2/2013 BIULETYN WLKP. OKRĘGOWEJ IZBY APTEKARSKIEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "2/2013 BIULETYN WLKP. OKRĘGOWEJ IZBY APTEKARSKIEJ"

Transkrypt

1 2/2013 BIULETYN WLKP. OKRĘGOWEJ IZBY APTEKARSKIEJ

2 2 W TYM NUMERZE : Zdaniem Prezesa 3 Z prac Wlkp. Okręgowej Izby Aptekarskiej 6 Posiedzenia Wlkp. ORA 6 Posiedzenia Prezydium Wlkp. ORA 6 Komunikat Prezesa NRA 7 Informacja nt. komunikatów WOW NFZ, przekazywanych w systemie SZOI 8 Decyzja Wlkp. WIF w/s reklamy apteki poprzez wydawanie kart rabatowych 9 Dyżury aptek w Polsce i w Niemczech mgr Piotr Bohater 14 Odznaczeni farmaceuci 19 Uwagi NRA do projektu ustawy o zmianie ustawy refundacyjnej 20 Pismo Prezesa NRA do MZ ws. Grupowych Ubezpieczeń Lekowych 36 Korespondencja Prezesa NRA, NFZ i MZ ws. kar umownych 38 Komunikat z konferencji Dziekanów Wydziałów Farmaceutycznych 44 Sprawozdanie z Ogólnopolskiej Konferencji Prawa Farmaceutycznego 46 II Mistrzostwa Polski Izb Aptekarskich w Piłce Nożnej Halowej 50 Farmaceuci 60 lat po absolutorium 52 Światło wiary ks. Adam Sikora 53 O starożytnych antidotach, złotych pigułkach i innych sprawach związanych z historią farmacji książka Zbigniewa Beli 55 Korespondencja PPOZ 56 Zaproszenia, podziękowania 57 Podziękowanie ks. Prałatowi 62 Młoda Farmacja 63 Odeszli od nas 64 Wspomnienia mgr Jan Kaczkowski 65 Reklama 66 Składki członkowskie 67 Prezydium Wlkp. ORA skład 68 Biuro Izby 69

3 3 ZDANIEM PREZESA W ostatnim czasie doświadczamy skutków różnych zdarzeń zarówno wewnątrz jak i w otoczeniu naszego samorządu, które budzą niepokój tych wszystkich, którzy myślą o przyszłości polskiego aptekarstwa. Nasila się kampania lobbingowa przeciwników zakazu reklamy aptek. Trwa bezprecedensowy i zaciekły atak na samorząd aptekarski. Warto przypomnieć ubiegłoroczną konferencję prasową Konfederacji LEWIATAN i Związku Pracodawców Aptecznych PharmaNet pod hasłem Samorząd aptekarski zastrasza aptekarzy. Była to reakcja na zdecydowane stanowisko Naczelnej Rady Aptekarskiej w sprawie rzekomego łamania przepisów dotyczących zakazu reklamy aptek i ich działalności. Przy okazji padły jakże znamienne słowa: w środowisku aptekarzy w Polsce niedawno odbyły się wybory władz samorządowych, jednak zwyciężyła opcja, z którą my się nie zgadzamy. To fragment wypowiedzi jednego z dyrektorów Konfederacji Pracodawców Prywatnych LEWIATAN. Raz jeszcze należy zadać następujące pytania: jaka była preferowana przez LEWIATAN opcja i dlaczego środowiska biznesowe mieszają się do spraw naszego samorządu? I wreszcie: kogo popierali ludzie zgromadzeni pod szyldem Lewiatana i PharmaNet, kto miał być gwarantem realizacji ich interesów? Niedawno odbyła się kolejna konferencja organizacji LEWIATAN i PharmaNet, które nie ustają w działaniach zmierzających do zniesienia zakazu reklamy aptek, krytykując równocześnie sztywne ceny na leki refundowane, jednakowe odpłatności i zakaz prowadzenia programów lojalnościowych. Celem ataku jednego z tabloidów, krytykowanego wcześniej przez samorząd aptekarski za kryptoreklamę programu lojalnościowego DOZ SA, stał się ostatnio prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej. Co więcej, krytyce poddano także obchody Ogólnopolskiego Święta Aptekarzy, które ten sam tabloid nazwał balem, publikując zdjęcia z poczęstunku przygotowanego dla naszych Koleżanek i Kolegów aptekarzy, którzy z odległych zakątków kraju przyjechali na zaproszenie Prezesa i NRA, by osobiście odebrać przyznane im medale i wyróżnienia. Uważam, że sprawy nie dzieją się bez przyczyny. Jest wiadomym, że istnieje całe grono przeciwników naszego samorządu, którzy nie cofną się przed niczym by zawód nasz zdezawuować, ośmieszyć. Szkoda, że są to osoby pełniące funkcje także w najwyższych władzach naszego samorządu, które nagrywają bądź online prowadzą transmisje z posiedzeń najwyższych naszych organów. Nagminnym jest już upublicznianie nagrań i dokumentów wewnętrznych, będących przedmiotem obrad tych gremiów. Niestety apele i prośby nie przynoszą skutków. Ja takim działaniom mówię stanowcze NIE, uważając, że nie może być zgody i przyzwolenia na takie postępowanie członków samorządu aptekarskiego. Przykładów podobnej patologii nie

4 4 brakuje w naszych kręgach politycznych. Uważam, że elementem walki z tą patologią może być upublicznienie nazwisk osób, które tak działają. Warto się zatem nad tym zastanowić. Raz jeszcze powtórzę. Nie ma przyzwolenia na rozmaite przecieki, na przekazywanie informacji z posiedzeń Naczelnej Rady Aptekarskiej wbrew dobrym obyczajom i przyjętym regułom. Podobne NIE mówię wszystkim członkom Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej w Poznaniu, którzy postępują lub zamierzają postępować niezgodnie z zasadami zawartymi w KEA RP i to zarówno w odniesieniu do poszczególnych Koleżanek i Kolegów, jak i do władz samorządowych. Dlatego przypominam raz jeszcze, że uchwały i stanowiska NRA i okręgowych rad aptekarskich obowiązują bez wyjątku wszystkich farmaceutów. Osoby nieprzestrzegające zasad KEA RP i niestosujące się do uchwał i stanowisk NRA i ora będę kierował, zgodnie z zapisami dotyczącymi odpowiedzialności zawodowej farmaceutów zawartymi m.in. w ustawie o izbach aptekarskich, do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Z tych też powodów nie może też być zgody władz samorządu zawodowego aptekarzy na działania, jakie prezentują niektórzy nasi członkowie, jak np. Pani mgr farm. Aleksandra Paczkowska, która kontestuje swą nieprzychylność do swego samorządu. Tym razem stojąc na czele DOZ, która z pełną świadomością i z ogromną determinacją, w imię swego biznesowego planu, podejmuje działania kwestionowane licznymi decyzjami Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej poparte prawomocnymi wyrokami sądów. Liczę również na to, że odpowiednio uprawnione do tego organy samorządu zawodowego aptekarzy RP ocenią postawę moralną i zawodową Koleżanki, która jak widać nie rozumie podstawowych reguł i zasad, jakie obowiązują we funkcjonującym na zasadach pełnej demokracji samorządzie zawodowym aptekarzy. Jak wypada ocenić założenie, że każdy aptekarz to biznesmen, apteka to sklep, zamiast pacjentów mamy klientów, a lek to zwyczajny towar? Zdaniem Pani magister współczesny pacjent to człowiek, który nic nie wie na temat apteki, biedny i zagubiony chodząc od apteki do apteki pyta, gdzie może nabyć lek na receptę? Na szczęście mamy rok 2013 i od ciemnego i mrocznego średniowiecza dzielą nas setki lat, a współczesny pacjent wie czego oczekuje od apteki i zdaje sobie sprawę, o czym nie pamięta szefowa DOZ, że w każdej aptece można i należy oczekiwać wysokiej jakości usług farmaceutycznych, co z kolei wynika prosto z obowiązujących w tym zakresie w naszym kraju przepisów. Styl działania naszej Koleżanki w kampanii wyborczej sprzed został już oceniony w naszym środowisku, czego wyrazem był nader skromny wynik wyborczy. W każdej aptece można i należy oczekiwać wysokiej jakości usług farmaceutycznych, co z kolei wynika prosto z obowiązujących w naszym kraju przepisów. Nie widzę miejsca na działania i postawy, które próbują za wszelką cenę zróżnicować apteki i wykazać wyższość jednych kosztem innych. Takim działaniom również w imieniu władz Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej mówię stanowcze NIE! Nie godzę się również na działania rozbijające nasze środowisko. W ostatnim czasie do Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej trafił wniosek o odwołanie skarbnika NRA. Widnieją pod nim m.in. podpisy członków Prezydium, w tym wiceprezesa NRA mgr. Michała Pietrzykowskiego, który nigdy na posiedzeniach Prezydium nie formułował żadnych zarzutów wobec obecnego skarbnika. Żadnego uzasadnienia, żadnych argumentów. Pan mgr Michał Pietrzykowski praktycznie od momentu objęcia funkcji wiceprezesa NRA kontestuje działania prezesa NRA. Współpraca z nim staje się niemożliwa. Podobnie nie może być zgody na sprzeczną z prawem uchwałę Kujawsko-Pomorskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej w sprawie niewpłacania składek należnych Naczelnej Izbie Aptekarskiej. Nie może być zgody na pełne nienawiści listy niektórych członków naszego samorządu, które krążą w cyberprzestrzeni, niszcząc wizerunek środowiska aptekarskiego.

5 5 Najbliższe dwa lata będą przełomowe dla polskiej farmacji, a przede wszystkim dla osób wykonujących zawód aptekarza. Czeka nas praca nad ważnymi projektami legislacyjnymi, między innymi nad gruntowną nowelizacją ustawy Prawo farmaceutyczne. Do Sejmu trafił już projekt zmian w ustawie refundacyjnej. Będziemy musieli odeprzeć atak wrogów tej ustawy. Zabiegać o zmianę tabeli marż detalicznych na leki refundowane i sposobu naliczania marż. Zabiegamy o demografię i geografię, zabiegamy o zasadę apteka dla aptekarza, zabiegamy o wycofanie wszystkich PL z obrotu pozaaptecznego. W tak trudnej sytuacji wewnętrznej nie będzie nam łatwo o sukcesy w tych sprawach. Uważam, że naszym przedstawicielom w najwyższych władzach samorządowych i reprezentantom naszych interesów w rozmowach z rządem, w sejmie oraz w senacie taka atmosfera nie sprzyja. Dzięki pracy prezesa NRA oraz części Członków tego gremium, jest dobry klimat do dalszych korzystnych zmian, na które czekają aptekarze. W tej sytuacji koniecznością jest wsparcie działań prezesa NRA dr. Grzegorza Kucharewicza oraz popierających Go członków do stworzenia szerokiego zaplecza udzielającego mu poparcia w realizacji najważniejszych zadań i celów naszego samorządu. Musimy zjednoczyć się wokół spraw priorytetowych dla aptekarzy. Najwyższy czas, aby wszyscy racjonalnie myślący członkowie samorządu poparli działania prezesa NRA i Naczelnej Izby Aptekarskiej. Musimy też przekonać nasze otoczenie, by nie angażować Naczelnej Rady Aptekarskiej do partykularnych rozgrywek, nie mnożyć tematów zastępczych, nie niszczyć autorytetu Naczelnej Izby Aptekarskiej i Prezesa NRA. Dr n. farm. Tadeusz Bąbelek

6 6 Z PRAC WIELKOPOLSKIEJ OKRĘGOWEJ RADY APTEKARSKIEJ 1. w dniu r.: POSIEDZENIA WLKP. ORA temat ujednolicenia wysokości składek członkowskich: podwyżka dla farmaceutów pracowników aptek spowoduje, że farmaceuci przestaną składki płacić. Wysokość obecnej składki została ustalona przez Radę, preliminarz i budżet były zaakceptowane przez Zjazd Sprawozdawczy. dyskusja na temat wywozu leków z Polski - deficyt pewnych grup produktów leczniczych od wielu miesięcy temat pozostaje nierozwiązany projekt ustawy o zmianie ustawy refundacyjnej stanowisko Rady: nie wolno dopuścić do zmiany art. 94 ustawy refundacyjnej powrócą programy lojalnościowe, zniweczone zostaną działania WIF-ów, GIF-u i samorządów aptekarskich realizacja recept m.in. pro auctore i pro familiae sprawa działań WIF i izb aptekarskich w zakresie zakazu reklamy aptek spotkanie u Wojewody - Prezes streścił przebieg spotkania z Wojewodą Wielkopolskim - sygnalizacja problemów środowiska i ewentualnych oczekiwań odnośnie WIF-u i powołania konsultanta ds. farmacji przemysłowej informacja GIF nt. nielegalnego wywozu leków z Polski głównie kardiologicznych i neurologicznych temat zwrotu refundacji m.in. ze względu na błędy przy retaksacji 2. w dniu r.: podjęcie uchwały stwierdzającej prawo wykonywania zawodu dla dr Barbary Renaty Banaszak po odbyciu przeszkolenia uzupełniającego projekt zmian w ustawie refundacyjnej i protest NIA wystosowany do Ministra Zdrowia wobec prób zmian art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne temat przekształcania aptek szpitalnych w działy farmacji szpitalnej problem wprowadzenia recept transgranicznych, które będą pełnopłatne, a refundacja zwracana w kraju pacjenta, a także e-recept uchwała w sprawie wysokości składki członkowskiej dla kierowników działów farmacji szpitalnej wysokość równa składce kierownika apteki szpitalnej zatwierdzenie uchwałą uhonorowania Statuetką im. prof. Adamanisa Pani mgr Barbary Speichert problem zbiórki leków przeterminowanych od pacjentów temat trybu zamawiania leków deficytowych, np. Clexane POSIEDZENIA PREZYDIUM WLKP. ORA W minionym okresie Prezydium Rady obradowało 14 razy w następujących terminach: r., r., r., r., r., r., r., r., r., r., r., r., r., r. Uchwałami Prezydium Wlkp. ORA przyznano prawo wykonywania zawodu następującym osobom:

7 1. mgr Bartłomiej BARŁÓG 2. mgr Rafał Marcin GRZECHOWIAK 3. mgr Zofia JARMUSZKIEWICZ 4. mgr Adam KACZOCH 5. mgr Tomasz KANIA 6. mgr Karol KELLER 7. mgr Filip Wojtek KUBACZYK 8. mgr Anita KUJAWA 9. mgr Łukasz LOBA 10. mgr Krzysztof Piotr LORENC 11. mgr Patryk ŁAWNICZAK 12. mgr Marta MAGIERA 13. mgr Justyna MNICHOWSKA 14. mgr Julia MULARCZYK 15. mgr Paulina Weronika PODGÓRSKA 16. mgr Jakub ROZKRES 17. mgr Weronika SAWALA 18. mgr Katarzyna Maria SKIERA 19. mgr Michał Jacek SKROBAŁA 20. mgr Alina Marta SZYDŁO 21. mgr Agnieszka Magdalena GRADOWSKA 22. mgr Jacek Łukasz HANDKIEWICZ 23. mgr Dawid LEWANDOWSKI 24. mgr Marta PŁÓCIENNICZAK 25. mgr Marta Katarzyna SIERŻANT 26. mgr Andrzej WĘGIERSKI 27. mgr Agnieszka Paulina BADOWSKA 28. mgr Martyna BYCZKIEWICZ 29. mgr Katarzyna Irena JABŁECKA 30. mgr Aleksandra SZRAM 31. mgr Mateusz ŚCIEPURA 32. mgr Michał FALKOWSKI 33. mgr Irena Maria GORAZD 34. mgr Jędrzej Tadeusz MIEDZIANOWSKI 35. mgr Łukasz Dariusz MYŚLEWSKI 36. mgr Justyna WARZYBOK Warszawa, dnia 11 września 2013 r. L. Dz. 324/2013 KOMUNIKAT PREZESA NACZELNEJ RADY APTEKARSKIEJ w sprawie listu aptekarzy do Ministra Zdrowia Pragnę serdecznie podziękować wszystkim farmaceutom, którzy złożyli podpisy pod listem otwartym aptekarzy do ministra zdrowia Bartosza Arłukowicza. Treść listu zaakceptowało dotychczas około czterech tysięcy członków naszego samorządu. W związku z szeroko zakrojoną akcją propagandową przeciwników przepisów zakazujących reklamy aptek, punktów aptecznych i ich działalności wyrażamy sprzeciw wobec wszelkich działań zmierzających do zakwestionowania tego zakazu. Polskie apteki nie chcą i nie potrzebują reklamy! Pragniemy przedstawić Panu Ministrowi stanowisko aptekarzy wobec praktyk godzących w wizerunek apteki jako placówki ochrony zdrowia i farmaceuty jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego. Podpisy pod listem zamieszczonym na stronie internetowej Naczelnej Izby Aptekarskiej (www.nia.org.pl) można składać do 16 września 2013 roku. Podczas obchodów tegorocznego Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza, które odbędą się 18 września w Warszawie, list wręczony zostanie ministrowi zdrowia Bartoszowi Arłukowiczowi. dr GRZEGORZ KUCHAREWICZ Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej

8 8 INFORMACJA NA TEMAT OSTATNICH KOMUNIKATÓW WOW NFZ, PRZEKAZYWANYCH ZA POMOCĄ SYSTEMU SZOI Szanowni Państwo, w ślad za komunikatami przesyłanymi do aptek za pośrednictwem systemu SZOI, mając na względzie fakt, iż nie zawsze osoby zainteresowane (aptekarze) mają do nich dostęp, poniżej przekazujemy ważne dla aptek informacje. 1. Wydział Gospodarki Lekami WOW NFZ, Dział Refundacji i Rozliczeń przypomina o czytelnym podpisywaniu zestawień zbiorczych recept na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne przez Właściciela i Kierownika Apteki/Punktu Aptecznego (jeżeli Właściciel nie jest Kierownikiem). Zgodnie z Zał. Nr 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 marca 2012r., w sprawie informacji gromadzonych przez apteki oraz informacji przekazywanych Narodowemu Funduszowi Zdrowia, które określa wzór zestawienia zbiorczego recept, Właściciel i Kierownik umieszczają na nim imię, nazwisko i podpis. 2. Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, Wydział Gospodarki Lekami, Dział Refundacji i Rozliczeń przypomina wszystkim aptekom o terminowym składaniu zestawień zbiorczych recept na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne objęte refundacją. Zgodnie z 3 ust 1 pkt 3 i 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów na realizację recept oraz ramowego wzoru umowy na realizację recepty. Podmiot prowadzący aptekę zobowiązuje się, że apteka będzie: pkt 3) przekazywać informacje zawierające dane o obrocie lekami, środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobami medycznymi, objętymi refundacją, wynikające ze zrealizowanych recept, w formie komunikatu elektronicznego (komunikat LEK 2), o którym mowa w art. 45 ust. 2 ustawy refundacyjnej w terminach określonych w art. 45 ust. 6 ustawy pkt 5) przekazywać uzgodnione zestawienia zbiorcze w formie pisemnej, stanowiące podstawę refundacji, w terminach określonych w art. 45 ust. 6 ustawy refundacyjnej. (tj. za okres od 1-15 dnia danego miesiąca o oraz za okres od 16 dnia do końca miesiąca) do 5 dni roboczych od dnia zakończenia okresu rozliczeniowego. Zatwierdzenie przez aptekę projektu zestawienia zbiorczego, powoduje udostępnienie aptece komunikatu elektronicznego zawierającego uzgodnione zestawienie zbiorcze i zamknięcie danego okresu rozliczeniowego. W ciągu następnych 5 dni roboczych apteka składa zestawienie zbiorcze. 3. W celu uniknięcia koincydencji tj. występowania osoby na stanowisku kierownika w dwóch aptekach równocześnie w trakcie zawierania nowej umowy lub aneksowania już istniejącej, prosimy podmioty ubiegające się o zawarcie umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę, a także podmioty zgłaszające zmianę organizacyjną na stanowisku kierownika o wcześniejsze zgłaszanie kandydata na kierownika, tj. przed upływem terminu zakończenia pracy przez osobę pełniącą dotychczas funkcję kierownika w innym podmiocie. Jednocześnie kierowników aptek, którzy kończą pracę na stanowisku kierownika w danej aptece, prosimy o zgłaszanie tego faktu pisemnie wraz z podaniem daty zakończenia pełnienia funkcji do Działu Refundacji i Rozliczeń w Wydziale Gospodarki Lekami w Poznaniu, ul. Piekary 14/15, pokój 307. Prezes Wlkp. Okręgowej Rady Aptekarskiej dr n. farm. Tadeusz Bąbelek

9 9 DECYZJA WLKP. WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA FARMACEUTYCZNEGO W SPRAWIE REKLAMY DZIAŁALNOŚCI APTEKI POPRZEZ WYDAWANIE KART RABATOWYCH WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY Poznań, dnia 2 września 2013 r. DECYZJA Na podstawie art. 112 ust 3 w związku z art. 94a ust. l, 2, 3 i 4 i art. 129b ust. l i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008r Nr 45, póz. 271 z późn. zm.) i art. 104 l i art. 107 l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r póz. 267) 1) nakazuję przedsiębiorcy - z siedzibą w miejscowości zaprzestanie prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej pod nazwą gmina polegającej na wydawaniu pacjentom/klientom apteki Kart rabatowych 2) nakładam na przedsiębiorcę, o którym mowa w punkcie 1, karę pieniężną w kwocie zł (słownie: pięć tysięcy złotych); 3) decyzji, o której mowa w punkcie 1, nadaję rygor natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE Apteka ogólnodostępna pod nazwą działa na podstawie zezwolenia (znak sprawy ) udzielonego w dniu przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego przedsiębiorcy. nr wpisu do ewidencji działalności gospodarczej:, zmienionego decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego. Pismem z 25 marca 2013r. wszcząłem z urzędu postępowanie administracyjne wobec wyżej określonego przedsiębiorcy w sprawie naruszenia przepisu art. 94a ust. l Prawa farmaceutycznego poprzez wydawanie pacjentom/klientom apteki Kart rabatowych w aptece. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wezwałem przedsiębiorcę do złożenia pisemnych wyjaśnień na okoliczność wydawania pacjentom/klientom apteki Kart rabatowych, w szczególności: od kiedy apteka uczestniczy w Programie rabatowym (jakie były zasady przystąpienia do tego programu),

10 10 czy apteka proponuje wszystkim klientom przystąpienie do Programu (czy istnieje spisany regulamin określający zasady uczestnictwa w tym programie; w przypadku odpowiedzi pozytywnej proszę o nadesłanie kopii programu), liczby wydanych Kart uczestnika Programu rabatowego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie przedsiębiorca prowadzący aptekę ogólnodostępną pod nazwą (pismo z dnia 9 kwietnia 2013r.) między innymi, co następuje: [ ] Program rabatowy jest prowadzony w Aptece od grudnia 2012 roku, w tym okresie stwierdziliśmy, że także w sąsiednich aptekach tj., są stosowane są karty rabatowe. Rabatów udzielamy wyłącznie przy zakupie tych produktów, które nie są objęte wykazami leków refundowanych. Dotyczy to zwłaszcza leków OTC } kosmetyków i środków pielęgnacyjnych dostępnych w aptece oraz suplementów diety. Jeżeli pacjent sobie tego życzy, może otrzymać kartę rabatową, dzięki której nalicza się 5% rabatu także przy kolejnych zakupach wyżej wymienionego asortymentu. Otrzymanie karty oraz naliczenie rabatu nie jest uzależnione od wielkości dokonanych zakupów a tym samym nie stanowi żadnej zachęty do nabywania większej ilości lub dodatkowych produktów. Co do zasady, z naszych kart korzystają stali pacjenci apteki, którzy dzięki temu mogą trochę zaoszczędzić przy zakupie takich produktów, dla których nie obowiązuje cena urzędowa. W aptece dostępny jest do wglądu zainteresowanych pacjentów odnośny regulamin, którego kopię przesyłamy w załączeniu. Karty nie są imienne, nie służą do gromadzenia i przetwarzania jakichkolwiek danych osób korzystających z kart a także nie są ewidencjonowane, wobec czego nie jesteśmy w stanie podać dokładniej ilości wydanych kart. Orientacyjnie, od czasu ich wprowadzenia w wydano ich kilkaset [...]". Ponadto przedsiębiorca stwierdził, że [ ] w żaden sposób nie ogłaszamy o wydawaniu kart rabatowych ani w jakikolwiek inny sposób nie reklamujemy apteki i jej działalności. Dlatego jesteśmy przekonani, że samo udzielanie stałym klientom kilkuprocentowego rabatu na produkty o cenach umownych nie jest reklamą i nie narusza zakazu w art. 94a Prawa farmaceutycznego. Jest jedynie wyrazem dozwolonej polityki handlowej, którą każdy podmiot gospodarczy działający w warunkach rynkowych może (a często jest zmuszony) stosować [ ] ". Do pisma przedsiębiorca dołączył Regulamin z korzystania kart rabatowych. W regulaminie sprecyzowano: [ ] 2. Ilekroć w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Programie" - należy przez to rozumieć zasady rabatowania stosowane w Aptece znajdującej się w prowadzonej przez Organizatora, zwanej dalej Apteką". b) Uczestniku " - należy przez to rozumieć każdą pełnoletnią osobę fizyczną, która dokona zakupu premiowego w Aptece i wyrazi wolę uczestnictwa w Programie; c) Karcie stałego Pacjenta" - oznacza to dokument na okaziciela, w formie plastikowej karty, umożliwiający naliczanie rabatu ustalanego przez Organizatora dla określonego produktu dostępnego w Aptece, z wyłączeniem produktów objętych refundacją NFZ; karta nie jest kartą płatniczą ani kredytową; d) zakupie premiowanym" - jednorazowy zakup produktu dostępnego w Aptece z wyłączeniem produktów objętych refundacją NFZ i z wyłączeniem produktów znajdujących się na liście Top12, Top Rx, płatny gotówką lub kartą płatniczą [ ]". Warunki uczestnictwa w Programie: 3. [ ] Warunkiem przystąpienia do Programu jest dokonanie w Aptece zakupu premiowego i odebranie Karty Stałego Pacjenta, przy czym rabat przysługuje pacjentom od następnego zakupu.

