ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU ETI POLITECHNIKI GDASKIEJ Nr 2 Seria: Technologie Informacyjne 2004

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU ETI POLITECHNIKI GDASKIEJ Nr 2 Seria: Technologie Informacyjne 2004"

Transkrypt

1 ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU ETI POLITECHNIKI GDASKIEJ Nr 2 Seria: Technologie Informacyjne 2004 Paweł Czarnul, Michał Bajor, Anna Banaszczyk, Paweł Buszkiewicz, Marcin Fiszer, Marcin Frczak, Michał Klawikowski, Jacek Rakiej, Katarzyna Ramczykowska, Krzysztof Suchcicki Katedra Architektury Systemów Komputerowych Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki, Politechnika Gdaska, G. Narutowicza, 11/12, , Gdask, WWW: tel. (058) , fax. (058) ROZPROSZONE USŁUGI OBLICZENIOWE NA KLASTRACH TASK Z DOSTPEM PRZEZ WWW I WEB SERVICES 1 2 Streszczenie Artykuł omawia architektur i dowiadczenia wstpnych faz specyfikacji wymaga i analizy projektu, który umoliwi zdalne wykorzystywanie równoległego(ych) klastra(ów) i/lub superkomputerów sieci TASK (i innych) przez uytkowników z rozproszonych geograficznie lokalizacji. System zapewni dotychczasowym i nowym uytkownikom klastrów i superkomputerów TASK zdalne uruchamianie i zarzdzanie aplikacjami, bibliotekami równoległymi i sekwencyjnym poprzez przyjazny interfejs WWW i/lub Web Services (usługi obliczeniowe). Architektura systemu przewiduje niezalene serwery J2EE obsługujce warstw prezentacyjn i logiczn systemu oraz odpowiedni warstw komunikacyjn do zarzdzania klastrami, zarówno z jak i bez systemów kolejkowych. System nie wymaga modyfikacji oprogramowania ani struktury kont uytkowników na poszczególnych klastrach. 1. WSTP Rozwój systemów równoległych i rozproszonych wykorzystujcych niskopoziomowe biblioteki i narzdzia jak MPI i PVM ([1], [2], [3]) do symulacji skomplikowanych zjawisk fizycznych ([4-6]) pociga za sob konieczno stworzenia intuicyjnych interfejsów/systemów zarzdzania aplikacjami równoległymi i prac grupow w rodowiskach rozproszonych ([7]). Systemy typu grid ([8-13]) umoliwiaj kontrolowane współdzielenie zasobów pomidzy orodkami na midzynarodow skal. Jednake ich rozwój, ze wzgldu na wielko i stopie skomplikowania, cechuje si trudnoci 1 obliczenia wykonano na komputerach Centrum Informatycznego Trójmiejskiej Akademickiej Sieci Komputerowej 2 czciowo wykonano w ramach grantu KBN 4 T11C 00525

2 2 Paweł Czarnul et al. szybkiego dostosowania, w szczególnoci do najnowszych technologii dostpu do zasobów. Dlatego te w niniejszej pracy proponujemy architektur (bdcego aktualnie w fazie projektu) systemu mniejszej skali, który umoliwi zdalne wykorzystanie równoległego(ych) klastra(ów) i/lub superkomputerów sieci TASK przez uytkowników z rozproszonych geograficznie lokalizacji. System zapewni dotychczasowym i nowym uytkownikom klastrów i superkomputerów TASK zdalne uruchamianie i zarzdzanie aplikacjami, bibliotekami równoległymi i sekwencyjnymi poprzez przyjazny interfejs WWW i/lub Web Services ([14-15]). Dostp do systemu odbywał si bdzie przez serwer(y) J2EE ([16], Rysunek 1) bdcy/e pojedynczym/i punktem/ami dostpu do klastra/ów. Architektura uniezalenia serwery dostpu od klastrów i mechanizmów/oprogramowania wykorzystywanych wewntrz nich dziki komunikacji poprzez zdalne (ukryte przed uytkownikiem) wywołania ssh do klastra/ów. Pozwala to na zaprojektowanie i implementacj szeregu wysokopoziomowych funkcji niezalenie od systemów kolejkowych, wykorzystywanej powłoki itd. Jednoczenie kady uytkownik, który ma ju konto na klastrze/ach (co wymaga odpowiednich procedur administracyjnych nie mieszczcych si w gestii twórców czy instalatorów systemu omawianego tutaj), moe wykorzystywa w łatwy sposób (poprzez WWW oraz dodatkowo za pomoc serwera Web Services) dostpne usługi po jednorazowym zarejestrowaniu loginu/haseł do klastrów, które chce uywa poprzez opisywany system a nastpnie uywanie pojedynczego logiku/hasła do systemu. Co wicej, niezaleno od klastrów umoliwia zaprojektowanie zwielokrotaniania usług dostpu poprzez instalacj niezalenych serwerów J2EE. Poprawia to czas reakcji dla uytkownika (przy duym obcieniu) jak i daje niezawodno (moliwo korzystania z innego serwera po awarii, gdy stan sesji moe by przechowywany w bazie danych podobne rozwizania stosowane s np. na platformie.net [17]). 2. SPECYFIKACJA FUNKCJONALNA W ramach systemu udostpniane s nastpujce usługi: 1. Moliwo korzystania z zainstalowanych na klastrze aplikacji/bibliotek udostpnionych przez danego lub innych uytkowników łatwe wywołanie poprzez przegldark WWW lub Web Services ([14-15]) z uwzgldnieniem logicznego przyporzdkowania procesów aplikacji równoległych do wzłów klastra(ów): a. definiowanie grup roboczych, w ramach których udostpnione s wywołania konkretnych aplikacji lub bibliotek, b. dynamiczne dodawanie/usuwanie aplikacji lub bibliotek i. utworzona zostanie testowa biblioteka równoległych funkcji dokonujcych operacji na obrazach i wykonane zostan testy wydajnociowe i funkcjonalne systemu na klastrze/(ach) TASK, ii. uruchomione zostan (oraz przetestowane i zainstalowane jako dostpne usługi obliczeniowe w systemie) przykładowe aplikacje równoległe w paradygmatach SPMD, dziel-i-zwyciaj itd. iii. moliwo (równie odpłatnego system licencjonowania) uruchamiania aplikacji udostpniona innym uytkownikom. c. tworzenie własnych stron domowych przez uytkowników klastra w celu np. promocji projektu wykonywanego w systemach TASK promocja TASK, d. intuicyjne zarzdzanie danymi usług obliczeniowych w tym łatwe ponowne wywołania dla nowych danych wejciowych przez interfejs WWW/Web Services.

3 Rozproszone usługi obliczeniowe na klastrach TASK z dostpem przez WWW i Web Services 3 2. Bezpieczne uwierzytelnianie i logowanie uytkownika do własnej sesji z poziomu przegldarki WWW i/lub klientów zaimplementowanych w wielu jzykach programowania wykorzystujcych Web Services baza danych uytkowników. 3. Dostp do własnych zasobów plikowych na klastrze moliwo kopiowania do przestrzeni dyskowej na klastrze/klastrach z własnego komputera jak równie plików pomidzy klastrami z moliwym wsparciem dla aplikacji w celu wykorzystania przestrzeni wielu klastrów do przechowywania danych i ich automatycznego równowaenia pomidzy klastrami, 4. Łatwe wywoływanie (zarówno z wykorzystaniem systemu kolejkowego jak i interaktywnego wykonania aplikacji równoległej/sekwencyjnej) oraz ledzenie postpu wykonania, zarówno na klastrach wykorzystujcych systemy kolejkowe jak i ogólnie dostpnych sieci komputerowych dostpnych do pracy interaktywnej. 5. Przegldanie wyników porednich/finalnych w przegldarce: a. Moliwo graficznej wizualizacji danych z wybranych plików poprzez przegldark/specjalizowanego klienta wykorzystujce Web Services ([14-15]). 6. Wizualizacja obcienia na poszczególnych wzłach klastra poprzez WWW. 7. Tworzenie skryptów zawierajcych sekwencje zdalnego kopiowania/kompilacji/ wywoła/wywietlenia wyników aplikacji wykonywanych na klastrze/klastrach. 8. Komunikacja w czasie rzeczywistym pomidzy uytkownikami/członkami zdefiniowanych grup za pomoc przegldarek WWW. Wirtualna grupa pracujca Chat, wirtualna tablica Serwer J2EE 0 (dostp przez WWW i Web Services) na klastrach Zapasowy serwer dostpu do klastrów Serwer J2EE 1 (dostp przez WWW i Web Services) Serwer J2EE 2 (dostp przez WWW i Web Services) Sie komunikacyjna Klaster 0 (holk.task.gda.pl) Klaster 1 (galera.task.gda.pl) Klaster 2 (lab 411, ETI PG) Rys. 1 Schemat przetwarzania proponowanego systemu

