1 Wstp Własnoci materiału wilgotnego Podział materiałów suszonych Własnoci strukturalne materiałów suszonych...

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1 Wstp... 2 2 Własnoci materiału wilgotnego... 3 2.1 Podział materiałów suszonych... 3. 2.2 Własnoci strukturalne materiałów suszonych..."

Transkrypt

1 1 Wst Własnoci ateriału ilgotnego Podział ateriałó suszonych Własnoci strukturalne ateriałó suszonych Wilgotno ateriału Mechaniz izania ilgoci ateriale Rónoaga suszarnicza Terodynaika oietrza ilgotnego Podstaoe araetry oietrza ilgotnego Kinetyka rocesu suszenia Krzye suszenia Krzye szybkoci suszenia Krzye teeraturoe Ogólne zasady obliczania suszarek Bilans ateriałoy i cielny całej suszarki Bilans ateriałoy ilgoci Bilans cielny Ogólny odział aarató suszarniczych. Paraetry racy suszarek Zasady odziału suszarek Sybole... 22

2 1 Wst Suszenie usuanie ilgoci rzez odaroanie yniku doroadzenia energii cielnej, jest jedny z najbardziej rozoszechnionych rocesó jednostkoych ielu gałziach rzeysłu (rzeysł cheiczny, soyczy, aierniczy, saochodoy, tekstylny itd.). Jednoczenie suszenie jest jedny z najniej oznanych rocesó jednostkoych, ze zgldu na trudno oisu ateatycznego jednoczesnego ruchu cieła, asy i du ciałach stałych, które rónych technologiach suszarniczych aj czsto diaetralnie róne łasnoci n. suszenie drena i suszenie rzeaku. W ostatnich latach daje si zaobseroa tendencja zrostoa, jeeli chodzi o zainteresoanie suszarnicte zaróno rzeysłu jak i badaczy. Jest to soodoane ieloa czynnikai: 1) zrastajcyi yaganiai dotyczcyi jakoci roduktu - suszenie czsto jako eta kocoy cigu technologicznego a decydujcy ły na jako roduktu, 2) ysokii yaganiai zizanyi z recyzyjn kontrol rocesu, 3) rosnc otrzeb otyalizacji rocesó od kte zuycia energii suszenie jest rocese ysoce energochłonny. Szacuje si, e yniku rocesu suszenia usua si rocznie około 27 ln ton ody 1 (na odaroanie jednej tony ody zuya si od 3 do 8 ton alia uonego). Energia zuyta toku rocesó suszarniczych stanoi kilkanacie rocent iatoego zuycia energii. 4) zaostrzenie nor ochrony rodoiska i nor bezieczesta. 1 Struiłło Cz., Referat otierajcy X Syozju Suszarnicta, Łód 2003.

3 2 Własnoci ateriału ilgotnego Jak soniano e stie rocesach suszarniczych ay do czynienia z rónorodnyi ateriałai, których łasnoci aj decydujcy ły na ybór etody suszenia i jej raidłoe odeloanie. 2.1 Podział ateriałó suszonych Materiały suszone ona odzieli na nastujce gruy 2 : 1) ciała niehigroskoijne kailarno-oroate takie jak iasek, ielone inerały, niektóre kryształy, czstki ykonane z olieró i niektóre ateriały ceraiczne. Ilo ilgoci izana orach ateriału jest inialna (oijalnie ała). Materiały tego tyu nie kurcz si trakcie rocesu suszenia. 2) ciała higroskoijno-oroate takie jak glina, sita olekularne, dreno. Ciała te i duo ilgoci zaróno na sojej oierzchni jak i entrz oró, ocztkoy okresie suszenia kurcz si. Moey je odzieli na higroskoijne kailarno-oroate osiadajce ikro- i akroory n. dreno oraz cile (strictly) higroskoijne osiadajce jedynie ikroory n. zeolity. 3) ciała koloidalne takie jak ydło, kleje, niektóre oliery n. nylon i liczne rodukty soycze. Ciała tego tyu nie osiadaj oró. Cała ilgo groadzona jest na oierzchni ciała stałego. 2.2 Własnoci strukturalne ateriałó suszonych Jak ida z orzedniego odrozdziału cech charakterystyczn ateriałó suszonych ikszoci rzyadkó jest ich oroato, czyli obecno entrz ustych rzestrzeni zanych kailarai lub orai o róny kształcie i yiarach. Aby scharakteryzoa ateriał oroaty roadzona szereg araetró, z których najaniejsze to 3 : - oroato v = (2.2.1) V - krto L = (2.2.2) l d - rzealno (araetr charakteryzujcy odchylenie kanału dyfuzji od odeloego kanału cylindrycznego). Poniea raktyce sotykay si z ielk liczb rónych ateriałó oroatych o czsto bardzo skolikoanej strukturze, celoy stało si roadzenie odeli tego tyu ciał stałych. Najrostszy odele ciała oroatego jest k rostych kailar lub układ ołczonych ze sob kailar cylindrycznych. 2 Mujundar A. S., Menon A. S., Drying of Solids: Princiles, Classification, and Selection of Dryers, Handbook of Industrial Drying, Second Edition, vol. 1,edited by A. S. Mujundar, Marcel Dekker Inc., Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, 1983.

4 Ciało oroate ona take odeloa jako koozycj odoiednio ułoonych ałych, jednakoych kulek. 2.3 Wilgotno ateriału Podstaoy araetre oisujcy ilgotny ateriał jest jego ilgotno zdefinioana jako: X = (2.3.1) S lub ' X = (2.3.2) Wielkoci te oizane s ze sob nastujcyi zalenociai: ' X X = (2.3.3) ' 1 X X X ' = 1 + (2.3.4) X W raktyce suszarniczej yrónia si ene charakterystyczne rodzaje ilgotnoci. Wilgotnoci rónoago nazyay zaarto ilgoci bdca stanie rónoagi z ar zaart czynniku suszcy (oietrzu). W danych arunkach rocesu (rzy danej teeraturze i ilgotnoci czynnika suszcego) ona ysuszy ateriał jedynie do ilgotnoci rónoagoej. Wilgotno krytyczna jest to z kolei ilgotno graniczna oidzy ierszy a drugi okrese suszenia (atrz rozdział o kinetyce suszenia). 2.4 Mechaniz izania ilgoci ateriale Wilgo ateriale suszony oe znajdoa si rónych iejscach. Std yróniay ilgo oierzchnio, kailarn i koórko 4. Wilgo oierzchnio stanoi arsteka cieczy znajdujca si na oierzchni ciała stałego, bdca kontakcie z czynnikie suszcy, rzy czy, rno ary nad jej oierzchnia jest róna rnoci ary nasyconej danej teeraturze. Wilgo kailarn torzy ciecz zgroadzona e ntrzu ciała suszonego, rzy czy jej zachoanie zaley od rednicy oró. Ruch ilgoci do oierzchni ciała stałego oodoany jest siłai kailarnyi tz. ikroorach o rednicy niejszej od Cinienie ary nad zierciadłe cieczy ikroorach jest znacznie niejsze ni rno ary nasyconej i aleje rocesie suszenia. Przy dostateczne duych orach tz. akroorach ilgo kailarna zachouje si odobnie jak ilgo oierzchnioa (siły kailarne trac znaczenie) (atrz rozdział 6.2.2). 4 Kneule F., Suszenie, Arkady, Warszaa, 1970.

5 Wilgo koórkoa ooduje cznienie ateriału i torzy z ni układ koloidalny, chodzc skład jego struktury rzeciiestie do ilgoci oierzchnioej i kailarnej, które zasze okryaj oierzchni ateriału (zentrzn lub entrzn). Wilgo ateriale suszony oe by izana na róne sosoby 5 : 1) izanie cheiczne ilo ilgoci okrelona jest stosunkai stechioetrycznyi. Wilgo zizana ten sosób nie oe by uolniona zykły rocesie suszenia. 2) izanie fizyko-cheiczne ilgo izana jest siłai adsorcyjnyi i osotycznyi, które ystuj ciałach koloidalnych. 3) izanie fizyko-echaniczne ilgo jest izana nieokrelonych stosunkach siłai kailarnyi i zilania. 2.5 Rónoaga suszarnicza Woda zaarta na oierzchni ateriału ilgotnego aruje i nad jej zierciadłe rno ary odnej róna jest rnoci nasycenia. Wilgo oe ic dyfundoa do czynnika suszcego, gdy rno ary ni zaartej jest niejsza od rónoagoej (desorcja ilgoci). Proces ten tra, a do osignicia stanu rónoagi (cinienie ary odnej nad oierzchni ciała suszonego róne jest cinieniu ary odnej czynniku suszcy). W rzyadku, gdy rno ary odnej czynniku suszcy jest iksza od rnoci rónoagoej, nastuje nasycanie ciała stałego (sorcja ilgoci). Kontaktujc dany ateriał stałej teeraturze z oietrze o rónej ilgotnoci, a do osignicia rzez niego ilgotnoci rónoagoej, ona otrzya tz. izoter (rys 2.5.1). W zalenoci od sosobu ziany ilgotnoci oietrza ay izotery sorcji (zikszay ilgotno oietrza) lub desorcji (zniejszay ilgotno oietrza). Rys Krzye sorcji dla rónych ateriałó teeraturze 25 0 C 6. 5 Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, 1983.

