami niepełnosprawnymi. Aleksandra Bohusz* 33 Dozwolony użytek możliwości i ograniczenia Aleksandra Bohusz tym razem odchodzi nieco od tematyki bibliotecznej i przybliża Czytelnikom zagadnienie prawne, umożliwiające w pewnych okolicznościach kopiowanie, przetwarzanie na inne formaty oraz korzystanie z utworów, którym przysługuje ochrona prawna. Czy niepełnosprawny student ma prawo nagrywać utwory? Czy skserowanie książki lub przetworzenie jej w programie OCR jest przestępstwem? Zapraszamy do lektury. 39 W co się bawić? Tomasz Tworek przedstawia swój punkt widzenia na rynek gier kierowanych do osób z dysfunkcją wzroku. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych założenia i najważniejsze zapisy Ten akt prawny z 4 lutego 1994 r. (tekst pierwotny: Dz. U r. Nr 24 poz. 83) (tekst jednolity: Dz. U r. Nr 80 poz. 904) zawiera większość przepisów dotyczących korzystania z utworów, przy czym utwór jest tu rozumiany jako każdy przejaw działalności twórczej człowieka o charakterze indywidualnym, utrwalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (art. 1.). Według cytowanej definicji utworami mogą być, poza tekstami pisanymi i muzyką, między innymi także: programy komputerowe, strony internetowe, dżingle, prezentacje multimedialne, reklamy, broszury, programy studiów. Tak więc twórcy i współtwórcy (osoby, które wniosły do utworu wkład twórczy współtwórcami nie są na przykład korektorzy czy redaktorzy tekstów) mogą egzekwować ochronę swojej twórczości na podstawie prawa autorskiego. Prawami pokrewnymi są prawa do wykonań artystycznych danego utworu, jego nagrywania w formie wideo i audio, prawa przysługujące Krakowski Semestralnik Studentów Niepełnosprawnych Paweł Rozmus, redaktor naczelny KSSN informuje, co słychać w redakcji Kwartalnika. KWARTALNIK WYDAWCA Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego ul. Wybickiego 3a, Kraków tel.: (+48) ; faks: (+48) Organizacja Pożytku Publicznego Nr konta REDAKTOR NACZELNY Joanna Piwowońska tel. kom. (+48) INTERNET SKŁAD I OPRACOWANIE GRAFICZNE Sławomir Mirski Fotografia na okładce kostudio DRUK Beltrani Nakład dofinansowany ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Redakcja zastrzega sobie prawo skracania, zmian stylistycznych i opatrywania nowymi tytułami materiałów nadesłanych do druku. Materiałów niezamówionych nie zwracamy. Przedruk materiałów dozwolony za zgodą Wydawcy, a także pod warunkiem umieszczenia pod artykułem informacji, że jest on przedrukiem z kwartalnika Tyfloświat (z podaniem konkretnego numeru pisma) oraz zamieszczenia adresu naszej strony internetowej (www. tyfloswiat.pl). 2

3 fot. Karin Hildebrand Lau Biała laska Używa jej każdy niewidomy i wiele osób słabowidzących. Jest niezbędną pomocą dla osób z dysfunkcją wzroku przy samodzielnym poruszaniu się poza domem. Znają ją wszyscy, a mimo to regularnie pojawiają się te same pytania. Jaką laskę wybrać? Jak ją dopasować? Która będzie lepsza? Piotr Witek* Co to takiego? XXI wiek przyniósł nam wiele rozwiązań rodem z filmów science-fiction. Laski wykrywające bariery z kilku metrów, ostrzegające o przeszkodach na wysokości pasa lub głowy czy też informujące o zmianie światła na przejściu dla pieszych. Mimo to podstawowe funkcje białej laski nadal pozostają niezmienne. Przede wszystkim musi chronić niewidomego. Stanowi niejako przedłużenie jego dłoni, którą jest w stanie zbadać najbliższe otoczenie, wykryć przeszkody, ominąć je, odnaleźć dalszą drogę. Dostarcza informacji o podłożu znajdującym się przed osobą niewidomą, pomaga określić jego fakturę. Umożliwia wykrycie nierówności terenu, krawężnika, a nawet ominięcie kałuży. Nie mniej istotną funkcją białej laski jest jej rola informacyjna. Swój biały kolor laska zawdzięcza Anglikowi Jamesowi Biggsowi, ociemniałemu fotografowi z Bristolu. Mimo utraty wzroku w 1921 r. nadal chciał się przechadzać po swoim mieście. W spacerach wspomagała go jego ulubiona, zwykła laska, którą zaczął wyszukiwać drogę przed sobą. Niestety, nader szybko przekonał się, iż jego niepełnosprawność w ogóle nie rzuca się w oczy. Doprowadzało to do wielu nieprzyjemnych konfrontacji. Postanowił temu zaradzić i przemalował swą laskę na biały kolor. Od tej pory laska zaczęła zwracać na siebie uwagę i informować, iż jej właściciel jest osobą z dysfunkcją wzroku. Pomysł okazał się na tyle udany, że w roku 1932 Royal National Institute of Blind People - Królewski Narodowy Instytut dla Niewidomych zaczął rozprowadzać białe laski wśród swoich członków. Dzisiaj osoba z dysfunkcją wzroku, chcąca przejść z białą laską przez ulicę, ma pewność, iż nadjeżdżający kierowca doskonale zdaje sobie sprawę, czym jest ten biały kij w jej ręce. Dzięki temu zachowa niezbędną ostrożność mijając ją albo, co zdarza się nader często, zatrzyma się, by umożliwić jej bezpiecznie przejście na drugą stronę ulicy. 3

4 Biała laska Laska nie jedno ma imię Istnieje kilka klasycznych modeli orientacyjnej białej laski: laski tzw. sztywne (nieskładane), wersje składane z dwóch do siedmiu elementów, modele teleskopowe, w których jeden element wsuwa się w drugi. Bardzo podobnie do lasek orientacyjnych skonstruowane są tzw. laski sygnalizacyjne. Od klasycznych egzemplarzy orientacyjnych odróżnia je przede wszystkim grubość. Są to cienkie laski, których zadaniem jest tylko informować, że dana osoba ma problemy ze wzrokiem. Używają ich głównie osoby słabowidzące. Osobną grupę stanowią laski podpórcze, które występują w różnych wariantach i przeznaczone są dla osób z dysfunkcją wzroku posiadających dodatkowo inne niepełnosprawności fizyczne. Wszystkie modele orientacyjne muszą spełniać kilka podstawowych warunków. Przede wszystkim laska powinna być lekka. Należy pamiętać, że cały czas jest trzymana w dłoni i jej użytkowanie nie powinno w nadmierny sposób obciążać ramienia ani stawu nadgarstkowego. Z tego samego powodu musi być odpowiednio wyważona. Optymalnym rozwiązaniem jest środek ciężkości znajdujący się w okolicy rękojeści. Materiały do produkcji i konstrukcja laski powinny być dobrane tak, by podczas użytkowania laska była zarówno sztywna, jak i odpowiednio elastyczna. Sztywność zapewnia prawidłowe przenoszenie sygnałów z trzonu do rękojeści. Elastyczność zapobiega trwałym odkształceniom trzonu po zetknięciu z przeszkodą, a także stanowi dodatkową amortyzację dla stawów nadgarstkowych. Określenie Biała laska może być mylące, bowiem powinna ona posiadać również odblaskowe elementy, najlepiej czerwone paski. Czas przydatności takiej laski określa się na minimum rok. W tym okresie nie tylko musi wytrzymać klasyczne obciążenia związane z jej użytkowaniem, kaprysami aury, ale także powinna zachować w miarę estetyczny wygląd. Jak to jest zrobione? Trzon białej laski powstaje z różnych tworzyw. Najczęściej wykorzystywane to aluminium, grafit, włókno szklane i drewno. Opinie na temat funkcjonalności poszczególnych materiałów, wśród osób niewidomych są podzielone. Modele aluminiowe są z reguły najtańsze. Łatwo ulegają odkształceniu podczas użytkowania, ale także łatwo można je wyprostować po mocniejszym, kolizyjnym skrzywieniu. Nigdy się nie łamią. Laski grafitowe są najlżejsze spośród wymienionych. Przy dużych przeciążeniach, mimo swojej elastyczności, mogą się złamać. Modele z włókna szklanego są najbardziej sztywne, nieco masywniejsze i zdecydowanie cięższe od wersji grafitowych. Wydają się być także od nich trwalsze. Niestety, podobnie jak modele grafitowe, łamią się przy dużych przeciążeniach. Laski drewniane najczęściej powstają z buczyny. Są sztywne, a przy tym odpowiednio elastyczne. Z reguły się nie łamią, ale raz skrzywione nie dają się wyprostować. Laski drewniane nie występują w wersjach składanych. Równie istotny element stanowi uchwyt laski. Rękojeść wykonuje kilka bardzo ważnych zadań. Przede wszystkim pełni funkcję izolacyjną. Ponieważ zazwyczaj rękojeść trzymana jest gołą ręką, musi izolować od temperatur i prądu. Właśnie dlatego, uchwyty białych lasek są najczęściej gumowe lub drewniane. Ogumowana rękojeść pozwala pewniej dzierżyć laskę w spoconej dłoni. Odpowiednio wyprofilowany uchwyt, ścięty z jednej strony, sprawia, iż rączka laski jest bardzo ergonomiczna. Po wzięciu jej do ręki od razu, odruchowo ujmujemy laskę w prawidłowy sposób. Trzecim elementem laski orientacyjnej jest jej końcówka. Niestety, wiele osób korzystających z białych lasek nie zdaje sobie sprawy z konieczności używania różnych, odpowiednich do danej sytuacji końcówek. Przede wszystkim przy intensywnym użytkowaniu białej laski, jej końcówki będą się niszczyć. Sprawia to, iż regularna 4

5 Biała laska ich wymiana jest niezbędna. Łatwy demontaż i zakładanie nowego zakończenia powinien być kolejnym elementem, na który zwrócimy uwagę przy wyborze nowej laski. Modele orientacyjne zazwyczaj posiadają standardową, plastikową końcówkę. Zwykle sprzedawca ma do zaoferowania co najmniej kilka innych, specjalnych końcówek. Tak więc możemy wybierać między cieńszymi i grubszymi plastikowymi zakończeniami, końcówkami ze wzmocnionych tworzyw sztucznych i metalowymi stożkami, obrotowymi kulami o większej średnicy i mniejszymi, rolującymi wałkami, tzw. rollerami. Jeśli ktoś chce się poczuć pewniej, idąc z białą laską wieczorową porą, bez problemu nabędzie końcówkę błyskającą ostrzegawczo czerwonym światłem. Wybór odpowiedniego zakończenia powinien być determinowany przez technikę poruszania się z laską orientacyjną. Osoby korzystające z metody tzw. punktowej, polegającej na przenoszeniu laski łukiem w powietrzu, z jednej na drugą stronę i dotykaniu podłoża tylko punktowo, powinny używać końcówek sztywnych i maksymalnie odpornych na ścieranie. Metoda tzw. stałego kontaktu opiera się w przenośni i dosłownie na zakończeniu laski, będącym cały czas w lekkim kontakcie z podłożem. W takiej sytuacji najlepiej sprawdzają się obrotowe końcówki, dzięki którym korzystanie z laski jest o wiele łatwiejsze a i same zakończenia mniej się niszczą. Długość laski orientacyjnej musi być dobrana indywidualnie do potrzeb niewidomego użytkownika. Przyjmuje się, iż biała laska trzymana pionowo, powinna sięgać pięć centymetrów powyżej podstawy mostka. Inny wskaźnik określa prawidłową długość laski jako odległość od ziemi do pachy użytkownika. Wartości te przyjmuje się za umowne, ponieważ osoby poruszające się szybko powinny używać dłuższych modeli. Podobnie traktowana jest kwestia korzystania ze sztywnych lub składanych lasek. Przyjmuje się, iż osoby zaczynające naukę chodzenia z laską orientacyjną powinny używać modeli sztywnych. Tak samo niewidomi intensywnie korzystający z laski. Wersje nieskładane są trwalsze i lepiej przenoszą sygnały. Laski składane są praktyczniejsze w sytuacji, gdy osoba z niej korzystająca musi np. wsiąść do taksówki czy usiąść w restauracji. Laskę można wtedy poskładać i schować do chwili, gdy znowu będzie potrzebna. Na zakupy Obecnie w Polsce największą popularnością cieszą się białe laski trzech producentów: Svarovsky, AmbuTech i Advantage. Ze słonecznej Kalifornii Polskim przedstawicielem kalifornijskiego Advantage jest firma Lumen. Między innymi za ich pośrednictwem można nabyć składane i proste grafitowe laski Advantage. Występują one w różnych długościach. Najmniejsze modele przewidziane są dla dzieci, a największe osiągają 152 centymetry. Do dyspozycji mamy zarówno modele sztywne, jak i składane. Laski posiadają wygodny gumowy uchwyt zakończony elastyczną, gumową pętelką, która po założeniu na nadgarstek dodatkowo zabezpiecza przed wytrąceniem laski z dłoni. Są lekkie i dobrze wyważone. Advantage dodatkowo proponuje cienkie, składane wersje sygnali- Ulotka instruktażowa do lasek firmy Advantage fot. Advantage 5