4 4 Paweł Czarnul et al. 3. ARCHITEKTURA SYSTEMU Architektura proponowanego systemu jest elastyczna i pozwala na scalenie wielu rozproszonych klastrów z dostpem przez ww. serwery J2EE w jeden spójny system, na wzór systemów typu grid ([8-13]), zorientowanym jednak cile na publikacj aplikacji/bibliotek klastra(ów) przez WWW/WebServices. Architektura systemu zaprojektowana została w ten sposób, aby moliwe było zintegrowanie równoległych, rozproszonych geograficznie klastrów obliczeniowych wraz z mechanizmami collaborative computing. System bdzie wówczas umoliwia kolejkowanie zgłosze uruchomienia aplikacji równoległych DAMPVM, ([18-20]), PVM ([1]) i MPI ([2]) i innych od rozproszonych geograficznie uytkowników. Dana aplikacja jest uruchamiana jest na najlepszym (z punktu widzenia podanego kryterium np. minimalnego czasu wykonania lub maksymalnej dostpnej przestrzeni dyskowej) klastrze. W zalenoci od dostpnego oprogramowania jak np. DAMPVM, PVM, MPI moliwe jest wówczas przetwarzanie równoległe oraz wielowtkowe w ramach klastrów i wzłów. Architektura dopuszcza implementacj rozproszonego systemu plików, który potrafiłby partycjonowa pliki duych rozmiarów a nastpnie przechowywa w sposób rozproszony i bezpieczny, równie z replikacj procesów i równowaeniem obcienia ([21-23]. Wymagajce aplikacje równoległe ([5-6]) uruchamiane na klastrach wymagaj bowiem z reguły ogromych iloci danych, tymczasowych lub kocowych, które wykraczaj poza pojemno dyskow nawet całego klastra. Tyczy si to w szczególnoci symulacji zjawisk fizycznych ([5-6]) itp. W fazie analizy/projektu systemu ustalono wykorzystanie nastpujcych narzdzi/technologii do implementacji poszczególnych warstw systemu: 1. Warstwa prezentacyjna i logiczna: serwery J2EE (równowane funkcjonalnie) umoliwiajce uytkownikowi dostp przez WWW/usługi sieciowe (Web services) do zasobów na klastrze/ach poprzez wybieranie najlepszego klastra do wykonania zadania, łatwe w obsłudze przesyłanie plików pomidzy kontami rónych klastrów. Serwery J2EE s niezalene pod wzgldem przetwarzania tj. umoliwiaj zwikszenie wydajnoci systemu poprzez równoległ obsług wielu zgłosze od klientów jak równie zapewniaj niezawodno awaria jednego serwera dostpowego umoliwia dalsz prac poprzez inny, który korzystał bdzie z tej samej, rozproszonej i niezawodnej bazy danych. a. Warstwa prezentacyjna systemu to serwlety oraz strony JSP udostpnione z poziomu serwera J2EE jak równie równowane funkcjonalnie usługi sieciowe (Web Services), w systemie warstwa ta implementowana jest przez (Rysunek 2): i. moduł warstwy prezentacyjnej - interfejsu WWW/ Web Services, ii. moduł pracy grupowej (chat, wymiana danych pomidzy uytkownikami) b. Warstwa logiczna systemu składa si z kilku modułów: i. moduł kontroli dostpu i zarzdzania uytkownikami/ aplikacjami, ii. moduł wypoyczania/ licencjonowania usług/plików, iii. moduł dostpu do klastra/ów, dynamiczne strategie równowaenia obcienia zada/plików, wykonywanie, kontrola zada moduł ten komunikuje si za pomoc zdalnych wywoła ssh z poszczególnymi klastrami co uniezalenia system od konkretnych klastrów, iv. moduł implementujcy rozproszon/ niezawodn baz danych moduł ten wychodzi poza granice serwera J2EE, implementujc baz danych na wielu dostpnych komputerach, udostpniajc standardowy sterownik

5 Rozproszone usługi obliczeniowe na klastrach TASK z dostpem przez WWW i Web Services 5 JDBC innym modułom systemu. Moduł ten wykorzystywany jest przez wiele serwerów J2EE umoliwiajcych dostp do klastra/ów. Wirtualna grupa pracujca na klastrach w Chat, wirtualna tablica Moduł warstwy prezentacyjnej - interfejsu WWW/ Web Services Moduł pracy grupowej (chat, wymiana danych pomidzy uytkownikami) Moduł wypoyczania/ licencjonowania usług/plików Moduł kontroli dostpu i zarzdzania uytkownikami / aplikacjami Serwer J2EE Moduł dostpu do klastra/ów Dynamiczne strategie równowaenia obcienia zada/plików, wykonywanie, kontrola zada. Moduł implementujcy rozproszon/niezawodn baz danych Sie komunikacyjna Klaster 0 (z systemem kolejkowym) Kontrola zada przez system kolejkowy (poprzez ssh) oraz narzdzia monitorujce Klaster 1 (bez systemu kolejkowego) Moduł monitorujcy, wykonujcy, wznawiajcy zadania Rys. 2 Architektura systemu: moduły serwera J2EE i komunikacja pomidzy nimi 2. Warstwa klastra/klastrów. Wyrónia si tutaj:

