NR 3/2010 SPIS TREŚCI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NR 3/2010 SPIS TREŚCI"

Transkrypt

1 SPOJRZENIE NA RYNEK I TRENDY INWESTYCYJNE DLA KLIENTÓW NOBLE FUNDS TFI S.A. NR 3/2010 SZANOWNI PAŃSTWO, kolejny raz jest mi bardzo miło zaprezentować Państwu biuletyn kwartalny Noble Funds TFI S.A. Mam nadzieję, że na stałe stanie się on jedną z form komunikowania naszych opinii na temat rynku. W aktualnym wydaniu biuletynu oczywiście odniesiemy się do stanu gospodarki na świecie i w Polsce (analiza Tomasza Smolarka, doradcy inwestycyjnego w Noble Funds TFI S.A.), przedstawimy naszą opinię na temat bieżącej sytuacji na rynku funduszy akcyjnych (wywiad z Andrzejem Domańskim, zarządzającym w Noble Funds TFI S.A.) oraz przybliżymy możliwości inwestycyjne na atrakcyjnych, aczkolwiek niedocenianych rynkach afrykańskich (analiza Piotra Zygmunta, analityka w Noble Funds TFI S.A.). Jak w każdym numerze znajdzie się również coś lżejszego. Z artykułu Katarzyny Rutkowskiej dowiedzą się Państwo o pewnych mankamentach ludzkiej natury, które prowadzą do powstania baniek spekulacyjnych. Mam nadzieję, że nasz biuletyn będą Państwo czytali z przyjemnością i zainteresowaniem i przede wszystkim, że okaże się on pożyteczny w przekazie naszego zdania na temat rynku. W ostatnich tygodniach nad rynkiem zawisły czarne chmury związane głównie z zadłużeniem Grecji, i szerzej Portugalii, Irlandii czy Hiszpanii. Po bardzo optymistycznym pierwszym kwartale 2010 roku zasiały one ziarno niepewności co do dalszych perspektyw wzrostu gospodarczego na świecie, a w konsekwencji atrakcyjności rynku akcji. Naszym zdaniem aktualnej korekcie towarzyszą trzy aspekty. Po pierwsze, faktem jest, że wiele krajów rozwiniętych zadłużyło się ponad miarę, o czym było wiadomo od dawna i co będzie hamowało ich rozwój gospodarczy w przyszłości. Po drugie, nagłaśnianie tych problemów przez agencje ratingowe tylko doprowadziło do zwiększenia awersji do ryzyka i spekulacji o dalszy rozwój sytuacji. Po trzecie, wzrost gospodarczy w świecie coraz bardziej przekonuje, że jesteśmy po recesji, nawet jeśli czasami jakieś dane są poniżej stale rosnących oczekiwań. Te trzy ścierające się aspekty, naszym zdaniem, nie zmieniają jednak pozytywnej średnioterminowej i długoterminowej prognozy dla gospodarki świata, Polski, a przede wszystkim rynków kapitałowych. Uważamy, że kondycja gospodarki światowej poprawia się, a w związku z tym okresy korekty należy w spokojny sposób wykorzystywać do akumulacji akcji. Mam nadzieję, że niniejszy biuletyn pozwoli Państwu lepiej zrozumieć poruszone przeze mnie tematy i przyczyni się do tego, że podczas podejmowania decyzji inwestycyjnych będą Państwo odczuwać większy komfort. SPIS TREŚCI WYWIAD Z ANDRZEJEM DOMAŃSKIM s. 2 GIEŁDOWY ROLLERCOASTER W PIERWSZYCH MIESIĄCACH 2010 R. s. 4 PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE KRAJÓW AFRYKAŃSKICH s. 6 FENOMEN BĄBLI SPEKULACYJNYCH NA RYNKACH KAPITAŁOWYCH s. 8 Z poważaniem, dr Mariusz Staniszewski Prezes Noble Funds TFI S.A.