6 Krzy sorcji dla ielu ateriałó dzieliy na da obszary 7,8 (rys 2.5.2). Dla ϕ < ay do czynienia ze zjaiskie czystej adsorcji jedno lub ieloarstoej, któr oey oisa rónaniai Languira, izoter BET lub Freundlicha (tabela 2.5.1). Tabela Rónania oisujce izoter sorcji. Naza Izotera Languira teoria arsty onoolekularnej X r Wyraenie = X Cϕ 1+ Cϕ Izotera BET teoria arsty ultiolekularnej Izotera Freundlicha X r = X Cϕ ( 1-ϕ )( 1+ Cϕ ϕ ) X r n = Aϕ Dla ϕ > 0.6 dochodzi do tz. kondensacji kailarnej. Zaiast jednej lub kilku arst zaadsorboanych czstek ary odnej na oierzchni nailanego ciała stałego ojaia si arsteka cieczy, której grubo zrasta raz ze zroste cinienia ary odnej oietrzu. Nastnie torzy si zierciadło cieczy o enisku klsły, dla którego cinienie nasycenia aleje, co srzyja dalszej kondensacji. Ciecz yełnia ory o coraz ikszej rednicy, co zniejsza krzyizn enisku i ziksza cinienie nasycenia. Proces kondensacji stonioo ustaje, a do stanu rónoagi, który cinienie ary nad eniskie (cinienie nasycenia) jest róne cinieniu ary otaczajcy oietrzu (ois zjaisk kailarnych został skrótoo oisany rozdziale 6.2.2). Krzye sorcji i desorcji nie okryaj si ze sob. Krzya desorcji skazuje zasze ysz arto ilgotnoci rónoagoej ateriału dla danej ilgotnoci oietrza ni krzya sorcji (rys ). Zjaisko to nazyay histerez suszarnicz. Istnieje iele teorii usiłujcych ytłuaczy zjaisko histerezy suszarniczej. Jedn z nich jest teoria zilania oierzchni kailar Zsigondy ego 9. W rocesie desorcji cianki czcioo yełnionych kailar s ilgotne yniku czego enisk lustra cieczy a niejszy roie krzyizny ni rzyadku, gdyby cianki były całkoicie suche, tak jak dzieje si to czasie sorcji. Poniea cinienie nasycenia nad eniskie jest roorcjonalne do roienia krzyizny enisku (roienia kailary) (atrz rozdział 2.6), zate jest ono niejsze dla rocesu desorcji. Dla danej ilgotnoci ateriału ilgotno rónoagoa oietrza jest zizku z ty niejsza czasie desorcji (rys ). 7 Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, Kneule F., Suszenie, Arkady, Warszaa, Kneule F., Suszenie, Arkady, Warszaa, 1970

7 10 Kneule F., Suszenie, Arkady, Warszaa, 1970 Rys Krzye rónoagi suszarniczej izotera sorcji 2 izotera desorcji

8 3 Terodynaika oietrza ilgotnego Przez ojcie gaz ilgotny rozunie si ieszanin suchego gazu i ary. Najczciej stosoanyi raktyce gazai s: oietrze i saliny, które zaieraj ar odn, a trakcie rocesó suszarniczych ulegaj dalszeu naileniu. Wszystkie rozaania niniejszy rozdziale ograniczyy do oietrza ilgotnego (ieszaniny oietrza suchego i ary odnej), które stanoi czynnik suszcy. Aby óc oranie obliczy suszark konieczna jest znajoo nie tylko łasnoci ateriału suszonego, ale take araetró czynnika suszcego. 3.1 Podstaoe araetry oietrza ilgotnego Zaarto ary odnej danej objtoci suchego oietrza nie oe rzekroczy enej aksyalnej artoci, która jest zalena od teeratury i cinienia. Warto ta ronie raz ze zroste teeratury i sadkie cinienia. Jeeli danych arunkach cinienia i teeratury oietrze zaiera aksyaln ilo ary odnej to óiy, e jest ono nasycone. W ozostałych rzyadkach ay do czynienia z oietrze nienasycony. Podstaoy araetre oietrza ilgotnego uyany rzy obliczeniach suszarniczych jest ilgotno bezzgldna asoa zana czsto skrócie ilgotnoci bezzgldn, któr definiujey nastujco: Y = (kg ary odnej/kg oietrza suchego) (3.1.1) Stosuj rónanie gazu doskonałego, osobno dla suchego oietrza i ary odnej otrzyujey: V = RT (3.1.2) M V = RT (3.1.3) M Przekształcajc oysze rónania ze zgldu na i i odstaiajc do rónania (3.1.1) uzyskujey: Y = = 0.62 (3.1.4) M M P Znacznie rzadziej stosoany araetre jest si ilgotno bezzgldna objtocioa: YV = (kg ary odnej/ 3 oietrza ilgotnego) (3.1.5) V Jeeli e zorze (3.1.1) zaiast asy zastosujey liczb oli to otrzyay definicj ilgotnoci bezzgldnej oloej: Y n M Y = = Y (3.1.6) n M 0.62 =

9 Wilgotno zgldn oietrza danej teeraturze yraay nastujcy zore: Y = = Y ϕ V (3.1.7) V ax ax Stosujc rao gazó doskonałych rzy załoeniu, e danej teeraturze n <P, oey oyszy zór rzekształci do ostaci: = ϕ (3.1.8) n Wilgotno zgldn oietrza bardzo czsto yraa si rocentach: ' ϕ = 100 (3.1.9) n Przekształcajc rónanie (3.1.8) ze zgldu na i odstaiajc do rónania (3.1.4) otrzyujey zizek idzy ilgotnoci zgldn i bezzgldn oietrza: Y ϕ P ϕ n = 0.62 (3.1.10) n Innyi anyi araetrai charakteryzujcyi ilgotne oietrze s: teeratura teroetru suchego, teeratura teroetru okrego i teeratura unktu rosy. Teeratura teroetru suchego jest to teeratura ieszaniny oietrza i ary odnej yznaczona rzez zanurzenie niej teroetru, którego czujnik nie był zilony. Teeratura unktu rosy to teeratura, rzy której oietrze osignie stan nasycenia odczas chłodzeniu od stały cinienie. Teeratur teroetru okrego definiujey jako teeratur, któr osignie ała ilo ody odaroujca do duej objtoci ilgotnego oietrza. Jeeli kulk teroetryczn teroetru oiniey gaz zanurzon odzie i uieciy struieniu szybko oruszajcego si nienasyconego oietrza, to óczas teroetr o eny czasie skae nisz teeratur ni teroetr suchy. Jeeli teeratura ody bdzie ocztkoo ysza ni teeratura rosy dla rzełyajcego oietrza to dojdzie do odaroyania i dyfuzji ary odnej. Cieło otrzebne do aroania bdzie ocztkoo obierane z ody doroadzajc do obnienia jej teeratury. Obnienie teeratury ody oniej teeratury rzełyajcego gazu (teeratury teroetru suchego) bdzie oodoało ruch cieła z oietrza do ody. Teeratura ody ustali si na taki stały ozioie, aby ilo cieła rzekazyanego z gazu do ody była róna iloci cieła otrzebnej na odaroanie. Ta teeratura bdzie łanie teeratur teroetru okrego. Struie cieła otrzebny do odaroania ilgoci oey yrazi zorai: Q = r (3.1.11) Q = α A(t t ) (3.1.12) Natoiast struie odaroanej ody zalenoci: A(Ys Y) = β (3.1.13)

10 Podstaiajc rónanie (3.1.13) do rónania (3.1.11), a nastnie tak otrzyan zaleno orónujc ze zore(3.1.12) otrzyujey: Ys Y 1 = t t r Badania doiadczalne ykazały, e: (3.1.14) =C (3.1.15) Po odstaieniu zalenoci (3.1.15) do (3.1.14) otrzyujey rónanie zane rónanie teeratury teroetru okrego: Y C s Y = t t r (3.1.16) Obliczenia cielne rzeian oietrza okrego yagaj znajooci jego entalii. Entalia oietrza ilgotnego okrelana jest najczciej jako sua entalii oietrza suchego i entalii zaartej ni ary odnej: i = i + Yi (3.1.17) Entali oietrza suchego yraay zore (stan odniesienia gaz teeraturze 0 0 C): i =C t (3.1.18) a entali ary odnej zalenoci (stan odniesienia ciecz teeraturze 0 0 C): i =C t+r 0 (3.1.19) Po odstaieniu róna ( ) do zoru (3.1.17) otrzyujey: i =C t +(C t+r 0 )Y=t(C +YC )+r 0 Y (3.1.20)

11 4 Kinetyka rocesu suszenia Pod ojcie kinetyki suszenia rozuie si ziany redniej zaartoci ilgoci i redniej teeratury ateriału suszonego czasie. Dane te ozalaj okreli ilo odaroanej ilgoci oraz zuycie energii cielnej. Na skutek ruchu cieła i asy oidzy ateriałe suszony a czynnikie suszcy (zaróno entrz jak i na oierzchni ciała) dochodzi do zian ilgotnoci i teeratury ateriału suszonego. Ruch cieła i asy entrz ateriału zaley znacznej ierze od charakteru izania ilgoci, zizku z ty kinetyka tego rocesu uarunkoana jest głónie łasnociai fizykocheicznyi ateriału suszonego. Ziany redniej ilgotnoci i teeratury ciała suszonego zale jednak rzede szystki od ruchu cieła i asy oidzy oierzchni ciała a otaczajcy orodkie. Najczciej kinetyk suszenia ledzi si yznaczajc jedn z trzech krzyych: 1. ilgotnoci ateriału funkcji czasu suszenia (krzya suszenia), 2. szybkoci suszenia funkcji ilgotnoci ateriału (krzya szybkoci suszenia), 3. teeratury ateriału funkcji ilgotnoci ateriału (krzya teeraturoa), rzy czy szybko suszenia definiuje si jako: sdx = (4.1) Adτ 4.1 Krzye suszenia Tyo krzy suszenia rzedstaiono na rys Rys Krzya suszenia dla arunkó ustalonych 11. W ocztkoy stadiu rocesu dochodzi do ogrzeania ateriału (krzya AB). Po ułyie enego czasu otrzyujey zaleno rostolinio (odcinek BC). W ty okresie szybko suszenia, która róna jest 11 Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, 1983.

12 tangensoi kta nachylenia rostej BC osiada arto stał (ierszy okres suszenia). Linioy sadek ilgoci czasie zachodzi do tz. ierszego unktu krytycznego C. Po rzekroczeniu unktu C rosta rzechodzi krzy zbliajc si asytotycznie do rónoagoej zaartoci ilgoci X r (drugi okres suszenia). W zizku z rzedstaiony oyej charaktere zian zaartoci ilgoci czasie, ierszy okres suszenia nazyay okrese stałej rdkoci suszenia, a drugi okres suszenia nazyany okrese stale zniejszajcej si rdkoci suszenia. 4.2 Krzye szybkoci suszenia Na rys okazano klasyczn krzy szybkoci suszenia. Rys Krzya szybkoci suszenia 12. Podobnie jak na krzyej suszenia ona na niej yróni da obszary: obszar stałej szybkoci suszenia i okres alejcej szybkoci suszenia. Taki rzebieg rocesu ona yjani nastujco. Poierzchnia ateriału ilgotnego rzed rozoczcie rocesu okryta jest całkoicie arstek cieczy, któr naley traktoa jako ilgo niezizan. W czasie kontaktu ateriału z oietrze o ałej zaartoci ilgoci nastuje roces odaroania ilgoci, którego szybko ona rzedstai rónanie: A(Ys Y) = β (4.2.1) Wsółczynnik nikania asy β od oierzchni suszonej do gazu rzy stałej rdkoci i kierunku rzełyu gazu ozostaje stały. Odaroanie cieczy yaga dostarczania cieła rónego ciełu aroania, tak ic oierzchnia cieczy na ateriale ilgotny osignie teeratur rónoago, której ilo cieła rzekazyanego jej rzez gaz bdzie róna ciełu rzeiany fazoej (ciełu aroania). Zate ilgotno 12 Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, 1983.