6 6 Paweł Czarnul et al. a. Klastry z dostpem przez system kolejkowy np. LSF, PBS itp., dla których opracowany zostanie protokół wymiany komunikatów poprzez zdalne wywołania ssh do uruchamiania zada (równie odpłatne uruchamiania przez innych uytkowników jeli zostało dozwolone), kopiowania plików itp., b. Klastry wolnodostpnych komputerów np. laboratoriów, gdzie komputery mog by bez ostrzeenia wyłczane. W ramach systemu zaimplementowany zostanie moduł, który kontrolował bdzie stan takiego klastra, w razie potrzeby uruchamiajc ponownie procesy kontroli klastra i wznawiajc wykonanie zada. W ramach klastrów przewiduje si instalacj i uruchamianie aplikacji/biblitek typowych dla klastrów: specjalizowanych aplikacji uytkowników zastosowania w chemii, fizyce itp., DAMPVM ([18-20]), PVM ([1]), MPI ([2]) do wydajnej komunikacji wewntrz klastrów. 4. DODATKOWE WYMAGANIA I OPROGRAMOWANIE System opracowywany jest z myl o umoliwieniu łatwego dostpu uytkownikom do klastra/ów TASK (np. galera.task.gda.pl, holk.task.gda.pl), którzy posiadaj ju konta. Wymagało to bdzie jednokrotnej rejestracji w dowolnym serwerze J2EE systemu oraz dowolnej przegldarki WWW, aby móc korzysta z łatwego uruchamiania zada oraz zarzdzania plikami poprzez WWW i usługi sieciowe (Web Services), nie tylko na jednym, ale na wielu połczonych klastrach. Ponadto system umoliwiał bdzie zdaln prac grupow a nawet udostpnianie aplikacji (jeli zgodne z regulaminem klastrów), nawet odpłatne, innym. Rozwijajc architektur systemu PVMWebCluster ([7-9]) i innych ([24]), gdzie wykorzystane były serwery WWW, Tomcat, AXIS ([14-15]), MICO CORBA ([25]) oraz PVM, MPI ([1], [2]), tutaj cała strona prezentacyjna i logiczna systemu (serwery J2EE oraz wszystkie moduły wykraczajce poza jego granice) zaimplementowane zostan za pomoc darmowych narzdzi i technologii, głównie w jzyku Java. Na poziomie klastrów, celowe wydaje si wykorzystanie dostpnych narzdzi do debugowania aplikacji (w szczególnoci równoległych) jak i programów umoliwiajcych graficzn ocen wydajnoci wykonania aplikacji, co nastpnie mogłoby by przedstawione uytkownikowi poprzez interfejs WWW. Tutaj rozway naley uycie szeregu narzdzi takich jak lub podobnych do: Totalview, AIMS, Dyninst, Pablo, nupshot, Paradyn, WAMPIR, PAPI, PARDON ([26-27]). Ponadto system mógłby umoliwia łatwy dostp do graficznych interfejsów aplikacji pozwalajcych na wykonanie symulacji poprzez dostpne pakiety np. programu Matlab jak toolboxy do sieci neuronowych, algorytmów genetycznych, symulacji układów elektronicznych czy innych. Dostpno takich narzdzi pomogłaby przeprowadzi analiz wykonania aplikacji równoległej co jest czsto niezbdne w symulacjach na klastrach oraz zwikszy funkcjonalno systemu w drugim przypadku. 5. ZAKOCZENIE Efektem projektu bdzie fizyczna implementacja opisywanego systemu. Dotychczasow prac badawcz zespołu KASK ETI PG proponujcego projekt (publikacje na konferencjach EuroPVMMPI, PDCS, PARELEC, PPAM i innych) stanowi pokrewne prototypowe rozwizania. Planujemy udostpnienie systemu dotychczasowym i nowym uytkownikom TASK. W ramach testów wykonane zostan testy wydajnociowe na

7 Rozproszone usługi obliczeniowe na klastrach TASK z dostpem przez WWW i Web Services 7 klastrze/(ach) przykładowej biblioteki równoległych funkcji operacji na obrazach graficznych udostpnionej nastpnie przez WWW/Web Services wraz z rónymi parametrami wykorzystania klastra(ów) jak liczba procesorów na wzeł/logiczne przyporzdkowanie zada do procesorów itp. Planowane jest utworzenie dedykowanego serwisu WWW powiconego systemowi, zawierajcego wersj instalacyjn systemu, dokumentacj i podrcznik uytkownika. Planuje si równie wykorzystanie zaimplementowanego systemu w Studium Podyplomowym Zaawansowane aplikacje i usługi internetowe uruchamionym w roku akademickim 2003/2004 na wydziale ETI Politechniki Gdaskiej oraz przez studentów Wydziału ETI Politechniki Gdaskiej do zaj z przetwarzania równoległego i rozproszonego. BIBLIOGRAFIA [1] Geist, A., Beguelin, A., Dongarra, J., Jiang, W., Mancheck, R., Sunderam, V.: PVM Parallel Virtual Machine. A Users Guide and Tutorial for Networked Parallel Computing. MIT Press, Cambridge (1994) [2] Wilkinson, B., Allen, M.: Parallel Programming: Techniques and Applications Using Networked Workstations and Parallel Computers. Prentice Hall (1999) [3] Buyya, R., ed.: High Performance Cluster Computing, Programming and Applications. Prentice Hall (1999) [4] Czarnul, P., Tomko, K., Krawczyk, H.: Dynamic Partitioning of the Divide-and-Conquer Scheme with Migration in PVM Environment. In: Recent Advances in Parallel Virtual Machine and Message Passing Interface. Number 2131 in Lecture Notes in Computer Science, Springer-Verlag (2001) th European PVM/MPI Users' Group Meeting, Santorini/Thera, Greece, September 23-26, 2001, Proceedings. [5] Costas D. Sarris, Pawel Czarnul, Senthil Venkatasubramanian, Werner Thiel, Karen Tomko, Linda P. B. Katehi, Barry S. Perlman: "Mixed Electromagnetic - Circuit Modeling and Parallelization for Rigorous Characterization of Cosite Interference in Wireless Communication Channels" at DoD/HPCMO Users Conference, U.S.A., 2002, UGC/UGC02/index.html [6] Costas D. Sarris, Karen Tomko, Pawel Czarnul, Shih-Hao Hung, Robert L. Robertson, Donghoon Chun, Edward S. Davidson, Linda P. B. Katehi: "Multiresolution Time Domain Modeling for Large Scale Wireless Communication Problems" in Proceedings of the 2001 IEEE AP-S International Symposium on Antennas and Propagation vol. 3, pages , 2001Foster, I., Kesselman, C., eds.: The Grid: Blueprint for a New Computing Infrastructure. Morgan Kaufmann (1998) ISBN [7] Czarnul, P.: PVMWebCluster: Intergration of PVM Clusters Using Web Services and CORBA. In: Recent Advances in Parallel Virtual Machine and Message Passing Interface. Number 2840 in Lecture Notes in Computer Science (2003) [8] Foster, I., Kesselman, C., Tuecke, S.: The Anatomy of the Grid: Enabling Scalable Virtual Organizations. International Journal of High Performance Computing Applications 15 (2001) [9] Foster, I., Kesselman, C., Nick, J., Tuecke, S.: The Physiology of the Grid: An Open Grid Services Architecture for Distributed Systems Integration. In: Open Grid Service Infrastructure WG. (2002) Global Grid Forum, [10] Globus System (http://www.globus.org ) [11] EuroGrid (http://www.eurogrid.org) [12] GridLab (http://www.gridlab.org) [13] Roman Wyrzykowski, koordynator: CLUSTERIX, [14] Streicher, M.: Creating Web Services with AXIS: Apache's Latest SOAP Implementation Bootstraps Web Services. Linux Magazine (2002) axis_01.html.

8 8 Paweł Czarnul et al. [15] Butek, R., Chappell, D., Daniels, G., Davis, D., Haddad, C., Jordahl, T., Loughran, S., Nakamura, Y., Ruby, S., Rineholt, R., Sandholm, T., Scheuerle, R., Sedukhin, I., Seibert, M., Sitze, R., Srinivas, D.: Axis User's Guide. 1.1 edn. (2001) ~checkout~/xml-axis/java/docs/user-guide.html. [16] Sun Microsystems: Java 2 Platform, Enterprise Edition (J2EE), [17] J. Prosise: Programming Microsoft.NET, Microsoft Press, 2002, ISBN [18] Czarnul, P.: Programming, Tuning and Automatic Parallelization of Irregular Divide-and- Conquer Applications in DAMPVM/DAC. International Journal of High Performance Computing Applications 17 (2003) [19] Czarnul, P., Krawczyk, H.: Dynamic Assignment with Process Migration in Distributed Environments. In: Recent Advances in Parallel Virtual Machine and Message Passing Interface. Number 1697 in Lecture Notes in Computer Science (1999) [20] Czarnul, P.: Dynamic Process Partitioning and Migration for Irregular Applications. In: International Conference on Parallel Computing in Electrical Engineering PARELEC'2002, Proceedings, Warsaw, Poland (2002) [21] Fagg, G.E., Gabriel, E., Resch, M., Dongarra, J.J.: Parallel IO Support for Meta-computing Applications: MPI Connect IO Applied to PACX-MPI. In: Recent Advances in Parallel Virtual Machine and Message Passing Interface. Number 2131 in Lecture Notes in Computer Science, Springer-Verlag (2001) th European PVM/MPI Users' Group Meeting, Santorini/Thera, Greece, September 23-26, 2001, Proceedings. [22] Alexandrov, A.D., Ibel, M., Schauser, K.E., Scheiman, C.J.: Extending the Operating System at the User Level: the Ufo Global File System. In: Proceedings of the USENIX Annual Technical Conference, Anaheim, California, USA (1997) [23] Rhea, S., Wells, C., Eaton, P., Geels, D., Zhao, B., Weatherspoon, H., Kubiatowicz, J.: Maintenance-Free Global Data Storage. IEEE Internet Computing 5 (2001) [24] Jorba, J., Bustos, R., Casquero, A., Margalef, T., Luque, E.: Web Remote Services Oriented Architecture for Cluster Management. In: Recent Advances in Parallel Virtual Machine and Message Passing Interface. Number 2474 in LNCS, Springer-Verlag (2002) th European PVM/MPI Users' Group Meeting, Linz, Austria, Sept/Oct 2002, Proceedings. [25] MICO CORBA, [26] Debugging and Tuning Tools, Performance Tools, software/debugging.htm [27] University of Wisconsin, USA: Paradyn Parallel Performance Tools, ~paradyn/ DISTRIBUTED COMPUTING SERVICES ON TASK CLUSTERS ACCESSIBLE VIA WWW AND WEB SERVICES Summary The paper presents the architecture and experiences during the early stages of requirements specification and analysis of a project which enables to make use of distributed (and others) TASK clusters by geographically distant clients. The system will allow the existing and new users remote job submission, application and library management via easy-to-use WWW and Web Services interfaces. The architecture consists of separate J2EE servers handling the presentation and the logic layers of the system as well as supporting an adequate communication infrastructure to communicate with clusters with and without queueing systems. The system does not require any modifications in the account/cluster management making deployment easy.