6 Biała laska zacyjne, popularne wśród niewidomych pań, ze względu na swoje gabaryty, umożliwiające schowanie ich do damskiej torebki. Kalifornijska firma oferuje cztery końcówki, które można dokupić osobno, standardową, wzmocnioną o tej samej średnicy, metalową i wzmocniony roller. Dodatkowo można się zaopatrzyć w nylonowy pokrowiec na składaną laskę. Spod znaku klonowego liścia Kanadyjski AmbuTech jest reprezentowany w Polsce przez firmę Altix. Między innymi w oddziałach Altixu można nabyć zarówno aluminiowe, grafitowe, jak i wytwarzane z włókna szklanego laski tego producenta. Dostępne są wersje sztywne i składane. Posiadają wygodną, gumową, karbowaną rękojeść zakończoną pętlą zabezpieczającą przed upuszczeniem laski. Długość sprzedawanych modeli rozpoczyna się od 90, a kończy na 160 centymetrach. Wszystkie wersje posiadają cechy charakterystyczne dla tworzyw, z jakich zostały stworzone. Wersja aluminiowa jest najtańsza, grafitowa najdroższa. Modele z włókna szklanego są najcięższe i poleca się je osobom korzystającym przy poruszaniu się z techniki stałego kontaktu i obrotowych końcówek. AmbuTech przygotował całkiem sporo różnych zakończeń. Do dyspozycji są standardowe lub znacznie cieńsze nylonowe wałki, wzmocnione standardowe końcówki lub metalowe stożki, obrotowe kule lub klasyczne rollery. Dodatkowo, prawie każda z wymienionych końcówek posiada swoją drugą wersję o nazwie Night Walker. Oprócz wspomnianych możliwości, zakończenie Night Walker pobłyskuje ostrzegawczo czerwonym światłem. Od południowych sąsiadów W produkty czeskiej firmy Svarovsky najłatwiej zaopatrzyć się w Polskim Związku Niewidomych. Czesi produkują laski aluminiowe i aluminiowe wzmacniane różnymi kompozytami. W ofercie posiadają modele proste i składane, teleskopowe i sygnalizacyjne. Laski mają neoprenowe, skórzane lub drewniane rękojeści z gumową pętelką zabezpieczającą. Długość produkowanych modeli mieści się w przedziale od 100 do 150 centymetrów. Svarovsky proponuje kilka rodzajów końcówek: standardowe, małe i duże, wyposażone w cienkie wałki plastikowe, grubsze ceramiczne i końcówki obrotowe. Dodatkowo można nabyć materiałowy pokrowiec lub eleganckie, skórzane etui na składaną laskę. Kto jest górą? Niestety, nie można jednoznacznie stwierdzić, iż dany rodzaj białej laski orientacyjnej jest lepszy od innych. Wszystko zależy od preferencji i sposobu korzystania z niej przez niewidomego użytkownika. Jedni wolą sztywne modele, inni uznają tylko składane. Jedne osoby chcą czuć ciężar laski w ręku, innym nie mieści się w głowie noszenie czegoś cięższego niż model grafitowy. Ktoś porusza się metodą punktową, ktoś inny metodą stałego kontaktu. Dla każdej z tych osób laska będzie musiała posiadać różne właściwości. Generalnie zaleca się osobom z dysfunkcją wzroku posiadanie przy sobie dwóch lasek, w tym jednej składanej. Tę ostatnią zawsze powinno się mieć ze sobą na wypadek, gdyby podstawowa laska uległa uszkodzeniu. Niezależnie od rodzaju posiadanej laski, należy pamiętać, iż zgodnie z przepisami kodeksu drogowego, osoba z dysfunkcją wzroku, poruszająca się samodzielnie powinna nieść ją w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. *Piotr Witek urodził się w 1979 roku, wzrok stracił mając piętnaście lat. Z wykształcenia i zamiłowania jest masażystą i terapeutą manualnym. Po utracie wzroku, nie chcąc zaakceptować własnych, fizycznych ograniczeń, nieustannie wyszukuje i promuje w środowisku osób niewidomych nowatorskie rozwiązania technologiczne mogące usprawnić funkcjonowanie w społeczeństwie osób z dysfunkcją wzroku. Obecnie pracuje w Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego. 6

7 fot. creationc Pełnomocnik a obrońca W swojej pracy zawodowej niejednokrotnie spotykam się z pytaniem klientów: Czy ja zawsze muszę mieć profesjonalnego pełnomocnika? Odpowiadam, że oczywiście zależy to od tego, do jakiej czynności jest on potrzebny. Rozwiązanie tej nurtującej kwestii wymaga wyjaśnienia roli, jaką pełnomocnik ma pełnić dla swojego mocodawcy. Katarzyna Heba* Pełnomocnictwo na gruncie przepisów kodeksu cywilnego Pełnomocnictwo ogólne może być udzielone osobie fizycznej i obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnych działań. Zwykły zarząd to pojęcie, które nie zostało przez Kodeks cywilny zdefiniowane. Jest ono jednak szeroko stosowane, wyjaśnione w orzeczeniach sądów i w zasadzie nie budzi już większych wątpliwości, co nie oznacza, że w konkretnych przypadkach nie wymaga szczegółowej analizy na podstawie konkretnego stanu faktycznego i układu stosunków między stronami. Kodeks cywilny pozostawił rozstrzygnięcie w konkretnych sprawach sędziemu, rezygnując z przykładowego wymienienia czynności niebędących czynnościami zwykłego zarządu. Wobec braku normatywnego określenia, co jest, a co nie jest czynnością zwykłego zarządu, należy kierować się takimi kryteriami, jak: rozmiar i charakter majątku wspólnego Przykładem może tu być zawarcie umowy 7

8 Pełnomocnik a obrońca fot. shutterstock poręczenia, z uwagi na wysokość zaciągniętego kredytu i należności ubocznych, podlegających wyegzekwowaniu od poręczyciela, które znacznie przekraczają wartość całego majątku wspólnego małżonków, należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem wspólnym i wymaga potwierdzenia tejże umowy przez drugiego małżonka. doniosłość czynności z punktu widzenia interesu społeczno-gospodarczego rodziny bezpieczeństwo obrotu gospodarczego Generalną tendencją współczesnego orzecznictwa, w porównaniu z poprzednim rozumieniem zwykłego zarządu, jest poszerzenie zakresu tego pojęcia o takie czynności, jak na przykład nabywanie nieruchomości i innych praw rzeczowych czy zawieranie umów kredytowych, które pozostają w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W każdym razie jest rzeczą powszechnie znaną, że poglądy orzecznictwa na treść pojęcia zarządu majątkiem i przekroczenia zwykłego zarządu są zmienne i ulegają stałemu rozwojowi, pogłębieniu i zmianom, jakkolwiek generalnym kierunkiem są potrzeby gospodarki rynkowej przy rozrastającej się sferze prywatnej własności środków produkcji oraz konieczności uwzględniania interesów bezpieczeństwa obrotu. Niewątpliwie pojęcie zwykłego zarządu w stosunkach majątkowych małżeńskich, a więc w sytuacjach, z którymi często mamy do czynienia na co dzień, jest inne, bardziej zawężone, niż w stosunkach gospodarczych. Dlatego też przytoczone poglądy judykatury mogą mieć tylko orientacyjne i względne znaczenie. Identyczna czynność może mieć w określonych okolicznościach charakter zwykłego zarządu, a w innych może stanowić jego przekroczenie. Jest to zawsze kwestia ustaleń faktycznych. Ogólnie za czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną uważa się załatwianie spraw związanych z normalną eksploatacją rzeczy, pobieranie pożytków i dochodów, uprawę gruntu, 8

9 Pełnomocnik a obrońca konserwację, administrację i szeroko rozumianą ochronę w postaci wszelkiego rodzaju czynności zachowawczych. Odmiennie przedstawia się sprawa pełnomocnictwa umocowującego do przeniesienia własności nieruchomości (np. umowa kupna sprzedaży, akt darowizny), które bez wątpienia jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają albo pełnomocnictwa rodzajowego, albo szczególnego, tzn. do poszczególnej czynności. Przepisy Kodeksu cywilnego nie zawierają definicji pełnomocnictwa rodzajowego, które może występować jako pełnomocnictwo alternatywne, umocowujące pełnomocnika do dokonania jednej czynności prawnej, którą pełnomocnik powinien wybrać spośród czynności prawnych wskazanych w pełnomocnictwie. Czynnością prawną przekraczającą zwykły zarząd i wymagającą dla swej skuteczności udzielenia przez właściciela lokalu pełnomocnictwa rodzajowego może być na przykład głosowanie nad zmianą sposobu liczenia większości głosów, o jakim mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o własności lokalu. Pełnomocnictwo w postępowaniu przed organami administracji publicznej Kodeks postępowania administracyjnego także przewidział instytucję pełnomocnika. Jeżeli zatem charakter sprawy nie wymaga indywidualnego działania w postępowaniu przed organem administracji publicznej, możemy ustanowić reprezentanta. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. W sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w jej imieniu. Pełnomocnicy procesowi W sądzie i to zarówno w postępowaniu karnym, jak i cywilnym, strony mogą działać za pośrednictwem swoich pełnomocników. Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy (nawet nieposiadającego osobowości prawnej) może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca na podstawie odrębnych przepisów obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego w imieniu podmiotu, którego obsługę prawną prowadzi, adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli została do tego upoważniona przez ten podmiot. fot. sxc.hu 9

10 Pełnomocnik a obrońca fot. mzacha Obrońca w procesie karnym Niezwykle ważną instytucją, która jest uregulowana w Kodeksie postępowania karnego jest obrońca. Może nim być wyłącznie adwokat i to w stosunku do podejrzanego lub oskarżonego w procesie karnym. Obrońca i pełnomocnik wykonują czynności na rzecz i w imieniu swojego klienta, oświadczając swoją wolę ze skutkiem dotyczącym reprezentowanej osoby. Dlatego też są uważani za procesowych przedstawicieli stron. Zakres uprawnień procesowych obrońcy i pełnomocnika wyznaczony jest przez zakres uprawnień reprezentowanej strony. Ustawowy obowiązek udziału obrońcy w toku procesu (obrona obligatoryjna) związany jest z istnieniem i trwaniem okoliczności wskazanych w art i 2, art. 80 i art. 451 k.p.k. Przepisy te pełnią funkcję gwarancyjną, wprowadzając ustawowe domniemanie ograniczenia prawa do obrony w sytuacji występowania oskarżonego bez obrońcy. Obligatoryjność obrony trwa tak długo, jak długo występują okoliczności ją uzasadniające. Nieletniość oskarżonego jako podstawa obrony obligatoryjnej (art pkt 1 k.p.k.) oznacza, że odpowiada on przed sądem karnym, mimo iż w chwili popełnienia czynu nie miał ukończonych 17 lat (art k.k.). Dotyczy to sytuacji, gdy nieletni, który ukończył 15 lat, popełnił przestępstwo wymienione w art k.k. W wypadku gdy oskarżony jest głuchy, niemy lub niewidomy (art pkt 2 k.p.k.), upośledzenia tych zmysłów muszą być takie, że znoszą ich funkcjonowanie, a tym samym uniemożliwiają samodzielną obronę lub też ograniczają ich funkcjonowanie w tak znacznym stopniu, że czynią nad wyraz trudne realizowanie samodzielnie przez oskarżonego swojej obrony i uniemożliwiają sądowi normalny z nim kontakt. Obrona obligatoryjna ustaje, gdy oskarżony odzyska słuch, mowę lub wzrok. W wypadku przesłanki obrony obligatoryjnej w postaci uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności oskarżonego (art pkt 3 k.p.k.) wystarczające do jej spełnienia jest jedynie uprawdopodobnienie, że poczytalność oskarżonego mogła być co najmniej ograniczona. Jednakże wątpliwość co do poczytalności oskarżonego musi być realna, a więc oparta na dokumentach lub spostrzeżeniach, co do jego zachowania. Bez wątpienia podniesione w artykule kwestie dotyczące instytucji pełnomocnika procesowego, jak i pełnomocnika do zwykłych czynności cywilnoprawnych są bardzo istotne, a ich znajomość może pomóc w poruszaniu się wśród gąszczu zawiłych i często niejednoznacznych przepisów prawnych. * Autorka jest doktorantką na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz aplikantką adwokacką. Aplikuję w kancelarii adwokackiej Krzyżagórska, Podniesiński, Łoboda i wspólnicy S.C. Artykuł pochodzi z portalu 10