13 oietrza tu nad arstek cieczy na oierzchni ateriału Y s nie bdzie si zieniała (odoiada ona ilgotnoci nasycenia teeraturze arsteki cieczy na oierzchni ateriału). Ponadto yniku zachoania stałych arunkó rocesu ilgotno gazu Y utrzyyana jest na stały ozioie. W zizku z ty na odstaie zoru szybko suszenia nie zienia sej artoci (ierszy okres). W ocztkoy okresie suszenia teeratura oierzchni ciała suszonego i arsteki cieczy na jego oierzchni jest niejsza od teeratury rónoagoej, zizku z ty rdko suszenia ronie, a do osignicia artoci dla ierszego okresu suszenia (rys odcinek AB). W rzadziej sotykany rzyadku ocztkoa teeratura ateriału suszonego jest ysza od teeratury rónoagoej (rys odcinek A B). Pocztkoy okres suszenia jest zazyczaj tak krótki, e oija si go rzy obliczeniach suszarniczych. Jeeli ilgotno ateriału sadnie oniej enej artoci nazyanej krytyczn ilo ilgoci dostarczanej do oierzchni ciała stałego aleje, co ooduje zniejszenie artoci Y s, a co za ty idzie szybkoci suszenia (drugi okres suszenia). W okresie ty o szybkoci suszenia decyduje szybko ruchu ilgoci entrz ateriału. Przedstaiony rzebieg rocesu suszenia a charakter ogldoy i nie sradza si e szystkich rzyadkach. Zaley on rzede szystki od struktury entrznej ateriału. Kneule 13 odzielił ateriały ze zgldu na ich struktur a co za ty idzie kształt krzyej suszenia na die gruy: ateriały higroskoijne i niehigroskoijne (rys ). Bezorednio o ierszy okresie suszenia (rys odcinek AB) nastuje g niego okres tz. suszenia nienasyconego (rys odcinek CD), który sadek rdkoci suszenia jest ozorny, oniea aleje ona skutek ojaienia si na oierzchni ciała iejsc suchych (zniejszenie oierzchni czynnej) a nie sadku rdkoci odaroania. W ateriałach niehigroskoijnych ilgo torzy oierzchni aroania, która cofa si głb ateriału iar ostu suszenia. Materiał taki oey ysuszy do X=0 (rys odcinek DE ). Materiały higroskoijne nie aj yranej oierzchni aroania, ystuj nich obszary o rónej ilgotnoci, og by one ysuszone jedynie do ilgotnoci rónoagoej X r, o osigniciu której rdko suszenia sada do zera. Wiele ateriałó ykazuje higroskoijno jedynie zakresie niskich ilgotnoci (odcinek ED rys ), 13 Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, 1983.

14 Rys Krzya szybkoci suszenia g Kneula 14. Keey 15 rzedstaił krzy szybkoci suszenia dla ciał, których ilgo rozuszczona jest ich całej objtoci (ciała koloidalne) (rys ). Wilgo rzeieszcza si do oierzchni takiego ciała yniku dyfuzji. W rzeciiestie do ciał kailarno oroatych oietrze nie dostaje si do ntrza ciała. Krzya szybkoci suszenia nie osiada odcinka stałej rdkoci suszenia, ona na niej yróni jedynie unkt seudokrytyczny C. Rys Krzya szybkoci suszenia g Keeya 16 dla ciał koloidalnych. Łyko 17 z kolei yrónia sze tyó krzyych suszenia, które rzedstaiono na rysunku i oisano tabeli Rys Krzye szybkoci suszenia g Łykoa (ois tabeli 4.2.1) Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, 1983.

15 Tabela Ois krzyych szybkoci suszenia z rysunku 4.5. Materiał suszony Krzya na rys Ciała kailarno oroate o duej oierzchni łaciej odaroania: aier, cienki karton tkaniny, cienka skóra Ciała kailarno oroate o ałej oierzchni łaciej odaroania: yroby ceraiczne iasek, glina i 4 4 Ciała koloidalne n. krochal 2 Układy złoone kailarno oroato koloidalne n. chleb, torf 4, 5, Krzye teeraturoe Krzye szybkoci suszenia daj zasadzie jakocioy ogld na rzebieg rocesu. Wg Łykoa do analizy drugiego okresu suszenia nadaj si leiej krzye teeraturoe. Na rysunku rzedstaiono krzye teeraturoe dla ntrza i oierzchni ateriału, który kurczy si trakcie rocesu suszenia. Po ocztkoy zniejszeniu ilgotnoci ateriału teeratura jego oierzchni szybko zrasta, a do osignicia teeratury teroetru okrego. Po rzekroczeniu ilgotnoci krytycznej teeratura znou ronie do osignicia teeratury otoczenia, co odoiada ilgotnoci rónoagoej ateriału. Teeratura entrz ateriału ronie nieco olniej ni na oierzchni i osiga teeratur teroetru okrego óniej. W ierszy okresie suszenia obie krzye teeraturoe okryaj si. Po rzekroczeniu ilgotnoci krytycznej teeratura entrz ciała ronie olniej ni na jego oierzchni. Po osigniciu ilgotnoci rónoagoej teeratury yrónuj si (całe ciało a t sa teeratur). Krzye teeraturoe aj due znaczenie dlatego, e jako ysuszonego ateriału zaley duej ierze od teeratury i czasu suszenia. Jak ida teeratura ateriału suszonego ierszy okresie suszenia jest inna ni teeratura czynnika suszcego, zizku z ty oey stosoa oietrze o ysokiej teeraturze i nieielkiej ilgotnoci n. dla teeratury oietrza C i ilgotnoci bezzgldnej teeratura teroetru okrego a ic i ateriału ynosi 47 0 C. Ciała krystaliczne lub zgranuloane ochodzenia nieorganicznego, które groadz ilgo szczelinach i duych orach osiadaj bardzo długi ierszy okres suszenia a ilgotno krytyczna a bardzo ał arto. Nie zieniaj onadto soich łacioci trakcie suszenia. Ciała takie oey suszy bardzo intensynie, rzy uyciu bardzo gorcego oietrza. Drug gru torz ciała ochodzenia organicznego, których ilgo albo jest integraln czci ich struktury, albo uiziona bardzo ałych orach. Materiały te aj bardzo krótki ierszy okres suszenia koczcy si rzy ysokich artociach ilgotnoci krytycznej. Drugi okres suszenia jest take krótki. Ciała te og zienia soje łacioci toku suszenia. Moe dochodzi to kania i kurczenia si ich oierzchni.

16 Rys Krzye teeraturoe (1 - teeratura oierzchni ateriału, 2 - teeratura rodku ateriału) Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, 1983.

17 5 Ogólne zasady obliczania suszarek 20 Projektoanie suszarki olega na znalezieniu nastujcych ielkoci: yiaró suszarki, nieznanych araetró lotoych i ylotoych oietrza i ateriału, zuycia czynnika suszcego i zuycia cieła. Na odstaie tych ielkoci dobra naley urzdzenia oocnicze, jak nagrzenice, entylatory, cyklony it. oraz araetry ich racy, a take okreli doboe lub rzyadajce na l kg roduktu koszty zuycia energii it. Najczciej rojektujc suszark ay do dysozycji nastujce inforacje: a) ty suszarki, b) ydajno rzeliczeniu na suchy ateriał, c) ilgotno ateriału na locie i ylocie z suszarki, d) teeratur ateriału na locie i ylocie z suszarki, e) ilgotno oietrza lotoego. Wyznaczenie nieznanych araetró jest cele rojektoania i stanoi złoone zagadnienie otyalizacyjne. Cele rojektoania jest boie dobranie nie jakiejkoliek suszarki, ale takiej, która jest otyalna dany zakresie ziennoci araetró rojektoych. W raktyce najczciej oija si roble otyalizacji rzez rzyjcie a riori artoci trzech araetró: rdkoci gazu, jego teeratury i natenia rzełyu struienia oietrza. Wartoci te dobiera si na odstaie raktyki lub doiadcze stnych, których oszukuje si otyalnych arunkó roadzenia rocesu. Zaiast natenia rzełyu oietrza uya si czsto do oblicze tz. łacie zuycie oietrza, lub tz. jednostkoe zuycie oietrza, co ozala uniezaleni obliczenia od ydajnoci aaratu. Proble obliczania suszarki sroadza si óczas do nastujcych unktó: a) yznaczenia oarciu o bilanse iloci yienionego cieła lub asy teeratury gazu ylotoego i jego ilgotnoci, b) yznaczenia redniej siły nadoej rocesu oarciu o teeratur gazu ylotoego lub jego ilgotnoci, c) yznaczenia sółczynnikó nikania cieła i asy, d) yznaczenia oierzchni yiany oarciu o rónania kinetyki ruchu cieła i asy. Poysze dane stanoi odsta do zarojektoania ozostałych eleentó instalacji suszarniczej. Z unktu idzenia cigłoci racy rozróniay suszarki o działaniu cigły i okresoy. W suszarkach cigłych załadoanie i yładoanie ateriału zachodzi sosób cigły. Wilgotno ateriału oraz araetry oietrza zieniaj si z długoci lub ysokoci aaratu, rzy czy kady rzekroju suszarki ilgotno ateriału i araetry oietrza aj stałe artoci czasie: óiy, e roces suszenia rzebiega arunkach ustalonych. Suszarki cigle cechuje orónaniu z aaratai okresoyi ełniejsze ykorzystanie aaratu, iksza rónoierno suszenia, lesze arunki kontroli i autoatyzacji regulacji oraz oszczdno energii cielnej. 20 Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, 1983.