2 SEGMENT MAŁYCH I ŚREDNICH SPÓŁEK OKIEM EKSPERTA Wywiad z Andrzejem Domańskim, nowym zarządzającym w Noble Funds TFI S.A. Panie Andrzeju, niedawno dołączył Pan do grona zarządzających w Noble Funds TFI S.A. Naszych czytelników z pewnością interesuje to, kiedy zaczęła się Pańska przygoda z inwestycjami oraz jakie jest Pańskie doświadczenie zawodowe? Moje zainteresowanie rynkiem kapitałowym rozpoczęło się już na studiach, na krakowskiej Akademii Ekonomicznej, kiedy to między zajęciami chodziłem śledzić notowania do jednego z pobliskich biur maklerskich. Po studiach miałem możliwość poznania rynku z nieco innej strony. Rozpocząłem pracę w Biurze Relacji Inwestorskich PKO BP, gdzie obserwowałem proces powstawania raportów giełdowych. Z tego doświadczenia korzystam do dziś, gdy do moich obowiązków jako zarządzającego należy m.in. zaznajamianie się z tego typu raportami oraz ich szczegółowa analiza. Kolejne lata spędziłem w Biurze Analiz Ekonomicznych Banku BPH, gdzie z całym naszym zespołem zajmowaliśmy się analizą polskiej gospodarki. Moją specjalnością był sektor paliw płynnych, metali oraz nieruchomości. W 2007 roku rozpocząłem pracę w KBC TFI, początkowo na stanowisku dealera akcji, a następnie od czerwca 2008 roku zarządzającego funduszami akcji. Czy mógłby Pan przybliżyć, czym dokładnie zajmuje się Pan w Noble Funds TFI oraz którymi subfunduszami Pan zarządza? Od początku maja zarządzam subfunduszem Noble Fund Akcji Małych i Średnich Spółek. Jednocześnie jestem aktywnym członkiem komitetu inwestycyjnego podejmującego najważniejsze decyzje dotyczące polityki inwestycyjnej subfunduszy Noble Funds. Jakie widzi Pan perspektywy dla segmentu małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w najbliższych latach? Uważam, że małe i średnie spółki w najbliższych latach dadzą inwestorom wyższe stopy zwrotu niż spółki wchodzące w skład indeksu WIG20. Badania przeprowadzane na rynkach o dłuższej od polskiej historii wskazują, że to spółki z tego segmentu pozwalają w długim terminie osiągnąć najlepsze stopy zwrotu. Segment małych i średnich spółek jest również interesujący z innego powodu. Trudności z pozyskaniem bankowego finansowania skłaniają coraz więcej spółek do szukania środków na rynku kapitałowym. Myślę, że ten trend jeszcze się utrzyma i umożliwi kupowanie ciekawych, perspektywicznych walorów po atrakcyjnych cenach. Czy zdradzi nam Pan, jaką strategię inwestycyjną przyjął Pan dla Noble Fund Akcji MiŚS? Na które sektory Pana zdaniem należy zwrócić szczególną uwagę? Uważam, że małe i średnie spółki w najbliższych latach dadzą inwestorom wyższe stopy zwrotu niż spółki wchodzące w skład indeksu WIG20. W funduszu inwestującym w spółki o małej i średniej kapitalizacji strategia może być w zasadzie tylko jedna. Selekcja, selekcja i jeszcze raz selekcja. Zajmowanie pozycji na mniej płynnych walorach zajmuje sporo czasu. Podobnie jak jej likwidowanie. Dlatego dodając papier do portfela, trzeba mieć silne, bardzo silne przekonanie o jego wartości oraz o jego wzrostowym potencjale. Sama analiza sprawozdania finansowego czy analiza porównawcza to za mało. Kluczowe są spotkania z zarządami spółek, ocena ich umiejętności managerskich, weryfikacja wiarygodności prognoz itp. Takie spotkania, choć bardzo czasochłonne, dają możliwość pogłębionego zrozumienia biznesu danej spółki, jej otoczenia, przewag i ewentualnych zagrożeń. Myślę, że jest to jeden z bardziej fascynujących obszarów pracy zarządzającego funduszami. Natomiast odpowiadając na pytanie bardziej szczegółowo, to w długim okresie szczególnie interesujące wydają się spółki zapewniające ekspozycję na oczekiwany wysoki wzrost gospodarczy. Moim zdaniem takie atrakcyjne inwestycje są możliwe szczególnie w odniesieniu do spółek z sektora handlu detalicznego, mediów czy niektórych spółek przemysłowych. W trakcie spowolnienia gospodarczego spółki z tych sektorów ucierpiały najmocniej. Wiele spośród nich przeprowadziło daleko posuniętą restrukturyzacje kosztową. Szukano nowych produktów, agresywnie pozyskiwano nowe rynki. Dzięki działaniom podjętym w trakcie spowolnienia powstała duża dźwignia opera- strona 2