11 Dostępne twarze fot. westm Facebooka W roku 2010 portal społecznościowy Facebook wkroczył energicznie pod polskie strzechy. Wprawdzie historia tej strony zaczyna się sześć lat wcześniej, jednak nie od dziś wiadomo, że nic nie staje się popularne z dnia na dzień. Początkowo w naszym kraju uspołecznieni Internauci kierowali swoje kroki przede wszystkim w stronę Naszej Klasy. Specjaliści od marketingu internetowego wskazywali, że Facebook to gadżet, używany przede wszystkim przez mieszkańców dużych miast z wyższym wykształceniem w celu utrzymywania np. kontaktów ze znajomymi z Wielkiej Brytanii czy USA, gdzie serwis ten zyskał uznanie znacznie wcześniej. Obecnie sporo się zmieniło Michał Dziwisz, Michał Kasperczak, Piotr Witek* Coraz więcej osób dostrzega potencjał Facebooka, jego różnorodne funkcjonalności, z których każdy może wybrać sobie te, które interesują go najbardziej i z których chce korzystać. Na Facebooku swoje profile posiadają znani artyści, politycy, organizacje społeczne czy wreszcie różnego rodzaju firmy, promujące bardziej lub mniej skutecznie swoje produkty. Na Facebooku spotkamy stacje radiowe, stacje telewizyjne oraz gazety. Odpowiednio selekcjonując źródła interesujących nas treści, możemy uczynić z tego serwisu bardzo użyteczne kompendium informacji na interesujące nas tematy. Rzecz jasna, Facebook to oprócz profili promujących się grup czy osób także, a właściwie przede wszystkim, ludzie. Podstawowym elementem Facebooka jest tzw. Ściana, zwana w niektórych miejscach tego serwisu także Tablicą. To właśnie tam pojawiają się publikowane przez nas statusy, mogące zawierać nasze przemyślenia, linki do interesujących miejsc, jakie odnaleźliśmy w sieci, zdjęcia czy informacje o naszej facebookowej aktywności. W zależności od wybranych ustawień prywatności możemy zezwolić, lub nie, użytkownikom na publikację własnych treści na naszej 11

12 Dostępne twarze Facebooka fot. FIRR Twórcy Facebooka przewidzieli również stworzenie wersji dedykowanej urządzeniom mobilnym, np. telefonom komórkowym Tablicy, a także zdecydować, kto będzie miał do niej dostęp (czy będzie to każdy, czy też tylko nasi znajomi). Opisywanie wszystkich możliwości tak potężnych rozmiarów serwisu wykracza zdecydowanie poza ramy tego artykułu, a zważywszy na nieustanny rozwój poszczególnych jego komponentów mija się z celem. Na poniższych stronach, ze względu na specyfikę Tyfloświata, skupimy się natomiast na opisaniu kilku funkcjonalności, dzięki którym korzystanie z Facebooka przez niewidomego staje się w mniejszym lub większym stopniu możliwe. Pierwszym nasuwającym się, logicznym rozwiązaniem, jest skorzystanie z głównej strony serwisu, znajdującej się pod adresem choć to nie zawsze najbardziej fortunne rozwiązanie. Główna strona Facebooka zawiera bardzo dużo różnego rodzaju komponentów, a niektóre z nich, np. okienka chatów, mogą skutecznie przeszkadzać naszemu czytnikowi ekranu w pracy. Dodatkowo, nie jest zjawiskiem rzadkim spotkanie na drodze internetowej wędrówki po pełnej stronie Facebooka czegoś w rodzaju profile. php?id= Niestety, nie wszystkie linki w tym miejscu podpisane są we właściwy sposób, co prowadzi do dyskomfortu przeglądania aktywności naszych znajomych. Oczywiście, nie oznacza to bynajmniej, że na głównej stronie Facebooka nic konkretnego zrobić się nie da. Owszem, da się, a w niektórych sytuacjach nie będziemy mieli nawet innej możliwości, niż tylko skorzystać właśnie z tej strony. Główna wersja Facebooka, nazywana przez niektórych Dużym Facebookiem, to bowiem miejsce, gdzie dzieje się najwięcej i gdzie w pierwszej kolejności wdrażane są wszelkie techniczne nowinki i nie rzadko bywa, że tylko tu pozostają. Dużo również zależy od używanego czytnika ekranu i przeglądarki, dlatego pełnej wersji Facebooka nie należy od razu skreślać, a dobrze jest sprawdzić ją z używanym oprogramowaniem. Dla przykładu, w przypadku korzystania z duetu Internet Explorer 8 i Jaws 11 lub nowszy, pełna wersja Facebooka jest bardzo wygodna w obsłudze. Możliwe jest np. dodawanie linków wraz z opisami, zmiana statusu, komentowanie itp. Nawigacja po treściach odbywa się za pomocą nagłówków, a nowo dodawane przez nas czy inne osoby treści dynamicznie pojawiają się w odpowiednim miejscu strony internetowej. Warto stosunkowo często odświeżać zawartość ekranu (w Jaws kombinacja klawiszy JawsKey+Escape ). Mobilny Facebook nie tylko dla mobilnych Jeśli chodzi o interfejsy, jakie użytkownikom udostępnia sam Facebook, jego tzw. mobilna wersja może być bardzo użyteczna dla niewidomych nawet, jeśli nie korzystają w danym momencie z urządzeń przenośnych. Mobilny Facebook, dostępny pod adresem to uproszczona, pozbawiona elementów dynamicznych wersja serwisu. Znajdziemy tu większość podstawowych funkcji, jakie widziane są na stronie pełnego Facebooka. Z Facebooka mobilnego możemy m.in. uaktualniać statusy, przeglądać strony grup, klikać w przycisk Lubię to, komentować statusy czy linki naszych znajomych i korzystać z wiadomości prywatnych. W odróżnieniu od pełnej wersji Facebooka, na stronie głównej wyświetlane są mniejsze porcje tekstów, co może irytować, szczególnie w przypadku dłuższych wpisów, 12

13 Dostępne twarze Facebooka bowiem niezbędne jest w takim wypadku użycie odnośnika Zobacz więcej. Problem pojawia się również w momencie, gdy chcemy skorzystać z szeregu funkcjonalności, jakie oferuje nam Facebook. Część wpisów, generowanych przez takie dodatki, nie jest w ogóle widziana w mobilnym Facebooku, a część zostaje okrojona i pozbawiona pewnych, niekiedy istotnych elementów treści. Facebook w Skypie Od wersji 5, popularny komunikator do rozmów tekstowych, głosowych i video, jakim jest Skype, wzbogacił swoją funkcjonalność o możliwość integracji z Facebookiem. Aby integracja ta była możliwa, należy przejść do menu Widok, a następnie wybrać opcję Aktualizacje Facebook. Kolejnym krokiem jest podanie naszego loginu i hasła do Facebooka oraz wyrażenie zgody na dostęp Skype a do konta. Po chwili powinniśmy ujrzeć wpisy naszych znajomych z Facebooka w okienku Skype a. Strona jest wygodna w nawigacji, dodatkowym plusem, w porównaniu do wersji mobilnej, jest wyświetlanie bezpośrednio pod statusami czy linkami pól edycyjnych do wprowadzania komentarzy, co pozwala zaoszczędzić czas, jeśli np. chcemy skomentować kilka interesujących statusów. Wpisy z różnych aplikacji również zachowują się tu zdecydowanie lepiej niż w wersji mobilnej Facebooka. Niestety, dostęp mamy tak naprawdę tylko do aktualizacji statusów i wpisów na Tablicach naszych znajomych. Chcąc np. przeglądać ich profile, musimy i tak skorzystać z głównej strony Facebooka, na którą zostaniemy przekierowani z wersji na Skype a. Miranda także może się przydać Wiele osób korzysta z multikomunikatora Miranda, a szczególnie ze przygotowanej specjalnie z myślą o niewidomych użytkownikach modyfikacji, której autorem jest Paweł Masarczyk. Okazuje się, że program ten może być nam przydatny także we współpracy z Facebookiem. Wtyczka facebook.dll, która dostarczana jest od jakiegoś czasu z Mirandą DN w wersji pełnej oraz w wersji lite, umożliwia przede wszystkim czatowanie z naszymi znajomymi. Funkcja ta, niedostępna w mobilnej wersji Facebooka, jest zdecydowanie mało dostępna w jego pełnej wersji dla osób korzystających z czytników ekranu. Fakt, że treści generowane przez facebookowy czat pojawiają się dynamicznie, prowadzi często wystąpienia dwóch, przeciwnych zdarzeń, zależnych od przeglądarki i używanego przez nas czytnika ekranu: - Zawartość strony nie ulega zmianie, a nowe wiadomości widoczne są w bliżej nieokreślonym miejscu po użyciu wskaźnika myszy, - Strona, po otrzymaniu nowych treści, automatycznie się odświeża, irytując i uniemożliwiając komfortowe zaznajomienie się z jej zawartością szczególnie niezbyt zaawansowanym technicznie użytkownikom. Lekarstwem na te bolączki, okazuje się być właśnie facebookowy dodatek do Mirandy, za pomocą którego możemy prowadzić pogawędki nawet i z kilkunastoma facebookowymi znajomymi. Są oni bowiem traktowani jak kontakty z każdego innego komunikatora, takiego jak Gadu-Gadu czy Tlen. Wystarczy ustawić się na konkretnej osobie strzałkami kursora, wcisnąć Enter i już możemy rozmawiać. Jeśli lubimy porządek, w opcjach wtyczki możemy zdefiniować grupę, w której mają się pojawiać wszyscy nasi facebookowi znajomi. Wtyczka umożliwia także aktualizowanie naszego statusu z poziomu Mirandy. Możemy fot. eston 13

14 Dostępne twarze Facebooka fot. laughing Squid_2 również sprawić, by nasz globalny status, jaki umieszczamy na pozostałych komunikatorach, został zsynchronizowany z Facebookiem. Minusem dodatku jest to, że wszyscy nasi znajomi na liście kontaktów nie pojawiają się od razu. Każdy nasz znajomy, zostaje wpisany na listę naszych mirandowych kontaktów dopiero wtedy, kiedy pierwszy raz, po uaktywnieniu przez nas tego sposobu korzystania z Facebooka, zaloguje się do tego serwisu. Facebook w Klango Od pewnego czasu, Klango, po ofensywie na inny portal społecznościowy - Twitter, otworzyło się również i na Facebooka. Dodatkowa aplikacja, którą możemy zainstalować, umożliwia nam korzystanie z tego serwisu. Czynności, jakie możemy z jej pomocą wykonać, należą raczej do podstawowych. W Klango możemy przeglądać statusy naszych znajomych, pisać na ich i naszej tablicy, czy przeglądać tablice grup, w których uczestniczymy, a także, rzecz jasna, coś tam napisać. Możliwe jest również wyszukiwanie nowych użytkowników niestety, brak możliwości dodania ich do kontaktów. Oprócz tego, możemy przeglądać wydarzenia naszych znajomych, a także, jeśli coś organizujemy, powiadomić ich o tym. AddThis, czyli wygodne dodawanie linków Webowy interfejs Facebooka, czy to w wersji mobilnej, czy pełnej, w niektórych przypadkach nie umożliwia komfortowego dodawania linków razem z ich opisami. W takim przypadku, musimy uzbroić się w zewnętrzny dodatek. Dobrym rozwiązaniem, m.in. dla przeglądarki Firefox, jest wtyczka AddThis, dostępna również dla Internet Explorera. AddThis umożliwia wysyłanie odnalezionych przez nas linków do bardzo wielu serwisów, a o tym, jakie mają być to serwisy, decydujemy w konfiguracji wtyczki. Gdy chcemy podzielić się z naszymi znajomymi jakimś interesującym linkiem, wystarczy użyć na nim klawisza menu kontekstowego i wybrać kolejno AddThis, Facebook. W przypadku podzielenia się aktualnie wyświetlaną stroną, metoda postępowania nieco się różni. Lewym klawiszem Alt wchodzimy do menu przeglądarki, wybieramy Narzędzia, następnie AddThis, później Share i naciskamy Enter na pozycji Facebook. Jeśli 14