Spis treci. Dzie 1. I Wprowadzenie (wersja 0911) II Dostp do danych biecych specyfikacja OPC Data Access (wersja 0911)

Spis treci. Dzie 1. I Wprowadzenie (wersja 0911) II Dostp do danych biecych specyfikacja OPC Data Access (wersja 0911) I Wprowadzenie (wersja 0911) Kurs OPC Integracja i Diagnostyka Spis treci Dzie 1 I-3 O czym bdziemy mówi? I-4 Typowe sytuacje I-5 Klasyczne podejcie do komunikacji z urzdzeniami automatyki I-6 Cechy podejcia

Bardziej szczegółowo

" # # Problemy budowy bezpiecznej i niezawodnej globalnej sieci szerokopasmowej dla słub odpowiadajcych za bezpieczestwo publiczne

 # # Problemy budowy bezpiecznej i niezawodnej globalnej sieci szerokopasmowej dla słub odpowiadajcych za bezpieczestwo publiczne !! " # # Problemy budowy bezpiecznej i niezawodnej globalnej sieci szerokopasmowej dla słub odpowiadajcych za bezpieczestwo publiczne Sie PIONIER Sieci regionalne i miejskie rodowiska naukowego baz dla

Bardziej szczegółowo

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora.

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora. I. Temat wiczenia Podstawy tworzenia stron WAP II. Wymagania Podstawowe wiadomoci z technologii Internetowych. III. wiczenie 1. Wprowadzenie WAP (ang. Wireless Application Protocol) - to protokół umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

Poziom kwalifikacji: I stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Poziom kwalifikacji: I stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROGRAMOWANIE ROZPROSZONE I RÓWNOLEGŁE Distributed and parallel programming Kierunek: Forma studiów: Informatyka Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Sieci komputerowe

Bardziej szczegółowo

Architektura, oprogramowanie i uytkowanie klastra PCSS. Marek Zawadzki

Architektura, oprogramowanie i uytkowanie klastra PCSS. Marek Zawadzki <mzawadzk@man.poznan.pl> Architektura, oprogramowanie i uytkowanie klastra PCSS Marek Zawadzki Plan prezentacji: klastry krótkie wprowadzenie klaster PCSS budowa jak otrzyma konto na klastrze sposób dostpu

Bardziej szczegółowo

1. WSTP. 2. Koncepcja platformy bezpieczestwa publicznego

1. WSTP. 2. Koncepcja platformy bezpieczestwa publicznego Koncepcja Platformy Bezpieczestwa Wewntrznego do realizacji zada badawczo-rozwojowych w ramach projektu Nowoczesne metody naukowego wsparcia zarzdzania bezpieczestwem publicznym w Unii Europejskiej 1.

Bardziej szczegółowo

Jolanta Łukowska Małgorzata Pakowska Stanisław Stanek Mariusz ytniewski

Jolanta Łukowska Małgorzata Pakowska Stanisław Stanek Mariusz ytniewski Zastosowanie systemu agentowego dla wspomagania pracy Biura Obsługi Mieszkaców w Urzdzie Miejskim ze szczególnym uwzgldnieniem funkcjonowania Powiatowego (Miejskiego) Orodka Dokumentacji Geodezyjnej i

Bardziej szczegółowo

Projektowanie architektury systemu rozproszonego. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych

Projektowanie architektury systemu rozproszonego. Jarosław Kuchta Projektowanie Aplikacji Internetowych Projektowanie architektury systemu rozproszonego Jarosław Kuchta Zagadnienia Typy architektury systemu Rozproszone przetwarzanie obiektowe Problemy globalizacji Problemy ochrony Projektowanie architektury

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Co to jest klaster? Podział ze względu na przeznaczenie. Architektury klastrów. Cechy dobrego klastra.

Wprowadzenie. Co to jest klaster? Podział ze względu na przeznaczenie. Architektury klastrów. Cechy dobrego klastra. N Wprowadzenie Co to jest klaster? Podział ze względu na przeznaczenie. Architektury klastrów. Cechy dobrego klastra. Wprowadzenie (podział ze względu na przeznaczenie) Wysokiej dostępności 1)backup głównego

Bardziej szczegółowo

1. Informacje ogólne.

1. Informacje ogólne. Polityka prywatności (Pliki Cookies) 1. Informacje ogólne. Lęborskie Centrum Kultury Fregata 1. Operatorem Serwisu www.lck-fregata.pl jest L?borskie Centrum Kultury "Fregata" z siedzib? w L?borku (84-300),

Bardziej szczegółowo

Narzędzia i aplikacje Java EE. Usługi sieciowe Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl

Narzędzia i aplikacje Java EE. Usługi sieciowe Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl Narzędzia i aplikacje Java EE Usługi sieciowe Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl Niniejsze opracowanie wprowadza w technologię usług sieciowych i implementację usługi na platformie Java EE (JAX-WS) z

Bardziej szczegółowo

Klaster obliczeniowy

Klaster obliczeniowy Warsztaty promocyjne Usług kampusowych PLATON U3 Klaster obliczeniowy czerwiec 2012 Przemysław Trzeciak Centrum Komputerowe Politechniki Łódzkiej Agenda (czas: 20min) 1) Infrastruktura sprzętowa wykorzystana

Bardziej szczegółowo

Badania w sieciach złożonych

Badania w sieciach złożonych Badania w sieciach złożonych Grant WCSS nr 177, sprawozdanie za rok 2012 Kierownik grantu dr. hab. inż. Przemysław Kazienko mgr inż. Radosław Michalski Instytut Informatyki Politechniki Wrocławskiej Obszar

Bardziej szczegółowo

Katedra Architektury Systemów Komputerowych Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej

Katedra Architektury Systemów Komputerowych Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Architektury Systemów Komputerowych Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej dr inż. Paweł Czarnul pczarnul@eti.pg.gda.pl Architektury usług internetowych laboratorium

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2011/2012. Architektura zorientowana na usługi

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2011/2012. Architektura zorientowana na usługi Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Fizyki, Matematyki i Informatyki obowiązuje w roku akademickim 2011/2012 Kierunek studiów: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Współczesna problematyka klasyfikacji Informatyki

Współczesna problematyka klasyfikacji Informatyki Współczesna problematyka klasyfikacji Informatyki Nazwa pojawiła się na przełomie lat 50-60-tych i przyjęła się na dobre w Europie Jedna z definicji (z Wikipedii): Informatyka dziedzina nauki i techniki

Bardziej szczegółowo

Typy przetwarzania. Przetwarzanie zcentralizowane. Przetwarzanie rozproszone

Typy przetwarzania. Przetwarzanie zcentralizowane. Przetwarzanie rozproszone Typy przetwarzania Przetwarzanie zcentralizowane Systemy typu mainfame Przetwarzanie rozproszone Architektura klient serwer Architektura jednowarstwowa Architektura dwuwarstwowa Architektura trójwarstwowa

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Niniejszy opis dotyczy konfiguracji programu pocztowego Outlook Express z pakietu Internet Explorer, pracujcego pod kontrol systemu

Bardziej szczegółowo

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer.