3 cyjna. Niskie koszty, poprawa koniunktury, a co za tym idzie wzrost sprzedaży powinny przełożyć się zatem na dobre wyniki w kolejnych kwartałach. W krótkim terminie oczekuję natomiast utrzymywania się dużej zmienności na rynku. Wszystkie negatywne informacje płynące ze strefy euro będą podnosić poziom awersji do ryzyka. Dlatego w tej chwili preferuję spółki z sektorów defensywnych, charakteryzujących się niskim współczynnikiem beta. Myślę, że interesujące są niektóre walory z sektora dystrybucji farmaceutyków oraz szeroko rozumianego utilities. Silna deprecjacja złotówki nakazuje również uważnie przyglądać się eksporterom, których konkurencyjność na zagranicznych rynkach zależy w dużej mierze właśnie od kursów walut. Obecnie rynki finansowe są pod silną presją sytuacji w Grecji. Jak widzi Pan obecną sytuację na rynkach międzynarodowych i jaki może to mieć wpływ na rynek w Polsce? Tak jak powiedziałem, myślę, że niepewność jeszcze długo będzie się utrzymywać na wysokim poziomie. Choć perspektywy polskiej gospodarki pozostają dobre, to w krótkim terminie rządzić będzie sentyment, a ten jest obecnie dyktowany problemami fiskalnymi strefy euro. Europa nie ma innego wyjścia, niż pójść drogą redukcji deficytów oraz długu publicznego. To z kolei oznacza mniejszy popyt oraz niższy poziom PKB w krajach objętych fiskalnym dostosowaniem. To w długiej perspektywie będzie miało dla Polski niestety negatywne konsekwencje. Nie oczekiwałbym na przykład, że kolejny unijny budżet będzie dla nas tak hojny jak obecny. Rynki dyskontują napływające informacje i dlatego, moim zdaniem, w najbliższych tygodniach czeka nas raczej powolne osuwanie się w kierunku 2000 pkt na WIG20. Tempo ruchu będzie naturalnie wyznaczane zachowaniem się amerykańskich indeksów, gdyż o żadnej dywergencji nie ma obecnie mowy. Amerykańscy inwestorzy boją się z kolei nie tylko greckich, czy szerzej europejskich problemów, ale także ewentualnego dalszego schładzania chińskiej gospodarki. Na domiar złego mamy gigantyczny amerykański deficyt budżetowy oraz obawy przed przeregulowaniem sektora finansowego. Z drugiej strony fundamenty polskiej gospodarki pozostają dobre. Dlatego też spadki na giełdzie wykorzystywałbym raczej do zwiększania pozycji w akcjach. Segment małych i średnich spółek jest jednym z najbardziej wahliwych i podatnych na zmiany koniunktury giełdowej. Jakie miałby Pan wskazówki dla inwestorów zainteresowanych inwestycjami w tym segmencie? Moja pierwsza i fundamentalna rada to inwestować długoterminowo, kierując się wieloletnimi prognozami odnośnie do fundamentów gospodarki. Spekulacja jednostkami rzadko kiedy przynosi dobre rezultaty. Część inwestorów ma niestety tendencje do uciekania z rynku przy dołkach oraz zwiększania nabyć, gdy na rynku jest już drogo. Jest to w pewnym sensie naturalne, gdyż rynkiem w krótkim terminie rządzą emocje. W długiej perspektywie liczy się jednak jedynie chłodna kalkulacja oraz znajomość rynku. Myślę, że spekulowanie i krótkoterminowe ruchy inwestorzy powinni zostawić zarządzającym ich funduszami. Wracając do Pana osoby, zarządzanie funduszami inwestycyjnymi jest związane z dużym stresem. Jak odreagowuje Pan tak stresującą pracę? Pochodzę z Krakowa i staram się możliwie często wracać do rodzinnego miasta. Kawa ze znajomymi na Brackiej czy piwo w zaułku św. Tomasza to chyba najlepszy sposób na ucieczkę od gwaru i stresu stolicy. Poza tym staram się uprawiać dużo sportu. Z przyjaciółmi gramy regularnie w koszykówkę. Sporo też biegam, choć akurat w tym roku pogoda temu niestety nie sprzyja. Dziękuję za rozmowę. Rozmawiała Katarzyna Rutkowska strona 3