15 Dostępne twarze Facebooka chodzi o sam proces wstawiania linku, to zdecydowanie łatwiej będą mieli użytkownicy Jawsa. Ten screenreader widzi bowiem pole edycji, w którym umieszczamy opis prezentowanego przez nas znaleziska. Osoby, które korzystają z Window-Eyesa, będą musiały wyłączyć tryb przeglądania, a następnie dotrzeć tabulatorem do takiego miejsca wyświetlonej strony, gdzie program nic nie powie. To będzie oznaczało, że jesteśmy właśnie na polu, w którym należy wprowadzić opis linka, jakim chcemy się podzielić z naszymi facebookowymi znajomymi. Facebook a VoiceOver Na komputerach Apple przeglądanie Facebooka wychodzi sprawniej z użyciem mobilnej wersji serwisu. Wówczas po prostu strzałką w prawo oglądamy zawartość strony, a standardowym kliknięciem VO-Spacja aktywujemy określony element. Przeglądanie podstawowej strony Facebooka jest o tyle żmudne, że Voice- Over najpierw odczytuje nam liczbę elementów, a potem ich treść, a gdy poziom oznajmiania ustawiony jest na średni, czytane jest jeszcze więcej informacji. Facebook na iphone a Różnorakie problemy, pojawiające się podczas odwiedzania Facebooka z poziomu mobilnych urządzeń sprawiły, iż na telefony iphone i odtwarzacze ipod Touch firmy Apple stworzono specjalną aplikację umożliwiającą łatwe korzystanie z tego portalu. Program jest mały, szybki i od niedawna posiada interfejs w języku polskim. Po włączeniu i zalogowaniu do Facebooka, na ekranie pojawia się szereg przycisków. Opcja Konto pozwala nam się wylogować, skorzystać z centrum pomocy, zmienić ustawienia prywatności i samego konta. Przycisk Dodaj i osobne pole edycyjne Szukaj umożliwiają wyszukanie konkretnej osoby lub ulubionej strony. Zarówno użytkowników, jak i strony jesteśmy w stanie od razu dodać do Ulubionych. Dodatkowo możemy podejrzeć profil użytkownika czy też wysłać do niego wiadomość. Aktualności pozwalają nam śledzić aktualizacje profili osób, które mamy dodane do listy znajomych. Możemy wybrać, czy chcemy oglądać zaktualizowane komentarze, zdjęcia, video, polecane linki itp. W tym miejscu zmieniamy również nasz status opisowy oraz ustalamy, dla kogo ma on być widoczny. Przycisk Profil umożliwia wprowadzanie zmian do własnego profilu na Facebooku. Możemy dodawać zdjęcia z pamięci urządzenia lub przy pomocy wbudowanego aparatu wykonać nowe i umieścić je w serwisie. Tutaj także można zmienić status opisowy i prześledzić historię własnych opisów. Opcja Znajomi wyświetla listę znajomych osób i ulubionych stron. Również w tym miejscu pojawiają się prośby o dodanie do znajomych. Znajdziemy tu także wyszukiwarkę stron i osób w całym Facebooku. Funkcja Wiadomości służy do obsługi korespondencji, zarówno nowej, jak i archiwum. Wiadomości pogrupowane są w wątki. Wyszukiwarka pozwala szybko odnaleźć szukane treści. Z tego miejsca również można wysłać nową wiadomość. Przycisk Miejsca włącza opcję od niedawna dostępną w Polsce, informującą użytkownika, gdzie znajdują się jego znajomi. Pozycja Grupy funkcjonuje identycznie, jak Znajomi tyle, że dotyczy grup, których jesteśmy członkami. fot. f-oxymoron 15

16 Dostępne twarze Facebooka fot. FIRR Na Facebooku swoje strony mają również organizacje pozarządowe, np. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego Opcja Wydarzenia daje nam dostęp do informacji na temat planowanych przez naszych znajomych spotkań, uroczystości oraz dat ich urodzin. Funkcja Zdjęcia pozwala przeglądać fotografie na Facebooku, a także dodawać nowe z pamięci urządzenia oraz te aktualnie wykonywane. Przycisk Czat otwiera menu rozmowy tekstowej, w którym widoczna jest informacja, kto ze znajomych jest dostępny. Z użytkownikami online można poczatować. Jeśli nie chcemy z nikim rozmawiać, istnieje opcja zmiany naszego statusu na offline. Aplikacja dedykowana produktom firmy Apple działa bardzo płynnie. Do nawigacji w programie można wykorzystywać gesty działające w całym systemie. Niezależnie od tego, czy program jest zminimalizowany, czy uruchomiono go w trybie pełnoekranowym, otrzymujemy dźwiękowe sygnały nowych wiadomości, zarówno tych przysyłanych do naszego profilu, jak i na czacie. Jak najwygodniej korzystać z Facebooka? Użytkownicy czytników ekranu często dopytują, jak wykonać poszczególne czynności na Facebooku. Odpowiedź bywa trudna, z uwagi na to, że każdy screenreader nieco inaczej interpretuje zawartość stron internetowych, w szczególności zaś webowych aplikacji z dynamicznie odświeżającym się interfejsem takim, jak na Facebooku. Ponadto, sprawa komplikuje się, gdyż sam serwis ulega od czasu do czasu zmianom, a ustawienia przeglądarki internetowej też mogą mieć wpływ na naszą pracę. Generalnie można powiedzieć, że im nowszą wersję czytnika ekranu i przeglądarki internetowej zainstalujemy, tym lepiej. Poszczególne elementy Facebooka są różnie interpretowane przez poszczególne czytniki ekranu, dlatego najlepiej własnoręcznie sprawdzić, jakie rozwiązanie w jakim stopniu odpowiada nam najbardziej. Ile ludzi, tyle poglądów, o czym świadczy chociażby i nasza, wewnątrzredakcyjna dyskusja nad poszukiwaniem facebookowego, złotego środka, która wywiązała się w trakcie tworzenia niniejszego artykułu. Okazuje się, że jedni z nas lubią takie, a drudzy inne rozwiązania. Zebraliśmy je w nadziei, że okażą się przydatne czytelnikom Tyfloświata i zachęcą do uczestnictwa w międzynarodowej, facebookowej społeczności. Na koniec, zwracamy uwagę na jeszcze jedną, istotną kwestię. Jeśli będziemy korzystać z kilku wersji Facebooka, dla przykładu z mobilnej i wersji dla Skype naprzemiennie, pamiętajmy o wylogowaniu się z jednej, przed uruchomieniem drugiej. W przeciwnym wypadku, przełączenie się będzie niemożliwe. * Michał Dziwisz jest absolwentem informatyki w Szkole Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku. Prowadzi własną firmę, specjalizującą się w usługach komputerowych. Jego pasją jest, szeroko pojęte, radio. Hobby to pociągnęło za sobą podjęcie misji tworzenia pierwszego w Polsce podcastu skierowanego do osób niewidomych. *Michał Kasperczak jest absolwentem historii na UAM w Poznaniu. Od kilkunastu lat interesuje się i praktycznie wykorzystuje technologie tyfloinformatyczne w pracy i nauce. Współuczestniczył w dostosowaniu i testach interfejsu aplikacji biznesowych SAP ERP dla niewidomych. Był współpracownikiem firm tyfloinformatycznych. Obecnie pracuje nad kształtem portalu 16

17 fot. ilco REHA for The Blind In Poland 2010 nowe pomysły i rozwiązania Po raz ósmy w Warszawie miała miejsce konferencja i wystawa REHA for the Blind In Poland. Od trzech lat odbywa się ona w grudniu, z każdym rokiem zyskując bardziej profesjonalny i europejski wymiar. Trzeba przyznać, że wystawców oraz atrakcji jest coraz więcej. W tym roku pomysłodawca przedsięwzięcia, Fundacja Szansa dla Niewidomych zorganizowała je wspólnie z Towarzystwem Opieki nad Ociemniałymi w Laskach, Specjalnym Ośrodkiem Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie oraz Stowarzyszeniem Kultury Fizycznej Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących Cross. Michał Kasperczak Konferencja składała się z trzech równoległych części: sesji merytorycznej, wystawy sprzętu i oprogramowania, oraz wydarzeń kulturalno-rozrywkowych, w mniejszym lub większym stopniu dotyczących wady wzroku, więc każdy mógł znaleźć coś dla siebie. Tegoroczna sesja merytoryczna poświęcona była zagadnieniom takim, jak: komórki macierzyste w terapii schorzeń wzroku, stulecie istnienia Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w Laskach, pomoce ułatwiające niewidomym orientację w przestrzeni publicznej, propozycja ujednolicenia sygnalizacji akustycznej na przejściach dla pieszych, makiety przestrzenne i mapy dla niewidzącego turysty. W tej części miały również miejsce wystąpienia przedstawicieli rumuńskich i ukraińskich organizacji zrzeszających osoby niewidome i słabowidzące, a także prezentacje zagranicznych firm tyfloinformatycznych. W ramach części kulturalno-rozrywkowej odbył się pokaz filmu z audiodeskrypcją, koncert niewidomego klawiszowca jazzowego Janusza Skowrona, wystawa książek dla niewidomych, gabinet dotyku i dźwięku, konkursy z nagrodami. My, ze względu na profil naszego czasopisma, skupiamy się na kwestiach technolo- 17

18 REHA for The Blind In Poland 2010 nowe pomysły i rozwiązania gicznych i na prezentacje tychże zwróciliśmy na REHA szczególną uwagę. Idol 2010, czyli nowe tendencje technologiczne Podczas trwania konferencji przyznawane są statuetki Idola. Zgodnie z regulaminem konkursu, w trakcie Konferencji goście głosowali na kandydatów w kategorii Firma i Produkt, a nagrodę otrzymywały te firmy i produkty, które zdobyły najwięcej głosów. W konkurencji firm uczestniczyli wszyscy wystawcy obecni na REHA. A w konkursie produktów brały udział tylko te, które zostały zgłoszone przez producentów lub sprzedawców. Lista nominowanych produktów w jakiejś mierze zawsze odzwierciedla nowe pomysły rozwiązań technologicznych, jakie producenci proponują użytkownikom. Tak było i tym razem. W tym roku pojawiła się nowa kategoria urządzeń do czytania zwykłego druku głosem syntetycznym przy wykorzystaniu nie tradycyjnego skanera, a kamery oświetlającej i robiącej zdjęcie czarnodrukowej stronie dokumentu czy książki. Tak sfotografowany tekst jest potem rozpoznawany, albo w komputerze, albo w dedykowanym do czytania specjalnym zamkniętym urządzeniu. Dzięki temu rozwiązania skanującoczytające stają się bardziej mobilne. Dwa spośród urządzeń wykorzystujących tę technologię znalazły się na liście produktów walczących o wyróżnienie. Poza tym, z roku na rok zaobserwować można coraz większe zainteresowanie szeroko rozumianą tyflografiką. Ma na to wpływ stosunkowo tania technologia wydruku oraz udźwiękawiania wypukłych rysunków firmy ViewPlus, ciągle udoskonalane rozwiązania do produkcji publikacji brajlowskich oferowane przez pioniera w tej dziedzinie firmę Index Braille ze Szwecji, pojawienie się taniego głosowego etykietownika PenFriend oraz akcesorium do odtwarzacza Milestone pozwalającego na dźwiękowe oznaczanie etykiet. Wszystkie te możliwości zaczęli wykorzystywać twórcy pomocy tyflograficznych: firma Altix oraz Studio Tyflografiki Tyflograf, bazujące prócz tego na swoich urządzeniach technicznych do termoforowania próżniowego. Ponadto, coraz bardziej widoczni stają się producenci sprzętu ogólnego przeznaczenia, w którym albo producent pomyślał o osobach z niepełnosprawnością wzroku, albo na skutek ich interwencji dostosował go do potrzeb tej grupy odbiorców. Mam na myśli firmę Olympus, która od czterech lat oferuje dyktafony z udźwiękowieniem, a która w tym roku, z bliżej nieznanych mi powodów, nie pojawiła się na wystawie. Za to o swojej ofercie informowali przedstawiciele BZWBK oraz firmy Kolporter S.A. BZWBK jako pierwszy w Polsce udostępnił niewidomym udźwiękowione bankomaty, Kolporter S.A. produkujący czytnik książek elektronicznych Eclicto, pokazał jego prototyp z wbudowaną syntezą IVONA. Po tych kilku rozważaniach natury ogólnej, przejdźmy zatem do listy nominowanych produktów. Oto one: program do rozpoznawania tekstu ABBYY FineReader sprzedawany przez AutoID Polska, Dolphin Guide oprogramowanie do obsługi komputera dla osób starszych, Atlas turystyczny 100 najpiękniejszych miejsc w Polsce. Zabytki i krajobrazy wreszcie dostępne dla niewidomych i słabowidzących - wydany przez Altix, a zamówiony przez Fundację Szansa dla Niewidomych, reliefowy podręcznik do nauki orientacji przestrzennej oraz wielopoziomowe tyflografiki polskich zabytków - wydany przez Studio Tyflografiki Tyflograf, drukarka brajlowska Braille Box V4 firmy Index, kolejne rozwiązanie drukujące EmFuse Color Braille firmy ViewPlus, narzędzie lektorskie nowej generacji Pearl firmy Freedom Scientific, głosy syntetyczne IVONA 2 firmy IVONA Software, 18