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach Kierunek Informatyka studia I stopnia inżynierskie studia stacjonarne 08- IO1S-13 od roku akademickiego 2015/2016 A Lp GRUPA TREŚCI PODSTAWOWYCH kod Nazwa modułu

Bardziej szczegółowo

Mirosław Kupczyk miron@man.poznan.pl. Pozna, PCSS, 17-18.01.2005. Szkolenie: "Architektura i uytkowanie klastra Linux IA-64"

Mirosław Kupczyk miron@man.poznan.pl. Pozna, PCSS, 17-18.01.2005. Szkolenie: Architektura i uytkowanie klastra Linux IA-64 Mirosław Kupczyk miron@man.poznan.pl $ %! " # & ' Wzgldy historyczne Naturalna ewolucja systemów luno ze sob powizanych znajdujcych si w jednej oraganizacji, ch współdzielenia zasobów obliczeniowych, danych,

Bardziej szczegółowo

WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU

WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU I. ZAKRES wiadectwo innowacyjnoci produktu dla ASTEC Sp. z o.o. dotyczy prototypu produktu MDT (Magik Development Tools) w fazie studium wykonalnoci. ASTEC Sp. z o.o. ul.

Bardziej szczegółowo

CENNIK I TERMINARZ SZKOLEŃ

CENNIK I TERMINARZ SZKOLEŃ CENNIK I TERMINARZ SZKOLEŃ AUTORSKIE WARSZTATY DEDYKOWANE SQL NR KURSU NAZWA KURSU TERMINY MARZEC KWIECIEŃ MAJ 8:30-16:00 8:30-16:00 8:30-16:00 LICZBA GODZIN CENA OD OSOBY NETTO Administrowanie bazą danych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji HP Instant Support Enterprise Edition Standard Configuration (ISEE SC) MS Windows (HP Proliant, HP Netserver)

Instrukcja instalacji HP Instant Support Enterprise Edition Standard Configuration (ISEE SC) MS Windows (HP Proliant, HP Netserver) Instrukcja instalacji HP Instant Support Enterprise Edition Standard Configuration (ISEE SC) MS Windows (HP Proliant, HP Netserver) Copyright 2004 Hewlett-Packard Company Wersja 1.6 Wstp Instant Support

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROGRAMOWANIE APLIKACJI RÓWNOLEGŁYCH I ROZPROSZONYCH Programming parallel and distributed applications Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach specjalności: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

PLD Linux Day. Maciej Kalkowski. 11 marca 2006. Wydziaª Matematyki i Informatyki UAM

PLD Linux Day. Maciej Kalkowski. 11 marca 2006. Wydziaª Matematyki i Informatyki UAM Wydziaª Matematyki i Informatyki UAM 11 marca 2006 Nasz nagªówek Wprowadzenie Co to jest klaster? Wprowadzenie Co to jest klaster? Podziaª ze wzgl du na przeznaczenie: Wprowadzenie Co to jest klaster?

Bardziej szczegółowo

Serwery LDAP w środowisku produktów w Oracle

Serwery LDAP w środowisku produktów w Oracle Serwery LDAP w środowisku produktów w Oracle 1 Mariusz Przybyszewski Uwierzytelnianie i autoryzacja Uwierzytelnienie to proces potwierdzania tożsamości, np. przez: Użytkownik/hasło certyfikat SSL inne

Bardziej szczegółowo

Virtual Grid Resource Management System with Virtualization Technology

Virtual Grid Resource Management System with Virtualization Technology Virtual Grid Resource Management System with Virtualization Technology System zarządzania zasobami wirtualnego Gridu z wykorzystaniem technik wirtualizacji Joanna Kosińska Jacek Kosiński Krzysztof Zieliński

Bardziej szczegółowo

INTERNET - Wrocław 2005. Usługi bezpieczeństwa w rozproszonych strukturach obliczeniowych typu grid

INTERNET - Wrocław 2005. Usługi bezpieczeństwa w rozproszonych strukturach obliczeniowych typu grid Usługi bezpieczeństwa w rozproszonych strukturach obliczeniowych typu grid Bartłomiej Balcerek Wrocławskie Centrum Sieciowo-Superkomputerowe Plan prezentacji Podstawowe pojęcia z dziedziny gridów Definicja

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauki z przemysłem ICT na przykładzie Wielkopolskiego Centrum Zaawansowanych Technologii Informacyjnych Maciej Stroiński

Współpraca nauki z przemysłem ICT na przykładzie Wielkopolskiego Centrum Zaawansowanych Technologii Informacyjnych Maciej Stroiński Współpraca nauki z przemysłem ICT na przykładzie Wielkopolskiego Centrum Zaawansowanych Technologii Informacyjnych Maciej Stroiński stroins@man.poznan.pl Koncepcja WCZTI Wielkopolskie Centrum Zaawansowanych

Bardziej szczegółowo

SOP System Obsługi Parkingów

SOP System Obsługi Parkingów SOP System Obsługi Parkingów JEE i Android Marcin Tatjewski Tomasz Traczyk Grzegorz Zieliński Paweł Borycki 5 listopada 2009 www.sopark.pl Plan prezentacji Java Platform, Enterprise Edition (JEE) Wstęp

Bardziej szczegółowo

Czym jest Java? Rozumiana jako środowisko do uruchamiania programów Platforma software owa

Czym jest Java? Rozumiana jako środowisko do uruchamiania programów Platforma software owa 1 Java Wprowadzenie 2 Czym jest Java? Język programowania prosty zorientowany obiektowo rozproszony interpretowany wydajny Platforma bezpieczny wielowątkowy przenaszalny dynamiczny Rozumiana jako środowisko

Bardziej szczegółowo

Niezawodne usługi outsourcingowe na przykładzie usług kampusowych i Krajowego Magazynu Danych w sieci PIONIER

Niezawodne usługi outsourcingowe na przykładzie usług kampusowych i Krajowego Magazynu Danych w sieci PIONIER Niezawodne usługi outsourcingowe na przykładzie usług kampusowych i Krajowego Magazynu Danych w sieci PIONIER Prof. Roman Wyrzykowski, Politechnika Częstochowska Rafał Mikołajczak, Marek Zawadzki Poznańskie

Bardziej szczegółowo

Studium przypadku Case Study CCNA2-ROUTING

Studium przypadku Case Study CCNA2-ROUTING Na podstawie oryginału CISCO, przygotował: mgr in. Jarosław Szybiski Studium przypadku Case Study CCNA2-ROUTING Ogólne załoenia dla projektu Przegld i cele Podczas tego wiczenia uczestnicy wykonaj zadanie

Bardziej szczegółowo

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API Dr inż. Janusz Pobożniak, pobozniak@mech.pk.edu.pl Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji produkcji Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Programowanie aplikacji internetowych

KARTA PRZEDMIOTU. Programowanie aplikacji internetowych KARTA PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu/modułu: Nazwa angielska: Kierunek studiów: Poziom studiów: Profil studiów Jednostka prowadząca: Programowanie aplikacji internetowych Web application development edukacja