4 GIEŁDOWY ROLLERCOASTER W PIERWSZYCH MIESIĄCACH 2010 ROKU Tomasz Smolarek, Doradca Inwestycyjny Noble Funds TFI S.A. Pierwsze pięć miesięcy roku było niezwykle emocjonujących na rynku kapitałowym. Mieliśmy wzloty i upadki, fale optymizmu i pesymizmu. Ostatecznie, na koniec maja, indeksy naszej giełdy znajdują się mniej więcej w tym samym miejscu co na początku roku. Prześledźmy zatem, jak sytuacja na rynkach kapitałowych rozwijała się na przestrzeni kolejnych miesięcy. Na początku roku kontynuowana była krótkoterminowa fala wzrostowa zapoczątkowana w połowie grudnia ubiegłego roku. Trwała ona do połowy stycznia, gdy rozpoczął się sezon publikacji kwartalnych wyników spółek z USA. Powtórzyła się sytuacja z poprzedniego sezonu wyników (październik), gdy pierwsze raporty ze spółek były sygnałem do realizacji zysków na giełdzie, mimo że wyniki spółek były znów zdecydowanie lepsze od prognoz. Początkowo nasz parkiet, odporny na światową korektę, gwałtownie poddał się jej na początku lutego, gdy za granicą próba odbicia okazała się nieskuteczna. Źródłem korekty spadkowej na światowych giełdach oprócz zwykłej chęci do realizacji zysków były też obawy o to, że Chiny zaczną szybciej, niż oczekiwano, zacieśniać politykę pieniężną, chłodząc tym samym rozpędzoną gospodarkę Państwa Środka. Na pierwszy plan zaczęło wysuwać się jednak widmo bankructwa Grecji oraz przeniesienia tej greckiej zarazy na inne kraje strefy euro, również będące w trudnej sytuacji fiskalnej. Skala korekty spadkowej wyniosła na naszym indeksie WIG 10%, a w USA 8% na S&P500. Mimo nierozwiązanej sytuacji w Grecji indeksy na świecie rozpoczęły na początku lutego ponowny marsz w górę. W drugiej połowie miesiąca inwestorzy zaczęli obawiać się o gospodarkę amerykańską, skąd otrzymaliśmy kilka słabszych danych. Jednak w dużej mierze wpływ na te dane MIESIĄC WIG WIG20 mwig40 swig80 S&P500 Styczeń Luty Marzec Kwiecień Maj (do 31.05) miały potężne śnieżyce, jakie dwukrotnie uderzyły w najbardziej zaludnione miasta USA. Inwestorzy też tak to wkrótce zinterpretowali i wzrosty były kontynuowane. Fala wzrostowa trwała bez większych przeszkód do połowy kwietnia, czyli do startu kolejnego sezonu wyników spółek, tym razem z I kwartału. Indeksy w Polsce i na świecie w ciągu tej ponaddwumiesięcznej fali wzrostowej osiągnęły nowe szczyty w trwającej hossie, docierając do poziomów, jakie notowały przed upadkiem Lehman Brothers. Indeks WIG dotarł do poziomu pkt, zyskując tym samym od dołka z 17 lutego 2009 roku 117%, ale wciąż znajdował się 35% poniżej szczytu z 2007 roku. S&P500 dotarł do poziomu 1219 pkt, czyli 83% powyżej dołka z marca 2009, ale 23% poniżej szczytu z 2007 roku. Zyski od dołka były więc imponujące, ale też z gospodarki światowej, szczególnie z USA, seryjnie napływały lepsze od prognoz dane makroekonomiczne, co uwiarygodniało sens tych zwyżek. Zgodnie z zasadą kupuj plotki, sprzedawaj fakty (granie pod lepsze od oficjalnych prognoz wyniki ze spółek) początek sezonu wyników znów rozpoczął korektę spadkową. Szybko na wokandę wrócił temat potencjalnego