18 W suszarkach okresoych ateriał załadouje si sosób okresoy, rzy czy czasie rzebiegu rocesu ozostaje on nieruchoy, zgldnie ulega rzeieszczeniu lub ieszaniu. Wilgotno ateriału suszarce zienia si zalenoci od rzełyu oietrza oraz czasie. Suszarki okresoe charakteryzuj si rostot konstrukcji oraz onoci regulacji arunkó suszenia rzez odaanie oietrza o rónych araetrach rónych etaach rocesu zalenoci od yaga. W yniku zniejszajcej si intensynoci ruchu asy ilo ilgoci usuanej z ateriału jednostce czasu aleje. W nastnych rozdziałach zajiey si obliczanie suszarek tyu cigłego. 5.1 Bilans ateriałoy i cielny całej suszarki Bilans ateriałoy ilgoci Wilgo doroadzana jest do suszarki struieniach oietrza ilgotnego i ateriału ilgotnego chodzcych do aaratu, natoiast odroadzana struieniach oietrza i ateriału ouszczajcych suszark. W arunkach ustalonych ilo ilgoci doroadzanej jest róna iloci ilgoci odroadzanej, oey ic naisa: X + Y = X + Y ( ) s 1 1 s 2 2 o rosty rzekształceniu otrzyujey s(x1 X 2) (Y2 Y 1) = ( ) Poysze yraenia yznaczaj ilo ilgoci odroadzanej suszarce = (X X ) = (Y Y ) ( ) s Natenie suchego oietrza rzełyajcego rzez suszark ona ic obliczy z zalenoci: s = = X 1 X 2 Y 2 Y 1 ( ) Włacie zuycie oietrza liczone na kilogra odaroanej suszarce ilgoci obliczyy ze zoru: s 1 1 = = X X Y Y ( ) Rónanie oysze skazuje, e łacie zuycie oietrza zaley jedynie od ilgotnoci ocztkoej i kocoej oietrza suszcego. Wraz ze zroste ilgotnoci kocoej Y 2 łacie zuycie oietrza aleje, natoiast ronie ze zroste ilgotnoci ocztkoej Y Bilans cielny Poietrze rzed ejcie do suszarki ogrzea si odgrzeaczu, onadto entrz suszarki og by zainstaloane dodatkoe oierzchnie grzejne. Pozycje rzychodu cieła to: 1) cieło noszone z oietrze zentrzny i 1,

19 2) cieło dostarczane do oietrza odgrzeaczu zentrzny Q z, 3) cieło noszone z ateriałe okry s1 C1t 1, uzgldniajc zaleno = + s1 s2 cieło noszone z ateriałe zaisa ona ostaci C t + C t s ) cieło noszone z urzdzeniai transortoyi t Ctt t1, 5) cieło dostarczane rzez odgrzeacze entrzne Q. Pozycje rozchodu cieła to: 1) cieło odroadzane z oietrze odlotoy i 2, 2) cieło odroadzane z ateriałe ysuszony s2 C2t 2, 3) cieło odroadzane z urzdzeniai transortoyi t Ctt t2, 4) cieło traktoane jako straty do otoczenia Q s. W ustalonych arunkach roadzenia rocesu ozycje rzychodu cieła ona rzyróna do ozycji rozchodu cieła. Otrzyay óczas i1 s2 C1t 1 C1t 1 Qz t Ctt t1 Q i2 s2 C2t 2 t Ctt t2 Qs = ( ) Cieło zuyane na roadzenie rocesu suszenia Q + Q = (i i ) + (C t C t ) C t + C (t t ) + Q ( ) z 2 1 s t t t2 t1 s Pozycje zestaione o raej stronie rónania ( ) rzedstaiaj odoiednio: (i i ) cieło zuyane na zikszenie entalii oietrza, 2 1 Q = (C t C t ) cieło zuyane na odgrzanie ateriału, s Q = C (t t ) cieło zuyane na odgrzanie urzdze transortoych, t t t t2 t1 C1t 1 cieło doroadzane do suszarki z ilgoci zaart ateriale, Q s cieło tracone do otoczenia, roorcjonalne do oierzchni obudoy aaratu oraz rónicy teeratur o obu stronach obudoy Po rzyjciu oyszych oznacze, cieło dostarczane do odgrzeacza zentrznego yrazi ona rzy oocy zalenoci Q = (i i ) + Q + Q + Q Q C t ( ) z 2 1 t s 1 1

20 Rónanie to słuy do obliczania zuycia cieła odgrzeaczu zentrzny. Suszark teoretyczn definiujey jako tak suszark, której nie ystuj straty cieła na ogrzanie ateriału i urzdze transortoych, nie a strat cieła do otoczenia, nie dostarczane jest cieło rzez odgrzeacz entrzny oraz teeratura t 1 = 0 C. A zate suszarce teoretycznej cieło zuyane jest tylko na odyszenie entalii oietrza odlotoego. Q = (i i ) ( ) z 2 1 Rónic zuycia cieła odgrzeaczu zentrzny suszarki rzeczyistej i teoretycznej okrelay jako dodatkoe straty cieła suszarki rzeczyistej. Poniea dodatkoe straty cieła składaj si z ielkoci dodatnich i ujenych, to ielko tych strat oe by odoiednich rzyadkach dodatnia lub ujena. Tak ic odgrzeaczu zentrzny suszarki rzeczyistej zuycie cieła oe by iksze lub niejsze ni odoiedni odgrzeaczu suszarki teoretycznej. Podgrzeacz suszarki rzeczyistej zuya niej cieła ni suszarce teoretycznej, óczas, gdy suszarce uieszczone s odgrzeacze entrzne o duej oierzchni yiany cieła lub tedy, kiedy do suszarki doroadzany jest ateriał o ysokiej teeraturze. Zuycie cieła rzyadajce na l kg odaroanej ilgoci suszarce teoretycznej (tz. łacie zuycie cieła) yznaczy ona z rónania: q z Qz (i2 i 1) = = ( ) Włacie zuycie cieła suszarce rzeczyistej yznacza si z rónania: q z lub (i2 i 1) + Q + Qt + Qs Q C1ts1 = ( ) (i2 i 1) qz = + q + qt + qs q C1t s1 ( ) Przy analizie rocesu suszenia due znaczenie a yraenie oznaczone sybole = q qt qs + q + C1ts1 ( ) std (i2 i 1) qz = ( )

21 6 Ogólny odział aarató suszarniczych. Paraetry racy suszarek Zasady odziału suszarek Istnieje kilka rónych sosobó klasyfikacji suszarek. Soród ielu kryterió, jakie bierze si od uag rzy odziale suszarek, najczciej yienia si nastujce: 1) cinienie anujce suszarce suszarki atosferyczne i rónioe, 2) charakter racy aaratu suszarki o działaniu okresoy i cigły, 3) sosób doroadzania cieła suszarki konekcyjne, kontaktoe, radiacyjne, dielektryczne, subliacyjne, 4) rozizanie konstrukcyjne suszarki kooroe, tuneloe, taoe, szyboe, bbnoe, alcoe, neuatyczne, rozyłoe, ibracyjne it. Podział suszarek ze zgldu na sosób dostarczania cieła i rozizania konstrukcyjne rzedstaiono na rys Suszenie konekcyjne Suszenie kontaktoe Suszenie od dzialanie ola energetycznego Suszarki z olye arsty aterialu rzez czynnik suszcy Suszarki: 1. kooroe 2. tuneloe 3. turbinooólkoe 4. taoe 5. szyboe Suszarki bbnoe Suszarki dysersyjne Suszarki: 1. fluidalne 2. ibracyjne 3. ibrofluidalne 4. ulsofluidalne 5. fontannoe 6. struienioe 7. rozryskoe Suszarki: 1. alcoe 2. okresoe z ieszadle 3. talerzoe Suszarki: 1. radiacyjne 2. dielektryczne 3. akustyczne Rys Podział suszarek ze zgldu na sosób transortu cieła i rozizania konstrukcyjne Ze zgldu na rónorodno etod suszenia i ich techniczn realizacj najleiej bdzie oisya suszarki cisły zizku z danyi dotyczcyi ich budoy i arunkó racy, które bd oóione nastnych rozdziałach. Poniea jednak zasadniczy arunkie roadzenia rocesu suszenia jest ruch i zuycie energii na rzeian fazo ilgoci zaartej ateriale, dlatego etody suszenia klasyfikuje si najczciej zalenoci od sosobu dostarczania cieła do ateriału. 21 Struiłło Cz, Podstay teorii i techniki suszenia, WNT, Warszaa, 1983.

Bilans cieplny suszarni teoretycznej Termodynamika Techniczna materiały dla studentów

Bilans cieplny suszarni teoretycznej Termodynamika Techniczna materiały dla studentów Bilans cieplny suszarni teoretycznej Termodynamika Techniczna materiały dla studentó K. Kyzioł, J. Szczerba Bilans cieplny suszarni teoretycznej Na rysunku 1 przedstaiono przykładoy schemat suszarni jednostopnioej

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYNÓW ZAKŁAD TERMODYNAMIKI

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYNÓW ZAKŁAD TERMODYNAMIKI POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYNÓW ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Materiały omocnicze do ćiczeń rachunkoych z rzedmiotu Termodynamika tooana CZĘŚĆ 1: GAZY WILGOTNE mr inż. Piotr

Bardziej szczegółowo

Termodynamika 1. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Termodynamika 1. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Termodynamika Projekt wsółfinansowany rzez Unię Euroejską w ramach Euroejskiego Funduszu Sołecznego Układ termodynamiczny Układ termodynamiczny to ciało lub zbiór rozważanych ciał, w którym obok innych

Bardziej szczegółowo

WICZENIE NR II PODSTAWY PROCESÓW OBRÓBKI PLASTYCZNEJ WŁASNOCI MATERIAŁÓW KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE - ANIZOTROPIA BLACH -

WICZENIE NR II PODSTAWY PROCESÓW OBRÓBKI PLASTYCZNEJ WŁASNOCI MATERIAŁÓW KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE - ANIZOTROPIA BLACH - WICZENIE N II PODSTAWY POCESÓW OBÓBKI PLASTYCZNEJ WŁASNOCI MATEIAŁÓW KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE. Cel wiczenia - ANIZOTOPIA BLACH - Celem wiczenia jest zaoznanie ze zjawiskiem, metod oceny i rodzajami anizotroii

Bardziej szczegółowo

Kalorymetria paliw gazowych

Kalorymetria paliw gazowych Katedra Termodynamiki, Teorii Maszyn i Urządzeń Cielnych W9/K2 Miernictwo energetyczne laboratorium Kalorymetria aliw gazowych Instrukcja do ćwiczenia nr 7 Oracowała: dr inż. Elżbieta Wróblewska Wrocław,