Bardziej szczegółowo

3. Instalator rozpocznie proces instalacji

3. Instalator rozpocznie proces instalacji Uwaga! Podana instrukcja instalacji została przygotowana w oparciu o pliki instalacyjne SQL 2005 Express pobrany ze strony Microsoftu oraz oddzielny plik Service Pack 2 dedykowany pod SQL Express równie

Bardziej szczegółowo

Dostp do zasobów dyskowych uytkowników lcme10 przez protokół SMB (Microsoft Networking)

Dostp do zasobów dyskowych uytkowników lcme10 przez protokół SMB (Microsoft Networking) Dostp do zasobów dyskowych uytkowników lcme10 przez protokół SMB (Microsoft Networking) Powered by: Od 20 stycznia 2003 roku wszyscy u ytkownicy serwera lcme10, posiadajcy konta w domenie SE-AD Instytutu

Bardziej szczegółowo

Nowe aplikacje i usługi w środowisku Grid

Nowe aplikacje i usługi w środowisku Grid Nowe aplikacje i usługi w środowisku Grid Wstęp Pojęcie GRID Aplikacje/Usługi Laboratorium Wirtualne Krajowy Magazyn Danych Zastosowanie Skala i zasięg Użytkownik końcowy Uwarunkowania ekonomiczne Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014 Kierunek studiów: Informatyka Stosowana Forma

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu Sprzeda z motorem. bazy danych Pervasive V8

Instalacja programu Sprzeda z motorem. bazy danych Pervasive V8 Instalacja programu Sprzeda z motorem bazy danych Pervasive V8 1. Z katalogu instalacyjnego programu Pervasive uruchom plik setup.exe. Program instalacyjny w spakowanej wersji jest dostpny na naszym FTP

Bardziej szczegółowo

edziennik Ustaw Opis architektury

edziennik Ustaw Opis architektury edziennik Ustaw Opis architektury Spis treści 1 Wstęp...3 2 Architektura systemu...3 2.1 Schemat poglądowy rozwiązania...3 2.2 Architektura logiczna...4 2.3 Opis elementów systemu...5 2.3.1 Moduł Udostępniający...5

Bardziej szczegółowo

Rozdział. Badanie technologii Microsoft.NET Remoting w rozproszonym systemie wspomagajcym publikowanie katalogów reklamowych

Rozdział. Badanie technologii Microsoft.NET Remoting w rozproszonym systemie wspomagajcym publikowanie katalogów reklamowych Rozdział Badanie technologii Microsoft.NET Remoting w rozproszonym systemie wspomagajcym publikowanie katalogów reklamowych Wojciech STANKO, Bogdan TRAWISKI Politechnika Wrocławska, Instytut Informatyki

Bardziej szczegółowo

Jednolite zarządzanie użytkownikami systemów Windows i Linux

Jednolite zarządzanie użytkownikami systemów Windows i Linux Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Paweł Gliwiński Nr albumu: 168470 Praca magisterska na kierunku Informatyka Jednolite

Bardziej szczegółowo

Projektowanie bezpiecze stwa sieci

Projektowanie bezpiecze stwa sieci Laboratorium 5. Projektowanie bezpieczestwa sieci Temat: Instalacja i konfiguracja serwera VPN. 1. Przed instalacj odpowiednich ról serwera, na maszynie wirtualnej serwera musimy przygotowa dwie karty

Bardziej szczegółowo

Spraw elementarn jest rozgraniczenie dwóch typów licencji podstawowych:

Spraw elementarn jest rozgraniczenie dwóch typów licencji podstawowych: W zalenoci od planowanej struktury projektu wizualizacji, a take zastosowanych moduów opcjonalnych w konfiguracji naley uwzgldni odpowiednie pakiety licencyjne. Specyfikacja licencji wymaga minimalnej

Bardziej szczegółowo

Przypisywanie bibliotek w architekturze SAS

Przypisywanie bibliotek w architekturze SAS SAS Institute TECHNICAL SUPPORT Przypisywanie bibliotek w architekturze SAS Platforma SAS pozwala na zdefiniowanie wspólnych zasobów w metadanych oraz ustalanie praw dostępu dla użytkowników i grup. Ze

Bardziej szczegółowo

danych przestrzennych

danych przestrzennych Katalogi metadanych i usługi ugi przegldania danych przestrzennych Wisła Malinka 5-7 wrzenia 2007 r. URZDOWA GEOINFORMACJA W INTERNECIE MOLIWOCI I OCZEKIWANIA Pierwszoplanowe działania: zatwierdzenie przepisów

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY AUTOMATECH AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY W roku 2006 Gmina Kampinos dokonała modernizacji swojej stacji uzdatniania wody (SUW). Obok zmian typu budowlanego (nowe zbiorniki wody,

Bardziej szczegółowo

Równoległe aplikacje duŝej skali w środowisku PL-Grid. Kick-off PL-GRID Kraków, 16-17 kwietnia 2009

Równoległe aplikacje duŝej skali w środowisku PL-Grid. Kick-off PL-GRID Kraków, 16-17 kwietnia 2009 Polska Infrastruktura Informatycznego Wspomagania Nauki w Europejskiej Przestrzeni Badawczej Równoległe aplikacje duŝej skali w środowisku PL-Grid Tomasz Piontek, Krzysztof Kurowski, Piotr Kopta, Mariusz

Bardziej szczegółowo

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych,

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych, Wstp W nowoczesnym wiecie coraz istotniejsz rol odgrywa informacja i łatwy dostp do niej. Nie dziwi wic fakt, i nowoczesne telefony komórkowe to nie tylko urzdzenia do prowadzenia rozmów telefonicznych,

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC

Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Akademia MetaPack Uniwersytet Zielonogórski Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Krzysztof Blacha Microsoft Certified Professional Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Agenda:

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do sieciowych systemów operacyjnych. Moduł 1

Wprowadzenie do sieciowych systemów operacyjnych. Moduł 1 Wprowadzenie do sieciowych systemów operacyjnych Moduł 1 Sieciowy system operacyjny Sieciowy system operacyjny (ang. Network Operating System) jest to rodzaj systemu operacyjnego pozwalającego na pracę

Bardziej szczegółowo

"Do aduj si do wiadczeniem Tieto"

Do aduj si do wiadczeniem Tieto Firma Tieto Poland przy wspópracy z Wydziaem Informatyki i Zarzdzania PWR ma przyjemno zaprosi studentów Politechniki Wrocawskiej na letni program praktyk 2011 "Doaduj si dowiadczeniem Tieto" Dla 5 najlepszych

Bardziej szczegółowo

Problemy optymalizacji, rozbudowy i integracji systemu Edu wspomagającego e-nauczanie i e-uczenie się w PJWSTK

Problemy optymalizacji, rozbudowy i integracji systemu Edu wspomagającego e-nauczanie i e-uczenie się w PJWSTK Problemy optymalizacji, rozbudowy i integracji systemu Edu wspomagającego e-nauczanie i e-uczenie się w PJWSTK Paweł Lenkiewicz Polsko Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych Plan prezentacji PJWSTK

Bardziej szczegółowo

Komunikacja i wymiana danych

Komunikacja i wymiana danych Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Wykład 10 Komunikacja i wymiana danych Metody wymiany danych Lokalne Pliki txt, csv, xls, xml Biblioteki LIB / DLL DDE, FastDDE OLE, COM, ActiveX

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

System Connector Opis wdrożenia systemu

System Connector Opis wdrożenia systemu System Connector Opis wdrożenia systemu Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Spistre ci Wymagania z perspektywy Powiatowego Urzdu Pracy... 3

Bardziej szczegółowo

Wirtualizacja zasobów IPv6 w projekcie IIP

Wirtualizacja zasobów IPv6 w projekcie IIP Wirtualizacja zasobów IPv6 w projekcie IIP Artur Binczewski, Bartosz Gajda, Wiktor Procyk, Robert Szuman Poznańskie Centrum Superkomputerowo Sieciowe Adam Grzech, Jan Kwiatkowski, Krzysztof Chudzik Politechnika