bankructwa Grecji. Rentowności greckich obligacji skarbowych z całej krzywej dochodowości zaczęły błyskawicznie rosnąć czyniąc nieracjonalnym zaciąganie przez grecki rząd pożyczek po takim koszcie. Zresztą i tak sukcesem byłoby wówczas znaleźć kogoś chętnego do kupna tych obligacji. Stało się jasne, że Grecja bez pomocy z zewnątrz wkrótce utraci płynność finansową. Grecka zaraza szybko przenosiła się na Hiszpanię, Portugalię i zagrażała ożywieniu gospodarczemu w strefie. Europejski sektor finansowy, który ma w swoich bilansach dużą ilość obligacji zagrożonych krajów PIIGS, znalazł się pod ogromną presją, a świat doskonale pamięta, jak szybko kryzys w sektorze finansowym w 2008 roku przeniósł się na realną go- strona 4

5 spodarkę. Pamiętali o tym również decydenci z Unii Europejskiej, jednak tempo wprowadzania działań zapobiegawczych było zupełnie nieadekwatne do tempa rozwoju sytuacji na rynkach kapitałowych. Władze w Europie od początku roku prężyły się, pokazując, że nie ugną się pod naporem rynku kapitałowego i działających na nim spekulantów, twierdząc, że Grecja jest sama sobie winna i sama też musi rozwiązać swoje problemy. Ignorowanie problemu przez polityków musiało się jednak skończyć. Najpierw pod koniec kwietnia władze strefy zaakceptowały pomoc dla Grecji w wysokości 110 mld euro, a kiedy okazało się, że pomoc ta nie uspokoi rynków finansowych, w nocy z 9 na 10 maja ogłoszono bezprecedensowy w swojej skali pakiet stabilizacyjny dla strefy euro opiewający na 750 mld euro. Plan ten, początkowo pozytywnie przyjęty przez rynek akcji, nie zdołał jednak odwrócić krótkoterminowego trendu spadkowego na giełdach, choć uspokoił rynek obligacji. Główny światowy indeks, czyli amerykański S&P500 zanotował w maju pierwszą oficjalną korektę (spadek od szczytu o co najmniej 10%) w trakcie tej ponadrocznej hossy, a 25 maja dotarł do dołków z lutego. Niewielka skala odbicia od tego poziomu jak dotąd nie przesądza o kierunku krótkoterminowego trendu. Indeks dużych spółek na warszawskiej giełdzie WIG20 nie spadł w maju aż do lutowych dołków, a obecnie znajduje się w połowie zakresu pomiędzy szczytem z kwietnia a lutowym dołkiem. Jak na tym tle wyglądały dane płynące z gospodarki? Dane napływające od początku roku ze świata zaczęły przekonywać coraz większą część sceptyków, że ożywienie dzieje się naprawdę. Najważniejsze wskaźniki wyprzedzające (PMI/ISM) kontynuowały trend wzrostowy. Ważnym sygnałem było wyjście na początku roku ponad poziom 50 pkt amerykańskiego indeksu ISM usług, co oznaczało, że do sektora przemysłu, będącego dotąd siłą napędową ożywienia, dołączają usługi. Jednak pomimo solidnych wskaźników wyprzedzających niektóre twarde (bieżące) dane makro mogły na początku roku rozczarowywać. Negatywny wpływ na wiele danych miała mroźna zima WYKRES POKAZUJĄCY WZROST ZATRUDNIENIA W RAPORTACH MIESIĘCZNYCH w najważniejszych gospodarkach świata. W Niemczech mrozy w styczniu były największe od 1987 roku. W USA w lutym mieliśmy dwa potężne ataki śnieżyc, wskutek czego zamykano urzędy, sklepy, a zakłady pracy ograniczały produkcję. Ekonomistów i inwestorów zaskoczyło jednak to, jak dobrze gospodarka światowa poradziła sobie w tych anormalnych warunkach. W marcu, kiedy pogoda się już zdecydowanie poprawiła, praktycznie na całym świecie mieliśmy gwałtowne przyspieszenie (wziąwszy pod uwagę dane bieżące). Dynamicznie rosła produkcja, wydatki konsumentów (głównie w USA), handel międzynarodowy. Nie znamy jeszcze wielu danych za kwiecień (niedostępnych jest jeszcze wiele danych ze strefy euro), ale można śmiało stwierdzić, że marzec był najlepszym