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzain aturalny aj 009 FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. Wyznaczenie wartoci prdkoci i przyspieszenia ciaa wykorzystujc równanie ruchu. Warto prdkoci pocztkowej,

Bardziej szczegółowo

Segregacja monodyspersyjnej mieszaniny składników ziarnistych w złou fluidalnym

Segregacja monodyspersyjnej mieszaniny składników ziarnistych w złou fluidalnym AMME 003 1th Segregacja monodyspersyjnej mieszaniny składnikó ziarnistych złou fluidalnym H. Szlumczyk Zakład Odlenicta, Instytut Materiałó Inynierskich i Biomedycznych Politechnika lska, 44-100 Gliice,

Bardziej szczegółowo

Pomiar wilgotności względnej powietrza

Pomiar wilgotności względnej powietrza Katedra Silników Salinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar wilgotności względnej owietrza - 1 - Wstę teoretyczny Skład gazu wilgotnego. Gazem wilgotnym nazywamy mieszaninę gazów, z których

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, MECHANIKI I PETROCHEMII INSTYTUT INŻYNIERII MECHANICZNEJ LABORATORIUM NAPĘDÓW I STEROWANIA HYDRAULICZNEGO I PNEUMATYCZNEGO Instrkcja do

Bardziej szczegółowo

= 2 + f(n-1) - n(f-1) = n + 2 - f

= 2 + f(n-1) - n(f-1) = n + 2 - f . Hofan, Wyłay z eroynaii technicznej i cheicznej, Wyział Cheiczny PW, ierune: echnologia cheiczna, se.3 05/06 WYKŁAD 5-6. F. Konseencje zasa teroynaii, c.. G. Maszyny cielne H. Oziałyania ięzycząsteczoe

Bardziej szczegółowo

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne 1. adanie rzelewu o ostrej krawędzi Wrowadzenie Przelewem nazywana jest cześć rzegrody umiejscowionej w kanale, onad którą może nastąić rzeływ.

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Temperatura punktu rosy na wykresie p-t dla wody.

Rys. 1. Temperatura punktu rosy na wykresie p-t dla wody. F-Pow wlot / Powetrze wlotne. Defncje odstawowe Powetrze wlotne jest roztwore (lub eszanną) owetrza sucheo wody w ostac: a) ary rzerzanej lub b) ary nasyconej suchej lub c) ary nasyconej suchej ły cekłej

Bardziej szczegółowo

Opis techniczny. Strona 1

Opis techniczny. Strona 1 Ois techniczny Strona 1 1. Założenia dla instalacji solarnej a) lokalizacja inwestycji: b) średnie dobowe zużycie ciełej wody na 1 osobę: 50 [l/d] c) ilość użytkowników: 4 osób d) temeratura z.w.u. z sieci

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI DLA KL.III

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI DLA KL.III WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI DLA KL.III 1.Metody oceny osiągnięć ucznia Kontroloanie i ocenianie osiągnięć ucznia odgrya szczególną rolę rocesie dydaktycznym. Dokonując oceny osiągnięć ucznia nauczyciel

Bardziej szczegółowo

Badanie kotła parowego

Badanie kotła parowego Badanie kotła aoego Instukcja do ćiczenia n 14 Badanie maszyn - laboatoium Oacoał: d inŝ. Andzej Tataek Zakład Mienicta i Ochony Atmosfey Wocła, gudzień 2006. 1. Cel i zakes ćiczenia Celem ćiczenia jest

Bardziej szczegółowo

BADANIE ODBIORNIKÓW R, L, C W OBWODZIE PRDU SINUSOIDALNEGO

BADANIE ODBIORNIKÓW R, L, C W OBWODZIE PRDU SINUSOIDALNEGO Cel wiczenia BADANIE ODBIORNIKÓW R, L, C W OBWODZIE PRDU SINUSOIDALNEGO Cele wiczenia jest poznanie etod technicznych wyznaczania podstawowych paraetrów pojedynczych odbiorników o charakterze R, L, C i

Bardziej szczegółowo

Skraplanie gazów metodą Joule-Thomsona. Wyznaczenie podstawowych parametrów procesu. Podstawy Kriotechniki. Laboratorium

Skraplanie gazów metodą Joule-Thomsona. Wyznaczenie podstawowych parametrów procesu. Podstawy Kriotechniki. Laboratorium Skralanie gazów metodą Joule-omsona. Wyznaczenie odstawowyc arametrów rocesu. Podstawy Kriotecniki Laboratorium Instytut ecniki Cielnej i Mecaniki Płynów Zakład Cłodnictwa i Kriotecniki 1. Skralarki (cłodziarki)

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA

POLITECHNIKA WARSZAWSKA POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Saochodów i Maszyn Roboczych INSTYTUT POJAZDÓW Laboratoriu Terodynaiki Ćwiczenie nr: 7 BADANIE WILGOTNOŚCI POWIETRZA opracował: dr inż. Zdzisław Nagórski 1 Cele dwiczenia

Bardziej szczegółowo

Rynek i jego elementy. dr Magdalena Czerwiska

Rynek i jego elementy. dr Magdalena Czerwiska Rynek i jego elementy dr Magdalena Czerwiska miejsce dokonania transakcji całokształt transakcji kuna i srzeday oraz warunków, w jakich one rzebiegaj roces rowadzcy do tego, e decyzje gosodarstw domowych

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Pomiar ciepła spalania paliw gazowych

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Pomiar ciepła spalania paliw gazowych Katedra Silników Salinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar cieła salania aliw gazowych Wstę teoretyczny. Salanie olega na gwałtownym chemicznym łączeniu się składników aliwa z tlenem, czemu

Bardziej szczegółowo

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa . Zabezieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego Zabezieczenia te wykonuje się zgodnie z PN - B - 0244 Zabezieczenie instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego z naczyniami wzbiorczymi

Bardziej szczegółowo

M.11.01.04 ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGSZCZENIEM

M.11.01.04 ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGSZCZENIEM ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGSZCZENIEM 1. WSTP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej ST s wymagania szczegółowe dotyczce wykonania i odbioru Robót zwizanych z zasypywaniem wykopów z zagszczeniem dla

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne Wykład Przemiany termodynamiczne Przemiany odwracalne: Przemiany nieodwracalne:. izobaryczna = const 7. dławienie. izotermiczna = const 8. mieszanie. izochoryczna = const 9. tarcie 4. adiabatyczna = const

Bardziej szczegółowo

Zapis pochodnej. Modelowanie dynamicznych systemów biocybernetycznych. Dotychczas rozważane były głownie modele biocybernetyczne typu statycznego.

Zapis pochodnej. Modelowanie dynamicznych systemów biocybernetycznych. Dotychczas rozważane były głownie modele biocybernetyczne typu statycznego. owanie dynamicznych systemów biocybernetycznych Wykład nr 9 z kursu Biocybernetyki dla Inżynierii Biomedycznej rowadzonego rzez Prof. Ryszarda Tadeusiewicza Dotychczas rozważane były głownie modele biocybernetyczne

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN WICZENIE LABORATORYJNE NR 2. Opracował: Tadeusz Likiewicz

LABORATORIUM PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN WICZENIE LABORATORYJNE NR 2. Opracował: Tadeusz Likiewicz LABORATORIUM PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN WICZENIE LABORATORYJNE NR 2 Oracował: Tadeusz Likiewicz Temat: Wyznaczanie odstawowych arametrów rocesu hamowania 1. Wrowadzenie Dla zmniejszenia rdkoci ojazdu lub

Bardziej szczegółowo

WICZENIE NR I PODSTAWY PROCESÓW OBRÓBKI PLASTYCZNEJ WŁASNOCI MATERIAŁÓW KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE - WZMOCNIENIE -

WICZENIE NR I PODSTAWY PROCESÓW OBRÓBKI PLASTYCZNEJ WŁASNOCI MATERIAŁÓW KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE - WZMOCNIENIE - WICZENIE NR I PODSTAWY PROCESÓW OBRÓBKI PLASTYCZNEJ WŁASNOCI MATERIAŁÓW KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE. Cel wiczenia - WZMOCNIENIE - Celem wiczenia jest zaoznanie si ze zjawiskiem wzmocnienia, metodami wyznaczania

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R C-6

Ć W I C Z E N I E N R C-6 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA MECHANIKI I CIEPŁA Ć W I C Z E N I E N R C-6 WYZNACZANIE SPRAWNOŚCI CIEPLNEJ GRZEJNIKA ELEKTRYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ LABORAORIUM ECHNIKI CIEPLNEJ INSYUU ECHNIKI CIEPLNEJ YDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOISKA I ENERGEYKI POLIECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSRUKCJA LABORAORYJNA ea ćiczeia: YZNACZANIE CIEPŁA SPALANIA I AROŚCI OPAŁOEJ PALI GAZOYCH

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Pobieramy gleb do analizy

Pobieramy gleb do analizy Pobieramy gleb do analizy Wierzchnia warstwa skorupy ziemskiej gleba, jest utworem pełnym ycia. To w niej rozwinie si rzucone ziarno, z którego upieczemy chleb. To ona trzyma targan wiatrem jabło i karmi

Bardziej szczegółowo

13. Zjawiska transportu w gazach. Wybór i opracowanie zadań.13.1-13.11.bogumiła Strzelecka

13. Zjawiska transportu w gazach. Wybór i opracowanie zadań.13.1-13.11.bogumiła Strzelecka Zjawiska transortu w gazach Wybór i oracowanie zaań-boguiła trzelecka Ile razy zieni się wsółczynnik yfuzji gazu wuatoowego, jeżeli w wyniku : a) izotericznego, b) aiabatycznego rozrężania gazu jego ciśnienie

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP Elbieta CHLEBICKA Agnieszka GUZIK Wincenty LIWA Politechnika Wrocławska ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP siedzca, która jest przyjmowana

Bardziej szczegółowo

Inżynieria danych I stopień Praktyczny Studia stacjonarne Wszystkie specjalności Katedra Inżynierii Produkcji Dr hab. inż.