11 11 4. [...] 5. [...] 6. [...] Uczestnik jest uprawniony do otrzymania rabatu w wysokości 5% na produkty dostępne w Aptece, z wyłączeniem produktów objętych refundacją oraz produktów, które w chwili dokonywania transakcji sprzedawane są w promocyjnej cenie (Top 12, Top Rx) lub na które ustalona została marża niższa niż procent przyznawanego rabatu. W Postanowienia końcowe 10. [...] 11. [...] Program rabatowy obowiązuje przez czas nieokreślony, jednak może być zakończony przez Organizatora po upływie jednomiesięcznego okresu uprzedzającego, o czym Uczestnicy będą powiadomieni przez stosowne ogłoszenie umieszczone w Aptece uczestniczących w programie. Zgodnie z art. 10 l K.p.a. powiadomiłem - pismem - stronę, że może, przed wydaniem decyzji przez organ l instancji, wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przedsiębiorca prowadzący przedmiotową aptekę nie wypowiedział się co do zebranych dowodów i materiałów oraz nie zgłosił żadnych żądań. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zważyłem, co następuje: Przepis art. 94a ust. 2 Prawa farmaceutycznego stanowi, że Wojewódzki inspektor farmaceutyczny sprawuje nadzór nad przestrzeganiem 'przepisów ustawy w zakresie działalności reklamowej aptek i punktów aptecznych". Z zapisu tego jednoznacznie wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy naruszenia przez przedsiębiorcę prowadzącego aptekę ogólnodostępną przepisu art. 94a ust. l Prawa farmaceutycznego poprzez udział w programie wydawania pacjentom/klientom apteki Kart rabatowych jest Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny. Przedmiotowa apteka zlokalizowana jest w miejscowości, położonej na terenie województwa wielkopolskiego. Z dniem l stycznia 2012 r. znowelizowane zostały przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, póz 271 z późn. zm.) dotyczące reklamy aptek. Zgodnie z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego - w brzmieniu ustalonym w art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122 póz. 696) - Zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stopowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego". Obecny zakaz reklamy aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych jest szerszy (w porównaniu do stanu obowiązującego do 31 grudnia 2011 r.), gdyż dotyczy jakichkolwiek działań reklamowych, a nie jak poprzednio odnoszących się jedynie do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych finansowanych ze środków publicznych. Cytowany wyżej przepis dopuszcza dwa przypadki kierowania informacji do potencjalnych klientów apteki lub punktu aptecznego, które nie stanowią ich reklamy. Są to informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Powołany przepis nie przewiduje dalszych odstępstw od zasady przyjętej w pierwszym zdaniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Należy więc przyjąć, że reklamą jest wszystko", co nie jest informacją o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Prawo farmaceutyczne nie zawiera ustawowej definicji reklamy działalności aptek (brak definicji legalnej reklamy działalności aptek ogólnodostępnych). W związku z tym przy definiowaniu pojęcia reklama" należy odwołać się do opracowań słownikowych oraz orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

12 12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał w wyroku z dnia 01 lutego 2008 r. (sygn. Akt VII S.A./Wa 1960/07), że Przy zastosowaniu analogii do ustawowej definicji reklamy produktu leczniczego, określonej w art. 52 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, za reklamę działalności apteki lub punktu aptecznego można uznać działalność polegającą na informowaniu i zachęcaniu do zakupu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego w danej aptece lub punkcie aptecznym, mającą na celu zwiększenie sprzedaży. Reklamą apteki może być każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych". Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 października 2008 r., (sygn. Akt VII S.A./Wa 698/08) stwierdzając, że Reklamą działalności apteki będzie [..J zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece - niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków -jeżeli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych" oraz w wyroku z dnia 20 września 2010 r. (sygn. Akt VI S.A./Wa 838/10) stanowiąc, że za reklamę apteki należy uznać wszelkie działania polegające na informowaniu i zachęcaniu do zakupu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego w danej aptece lub punkcie aptecznym, mające na celu zwiększenie ich sprzedaży". W Wielkim Słowniku Wyrazów Obcych" pod redakcją M. Bańki, PWN, Warszawa 2003, podano, że reklamą jest działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług ( Wielki Słownik Wyrazów Obcych" pod redakcją M. Bańki, wyd. PWN, Warszawa 2003 r.) Formy reklamy mogą być różnorodne, są to np. plakaty, ulotki, spoty w telewizji, bilbordy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 maja 2008 r. (sygn. Akt SA/Wa 2215/07) doprecyzował wyżej cytowane pojęcie reklamy, stwierdzając, że Reklamą jest działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. W słowniku Język polski Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych" pod redakcją Andrzeja Markowskiego, Radosława Pawelec, Wydawnictwo Langenscheidt Warszawa 2007 podano rabat obniżka ceny towaru, będąca formą zachęty do kupowania go, zwłaszcza kupowania w większych ilościach lub do kupowania bardzo drogich towarów i płacenia za nie gotówką ". W internetowej Encyklopedii Zarządzania" wyjaśniono rabat jest to zmniejszenie należności udzielane zazwyczaj przez stronę sprzedającą kupującemu za nabyte towar lub usługi. Rabaty mogą mieć charakter poufny-bonifikat. Upusty są to obniżki cen katalogowych dla nabywców w zamian za pewne działania. Rabat powinien zapewnić dodatni efekt, który wyraża się w zwiększeniu bazy klientów oraz osiągnięcie dodatnich wskaźników ekonomicznych. Wielkość rabatu powinna brać pod uwagę jak interesy kupującego tak i interesy sprzedawcy [..J. Wydawanie pacjentom/klientom apteki Kart rabatowych, w którym uczestniczy apteka (potwierdza to przedsiębiorca prowadzący przedmiotową aptece w piśmie z dnia 09 kwietnia 2013 r.) jest w mojej ocenie formą prowadzenia działalności reklamowej. Program ten jest tak skonstruowany aby zachęcić pacjentów do kupowania jak najwięcej i najczęściej produktów leczniczych i wyrobów medycznych w konkretnej (wskazanej) aptece. Karty rabatowe zachęcają do zakupów w tej aptece, są instrumentem wsparcia sprzedaży poprzez budowanie przywiązania pacjenta do apteki, a przez to zwiększenie jej obrotów. Cytowane wyżej dokumenty: pismo przedsiębiorcy oraz Regulamin korzystania z kart rabatowych, jednoznacznie określają korzyści jakie osiągnie apteka uczestnicząca w programie polegającym na wydawaniu pacjentom/klientom apteki Kart rabatowych. Karta rabatowa gwarantuje pacjentom wyżej wymienionej apteki zakup wielu leków (nierefundowanych ze środków publicznych) w specjalnych, niższych cenach.

13 13 Z powyższych ustaleń, wynika jednoznacznie, że celem programu rabatowego, w którym bierze udział przedsiębiorca prowadzący aptekę ogólnodostępną jest pozyskanie grupy lojalnych klientów i ich utrzymanie ( przywiązanie") do wyżej wymienionej apteki. W mojej ocenie przedsiębiorca: uczestnicząc od grudnia 2012r. w programie Kart rabatowych w prowadzonej aptece ogólnodostępnej pod nazwą rażąco naruszył przepis art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, zakazujący prowadzenia reklamy aptek. Działania tego przedsiębiorcy noszą jednoznacznie znamiona reklamy w rozumieniu przepisu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Wykraczają one bowiem poza działania, które ustawodawca dopuścił w drugim zdaniu powołanego przepisu ( informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki"). Uczestniczenie w programie kart rabatowych, biorąc pod uwagę definicję reklamy aptek ukształtowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz definicję rabatu i celowość programu kart rabatowych, jest w mojej ocenie formą reklamy apteki ogólnodostępnej, ponieważ zachęcają one do dokonywania zakupów w konkretnej aptece oraz mają na celu zwiększenie jej obrotów, a zatem i- zysku. Program ten zapewnia podniesienie sprzedaży w konkretnej aptece oraz osłabienie pozycji konkurencji. Zgodnie z dyspozycją art. 129b ust. l i 2 Prawa farmaceutycznego nałożyłem karę pieniężną w wysokości zł na przedsiębiorcę prowadzącego aptekę ogólnodostępnej pod nazwą. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem nałożenie kary na podmiot, który prowadzi niedozwoloną w art. 94a Prawa farmaceutycznego reklamę aptek, jest obligatoryjne. Do nałożenia kary wystarczające jest by reklama była prowadzona wbrew przepisom. Wysokość nałożonej kary jest w mojej ocenie adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez stronę przepisu art. 94a Prawa farmaceutycznego. Art. 94a ust. 3 i 4 Prawa farmaceutycznego zobowiązuje wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, w razie stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorcę prowadzącego aptekę ogólnodostępna, przepisu art. 94a ust. l Prawa farmaceutycznego, zakazującego prowadzenia reklamy apteki, do nakazania, w drodze decyzji, zaprzestania prowadzenia takiej reklamy oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W tym stanie rzeczy orzekłem jak w sentencji decyzji. Pouczenie Od niniejszej decyzji służy stronie odwołanie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego, za moim pośrednictwem ( Poznań, ul Szwajcarska 5), w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY dr n. farm. Kazimierz Jakubiec specjalista farmacji klinicznej

14 14

15 15

16 16

17 17

18 18

19 19 ODZNACZENI FARMACEUCI Z okazji Święta Aptekarza Naczelna Rada Aptekarska uhonorowała Medalem im. prof. Bronisława Koskowskiego Panią mgr Barbarę Jędrzejczak, Panią mgr Elżbietę Miszczak oraz pośmiertnie Panią mgr Halinę Różalską. Medal Strażnika Wielkiej Pieczęci Aptekarstwa Polskiego otrzymała Pani mgr Irena Matuszewska, Prezes I i II Kadencji Wlkp. Okręgowej Rady Aptekarskiej. Serdecznie gratulujemy!

20 20 UWAGI NRA DO PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY REFUNDACYJNEJ Warszawa, dnia 17 października 2013 r. Pan Igor RADZIEWICZ-WINNICKI Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Odpowiadając na pismo z dnia 19 września br. (znak: MZ-PLR /MKR/13) przedstawiam w załączeniu uwagi i propozycje zmian do projektu ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (wersja z dnia 18 września 2013r.). 1) w art. 1 proponuje się po pkt 3 dodać pkt 3a w brzmieniu: 3a) w art. 7 ust. 4 otrzymuje brzmienie: 4. Ustala się urzędową marżę detaliczną liczoną od ceny hurtowej leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego albo wyrobu medycznego, w wysokości: Uzasadnienie: Cena hurtowa w złotych Wysokość urzędowej marży detalicznej 0,00-4,80 40% 4,81-9,75 35% 9,76-15,55 25% 15,56-33,75 23% 33,76-66,67 21% 66,68-100,00 17% 100,01-200,00 12% 200,01-640,00 8% 640, ,00 7% Powyżej 1280,00 6% Nie do przyjęcia jest: 1) obowiązujący w art. 7 ust. 4 ustawy sposób liczenia urzędowej marży detalicznej (od ceny hurtowej stanowiącej podstawę limitu w danej grupie limitowej) oraz jej wysokość wynikająca z tabeli;

21 21 2) aby podstawa limitu w danej grupie limitowej, stanowiąca punkt wyjścia do obliczenia urzędowej marży detalicznej, ogłaszana była w obwieszczeniu, a nie w prawie powszechnie obowiązującym. Przepis art. 7, w tym ust. 4, są sprzeczne z Konstytucją RP w zakresie zasad i sposobu naliczania stałej ceny detalicznej na refundowane leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyroby medyczne, w tym: 1) ustalanie stałej ceny na podstawie dwóch wartości, tj. ceny hurtowej stanowiącej podstawę limitu w danej grupie limitowej i urzędowej marży detalicznej, przy czym podstawa limitu w danej grupie limitowej, stanowiąca punkt wyjścia do obliczenia urzędowej marży detalicznej, ogłaszana jest w obwieszczeniu, a nie w prawie powszechnie obowiązującym (podstawę limitu stanowi cena hurtowa - urzędowa cena zbytu powiększona o urzędową marżę hurtową - jedynie jednego leku objętego daną grupą limitową, co w odniesieniu do pozostałych leków skutkuje tym, że marża ustalana jest w oparciu o cenę hurtową nieodpowiadającą cenie hurtowej na dany lek), 2) ustalenie wysokości urzędowej marży detalicznej na poziomie, który nie gwarantuje pokrycia nakładów i kosztów związanych z prowadzeniem apteki. W wyniku przyjętych rozwiązań doszło do: - podważenia konstytutywnych cech marży handlowej, jako różnicy między ceną płaconą przez kupującego a ceną uprzednio zapłaconą przez przedsiębiorcę, - naruszenia konstytucyjnej zasady równego traktowania wszystkich podmiotów, - niedopuszczalnego w świetle Konstytucji RP ograniczenia wolności działalności gospodarczej, - wprowadzenia praktyki naruszającej konstytucyjną ochronę własności prywatnej. Ustalanie urzędowej marży detalicznej zgodne musi być z obowiązującymi w tym zakresie zasadami, odnoszącymi się do wszystkich podmiotów. Najważniejsze definicje i normy, które muszą być stosowane w całym systemie prawa zawiera ustawa o cenach. Zachowana musi być także ekonomiczna istota i rola marży handlowej. Ten najważniejszy z punktu widzenia określenia zasad i trybu kształtowania cen towarów i usług akt normatywny stanowi, że marża handlowa, w tym marża detaliczna, to różnica między ceną płaconą przez kupującego a ceną uprzednio zapłaconą przez przedsiębiorcę, wynikającą z kosztów i zysku przedsiębiorcy; marża handlowa może być wyrażona kwotowo lub w procentach (vide: art. 3 pkt 6). Przyjęcie w ustawie innej zasady kształtowania marży detalicznej w odniesieniu do jednej z grup uczestników obrotu rynkowego powoduje naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania wszystkich podmiotów. Ustawa nierówno traktuje przedsiębiorców prowadzących apteki, zarówno wobec wszystkich innych podmiotów stosujących marże handlowe, jak i wobec pozostałych podmiotów działających na rynku farmaceutycznym. Należy wyraźnie podkreślić, że podmioty prowadzące hurtownie farmaceutyczne lub inne formy obrotu hurtowego kształtują swoją marżę handlową (hurtową) zgodnie z zasadą wynikającą z ustawy o cenach. Konstytucja RP jako podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje społeczną gospodarkę rynkową opartą m. in. na wolności działalności gospodarczej (vide: art. 20). Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Ustawa o cenach wprowadza ograniczenie tej zasady poprzez umożliwienie kształtowania wysokości cen i marż handlowych. Jednakże ustawa ta nie dopuszcza możliwości podważenia konstytutywnych cech marży handlowej, jako różnicy między ceną płaconą przez kupującego a ceną uprzednio zapłaconą przez przedsiębiorcę. Zawarty w ustawie sposób

22 22 ustalania marży detalicznej podważa zasady ustalania marży handlowej, a w konsekwencji narusza konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej. W związku z powyższym, urzędową marżę detaliczną można ustalać jedynie od ceny hurtowej leku, którego dotyczy cena, a nie od jakiejkolwiek innej wartości, abstrahującej od dokonywanej czynności obrotu danym lekiem i wynikającej z arbitralnie przyjętych założeń i kryteriów. Urzędowa marża detaliczna powinna stanowić różnicę między ceną hurtową zapłaconą przez aptekę a ceną detaliczną, płaconą przez nabywcę leku. Marża musi wynikać z kosztów i zysku przedsiębiorcy. Czynności wykonywane przez apteki przy wydawaniu leków nie są wartościowane w zależności od wysokości ceny hurtowej pojedynczego produktu. Przyjęty w ustawie sposób naliczania urzędowej marży detalicznej, a także nowe reguły tworzenia grup limitowych drastycznie pogorszyły sytuację ekonomiczną aptek. Algorytmy obliczania limitu finansowania i naliczania marży detalicznej dla produktów refundowanych powodują, że wydawanie tańszych odpowiedników refundowanych w perspektywie długofalowej prowadzi do spadku marży detalicznej dla wszystkich produktów w danej grupie limitowej. Tak więc apteka ponosi straty. Niestety, obecna tabela marż detalicznych nie rekompensuje strat ponoszonych przez apteki i nie gwarantuje im stabilności finansowej. Niemal połowa aptek w Polsce nie ma już żadnego udziału własnego w strukturze własności towaru handlowego. Są one stale zadłużone w hurtowniach farmaceutycznych. Z dostępnych analiz dotyczących tylko leków refundowanych wynika, że w 2012 r. miesięczna strata marży w przeliczeniu na aptekę wyniosła - w porównaniu z 2011 r. - około sześciu tysięcy złotych. W wartościach procentowych marża detaliczna generowana na lekach refundowanych zmniejszyła się z 20,9 % w 2011 r. do 13,5 % w 2012 r. W wielu aptekach marża ta nie pokrywa kosztów związanych z wydawaniem tych leków. Oprócz znaczącej redukcji poziomu marży wpływ na kondycję ekonomiczną aptek mają też koszty przeceny zapasów magazynowych, wynikające ze zmiany cen na listach refundacyjnych. Ogólne koszty przeceny magazynu w aptekach w 2012 r. wyniosły prawie 90 milionów złotych. Konsekwencją tej sytuacji jest ograniczanie przez apteki zapasów magazynowych i zwalnianie farmaceutów. Grozi to pojawieniem się kolejnych białych plam na krajowym rynku aptek. Już teraz są gminy, w których nie ma ani jednej apteki. Jeśli rząd nie zareaguje szybko na dalszą destrukcję systemu dystrybucji leków, kryzys będzie się pogłębiał. 2) uwaga do art. 1 pkt 1 lit. c dot. art. 2 pkt 13 lit. a przepis art. 2 pkt 13 lit. a nie powinien być zmieniany. Uzasadnienie: Uważamy, że powinna być zachowana obecna treść art. 2 pkt 13 lit a: odpowiednik w przypadku: leku lek zawierający tę samą substancję czynną oraz mający te same wskazania i tę samą drogę podania przy braku różnic postaci farmaceutycznej,. W projekcie proponuje się następujący przepis: odpowiednik w przypadku: leku lek o takim samym składzie jakościowym substancji czynnych, posiadających taką samą lub zbliżoną postać farmaceutyczną i tę samą drogę podania; sole, estry, etery, izomery, mieszaniny izomerów, kompleksy lub pochodne substancji czynnej uważa się za taką samą substancję czynną, jeżeli nie różnią się one w sposób znaczący od substancji czynnej swoimi właściwościami w odniesieniu do bezpieczeństwa lub skuteczności. Proponowane rozszerzenie treści artykułu kłoci się z wiedzą na temat różnic działania związków, ich soli i pochodnych. Dotyczą one nie tylko dróg podania, ale przede wszystkim aktywności biologicznej, a co za tym idzie bezpieczeństwa stosowania i skuteczności. Co ustawodawca rozumie pod pojęciem, że nie różnią się

23 23 one w sposób znaczący od substancji czynnej swoimi właściwościami w odniesieniu do bezpieczeństwa lub skuteczności. 3) w art. 1 pkt 12 proponuje się dodać pkt dotyczący art. 15 ust. 2 w brzmieniu: x) art. 15 ust. 2 otrzymuje brzmienie: 2. Do grupy limitowej kwalifikuje się lek posiadający tę samą nazwę międzynarodową, ale podobne działanie terapeutyczne i zbliżony mechanizm działania oraz środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny, przy zastosowaniu następujących kryteriów: 1) podobnych wskazań lub przeznaczeń; 2) podobnej skuteczności.. Uzasadnienie: W projekcie nie przewiduje się zmiany treści art. 15 ust. 2 ustawy, niemniej uważamy, że należy zmienić jego treści. Obecnie art. 15 ust. 2 stanowi, że Do grupy limitowej kwalifikuje się lek posiadający tę samą nazwę międzynarodową albo inne nazwy międzynarodowe, ale podobne działanie terapeutyczne i zbliżony mechanizm działania oraz środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny, przy zastosowaniu następujących kryteriów: 1) tych samych wskazań lub przeznaczeń, w których są refundowane; 2) podobnej skuteczności. Wyróżniony w powołanym przepisie fragment w istotny sposób komplikuje realizację recept oraz naliczanie odpłatności za leki objęte refundacją. Ponadto wpływa on istotnie na zwiększenie kosztów leczenia ponoszonych przez samych pacjentów. Należy dążyć do przepisu, że do grupy limitowej kwalifikuje się lek posiadający tę samą nazwę międzynarodową. Nie powinien stanowić limitu dla leku droższego inny lek z tej samej grupy terapeutycznej i na dodatek zwierający inną substancję czynną. Jak ma się ten zapis do treści art. 44 ust 1 ustawy stanowi: Osoba wydająca leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne objęte refundacją ma obowiązek poinformować świadczeniobiorcę o możliwości nabycia leku objętego refundacją, innego niż lek przepisany na recepcie, o tej samej nazwie międzynarodowej ( ). Ewidentnie najbardziej poszkodowany w aktualnym stanie prawnym jest pacjent. 4) w art. 1 proponuje się po pkt 32 dodać pkt 32a w brzmieniu: 32a) w art. 41 w ust. 6 dodaje się pkt 3 w brzmieniu: 3) naruszenia zakazu reklamy apteki lub jej działalności, potwierdzonego ostateczną decyzją wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Uzasadnienie: Po wprowadzeniu zaproponowanej zmiany przepis art. 41 ust. 6 brzmiałby: 6. Fundusz rozwiązuje umowę na realizację recept ze skutkiem natychmiastowym w przypadku: 1) uniemożliwiania czynności kontrolnych; 2) niewykonania w terminie zaleceń pokontrolnych; 3) naruszenia zakazu reklamy apteki lub jej działalności, potwierdzonego decyzją wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. 5) w art. 1 proponuje się po pkt 32a dodać pkt 32b w brzmieniu: 32b) w art. 43 w ust. 1 uchyla się pkt 6 ;

24 24 Uzasadnienie: Obowiązujące ustawy nie określają zarówno zakresu, jak i warunków dostępu do świadczeń gwarantowanych, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 14, 17 i 18 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W całym systemie istnieje poważna wada, polegająca na oparciu praw świadczeniobiorców na nieokreślonych przesłankach. Ustawa o refundacji leków nie ustala jasnych warunków udzielania świadczeń gwarantowanych, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 14, 17 i 18 ustawy o świadczeniach, co uniemożliwia wykonywanie jednej z podstawowych czynności zawodowych farmaceuty, tj. wydawania pacjentom refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. W art. 48 ust. 1 ustawy o refundacji leków wprowadzono zasadę, że realizacja świadczeń, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 14, 17 i 18 ustawy o świadczeniach, przysługuje świadczeniobiorcy na podstawie recepty wystawionej przez osobę uprawnioną. Zwrot na podstawie recepty tylko pozornie stanowi jednoznaczny ustawowy warunek udzielania świadczeń refundowanych ze środków publicznych. Przede wszystkim wskazać należy, że ustawa o refundacji leków nie wyjaśnia, o jaką receptę chodzi. Najważniejsze z punktu widzenia świadczeniobiorcy oraz farmaceuty, wykonującego czynności zawodowe w postaci wydawania leków na podstawie recepty, jest ustalenie, kiedy dokument może być uznany za receptę, a kiedy traci taki przymiot, a w konsekwencji, kiedy świadczeniobiorca ma prawo do leku refundowanego, a kiedy to prawo traci. Analiza obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że nie ma ustawowej normy, która określałaby warunki konieczne uznania konkretnego dokumenty za receptę. Powyższe wskazuje, że najważniejszy warunek udzielania świadczeń gwarantowanych, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 14, 17 i 18 ustawy o świadczeniach w postaci wydawania leku na podstawie recepty nie został ustawowo określony poprzez brak ustawowej definicji recepty oraz ustawowych warunków jej ważności. W obecnej sytuacji, gdy nie określono w ustawie zakresu i warunków udzielania świadczeń refundowanych a równocześnie obowiązuje art. 43 ust. 1 pkt 6 ustawy o refundacji leków, należyte wykonywanie zawodu farmaceuty jest w rzeczywistości niemożliwe, co stanowi bezsprzeczne naruszenie wolności wykonywania zawodu, gwarantowanej w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 6 powinien zostać wykreślony z ustawy, ponieważ jest sprzeczny z pozostałymi obowiązującymi przepisami prawa. W przepisie tym zakłada się, że apteka ma obowiązek zwrotu refundacji ceny leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, jeżeli realizacja recepty nastąpiła z naruszeniem wskazanych ustaw. Jak już wskazano, w całym systemie prawa nie ma jednoznacznej normy określającej warunki dostępu do refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego. Z pewnością prawo to nie jest warunkowane - jak chce ustawa prawidłowym realizowaniem recepty. Sprzeczna z Konstytucją RP jest zasada, usankcjonowana w ustawie, że pacjent będący podmiotem praw do świadczeń zdrowotnych (w tym leków), określonych w ustawie może być ich pozbawiony na skutek niedbalstwa osób, uczestniczących w ich udzielaniu. Zdaniem NRA recepta wskazująca pacjenta, lekarza oraz lek, pomimo uchybień formalnych (np. brak kodu pocztowego w adresie), musi być podstawą do wydania refundowanego leku, ponieważ błędy osób wystawiających recepty nie mogą ograniczać lub wyłączać praw nadanych ustawą, zgodnie z art.