miesiącem w trakcie tego ożywienia, a w kwietniu (i zapewne również w maju) dynamika nieco wyhamowała. Wskaźniki wyprzedzające dotyczące przemysłu sugerują, że w kwietniu zanotowano szczytowe poziomy w tym cyklu i ich dynamika może osłabnąć. Jest to jednak normalne zachowanie cykliczne sektora przemysłowego. Ewentualne odejście od szczytów nie oznacza jednak pogorszenia w światowej gospodarce, ale wskazuje, że najdynamiczniejsza faza ożywienia, ta napędzana przez odbudowę zapasów w przemyśle, jest prawdopodobnie za nami. Mimo że wskaźniki dla przemysłu nadal powinny pozostawać na wysokich poziomach i wspierać ożywienie, to jednak teraz powinniśmy wchodzić w fazę, kiedy to sektor usług i rosnące wydatki konsumentów będą utrwalały ożywienie i napędzały ekspansję gospodarczą. Ponieważ to USA będą nadal wyznaczały przebieg cyklu w globalnej gospodarce bardzo ważne jest obserwowane od początku roku ożywienie na tamtejszym rynku pracy. Jest to jedna z najważniejszych jak dotąd w bieżącym roku wiadomości makroekonomicznych Wyhamowanie dynamiki na wskaźnikach wyprzedzających zbiegło się ze wspomnianymi wcześniej problemami w strefie euro. Dlatego na wiarygodniejszą interpretację kwietniowych i majowych danych makro musimy jeszcze poczekać. Problemy w strefie stawały się w tym okresie z dnia na dzień coraz poważniejsze i coraz częściej pojawiały się sygnały, że może to być źródło kolejnej fazy kryzysu. Skala spadków na giełdzie i osiągnięte przez indeksy poziomy zaczęły sugerować, że inwestorzy tracą wiarę w ożywienie gospodarcze na świecie i nie przewidują wzrostów zysków spółek giełdowych w kolejnym roku. Inwestorów zaniepokoiły też wprowadzane przez chińskie władze programy mające schłodzić tamtejszy rozgrzany rynek nieruchomości. Podobnie jak w 2008 roku inwestorzy nie dawali wiary w możliwości chińskiej gospodarki (a Chiny wbrew sceptykom osiągnęły wtedy swój cel) tak teraz znów ta wiara zaczęła słabnąć. Uważam, że obawy inwestorów odnoście do recesji w strefie euro czy znacznego spowolnienia w Chinach są przesadzone, jednak rosnąca awersja do ryzyka, jaka daje się zauważyć w ostatnich dwóch miesiącach, musi wkrótce opaść, gdyż rynek kapitałowy sam w sobie kreuje zachowania uczestników sfery realnej gospodarki, oddziałując na nie pozytywnie lub negatywnie. strona 5

6 PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE KRAJÓW AFRYKAŃSKICH Piotr Zygmunt Jesteśmy aktualnie świadkami wychodzenia gospodarki światowej z największego od lat 30. XX w. kryzysu. Wyraźne sygnały ożywienia gospodarczego płynące z rozwiniętych gospodarek, czyli USA oraz państw strefy euro, a także z krajów rozwijających się (emerging markets) stanowią impuls dla inwestorów poszukujących okazji do długoterminowego ulokowania kapitału. Oczywiście trend wzrostowy na światowych rynkach kapitałowych przeplata się z okresami wzrostu awersji do ryzyka (np. wywołanej przez problemy fiskalne strefy euro), a co za tym idzie spadkami indeksów giełdowych. Jednak miejsce, w którym znajduje się obecnie światowa gospodarka, pozwala z optymizmem patrzeć na trendy na parkietach przez najbliższe lata. Każdy strategicznie myślący inwestor stara się zdywersyfikować portfel aktywów, biorąc pod uwagę swoje preferencje co do stopy zwrotu oraz ryzyka. Ciekawym kierunkiem dywersyfikacji portfela akcji wydają się być niektóre kraje afrykańskie (koncentrujemy się tutaj na Egipcie, Maroku, Tunezji oraz Nigerii), kórych potencjał inwestycyjny zostanie przedstawiony poniżej. Oczywiście każdemu z tych rynków należałoby poświęcić osobną analizę, jednak posiadają one kilka cech wspólnych, decydujących