Inżynieria danych I stopień Praktyczny Studia stacjonarne Wszystkie specjalności Katedra Inżynierii Produkcji Dr hab. inż. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Naza modułu Naza modułu języku angielskim Oboiązuje od roku akademickiego 2015/2016 Z-ID-309 Technologie i systemy rodukcyjne Technologies and Production Systems

Bardziej szczegółowo

MODELE ODPOWIEDZI DO PRZYKŁADOWEGO ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO Z FIZYKI I ASTRONOMII

MODELE ODPOWIEDZI DO PRZYKŁADOWEGO ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO Z FIZYKI I ASTRONOMII TEST PRZED MATUR 007 MODELE ODPOWIEDZI DO PRZYKŁADOWEGO ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO Z FIZYKI I ASTRONOMII ZAKRES ROZSZERZONY Numer zadania......3. Punktowane elementy rozwizania (odpowiedzi) za podanie odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Koªo Naukowe Robotyków KoNaR. Plan prezentacji. Wst p Rezystory Potencjomerty Kondensatory Podsumowanie

Koªo Naukowe Robotyków KoNaR. Plan prezentacji. Wst p Rezystory Potencjomerty Kondensatory Podsumowanie Plan prezentacji Wst p Rezystory Potencjomerty Kondensatory Podsumowanie Wst p Motto W teorii nie ma ró»nicy mi dzy praktyk a teori. W praktyce jest. Rezystory Najwa»niejsze parametry rezystorów Rezystancja

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Chemiczny. Katedra Technologii Chemicznej

Politechnika Gdańska Wydział Chemiczny. Katedra Technologii Chemicznej Politechnika Gdańska Wydział Cheiczny Katedra Technologii Cheicznej Bezpieczeństwo Środowiskowe: Badanie chłonności sorbentów Przygotował: Dr inż. Andrzej P. Nowak Część teoretyczna y są to rozdrobnione

Bardziej szczegółowo

Moc mieszadła cyrkulacyjnego W warniku cukrowniczym * Streszczenie:

Moc mieszadła cyrkulacyjnego W warniku cukrowniczym * Streszczenie: František RIEGER**, Edward RZYSKI*** **Czeski Uniwersytet Techniczny w Pradze, Instytut Inynierii Procesowej, Praha, Republika Czeska ***Politechnika Łódzka, Katedra Aparatury Procesowej, Łód Moc mieszadła

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Wyznaczanie ciepła właściwego c p dla powietrza

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Wyznaczanie ciepła właściwego c p dla powietrza Katedra Silików Saliowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Wyzaczaie cieła właściweo c dla owietrza Wrowadzeie teoretycze Cieło ochłoięte rzez ciało o jedostkowej masie rzy ieskończeie małym rzyroście

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie gęstości cieczy za pomocą wagi hydrostatycznej. Spis przyrządów: waga techniczna (szalkowa), komplet odważników, obciążnik, ławeczka.

Wyznaczenie gęstości cieczy za pomocą wagi hydrostatycznej. Spis przyrządów: waga techniczna (szalkowa), komplet odważników, obciążnik, ławeczka. Cel ćwiczenia: WYZNACZANIE GĘSTOŚCI CIECZY ZA POMOCĄ WAGI HYDROSTATYCZNEJ Wyznaczenie gęstości cieczy za poocą wagi hydrostatycznej. Spis przyrządów: waga techniczna (szalkowa), koplet odważników, obciążnik,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia RZPRZDZNI MINISTRA GSPDARKI 1) Projek z dia w srawie szzegóowego zakresu obowizku uzyskaia i rzedsawieia do uorzeia wiadew eekywoi eergeyzej i uiszzaia oay zaszej rzez rzedsibiorswa eergeyze srzedaje eergi

Bardziej szczegółowo

ELEKTROLIZA. Oznaczenie równoważnika elektrochemicznego miedzi oraz stałej Faradaya.

ELEKTROLIZA. Oznaczenie równoważnika elektrochemicznego miedzi oraz stałej Faradaya. ELEKTROLIZA Cel ćwiczenia Oznaczenie równoważnika elektrocheicznego iedzi oraz stałej Faradaya. Zakres wyaganych wiadoości. Elektroliza i jej prawa.. Procesy elektrodowe. 3. Równoważniki cheiczne i elektrocheiczne.

Bardziej szczegółowo

Sposoby badania filtracyjno- -sprężystych właściwości struktur włóknistych

Sposoby badania filtracyjno- -sprężystych właściwości struktur włóknistych Właściości filtracyjno-srężyste stęg łóknistych charakteryzują rzede szystkim: sółczynnik rzeuszczalności ody rzez strukturę łóknistą oraz moduł ściśliości (moduł odkształcenia objętościoego). Parametry

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania z matematyki na poziomie podstawowym wraz z rozwiązaniami

Przykładowe zadania z matematyki na poziomie podstawowym wraz z rozwiązaniami 8 Liczba 9 jest równa A. B. C. D. 9 5 C Przykładowe zadania z matematyki na oziomie odstawowym wraz z rozwiązaniami Zadanie. (0-) Liczba log jest równa A. log + log 0 B. log 6 + log C. log 6 log D. log

Bardziej szczegółowo

Metody programowania sieciowego w zarządzaniu przedsięwzięciami

Metody programowania sieciowego w zarządzaniu przedsięwzięciami Metody rogramoania siecioego zarządzaniu rzedsięzięciami rogramoanie siecioe stanoi secyficzną gruę zagadnień rogramoania matematycznego. Zagadnienia siecioe - zagadnienia, których ilustrację graficzną

Bardziej szczegółowo

Praca, moc, energia. 1. Klasyfikacja energii. W = Epoczątkowa Ekońcowa

Praca, moc, energia. 1. Klasyfikacja energii. W = Epoczątkowa Ekońcowa Praca, moc, energia 1. Klasyfikacja energii. Jeżeli ciało posiada energię, to ma również zdolnoć do wykonania pracy kosztem częci swojej energii. W = Epoczątkowa Ekońcowa Wewnętrzna Energia Mechaniczna

Bardziej szczegółowo

OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ

OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ ! OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ RÓWNANIE BERNOULLIEGO Równanie Bernoulliego opisuje ruch płynu i ma trzy składowe: - składow prdkoci - (energia kinetyczna ruchu), - składow połoenia (wysokoci) - (energia potencjalna),

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ELEKTROTECHNIKI I AUTOMATYKI INSTYTUT AUTOMATYKI I INFORMATYKI Autoreferat rozrawy doktorskiej mgr in. Jacek Korniak Racjonalizacja racy układu energetycznego samochodu osobowego

Bardziej szczegółowo

Wstęp teoretyczny: Krzysztof Rębilas. Autorem ćwiczenia w Pracowni Fizycznej Zakładu Fizyki Akademii Rolniczej w Krakowie jest Barbara Wanik.

Wstęp teoretyczny: Krzysztof Rębilas. Autorem ćwiczenia w Pracowni Fizycznej Zakładu Fizyki Akademii Rolniczej w Krakowie jest Barbara Wanik. Ćwiczenie 22 A. Wyznaczanie wilgotności względnej owietrza metodą sychrometru Assmanna (lub Augusta) B. Wyznaczanie wilgotności bezwzględnej i względnej owietrza metodą unktu rosy (higrometru Alluarda)

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ZESTAW NR 2 POZIOM PODSTAWOWY. 1. x y x y

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ZESTAW NR 2 POZIOM PODSTAWOWY. 1. x y x y Nr zadania Nr czynnoci Przykadowy zestaw zada nr z matematyki ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ZESTAW NR POZIOM PODSTAWOWY Etapy rozwizania zadania. Podanie dziedziny funkcji f: 6, 8.. Podanie wszystkich

Bardziej szczegółowo

Konstrukcja gier sprawiedliwych i niesprawiedliwych poprzez. określanie prawdopodobieństwa.

Konstrukcja gier sprawiedliwych i niesprawiedliwych poprzez. określanie prawdopodobieństwa. Fundacja Centrum Edukacj Obyatelskej, ul. Noakoskego 10, 00-666 Warszaa, e-mal: ceo@ceo.org.l; Akadema ucznoska, Tel. 22 825 04 96, e-mal: au@ceo.org.l; ęcej nformacj:.akademaucznoska.l 1 Konstrukcja ger

Bardziej szczegółowo

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe W literaturze technicznej mona znale róne opinie, na temat okrelenia, kiedy antena moe zosta nazwana szerokopasmow. Niektórzy producenci nazywaj anten szerokopasmow

Bardziej szczegółowo

THE ANALYSIS OF THE INFLUENCE OF INFORMATION TECHNOLOGY MANAGEMENT INTRODUCTION ON THE STORING PROCESS IN ZWS SILESIA COMPANY

THE ANALYSIS OF THE INFLUENCE OF INFORMATION TECHNOLOGY MANAGEMENT INTRODUCTION ON THE STORING PROCESS IN ZWS SILESIA COMPANY ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2011 Seria: TRANSPORT z. 71 Nr kol. 1836 Andrzej URBAS, Piotr CZECH, Jacek BARCIK ANALIZA WPŁYWU WPROWADZENIA ZARZĄDZANIA INFORMATYCZNEGO MAGAZYNEM NA PROCES MAGAZYNOWANIA

Bardziej szczegółowo

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA

BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA BADANIE PARAMETRÓW PROCESU SUSZENIA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania suszarki konwekcyjnej z mikrofalowym wspomaganiem oraz wyznaczenie krzywej suszenia dla suszenia

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA BUDOWLI 12

MECHANIKA BUDOWLI 12 Olga Koacz, Kzysztof Kawczyk, Ada Łodygowski, Michał Płotkowiak, Agnieszka Świtek, Kzysztof Tye Konsultace naukowe: of. d hab. JERZY RAKOWSKI Poznań /3 MECHANIKA BUDOWLI. DRGANIA WYMUSZONE, NIETŁUMIONE

Bardziej szczegółowo

Warunki i tryb rekrutacji na studia w roku akademickim 2014/2015 w Akademii Morskiej w Szczecinie

Warunki i tryb rekrutacji na studia w roku akademickim 2014/2015 w Akademii Morskiej w Szczecinie 1. Zasady ogólne Załącznik do uchwały nr 09/013 Senatu Akadeii Morskiej w Szczecinie z dnia 9.05.013 r. Warunki i tryb rekrutacji na studia w roku akadeicki 014/015 w Akadeii Morskiej w Szczecinie 1.1.