25 25 68 ust. 2 Konstytucji RP. Konsekwencją wydania leku w tych przypadkach jest obowiązek refundacji aptece, ceny tak wydanego leku. 6) w art. 1 pkt 33 dotyczącym art. 44 proponuje się wprowadzić następujące zmiany: a) w ust. 1 na końcu po przecinku proponuje się dodać wyrazy: o ile jest dostępny ; Uzasadnienie: Zmiana art. 44 ust.1 podyktowana jest tym, że nie zawsze produkt leczniczy objęty refundacją jest dostępny dla apteki, nie jest możliwe alby apteka zapewniła pełny asortyment leków, w tym leków które nie jest w stanie apteka otrzymać od hurtownika, z uwagi na jego brak. b) po ust. 2 dodać ust. 2a w brzmieniu: 2a. Osoba wydająca leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne objęte refundacją może na żądanie świadczeniobiorcy wydać lek inny niż lek przepisany na recepcie o tej samej nazwie międzynarodowej, dawce oraz o postaci farmaceutycznej, która nie powoduje powstania różnic terapeutycznych, do którego dopłata świadczeniobiorcy może być wyższa niż dopłata do leku przepisanego na recepcie. Uzasadnienie: Proponowana zmiana dotycząca wprowadzenia nowego ust. 2a ma na celu zabezpieczyć pacjentowi prawo do nabycie produktu leczniczego w dopłacie wyższej niż dopłata do leku przepisanego na recepcie. Brak jest bowiem podstaw do ograniczania tego uprawnienia w sytuacji, jeżeli wolą pacjenta jest nabycie leku o cenie wyższej niż dopłata wynikająca z recepty. c) proponuje się skreślić ust. 3. Uzasadnienie: NIA stanowczo opowiada się przeciwko wprowadzeniu przepisu umożliwiającego wydawanie leków nieobjętych refundacją za 100 % odpłatnością. Wprowadzenie tego zapisu powoduje, że podmiot odpowiedzialny przestaje być zainteresowany wprowadzeniem danego produktu leczniczego na listę leków refundowanych, co eliminuje dobrą konkurencję, przekładającą się na obniżanie ceny leku refundowanego. 7) po pkt 33 proponuje się dodać pkt 33a dotyczący art. 45 w brzmieniu: 33a) w art. 45 skreśla się ust. 13. Uzasadnienie: Obecnie funkcjonujący zapis w nieuzasadniony sposób naraża apteki na straty wynikające z wymuszenia przez płatnika w celu korekty zestawienia, wycofania recept w terminie uniemożliwiającym ich ponowne zaksięgowanie. 8) w art. 2 proponuje się po pkt 2 dodać pkt 2a w brzmieniu: 2a) w art. 71:

26 26 a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: 1. Poza aptekami i punktami aptecznymi obrót detaliczny produktami leczniczymi wydawanymi bez przepisu lekarza, z wyłączeniem produktów leczniczych, których stosowanie bez nadzoru lekarza lub fachowej informacji przekazywanej przez farmaceutę może zagrażać życiu lub zdrowiu pacjenta, oraz produktów leczniczych weterynaryjnych, mogą prowadzić: 1) sklepy zielarsko-medyczne; 2) sklepy specjalistyczne zaopatrzenia medycznego - zwane dalej "placówkami obrotu pozaaptecznego". ; b) po ust. 1 dodaje się ust 1a w brzmieniu: 1a. Poza aptekami oraz punktami aptecznymi produkty lecznicze mogą być wydawane jedynie w najmniejszych dopuszczonych do obrotu opakowaniach.. Uzasadnienie: Nadzór nad bezpieczeństwem produktu leczniczego oraz kontrola w zakresie skutków związanych z nieprawidłowym stosowaniem produktu leczniczego, jest możliwe - zdaniem Naczelnej Izby Aptekarskiej - jedynie przy równoczesnym ograniczaniu obrotu produktem leczniczym w placówkach, które z uwagi na brak wysokowykwalifikowanego personelu nie są w stanie zapewnić właściwego nadzoru nad wydawanym produktem leczniczym i na które - z uwagi na brak właściwego personelu - nie można nałożyć obowiązków związanych z informacją o niepożądanych działaniach produktu leczniczego. Istnienie tak szerokiej jak obecnie dostępności do produktu leczniczego oferowanego za pośrednictwem placówek obrotu pozaaptecznego powoduje niczym niekontrolowany obrót produktami leczniczymi, które trafiają do pacjenta bez stosownej porady osoby uczestniczącej w łańcuchu kontroli jakości produktu leczniczego oraz osoby ustawowo zobowiązanej do przekazywania informacji związanej z niepożądanym działaniem produktu leczniczego. Z uwagi na fakt, że naturalną reakcją osoby stwierdzającej skutki niepożądane produktu leczniczego jest zgłoszenie ich lekarzowi sprawującemu opiekę medyczną nad pacjentem lub farmaceucie zatrudnionemu w aptece, w której dokonana była sprzedaż produktu leczniczego, dozwolenie poza apteką i punktem aptecznym prowadzenie szerokiego obrotu produktem leczniczym powoduje, iż pacjent dokonujący w tych placówkach, z zasady przypadkowego, zakupu produktu leczniczego odrywa się od placówki gwarantującej najbezpieczniejszy obrót produktem leczniczym. Zdając sobie sprawę z konieczności dopuszczenia ograniczonego obrotu produktem leczniczym poza aptekami i punktami aptecznymi, Naczelna Izba Aptekarska stoi na stanowisku, że obrót ten dotyczyć powinien jedynie obrotu produktem leczniczym niezbędnym w sytuacjach nagłych, niemożliwych do przewidzenia i dotyczyć wyłącznie tych produktów, których bezpieczeństwo stosowania nie jest związane z fachową poradą uzyskiwaną od osoby do tego uprawnionej. Krytycznym elementem, związanym z obrotem produktami leczniczymi w sklepach ogólnodostępnych, jest praktyczny brak nadzoru nad źródłami ich zakupu, wyklucza ten kanał dystrybucji produktów leczniczych. Dopuszczenie obrotu produktami leczniczymi w sklepach ogólnodostępnych niesie za sobą zagrożenie dostarczania pacjentom produktów leczniczych nieodpowiadających ustalonym wymaganiom jakościowym oraz produktów leczniczych, w odniesieniu, do których upłynął termin ważności. Brak nadzoru farmaceuty nad prowadzonym w tych placówkach obrotem produktami leczniczymi uniemożliwia prowadzenie obrotu zgodnie z wymaganiami określonymi w ustawie - Prawo farmaceutyczne oraz odpowiednimi aktami

27 27 wykonawczymi. Obecne zasoby personalne praktycznie wykluczają kontrolę sklepów ogólnodostępnych przez wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych pod kątem prawidłowości przechowywania i obrotu produktami leczniczymi. Produkty lecznicze obecnie dopuszczone do obrotu w sklepach ogólnodostępnych w ogromnej większości posiadają określone warunki przechowywania, których naruszenie może prowadzić do zagrożenia zdrowia pacjentów. Jednocześnie, żaden z sklepów ogólnodostępnych prowadzących obrót produktami leczniczymi nie prowadzi monitoringu warunków ich przechowywania, co uniemożliwia ew. ich weryfikację. Dodatkowo, obecne regulacje nie uwzględniają procedury wstrzymania i wycofania produktów leczniczych znajdujących się w obrocie w sklepach ogólnodostępnych brak możliwości egzekwowania przepisów w praktyce wyklucza skuteczne przeprowadzenie którejkolwiek z ww. procedur, co wprost może przełożyć się na zagrożenie zdrowia pacjentów. Podsumowując, powyżej wymienione punkty krytyczne wskazują na nierówne traktowanie poszczególnych uczestników obrotu produktami leczniczymi. Zgodnie z obowiązującymi w UE zasadami, priorytetem działania odpowiednich organów powinien być adekwatny nadzór nad obrotem produktami leczniczymi, uwzględniający wprowadzenie procedur zapewniających jednakową jakość leków oraz bezpieczeństwo ich stosowania. Obecne regulacje różnicują obowiązki i odpowiedzialność poszczególnych podmiotów, tj. aptek i sklepów ogólnodostępnych, prowadzących obrót tymi samymi produktami leczniczymi, co stanowi naruszenie zasady równego traktowania. W związku z powyższym jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem jest ograniczenie obrotu lekami do placówek, których funkcjonowanie może być faktycznie nadzorowane przez organy nadzoru farmaceutycznego, tj. aptek, punktów aptecznych, sklepów zielarsko-medycznych oraz sklepów specjalistycznego zaopatrzenia medycznego. W przeciwnym razie sklepy ogólnodostępne powinny mieć obowiązek zatrudnienia farmaceuty, jako osoby odpowiedzialnej za prawidłowość wprowadzenia obrotu produktami leczniczymi. 9) w art. 2 proponuje się po pkt 2 dodać pkt 2a w brzmieniu: 2a) w art. 72 w ust. 5 dodaje się pkt 8 w brzmieniu: 8) produktami biobójczymi do higieny człowieka oraz repelentami i atraktantami.. Uzasadnienie: Produkty stosowane do utrzymywania higieny człowieka, a także produkty do odstraszania (repelenty) i przywabiania (atraktanty) - stosowane do zwalczania organizmów szkodliwych (bezkręgowców, takich jak np. pchły; kręgowców, takich jak np. ptaki), działające odstraszająco lub wabiąco, łącznie z produktami służącymi w sposób bezpośredni lub pośredni do utrzymywania higieny człowieka, powinny być przedmiotem obrotu w hurtowniach farmaceutycznych. W konsekwencji zachowany byłby naturalny łańcuch dystrybucji tych produktów, tj. przez hurtownie farmaceutyczne do aptek ogólnodostępnych. 10) w art. 2 proponuje się po pkt 2a dodać pkt 2b w brzmieniu: 2b) w art. 72 w ust. 8 dodaje się pkt 4 w brzmieniu: 4) sprzedaż produktów leczniczych za zgodą wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego do innej apteki, w trakcie wygaszania zezwolenia z powodu śmierci osoby fizycznej, na rzecz której wydane zostało zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

28 28 Uzasadnienie: Leki pełnowartościowe z punktu widzenia ekonomicznego (zarówno podmiotu prowadzącego aptekę jak i budżetu państwa) nie powinny podlegać utylizacji. Proponowane rozwiązanie zapewnia równość podmiotów wobec prawa (hurtownie i apteki) i umożliwia podmiotowi likwidującemu aptekę racjonalne zmniejszenie strat. Dodatkowo ograniczy liczbę utylizowanych leków, co wprost przełoży się na zmniejszenie ilości zanieczyszczeń powstających w tym procesie. 11) w art. 2 proponuje się po pkt 4 dodać pkt 4a w brzmieniu: 4a) w art. 91 w ust. 1. pkt 1 otrzymuje brzmienie: 1) substancje bardzo silnie działające określone w Farmakopei Polskiej, Uzasadnienie: Powyższa zmiana jest konieczna z uwagi na fakt, że obowiązujący urzędowy wykaz produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu nie wyodrębnia substancji bardzo silniej działających. 12) w art. 2 proponuje się po pkt 5 dodać pkt 5a w brzmieniu: 5a) w art. 92, art. 95 ust. 3 oraz art. 96 ust. 2 i 3 się wyrazy farmaceuta, o którym mowa w art. 88 ust. 1 zastępuje się wyrazem farmaceuta. Uzasadnienie: Obecnie istnieje jednolita kategoria farmaceutów, ściśle zdefiniowana w ustawie o izbach aptekarskich. Zwrot: farmaceuta, o którym mowa w art. 88 ust. 1 wprowadza zamieszanie interpretacyjne. Nie ma uzasadnienia do utrzymywania w ustawie mylących zwrotów. 13) w art. 2 proponuje się po pkt 5a dodać pkt 5b w brzmieniu: 5b) w art. 94: a) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: 2a. Podmiotowi prowadzącemu aptekę przysługuje od powiatu, którego rada nałożyła obowiązek wykonywania pracy w porze nocnej, w niedzielę, święta lub inne dni wolne od pracy, zwrot koniecznych wydatków i nakładów wraz z ustawowymi odsetkami, poniesionych w związku z wykonaniem pracy w porze nocnej, w niedzielę, święta lub inne dni wolne od pracy., b) po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu: 3a. Minister właściwy do spraw zdrowia po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Aptekarskiej określa, w drodze rozporządzenia: 1) sposób obliczania, korygowania i rozliczania koniecznych wydatków i nakładów wraz z ustawowymi odsetkami, ponoszonych przez apteki w związku z wykonaniem pracy w porze nocnej, w niedzielę, święta lub inne dni wolne od pracy; 2) tryb zwrotu przez powiat koniecznych wydatków i nakładów wraz z ustawowymi odsetkami, o których mowa w pkt 1

29 29 - uwzględniając konieczność zapewnienia podmiotom prowadzących apteki pokrycia koniecznych wydatków i nakładów, w tym kosztów zapewnienia wykwalifikowanego personelu.. Uzasadnienie: Obecnie obowiązujące przepisy dopuszczają możliwość obciążenia podmiotu prowadzącego aptekę obowiązkiem pracy w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Równocześnie nie przewiduje się żadnej formy pokrycia wydatków i nakładów ponoszonych w celu realizacji uchwał rad powiatu w sprawie rozkładu godzin pracy aptek. W polskim prawie obowiązuje zasada, że każdy podmiot, zarówno publiczny, jak i tym bardziej prywatny, który realizuje zadania publiczne otrzymuje z tego tytułu stosowne wynagrodzenie lub co najmniej zwrot poniesionych kosztów. Regulacja, zgodnie z którą przedsiębiorca zobligowany jest do ponoszenia kosztów w celu realizacji zadania publicznego, w tym przypadku zapewnienia usług farmaceutycznych w porze nocnej, w niedzielę, święta lub inne dni wolne od pracy, nie jest zgodna z Konstytucja RP. Obecnie obowiązujące przepisy prawa legitymizują częste sytuacje, w których, w wyniku decyzji podmiotu władzy publicznej, podmiot prowadzący aptekę zobowiązany jest do ponoszenia strat, utraty rentowności prowadzonej działalności, a w konsekwencji do jej zakończenia. W takich przypadkach w sposób ewidentny dochodzi do naruszenia konstytucyjnie zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej. 14) w art. 2 proponuje się po pkt 5b dodać pkt 5c w brzmieniu art. 95a pkt 4 o treści:,,w przypadku, o którym mowa w ust. 2 lub 3, Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny niezwłocznie informuje Głównego Inspektora Farmaceutycznego o braku dostępności leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia lub wyrobu medycznego i jej przyczynach oraz informuje podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępna o podjętych działaniach, wskazując miejsce uzyskania dostępu do leku, środka spożywczego przeznaczenia lub wyrobu medycznego wydawanego na receptę. Uzasadnienie: Apteki nie mają możliwości współpracować ze wszystkimi hurtowniami 15) w art. 2 proponuje się po pkt 5c dodać pkt 5d w brzmieniu: 5d) po art. 98 dodaje się art. 98a w brzmieniu: Art. 98a. 1. Zabronione jest wydawanie kierownikowi apteki oraz farmaceutom jakichkolwiek poleceń odnoszących się do uprawnień związanych z wykonywaniem zawodu, w tym również określonych w art. 88 ust Decyzje podmiotu prowadzącego aptekę w sprawach zawodowych dotyczących kierowania apteką, zarządzania zawodowego i finansowania ze środków publicznych, w tym w sprawach z zakresu ustalania asortymentu apteki, zaopatrywania, utrzymywania stanu magazynowego, przechowywania i wydawania leków, działalności informacyjnej dla pacjentów związanej z lekami, zatrudniania personelu wykonującego usługi farmaceutyczne oraz zawierania umów

30 30 dotyczących finansowania ze środków publicznych publicznego, mogą być podejmowane wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody kierownika apteki. Uzasadnienie: Wprowadzenie takiego przepisu jest niezbędne celem zagwarantowania prawidłowej pracy farmaceucie oraz kierownikowi apteki z uwagi na fakt, iż bardzo często zdarzają się przypadki, że podmiot prowadzący aptekę wywiera wpływ na realizację zadań wykonywanych przez farmaceutę, mieszczących się w zakresie prawa wykonywania zawodu. Proponowany przepis ma zapewnić osobom wykonującym czynności fachowe w aptece niezależność oraz sprawić, że farmaceuta wykonujący te czynności wykonuje je we własnym imieniu, na własny rachunek i ponosi za nie pełną odpowiedzialność. 16) w art. 2 proponuje się po pkt 5d dodać pkt 5e w brzmieniu: 5e) w art. 99 ust. 4a otrzymuje brzmienie: 4a. Podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, o której mowa w art. 88 ust. 2, dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki, potwierdzoną pozytywną opinią okręgowej izby aptekarskiej, której osoba ta jest członkiem, a także umożliwić osobie odpowiedzialnej podejmowanie niezależnych decyzji w ramach przewidzianych prawem zadań i obowiązków. Uzasadnienie: Obecne regulacje nie zapewniają kierownikowi apteki właściwego poziomu niezależności. Kierownik, jako osoba, na której ciąży odpowiedzialność za prowadzenie apteki musi posiadać umocowanie do niezależnego podejmowania decyzji w ramach pełnionych obowiązków, które mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i zdrowie pacjentów. 17) w art. 2 proponuje się po pkt 5e dodać pkt 5f w brzmieniu: 5f) w art. 99 po ust. 2 dodaje się ust. 2a 2d w brzmieniu: 2a. Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, jeżeli liczba ubezpieczonych zarejestrowanych we właściwym terytorialnie oddziale wojewódzkim Funduszu, posiadających adres zamieszkania na terenie danej gminy, w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną już funkcjonującą, jest mniejsza niż b. Ograniczenia, o którym mowa w ust. 2a, nie stosuje się w przypadku: 1) gdy odległość od miejsca planowanej lokalizacji apteki do najbliższej funkcjonującej apteki ogólnodostępnej, liczona w linii prostej, wynosi co najmniej 500 metrów; 2) zmiany formy prawnej podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną; 3) gdy z wnioskiem o zezwolenie występuje pierwszy następca prawny, który nabył całą aptekę ogólnodostępną bezpośrednio od podmiotu posiadającego zezwolenie. 2c. Przepisy ust. 2a i 2b stosuje się także w przypadku przeniesienia lokalizacji apteki. 2d. Zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej na wsi o liczbie mieszkańców do 3000 osób nie wydaje się, gdy funkcjonuje w niej apteka ogólnodostępna. We wsiach, w których liczba mieszkańców przekracza 3000 osób stosuje się odpowiednio przepisy zawarte w art. 99 ust. 2a niniejszej ustawy.