19 REHA for The Blind In Poland 2010 nowe pomysły i rozwiązania lupolampa świecąca naturalnym światłem Slimline Magnifying Lamp firmy Daylight, urządzenie do szybkiego czytania materiałów drukowanych ClearReader+ firmy Optelec, klawiatura EasyTouch firmy EuroBraille, tester kolorów Fame, będący dodatkiem podłączanym do odtwarzacza Milestone firmy Bones. Pierwsze miejsce przypadło urządzeniu lektorskiemu ClearReader+, drugie pakietowi Dolphin Guide, a trzecie programowi Abbyy FineReader. ClearReader+ firmy Optelec po raz pierwszy został zaprezentowany w kwietniu 2010 r. na wystawie SightCity we Frankfurcie nad Menem. Początkowo nie było pewności, czy urządzenie będzie wprowadzane na polski rynek. Okazało się jednak, że polski język właściwie jest już zaimplementowany przez producenta, tak, więc polski dystrybutor produktów Optelec, firma Altix, zdecydowała się na jego sprzedaż i promocję. ClearReader+ to dobrze zaprojektowane poręczne urządzenie o stosunkowo niewielkich wymiarach: 23 x 24 x 10 cm i wadze 2, 46 kg, dzięki czemu można je zabrać do czytelni, czy innego miejsca, w którym musimy coś szybko zeskanować. Zaopatrzone jest w szerokokątny aparat fotograficzny o wysokiej rozdzielczości z funkcją doświetlenia, głośniki stereo i wejście słuchawkowe oraz uchwyt do przenoszenia. Funkcje przycisków sterujących są raczej typowe dla urządzeń tej klasy i umożliwiają sfotografowanie, przeczytanie, zapisanie tekstu, sterowanie parametrami mowy itp. Przetworzony tekst możemy zapisać do pliku TXT i wyeksportować na kartę SD lub pendrive. ClearReader+ zawiera głosy Nuance w językach: angielskim (różne odmiany), niemieckim, francuskim, hiszpańskim, włoskim holenderskim, polskim, rosyjskim, duńskim, szwedzkim, norweskim, fińskim. Na nasz rynek ClearReader+ będzie dostarczany z poniższymi głosami: j. polski Agata - domyślny, j. brytyjski Sirina, j. niemiecki Steffi, j. francuski Sebastien. W urządzeniu na stałe zainstalowane są wszystkie języki, jednakże aktywne mogą być jednocześnie tylko cztery z nich. Podczas zakupu, jak również potem, istnieje możliwość zmiany - uaktywnienia innych języków. Clear- Reader+ może pracować przez 5 godzin na jednym ładowaniu. Poważnym mankamentem może być cena, która wynosi około 12 tys. zł. Trochę dużo, zważywszy na możliwości. Drugą nagrodę otrzymał pakiet oprogramowania Dolphin Guide, który ułatwia niewidomym i słabowidzącym pracę z komputerem w systemie Windows. Zawiera szereg prostych w użyciu narzędzi do posługiwania się komputerem, wymagających naciskania pojedynczych przycisków (strzałki w górę i w dół, Enter, Esc, odpowiednie cyfry). Oprogramowanie posiada wbudowany syntezator RealSpeak i funkcję powiększenia. Jest przeznaczone dla osób bardzo słabo zaawansowanych technicznie, początkujących użytkowników komputera, osób starszych i z dodatkowymi ograniczeniami ruchowymi. Zawiera w sobie takie programy i funkcje, jak: edytor tekstów ze słownikiem i elementami formatowania, moduł do skanowania, rozpoznawania i czytania tekstów, - klient poczty elektronicznej, przeglądarka internetowa, czytnik RSS, aplikację do podcastów i słuchania stacji radiowych, odtwarzacz multimediów, w tym płyt CD/ DVD, oprogramowanie do nagrywania płyt, możliwość obsługi komunikatorów Skype i MSN, książka adresowa i kalendarz, kalkulator i aplikacja Finanse, oprogramowanie do nagrywania notatek głosowych za pomocą komputerowego mikrofonu. 19

20 REHA for The Blind In Poland 2010 nowe pomysły i rozwiązania fot. Abbyy Abbyy FineReader Rozwiązanie, choć bardzo ciekawe i funkcjonalne, nie zyskało jak dotąd szczególnej popularności w Polsce. Być może przyczynił się do tego rozwój darmowego pakietu Klango, który z aplikacji przeznaczonej stricte do gier, stał się platformą społecznościową zaspokajającą potrzeby początkujących i niezaawansowanych użytkowników komputera. Trzecie miejsce przypadło programowi Abbyy FineReader. Osobiście mnie to zdziwiło, gdyż w ostatnim roku nic szczególnie nowego nie zmieniło się w samym oprogramowaniu do rozpoznawania tekstów drukowanych. Może po prostu w ten sposób uhonorowano tę markę i technologię pozwalającą czytać książki, obecną w końcu nie tylko w naszych komputerach, ale również w urządzeniach lektorskich. Nagrodzone firmy to w tym roku: IVONA Software, Index Braille i ViewPlus Technologies. Gdyńskiego producenta wysokiej klasy syntezatorów IVONA doceniono za rozwój swoich produktów i ekspansję marki na świecie. Miniony rok był dla tej firmy szczególnie udany. Na rynku pojawiły się głosy serii IVONA 2, odznaczające się nie tylko dopracowaną, a dzięki temu bardziej wyraźną mową, ale przede wszystkim znacznie poprawionym czasem reakcji w programach użytkowych, tak ważnym dla osób korzystających z czytników ekranu, przyzwyczajonych do szybkiej i efektywnej pracy. Co więcej, IVONA Software rozszerzyło swoją ekspansję na rynki zagraniczne, zacieśniając współpracę z brytyjskim RNIB i DAISY Consortium, wzbogacając ofertę dostępnych głosów o kolejne brytyjskie i amerykańskie warianty. Mowa syntetyczna oferowana przez tę firmę staje się obecna w coraz większej liczbie urządzeń i rozwiązań biznesowych, w tym również za oceanem, a do popularności tej syntezy przyczyniło się z pewnością obniżenie jej ceny i możliwość zakupu pojedynczego głosu za niewielkie pieniądze. Szwedzka Firma Index Braille z Gammelstad już kilkukrotnie znajdowała się pośród laureatów nagrody Idol. W tym roku doceniono najnowszą drukarkę do wielonakładowej produkcji brajlowskiej o nazwie Braille Box V4, drukującą brajlem na pojedynczych kartkach papieru, cechującą się niskim poziomem hałasu. Ma zamknięty tor prowadzenia papieru i mechanizm tłoczenia punktów, co wymiernie wpływa na poziom generowanego hałasu. Zaletą Braille Box V4 jest możliwość druku dużego nakładu nawet na zwykłym papierze podawanym przez nowo opracowany i opatentowany podajnik. Funkcja pobierania kartek jest zoptymalizowana dla papieru brajlowskiego. Taca wejściowa na papier ma pojemność 400 arkuszy. Podobną działalnością zajmuje się amerykańska firma View Plus Technologies, która wobec szwedzkiego dostawcy urządzeń drukujących w pewnych wypadkach może stanowić konkurencję. Również ona bywała już w gronie zwycięzców Idola, co świadczy o wysokiej jakości i niezawodności również i tych rozwiązań, ale też o zainteresowaniu innowacjami wykorzystywanymi w edukacji i tworzeniu publikacji brajlowskich. O ile jednak Index kojarzy się bardziej ze stricte drukowaniem, o tyle ViewPlus idzie bardziej w stronę technologii i narzędzi 20

Facebook, Nasza klasa i inne. www.facebook.com. podstawowe informacje o serwisach społeczności internetowych. Cz. 2. Facebook

Facebook, Nasza klasa i inne. www.facebook.com. podstawowe informacje o serwisach społeczności internetowych. Cz. 2. Facebook Facebook, Nasza klasa i inne podstawowe informacje o serwisach społeczności internetowych Cz. 2. Facebook www.facebook.com Facebook to drugi najczęściej wykorzystywany portal społecznościowy w Polsce i

Bardziej szczegółowo

Facebook, Nasza klasa i inne. http://nk.pl/ podstawowe informacje o serwisach społeczności internetowych. Cz. 1. Serwis nk.pl (dawniej Nasza-klasa.

Facebook, Nasza klasa i inne. http://nk.pl/ podstawowe informacje o serwisach społeczności internetowych. Cz. 1. Serwis nk.pl (dawniej Nasza-klasa. Facebook, Nasza klasa i inne podstawowe informacje o serwisach społeczności internetowych Cz. 1. Serwis nk.pl (dawniej Nasza-klasa.pl) Serwisy (portale) społecznościowe są popularnym narzędziem komunikacji

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY - udostępnianie materiałów dydaktycznych w sieci SGH

MATERIAŁY - udostępnianie materiałów dydaktycznych w sieci SGH MATERIAŁY - udostępnianie materiałów dydaktycznych w sieci SGH SPIS TREŚCI i EKRANÓW WSTĘP Ekran1: Wstęp. Logowanie Ekran2: Strona początkowa UDOSTEPNIONE MATERIAŁY Ekran3: Dostępne materiały Ekran4: Zawartość

Bardziej szczegółowo

raporty-online podręcznik użytkownika

raporty-online podręcznik użytkownika raporty-online podręcznik użytkownika Ramzes Sp. z o.o. jest wyłącznym właścicielem praw, w tym wszelkich majątkowych praw autorskich do programu oraz treści podręcznika użytkownika. Powielanie w jakiejkolwiek

Bardziej szczegółowo

Pomoc. BIP strona portalu

Pomoc. BIP strona portalu Pomoc BIP strona portalu Biuletyn Informacji Publicznej powstał w celu powszechnego udostępnienia informacji publicznej w postaci elektronicznej. Głównym zadaniem portalu jest przekazywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Ty i Google. Niezbędnik dla początkującego

Ty i Google. Niezbędnik dla początkującego Ty i Google Niezbędnik dla początkującego Podstawowe usługi... Jedno konto, wszystkie usługi Jeśli założysz konto w serwisie google masz wtedy dostęp do wszystkich jego funkcji, również tych zaawansowanych.