Bardziej szczegółowo

DYSZE NAWIEWNE DYSZE NAWIEWNE V[-1. Dysza nawiewna V[-1

DYSZE NAWIEWNE DYSZE NAWIEWNE V[-1. Dysza nawiewna V[-1 V[-1 Dysza nawiewna V[-1 R Zastosowanie: Dysze nawiewne V[-1 stosujey o nawiewu powietrza o poieszczeü, w ktörych wyagane sä: wysoki pozio rozzia u powietrza i niski pozio ha asu. Dzi ki o`liwo{ci zestawiania

Bardziej szczegółowo

Ocena obcienia prac fizyczn dynamiczn na stanowisku pracy

Ocena obcienia prac fizyczn dynamiczn na stanowisku pracy Ocena obcienia prac fizyczn dynamiczn na stanowisku pracy dr med. Joanna Bugajska - Centralny Instytut Ochrony Pracy (artykuł z pakietu edukacyjnego Nauka o pracy - bezpieczestwo, higiena, ergonomia CIOP)

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 0 2 32 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f O b s ł u g a o p e r a t o r s k a u r a w i s a m o j e z d n

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI ZŁOŻONYCH UKŁADÓW Z TURBINAMI GAZOWYMI

CHARAKTERYSTYKI ZŁOŻONYCH UKŁADÓW Z TURBINAMI GAZOWYMI CHARAERYSYI ZŁOŻOYCH UŁADÓW Z URBIAMI AZOWYMI Autor: rzysztof Badyda ( Rynek Energii nr 6/200) Słowa kluczowe: wytwarzanie energii elektrycznej, turbina gazowa, gaz ziemny Streszczenie. W artykule rzedstawiono

Bardziej szczegółowo

DIN EN ISO 9001 ISO / TS 16949 DIN EN ISO 14001 PRZEK ADNIE PASOWE OGÓLNEGO PRZEZNACZENIA

DIN EN ISO 9001 ISO / TS 16949 DIN EN ISO 14001 PRZEK ADNIE PASOWE OGÓLNEGO PRZEZNACZENIA DIN EN ISO 9001 ISO / TS 16949 DIN EN ISO 14001 PRZEK ADNIE PASOWE OGÓLNEGO PRZEZNACZENIA Z PASAMI KLINOWYMI PRODUKCJI "STOMIL SANOK" S.A. STOSOWANE W BUDOWIE MASZYN I URZ DZEÑ Sis treœci 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI WYTRZYMAŁOŚCIOWYCH I TECHNOLOGICZNYCH MAS FORMIERSKICH I RDZENIOWYCH

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI WYTRZYMAŁOŚCIOWYCH I TECHNOLOGICZNYCH MAS FORMIERSKICH I RDZENIOWYCH BADANIE WŁAŚCIWOŚCI WYTRZYMAŁOŚCIOWYCH I TECHNOLOGICZNYCH MAS FORMIERSKICH I RDZENIOWYCH Opracoał: dr inż. Jerzy St. Koalski Krakó 2006 r Dane ogólne Stan poierzchni suroego odleu, jego gładkość i dokładność

Bardziej szczegółowo

NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 8 / 2013

NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 8 / 2013 NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 8 / 2013 Robert Wojtowicz Instytut Nafty i Gazu Ocena gazu granicznego G21 od kątem jego rzydatności do określenia jakości salania gazów ziemnych wysokometanowych ochodzących z

Bardziej szczegółowo

HYDROSTATYKA I AEROSTATYKA

HYDROSTATYKA I AEROSTATYKA HYDROTATYKA I AEROTATYKA Zajęcia yrónacze, Częstochoa, 2009/2010 Ea Mandoska 1. Pojecie ciśnienia, jednostki 2. Prao Pascala, zastosoanie życiu codziennym 3. Ciśnienie hydrostatyczne 4. Naczynia połączone,

Bardziej szczegółowo

Jan Ziaja*, Krzysztof Baniak** ANALIZA TECHNICZNA TECHNOLOGII WYKONANIA PRZEWIERTU HORYZONTALNEGO POD RZEK USZWIC W BRZESKU OKOCIMIU***

Jan Ziaja*, Krzysztof Baniak** ANALIZA TECHNICZNA TECHNOLOGII WYKONANIA PRZEWIERTU HORYZONTALNEGO POD RZEK USZWIC W BRZESKU OKOCIMIU*** WIERTNICTWO NAFTA GAZ TOM 22/ 2005 Jan Ziaja*, Krzysztof Baniak** ANALIZA TECHNICZNA TECHNOLOGII WYKONANIA PRZEWIERTU HORYZONTALNEGO POD RZEK USZWIC W BRZESKU OKOCIMIU***. WSTÊP Przekroczenie rzeki Uszwicy

Bardziej szczegółowo

Hydrauliczne i pneumatyczne sterowanie maszyn

Hydrauliczne i pneumatyczne sterowanie maszyn Hydrauliczne i pneumatyczne sterowanie maszyn Pneumatyka - wykład 7 Zanieczyszczenia powietrza Przykładowe rodzaje i wymiary zanieczyszcze Zanieczyszczenia powietrza Skład powietrza: Gaz N 2 O 2 Ar CO

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie H-1 OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK DŁAWIKÓW HYDRAULICZNYCH

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie H-1 OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK DŁAWIKÓW HYDRAULICZNYCH POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie H-1 Temat: OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK DŁAWIKÓW HYDRAULICZNYCH Konsutacja i oracowanie: dr ab. inż. Donat Lewandowski, rof. PŁ

Bardziej szczegółowo

WZORY Z FIZYKI POZNANE W GIMNAZJUM

WZORY Z FIZYKI POZNANE W GIMNAZJUM WZORY Z IZYKI POZNANE W GIMNAZJM. CięŜa ciała. g g g g atość cięŝau ciała N, aa ciała kg, g tały ółczyik zay zyiezeie zieki, N g 0 0 kg g. Gętość ubtacji. getoc aa objetoc ρ V Jedotką gętości kładzie SI

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Katarzyna Jach Marcin Kuliski Politechnika Wrocławska Program CalcuLuX jest narzdziem wspomagajcym proces projektowania owietlenia, opracowanym przez Philips Lighting.

Bardziej szczegółowo

Amortyzacja rodków trwałych

Amortyzacja rodków trwałych Amortyzacja rodków trwałych Wydawnictwo Podatkowe GOFIN http://www.gofin.pl/podp.php/190/665/ Dodatek do Zeszytów Metodycznych Rachunkowoci z dnia 2003-07-20 Nr 7 Nr kolejny 110 Warto pocztkow rodków trwałych

Bardziej szczegółowo

Badanie układów RL i RC w obwodzie prądu przemiennego

Badanie układów RL i RC w obwodzie prądu przemiennego E0/E0 Pracownia Podstaw Ekseryent Fizycznego odł Elektryczność i Magnetyz aboratori Mikrokoterowe (FiaMi) Wydział Fizyki AM Badanie kładów i C w obwodzie rąd rzeiennego Cel ćwiczenia: Przyrządy: Zagadnienia:

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY REGULACYJNE STEROWNIKÓW PROGRAMOWALNYCH (PLC)

PROCEDURY REGULACYJNE STEROWNIKÓW PROGRAMOWALNYCH (PLC) PROCEDURY REGULACYJNE STEROWNIKÓW PROGRAMOWALNYCH (PLC) W dotychczasowych systemach automatyki przemysłowej algorytm PID był realizowany przez osobny regulator sprztowy - analogowy lub mikroprocesorowy.

Bardziej szczegółowo

MyPowerGrid. Ewidencja i kontrola kosztów poprzez monitoring w czasie rzeczywistym. Grzegorz Gutkowski

MyPowerGrid. Ewidencja i kontrola kosztów poprzez monitoring w czasie rzeczywistym. Grzegorz Gutkowski MyPowerGrid Ewidencja i kontrola kosztów poprzez monitoring w czasie rzeczywistym Grzegorz Gutkowski Efekt Technologies Sp. z o.o. www.efektech.com +48 600 003 946 Sekcja I Kontekst Businessowy Kontekst

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

Streszczenie. W pracy zostanie zaprezentowana propozycja jednoczesnego wykorzysta-

Streszczenie. W pracy zostanie zaprezentowana propozycja jednoczesnego wykorzysta- Acta Sci. Pol., Geodesia et Descriptio errarum 7() 008, 3-13 MEODY JAKOCIOWE I ILOCIOWE NA USŁUGACH WYCENY NIERUCHOMOCI Anna Baraska Akademia Górniczo-Hutnicza Krakoie Streszczenie. W pracy zostanie zaprezentoana

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TEORII STEROWANIA. Ćwiczenie 6 RD Badanie układu dwupołożeniowej regulacji temperatury

LABORATORIUM TEORII STEROWANIA. Ćwiczenie 6 RD Badanie układu dwupołożeniowej regulacji temperatury Wydział Elektryczny Zespół Automatyki (ZTMAiPC). Cel ćiczenia LABORATORIUM TEORII STEROWANIA Ćiczenie 6 RD Badanie układu dupołożenioej regulacji temperatury Celem ćiczenia jest poznanie łaściości regulacji

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

Regulatory temperatury bezpoœredniego dzia³ania Seria 43

Regulatory temperatury bezpoœredniego dzia³ania Seria 43 Regulatory temeratury bezoœredniego dzia³ania Seria 4 PN 6 do PN 25, Class 250 DN 5 do DN 50, NPS ½ do 2 G 2 do G, NPT 2 do NPT do 200 C, 90 F Wydanie: styczeñ 20 (08/2) Karta zbiorcza Regulatory temeratury

Bardziej szczegółowo

KOSZTY PLANOWEJ OBSŁUGI TECHNICZNEJ CIGNIKÓW ROLNICZYCH NOWEJ GENERACJI

KOSZTY PLANOWEJ OBSŁUGI TECHNICZNEJ CIGNIKÓW ROLNICZYCH NOWEJ GENERACJI Technica Agraria 2(2) 2003, 53-57 KOSZTY PLANOWEJ OBSŁUGI TECHNICZNEJ CIGNIKÓW ROLNICZYCH NOWEJ GENERACJI Zenon Grze Streszczenie. W pracy dokonano analizy kosztów planowej obsługi technicznej cigników

Bardziej szczegółowo

Bilans mocy w systemie przesy³owym a opis termodynamiczny przep³ywu gazu

Bilans mocy w systemie przesy³owym a opis termodynamiczny przep³ywu gazu 31 31 owoczesne Gazownictwo 1 (VI) 1 Bilans mocy w systemie rzesy³owym a ois termodynamiczny rze³ywu gazu Andrzej J. Osiadacz, Maciej Chaczykowski * Forma modelu matematycznego oisuj¹cego rze³yw gazu w

Bardziej szczegółowo

Sposoby przekazywania parametrów w metodach.

Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Temat: Definiowanie i wywoływanie metod. Zmienne lokalne w metodach. Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Pojcia klasy i obiektu wprowadzenie. 1. Definiowanie i wywoływanie metod W dotychczas omawianych

Bardziej szczegółowo

ELEKTRYCZNE SYSTEMY GRZEWCZE

ELEKTRYCZNE SYSTEMY GRZEWCZE RURKOWE TYP G Elementy grzejne rurkowe typ rurkowe s w urzdzeniach do podgrzewania powietrza, wody, oleju, form i bloków metalowych rednica elementu: ø 8,5 mm napicie zasilania: 230 V, 400 V lub inne na

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA STANOWISKA DO BADANIA PROCESU KRZEPNIĘCIA W WILGOTNYCH BUDOWLANYCH MATERIAŁACH POROWATYCH

KONCEPCJA STANOWISKA DO BADANIA PROCESU KRZEPNIĘCIA W WILGOTNYCH BUDOWLANYCH MATERIAŁACH POROWATYCH UNIWERSYTET ZIEONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 153 Nr 33 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2014 JACEK PARTYKA *, ZYGMUNT IPNICKI ** KONCEPCJA STANOWISKA DO BADANIA PROCESU KRZEPNIĘCIA W WIGOTNYCH BUDOWANYCH MATERIAŁACH

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Naza przedmiotu: Gospodarka odno-ściekoa przemyśle Water and asteater management in industry Kierunek: inżynieria środoiska Kod przedmiotu: 5.6.1 Rodzaj przedmiotu: Poziom przedmiotu: Semestr: II obieralny,

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ: HYDRODYNAMIKA ĆWICZENIE B: Wyznaczanie oporów przy przepływie płynów [OMÓWIENIE NAJWAŻNIEJSZYCH ZAGADNIEŃ] opracowanie: A.W.

DZIAŁ: HYDRODYNAMIKA ĆWICZENIE B: Wyznaczanie oporów przy przepływie płynów [OMÓWIENIE NAJWAŻNIEJSZYCH ZAGADNIEŃ] opracowanie: A.W. DZIAŁ: HYDRODYNAMIKA ĆWICZENIE B: Wynacanie ooró ry rełyie łynó [OMÓWIENIE NAJWAŻNIEJSZYCH ZAGADNIEŃ] oracoanie: A.W. rys.. Rokład rędkości rekroju rury dla rełyu laminarnego i turbulentnego LICZBY KRYTERIALNE:

Bardziej szczegółowo

http://www.viamoda.edu.pl/rekrutacja/studia-podyplomowe_s_37.html

http://www.viamoda.edu.pl/rekrutacja/studia-podyplomowe_s_37.html O Strona 1/288 01-07-2016 09:00:13 F Strona 2/288 01-07-2016 09:00:13 E Strona 3/288 01-07-2016 09:00:13 R Strona 4/288 01-07-2016 09:00:13 T Strona 5/288 01-07-2016 09:00:13 A Strona 6/288 01-07-2016

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Wyznaczanie poziomów dźwięku na podstawie pomiaru skorygowanego poziomu A ciśnienia akustycznego

Ćwiczenie 4. Wyznaczanie poziomów dźwięku na podstawie pomiaru skorygowanego poziomu A ciśnienia akustycznego Ćwiczenie 4. Wyznaczanie oziomów dźwięku na odstawie omiaru skorygowanego oziomu A ciśnienia akustycznego Cel ćwiczenia Zaoznanie z metodą omiaru oziomów ciśnienia akustycznego, ocena orawności uzyskiwanych

Bardziej szczegółowo

Janusz Górczyński. Prognozowanie i symulacje w zadaniach

Janusz Górczyński. Prognozowanie i symulacje w zadaniach Wykłady ze statystyki i ekonometrii Janusz Górczyński Prognozowanie i symulacje w zadaniach Wyższa Szkoła Zarządzania i Marketingu Sochaczew 2009 Publikacja ta jest czwartą ozycją w serii wydawniczej Wykłady

Bardziej szczegółowo

Aparatura Przemysłu Chemicznego Projekt: Wymiennik ciepła

Aparatura Przemysłu Chemicznego Projekt: Wymiennik ciepła Aparatura Przemysłu Chemicznego Projekt: Wymiennik ciepła Opracowanie: mgr inż. Anna Dettlaff Obowiązkowa zawartość projektu:. Strona tytułowa 2. Tabela z punktami 3. Dane wyjściowe do zadania projektowego

Bardziej szczegółowo

ZAWARTO PROJEKTU OPIS TECHNICZNY ZESTAWIENIE MATERIAŁÓW KARTY KATALOGOWE CZ GRAFICZNA. Klauzula sprawdzenia

ZAWARTO PROJEKTU OPIS TECHNICZNY ZESTAWIENIE MATERIAŁÓW KARTY KATALOGOWE CZ GRAFICZNA. Klauzula sprawdzenia !"#$#%%&'(#(('' REMONT I PRZEBUDOWA BUDYNKÓW URZDU MIEJSKIEGO ŁAZISKA GÓRNE INWESTOR: GMINA MIEJSKA ŁAZISKA GÓRNE ul. Plac Ratuszowy 1 SYSTEM BUDYNEK URZEDU MIEJSKIEGO UL. RATUSZOWEJ AUTORZY OPRACOWANIA:

Bardziej szczegółowo

ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET. Instrukcja Obsługi

ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET. Instrukcja Obsługi ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET Instrukcja Obsługi Copyright 2005 by All rights reserved Wszelkie prawa zastrzeone!"# $%%%&%'(%)* +(+%'(%)* Wszystkie nazwy i znaki towarowe uyte w niniejszej publikacji s własnoci

Bardziej szczegółowo

ź Ł Ó ź Ą Ł ź ź ź ć ć ć Ę ź ź ź Ę Ę ź ć Ł ź ź ć ć Ł Ł ź Ś Ś Ę Ę ź ć Ę Ą Ę ź Ł Ł Ą Ę ć Ę ź ź Ę Ł Okres Energia elektryczna Zuycie 2011 zrn:inna IMWh] stycze 280,88 Iuty 263,53 marzc 224,56 kwiecie 228,49

Bardziej szczegółowo

Pozostałe zadania UWAGA: Za kade poprawne i pełne rozwizanie przyznajemy maksymaln liczb punktów nalenych za zadanie. 1 p.

Pozostałe zadania UWAGA: Za kade poprawne i pełne rozwizanie przyznajemy maksymaln liczb punktów nalenych za zadanie. 1 p. SCHEMAT PUNKTOWANIA GM - A1 LUTY 2004 Zadania WW 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 B C D B C C B A D B B D A C B C A A B A C A D D D Pozostałe zadania UWAGA: Za kade poprawne

Bardziej szczegółowo

Prdnica prdu zmiennego.

Prdnica prdu zmiennego. POLITECHNIK LSK YDZIŁ INYNIERII RODOISK I ENERGETYKI INSTYTT MSZYN I RZDZE ENERGETYCZNYCH LBORTORIM ELEKTRYCZNE Prdnica prdu zmiennego. (E 16) www.imiue.polsl.pl/~wwwzmiape Opracował: Dr in. łodzimierz

Bardziej szczegółowo

Rys1 Rys 2 1. metoda analityczna. Rys 3 Oznaczamy prdy i spadki napi jak na powyszym rysunku. Moemy zapisa: (dla wzłów A i B)

Rys1 Rys 2 1. metoda analityczna. Rys 3 Oznaczamy prdy i spadki napi jak na powyszym rysunku. Moemy zapisa: (dla wzłów A i B) Zadanie Obliczy warto prdu I oraz napicie U na rezystancji nieliniowej R(I), której charakterystyka napiciowo-prdowa jest wyraona wzorem a) U=0.5I. Dane: E=0V R =Ω R =Ω Rys Rys. metoda analityczna Rys

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY REGULATORÓW ELEKTRYCZNYCH (A 4)

ELEMENTY REGULATORÓW ELEKTRYCZNYCH (A 4) ELEMENTY REGULATORÓW ELEKTRYCZNYCH (A 4) 1. Cel wiczenia. Celem wiczenia jest poznanie budowy i działania elementów regulatorów elektrycznych. W trakcie wiczenia zdejmowane s charakterystyki statyczne

Bardziej szczegółowo

ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 1

ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 1 ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 1 ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 2 ENERGIA CIEKU I MOC ELEKTROWNI WODNEJ - 3 OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ URZDZENIA I UKŁADY TECHNOLOGICZNE ELEKTROWNI WODNYCH

Bardziej szczegółowo

Spalanie. 1. Skład paliw. 1.1. Paliwa gazowe (1) kmol C. kmol H 2. gdzie: H. , itd. udziały molowe składników paliwa w gazie. suchym. kmol.

Spalanie. 1. Skład paliw. 1.1. Paliwa gazowe (1) kmol C. kmol H 2. gdzie: H. , itd. udziały molowe składników paliwa w gazie. suchym. kmol. Salae / 1 Salae Salae jet zybko rzebegającym roceem utleaa ołączoym z ydzelaem ę ceła. Salau z reguły toarzyzy emja śatła. Podtaoym eratkam alym alach ą ęgel odór. W ale moża yróżć część alą ealy balat.

Bardziej szczegółowo

-. / $ - - - - $ $!.$!//+0%1 23" 45#67!/*./8 #" 3 #$,

-. / $ - - - - $ $!.$!//+0%1 23 45#67!/*./8 # 3 #$, !"#!% &'()**! "#+", %&'() * + "#+",##, -. / - - - -!.!//+0%1 23" 45#67!/*./8 #" 3 #,# 01#1,!-",9 : -2 3# ; " #," '..22*.! "# < 3 ## 2 -,9" 4-1 2 - ",9,"=+ ## -'!""1 #3" - 43 6 " 39 3 3, 3 "# ##- # 3#">3

Bardziej szczegółowo

ODOLEJACZ - INSTRUKCJA UYTKOWANIA

ODOLEJACZ - INSTRUKCJA UYTKOWANIA ODOLEJACZ - INSTRUKCJA UYTKOWANIA 1. PRZEZNACZENIE : Odolejacz produkowany przez firm Cavipan słuy do usuwania oleju z kpieli myjcych oraz chłodziw. Stosuje si dla układów maszyn, których lustro cieczy

Bardziej szczegółowo