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu Sprzeda

Instalacja programu Sprzeda Instalacja programu Sprzeda 1. Aby zainstalowa program Sprzeda w wersji 2.10, na serwerze lub komputerze, na którym przechowywane bd dane programu, pozamykaj wszystkie działajce programy i uruchom plik

Bardziej szczegółowo

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym 1 Wprowadzenie do środowiska Oracle APEX, obszary robocze, użytkownicy Wprowadzenie Plan Administracja obszarem roboczym 2 Wprowadzenie Co to jest APEX? Co to jest APEX? Architektura Środowisko Oracle

Bardziej szczegółowo

1 Implementowanie i konfigurowanie infrastruktury wdraŝania systemu Windows... 1

1 Implementowanie i konfigurowanie infrastruktury wdraŝania systemu Windows... 1 Spis treści Wstęp... xi Wymagania sprzętowe (Virtual PC)... xi Wymagania sprzętowe (fizyczne)... xii Wymagania programowe... xiii Instrukcje instalowania ćwiczeń... xiii Faza 1: Tworzenie maszyn wirtualnych...

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Projektowanie i użytkowanie systemów operacyjnych Rok akademicki: 2013/2014 Kod: EAR-2-324-n Punkty ECTS: 5 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Wydział Budowy Maszyn i Informatyki Laboratorium z sieci komputerowych Ćwiczenie numer: 9 Temat ćwiczenia: Aplikacje klient-serwer. 1. Wstęp teoretyczny.

Bardziej szczegółowo

IO - Plan testów. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006

IO - Plan testów. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006 IO - Plan testów M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak 5 czerwca 2006 1 SPIS TREŚCI 2 Spis treści 1 Historia zmian 3 2 Zakres testów 3 2.1 Integration testing - Testy spójnosci.............. 3 2.2

Bardziej szczegółowo

SYMULACJA PROCESU OBRÓBKI NA PODSTAWIE MODELU OBRABIARKI UTWORZONEGO W PROGRAMIE NX

SYMULACJA PROCESU OBRÓBKI NA PODSTAWIE MODELU OBRABIARKI UTWORZONEGO W PROGRAMIE NX W Y B R A N E P R O B L E M Y I NY N I E R S K I E N U M E R 2 I N S T Y T U T A U T O M A T Y Z A C J I P R O C E S Ó W T E C H N O L O G I C Z N Y C H I Z I N T E G R O W A N Y C H S Y S T E M Ó W W

Bardziej szczegółowo

Wstęp... ix. 1 Omówienie systemu Microsoft Windows Small Business Server 2008... 1

Wstęp... ix. 1 Omówienie systemu Microsoft Windows Small Business Server 2008... 1 Spis treści Wstęp... ix 1 Omówienie systemu Microsoft Windows Small Business Server 2008... 1 Składniki systemu Windows SBS 2008... 1 Windows Server 2008 Standard... 2 Exchange Server 2007 Standard...

Bardziej szczegółowo

PLATON U4 Us uga powszechnej archiwizacji. ukasz Kuczy ski Dagmara Bubel Lidia Szczyg owska

PLATON U4 Us uga powszechnej archiwizacji. ukasz Kuczy ski Dagmara Bubel Lidia Szczyg owska PLATON U4 Usuga powszechnej archiwizacji ukasz Kuczyski Dagmara Bubel Lidia Szczygowska Celem usugi PLATON U4 Usugi Powszechnej Archiwizacji jest pomoc uytkownikom i instytucjom w zabezpieczaniu ich danych

Bardziej szczegółowo

LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016

LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016 LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016 INFORMATYKA I STOPNIA studia stacjonarne 1 sem. PO-W08-INF- - -ST-Ii-WRO-(2015/2016) MAP003055W Algebra z geometrią analityczną A

Bardziej szczegółowo

Integracja usług w systemie wirtualnym. Robert Wojtaś, Grzegorz Śliwiński. Politechnika Szczecińska, Wydział Informatyki

Integracja usług w systemie wirtualnym. Robert Wojtaś, Grzegorz Śliwiński. Politechnika Szczecińska, Wydział Informatyki Integracja usług w systemie wirtualnym Robert Wojtaś, Grzegorz Śliwiński Politechnika Szczecińska, Wydział Informatyki Streszczenie Systemy wirtualne pozwalają na organizacje dostępu do usług przez użytkowników

Bardziej szczegółowo

e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ

e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ www.e-awizo.pl BrainSoft sp. z o. o. ul. Bolesława Chrobrego 14/2 65-052 Zielona Góra tel.68 455 77 44 fax 68 455 77 40 e-mail: biuro@brainsoft.pl

Bardziej szczegółowo

Aktualny stan i plany rozwojowe

Aktualny stan i plany rozwojowe Aktualny stan i plany rozwojowe Norbert Meyer Konferencja MIC Nowoczesne technologie bliŝej nas Poznań,, 16.04.2009 Centra MIC na świecie oferują studentom programistom specjalistom IT naukowcom Dostęp

Bardziej szczegółowo

PomysL... i co dalej?

PomysL... i co dalej? Potrzebuj! aplikacj!, która usprawni prac! w naszej firmie... Aplikacja musi dzia"a# stabilnie, niezawodnie, by# "atwa w rozbudowie. PomysL... / i co dalej? Projekt aplikacji Zarz$dzanie projektami informatycznymi

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto podjąć. studia na WETI PG na kierunku informatyka. Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1

Dlaczego warto podjąć. studia na WETI PG na kierunku informatyka. Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1 Dlaczego warto podjąć studia na WETI PG na kierunku informatyka Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej 1 Kierunek informatyka WETI Informatyka Kiedyś "klucz do dobrobytu".

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania- Grupa dra inż. Leszka Grocholskiego II UWr 2009/2010. Aleksandra Kloc, Adam Grycner, Mateusz Łyczek. Wasza-fota.

Inżynieria oprogramowania- Grupa dra inż. Leszka Grocholskiego II UWr 2009/2010. Aleksandra Kloc, Adam Grycner, Mateusz Łyczek. Wasza-fota. Inżynieria oprogramowania- Grupa dra inż. Leszka Grocholskiego II UWr 2009/2010 Aleksandra Kloc, Adam Grycner, Mateusz Łyczek Wasza-fota.pl Projekt struktury systemu Historia zmian tego dokumentu Data

Bardziej szczegółowo

Oracle database 10g Express edition - darmowa baza danych dla małych i rednich firm

Oracle database 10g Express edition - darmowa baza danych dla małych i rednich firm Oracle database 10g Express edition - darmowa baza danych dla małych i rednich firm Petre Iltchev (Piotr Ilczew) Wysza Szkoła Finansów i Informatyki im. prof. J. Chechliskiego e-mail: pilczew@yahoo.com

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane narzędzia programowania rozproszonego

Zaawansowane narzędzia programowania rozproszonego Zaawansowane narzędzia programowania rozproszonego Karol Gołąb karol.golab@tls-technologies.com 28 listopada 2001 1 Streszczenie Omówienie i porównanie popularnych standardów mechanizmów komunikacyjnych:

Bardziej szczegółowo

Konspekt pracy inżynierskiej

Konspekt pracy inżynierskiej Konspekt pracy inżynierskiej Wydział Elektryczny Informatyka, Semestr VI Promotor: dr inż. Tomasz Bilski 1. Proponowany tytuł pracy inżynierskiej: Komunikator Gandu na platformę mobilną Android. 2. Cel

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa : Kierunek: Informatyka Rodzaj : obowiązkowy w ramach specjalności: Inżynieria oprogramowania Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH Internet Application Development

Bardziej szczegółowo

Dotacje na innowacje. Inwestujemy w waszą przyszłość.