31 31 Uzasadnienie: Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują ograniczeń w zakładaniu aptek ogólnodostępnych ze względu na ich liczbę na danym obszarze lub odległość od innych aptek. Brak jakichkolwiek zasad dotyczących rozmieszczenia aptek ogólnodostępnych, odnoszących się w szczególności do uwarunkowań demograficznych lub terytorialnych, powoduje bardzo szybki wzrost ich liczby. Zjawisko to, występujące w największym natężeniu w dużych miastach, łączy się z powstawaniem wielu bardzo negatywnych następstw rzutujących na możliwość prawidłowego realizowania przez apteki ich zadań jako placówek ochrony zdrowia publicznego. Po pierwsze, zwiększenie liczby aptek, pomimo zwiększenia ich zagęszczenia, nie powoduje, że dostępność do nich jest większa dla wszystkich pacjentów. Wyraźnie zarysowuje się tendencja do koncentrowania nowo zakładanych aptek w dużych aglomeracjach miejskich kosztem rzadziej zaludnionych obszarów wiejskich. Występuje także zjawisko przenoszenia aptek ze wsi do miast. W ten sposób brak regulacji w zakresie zakładania aptek powodować może istotne ograniczenie dostępności do usług farmaceutycznych na obszarach wiejskich. Po drugie, nadmierny, nie kontrolowany wzrost liczby aptek na określonym obszarze może spowodować poważne zachwianie lub całkowite podważenie opłacalności ekonomicznej tej formy działalności gospodarczej, co w konsekwencji rzutować może na ograniczenie zakresu i różnorodności dostępnych w poszczególnych aptekach produktów leczniczych oraz konieczność odwiedzania przez pacjenta kilku aptek w celu zrealizowania ordynacji lekarskiej. Po trzecie, szybki wzrost liczby aptek na określonym obszarze może spowodować istotne obniżenie jakości świadczonych przez nie usług farmaceutycznych. Konsekwencje takie następują na skutek zmniejszenia się liczby wykwalifikowanych pracowników farmaceutów w przeliczeniu na jedną aptekę. Zmniejszeniu liczby fachowców towarzyszy szereg zjawisk, które negatywnie wpływają na jakość świadczonych usług farmaceutycznych, a w szczególności: 1) zwiększenie obciążenia pracą personelu aptek, w szczególności farmaceutów odpowiedzialnych za sporządzanie i wydawanie produktów leczniczych; 2) spadek zadowolenia z wykonywanej pracy, wynikający z nadmiernego obciążenia obowiązkami zawodowymi i ograniczeniem swobody wyboru przez farmaceutów wydawanych i sprzedawanych przez nich produktów; 3) ograniczanie zatrudnienia w aptekach lub też zastępowanie wykwalifikowanych farmaceutów innymi pracownikami o niższych kwalifikacjach zawodowych, jako sposób ograniczania kosztów przez właścicieli aptek i podniesienia konkurencyjności apteki; 4) zwiększenie rotacji pracowników pomiędzy aptekami, co w zasadzie wyklucza możliwość rzetelnego realizowania jej zadań w zakresie informowania pacjentów o wydawanych produktach leczniczych. Budowanie silnego i stałego związku z pacjentami danej apteki stanowi podstawę do realizacji opieki farmaceutycznej. Częste zmiany personelu niweczą wszelkie działania w tym zakresie; 5) obniżenie atrakcyjności wykonywania zawodu farmaceuty w kraju, a w konsekwencji obserwowany od pewnego czasu przez organy samorządu aptekarskiego duży odpływ młodych, wykształconych fachowców do innych krajów Unii Europejskiej; 6) tendencja do ograniczania zakresu usług farmaceutycznych w aptece jako konsekwencja zmniejszenia liczby farmaceutów, trudnych warunków wykonywania zawodu oraz silnej presji finansowej na właścicieli. Po czwarte, szybki wzrost liczby aptek na określonym obszarze powoduje, że apteka odrywa się od swoich najważniejszych zadań w zakresie zapewniania obywatelom należytej ochrony zdrowia i koncentruje się na grze rynkowej. Silna konkurencja sprawia, że zachowania nieetyczne, a także

32 32 budzące wątpliwości co do legalności, stają się coraz częstsze. Nawet najwyższe kwalifikacje moralne pracowników aptek w zderzeniu z presją wywieraną przez właścicieli aptek, często nie będących farmaceutami, zmuszanych także do coraz ostrzejszych zachowań, nie dają gwarancji zachowania wymaganego minimum jakości udzielanych świadczeń. Sytuacja taka prowadzi do przedmiotowego traktowania pacjenta oraz wykorzystywania go w wolnej grze rynkowej. Stosowane chwyty marketingowe, polegające na różnego rodzaju programach lojalnościowych, promocjach i tym podobnych akcjach, wbrew głoszonym szczytnym celom, zmierzają w istocie do pozyskania coraz większej liczby pacjentów, traktowanych w takich przypadkach jak zwykli klienci, często bez uwzględnienia ich rzeczywistych potrzeb zdrowotnych. Apteki zmuszane do twardej konkurencji koncentrują się nie na potrzebach swoich pacjentach, a na innych aptekach. Konkurencja sprawia, że istnieje silna tzw. wojna cenowa, nasilają się tendencje do uzależniania się aptek od dostawców leków poprzez wchodzenie w różnego rodzaju programy lojalnościowe lub poprzez tworzenie pionowych struktur dystrybucyjnych. Związane z tym zjawiskiem, wymuszane, konieczne w celu przetrwania, obniżki racjonalnych marż przez apteki nie należące do sieci lub nie będące uczestnikami tzw. programów lojalnościowych, są coraz częściej przyczyną upadłości wielu aptek lub ich przejęcia przez dostawców leków. Ponadto utrwala się w świadomości pacjentów błędny pogląd o podziale aptek na lepsze, bo tańsze oraz gorsze, bo droższe, a aptekarzy na uczciwych, bo tańszych i nieuczciwych, bo droższych. Po piąte, szybki wzrost liczby aptek powoduje faktyczną niemożliwość efektywnego i sprawnego realizowania kontroli nad działalnością aptek, w tym w szczególności przez inspekcję farmaceutyczną. Wskazane powyżej negatywne zjawiska mają charakter ogólnoeuropejski i dotyczą tych państw, w których występuje duża deregulacja w zakresie zakładania i rozmieszczania aptek ogólnodostępnych. 18) w art. 2 proponuje się po pkt 5f dodać pkt 5g w brzmieniu: 5g) w art. 99 ust. 3 pkt 2 otrzymuje brzmienie: 2) prowadzi na terenie województwa więcej niż 1 % aptek ogólnodostępnych albo podmioty względem których jest przedsiębiorcą dominującym w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów prowadzą łącznie więcej niż 1 procent aptek na terenie województwa; Uzasadnienie: Wprowadzenie tej zmiany jest jedynie uszczelnieniem istniejącego obecnie przepisu bowiem obecny przepis posługując się sformułowaniem podmioty zależne w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów tak naprawdę posługuje się nigdzie nie zdefiniowanych pojęciem co w konsekwencji uniemożliwia precyzyjne jego stosowanie. 19) w art. 2 proponuje się po pkt 5g dodać pkt 5h w brzmieniu: 5h) po art. 99 dodaje się art. 99a w brzmieniu: Art. 99a. Nie może powstać takie powiązanie podmiotów, w wyniku którego jeden podmiot lub grupa podmiotów mogłaby uzyskać na terenie województwa kontrolę bezpośrednią lub pośrednią nad aptekami ogólnodostępnymi w liczbie przekraczającej 1 % aptek ogólnodostępnych... Uzasadnienie:

33 33 Obie propozycje zmierzają do uszczelnienia obowiązujacej obecnie normy, zgodnie z którą nie może otrzymać zezwolenia podmiot, który prowadzi na terenie województwa więcej niż 1 % aptek ogólnodostępnych albo podmioty przez niego kontrolowane w sposób bezpośredni lub pośredni, w szczególności podmioty zależne w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, prowadzą łącznie więcej niż 1 % aptek na terenie województwa;przepisu, który zakłąda, że w danym województwie. 20) w art. 2 proponuje się po pkt 5h dodać pkt 5i w brzmieniu: 5i) art. 99 ust. 4 otrzymuje brzmienie: 4. Prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki posiada: 1) osoba fizyczna będąca farmaceutą; 2) spółka jawna, w której wspólnicy są farmaceutami; 3) spółka partnerska, w której partnerzy i członkowie zarządu są farmaceutami; 4) spółka komandytowa oraz spółka komandytowo-akcyjna, w której komplementariusze są farmaceutami; 5) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której udział wspólnika lub wspólników będących farmaceutami przekracza 50 % kapitału zakładowego; 6) spółka akcyjna, w której udział akcjonariusza lub akcjonariuszy będących farmaceutami przekracza 50 % liczby akcji. ; Uzasadnienie: NRA wielokrotnie wskazywała, że jedynym gwarantem prawidłowego prowadzenia apteki oraz uniezależnienia jej od działań marketingowych przedsiębiorcy jest wprowadzenie zasady, że apteka jest prowadzona przez aptekarza lub spółkę, w skład której wchodzi ponad 50 % farmaceutów. Aptekarz wykonujący zawód zaufania publicznego wykonując swoje czynności zawodowe, zgodnie z posiadaną wiedzą i Kodeksem Etyki Aptekarza jest najlepszym gwarantem jakości świadczonych usług farmaceutycznych, co w konsekwencji zapewnia bezpieczeństwo i jakość produktu leczniczego wydawanego z apteki. 21) w art. 2 proponuje się po pkt 5i dodać pkt 5j w brzmieniu: 5j. Art. 103 otrzymuje brzmienie: art Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny cofa zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jeżeli: 1) apteka prowadzi obrót produktami leczniczymi niedopuszczonymi do obrotu; 2) podmiot na rzecz którego wydane zostało zezwolenie prowadzi na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych albo podmioty względem których jest przedsiębiorcą dominującym w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów prowadzą łącznie więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych na terenie województwa. Uzasadnienie: Zdaniem NRA przekroczenie wymogu określonego w art. 99 ust. 3 pkt 2 uzasadnia cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki. 22) w art. 2 proponuje się po pkt 5j dodać pkt 5k w brzmieniu:

34 34 5k) w art. 105 ust. 2 otrzymuje brzmienie: 2. Opłata za zmianę zezwolenia wynosi 25% minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.. Uzasadnienie: Brak uzasadnienia dla dotychczasowej wysokości opłat za zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki, zwłaszcza, że zmiany są z reguły kosmetyczne (zmiana nazwiska podmiotu zezwolenia, zmiana adresu miejsca zamieszkania, itp.) lub nie są spowodowane działaniami podmiotu zezwolenia tylko przyczynami niezależnymi od niego na które nie ma wpływu (zmiana nazwy miejscowości, zmiana nazwy ulicy, itp.). Dotychczasowa wysokość opłaty za zmianę zezwolenia jest niewspółmierna do nakładu pracy ze strony Inspekcji Farmaceutycznej. Przepis przejściowy: 23) po art.13 proponuje się dodać sie art. 13a w brzmieniu: Art. 13a. Podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, który nie spełnia wymagań i warunków określonych w art... ustawy, o której mowa w art. 2, dostosuje swoją działalność do tych wymagań i warunków w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r.. Uzasadnienie: Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego. Z faktu bycia placówką ochrony zdrowia publicznego wynika podstawowy cel działalności każdej apteki, jakim jest ochrona zdrowia i życia korzystających z ich usług pacjentów. Zdaniem samorządu aptekarskiego wyłącznie farmaceuta może jako właściciel apteki zagwarantować, ze podstawowy cel działania apteki zostanie należycie zrealizowany. Podnoszone od wielu lat postulaty środowiska aptekarskie znalazły uznanie Europejskiego Trybunał Sprawiedliwości, który w wyroku z dnia 19 maja 2009 r. uznał, że posiadanie i prowadzenie apteki może być zastrzeżone wyłącznie dla farmaceutów. Uregulowania włoskie i niemieckie ustanawiające taką zasadę są uzasadnione celem polegającym na zagwarantowaniu pewnego i należytej jakości zaopatrzenia ludności w produkty lecznicze Trybunał podkreślił bardzo szczególny charakter produktów leczniczych, gdyż skutki lecznicze odróżniają je zasadniczo od innych towarów. Jeśli produkty lecznicze są przyjmowane bez potrzeby lub w nieodpowiedni sposób, mogą w poważnym stopniu zaszkodzić zdrowiu, czego pacjent może nie być świadomy podczas ich przyjmowania. Państwa członkowskie UE mogą wymagać, aby produkty lecznicze były dystrybuowane przez apteki korzystające z rzeczywistej niezależności zawodowej. Uznaje się, że zawodowy farmaceuta prowadzi aptekę nie tylko w celu osiągania zysków, ale także, by realizować swe obowiązki zawodowe. Jego prywatny interes związany z osiąganiem zysków jest ograniczany przez jego wykształcenie, doświadczenie zawodowe i odpowiedzialność, jaka na nim ciąży, zważywszy że ewentualne naruszenie przepisów prawnych lub zasad etyki zawodowej nie tylko obniża wartość jego inwestycji, ale także podważa jego byt zawodowy.

35 35 W odróżnieniu od farmaceutów, nie-farmaceuci z definicji nie posiadają wykształcenia, doświadczenia i odpowiedzialności równoważnych z tymi, jakie posiadają farmaceuci. W takich okolicznościach należy stwierdzić, że nie zapewniają takich samych gwarancji, jak te, które zapewniają farmaceuci. W konsekwencji, państwo członkowskie może w ramach przysługującego mu zakresu uznania przyjąć, że prowadzenie apteki przez nie-farmaceutę może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, w szczególności dla pewności i jakości detalicznej dystrybucji produktów leczniczych. Państwo członkowskie może uznać, że istnieje zagrożenie, iż mniej ograniczające przepisy mające na celu zapewnienie niezależności zawodowej farmaceutów, takie, jak system kontroli i sankcji, będą w praktyce naruszane, zważywszy że interes, jaki posiada nie-farmaceuta w osiąganiu zysków nie jest ograniczany w taki sam sposób, jak interes niezależnych farmaceutów i że podporządkowanie farmaceutów, jako osób zatrudnionych, prowadzącemu aptekę mogłoby utrudnić im sprzeciwienie się poleceniom wydanym przez tego prowadzącego. Ogłoszony wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości stanowi przełom w walce europejskich aptekarzy z liberalizacyjnymi naciskami Komisji Europejskiej. Jest to ogromny sukces, zapewniający stabilność ekonomiczną niezależnych aptek w większości krajów UE. Jest on również bardzo korzystny dla pacjentów, którzy będą mogli liczyć na niezależne fachowe porady aptekarzy wykonujących swój wolny zawód. 24) Brak przepisów karnych, które mogłyby ograniczyć odwróconą dystrybucję leków. Uzasadnienie: Wiadomym jest, że większość leków będących przedmiotem odwróconej dystrybucji to te objęte refundacją. Wobec powyższego, niezależnie ile producent leków wpompuje leku na polski rynek i tak może go brakować, z czym już mamy do czynienia. Dlaczego ustawa nie przewiduje kar dla podmiotów, które prowadzą odwróconą dystrybucję, czym przyczyniają się do braku leków refundowanych na rynku, ograniczają dostęp do leków. Przepis taki mógłby się znaleźć w art. 51 ustawy.

36 36 PISMO PREZESA NRA DO MINISTRA ZDROWIA Warszawa, 30 lipca 2013 r. L.dz. P-288/2013 Pan Bartosz Arłukowicz Minister Zdrowia W związku z docierającymi do Naczelnej Izby Aptekarskiej informacjami dotyczącymi prowadzonych przez firmy ubezpieczeniowe, w szczególności Powszechny Zakład Ubezpieczeń Życie SA form dodatkowego ubezpieczenia w ramach grupowego ubezpieczenia na życie, zaniepokojony rozmiarami prowadzonej działalności oraz jego skutkami, uprzejmie proszę Pana Ministra o podjęcie działań zapobiegających dalszemu rozwijaniu się tej wątpliwej - z punktu widzenia ochrony zdrowia i życia pacjentów -działalności oraz apeluję do Pana Ministra o wystąpienie do Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego z wnioskiem o skontrolowanie, czy tak prowadzona działalność pozostaje w zgodności z obowiązującymi przepisami prawa oraz czy tak prowadzona działalność nie powinna być zabroniona, jako naruszająca podstawowe dobra pacjenta, jakimi są jego życie i zdrowie. Zdaniem Naczelnej Izby Aptekarskiej prowadzona przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń Życie Spółka Akcyjna akcja ubezpieczeniowa, polegająca na pokrywaniu części opłat ponoszonych przez pacjenta za leki refundowane może naruszać obowiązujące przepisy prawa, a nawet więcej, stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia osoby objętej ubezpieczeniem. PZU Życie SA proponuje swoim klientom: 1) Grupowe Ubezpieczenie Lekowe oraz, 2) funkcjonujące już od pewnego czasu Dodatkowe ubezpieczenie z kartą apteczną", zawierane jako umowa ubezpieczenia dodatkowego do umów grupowego ubezpieczenia na życie. Przedmiotem Grupowego Ubezpieczenia Lekowego jest obniżenie o 80 % ceny leku refundowanego. ak donoszą liczne materiały reklamowe ten innowacyjny produkt polega bowiem na oferowaniu możliwości obniżenia o 80 % kosztów zakupionego w aptece leku na receptę. Wprowadzając te nowe standardy w zakresie produktu ubezpieczeniowego PZU, mieniąc się jako strażnik rynku, oferuje pokrycie pacjentom kosztów nabycia leków na receptę w wysokości 80% jego wartości, nie więcej jednak niż do wysokości zł rocznie. Powstaje pytanie: kto na tym zyskuje, bo chyba nie polski pacjent, który już na dzień dzisiejszy znajduje się w czołówce osób spożywających największą ilość leków w Europie. Program, przysparzając firmie ubezpieczeniowej klientów na pewno korzystnie wpływa na jej kondycję finansową, co jednak z pacjentami, którzy pod wpływem akcji reklamowej zostaną przekonani są o zbawienności programu i dla jego pełnej realizacji zjadać" będą leki o rocznej

37 37 wartości wynoszącej 2500 zł, co w przypadku czteroosobowej rodziny daje niebagatelną kwotę 10 tys. zł rocznie. Kwota ta na pewno dla firmy ubezpieczeniowej niewielka, szczególnie, że napędza obrót produktem leczniczym, co nie bez znaczenia jest nie tylko dla ubezpieczyciela, ale przede wszystkim dla firmy farmaceutycznej wprowadzającej dany produkt leczniczy do obrotu, stanowi niebagatelną kwotę przekładającą się na określoną ilość spożytego produktu leczniczego. Ile bowiem trzeba zjeść" produktów leczniczych aby w skali roku, uwzględniając zniżkowy charakter cen na lek refundowany, uzyskać kwotę 10 tys. zł. Przyzna Pan Minister, że to i zdrowemu człowiekowi mogłoby zaszkodzić. Dozwolenie na pierwszym etapie prowadzenia takiej działalności przez firmy ubezpieczeniowe niewątpliwie otworzy przysłowiową puszkę Pandory, z której wylewać się zaczną kolejne korzystne dla ubezpieczyciela i firmy farmaceutycznej programy, których pozytywny wpływ na zdrowie i życie pacjenta jest wątpliwy. Program ten, tak jak i dodatkowe ubezpieczenie z kartą apteczną dotyczy nabywania łęków jedynie w aptekach jednej sieci. Przedmiotem Dodatkowego ubezpieczenia z kartą apteczną" oferowanego przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń Życie SA jest bowiem prawo do bezgotówkowego odbioru w wybranej aptece leków o wartości 100 % sumy ubezpieczenia, aktualnej w dniu pobytu w szpitalu. Powyższe skutkuje więc tym, że osoby objęte dodatkowym ubezpieczeniem, korzystające z Karty aptecznej mogą zaopatrywać się w leki jedynie w wybranych aptekach, a nie w każdej aptece, która z mocy posiadanego zezwolenia uprawniona jest do wydawania produktów leczniczych. Działanie takie może naruszać obowiązujące przepisy. Zgodnie bowiem z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 193) wykroczeniem podlegającym karze grzywny jest uniemożliwianie lub ograniczanie w poważnym stopniu dostępu świadczeniobiorców do świadczeń opieki zdrowotnej. Ograniczanie, wypełniające dyspozycję przywołanego powyżej art. 193, obejmuje również dostęp do produktów leczniczych nabywanych w aptekach i punktach aptecznych, jak wynika bowiem z definicji świadczenia opieki zdrowotnej, zawartej w art. 2 pkt 34 ustawy o świadczeniach, obejmuje ono obok świadczeń zdrowotnych również świadczenia zdrowotne rzeczowej, tj. leki oraz wyroby medyczne. Uwzględniając więc przytoczony powyżej przepis art. 193 oraz wynikający z niego zakaz jakiegokolwiek ograniczania w poważnym stopniu, dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, trudno nie uznać, że nakaz wykupu leku jedynie w wybranych, wskazanych przez ubezpieczyciela aptekach, niewątpliwie wypełnia dyspozycję ograniczenia w poważnym stopniu" dostępu do leku. Za niedopuszczalne NIA uważa wprowadzanie praktyk, które zmuszają ludzi schorowanych i często niedołężnych do szukania wskazanej przez PZU apteki, pomimo, że prawem pacjenta jest nabycie produktu leczniczego w każdej aptece, która otrzymała zezwolenie na prowadzenie tego typu działalności. Powyższe działania mogą naruszać również art. 6 ust. l pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oferowanie opisanego ubezpieczenia skutkuje bowiem zawieraniem między PZU a aptekami z wybranej sieci porozumień, których skutkiem i celem jest ograniczenie konkurencji na rynku właściwym, polegającym na ograniczaniu dostępu do rynku lub eliminowaniu z rynku przedsiębiorców nie objętych porozumieniem. Przedsiębiorcy ci bowiem, jako spełniający wymagania określone ustawą i posiadający zezwolenie na prowadzenie apteki z mocy ustawy Prawo farmaceutyczne, są tak samo jak apteki z wybranej sieci

38 38 upoważnieni do wykonywania działalności polegającej na bezgotówkowym wydawaniu pacjentowi posiadającemu umowę z PZU produktów leczniczych. Poprzez zawartą umowę z osobą ubezpieczającą się, PZU doprowadza do nierównego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w stosunku do osób, które nie zawarły umowy ubezpieczenia. W związku z powyższym proszę Pana Ministra o podjęcie skutecznych działań wstrzymujących opisane wyżej działania firm ubezpieczeniowych. Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Grzegorz Kucharewicz PISMO PREZESA NRA DO AGNIESZKI PACHCIARZ, PREZES NFZ WS. KAR UMOWNYCH Warszawa, 11 lipca 2013 r. L.dz. P-276/2013 Szanowna Pani AGNIESZKA PACHCIARZ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia W związku z docierającymi do Naczelnej Izby Aptekarskiej sygnałami, wskazującymi na nakładanie przez niektóre oddziały Funduszu, na podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne, kar umownych z tytułu zamieszczania w zestawieniu kierowanym do NFZ niewłaściwych dat, dotyczących recept (wskazanie daty wystawienia recepty zamiast daty jej realizacji), uprzejmie proszę Panią Prezes o ponowną weryfikację postępowania podległych Pani podmiotów pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami. Jak wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie ogólnych warunków umów na realizację recept oraz ramowego wzoru umowy na realizację recept (Dz. U. z 2013 r. poz. 364) nałożenie kary umownej na aptekarza jest związane z niewykonaniem lub niewłaściwym wykonaniem umowy, polegającym między innymi na przedstawieniu przez aptekę danych o obrocie lekami, środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz

39 39 wyrobami medycznymi objętymi refundacją, niezgodnych ze stanem faktycznym, na których podstawie oddział wojewódzki Funduszu dokonał nienależytej refundacji ( 8 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia). Z brzmienia powyższego przepisu wynika więc jednoznacznie, że warunkiem zaliczenia danej czynności do czynności warunkujących uznanie jej za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie umowy nie jest jedynie błędne przedstawienie danych o obrocie. Przepisy rozporządzenia wymagają bowiem, aby takie przedstawienie danych, poza niezgodnością ze stanem faktycznym, stanowiło podstawę na, której oddział wojewódzki Funduszu dokonał nienależnej refundacji. Jak wynika z kolei art. 43 ust. 1 pkt 6 ustawy o refundacji z nienależytą refundacją mamy do czynienia dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że realizacja recepty nastąpiła z naruszeniem przepisów ustawy o refundacji, przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W przypadkach opisanych w korespondencji kierowanej do Pani Prezes nie zachodzą sytuacje, w których realizacja recepty nastąpiła z naruszeniem przepisów ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. W opisanych sytuacjach nastąpiło jedynie błędne przekazanie danych, polegające na wskazaniu zamiast terminu realizacji recepty terminu jej wydania. Błędnie przekazane przez aptekę dane w żadnym miejscu nie skutkuje naruszeniem przepisów prawa w zakresie dotyczącym prawidłowości realizacji recepty, która pomimo błędu w przekazywaniu informacji do Funduszu zrealizowana została w zgodzie z przepisami ustawy o refundacji, ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. W przypadkach tych nie nastąpił bowiem skutek wskazany w rozporządzeniu, warunkujący możliwość nałożenia kary, a polegający na przedstawieniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym, na których podstawie oddział wojewódzki Funduszu dokonał nienależytej refundacji. Brak określonego rozporządzeniem skutku uniemożliwia nałożenie kary. Odmienna interpretacja przepisu powoduje bowiem, że na aptekarzy nakładane są kary za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy nie przewidziane w obowiązujących przepisach w dniu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Za niedopuszczalne Naczelna Izba Aptekarska uważa rozciąganie obowiązujących przepisów w zakresie nakładania kar z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, na uchybienia nie wskazane jednoznacznie jako podlegające karze umownej. W związku z powyższym nie mogę się zgodzić z twierdzeniem Pani Prezes, zawartym w piśmie z dnia 22 maja 2013 r. (znak NFZ/CF/DGL//2013/075/0291/W/134241/MSK), że do nałożenia kary wynikającej z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów na realizację recept oraz ramowego wzoru umów na realizację recept, wystarczające jest wskazanie przez Fundusz, że apteka przekazała do Funduszu dane niezgodne ze stanem faktycznym. Uważam, że warunkiem koniecznym jest również spełnienie wynikającego wprost z rozporządzenia wymogu, że przedstawione przez aptekę dane, niezgodne ze stanem faktycznym, stanowiły podstawę dokonania nienależytej refundacji. Dopiero wypełnienie wszystkich elementów normy wskazanej w 8 ust. 6 pkt 2 rozporządzenie, może stanowić podstawę nałożenia na przedsiębiorcę prowadzącego aptekę kary w wysokości określonej w tym przepisie. Fakt, ze ustawa o refundacji zobowiązuje aptekę do gromadzenia i przekazywania Funduszowi rzetelnych i zgodnych ze stanem faktycznym informacji oraz fakt, że obowiązek taki został również powtórzony w 3 ust. 1, pkt 2 rozporządzenia, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do nakładania na aptekarza kary za każde przekazanie informacji niezgodnej ze stanem faktycznym. Dopiero spełnienie dodatkowych warunków wskazanych w 8 ust. 6 rozporządzenia może stanowić podstawę naliczania kar przez Fundusz. Zwracam uwagę Pani Prezes, że przepisy rozporządzenia w sposób bardzo precyzyjny wskazują w jakiej wysokości i za jakie uchybienia apteka zobowiązana jest do płacenia kary umownej.