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja Administratora portalu. aplikacji. Wirtualna szkoła

Dokumentacja Administratora portalu. aplikacji. Wirtualna szkoła Dokumentacja Administratora portalu aplikacji Wirtualna szkoła aktualna na dzień 20.12.2012 Wykonawca: Young Digital Planet SA 2012 Strona 2 z 15 Spis Treści Wirtualna szkoła SYSTEM ZARZĄDZANIA NAUCZANIEM...

Bardziej szczegółowo

Wirtualna tablica. Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej.

Wirtualna tablica. Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej. Wirtualna tablica Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej. To proste w obsłudze narzędzie może służyć jako tablica informacyjna lub

Bardziej szczegółowo

Baza wiedzy instrukcja

Baza wiedzy instrukcja Strona 1 z 12 Baza wiedzy instrukcja 1 Korzystanie z publikacji... 2 1.1 Interaktywny spis treści... 2 1.2 Przeglądanie publikacji... 3 1.3 Przejście do wybranej strony... 3 1.4 Przeglądanie stron za pomocą

Bardziej szczegółowo

Polityka bezpieczeństwa.

Polityka bezpieczeństwa. Polityka bezpieczeństwa. Cookies Polityka dotycząca Ciasteczek Niniejsza Polityka dotycząca Ciasteczek odnosi się do wszystkich stron internetowych oraz aplikacji na urządzenia mobilne, odwiedzających

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. Cookies. Co to są ciasteczka?

REGULAMIN. Cookies. Co to są ciasteczka? Cookies REGULAMIN Polityka dotycząca Ciasteczek Niniejsza Polityka dotycząca Ciasteczek odnosi się do wszystkich stron internetowych oraz aplikacji na urządzenia mobilne, należących do tkkf.tarnobrzeg.pl.

Bardziej szczegółowo

Książki elektroniczne

Książki elektroniczne strona 1 Książka elektroniczna (ebook, e-book, publikacja elektroniczna), to treść zapisana w formie elektronicznej, przeznaczona do odczytania za pomocą odpowiedniego oprogramowania zainstalowanego w

Bardziej szczegółowo

Regulamin Serwisu Reflex.com.pl dla klientów będących przedsiębiorcami. I. Definicje. Użyte w poniższym regulaminie pojęcia oznaczają: 1.

Regulamin Serwisu Reflex.com.pl dla klientów będących przedsiębiorcami. I. Definicje. Użyte w poniższym regulaminie pojęcia oznaczają: 1. Regulamin Serwisu Reflex.com.pl dla klientów będących przedsiębiorcami I. Definicje Użyte w poniższym regulaminie pojęcia oznaczają: 1.1 BM Reflex BM Reflex Sp. z o.o. spółka komandytowa, Biuro Zarządu:

Bardziej szczegółowo

Smacznego.rzeszow.pl. Instrukcja obsługi

Smacznego.rzeszow.pl. Instrukcja obsługi Smacznego.rzeszow.pl Instrukcja obsługi Ostatnia aktualizacja 13.01.2010 13:05 Spis treści 1. Rejestracja... 1 1.1. Rejestracja w portalu... 1 1.2. Zapomniałem hasła... 2 2. Logowanie... 0 2.1. Menu użytkownika...

Bardziej szczegółowo

DigiSkills D3.5 Instrukcja korzystania z zasobów DigiSkills

DigiSkills D3.5 Instrukcja korzystania z zasobów DigiSkills Nr 531300-LLP-1-2012-1-GR-KA3-KA3NW DigiSkills: Network for the enhancement of digital competence skills DigiSkills D3.5 Instrukcja korzystania z zasobów DigiSkills Spis treści 1. Zakres dokumentu... 3

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkowa programu INTERNET LAB-BIT

Instrukcja użytkowa programu INTERNET LAB-BIT Instrukcja użytkowa programu INTERNET LAB-BIT 1. Co to jest program INTERNET LAB-BIT i dla kogo jest przeznaczony? Program INTERNET LAB-BIT jest to program umożliwiający zdalne przeglądanie danych z laboratoriów

Bardziej szczegółowo

Stosunkimiedzynarodowe.pl

Stosunkimiedzynarodowe.pl AGENCJA INTERAKTYWNA NETTURBINA.PL Stosunkimiedzynarodowe.pl Case study Aleksander Ślązak 2011-05-04 Opis budowy portalu stosunkimiedzynarodowe.pl. Najważniejsze funkcje. Cele projektu Całkowita przebudowa

Bardziej szczegółowo

4.2. Ustawienia programu

4.2. Ustawienia programu 4.2. Ustawienia programu Zmiana wielkości dokumentu Pracując w programie MS Excel 2010 niejednokrotnie doświadczysz sytuacji, w której otwarty przez Ciebie arkusz nie będzie mieścił się na ekranie monitora.

Bardziej szczegółowo

FS-Sezam SQL. Obsługa kart stałego klienta. INFOLINIA : tel. 14/698-20-02, kom. 608/92-10-60. edycja instrukcji : 2013-11-25

FS-Sezam SQL. Obsługa kart stałego klienta. INFOLINIA : tel. 14/698-20-02, kom. 608/92-10-60. edycja instrukcji : 2013-11-25 FS-Sezam SQL Obsługa kart stałego klienta INFOLINIA : tel. 14/698-20-02, kom. 608/92-10-60 edycja instrukcji : 2013-11-25 Aplikacja FS-Sezam SQL jest programem służącym do obsługi kart stałego klienta.

Bardziej szczegółowo

Tworzenie formularzy w Microsoft Office Word 2007

Tworzenie formularzy w Microsoft Office Word 2007 Tworzenie formularzy w Microsoft Office Word 2007 Opublikowano: 5 kwietnia 2007 Autor: Michał Staniszewski W życiu codziennym często wypełniamy różnego rodzaju formularze, podania i coraz częściej mają

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści... 2. Wstęp... 3. Instalacja nazwa.pl... 3. Instalacja Home.pl... 8. Edycja grafiki strony... 17. logo...

Spis treści. Spis treści... 2. Wstęp... 3. Instalacja nazwa.pl... 3. Instalacja Home.pl... 8. Edycja grafiki strony... 17. logo... Instalacja serwera Spis treści Spis treści... 2 Wstęp... 3 Instalacja nazwa.pl... 3 Instalacja Home.pl... 8 Edycja grafiki strony... 17 logo... 17 Wstęp Najnowszy sklep internetowy spod znaku sellsmart,

Bardziej szczegółowo

LOGOWANIE DO SYSTEMU:

LOGOWANIE DO SYSTEMU: LOGOWANIE DO SYSTEMU: II. Obecność Recenzenta w systemie: a. Recenzent posiada założony przez siebie login i hasło (wówczas bezpośrednio loguje się do systemu) b. Recenzent został zalogowany w systemie

Bardziej szczegółowo

Materiały informacyjne o aplikacjach mobilnych Getin Banku na stronę: www.getinbank.pl/igetin

Materiały informacyjne o aplikacjach mobilnych Getin Banku na stronę: www.getinbank.pl/igetin Materiały informacyjne o aplikacjach mobilnych Getin Banku na stronę: www.getinbank.pl/igetin Demonstracja wideo: http://www.youtube.com/watch?v=33p76qozb6e Opis aplikacji igetin igetin to najlepszy sposób

Bardziej szczegółowo

Sposoby eksploatacji utworów przez niepełnosprawnych studentów Wybrane zagadnienia z zakresu prawa autorskiego

Sposoby eksploatacji utworów przez niepełnosprawnych studentów Wybrane zagadnienia z zakresu prawa autorskiego Pełnosprawny Student II Kraków, 26-27 listopada 2008 r. Sposoby eksploatacji utworów przez niepełnosprawnych studentów Wybrane zagadnienia z zakresu prawa autorskiego Dr Sybilla Stanisłąwska - Kloc Instytut

Bardziej szczegółowo

Opis systemu lojalnościowego e-lar bank. www.e-lar.pl

Opis systemu lojalnościowego e-lar bank. www.e-lar.pl Opis systemu lojalnościowego e-lar bank www.e-lar.pl 1 Spis treści 1. strona startowa 2. założenie konta - rejestracja 3. logowanie 4. panel menu: 1. jak to działa 2. nagrody 3. sklepy 4. kontakt 5. menu

Bardziej szczegółowo

Blogger opis serwisu

Blogger opis serwisu Blogger opis serwisu Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska nie ponosi

Bardziej szczegółowo

Portal Wymiany Wiedzy Przewodnik dla nowych użytkowników

Portal Wymiany Wiedzy Przewodnik dla nowych użytkowników Portal Wymiany Wiedzy Przewodnik dla nowych użytkowników Spis treści 1. Wstęp... 2. Dostęp do Portalu Wymiany Wiedzy... 2.1. Główna strona projektu... 2.2. Główna strona portalu... 3. Rejestracja na Portalu

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA SYSTEMU BIP

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA SYSTEMU BIP INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA SYSTEMU BIP REGIONALNY SYSTEM BIULETYNÓW INFORMACJI PUBLICZNEJ ORAZ CYFROWY URZĄD DLA URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Gdynia, maj 2013 Metryka Nazwa projektu Dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Internetowy System Składania Wniosków PISF wersja 2.2. Instrukcja dla Wnioskodawców

Internetowy System Składania Wniosków PISF wersja 2.2. Instrukcja dla Wnioskodawców Internetowy System Składania Wniosków PISF wersja 2.2 Instrukcja dla Wnioskodawców Poznań 2011 1 Spis treści 1.Dostęp do ISSW... str.3 1.1.Zakładanie konta ISSW 1.2.Logowanie do systemu ISSW 1.3. Logowanie

Bardziej szczegółowo

Mobilny CRM BY CTI 1

Mobilny CRM BY CTI 1 Mobilny CRM BY CTI 1 Spis treści 1. Wstęp...3 2. Instrukcja do programu...3 2.1. Lewe menu...4 2.1.1. Zakładka klient...5 2.1.2. Zakładka spotkania... 10 2.1.3. Zakładka kalendarz... 17 2.1.4. Zakładka

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Wstęp TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Czasami zdarza się, że zostajemy poproszeni o poprowadzenia spotkania czy szkolenia w firmie, w której pracujemy lub po prostu

Bardziej szczegółowo

IPLA HELP. W celu uruchomienia aplikacji IPLA należy pobrać wersję instalacyjną programu iplasetup.exe i zapisać ją na dysku twardym komputera.

IPLA HELP. W celu uruchomienia aplikacji IPLA należy pobrać wersję instalacyjną programu iplasetup.exe i zapisać ją na dysku twardym komputera. IPLA HELP Spis treści 1. Instalacja programu...1 2. Wymagania techniczne...2 3. Okno logowania...2 4. Opcje IPLA...4 5. Zakładka Media...6 6. Zakładka RSS...8 7. Zakładka Kontakty...9 8. Zakładka Pokoje...

Bardziej szczegółowo

e-wsparcie Barbara Muszko Aktualizacja Twojej witryny internetowej tak prosta, jak obsługa Worda

e-wsparcie Barbara Muszko Aktualizacja Twojej witryny internetowej tak prosta, jak obsługa Worda e-wsparcie Barbara Muszko Aktualizacja Twojej witryny internetowej tak prosta, jak obsługa Worda Logowanie do panelu administracyjnego Aby móc zarządzać stroną, należy zalogować się do panelu administracyjnego.