o ich atrakcyjności inwestycyjnej. Po pierwsze, panują w nich relatywnie stabilne warunki prowadzenia działalności gospodarczej (instytucje), co wskazuje na solidne głębokie fundamenty wzrostu gospodarczego. O stopniu rozwoju systemu instytucjonalnego gospodarek afrykańskich świadczą wyniki, jakie te kraje osiągają w rankingach konkurencyjności międzynarodowej i wolności gospodarczej, publikowanych m.in. przez World Economic Forum, Bank Światowy czy Instytut Frasera. Wiadomo, że w porównaniu z krajami rozwiniętymi mają one jeszcze sporo do nadrobienia pod względem otoczenia instytucjonalnego, jednak właściwsze byłoby zestawienie ich z najszybciej rozwijającymi się krajami wschodzącymi. Zamieszczony poniżej wykres świadczy o tym, że wiodące kraje Czarnego Lądu wypadają niezwykle obiecująco pod względem konkurencyjności, szczególnie na tle największych gospodarek wschodzących, czyli krajów BRIC (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny). Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na otoczenie prawno-administracyjne biznesu, stabilność makroekonomiczną oraz efektywność mechanizmów rynkowych. Pierwszy czynnik jest o tyle istotny, iż determinuje interakcje między podmiotami gospodarczymi, co w ostateczności prowadzi do intensyfikacji życia gospodarczego na terenie kraju oraz wzrostu bogactwa jego obywateli (liczonego jako PKB per capita). Stabilność systemu prawnego zmniejsza koszty transakcyjne oraz niepewność działalności, a zatem można ją traktować jako warunek konieczny do szybkiego wzrostu gospodarczego. Kolejna kwestia to stabilność makroekonomiczna, której cechami są przede wszystkim niska inflacja oraz zrównoważone finanse publiczne państwa. Stabilność cen w gospodarce umożliwia w ogóle obrót gospodarczy, a ponadto odzwierciedla rzeczywistą zależność między podażą a popytem dóbr znajdujących się w danym momencie w obiegu. Z kolei wysoki deficyt budżetowy, a co za tym idzie narastający dług publiczny, nie tylko powoduje, że gospodarka traci swój potencjał, ale w dłuższym okresie może zaowocować kryzysem fiskalnym, z którego wychodzenie oznacza dla obywateli lata niezwykle trudnego zaciskania pasa (przykład Grecji, Hiszpanii czy Portugalii). Kryterium efektywności mechanizmów rynkowych jest przede wszystkim miernikiem stopnia, w jakim państwo ingeruje w procesy gospodarcze (podatki, ograniczenia nakładane na zagranicznych inwestorów itp.). Im większy jest to poziom, tym rynek ma mniejsze zdolności strona 6

7 do faktycznej wyceny dóbr znajdujących się w obiegu. Wyżej wymienione elementy systemu instytucjonalnego determinują nie tylko siły prowzrostowe każdego kraju, ale również służą jego zdolności do radzenia sobie z szokami zewnętrznymi i wewnętrznymi. Wynika z tego ich niezwykle istotna rola w określaniu długookresowego trendu rozwoju gospodarki oraz w łagodzeniu wahań cyklicznych. Reasumując, stopień rozwoju otoczenia działalności gospodarczej w wybranych krajach afrykańskich prezentuje się dobrze w stosunku do krajów BRIC, co implikuje okazały potencjał drzemiący w gospodarkach Czarnego Lądu, zważywszy na to, że startują one z relatywnie niższej pozycji. Po drugie, kraje afrykańskie charakteryzuje korzystny trend demograficzny. Średnia długość trwania życia podnosi się, natomiast duża część społeczeństwa to osoby w wieku produkcyjnym (młode społeczeństwo). Na chwilę obecną okazuje się, że znaczna część zasobu pracy związana jest z sektorami o niskiej produktywności (np. rolnictwo, słabo rozwinięte przemysł czy usługi). Jednak z uwagi na niskie koszty pracy, korzystne otoczenie instytucjonalne, rosnące