40 40 Ogólny przepis 8 ust. 1, zapowiadający jedynie odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, podlegający konkretyzacji w dalszych przepisach tego paragrafu ust. 2 i 6, z uwagi na ogólny charakter oraz brak precyzyjnego wskazania wysokości kary za poszczególne uchybienia, nie może stanowić podstawy do wymierzenia kary. Nakładanie na aptekarzy kar umownych za przekazywanie informacji niezgodnych ze stanem faktycznym z pominięciem wymaganego rozporządzeniem wymogu na których podstawie oddział wojewódzki Funduszu,..dokonał nienależytej refundacji i wskazywanie jako podstawy prawnej, upoważniającej do nakładania kary umownej w wysokości 2 % kwoty refundacji 8 ust. 1 rozporządzenia powoduje, że wymierzający karę oddział Funduszu działa bez podstawy prawnej oraz z przekroczeniem granic przypisanych mu uprawnień. W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Prezes o ponowne przeanalizowanie działań podejmowanych przez niektóre oddziały Funduszu z uwzględnieniem argumentacji podniesionej przeze mnie w niniejszej korespondencji. Z uwagi na mnożące się ostatnio przypadki wskazanych powyżej działań uprzejmie proszę o potraktowanie sprawy jako bardzo pilnej. Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Grzegorz Kucharewicz Warszawa, dnia r. Znak: NFZ/CF/DGL/2013/075/0405/W/21265/MSK Pan Grzegorz Kucharewicz Prezes NRA ul. Długa Warszawa Szanowny Panie Prezesie, W odpowiedzi na pismo z dnia 11 lipca 2013 r., znak: L.Dz. P-276/2013 dotyczące nakładania na podmioty prowadzące apteki kar umownych przez niektóre oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia, proszę przyjąć następujące wyjaśnienia. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 122, poz. 696 z późn. zm.), zwanej dalej ustawa refundacyjną, który stanowi: Apteka w celu

41 41 realizacji świadczeń objętych umową na realizację recept na obowiązek: ( ) gromadzić i przekazywać Funduszowi rzetelne i zgodne ze stanem faktycznym na dzień przekazania, informacje zawarte w treści poszczególnych zrealizowanych recept na refundowane leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne. oraz 8 ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie ogólnych warunków umów na realizację recept oraz ramowego wzoru umowy na realizację recept (Dz. U. z 2013 r. poz. 364), stanowiącym: W razie stwierdzenia niewykonania lub nienależytego wykonania umowy na realizacje recept, będącego następstwem okoliczności, za które podmiot prowadzący aptekę ponosi odpowiedzialność, oddział wojewódzki Funduszu ( ) nakłada karę umowną, a także w myśl 6 ust. 2 przedmiotowej umowy: podmiot prowadzący aptekę zobowiązuje się, że apteka będzie uiszczać kary umowne, naliczone w sposób określony w 8 OWU, w terminach i wysokościach określonych przez oddział Funduszu., należy uznać, że w przypadku nierzetelnego i niezgodnego ze stanem faktycznym przekazania przez aptekę informacji zawartych w treści poszczególnych recept, które przedstawiono do refundacji w zestawieniu zbiorczym, będącym podstawą przelewu środków za refundację, nastąpiła nienależyta realizacja postanowień umowy. Powyższe było następstwem nieprawidłowego spełnienia obowiązków przez fachowy personel apteki, za co odpowiedzialność, w wymiarze kary umownej, ponosi strona umowy na realizację recept zawartej z oddziałem wojewódzkim NFZ. Podkreślenia wymaga fakt, że unormowanie art. 43 ust. 1 pkt. 2 ustawy refundacyjnej, kreujące obowiązek gromadzenia informacji i przekazywania przez apteki, rzetelnych i zgodnych ze stanem faktycznym informacji o zrealizowanych receptach na leki refundowane, znajduje swoje uzasadnienie również w kontekście całego systemu refundacji leków, jaki ukształtowała ustawa refundacyjna. To właśnie na podstawie danych pochodzących ze sprawozdawczości aptecznej jest dokonywany transfer środków publicznych pod postacią refundacji. Po stronie Funduszu implikuje więc racjonalne oczekiwanie, że zawartość danych znajdujących się w sprawozdawczości aptecznej będzie odwzorowywać autentyczna treść naniesioną na recepcie przez lekarza. Należyte realizowanie tego obowiązku ma swój zasadniczy wpływ na funkcjonowanie kolejnych mechanizmów ustawy refundacyjnej, innych niż sam proces przelewu refundacji. Należy pamiętać, że dane pochodzące ze sprawozdawczości aptecznej mają zasadnicze znaczenie dla wyliczenia tzw. kwoty zwrotu oraz efektywnego funkcjonowania mechanizmów dzielenia ryzyka, o których mowa w art. 4 i 1 ustawy refundacyjnej. Powyższe wynika z faktu, iż nie ma alternatywnego źródła wiedzy o liczbie zrealizowanych recept refundowanych w aptekach i punktach aptecznych, niż dane pochodzące z komunikatów elektronicznych tych podmiotów. Wyłącznie na informacjach przekazywanych w ramach zestawień zbiorczych z aptek publiczny płatnik opiera swą wiedzę w zakresie przekroczenia całkowitego budżetu na refundację w trakcie realizacji planu finansowego. Ponadto, mechanizm uzależnienia wysokości urzędowej ceny zbytu oraz wysokości marży aptecznej od wielkości obrotu produktami refundowanymi, również oparty jest na informacjach uzyskiwanych od przedsiębiorców prowadzących apteki. W kontekście powyższego, a w szczególności z uwagi na fakt, że zasadnicze mechanizmy funkcjonowania systemu refundacji opierają się na informacjach zgromadzonych i przekazanych przez apteki, uzasadnionym jest zabezpieczenie przez ustawodawcę należytej realizacji obowiązku sprawozdawczego karą o charakterze procentowym. Kara ta oprócz pełnienia funkcji stymulującej względem podmiotu prowadzącego aptekę do sprawozdawania danych dokładnie odwzorowujących stan faktyczny widniejący na zrealizowanych receptach, ma na celu zapewnienie szczelności i stabilizacje systemu refundacji. Przeprowadzone przez oddziały wojewódzkie NFZ postępowania kontrolne, dotyczące sprawozdawanych przez apteki danych o obrocie lekami w formie zestawień zbiorczych, dowodzą istnienia niezgodności ze stanem faktycznym. Oddziały wojewódzkie negatywnie oceniają

42 42 wykonywanie przez apteki postanowień umowy. Ustalenia kontroli prowadzą do wniosku, że Fundusz dokonał płatności za recepty, których treść jest odmienna od danych o obrocie przekazanych w postaci zestawienia zbiorczego, będącego podstawą przelewu środków za refundację. W takim razie nie Stenią w aptekach recepty o treści odpowiadającej danym przekazanym w zestawieniu o obrocie produktami refundowanymi. Stwierdzenie tego faktu tłumaczy uznanie refundacji wypłaconej przez Fundusz, jako wypłaconej nienależnie oraz jest podstawą do nałożenia kary umownej wynoszącej 2% kwoty refundacji. Dotyczy to również błędów polegających na nieprawidłowym przekazywaniu m.in. daty realizacji recepty, spowodowanych nieprawidłowym funkcjonowaniem systemu ewidencji sprzedaży obsługującego apteki. Oddziały wojewódzkie nie uwzględniały takich wyjaśnień, ponieważ apteki po usunięciu wadliwości systemu informatycznego, zamiast z własnej inicjatywy dokonać korekt do zamkniętych okresów rozliczeniowych, występowały z wnioskiem o otwarcie okresu refundacyjnego dopiero w wyniku zakończonych przez oddział wojewódzki czynności kontrolnych. Zgodnie z ogólnymi warunkami umów na realizacje recept, nie ma to wpływu na wysokość nałożonej kary umownej. Należy również dodać, że prawodawca w 8 ust. 1 i 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów przewidział dwie możliwości, aby zaistnienie nieprawidłowości w sprawozdawczości aptecznej nie determinowało obowiązku nałożenia kary umownej. Powyższa sytuacja zachodzi w przypadku złożenia przez aptekę korekty w trybie określonym w art. 45 ust. 11 i 12 ustawy refundacyjnej, z wyjątkiem korekt składanych w czasie kontroli lub w wyniku kontroli. W przypadku terminowej realizacji powyższego uprawnienia, Fundusz nie nakłada kary umownej. Następną przesłanką do odstąpienia od kary umownej jest stwierdzenie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy nastąpiło w następstwie okoliczności, za które podmiot prowadzący aptekę nie ponosi odpowiedzialności. Z poważaniem Prezes NFZ Agnieszka Pachciarz MINISTERSTWO ZDROWIA Departament Polityki Lekowej i Farmacji MZ-PLO /1/KP/13 Warszawa, r. Pan dr farm. Piotr Brukiewicz Prezes Śląskiej Izby Aptekarskiej Pan dr farm. Stanisław Piechula Wiceprezes Śląskiej Izby Aptekarskiej

43 43 W związku z przesłanym przez Państwa pismem znak; SIAKat w sprawie interpretacji 8 ust. l i ust. 6 pkt 2 załącznika Nr l (Ogólne warunki umów na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę) do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. -w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń (Dz. U. Nr 81, poz. 484), uprzejmie informuję co następuje. Zgodnie z 8 ust. l i ust. 6 pkt 2 załącznika Nr l (Ogólne warunki umów na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę) do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń, w razie stwierdzenia niewykonania lub nienależytego wykonania urnowy na realizację recept, będącego następstwem okoliczności, za które podmiot prowadzący aptekę ponosi odpowiedzialność, właściwy oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia nakłada karę umowną. Wysokość kary umownej wynosi do 2% kwoty refundacji w przypadku "przedstawiania danych o obrocie lekami, środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobami medycznymi objętymi refundacją, niezgodnych ze stanem faktycznym, na których podstawie właściwy oddział wojewódzki Funduszu dokonał nienależnej refundacji. W opinii Departamentu Polityki Lękowej i Farmacji przesłanki nałożenia kary umownej muszą być spełnione łącznie, tzn. przedstawienie danych o obrocie niezgodnych ze stanem faktycznym oraz wypłata na tej podstawie nienależnej refundacji.. Należałoby przyjąć, że nie w każdej sytuacji przedstawienie błędnych danych może być podstawą nienależnej refundacji. Wydaje się ; że do takiej sytuacji dochodzi dopiero w przypadku, gdy realizacja recepty nastąpiła z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696, z późn. zm.), przepisów ustawy z dn. 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, póz z późn. zm.) oraz przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2011 r., Nr 277, poz. 1634, zpóźn. zm,). Dodać należy, że apteki mogą odpowiadać ewentualnie za szkodę w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy na podstawie przepisów prawa cywilnego. Dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Artur Fałek Do wiadomości: - Pan Tomasz Pawlęga Z-ca Dyrektora Departamentu Ubezpieczenia Zdrowotnego w MZ - Pani Agnieszka Pachciarz Prezes NFZ

44 44 KOMUNIKAT Z KONFERENCJI DZIEKANÓW WYDZIAŁÓW FARMACEUTYCZNYCH UNIWERSYTETÓW MEDYCZNYCH W POLSCE Wrocław, 25 kwietnia 2013 r. W spotkaniu, które odbyło się w dniu 25 kwietnia 2013 r. we Wrocławiu, udział wzięli Dziekani dziesięciu Wydziałów Farmaceutycznych z przewodniczącym prof. Wiesławem Sawickim, przedstawiciele Naczelnej Rady Aptekarskiej wraz z prezesem drem Grzegorzem Kucharewiczem, prezes PTFarm prof. Janusz Pluta, dyrektor Departamentu Nadzoru Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego Barbara Walenciuk, reprezentująca GIF, Konsultant Krajowy w dziedzinie farmacji aptecznej dr n. farm. Elwira Telejko, Konsultant Krajowy w dziedzinie farmacji szpitalnej prof. Edmund Grześkowiak przewodniczący Sekcji Akademickiej PTFarm. Przedstawiciele środowiska akademickiego i samorządu aptekarskiego wskazują na potrzebę zaprzestania kształcenia techników farmaceutycznych. Takie rozwiązanie byłoby zgodne z propagowanymi w Unii Europejskiej regułami kształcenia osób wykonujących zawody medyczne, czyli likwidacją kierunków zawodowych na poziomie szkół policealnych. Po zakończeniu kształcenia uprawnienia osób będących technikami farmaceutycznymi powinny zostać zachowane. Zgodnie z sugestią Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia, zawartą w piśmie z dnia 5marca 2013 r. (MZ-PLO /KP/13), dotyczącą prawnego wymogu noszenia identyfikatorów przez personel aptek ogólnodostępnych, Dziekani dziesięciu Wydziałów Farmaceutycznych w Polsce zasięgnęli opinii Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz Naczelnej Rady Aptekarskiej w tej sprawie. Na Konferencji Dziekanów we Wrocławiu przedstawiciele środowisk akademickich i aptekarskich wyrazili wspólne stanowisko, że obowiązek identyfikacji stanowiska i funkcji osoby pracującej w aptece jest bardzo potrzebny. Pacjent powinien mieć bowiem zagwarantowane prawo uzyskania informacji o statusie zawodowym osoby, która świadczy usługi farmaceutyczne. W opinii uczestników Konferencji Dziekanów Minister Zdrowia powinien podjąć niezwłocznie działania, które uregulują kwestię prawnego wymogu noszenia identyfikatora przez personel apteki (kierownika, magistra farmacji, technika farmaceutycznego). Wydaje się, iż zaproponowana przez Ministerstwo Zdrowia w piśmie z dnia 5 marca 2013 r. forma wprowadzenia obowiązku noszenie identyfikatorów, czyli przez wydanie rozporządzenia Minister Zdrowia, byłaby wystarczająca. Dajemy pod rozwagę stworzenie delegacji ustawowej dla szczegółowych przepisów aktu wykonawczego: dodanie w ustawie Prawo farmaceutyczne w art. 95 ust. 4 stanowiącym, że Minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, podstawowe warunki prowadzenia apteki, uwzględniając w szczególności: pkt. 9 w brzmieniu: 9) zasady noszenia identyfikatorów przez osoby uprawnione do świadczenia usług farmaceutycznych w aptece. W opinii Konferencji Dziekanów Wydziałów Farmaceutycznych oraz przedstawicieli NRA należy podjąć zdecydowane działania legislacyjne w celu wykluczenia sklepów ogólnodostępnych z katalogu placówek obrotu pozaaptecznego przewidzianego w ustawie Prawo farmaceutyczne. Pozwoli to osiągnąć właściwy poziom nadzoru nad obrotem i produktami leczniczymi i ich jakością. Ponadto przedstawiciele środowiska akademickiego i samorządu zawodowego wskazują na potrzebę powrotu zapisów ustawy Prawo farmaceutyczne, obligujących kierownika apteki do posiadania specjalizacji aptecznej w aptece ogólnodostępnej i specjalizacji szpitalnej w aptece szpitalnej lub zakładowej. Niezbędne są zatem zmiany przepisów art. 88 ust. 2 oraz art. 93 ust. 2.

45 45 Dziekani Wydziałów Farmaceutycznych i przedstawiciele samorządu aptekarskiego w pełni aprobują przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne zakazujące reklamy aptek i ich działalności. Jakakolwiek liberalizacja aktualnie obowiązujących przepisów godziłaby w wizerunek farmaceuty jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego i apteki jako placówki ochrony zdrowia. Uczestnicy spotkania podkreślają konieczność natychmiastowego rozpoczęcia prac nad zmiana ustawy Prawo farmaceutyczne. Niezbędne jest wprowadzenie do niej regulacji gwarantujących, że właściciele apteki może być wyłącznie aptekarz lub spółka aptekarska. Przyjęcie zasady apteka dla aptekarza lub spółki aptekarskiej zapewnie faktyczna niezależność wykonywania zawodu farmaceuty i bezpieczna dystrybucje leków, oparta na rzeczywistych potrzebach pacjentów i bardzo szerokiej wiedzy aptekarzy. Zmieniona ustawa Prawo farmaceutyczne powinna również zawierać przepisy dotyczące ustanowienia kryteriów demograficznych i geograficznych przy wydawaniu zezwoleń na prowadzenie apteki. W opinii zebranych konieczne jest także szybkie rozpoczęcie prac nad ustawą o zawodzie farmaceuty. Przedstawiciele środowiska akademickiego i samorządu aptekarskiego wyrażają zaniepokojenie pogarszającą się sytuacja ekonomiczna aptek. W związku z zapowiadana nowelizacją ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych uznają, że bezwzględnie konieczna jest zmiana niektórych przepisów, w tym dotyczących sposobu naliczania marży detalicznej (powinna być naliczana od ceny hurtowej brutto leku) oraz ich wysokości (tabela marż detalicznych). prof. E Grześkowiak dr G. Kucharewicz prof. W. Sawicki Przewodniczący Sekcji Akademickiej PTFarm Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Przewodniczący Konferencji Dziekanów Wydziałów Farmaceutycznych

46 46 SPRAWOZDANIE Z OGÓLNOPOLSKIEJ KONFERENCJI PRAWA FARMACEUTYCZNEGO 9-10 KWIETNIA 2013 R. MICHAŁ PUK Wiceprezes Koła Naukowego Prawa Medycznego Lege Artis asystent w Kancelarii Okręgowego Sądu Lekarskiego Wielkopolskiej Izby Lekarskiej W dniach 9 i 10 kwietnia 2013 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odbyła się Ogólnopolska Konferencja Prawa Farmaceutycznego, którą zorganizowało działające przy Katedrze Prawa Konstytucyjnego Koło Naukowe Prawa Medycznego Lege Artis oraz Europejskie Stowarzyszenie Studentów Prawa (ELSA Poznań). Ogólnym celem Konferencji było omówienie wyzwań stojących przed branżą farmaceutyczną w Polsce. Szczególny nacisk położono na kwestię wpływu wprowadzenia jednolitego patentu europejskiego na rozwój innowacyjności na rynku leków, zagadnienia związane z etyką nowoczesnego farmaceuty oraz ochroną konkurencji na rynku farmaceutycznym w perspektywie prawodawstwa polskiego oraz europejskiego. Za konieczne uznano również dokonanie dokładnej analizy wpływu kryzysu na stan polskiej branży farmaceutycznej oraz możliwe dalsze kierunki jej rozwoju. W związku z powyższym, Konferencja obejmowała 4 panele: Rynek farmaceutyczny w dobie kryzysu i Etyka współczesnego farmaceuty dnia 9 kwietnia oraz Rola ochrony patentowej w branży farmaceutycznej i Ochrona konkurencji na rynku farmaceutycznym dnia 10 kwietnia. Konferencję uroczyście otworzył Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UAM prof. dr hab. Roman Budzinowski, który zakreślił merytoryczne tło planowanej debaty, wskazując na wzrastający udział sektora farmaceutycznego na światowym rynku oraz jego wpływ na ustawodawstwo państw europejskich, a w szczególności Polski. Taki charakter otwarcia stanowił dobrą podstawę do rozpoczęcia pierwszego panelu: Rynek farmaceutyczny w dobie kryzysu, którego moderatorem był dr n. farm. Tadeusz Bąbelek prezes Wielkopolskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej. Dr n. farm. Tadeusz Bąbelek, będąc pierwszym prelegentem, wygłosił referat pt. Odwrócony łańcuch dystrybucji. Sposoby zapobiegania jego negatywnym skutkom dla pacjenta, w którym zmierzył się z bardzo poważnym problemem importu równoległego leków. Zjawisko to, w pewnym uproszczeniu, polega na sprowadzaniu przez określone państwo tańszych produktów leczniczych z zagranicy i następnie ich dystrybucji na rynku wewnętrznym po zaniżonej, konkurencyjnej cenie. W związku z faktem, iż w Polsce ceny produktów leczniczych są jednymi z najniższych w Europie, proces ten jest szczególnie niebezpieczny dla polskich pacjentów - konsumentów produktów leczniczych. Istnieje bowiem możliwość niedoboru określonych produktów leczniczych na polskim rynku krajowym w

47 47 związku z ich masowym eksportem, dokonywanym w celu utrzymania na równym poziomie bądź podwyższenia progu rentowności rodzimych aptek i hurtowni. Innymi słowami, taka sytuacja stwarza dla pacjentów niebezpieczeństwo braku w danym czasie w określonych aptekach niezbędnych dla terapii lub profilaktyki środków medycznych, niezależnie od prawidłowo wystawionej recepty lekarskiej i obwieszczenia Ministra Zdrowia dotyczącego refundacji. Ponadto, trafnie wskazano, iż zaangażowanie aptek w eksport leków za granicę stoi w sprzeczności z ich przeznaczeniem i zasadniczym celem, tj. zaspokajaniem potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności, co w sposób jednoznaczny określa art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U r. Nr 45 poz. 271 z późn. zm.). Co istotne, prelegent słusznie spostrzegł, że cena leków jest niska w skali Europy w rzeczywistości jedynie z punktu widzenia profesjonalistów branży farmaceutycznej i instytucji państwowych (np. NFZ), a nie pacjentów (konsumentów). Reasumując, zauważono, iż na skutek importu równoległego zmienia się schemat obrotu leków - odwrócony zostaje łańcuch dystrybucji: apteki nabywając produkty lecznicze w celu ich dalszej odsprzedaży stają się de facto kolejnymi hurtowniami. W ramach pierwszego panelu na szczególną uwagę zasługuje również referat mgr Tamary Zimnej Przedstawiciela Rzecznika Praw Pacjenta w małopolskiej Komisji do spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych oraz doktorantki na WPiA Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach na temat: Umowy na realizację recept refundowanych. W prelekcji skoncentrowano się przede wszystkim na charakterze prawnym takiej umowy, kwalifikując ją do katalogu umów nazwanych, która posiada swoiste cechy umowy cywilnoprawnej. W dalszej kolejności omówiono w sposób bardzo dokładny treść tego stosunku prawnego. Wskazano essentiala negoti umowy oraz przedstawiono te warunki, które są regulowane ustawowo, określając jednocześnie zakres objęty swobodą umów. Za niezwykle praktyczny z punktu widzenia farmaceuty kierującego bądź prowadzącego aptekę uznano referat mgra Łukasza Istvana Farkasa, laureata konkursu na wystąpienie, na temat Jak w czasach kryzysu wykorzystać istniejące możliwości, czyli obrót lekiem recepturowym w świetle aktualnych uregulowań prawnych. Prelegent w sposób bardzo skrupulatny wskazał na potencjalny, dodatkowy dochód, jaki uzyskać może apteka poprzez wytwarzanie i sprzedaż leków recepturowych. W pierwszym panelu wystąpili także mgr Tomasz Zaprutko z Katedry i Zakładu Farmakoekonomiki i Farmacji Społecznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu ( Zdrowie jest inwestycją a nie tylko kosztem ) oraz Adrian Bielecki, laureat konkursu na wystąpienie, student prawa z Uniwersytetu Warszawskiego ( Działalność składów konsygnacyjnych w dobie kryzysu na rynku farmaceutycznym-otoczenie prawne ), których prezentacje charakteryzowały się wysokim poziomem merytorycznym. Drugi panel pt. Etyka współczesnego farmaceuty był moderowany przez mgr Julitę Jabłońską opiekuna naukowego Koła Naukowego Prawa Medycznego Lege Artis i doktorantkę w Katedrze Prawa Konstytucyjnego WPiA UAM. Wygłosiła ona referat Klauzula sumienia farmaceuty