Bardziej szczegółowo

Materiał szkoleniowy:

Materiał szkoleniowy: UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ W LUBLINIE Projekt Nowoczesny model zarządzania w UMCS umowa nr UDA-POKL.04.01.01-00-036/11-00 Pl. Marii Curie-Skłodowskiej 5, 20-031 Lublin, www.nowoczesny.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE FORMULARZY WORD 2007

TWORZENIE FORMULARZY WORD 2007 TWORZENIE FORMULARZY WORD 2007 Witam serdecznie. Poniżej przedstawię w jaki sposób tworzyć formularze w programie WORD 2007. Poprzednie wersje programu WORD 2007 również udostępniały opcję tworzenia formularzy,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Systemu monitorowania pomocy publicznej DEMINIMIS (v. 2.00)

Instrukcja obsługi Systemu monitorowania pomocy publicznej DEMINIMIS (v. 2.00) Instrukcja obsługi Systemu monitorowania pomocy publicznej DEMINIMIS (v. 2.00) Spis treści: 1. Informacje ogólne o Systemie monitorowania pomocy publicznej DEMINIMIS 1.1 Informacje techniczne 1.2 Zastosowania

Bardziej szczegółowo

Co nowego w systemie Kancelaris 3.31 STD/3.41 PLUS

Co nowego w systemie Kancelaris 3.31 STD/3.41 PLUS Ten dokument zawiera informacje o zmianach w wersjach: 3.31 STD w stosunku do wersji 3.30 STD 3.41 PLUS w stosunku do wersji 3.40 PLUS 1. Kancelaria 1.1. Opcje kancelarii Co nowego w systemie Kancelaris

Bardziej szczegółowo

1. Zakładanie konta, logowanie

1. Zakładanie konta, logowanie Instrukcja obsługi korzystania z platformy informacyjnej na rzecz LPPS współfinansowanego z EFS w ramach projektu Model współpracy międzysektorowej Lubelskiego Porozumienia Publiczno Społecznego. Platforma

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA GENERATORA WNIOSKÓW O DOFINANSOWANIE DLA WNIOSKODAWCÓW

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA GENERATORA WNIOSKÓW O DOFINANSOWANIE DLA WNIOSKODAWCÓW INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA GENERATORA WNIOSKÓW O DOFINANSOWANIE DLA WNIOSKODAWCÓW Historia zmian dokumentu Nr wersji Data wersji Komentarz/Uwagi/Zakres zmian 1.0 2015-11-19 Utworzenie dokumentu 1 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja korzystania z Platformy Zdalnej Edukacji w Gliwickiej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości

Skrócona instrukcja korzystania z Platformy Zdalnej Edukacji w Gliwickiej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości Skrócona instrukcja korzystania z Platformy Zdalnej Edukacji w Gliwickiej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości Wstęp Platforma Zdalnej Edukacji Gliwickiej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości (dalej nazywana

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI OPROGRAMOWANIA MICROSOFT LYNC 2010 ATTENDEE ORAZ KORZYTANIA Z WYKŁADÓW SYNCHRONICZNYCH

INSTRUKCJA INSTALACJI OPROGRAMOWANIA MICROSOFT LYNC 2010 ATTENDEE ORAZ KORZYTANIA Z WYKŁADÓW SYNCHRONICZNYCH INSTRUKCJA INSTALACJI OPROGRAMOWANIA MICROSOFT LYNC 2010 ATTENDEE ORAZ KORZYTANIA Z WYKŁADÓW SYNCHRONICZNYCH Wstęp Warunkiem uczestnictwa w wykładzie zdalnym jest zainstalowanie na komputerze ucznia uczestnika

Bardziej szczegółowo

Nabór Bursy/CKU. Do korzystania ze strony elektronicznej rekrutacji zalecamy następujące wersje przeglądarek internetowych:

Nabór Bursy/CKU. Do korzystania ze strony elektronicznej rekrutacji zalecamy następujące wersje przeglądarek internetowych: Nabór Bursy/CKU Przeglądanie oferty i rejestracja kandydata Informacje ogólne Do korzystania ze strony elektronicznej rekrutacji zalecamy następujące wersje przeglądarek internetowych: Internet Explorer

Bardziej szczegółowo

E- administracja w praktyce - Platforma epuap2

E- administracja w praktyce - Platforma epuap2 E- administracja w praktyce - Platforma epuap2 Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej, powszechnie znana jako epuap, to internetowy portal umożliwiający obywatelom załatwienie wielu urzędowych

Bardziej szczegółowo

Krok 1. Krok 2. Krok 3

Krok 1. Krok 2. Krok 3 Krok 1 W pasku adresu przeglądarki internetowej wpisujemy adres www.google.com i zatwierdzamy naciskając Enter. Powinniśmy zostać przeniesieni na stronę internetową przeglądarki internetowej Google (obrazek

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PLATFORMY OLZA DLA PRACODAWCY

INSTRUKCJA OBSŁUGI PLATFORMY OLZA DLA PRACODAWCY INSTRUKCJA OBSŁUGI PLATFORMY OLZA DLA PRACODAWCY Łódź 2014 Spis treści: I. Konto pracodawcy... 3 1.1. Rejestracja... 3 1.2. Logowanie... 4 1.2.1. Baza CV studentów/absolwentów... 5 1.2.2. Baza biogramów

Bardziej szczegółowo

Regulamin Portalu Pracy i Praktyk Prawniczych praktykiprawnicze.pl

Regulamin Portalu Pracy i Praktyk Prawniczych praktykiprawnicze.pl Regulamin Portalu Pracy i Praktyk Prawniczych praktykiprawnicze.pl 1 Przepisy ogólne 1. Poniższy Regulamin określa zasady funkcjonowania Portalu Pracy i Praktyk Prawniczych praktykiprawnicze.pl. 2. Właścicielem

Bardziej szczegółowo

autor poradnika - KS Jak zamieszczać i edytować artykuły na szkolnej stronie internetowej

autor poradnika - KS Jak zamieszczać i edytować artykuły na szkolnej stronie internetowej Jak zamieszczać i edytować artykuły na szkolnej stronie internetowej adres naszej strony: www.zs3.wroc.pl logo liceum 1. Aby dodać artykuł należy się zalogować: System pokaże nazwę zalogowanego użytkownika

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Word 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp Te

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRATOR SZKOŁY. Instrukcja użytkownika portalu www.eduscience.pl

ADMINISTRATOR SZKOŁY. Instrukcja użytkownika portalu www.eduscience.pl Instrukcja użytkownika portalu www.eduscience.pl ADMINISTRATOR SZKOŁY Spis treści 1. Logowanie...4 1.1. Przypomnienie hasła...5 1.2. Rejestracja...6 2. Strona główna...7 3. Panel użytkownika...8 3.1.

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Jesteś nowym użytkownikiem systemu Windows 7? Wiele elementów odpowiada funkcjom znanym z poprzednich wersji systemu Windows, możesz jednak potrzebować pomocy, aby

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi platformy B2B ARA Pneumatik

Instrukcja obsługi platformy B2B ARA Pneumatik Instrukcja obsługi platformy B2B ARA Pneumatik Spis treści 1. DOSTĘP DO SERWISU... 2 1.1 REJESTRACJA... 2 1.2 LOGOWANIE... 4 1.3 RESETOWANIE HASŁA... 4 2. SKŁADANIE ZAMÓWIENIA... 5 2.1 WYBÓR GRUPY PRODUKTÓW...

Bardziej szczegółowo

Opis serwisu IT-PODBESKIDZIE Wersja 1.0

Opis serwisu IT-PODBESKIDZIE Wersja 1.0 Opis serwisu IT-PODBESKIDZIE Wersja 1.0 Projekt współfinansowany przez Unię Społecznego Spis treści 1.Wstęp...3 2.Założenia serwisu...3 3.Opis serwisu...4 4.Użytkownicy...4 5.Grupy tematyczne...5 6.Funkcjonalność

Bardziej szczegółowo

PTV MAP&GUIDE INTERNET V2 ŁATWE PRZESTAWIENIE SIĘ

PTV MAP&GUIDE INTERNET V2 ŁATWE PRZESTAWIENIE SIĘ PTV MAP&GUIDE INTERNET V2 ŁATWE PRZESTAWIENIE SIĘ Spis treści Spis treści 1 PTV Map&Guide internet V2 co jest nowe?... 3 1.1 Zmiana modelu licencji... 3 1.1.1 Starzy klienci 3 1.1.2 Nowi klienci 3 1.2

Bardziej szczegółowo

Symulator tabletu z systemem Windows 8.

Symulator tabletu z systemem Windows 8. Symulator tabletu z systemem Windows 8. Witam w mojej kolejnej publikacji, tym razem dowiesz się: - Jak uruchomić symulator tabletu z w pełni funkcjonalnym systemem operacyjnym Windows 8; - Jak wykorzystać

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Connection Manager

Instrukcja obsługi Connection Manager Instrukcja obsługi Connection Manager Wydanie 1.0 2 Spis treści Informacje na temat aplikacji Menedżer połączeń 3 Pierwsze kroki 3 Otwieranie aplikacji Menedżer połączeń 3 Wyświetlanie statusu bieżącego

Bardziej szczegółowo

Platforma e-learningowa UO

Platforma e-learningowa UO Platforma e-learningowa UO Poniżej opisano podstawowe funkcjonalności platformy e-learnigowej z punktu widzenia studenta uczestnika kursu learningowego. Opis uwzględnia wszystkie elementy, na przykładzie

Bardziej szczegółowo

Al. Akacjowa 16A 53-134 Wrocław

Al. Akacjowa 16A 53-134 Wrocław Instrukcja użytkownika programu Internet-Lab 1 Spis treści 1. Co to jest Internet- Lab i dla kogo jest przeznaczony?... 3 2. Jak uruchomić program Internet-Lab?... 3 3. Jak poruszać się ę po programie?...

Bardziej szczegółowo

Baza Aktów Własnych. Autor: Piotr Jegorow. ABC PRO Sp. z o.o.

Baza Aktów Własnych. Autor: Piotr Jegorow. ABC PRO Sp. z o.o. ABC PRO Sp. z o.o. Podręcznik przeznaczony dla użytkowników Bazy Aktów Własnych Zawiera zmiany w wersji z dnia 12.12.2013 r. Data: 13 grudnia 2013 Autor: Piotr Jegorow Spis treści Wykaz zmian... 3 Zmiana

Bardziej szczegółowo

Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07

Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07 Compas 2026 Vision Instrukcja obsługi do wersji 1.07 1 2 Spis treści Integracja...5 1.Compas 2026 Lan...5 Logowanie...7 Użytkownicy...8 Raporty...10 Tworzenie wizualizacji Widoki...12 1.Zarządzanie widokami...12

Bardziej szczegółowo

Regulamin. I. Definicje. II. Postanowienia ogólne

Regulamin. I. Definicje. II. Postanowienia ogólne Regulamin I. Definicje 1 W niniejszym regulaminie zwanym dalej Regulaminem, pod poniższymi pojęciami należy rozumieć: 1) Portale - strona główna www.rodziceprzyszlosci.pl oraz jej podstrony, www.vademecumrodzica.pl

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania CAD/CAM/CAE/PDM. esupport. System wsparcia technicznego firmy Premium Solutions Polska. Autoryzowany Dystrybutor:

Rozwiązania CAD/CAM/CAE/PDM. esupport. System wsparcia technicznego firmy Premium Solutions Polska. Autoryzowany Dystrybutor: Rozwiązania CAD/CAM/CAE/PDM esupport System wsparcia technicznego firmy Premium Solutions Polska Autoryzowany Dystrybutor: Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Uruchomienie... 4 3. Rejestracja Użytkownika...

Bardziej szczegółowo

SERWIS PRAWO I ZDROWIE PLATINUM PRACA Z PROGRAMEM

SERWIS PRAWO I ZDROWIE PLATINUM PRACA Z PROGRAMEM SERWIS PRAWO I ZDROWIE PLATINUM PRACA Z PROGRAMEM Opracowanie: Jacek Tkacz Gdańsk, 12 marca 2015 r. 1. Strona główna programu nowości Rubryka od redakcji to informacje dotyczące najnowszych zmian w prawie

Bardziej szczegółowo

Jak Działa AutoBlogger...