Dotacje na innowacje. Inwestujemy w waszą przyszłość. PROJEKT TECHNICZNY Implementacja Systemu B2B w firmie Lancelot i w przedsiębiorstwach partnerskich Przygotowane dla: Przygotowane przez: Lancelot Marek Cieśla Grzegorz Witkowski Constant Improvement Szkolenia

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do technologii Web Services: SOAP, WSDL i UDDI

Wprowadzenie do technologii Web Services: SOAP, WSDL i UDDI Wprowadzenie do technologii Web Services: SOAP, WSDL i UDDI Maciej Zakrzewicz PLOUG mzakrz@cs.put.poznan.pl Plan prezentacji Wprowadzenie do architektury zorientowanej na usługi Charakterystyka technologii

Bardziej szczegółowo

Web Services. Bartłomiej Świercz. Łódź, 2 grudnia 2005 roku. Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych. Bartłomiej Świercz Web Services

Web Services. Bartłomiej Świercz. Łódź, 2 grudnia 2005 roku. Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych. Bartłomiej Świercz Web Services Web Services Bartłomiej Świercz Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Łódź, 2 grudnia 2005 roku Wstęp Oprogramowanie napisane w różnych językach i uruchomione na różnych platformach może wykorzystać

Bardziej szczegółowo

Bezpieczny dostęp do usług zarządzania danymi w systemie Laboratorium Wirtualnego

Bezpieczny dostęp do usług zarządzania danymi w systemie Laboratorium Wirtualnego Bezpieczny dostęp do usług zarządzania danymi w systemie Laboratorium Wirtualnego Poznańskie Centrum Superkomputerowo Supersieciowe: M.Lawenda, M.Wolski, N.Majer, C.Mazurek, M.Stroiński Politechnika Łódzka

Bardziej szczegółowo

Wirtualizacja Hyper-V: sposoby wykorzystania i najnowsze wyniki badań

Wirtualizacja Hyper-V: sposoby wykorzystania i najnowsze wyniki badań Wirtualizacja Hyper-V: sposoby wykorzystania i najnowsze wyniki badań zespół PCSS/MIC: Jacek Kochan, Jerzy Mikołajczak, Marek Zawadzki 4. Konferencja MIC Nowoczesne technologie bliżej nas Poznań, 04.03.2010

Bardziej szczegółowo

System zarządzający grami programistycznymi Meridius

System zarządzający grami programistycznymi Meridius System zarządzający grami programistycznymi Meridius Instytut Informatyki, Uniwersytet Wrocławski 20 września 2011 Promotor: prof. Krzysztof Loryś Gry komputerowe a programistyczne Gry komputerowe Z punktu

Bardziej szczegółowo

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1 Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA CERTYFIKATÓW URZDÓW POREDNICH... 3 2. INSTALACJA

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle EFEKTY KSZTAŁCENIA Wiedza Absolwent tej specjalności

Bardziej szczegółowo

CENNIK SZKOLEO MICROSOFT OFFICE

CENNIK SZKOLEO MICROSOFT OFFICE CENNIK SZKOLEO MICROSOFT OFFICE Numer szkolenia Nazwa szkolenia Ilość dni Cena za osobę AL 1211 Microsoft Word dla użytkowników 3 dni 1100 PLN AL 1212 Microsoft Word dla zaawansowanych 3 dni 1150 PLN AL

Bardziej szczegółowo

Java JMX. Marcin Werla. Monitorowanie i zarządzanie usługami sieciowymi w Javie. mwerla@man.poznan.pl PCSS/Poznań JUG

Java JMX. Marcin Werla. Monitorowanie i zarządzanie usługami sieciowymi w Javie. mwerla@man.poznan.pl PCSS/Poznań JUG Java JMX Monitorowanie i zarządzanie usługami sieciowymi w Javie Marcin Werla mwerla@man.poznan.pl PCSS/Poznań JUG Plan prezentacji Wprowadzenie Specyfikacja Dodatkowe narzędzia i biblioteki Studium przypadku

Bardziej szczegółowo

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT Robert Nowak Architekt rozwiązań HP Software Dlaczego Software as a Service? Najważniejsze powody za SaaS UZUPEŁNIENIE IT 2 Brak zasobów IT Ograniczone

Bardziej szczegółowo

Specjalność: Sieci komputerowe (SK)

Specjalność: Sieci komputerowe (SK) Specjalność: Sieci komputerowe (SK) Katedra Teleinformatyki Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechnika Gdańska Sieci komputerowe 1 Katedra Teleinformatyki Prof. J. Woźniak kierownik

Bardziej szczegółowo

7. zainstalowane oprogramowanie. 8. 9. 10. zarządzane stacje robocze

7. zainstalowane oprogramowanie. 8. 9. 10. zarządzane stacje robocze Specyfikacja oprogramowania do Opis zarządzania przedmiotu i monitorowania zamówienia środowiska Załącznik nr informatycznego 1 do specyfikacji Lp. 1. a) 1. Oprogramowanie oprogramowania i do systemów

Bardziej szczegółowo

Tworzenie i obsługa wirtualnego laboratorium komputerowego

Tworzenie i obsługa wirtualnego laboratorium komputerowego Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Michał Ochociński nr albumu: 236401 Praca magisterska na kierunku informatyka stosowana Tworzenie i obsługa wirtualnego

Bardziej szczegółowo

%$-,./+,-.0! Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece.

%$-,./+,-.0! Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece. !" $$$%&'! (%&'$)*)$$ +,-.!!" " " %$-,./+,-.0! $%& 1$$! %$$23$! 45 45!6$ Czcionka o stałej szerokoci Nazwy programów, polece, katalogów, wyniki działania wydawanych polece. Czcionka o stałej szerokoci

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja aplikacji Szachy online

Dokumentacja aplikacji Szachy online Projekt z przedmiotu Technologie Internetowe Autorzy: Jakub Białas i Jarosław Tyma grupa II, Automatyka i Robotyka sem. V, Politechnika Śląska Przedmiot projektu: Aplikacja internetowa w języku Java Dokumentacja

Bardziej szczegółowo

Serwery. Autorzy: Karol Czosnowski Mateusz Kaźmierczak

Serwery. Autorzy: Karol Czosnowski Mateusz Kaźmierczak Serwery Autorzy: Karol Czosnowski Mateusz Kaźmierczak Czym jest XMPP? XMPP (Extensible Messaging and Presence Protocol), zbiór otwartych technologii do komunikacji, czatu wieloosobowego, rozmów wideo i

Bardziej szczegółowo

Ateus - Helios. System domofonowy

Ateus - Helios. System domofonowy Ateus - Helios System domofonowy Klawiatura telefoniczna: Uywajc klawiatury mona wybra dowolny numer abonenta. Helios moe pracowa z wybieraniem DTMF lub impulsowym. Ograniczenia na dostp do sieci publicznej

Bardziej szczegółowo

Środowiska i platformy programistyczne

Środowiska i platformy programistyczne Środowiska i platformy programistyczne 1 Rys historyczny lata 80-90: efektywność! Cel: zwiększyć efektywność programisty jedno narzędzie: integracja edytor kodu, funkcje programistyczne (kompilacja, łączenie,

Bardziej szczegółowo

DZANIA I MARKETINGU BIAŁYSTOK,

DZANIA I MARKETINGU BIAŁYSTOK, 5 - POCZĄTKI OSIECIOWANIA - nie były łatwe i oczywiste IBM-owskie pojęcie Connectivity martwy model sieci 1977 - ISO dla zdefiniowania standardów w sieciach opracowała siedmiowarstwowy model sieci OSI

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

SAS Institute Technical Support

SAS Institute Technical Support SAS Institute Technical Support Optymalizacja kostek krok po kroku Pracując z kostkami OLAP często nie zdajemy sobie sprawy, że można przygotować je w taki sposób, aby praca z nimi była efektywniejsza

Bardziej szczegółowo