48 48 postulat de lege ferenda czy chwyt retoryczny?. Dla uczestników Konferencji oczywistym było, iż poruszony temat w praktyce dotyczy przede wszystkim sprzedaży środków antykoncepcyjnych, wpływających na ludzką płodność bądź niszczących zarodek w początkowym etapie rozwoju. Prelekcja wywołała żywą dyskusję, w której zdania były podzielone. Z jednej strony wskazywano, iż rolą aptekarza powinna być realizacja recepty lekarskiej, a więc ewentualna odmowa wydania przepisanego produktu leczniczego jest w zasadzie bezprzedmiotowa. Podkreślano również, że to lekarz prowadzący postępowanie medyczne - a nie aptekarz decyduje o tym, jakie środki pacjent powinien przyjąć. Brak sprzedaży danego leku skutkować będzie jedynie zmianą apteki przez pacjenta. Jednakże, z drugiej strony pojawiały się postulaty, że apteka nie jest wyłącznie miejscem obrotu towarów, a aptekarz powinien, podobnie jak lekarz, mieć możliwość wykonywania zawodu zgodnie ze swoim sumieniem. Kolejny wykład zaprezentował dr Jędrzej Bujny z Wydziału Prawa i Administracji UAM, pt. Odpowiedzialność zawodowa aptekarzy w świetle zakazu reklamy i nowych zasad prowadzenia marketingu aptecznego. Niewątpliwie, wystąpieniem, które zasługuje na szczególne wyrazy uznania, jest referat dra n. med. Artura de Rosier pt. Związki lekarzy z przemysłem farmaceutycznym. Prelegent, który pełni funkcję Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy Wielkopolskiej Izbie Lekarskiej, przedstawił temat z punktu widzenia praktyki zawodowej w sposób niezwykle ciekawy, podkreślając zarazem marginesowy charakter omawianej problematyki w liczbie prowadzonych przez rzeczników postępowań z powodu trudności dowodowych. Ponadto, w swoim przemówieniu odniósł się do zagadnień etycznych w prawie farmaceutycznym jako biegły psychiatra, a zarazem zastępca dyrektora Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Gnieźnie, co ukoronowało zakończenie drugiego panelu, a tym samym pierwszego dnia Konferencji. Drugi dzień Konferencji, a w tym jego pierwszy panel: Rola ochrony patentowej w branży farmaceutycznej, rozpoczęła prof. dr hab. Aurelia Nowicka kierownik Zakładu Prawa Europejskiego na WPiA UAM, a zarazem opiekun merytoryczny Konferencji, wygłaszając referat na temat Innowacje farmaceutyczne-formy i środki ochrony prawnej. Wysoki poziom merytoryczny wystąpienia Pani Profesor przejawiał się w analizie najistotniejszych dla wspomnianego zagadnienia traktatów międzynarodowych. Jednakże, ze względu na liczną frekwencję farmaceutów, przybliżono podstawy prawa patentowego, wynikające z ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2001, Nr 49, poz. 508). Wskazano, iż objęte ochroną patentową mogą być jedynie wynalazki, które cechują się: nowością, poziomem wynalazczym i zdolnością do przemysłowego stosowania. Następnie omówiono m.in. kwestię wyczerpania prawa, dodatkowego prawa ochronnego, czy też nadużycia patentu. Odnosząc się do kolejnych wystąpień w ramach trzeciego panelu, należy w sposób szczególny wyróżnić prelekcję mgr Anny Wilińskiej-Zelek, doktorantki w Zakładzie Prawa Europejskiego na WPiA UAM na temat Dozwolony użytek chronionych patentami produktów leczniczych oraz prelekcję mgra Bartosza Ferta, aplikanta rzecznikowskiego, na temat Spór o import równoległy produktów leczniczych u ludzi aspekt praw własności intelektualnej. Powyższe referaty naświetliły uczestnikom Konferencji podstawowe regulacje z pogranicza prawa farmaceutycznego i prawa własności intelektualnej, w szczególności

49 49 własności przemysłowej, w sposób jasny i precyzyjny. W trzecim panelu prelekcję wygłosili również laureaci konkursu na wystąpienie: mgr Weronika Magdalena Wiśniewska ( Ochrona patentowa biotechnologicznych produktów leczniczych przeznaczonych dla ludzi w Unii Europejskiej ) i Marek Topór ( Zabezpieczenie sądowe w postaci zakazu sprzedaży leku konkurencyjnego ustanawiane na czas postępowania sądowego dotyczącego ochrony patentowej jako narzędzie eliminacji konkurencji w branży farmaceutycznej ). Ostatni, czwarty panel Konferencji Ochrona konkurencji na rynku farmaceutycznym otworzył dr n. farm. Tadeusz Bąbelek, który wygłosił referat pt. Zakaz reklamy aptek z punktu samorządu aptecznego. Prelegent przedstawił korporacyjne spojrzenie na wprowadzone w prawie farmaceutycznym obostrzenia dotyczące promocji aptek. Wskazano jednocześnie, że z punktu widzenia pacjenta, reklama aptek nie jest niekorzystna ani niepożądana, w przeciwieństwie do reklamy produktu leczniczego. Ponadto, słusznie zauważono, iż w świetle obowiązującej regulacji, prowadzenie apteki poczytuje się jako swoistą działalność gospodarczą, którą wykonywać może każdy przedsiębiorca, niezależnie od wykształcenia farmaceutycznego. Biorąc pod uwagę powyższe, niezrozumiałym jest, dlaczego prawodawca tak bardzo dąży do utrudnienia prowadzenia tego rodzaju działalności, odbierając przedsiębiorcom podstawowe narzędzie, czyli możliwość reklamy na rynku. Taki stan zabijający naturalny mechanizm konkurencji - doprowadza do upadającej rentowności aptek i ich coraz większego udziału w imporcie równoległym. Interesujące spojrzenie na reklamę aptek przedstawił mecenas Dominik Jędrzejko, adwokat w Kancelarii Kaszubiak Jędrzejko Adwokaci, w swojej prelekcji pt. Bezprawna reklama apteki jako czyn nieuczciwej konkurencji. Bezsprzecznie do jednego z najważniejszych wystąpień w całej Konferencji zaliczyć należy referat dra Kazimierza Jakubca, Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, pt. Prawo farmaceutyczne a polityka koncesyjna odnośnie aptek ogólnodostępnych. W następnej kolejności zaprezentowali się laureaci konkursu na wystąpienie: Anna Maria Rożek ( Reklama produktów leczniczych jako czyn nieuczciwej konkurencji. ) oraz Michał Kiedrzynek ( Kompetencje organów administracji publicznej na gruncie artykułu 121 i 121a ustawy Prawo farmaceutyczne ). Ostatni panel, a zarazem całą, dwudniową Konferencję zwieńczyły liczne pytania uczestników kierowane do dra Kazimierza Jakubca, dra n. farm. Tadeusza Bąbelka i adwokata Dominika Jędrzejko, które stworzyły bardzo żywą debatę wokół obecnej sytuacji aptek oraz przyszłości zawodu aptekarza. Dyskusja ta stanowiła przyczynek do rozważań, w którym kierunku pójdzie ustawodawca, regulując zawód aptekarza. Trzeba pamiętać, że jest to zawód, który nie posiada odrębnej ustawy, co stanowi niepochlebny wyjątek wśród zawodów powiązanych z medycyną. Czy będzie to osoba zajmująca się w sposób profesjonalny handlem produktów medycznych i tylko w tych granicach ponosząca odpowiedzialność? Czy też jednak kompetencje i zakres działań farmaceuty rozciągną się na postępowanie terapeutyczne zarówno jako przedłużenie czynności lekarza, jak i w ramach odrębnej

50 50 terapii farmakologicznej z możliwością świadczenia odpłatnych konsultacji w ramach prowadzenia apteki? Podsumowania dyskusji oraz całej Konferencji dokonali dr n. farm. Tadeusz Bąbelek oraz mgr Julita Jabłońska. Reasumując wyżej przedstawiony przebieg tej niezwykle merytorycznej, a zarazem ciekawej i opiniotwórczej Konferencji, należy w szczególności wskazać na udział zaproszonych prelegentów. Dobór paneli dyskusyjnych, w których poruszono najistotniejsze dylematy współczesnych aptekarzy, przedstawiono spojrzenie samorządowe i praktyczne na obowiązujące prawo farmaceutyczne, a także zaprezentowano regulacje międzynarodowe dotyczące ochrony patentowej w innowacjach farmaceutycznych, okazał się naprawdę trafny. Jako studenci bardzo cieszymy się z przekazywanych przez prelegentów i pozostałych uczestników wyrazów uznania. Debata w trakcie Konferencji nakreśliła zarówno zagadnienia aktualne, jak i wybiegała w przyszłość, wskazując największe zagrożenia i dalsze możliwości rozwoju branży farmaceutycznej. Zaproszeni goście chwalili nie tylko wysoki poziom merytoryczny, ale również techniczną organizację Konferencji, za którą odpowiadali studenci Koła Naukowego Prawa Medycznego Lege Artis oraz stowarzyszenia ELSA Poznań, jak np. pakiety z prezentami dla każdego uczestnika (a w nich bardzo użyteczna książka o prowadzeniu apteki i prawie farmaceutycznym), catering czy program socjalny. Uczestnicy byli również zadowoleni ze sprawnego przebiegu Konferencji, na co wpływ mieli konferansjerzy Jakub Sekulski (ELSA Poznań) i Michał Puk (KNPM Lege Artis ) oraz Paweł Krzywda (KNPM Lege Artis ). Natomiast nad wszelkimi merytorycznymi kwestiami czuwała mgr Julita Jabłońska. Dziękujemy serdecznie naszym opiekunom merytorycznym: dr n. farm. Tadeuszowi Bąbelkowi oraz prof. dr hab. Aurelii Nowickiej, a także patronom honorowym (Ministerstwo Gospodarki, prof. Bronisław Marciniak rektor UAM, prof. Roman Budzinowski dziekan WPiA UAM, dr n. med. Krzysztof Kordel prezes WIL, dr n. farm. Tadeusz Bąbelek prezes WOIA, Instytut Allerhanda), patronowi edukacyjnemu Czasopismo Aptekarskie oraz licznym patronom medialnym, bez wsparcia których niniejsza Konferencja nie mogła by się odbyć. II MISTRZOSTWA POLSKI OKRĘGOWYCH IZB APTEKARSKICH W PIŁCE NOŻNEJ HALOWEJ sprawozdanie mgr farm. Szymon Jaworski członek Wlkp. OIA 13 kwietnia 2013 roku w Łęczycy odbyły się II Mistrzostwa Polski Okręgowych Izb Aptekarskich w Piłce Nożnej Halowej. W zawodach wzięły udział zespoły reprezentujące okręgowe izby aptekarskie: Kielecką, Krakowską, Pomorsko-Kujawską wspólnie z Wielkopolską, Gdańską, Dolnośląską, Łódzką i Śląską, która wystawiła dwa zespoły. Barwy WIOA reprezentował mgr farm. Szymon Jaworski, który z powodu nie wystawienia drużyny przez naszą Izbę wzmocnił zespół z Kujaw i Pomorza.

51 51 Osiem drużyn zostało podzielonych na dwie grupy. W skład pierwszej weszły: OIA Katowice 1, OIA Łódź, OIA Kraków, OIA Wrocław; w grupie B zaś znalazły się drużyny OIA Katowice 2, OIA Kielce, OIA Gdańsk i P- KOIA wraz z WOIA. Do półfinałów awansowały dwie najlepszy drużyny z obu grup. Fazę grupową nasz zespół przeszedł jak burza, aplikując rywalom 13 goli i nie tracąc przy tym ani jednego. Tak więc po dwunastu grupowych meczach o najlepszą czwórkę walczyły OIA Łódź z P- KOIA/WOIA oraz OIA Gdańsk z OIA Katowice 1. Mecz półfinałowy z drużyną gospodarzy po dość wyrównanym spotkaniu zakończył się naszą wygraną 3:0, natomiast drugim finalistą została dobrze nam znana z grupowej potyczki drużyna z Wybrzeża. Spotkanie finałowe stało na bardzo wysokim poziomie. Drużyna z Gdańska dwa razy obejmowała prowadzenie, ale dwukrotnie podnosiliśmy się z kolan, doprowadzając do remisu i po regulaminowym czasie gry na tablicy widniał wynik 2:2. Sędziowie zarządzili dogrywkę, w której gdańszczanie okazali się skuteczniejsi, wygrywając 5:2. Reasumując, najlepszą drużyną II Mistrzostw Polski Okręgowych Izb Aptekarskich w Piłce Nożnej Halowej została ekipa z Gdańska, nam przypadło drugie miejsce, a w meczu o ostanie miejsce na pudle Łodzianie pokonali OIA Katowice 1 3:2. Dla naszego zespołu na osłodę przypadły dwie z trzech indywidualnych nagród: najlepszym bramkarzem został Bartosz Bembnista z P-KOIA, a tytuł najlepszego zawodnika turnieju przypadł Szymonowi Jaworskiego reprezentującego WOIA. Cały turniej zamknęła wspólna kolacja i integracyjna impreza w Topoli Królewskiej pod Łęczycą. Zgodnie z tradycją i wolą pomysłodawców Mistrzostw Polski - mgra farm. Jakuba Płaczka i mgra farm. Wiktora Napióry każde kolejne zawody przeprowadzi aktualny Mistrz Polski na terenie swojej Izby Aptekarskiej, tak więc w przyszłym roku III Mistrzostwa Polski Okręgowych Izb Aptekarskich w Piłce nożnej halowej odbędą się w Trójmieście. Podsumowując relację z tego wydarzenia przyznać trzeba, że jest to bardzo fajna impreza integrująca nasze środowisko, a zarazem okazja do wymienienia poglądów niekoniecznie stricte farmaceutycznych. Mam nadzieję, że na kolejne mistrzostwa wystawimy swoją reprezentację.

52 52 FARMACEUCI 60 LAT PO ABSOLUTORIUM 25 maja 2013 r. grupa farmaceutów spotkała się, aby uczcić 60- lecie otrzymania absolutorium Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Spośród 45 żyjących absolwentów, którzy w 1953 r. ukończyli studia, w spotkaniu wzięło udział 17 osób. Jubileusz rozpoczęliśmy uroczystą mszą świętą w kościele akademickim ojców Dominikanów w Poznaniu. Dzięki wsparciu sponsorów spotkanie towarzyskie mogło się odbyć w eleganckiej restauracji przy wspaniale zastawionym stole. Radosnym wspomnieniom lat studenckich i dalszych losów życia zawodowego i prywatnego nie było końca. Spośród przyjezdnych dwie koleżanki po raz pierwszy po 60 latach były obecne na naszym spotkaniu! Wagę naszego jubileuszu uświetnił swoja obecnością Prezes Wielkopolskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej, Pan dr n. farm. Tadeusz Bąbelek, który po mszy św. odczytał modlitwę farmaceutów, a podczas uroczystego przyjęcia wręczył nam pięknie wydane gratulacje oraz każdemu z nas po tomiku wierszy. Całemu naszemu spotkaniu towarzyszyła wesoła i serdeczna atmosfera, którą wspominać będziemy z wielkim zadowoleniem i satysfakcją. organizatorka spotkania mgr Jadwiga Mankiewicz

53 53 ŚWIATŁO WIARY Ks. Adam Sikora Dzień Aptekarza - Poznań - Fara r. Rok temu na naszym aptekarskim święcie przygotowywaliśmy się do przeżycia Roku Wiary. Dzisiaj jesteśmy w trakcie jego przeżywania. Dlatego warto ciągle nad tym tematem się pochylać. Do podjęcia go po raz koleiny skłaniają jeszcze dwa motywy: po pierwsze w czerwcu tego roku ogłoszona została encyklika Ojca św. Franciszka pt. Lumen Fidei Światło wiary, a po wtóre warto zacząć zgłębiać nauczanie papieża Franciszka, ponieważ grozi nam medialne wypaczenie jego pontyfikatu i sprowadzenie go do wtórnych i populistycznych kwestii. Encyklika papieża Franciszka, która jest swoistym zwornikiem pontyfikatu Benedykta XVI i obecnego papieża, kończy tryptyk encyklik poświeconych cnotom teologicznym wierze, nadziei i miłości. Benedykt XVI ogłosił encykliki o miłości - Deus Caritas est, o nadziei Spe salvi i zaczął przygotowywanie encykliki o wierze. Dokończył ją właśnie papież Franciszek. Kiedy czyta się tę encyklikę wyraźnie widać w niej rękę" Benedykta. Niemniej jednak to Papież Franciszek ją autoryzuje. Jest jego encykliką. Warto więc dzisiaj wydobyć z niej chociażby kilka znaczących elementów. Światło wiary: tym wyrażeniem tradycja Kościoła nazwala wielki dar przyniesiony przez Jezusa, który tak oto przedstawia się w Ewangelii św. Jana: «Ja przyszedłem na świat jako światłość, aby nikt, kto we Mnie wierzy, nie pozostawał w ciemności» (J 12, 46). Również św. Paweł wyraża się tymi słowami: «Albowiem Bóg, Ten, który rozkazał ciemnościom, by zajaśniały światłem, zabłysnął w naszych sercach» (2 Kor 4, <5/'(Lumen Fidei nr l dalej -LF). Od razu nasuwają się dwa skojarzenia: po pierwsze wiara - jako duchowe doświadczenie i kwalifikacja człowieka jest darem udzielonym człowiekowi. Po drugie utożsamienie wiary ze światłem jest ukazaniem jej jako czegoś bardzo pozytywnego. Ciemność jest w Biblii znakiem zła i grzechu, światło jest znakiem dobra, a ostatecznie samego Boga. Światło wiary ma bowiem szczególny charakter, ponieważ jest zdolne oświetlić całe życie człowieka. Żeby zaś światło było tak potężne, nie może pochodzić od nas samych, musi pochodzić z bardziej pierwotnego źródła, musi ostatecznie pochodzić od Boga"(LF 4). To kolejna, niezwykle znacząca myśl encykliki. Wiara nie jest czymś izolowanym, odseparowanym od reszty naszych doświadczeń i przeżyć. Wiara jest taką kwalifikacją duchową człowieka, która musi ze swej natury - obejmować całe nasze człowieczeństwo. O ile inne kwalifikacje osobowości człowieka nie muszą z natury - wpływać na pozostałe, o tyle inaczej jest w przypadku wiary. Możemy sobie wyobrazić człowieka o niezwykłej wrażliwości i zdolnościach artystycznych i niezależnych od nich defektów charakteru w innych dziedzinach. Prawdziwa wiara wymaga właściwego przeżywania całości naszego życia. Jest ona elementem integrującym i kształtującym jego całość. Potem papież analizuje biblijny obraz wiary - od doświadczenia wiary przez Abrahama, cały naród Izraela, aż po pełnie wiary w królestwie Chrystusa. Pełnia, do której Jezus doprowadza wiarę, ma jeszcze jeden decydujący aspekt. W wierze Chrystus nie jest tylko Tym, w którego wierzymy, najwyższym objawieniem miłości Bożej, ale także Tym, z którym się jednoczymy, aby móc wierzyć" (LF 18). To są najbardziej specyficzne aspekty chrześcijańskiego rozumienia wiary. Po pierwsze wiara jest doświadczeniem osobowego spotkania z Jezusem, z Bogiem. Wiara w Boga jest nie tylko wiarą w to, że on jest jak wierzymy, że jest coś na podstawie czyjegoś świadectwa. Wiara jest spotkaniem, a właściwie zjednoczeniem komunią z tym, w kogo wierzymy. Tu trzeba by zrobić dygresjię na temat natury Boga, który będąc całkowicie innym i nieskończenie wyższym od człowieka wchodzi z nim w relacje osobową. To nie jest Bóg daleki i niedostępny -jak u teistów. To nie jest Bóg żyjący w naturze, / którym spotykamy się kontemplując przyrodę -jak u deistów. To jest Bóg odwieczny, doskonały i

54 54 wszechmocny i transcendentny, który jednak zaprasza człowieka do wspólnoty z sobą. l o z kolei, niesie daleko idące konsekwencje: Wiara nie tylko patrzy na Jezusa, ale patrzy z punktu widzenia Jezusa, Jego oczami: jest uczestnictwem w Jego sposobie patrzenia" (FS 18). Oczami Boga patrzymy na siebie. To znaczy Jego sposób patrzenia, myślenia, wartościowania i normowania staje się naszym sposobem. Warto tu zrobić kolejną dygresję i nawiązać do nauczana Jana Pawła II. W jednej z najważniejszych encyklik - Veritatis splendor - analizuje niezwykle ważny i trudny problem sposobu pojmowania i przeżywania przez człowieka prawa moralnego. Wyróżnia trzy podstawowe sposoby pojmowania tego problemu: - autonomia- człowiek sam sobie stanowi prawo; - heteronomia - człowiek pojmuje prawo jako narzucone przez kogoś obcego, wręcz wrogiego; - teonomia uczestnicząca - człowiek odkrywa prawo przez zjednoczenie z Bogiem i uczestniczeniem w Jego mądrości - mądrość Boga staje się moją mądrością. To jest właśnie to patrzenie oczami Jezusa", które jest integralnym elementem naszej wiary. Nie można nazywać siebie wierzącym jeżeli tego bożego wzroku nie mamy w sobie. Papież wskazuje na zaufanie, które cechuje tak pojmowaną wiarę. Podkreśla konieczność takiego zaufania w ludzkich doświadczeniach: Mamy zaufanie do architekta, który buduje nasz dom, do farmaceuty, który daje nam lekarstwo mające nas uzdrowić, do adwokata broniącego nas w sądzie"(lf 18). To nasze zaufanie człowiekowi budujemy na jego kwalifikacjach ludzkich i profesjonalnych. Historia zabawienia wskazuje, że zaufanie Bogu jest absolutnie uzasadnione. Kolejnym znaczącym aspektem wiary jest jej zbawczy sens. Wierzący, przyjmując dar wiary, zostaje przemieniony w nowe stworzenie. Otrzymuje nowe istnienie, istnienie synowskie, staje się synem w Synu. «Abba - Ojciec» jest najbardziej charakterystycznym słowem doświadczenia Jezusa, które staje się centrum doświadczenia chrześcijańskiego (por. Rz8, 15). (...) Wiara w Chrystusa zbawia nas, ponieważ to w Nim życie otwiera się radykalnie na uprzedzającą nas Miłość i przemienia nas od wewnątrz, działa w nas i z nami (LF 19-20). Wiara nie jest ideologią, programem społecznym czy nawet systemem etycznym. Wiara jest drogą ku ostatecznemu celowi ludzkiego życia - ku zbawieniu. Aby była ona rzeczywiście skuteczna, musi być przeżyta przez każdego z nas w konkretnym i skutecznym doświadczeniu duchowym. Takim doświadczeniem jest niewątpliwie sakrament. A to wskazuje na to, co papież nazywa eklezjalnym wymiarem wiary". Chodzi o wiarę przyjmowaną, przeżywaną i rozwijaną w Kościele: Wiara z konieczności ma formę kościelną, wyznawana jest z wnętrza ciała Chrystusa jako konkretna komunia wierzących. Właśnie z tej kościelnej przestrzeni otwiera ona poszczególnych chrześcijan na wszystkich ludzi. Słowo Chrystusa, gdy zostaje wysłuchane, mocą swojego dynamizmu przekształca się w chrześcijaninie w odpowiedź, i staje się z kolei słowem wypowiadanym, wyznaniem wiary"(lf 22). Ten kościelny wymiar wiary wyraża się i realizuje w takich pojęciach jak słuchanie nauczania Kościoła, sakramenty udzielane w Kościele i przez Kościół, czy modlitwa przeżywana indywidualnie czy wspólnie, ale zawsze we wspólnocie Kościoła. Kolejnymi zagadnieniami podjętymi w encyklice są środowiska znaczące dla przeżywania wiary. A są nimi - oprócz Kościoła rodzina i środowisko społeczne. Te środowiska są zarówno źródłem naszego wchodzenia w przestrzeń wiary i jej rozwoju w naszych sercach, jak i są rzeczywistościami, w których nasza wiara ma skutkować i owocować. Postawy takie jak sprawiedliwość, solidarność, przebaczenie są konkretnymi przejawami wiary. Wreszcie wskazuje papież na znaczenia wiary w doświadczeniu cierpienia. Chrześcijanin wie, że nie da się wyeliminować cierpienia, ale może ono nabrać sensu, może stać się aktem miłości, powierzeniem się w ręce Boga, który nas nie opuszcza, i tym samym być etapem wzrostu wiary i miłości. Kontemplując zjednoczenie Chrystusa z Ojcem, również w chwili największego