Jak Działa AutoBlogger... Jak Działa AutoBlogger... Wstęp Treść nie rządzi już Internetem... Dzisiaj to użytkownicy Social Media produkują najwięcej informacji; publikują swoje zdjęcia, wiadomości i video na Facebooku, komentują

Bardziej szczegółowo

Regulaminy. Cookies. Polityka dotycząca Ciasteczek

Regulaminy. Cookies. Polityka dotycząca Ciasteczek Regulaminy Cookies Polityka dotycząca Ciasteczek Niniejsza Polityka dotycząca Ciasteczek odnosi się do wszystkich stron internetowych, należących do Grupy portali i sklepów Zi-Co Sp. z o.o.: - dekarze.pl

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Używanie usługi Office 365 na telefonie z systemem Android Przewodnik Szybki start Sprawdzanie poczty e-mail Skonfiguruj telefon z systemem Android w celu wysyłania i odbierania poczty za pomocą konta

Bardziej szczegółowo

Integracja oprogramowania GASTRO z systemem Blue Pocket

Integracja oprogramowania GASTRO z systemem Blue Pocket Integracja oprogramowania GASTRO z systemem Blue Pocket I. Wstęp 1. Czym jest blue pocket? blue pocket to mobilna aplikacja na telefony komórkowe - w szczególności smartfony, która umożliwia bezpłatne

Bardziej szczegółowo

KRÓTKI PRZEWODNIK Z ZAKRESU OBSŁUGI APLIKACJI PB ONLINE

KRÓTKI PRZEWODNIK Z ZAKRESU OBSŁUGI APLIKACJI PB ONLINE PB ONLINE Sp. z o.o. KRÓTKI PRZEWODNIK Z ZAKRESU OBSŁUGI APLIKACJI PB ONLINE PRZEWODNIK 1 Zawartość TWORZENIE KONTA UŻYTKOWNIKA... 3 OPERACJE NA ANKIECIE... 6 TWORZENIE LINKÓW DO ANKIETY... 8 WYSYŁANIE

Bardziej szczegółowo

Jak poruszać się po TwinSpace

Jak poruszać się po TwinSpace Witaj Jak poruszać się po TwinSpace Wskazówki te zostały opracowane z myślą o Nauczycielach Administratorach, którzy są nowi na TwinSpace. Pomogą ci one: - Wejść na TwinSpace - Edytować swój profil - Tworzyć

Bardziej szczegółowo

Nowy interfejs katalogu Biblioteki Głównej UP - podręcznik użytkownika

Nowy interfejs katalogu Biblioteki Głównej UP - podręcznik użytkownika Nowy interfejs katalogu Biblioteki Głównej UP - podręcznik użytkownika Co nowego? łatwiejsze i bardziej intuicyjne wyszukiwanie; zawężanie wyników wyszukiwania za pomocą faset; możliwość personalizacji

Bardziej szczegółowo

Obsługa Panelu Menadżera

Obsługa Panelu Menadżera Obsługa Panelu Menadżera Wersja 3.59.305 4.04.2013 r. Panel Menadżera pozwala na dostęp do wybranych informacji systemu Streamsoft Prestiż, poprzez przeglądarkę internetową. Ponadto panel ten można obsługiwać

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL Lublin, 16 stycznia 2014 r. 1. Logowanie do systemu Aby rozpocząć edycję profilu osobowego wejdź na stronę główną www.umcs.pl w zakładkę Jednostki

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA DLA FIRM SZKOLENIOWYCH JAK KORZYSTAĆ Z MODUŁU FIRMY SZKOLENIOWEJ narzędzia informatycznego opracowanego w ramach projektu Czas zawodowców wielkopolskie kształcenie zawodowe Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

Publikacja zdjęć w sieci wykorzystanie Picasa Web Albums

Publikacja zdjęć w sieci wykorzystanie Picasa Web Albums Publikacja zdjęć w sieci wykorzystanie Picasa Web Albums Picasa Web Albums to jedno z najpopularniejszych miejsc do przechowywania i udostępniania fotografii w Internecie. Picasa Web Albums swoje powodzenie

Bardziej szczegółowo

Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia sp. z o.o. w Grudziądzu. ibok. Internetowe Biuro Obsługi Klienta. Instrukcja obsługi

Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia sp. z o.o. w Grudziądzu. ibok. Internetowe Biuro Obsługi Klienta. Instrukcja obsługi Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia sp. z o.o. w Grudziądzu ibok Internetowe Biuro Obsługi Klienta Instrukcja obsługi SPIS TREŚCI 1. AUTORYZACJA UŻYTKOWNIKA W SYSTEMIE IBOK... 3 1.1 Logowanie... 3 1.2 Przywracanie

Bardziej szczegółowo

Wydział Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji. Katedra Informatyki

Wydział Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji. Katedra Informatyki Wydział Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Katedra Informatyki Pastebin w wersji zorientowanej na środowisko mobilne z klientem pozwalającym na oba kierunki przeklejania. Dokumentacja deweloperska

Bardziej szczegółowo

gdmss Lite Android DVR Mobile Client Instrukcja obsługi oprogramowania

gdmss Lite Android DVR Mobile Client Instrukcja obsługi oprogramowania gdmss Lite Android DVR Mobile Client Instrukcja obsługi oprogramowania Tylko na telefony z systemem Android Spis treści 1 INFORMACJE OGÓLNE... 3 1.1 Wprowadzenie...3 1.2 Funkcje...3 1.3 Obsługiwane wersje

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK CZYTELNIKA

PODRĘCZNIK CZYTELNIKA PODRĘCZNIK CZYTELNIKA Logowanie Aby móc zalogować się do wypożyczalni systemu Academica, trzeba mieć numer własnej karty bibliotecznej, czyli być zarejestrowanym użytkownikiem Biblioteki Głównej Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

darmowe zdjęcia - allegro.pl

darmowe zdjęcia - allegro.pl darmowe zdjęcia - allegro.pl 1 Darmowe zdjęcia w Twoich aukcjach allegro? Tak to możliwe. Wielu sprzedających robi to od dawna i wbrew pozorom jest to bardzo proste. Serwis allegro oczywiście umożliwia

Bardziej szczegółowo

Co to jest smartfon?

Co to jest smartfon? Co to jest? jak korzystać w pełni ze a bez obaw o koszty Smartfon to połączenie telefonu i komputera. Ma wszystkie funkcje zwykłego telefonu komórkowego, czyli: połączenia głosowe SMS-y, MMS-y aparat foto

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu Do7ki 1.0

Instrukcja do programu Do7ki 1.0 Instrukcja do programu Do7ki 1.0 Program Do7ki 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej SIÓDEMKA w połączeniu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Spis treści: 1 WSTĘP... 3 2 DOSTĘP DO SYSTEMU... 3 3 OPIS OGÓLNY SEKCJI TŁUMACZENIA...

Bardziej szczegółowo

1 WSTĘP 1. Niniejszy Regulamin określa zasady korzystania z aplikacji internetowej o nazwie Kalendarz Adwentowy M&M s, za pośrednictwem którego

1 WSTĘP 1. Niniejszy Regulamin określa zasady korzystania z aplikacji internetowej o nazwie Kalendarz Adwentowy M&M s, za pośrednictwem którego 1 WSTĘP 1. Niniejszy Regulamin określa zasady korzystania z aplikacji internetowej o nazwie Kalendarz Adwentowy M&M s, za pośrednictwem którego Administrator Serwisu - spółka Mediacom Warszawa Sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

Jak zainstalować mobilne e-dentico i z niego korzystać? Samouczek na Android

Jak zainstalować mobilne e-dentico i z niego korzystać? Samouczek na Android Jak zainstalować mobilne e-dentico i z niego korzystać? Samouczek na Android Aby znaleźć interesującą nas aplikację, należy skorzystać z usługi zaprojektowanej przez twórców systemu operacyjnego. Obojętnie,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI BIULETYNU INFORMACJI PUBLICZNEJ

INSTRUKCJA OBSŁUGI BIULETYNU INFORMACJI PUBLICZNEJ INSTRUKCJA OBSŁUGI BIULETYNU INFORMACJI PUBLICZNEJ W celu wprowadzenia, modyfikacji lub usunięcia informacji w Biuletynie Informacji Publicznej należy wpisać w przeglądarce adres strony: http:/bip.moriw.pl/admin.php

Bardziej szczegółowo

Jak dodać wpis? Po zalogowaniu na blog znajdujesz się w panelu administracyjnym. Po lewej stronie widzisz menu:

Jak dodać wpis? Po zalogowaniu na blog znajdujesz się w panelu administracyjnym. Po lewej stronie widzisz menu: Jak dodać wpis? Po zalogowaniu na blog znajdujesz się w panelu administracyjnym. Po lewej stronie widzisz menu: Klikasz Wpisy, a następnie Dodaj nowy i otwiera się taki ekran: 1 W tym miejscu tworzysz

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe Sterowanie klawiaturą, klawiatura, klawisze funkcyjne, przesuwanie obiektów ekranowych, wydawanie poleceń za pomocą klawiatury

Słowa kluczowe Sterowanie klawiaturą, klawiatura, klawisze funkcyjne, przesuwanie obiektów ekranowych, wydawanie poleceń za pomocą klawiatury Obsługa za pomocą klawiatury Różnego typu interfejsy wykorzystują różne metody reagowania i wydawania poleceń przez użytkownika. W środowisku graficznym najpopularniejsza jest niewątpliwie mysz i inne

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika Obieg dokumentów

Podręcznik użytkownika Obieg dokumentów Podręcznik użytkownika Obieg dokumentów Opracowany na potrzeby wdrożenia dla Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu W ramach realizacji projektu: Uczelnia jutra wdrożenie

Bardziej szczegółowo

Za pomocą tej instrukcji aktywujesz w kilka minut, w 6 prostych krokach, swoje konto w HRmapa.pl oraz dowolny test.

Za pomocą tej instrukcji aktywujesz w kilka minut, w 6 prostych krokach, swoje konto w HRmapa.pl oraz dowolny test. Za pomocą tej instrukcji aktywujesz w kilka minut, w 6 prostych krokach, swoje konto w HRmapa.pl oraz dowolny test. W przyszłości to samo konto pozwoli Ci na jeszcze szybsze i samodzielne przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA zakładania konta w Społecznoś ci CEO

INSTRUKCJA zakładania konta w Społecznoś ci CEO INSTRUKCJA zakładania konta w Społecznoś ci CEO KROK 1 W celu uzupełnienia formularza rejestracyjnego należy zarejestrować/zalogować się w Społeczności CEO https://spolecznosc.ceo.org.pl. Społeczność CEO

Bardziej szczegółowo

uczyć się bez zagłębiania się w formalnym otoczeniu,

uczyć się bez zagłębiania się w formalnym otoczeniu, CZĘŚĆ 3 - INTERNET 3.1 WSTĘP Internet jest globalnym zbiorem połączonych ze sobą komputerów, które przesyłają informacje między sobą za pośrednictwem szybkich połączeń sieciowych oraz linii telefonicznych.

Bardziej szczegółowo

1. Pobieranie i instalacja FotoSendera

1. Pobieranie i instalacja FotoSendera Jak zamówić zdjęcia przez FotoSender? Spis treści: 1. Pobieranie i instalacja FotoSendera 2. Logowanie 3. Opis okna programu 4. Tworzenie i wysyłanie zlecenia Krok 1: Wybór zdjęć Krok 2: Podsumowanie zlecenia

Bardziej szczegółowo

Platforma E-learningowa "Twórcza Szkoła Dla Twórczego Ucznia" - tworczaszkola.com.pl. http://tworczaszkola.com.pl Instrukcja użytkownika - nauczyciel

Platforma E-learningowa Twórcza Szkoła Dla Twórczego Ucznia - tworczaszkola.com.pl. http://tworczaszkola.com.pl Instrukcja użytkownika - nauczyciel Platforma E-learningowa "Twórcza Szkoła Dla Twórczego Ucznia" - tworczaszkola.com.pl http://tworczaszkola.com.pl Instrukcja użytkownika - nauczyciel 1 KROK PO KROKU jak zacząć korzystać z Platformy. (instrukcja

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zgłaszania błędu

Instrukcja zgłaszania błędu Instrukcja zgłaszania błędu 1 Kanały zgłaszania Do dyspozycji są trzy kanały zgłoszeń: A. AnswerTrack 2 aby skorzystać z tego kanału należy posiadać założone konto użytkowania AT2 (pkt.3), wypełnić formularz

Bardziej szczegółowo

Platforma e-learningowa UO strefa studenta

Platforma e-learningowa UO strefa studenta Platforma e-learningowa UO strefa studenta Ten artykuł zawiera opis podstawowej funkcjonalności platformy e-learnigowej z punktu widzenia studenta uczestnika kursu learningowego. Opis uwzględnia wszystkie

Bardziej szczegółowo

Platforma szkoleniowa krok po kroku

Platforma szkoleniowa krok po kroku Platforma szkoleniowa krok po kroku Jeśli masz problemy z uruchomieniem Platformy szkoleniowej warto sprawdzić poprawność poniższych konfiguracji: Minimalne wymagania sprzętowe SPRZĘT Procesor min. 233

Bardziej szczegółowo

Udostępnianie online 3.1. Wydanie 1

Udostępnianie online 3.1. Wydanie 1 Udostępnianie online 3.1 Wydanie 1 2008 Nokia. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nokia, Nokia Connecting People i Nseries są znakami towarowymi lub zarejestrowanymi znakami towarowymi firmy Nokia Corporation.

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Publisher 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp

Bardziej szczegółowo