55 55 cierpienia na krzyżu (por. Mk 15, 34), chrześcijanin uczy się uczestniczenia w spojrzeniu samego Jezusa. Nawet śmierć staje się oświecona i może być przeżyta jako ostatnie wezwanie wiary, ostatnie «wyjdź z twojej ziemi», ostatnie «przyjdź!» wypowiedziane przez Ojca, któremu powierzamy się z ufnością, że On nas umocni także podczas ostatecznego przejścia"(lf 56). To ważne słowa zarówno wtedy kiedy sami doświadczamy cierpienia, jak i wtedy gdy przy cierpiącym człowieku stajemy. Tych zaledwie kilka wątków wydobytych z encykliki papieża Franciszka wskazuje jak głęboki jest to dokument i jak może być pomocny w naszym pogłębianiu wiary i naszego jej przeżywania w wymiarze naszych doświadczeń osobistych, rodzinnych, zawodowych, społecznych. Konieczny jest on także do właściwego widzenia i rozumienia rozpoczynającego się dopiero pontyfikatu papieża Franciszka. O STAROŻYTNYCH ANTIDOTACH, ZŁOTYCH PIGUŁKACH I INNYCH SPRAWACH ZWIĄZANYCH Z HISTORIĄ FARMACJI KSIĄŻKA ZBIGNIEWA BELI Nakładem wydawnictwa Medycyna Praktyczna ukazała się ostatnio książka Zbigniewa Beli pt. O starożytnych antidotach, złotych pigułkach i innych sprawach związanych z historią farmacji. Jak pisze we Wstępie autor, książka ta to propozycja innego sposobu poznawania historii aptekarstwa: nie za pomocą chronologicznego wykładu (starożytność, średniowiecze itd.), lecz poprzez prezentację związanych z tą historią przedmiotów takich na przykład jak oryginalna porcja teriaku, szklane naczyńka w kształcie monstrancji na olejki lecznicze, dzban apteczny na olej z dżdżownic, majolikowe naczynie z napisem Alkermes, miedziany alembik z XVI wieku, kapsuła do pozłacania pigułek, oryginalne opakowanie na salwarsan, plakieta portretowa przedstawiająca profil Samuela Hahnemanna, greckołacińskie wydanie Hipokratesa, portret prof. Łobaczewskiego pędzla Jacka Malczewskiego itp. O książce tej prof. A. Śródka, kierownik Katedry Historii Medycyny Collegium Medicum UJ, napisał (na 4. stronie okładki książki), że to zwykłe, wydawałoby się, omówienie blisko czterdziestu eksponatów krakowskiego Muzeum Farmacji ( ) dzięki szerokiej wiedzy Autora i umiejętności jej przekazania, staje się de facto fascynującą podróżą po dziejach europejskiej farmacji i europejskiego aptekarstwa. Walory poznawcze i estetyczne tej książki podkreśla atrakcyjna szata graficzna, w tym liczne barwne ilustracje. Książkę Z. Beli można kupić za pośrednictwem strony internetowej wydawnictwa Medycyna Praktyczna (www.mp.pl, zakładka księgarnia ). Cena detaliczna: 120 zł, cena powyżej 20 egzemplarzy 100 zł.

56 56 KORESPONDENCJA

57 57 ZAPROSZENIA, PODZIĘKOWANIA 12 kwietnia 2013 r. Okręgowa Rada Aptekarska w Warszawie na uroczystość wręczenia praw wykonywania zawodu farmaceuty 3 maja 2013 r. Prezydent Miasta Poznania Ryszard Grobelny na uroczyste obchody 222 Rocznicy Uchwalenia Konstytucji 3 Maja 17 maja 2013 r. Gazeta Farmaceutyczna na XII Dzień Polskiej Farmacji i debatę nt. Rynek Farmaceutyczny w Polsce dokąd zmierzamy? 3 czerwca 2013 r. Studenci rocznika na Uroczystość Jubileuszową odnowienia dyplomów magistra farmacji po 50 latach 12 czerwca 2013 r. Fresenius Medical Care na finał Kampanii Drugie Życie czerwca 2013 r. Prezydent Miasta Poznania Ryszard Grobelny oraz Komitet Organizacyjny Obchodów Rocznic Powstania Poznańskiego Czerwca 1956 na obchody 57 rocznicy wybuchu Powstania Poznańskiego Czerwca 1956

58 58 1 sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta Poznania Ryszard Grobelny, Światowy Związek Żołnierzy AK, Środowisko Syrena na obchody 69 rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego 15 sierpnia 2013 r. Komitet Organizacyjny Dnia Zielarza na obchody Dnia Zielarza 15 sierpnia 2013 r. Główna Biblioteka Lekarska na wystawę pt. 200 lat Wojskowej Służby Zdrowia 24 sierpnia 2013 r. Wlkp. Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia na posiedzenie Rady WOW NFZ 31 sierpnia 1 września 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy Lwówek na XIV Lwóweckie Święto Chleba i Dożynki Gminne we Lwówku 9 września 2013 r. Prezes Okręgowej Rady Lekarskiej Wlkp. Izby Lekarskiej na spotkanie przedstawicieli Samorządów Zawodowych z Parlamentarzystami RP z terenu Wielkopolski 20 września 2013 r. Neuca na Galę Farmaceuty

59 59 23 września 2013 r. Wlkp. Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia na posiedzenie Rady WOW NFZ 27 września 2013 r. Wlkp. Izba Inżynierów Budownictwa w Poznaniu na Wielkopolski Dzień Budowlanych 29 września 2013 r. Wielkopolskie Stowarzyszenie Homeopatów Lekarzy i Farmaceutów na konferencję naukową Medycyna zintegrowana Homeopatia a nowy paradygmat w nauce 1 października 2013 r. Kolegium Rektorów Miasta Poznania na uroczystość inauguracyjną roku akademickiego 2013/ października 2013 r. Rektor i Senat Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu na uroczystą inaugurację roku akademickiego 2013/ października 2013 r. Health Project Management na konferencję LEKI października 2013 r. Sekcja Historii Farmacji Oddziału Poznańskiego PTFarm na zebranie naukowe

60 60

61 61 *********************************************************** PODZIĘKOWANIE za pomoc w wydaniu tomiku poezji Marii Ellnain-Wojtaszek - Pamięć i przemijanie" dr Jan Majewski Przewodniczący Sekcji Historii Farmacji Oddziału Poznańskiego PTFarm mgr Tomasz Magowski Dyrektor Wydawnictwa Kontekst

62 62 PODZIĘKOWANIE KS. PRAŁATOWI WOJCIECHOWI WOLNIEWICZOWI Poznań 23 czerwca 2013 r. Wielce Czcigodny Ksiądz Prałat Wojciech Wolniewicz Proboszcz Parafii Farnej w Poznaniu Księże Prałacie! Z żalem przyjmujemy decyzję o przejściu Księdza Prałata do parafii pw. Opatrzności Bożej na Piątkowie i objęcie funkcji proboszcza. Jesteśmy wdzięczni Księdzu za posługę kapłańską podczas corocznego Święta Aptekarzy. Od 1999 r. zawsze modliliśmy się w Poznańskiej Farze, przy kopii obrazu Świętych Kosmy i Damiana (autorstwa s. Rafaeli Szymkowiak, ze Zgromadzenia św. Elżbiety w Poznaniu), wykonanej przez Jerzego Winklera. Jedną z kopii przekazano w czasie pielgrzymki farmaceutów do Rzymu, jako dar Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego Janowi Pawłowi II, w czasie audiencji prywatnej 6 lutego 2000 r. Aptekarze Poznania i Wielkopolski dziękują za serce, życzliwość, duchowe wsparcie i okazywaną gościnność przez 14 lat. Żywimy nadzieję, że na długo Ksiądz Prałat zachowa nas w życzliwej pamięci. Ze swojej strony obiecujemy modlitwę i już teraz zapraszamy na XXI Święto Aptekarzy pod patronatem świętych Kosmy i Damiana. Z wyrazami wielkiego szacunku dr n. farm. Roman Plackowski dr n. farm. Jan Majewski prof. Barbara Zielińska-Psuja Wiceprezes Przewodniczący Prezes Wielkopolskiej Okręgowej Sekcji Historii Farmacji Oddziału Poznańskiego Rady Aptekarskiej Oddziału Poznańskiego PTFarm PTFarm

63 63 MŁODA FARMACJA Zarząd Młodej Farmacji Poznań na rok akademicki 2013/2014 Przewodnicząca Monika Gołdyka tel Wiceprzewodniczący Szymon Tomczak tel Skarbnik Joanna Miazek tel Sekretarz Aleksandra Pawlukiewicz tel Koordynator ds. wymian (Local Exchange Officer- LEO) Agnieszka Pękal tel Wicekoordynator ds. wymian Wojciech Chudziński tel DS ASPIRYNKA" pok. 1 ul. Rokietnicka Poznań tel./fax poznan.mf.edu.pl

64 64 ODESZLI OD NAS ś.p. Krystyna Schulz magister farmacji w dniu 22 kwietnia 2013 r. absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej w Poznaniu rocznik 1951, nestorka poznańskich aptekarzy szpitalnych, w latach kierownik apteki Szpitala im. Józefa Strusia w Poznaniu, odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. ś.p. Jan Wojtkowiak magister farmacji w dniu 21 maja 2013 r. absolwent Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej w Poznaniu rocznik 1965, długoletni kierownik aptek cefarmowskich w Kaliszu i Koninie, wieloletni współwłaściciel i kierownik apteki w Koninie przy ul. Gosławickiej, były kierownik apteki Dars w Śremie. ś.p. Barbara Czech magister farmacji w dniu 2 lipca 2013 r. absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej w Poznaniu rocznik 1978, wieloletnia pracownik Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej oraz Inspektor ds. Wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego. ś.p. Czesław Sadowski doktor nauk farmaceutycznych w dniu 20 lipca 2013 r. absolwent Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej w Poznaniu rocznik 1976, wieloletni pracownik Katedry i Zakładu Toksykologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, kierownik hurtowni farmaceutycznej Andent.

65 65 WSPOMNIENIA Dolnośląska Okręgowa Izba Aptekarska we Wrocławiu z głębokim żalem zawiadamia o śmierci nestora Polskiej Farmacji mgr. farm. Jana Kaczkowskiego W styczniu tego roku obchodził swoje 106 urodziny, urodził się 26 stycznia 1907 r., w Skaryszewie koło Radomia. Po zakończeniu nauki w radomskim gimnazjum w 1929 r., rozpoczął studia na Uniwersytecie Poznańskim, na Oddziale Farmaceutycznym. Tam też w 1933 r., otrzymał dyplom magistra farmacji. W czasie ostatniego roku studiów przez kilka miesięcy pracował na stanowisku młodszego asystenta, jednak po otrzymaniu dyplomu zdecydował się na pracę bezpośrednio w zawodzie - w aptece i kontynuował ją przez ponad 40 lat. Przez te wszystkie lata pracował w wielu aptekach w całej Polsce, w tym również w czasie wojny. Ostatnie lata spędził ze Wrocławiu. 26 stycznia 2007 r. w siedzibie naszej izby mieliśmy zaszczyt świętować setną rocznicę Jego urodzin. Wtedy też, jako wyraz uznania i szacunku, decyzją Okręgowej Rady Aptekarskiej został wyróżniony honorowym członkostwem w Dolnośląskiej Izbie Aptekarskiej i wyróżnieniem w postaci Złotej Odznaki DIA. Odszedł od nas świadek historii Polski i nestor naszego zawodu. *********************************************************

66 66 REKLAMA

67 67 MIESIĘCZNE STAWKI SKŁADEK CZŁONKOWSKICH pracownicy aptek i hurtowni farmaceutycznych, nie będący kierownikami ustala się, że w rozumieniu niniejszej uchwały, pracownikiem jest farmaceuta zatrudniony na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, jak również wykonujący zawód w ramach tzw. samozatrudnienia 20 zł, właściciele i współwłaściciele aptek lub hurtowni farmaceutycznych w tym udziałowcy spółek cywilnych oraz wspólnicy i akcjonariusze spółek prawa handlowego - 45 zł, kierownicy aptek szpitalnych, zakładowych i działów farmacji szpitalnej 30 zł, kierownicy aptek ogólnodostępnych i hurtowni farmaceutycznych 75 zł, pozostali członkowie Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej, posiadający prawo wykonywania zawodu farmaceuty, wykonujący zawód poza apteką lub hurtownią farmaceutyczną - 7 zł, emeryci i renciści wykonujący zawód stawki określone w lit.a-e w pełnej wysokości Zwolnieniem od składek członkowskich objęci są farmaceuci korzystający z urlopu wychowawczego urlop wychowawczy należy zgłosić do Izby. Zwalnia się z obowiązku płacenia składek emerytów i rencistów, nie wykonujących zawodu emeryci i renciści nie wykonujący zawodu winni zgłosić ten fakt do Izby. Jeśli farmaceuta jest zobowiązany do zapłaty składek z kilku tytułów, wówczas winien on regulować składkę w jednej, najwyższej stawce. na podst. uchwały Nr 6/VI/2012 Wlkp. ORA z dnia r. ze zm. Składki można wpłacać na konto (PKO BP S.A. II O/Poznań ) lub osobiście w biurze Izby. W przypadku wpłat na konto bankowe prosimy o dokładne opisywanie wpłacanych kwot w tytule przelewu.

68 68 PREZYDIUM WLKP. OKRĘGOWEJ RADY APTEKARSKIEJ dr n. farm. Tadeusz Bąbelek Prezes mgr farm. Danuta Kurasz Wiceprezes ds. aptek szpitalnych dr n. farm. Roman Plackowski Wiceprezes ds. aptek ogólnodostępnych mgr farm. Dorota Marcinkowska Sekretarz dr n. farm. Jan Płotkowiak Skarbnik mgr farm. Anna Fibiger członek Prezydium Rady mgr farm. Alina Górecka członek Prezydium Rady

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z Warszawa, dni ma 06. OJ. ZO/Z v. GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Rutkowska Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi ~ ~- Q,~ r~ -r;.e2e~/.

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy skierowany na posiedzenie Rady Ministrów z uwzględnieniem zmian przez nią wprowadzonych

Projekt ustawy skierowany na posiedzenie Rady Ministrów z uwzględnieniem zmian przez nią wprowadzonych Projekt ustawy skierowany na posiedzenie Rady Ministrów z uwzględnieniem zmian przez nią wprowadzonych Kolor czerwony - przepisy, które zostały wykreślone i których nie obejmuje druk sejmowy nr 110 Projekt,

Bardziej szczegółowo

WZÓR. UMOWA Nr... NA WYDAWANIE REFUNDOWANEGO LEKU, ŚRODKA SPOŻYWCZEGO SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ WYROBU MEDYCZNEGO NA RECEPTĘ

WZÓR. UMOWA Nr... NA WYDAWANIE REFUNDOWANEGO LEKU, ŚRODKA SPOŻYWCZEGO SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ WYROBU MEDYCZNEGO NA RECEPTĘ WZÓR Załącznik nr 2 UMOWA Nr... NA WYDAWANIE REFUNDOWANEGO LEKU, ŚRODKA SPOŻYWCZEGO SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ WYROBU MEDYCZNEGO NA RECEPTĘ zawarta w... dnia... roku pomiędzy: Narodowym

Bardziej szczegółowo

Świętokrzyski Wojewódzki

Świętokrzyski Wojewódzki Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Kielcach WIF-KI-WSN.8523.32.2014 Kielce, dn. 15 grudnia 2014r. DECYZJA Na podstawie art. 94a oraz art. 129b ust.1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r.

Bardziej szczegółowo

PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM. Warszawa, 14.05.2015

PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM. Warszawa, 14.05.2015 PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM Warszawa, 14.05.2015 WYKŁAD NR 10 LEKARZ A SYSTEM UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH FUNDAMENTY SYSTEMU FINANSOWANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH ŚWIADCZENIA GWARANTOWA NE

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia.2012r.

Ustawa z dnia.2012r. Ustawa z dnia.2012r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków

Bardziej szczegółowo

Świętokrzyski Wojewódzki

Świętokrzyski Wojewódzki Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Kielcach WIF-KI-WSN.8523.44.2012 Kielce, dn. 30.01.2013r. DECYZJA Na podstawie art. 94a oraz art. 129b ust.1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. Prawo

Bardziej szczegółowo

Ustawa. z dnia.. Art. 1

Ustawa. z dnia.. Art. 1 PROJEKT Ustawa z dnia.. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty Art. 1

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU. Wrocław, dnia 6 października 2014 r. WIF-WR-I.8523.89.2013

DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU. Wrocław, dnia 6 października 2014 r. WIF-WR-I.8523.89.2013 DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU WIF-WR-I.8523.89.2013 Wrocław, dnia 6 października 2014 r. D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu na podstawie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 września 2001 r.

USTAWA z dnia 6 września 2001 r. Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 6 września 2001 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 126, poz. 1382. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU. Wrocław, dnia 29 maja 2014 r. WIF-WR-I.8523.44.2014

DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU. Wrocław, dnia 29 maja 2014 r. WIF-WR-I.8523.44.2014 DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU WIF-WR-I.8523.44.2014 Wrocław, dnia 29 maja 2014 r. D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu na podstawie

Bardziej szczegółowo

APEL DO MINISTRA ZDROWIA BARTOSZA ARŁUKOWICZA

APEL DO MINISTRA ZDROWIA BARTOSZA ARŁUKOWICZA Pismo zostało również przekazane Premierowi Donaldowi Tuskowi, Pani Marszałek Sejmu Ewie Kopacz oraz Prezesowi Naczelnej Rady Aptekarskiej Grzegorzowi Kucharewiczowi APEL DO MINISTRA ZDROWIA BARTOSZA ARŁUKOWICZA

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych.

Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych. Załącznik Nr 2 uzasadnienie zmian dotyczących reklamy aptek i reklamy produktów leczniczych. Uzasadnienie do art. 57 a. Prowadzenie w aptekach, punktach aptecznych oraz placówkach obrotu pozaaptecznego

Bardziej szczegółowo

PRAWO FARMACEUTYCZNE. Zmiana ustawy Prawo farmaceutyczne w zakresie:

PRAWO FARMACEUTYCZNE. Zmiana ustawy Prawo farmaceutyczne w zakresie: BKS/DPK-134-28508/13 EK Warszawa, dnia 10 maja 2013 r. BKS/DPK-134-28557/13 EK Nr: 28508, 28557 Data wpływu 29 i 31 stycznia 2013 r. Data sporządzenia informacji o petycji 17 kwietnia 2013 r. PRAWO FARMACEUTYCZNE

Bardziej szczegółowo

Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach 40-074 Katowice, ul. Raciborska 15 Katowice, 03.09.2015 r.

Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach 40-074 Katowice, ul. Raciborska 15 Katowice, 03.09.2015 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach 40-074 Katowice, ul. Raciborska 15 Katowice, 03.09.2015 r. DNA.8523.31.2015 ( ) D E C Y Z J A Na podstawie art. 94a ust. 2, 3 i 4 w związku z art.

Bardziej szczegółowo

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. w sprawie sposobu i zakresu kontroli systemu monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. w sprawie sposobu i zakresu kontroli systemu monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu i zakresu kontroli systemu monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych Przekazany do uzgodnień zewnętrznych w dniu 26 kwietnia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r. Dz.U.2013.364 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie ogólnych warunków umów na realizację recept oraz ramowego wzoru umowy na realizację recept (tekst jednolity) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Sz. P. Minister Zdrowia Ewa Kopacz

Sz. P. Minister Zdrowia Ewa Kopacz Nasz znak: SIAKat-0119-2009 Katowice 2009-05-21 Sz. P. Minister Zdrowia Ewa Kopacz Dotyczy konieczności nowelizacji rozporządzeń dopuszczających leki do obrotu pozaaptecznego w związku z poszerzeniem listy

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu

D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU WIF-WR-I.8523.91.2014 Wrocław, dnia 29 stycznia 2015 r. D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu I. na podstawie

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. Opolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny:

DECYZJA. Opolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny: OPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY W OPOLU Opole, 20 października 2014 r. OWIF.8523.10.2014 "OZ" Oskar Orski, Maciej Zaklika Sp. J. ul. Krakowska 44 45-076 Opole DECYZJA Na podstawie art. 94a

Bardziej szczegółowo

Nowe przepisy -Najważniejsze ryzyka

Nowe przepisy -Najważniejsze ryzyka Nowe przepisy -Najważniejsze ryzyka Mgr farm. Michał Byliniak USTAWA O PRZECIWDZIAŁANIU NARKOMANII 3 substancje zostały zaliczone do grupy IV-P, dla których recepty muszą być wystawiane zgodnie z Rozporządzeniem

Bardziej szczegółowo

ZMIANA 1. Namysłów, dnia 17.12.2012 r. Dom Pomocy Społecznej PROMYK Kamienna 22 46-100 Namysłów. Nr sprawy IZM.I.272.48.2012.AK-G.

ZMIANA 1. Namysłów, dnia 17.12.2012 r. Dom Pomocy Społecznej PROMYK Kamienna 22 46-100 Namysłów. Nr sprawy IZM.I.272.48.2012.AK-G. Dom Pomocy Społecznej PROMYK Kamienna 22 46-100 Namysłów Namysłów, dnia 17.12.2012 r. Nr sprawy IZM.I.272.48.2012.AK-G. ZMIANA 1 Na podstawie art. 38 ust. 1, 4 i 4a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo

Bardziej szczegółowo

NOWELIZACJA USTAWY Z DNIA 6 WRZEŚNIA 2011 ROKU PRAWO FARMACEUTYCZNE

NOWELIZACJA USTAWY Z DNIA 6 WRZEŚNIA 2011 ROKU PRAWO FARMACEUTYCZNE 08 maja 2015 roku NOWELIZACJA USTAWY Z DNIA 6 WRZEŚNIA 2011 ROKU PRAWO FARMACEUTYCZNE (SKRÓT NAJWAŻNIEJSZYCH ZMIAN NA PODSTAWIE DRUKU SEJMOWEGO NR 2997 ZAWIERAJĄCEGO PROPONOWANE ZMIANY, UCHWALONE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu

D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU WIF-WR-I.8523.1.2015 Wrocław, dnia 4 lutego 2015 r. D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu I. na podstawie

Bardziej szczegółowo

w zakresie refundacji leków z importu równoległego, która maja charakter jedynie techniczny i wpisuje się w ogólną filozofię i konstrukcję Projektu

w zakresie refundacji leków z importu równoległego, która maja charakter jedynie techniczny i wpisuje się w ogólną filozofię i konstrukcję Projektu Propozycja SIRPL do projektu ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Projekt z dnia

Bardziej szczegółowo

Programy lekowe terminy i procedury Michał Czarnuch Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka

Programy lekowe terminy i procedury Michał Czarnuch Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka Programy lekowe terminy i procedury Michał Czarnuch Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka 14.06.2012, Warszawa Program lekowy główne założenia Nowe kategorie dostępności refundacyjnej wprowadzone przez

Bardziej szczegółowo

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

Ustawa refundacyjna zagrożenia dla środowiska lekarskiego

Ustawa refundacyjna zagrożenia dla środowiska lekarskiego Ustawa refundacyjna zagrożenia dla środowiska lekarskiego W dn. 25.03.2011 Sejm uchwalił Ustawę o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU WIF-WR-I.8523.58.2013 Wrocław, dnia 17 lutego 2014 r. D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu I. na podstawie

Bardziej szczegółowo

Decyzja. w Lublinie. Prawo farmaceutyczne poprzez prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie,

Decyzja. w Lublinie. Prawo farmaceutyczne poprzez prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie, Lubelski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Lublinie LU-A.8523.56.2013 Lublin, dn. 14.04.2014 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji zakazującej prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Opolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny:

Opolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny: Opolski Wojewódzki Inspektor Opole, 2014 r. Farmaceutyczny w Opolu OWIF.8523.18.2013 Centrum Tanich Leków Sp. z o.o. ul. Zielona 19a 49 300 Brzeg DECYZJA Na podstawie art. 94a ust. 1, 1a, ust. 2, art.

Bardziej szczegółowo

Nowości w zakresie rozliczeń apteka NFZ, informacje prawne. Marcin Długosz Dyrektor ds. projektów strategicznych - farmacja KAMSOFT S.A.

Nowości w zakresie rozliczeń apteka NFZ, informacje prawne. Marcin Długosz Dyrektor ds. projektów strategicznych - farmacja KAMSOFT S.A. Nowości w zakresie rozliczeń apteka NFZ, informacje prawne Marcin Długosz Dyrektor ds. projektów strategicznych - farmacja KAMSOFT S.A. Nowości w zakresie rozliczeń apteka NFZ: Telekonferencja szkoleniowa

Bardziej szczegółowo

Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach Katowice, ul. Raciborska 15 Katowice, ( ) r.

Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach Katowice, ul. Raciborska 15 Katowice, ( ) r. Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach 40-074 Katowice, ul. Raciborska 15 Katowice, ( ) r. DNA.8523.53.2015 D E C Y Z J A Na podstawie art. 94a ust. 2 i 3, w związku z art. 108 ust. 4

Bardziej szczegółowo

Jak prowadzić aptekę internetową? Obowiązki wynikające z ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną

Jak prowadzić aptekę internetową? Obowiązki wynikające z ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną Jak prowadzić aptekę internetową? Obowiązki wynikające z ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną Kancelaria Adwokacka Katarzyna Bondaryk 1 Prowadzenie apteki internetowej wiąże się z różnymi konsekwencjami

Bardziej szczegółowo

Polish Pharmaceutical Chamber

Polish Pharmaceutical Chamber Naczelna Izba Aptekarska Warszawa, dnia 8 grudnia 2010 r. Pani Ew a KOPACZ Minister Zdrow ia RP W związku z pracami nad projektem ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia

Bardziej szczegółowo

Absurdy ustawy refundacyjnej

Absurdy ustawy refundacyjnej Absurdy ustawy refundacyjnej 17-04-2013 Łukasz Sławatyniec 17-04-2013 Absurdy ustawy refundacyjnej Łukasz Sławatyniec 1 Regulacje prawne (poprzednio) Ustawa o cenach w zakresie ustalania wysokości cen

Bardziej szczegółowo

1. Rp. Seronil 20 mg 100 szt. ds. 2 tabl. rano data recepty 15.12.2012 r data realizacji od 15.12.2012 r Ile wydać: 60 szt. Czy 100 szt.

1. Rp. Seronil 20 mg 100 szt. ds. 2 tabl. rano data recepty 15.12.2012 r data realizacji od 15.12.2012 r Ile wydać: 60 szt. Czy 100 szt. 1. Rp. Seronil 20 mg 100 szt. ds. 2 tabl. rano data recepty 15.12.2012 r data realizacji od 15.12.2012 r Ile wydać: 60 szt. Czy 100 szt. Zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Pan. Zwracam się do Pana Ministra w sprawie pominięcia lekarzy geriatrów w wykazie lekarzy

Pan. Zwracam się do Pana Ministra w sprawie pominięcia lekarzy geriatrów w wykazie lekarzy RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-706913-V/12/GM 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Bartosz Arłukowicz Minister Zdrowia

Bardziej szczegółowo

PRAWO FARMACEUTYCZNE PORADNIK DLA APTEK CZĘŚĆ II

PRAWO FARMACEUTYCZNE PORADNIK DLA APTEK CZĘŚĆ II PRAWO FARMACEUTYCZNE PORADNIK DLA APTEK CZĘŚĆ II Monika Kwiatkowska Warszawa 2013 Stan prawny na 31 października 2013 r. Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne JustLuk

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej Dyrektor znak: Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w w Katowicach Dyrektor Śląskiego znak: WSS Oddziału - 12/ 07 Wojewódzkiego /I/2013 Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OFERTY HANDLOWEJ LEKAM PREMIUM

REGULAMIN OFERTY HANDLOWEJ LEKAM PREMIUM REGULAMIN OFERTY HANDLOWEJ LEKAM PREMIUM POJĘCIA I DEFINICJE W niniejszym regulaminie o ile kontekst nie wymaga jasno inaczej, poniższe słowa i wyrażenia posiadają następujące znaczenia: Regulamin Oferta

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 29 marca 2012 r. Poz. 349. Rozporządzenie. z dnia 21 marca 2012 r.

Warszawa, dnia 29 marca 2012 r. Poz. 349. Rozporządzenie. z dnia 21 marca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 marca 2012 r. Poz. 349 Rozporządzenie Ministra Zdrowia 1) z dnia 21 marca 2012 r. w sprawie sprowadzania z zagranicy produktów leczniczych niezbędnych

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź na pytanie nr 1.:

Odpowiedź na pytanie nr 1.: Odpowiedź na pytanie nr 1.: Czy farmaceuta zamieniając lek na tańszy odpowiednik musi sprawdzać, czy podmieniany lek ma te same wskazania, co lek zapisany na recepcie? Osoba realizująca receptę i dokonująca

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw.

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Warszawa, 15 września 2014 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 708) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

USTAWA REFUNDACYJNA w pigułce

USTAWA REFUNDACYJNA w pigułce USTAWA REFUNDACYJNA w pigułce Ustawa z dnia 12 maja 2011r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych ( Dz. U. z 2011r. Nr 122, poz. 696) zwana

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 22 lipca 2014 r. Druk nr 689 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

VI kadencja Sejmu. w sprawie wykonywania zawodu technika farmaceuty w Polsce

VI kadencja Sejmu. w sprawie wykonywania zawodu technika farmaceuty w Polsce VI kadencja Sejmu Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 14651 w sprawie wykonywania zawodu technika farmaceuty w Polsce Szanowny Panie Marszałku!

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 kwietnia 2016 r. Poz. 493 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 31 marca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji konsumenckiej. Satysfakcja gwarantowana albo zwrot pieniędzy

Regulamin promocji konsumenckiej. Satysfakcja gwarantowana albo zwrot pieniędzy Regulamin promocji konsumenckiej Satysfakcja gwarantowana albo zwrot pieniędzy 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1.1. Regulamin określa zasady urządzania i warunki udziału w akcji promocyjnej prowadzonej pod nazwą

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek. Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP

Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek. Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych RP Toruń / Łódź dnia 18.10.2011r TF/18/10/11/GW Szanowni Państwo! "Gazeta Wrocławska" ul. św. Antoniego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 października 2015 r. Poz. 1634 USTAWA z dnia 5 sierpnia 2015 r. 1), 2) o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych

Związek Zawodowy Techników Farmaceutycznych TF/20/09/14 RP Łódź, 20.09.2014 Pan Piotr Warczyński Podsekretarz Stanu Ministerstwo Zdrowia ul. Miodowa 15 00-952 Warszawa wyraŝa oburzenie faktem pominięcia naszej organizacji i nie powiadamiania w naleŝytym

Bardziej szczegółowo

odpowiedź: Lek Lacipil 4 należy wydać bezpłatnie do wysokości limitu Lek Vivacor 6,25 należy wydać na 30%

odpowiedź: Lek Lacipil 4 należy wydać bezpłatnie do wysokości limitu Lek Vivacor 6,25 należy wydać na 30% Kraków 15.10.2012 r. Pytania z zebrań kwartalnych Wrzesień 2012 r. 1. Jak zrealizować recepty z uprawnieniem dodatkowym ZK w następujących przypadkach: Rp. Lacipil 4 Vivacor 6,25 30%? Lek Lacipil 4 należy

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ DYREKTYWA PE I RADY 2011/24/UE Z DNIA 9 MARCA 2011 R. W SPRAWIE STOSOWANIA PRAW PACJENTÓW W TRANSGRANICZNEJ OPIECE

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. Opolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny: Uzasadnienie

DECYZJA. Opolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny: Uzasadnienie OPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY W OPOLU Opole, 29 maja 2015 r. OWIF.8523.1.9.2015 ZIKO APTEKA Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie 31-216 Kraków, ul. Legnicka 5 DECYZJA Na podstawie art. 94a

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu lojalnościowego MaxFloVIP

Regulamin programu lojalnościowego MaxFloVIP Regulamin programu lojalnościowego MaxFloVIP I. Informacje podstawowe. Baza Danych Zbiór danych osobowych Uczestników biorących udział w programie lojalnościowym MaxFloVIP. Organizator Programu (dalej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... 2009 r. PROJEKT Zał. do uchwały Nr 120/2008/IV KRLW ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... 2009 r. w sprawie rejestru wytwórców substancji czynnych, które mają zastosowanie przy wytwarzaniu produktów leczniczych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie reklamy produktów leczniczych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie reklamy produktów leczniczych Projekt z dnia 28.08.2009 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia... 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie reklamy produktów leczniczych Na podstawie art. 59 ustawy z dnia 6 września 2001 r. -

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU WIF-WR-I.8523.75.2014 Wrocław, dnia 25 listopada 2014 r. D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu I. na podstawie

Bardziej szczegółowo

... Z pisma usunięto fragmenty nie związane z tematem, a dotyczące odpowiedzi na inne zadane pytania.

... Z pisma usunięto fragmenty nie związane z tematem, a dotyczące odpowiedzi na inne zadane pytania. ... Z pisma usunięto fragmenty nie związane z tematem, a dotyczące odpowiedzi na inne zadane pytania. Nasz znak: SIAKat-0432-2014 Katowice 2014-06-12 Szanowna Pani Dyrektor Serdecznie dziękuję za odpowiedź

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO ADRENALINE.PL. Obowiązujący od dnia 02-02-2015 r.

REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO ADRENALINE.PL. Obowiązujący od dnia 02-02-2015 r. REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO ADRENALINE.PL Obowiązujący od dnia 02-02-2015 r. 1. Organizatorem Programu lojalnościowego adrenaline.pl jest firma adrenaline.pl spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Regulamin sprzedaży premiowej dla konsumentów Samsung: Space Max&DUKA. 1 Definicje

Regulamin sprzedaży premiowej dla konsumentów Samsung: Space Max&DUKA. 1 Definicje Regulamin sprzedaży premiowej dla konsumentów Samsung: Space Max&DUKA 1 Definicje 1. Sprzedaż premiowa w rozumieniu niniejszego regulaminu oznacza sprzedaż konsumentom dokonującym zakupu lodówek z technologia

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań DECYZJA

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań DECYZJA WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań D/KO.ŻG.8361.124.2012 Poznań...stycznia 2013r. Zakład Mięsny "Janicki" Jakub Janicki Karol Janicki s. c. ul. Łąkowa

Bardziej szczegółowo

Jak wskazywaliśmy wielokrotnie, nasze oczekiwania w powyższej sprawie dotyczą przede wszystkim jednoznacznego wyjaśnienia kwestii:

Jak wskazywaliśmy wielokrotnie, nasze oczekiwania w powyższej sprawie dotyczą przede wszystkim jednoznacznego wyjaśnienia kwestii: Warszawa 25 stycznia 2012 r. Pan, Z A FARMACJA POLSKA" WŁODARCZYK Podsekretarz Stanu W Ministerstwie Zdrowia Ldz.86/2012 Dotyczy: reklamy produktów leczniczych i reklamy działalności aptek w świetle ustawy

Bardziej szczegółowo

Regulamin współpracy Wydawcy z siecią reklamową Sataku

Regulamin współpracy Wydawcy z siecią reklamową Sataku Regulamin współpracy Wydawcy z siecią reklamową Sataku 1 (Postanowienia wstępne) 1. Niniejszy regulamin określa warunki i zasady, a także rodzaj i zakres, współpracy pomiędzy spółką Sarigato sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

Regulamin reklamy produktów leczniczych na terenie Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II

Regulamin reklamy produktów leczniczych na terenie Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II Regulamin reklamy produktów leczniczych 1 1. Niniejszy regulamin określa zasady prowadzenia w jednostkach organizacyjnych Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II, zwanego dalej Szpitalem,reklamy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNICZĄCY Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Warszawa, 27 maja 2015 r. KRRiT-043/2015 - decyzja nr 8/2015

PRZEWODNICZĄCY Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Warszawa, 27 maja 2015 r. KRRiT-043/2015 - decyzja nr 8/2015 PRZEWODNICZĄCY Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Warszawa, 27 maja 2015 r. KRRiT-043/2015 - decyzja nr 8/2015 HOBBY Sp. z o.o. ul. Jagiellońska 10 05-120 Legionowo DECYZJA Nr 8/2015 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

I. na podstawie art. 105 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.

I. na podstawie art. 105 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm. DOLNOŚLĄSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR FARMACEUTYCZNY WE WROCŁAWIU WIF-WR-I.8523.48.2014 Wrocław, dnia 27 sierpnia 2014 r. D E C Y Z J A Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu I. na podstawie

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa refundacyjna.

Nowa ustawa refundacyjna. Nowa ustawa refundacyjna. Co nowego dla pacjenta onkologicznego? Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych - Warszawa, 26 kwietnia 2012 Magdalena Kręczkowska, Fundacja Onkologiczna DUM SPIRO-SPERO USTAWA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SKLEPU INTERNETOWEGO budohurt24.pl

REGULAMIN SKLEPU INTERNETOWEGO budohurt24.pl REGULAMIN SKLEPU INTERNETOWEGO budohurt24.pl I. Definicje Użyte w Regulaminie pojęcia oznaczają: 1. Klient osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie będącą osobą prawną, której przepisy

Bardziej szczegółowo

APIA SP. Z O.O. REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO NASZ KLIENT - KARTA STAŁEGO KLIENTA

APIA SP. Z O.O. REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO NASZ KLIENT - KARTA STAŁEGO KLIENTA APIA SP. Z O.O. REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO NASZ KLIENT - KARTA STAŁEGO KLIENTA 1. Postanowienia ogólne 1.1. Niniejszy regulamin określa warunki uczestnictwa w programie lojalnościowym Nasz klient

Bardziej szczegółowo

45. Sprawy z zakresu zdrowia

45. Sprawy z zakresu zdrowia 45. Sprawy z zakresu zdrowia 45.1. Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza, pielęgniarki, położnej. Spośród spraw rozpatrywanych w przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w 2007 r., o symbolu

Bardziej szczegółowo

Nasz znak: SIAKat-0306-2008 Katowice 2008-10-30 PILNA INTERWENCJA!

Nasz znak: SIAKat-0306-2008 Katowice 2008-10-30 PILNA INTERWENCJA! Nasz znak: SIAKat-0306-2008 Katowice 2008-10-30 Sz. P. Minister Zdrowia Ewa Kopacz PILNA INTERWENCJA! Szanowna Pani Minister Proszę o pilną interwencję w sprawie leku Clexane firmy Sanofi aventis, która

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AKCJI TV Samsung i soundbar Samsung w zestawie (zwany dalej Regulaminem ) z dnia 23 października 2015 r.

REGULAMIN AKCJI TV Samsung i soundbar Samsung w zestawie (zwany dalej Regulaminem ) z dnia 23 października 2015 r. REGULAMIN AKCJI TV i soundbar w zestawie (zwany dalej Regulaminem ) z dnia 23 października 2015 r. 1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem akcji pod hasłem TV i soundbar w zestawie (zwana dalej Akcją promocyjną

Bardziej szczegółowo

Pan BARTOSZ ARŁUKOWICZ. Minister Zdrowia

Pan BARTOSZ ARŁUKOWICZ. Minister Zdrowia RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-697234-V/12/AA 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan BARTOSZ ARŁUKOWICZ Minister Zdrowia

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski Warszawa, dnia 2 stycznia 2012 r. DOLiS/DEC-820/10 dot. DOLiS-440-820/10/OS/I D E C Y Z J A Na podstawie art. 104 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 grudnia 2012 r. Poz. 1506. Rozporządzenie. z dnia 21 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich

Warszawa, dnia 28 grudnia 2012 r. Poz. 1506. Rozporządzenie. z dnia 21 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 grudnia 2012 r. Poz. 1506 Rozporządzenie Ministra Zdrowia 1) z dnia 21 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich

Bardziej szczegółowo

Podstawowe założenia i zmiany. wprowadzane przez projekt. ustawy refundacyjnej

Podstawowe założenia i zmiany. wprowadzane przez projekt. ustawy refundacyjnej Podstawowe założenia i zmiany wprowadzane przez projekt ustawy refundacyjnej 1. Geneza zmian 2. Sposób dojścia do proponowanych rozwiązań 3. Wprowadzone zmiany organizacyjne 4. Podstawowe różnice pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szpitaljarocin.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szpitaljarocin.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szpitaljarocin.pl Jarocin: Dostawy produktów leczniczych, wyrobów medycznych oraz środków spożywczych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 80/2012/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA. z dnia 16 listopada 2012 r.

ZARZĄDZENIE NR 80/2012/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA. z dnia 16 listopada 2012 r. ZARZĄDZENIE NR 80/2012/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA z dnia 16 listopada 2012 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju zaopatrzenie w wyroby

Bardziej szczegółowo

Pani Justyna Lembke Rarok ul. Kościuszki 15 46 320 Praszka

Pani Justyna Lembke Rarok ul. Kościuszki 15 46 320 Praszka Opolski Wojewódzki Inspektor Opole, 2014 r. Farmaceutyczny w Opolu OWIF.8523.19.2013 Pani Justyna Lembke Rarok ul. Kościuszki 15 46 320 Praszka DECYZJA Na podstawie art. 94a ust. 1, ust. 2, art. 108 ust.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 listopada 2003 r.

Warszawa, dnia 6 listopada 2003 r. Warszawa, dnia 6 listopada 2003 r. GI-DS-430/218/03 (dotyczy udostępnienia przez Zakład Ubezpieczeń Zdrowotnych - Szpitalowi danych osobowych osób, którym Szpital udzielił świadczeń zdrowotnych) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KARTY VIP ADRENALINE.PL. Obowiązujący od dnia 02-02-2015 r.

REGULAMIN KARTY VIP ADRENALINE.PL. Obowiązujący od dnia 02-02-2015 r. REGULAMIN KARTY VIP ADRENALINE.PL Obowiązujący od dnia 02-02-2015 r. 1. Organizatorem Programu lojalnościowego ADRENALINE VIP jest firma adrenaline.pl spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa,

Bardziej szczegółowo

Legenda: Czcionka czerwona zapisy wprowadzone przez nowelizację rozporządzenia z dnia 3 września 2014r. Przekreślenie zapisy usunięte.

Legenda: Czcionka czerwona zapisy wprowadzone przez nowelizację rozporządzenia z dnia 3 września 2014r. Przekreślenie zapisy usunięte. Opracowanie ujednoliconego tekstu rozporządzenia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje Uwaga: Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Lubuski Urząd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim ul. Jagiellończyka 8 66-400 Gorzów Wlkp. Gorzów Wlkp., dnia 27 października 2015r.

Lubuski Urząd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim ul. Jagiellończyka 8 66-400 Gorzów Wlkp. Gorzów Wlkp., dnia 27 października 2015r. Lubuski Urząd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim ul. Jagiellończyka 8 66-400 Gorzów Wlkp. Gorzów Wlkp., dnia 27 października 2015r. PS-III.862.19.2015.MKro Pan Edmund Prekurat Dyrektor Powiatowego Urzędu

Bardziej szczegółowo

Opole, 28 października 2013 r. Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny ul. Plebiscytowa 5 45-380 Opole tel. 77/453-98-24 tel.

Opole, 28 października 2013 r. Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny ul. Plebiscytowa 5 45-380 Opole tel. 77/453-98-24 tel. Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny ul. Plebiscytowa 5 45-380 Opole tel. 77/453-98-24 tel./fax 77/456-57-35 Opole, 28 października 2013 r. OWIF.8522.15.2013 Kierownicy aptek Kierownicy punktów aptecznych

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 4 uzasadnienie propozycji podwyższenia marży.

Załącznik Nr 4 uzasadnienie propozycji podwyższenia marży. Załącznik Nr 4 uzasadnienie propozycji podwyższenia marży. Projekt ustawy zawiera bardzo niekorzystne dla aptek zmiany sposobu naliczania marży detalicznej. Obecnie obowiązująca w Polsce tabela detalicznych

Bardziej szczegółowo

REKLAMA USŁUG WETERYNARYJNYCH

REKLAMA USŁUG WETERYNARYJNYCH dr Piotr Rodziewicz adwokat REKLAMA USŁUG WETERYNARYJNYCH I. ZAKRES DOPUSZCZLANEJ INFORMACJI O ZAKŁADACH LECZNICZYCH DLA ZWIERZĄT Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN USŁUGI PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNYCH

REGULAMIN USŁUGI PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNYCH REGULAMIN USŁUGI PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNYCH Niniejszy regulamin przeznaczony jest dla podmiotów, które zawarły z PayU umowę o korzystanie z Systemu na warunkach określonych przez PayU w Regulaminie Systemu.

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Ubezpieczonego

Przewodnik Ubezpieczonego Przewodnik Ubezpieczonego I. Ubezpieczenie Zdrowotne LUX MED Panaceus 1. Czym jest Ubezpieczenie Zdrowotne LUX MED Panaceus? Przedmiotem ubezpieczenia jest zdrowie i następstwa nieszczęśliwego wypadku

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji dla konsumentów Zmień coś na wiosnę: Smyk. Promocja przedłużona

Regulamin promocji dla konsumentów Zmień coś na wiosnę: Smyk. Promocja przedłużona Regulamin promocji dla konsumentów Zmień coś na wiosnę: Smyk Promocja przedłużona 1 Definicje 1. Promocja dla konsumentów dokonujących zakupu microwież oznaczonych znakiem towarowym Samsung, organizowana

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO FRIENDS

REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO FRIENDS REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO FRIENDS 1. Postanowienia wstępne. 1.1 Niniejszy Regulamin określa warunki programu lojalnościowego Friends, zwanego dalej "Programem". 1.2 Organizatorem Programu jest

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu partnerskiego dla Wykonawców

Regulamin programu partnerskiego dla Wykonawców Regulamin programu partnerskiego dla Wykonawców 1 PRZEDMIOT REGULAMINU 1. Niniejszy Regulamin obowiązuje od 1 maja 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. i określa zasady i warunki uczestnictwa w Programie Partnerskim

Bardziej szczegółowo

Zi.VIII.271.9.2014 Krasne, dnia 14.10.2014 r.

Zi.VIII.271.9.2014 Krasne, dnia 14.10.2014 r. Zi.VIII.271.9.2014 Krasne, dnia 14.10.2014 r. Gmina Krasne, 36-007 Krasne 121 tel. (017) 85 55 292, fax. (017) 855-52-67, UCZESTNICY POSTĘPOWANIA O UDZIELENIE ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO WYJAŚNIENIE DO SPECYFIKACJI

Bardziej szczegółowo

Regulamin sprzedaży premiowej dla konsumentów EcoBubble & Nespresso

Regulamin sprzedaży premiowej dla konsumentów EcoBubble & Nespresso Regulamin sprzedaży premiowej dla konsumentów EcoBubble & Nespresso 1 Definicje 1. Sprzedaż premiowa dla konsumentów dokonujących zakupu pralek i suszarek oznaczonych znakiem towarowym Samsung, organizowana

Bardziej szczegółowo

NIE ZWLEKAJMY! INFORMUJMY PACJENTÓW O MOŻLIWOŚCI KORZYSTANIA Z TAŃSZYCH LEKÓW!

NIE ZWLEKAJMY! INFORMUJMY PACJENTÓW O MOŻLIWOŚCI KORZYSTANIA Z TAŃSZYCH LEKÓW! ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Katowice 2004-05-25 Szanowni Aptekarze - Szanowni Właściciele aptek No to

Bardziej szczegółowo

Regulamin Portalu Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego. w zakresie Portalu Personelu

Regulamin Portalu Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego. w zakresie Portalu Personelu Załącznik do Zarządzenia nr 40/2015 Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Rzeszowie z dnia 15 czerwca 2015 r. Regulamin Portalu Podkarpackiego Oddziału

Bardziej szczegółowo