nakłady na edukację oraz otwarcie tych gospodarek na zagraniczny kapitał, będzie następowało stopniowe przesuwanie się siły roboczej ku bardziej produktywnym zajęciom, co w oczywisty sposób służy dynamice PKB oraz poprawia strukturę gospodarczą kraju. Obecnie wystarczy wspomnieć tylko o centrach outsourcingowych Hewlett Packarda i Airbusa (Tunezja) oraz Peugeota, Nestlé czy Heinekena (Nigeria), które poza wpływami podatkowymi i nowymi miejscami pracy zapewniają transfer technologii, know-how oraz podnoszenie kwalifikacji pracowników. Powyższe argumenty przemawiają na korzyść rynków afrykańskich, ale w długookresowej perspektywie. Potrzeba nie tylko czasu, ale i woli politycznej do przeprowadzenia niezbędnych reform, aby potencjał wzrostowy tych gospodarek faktycznie się zmaterializował. Poza tym niezwykle istotnym elementem, który dotychczas zaniedbywano, jest infrastruktura. Przykład Azji pokazuje, jak istotnie przeznaczane na nią nakłady mogą przyczynić się do dynamicznego wzrostu. Co natomiast powoduje, że rynki kapitałowe wymienionych krajów Afryki mogą stanowić kuszącą ofertę dla inwestorów, chcących zdywersyfikować swoje aktywa akcyjne? Przede wszystkim relatywnie niska korelacja stóp zwrotu na giełdach afrykańskich ze stopą zwrotu z indeksu światowego. KORELACJA POSZCZEGÓLNYCH RYNKÓW Z GIEŁDĄ W USA OKRES Zostało to zaprezentowane w tabeli powyżej. Szczególnie rynek marokański i tunezyjski wydają się znacznie odbiegać od tego, co dzieje się na rynkach rozwiniętych, co oznacza, że noszą one znamiona rynków podlegających teorii decouplingu. Mówi ona, że rynki wschodzące pod wpływem przybierającego na sile popytu wewnętrznego odseparowują od gospodarek rozwiniętych przebieg swoich cykli koniunkturalnych, a co za tym idzie indeksów giełdowych od gospodarek rozwiniętych. Przykład krajów BRIC czy większości państw Europy Środkowo-Wschodniej pokazał, że zasadność tej teorii nie do końca znajduje potwierdzenie w obserwacjach empirycznych. Dotyczy to także Egiptu, a szczególnie Nigerii, której gospodarka opiera się na produkcji i eksporcie ropy naftowej, której ceny determinowane są światowym cyklem koniunkturalnym. Indeksy afrykańskie na tle indeksów giełdowych gospodarek bardziej rozwiniętych cechowała wyższa cykliczna zmienność, a co za tym idzie możliwość pokaźnego zarobienia w czasie hossy. Mimo, że w trakcie bessy te indeksy relatywnie szybko spadały, to w dłuższej perspektywie można było na nich więcej zarobić. Jako że inwestorzy oceniają rynki afrykańskie jako ryzykowne, potwierdzają one liniową zależność między ryzykiem a stopą zwrotu. Na tle wszystkich światowych wskaźników korzystnie prezentuje się wspomniana wyżej Tunezja, która od początku 2005 r. charakteryzuje się najmniejszą zmiennością, a ponadto wykazuje wyższą ujemną współzależność ze wskaźnikiem światowym w czasie spadków. OKRES OKRES Egipt Nigeria Tunezja n/a Maroko Polska (EM) Azja (EM) Ameryka Łacińska Emerging markets Reasumując, w gospodarkach krajów afrykańskich (przynajmniej tych omawianych) niewątpliwie drzemie potencjał wzrostowy. Dzisiaj stanowią one co prawda nie do końca przewidywalne środowisko inwestycyjne (szczególnie pod względem politycznym), aby instytucje z całego świata masowo rzuciły się na tamtejsze aktywa. Jednak w perspektywie kilku (a raczej kilkunastu) lat, wraz z postępującymi zmianami strukturalnymi afrykańskich gospodarek, utrwalaniem w nich prowzrostowych instytucji oraz napływem kapitału z krajów wysoko rozwiniętych, być może stwierdzimy nie tylko, że kraje BRIC odpowiadają za dynamikę światowego wzrostu gospodarczego, ale będziemy powoli mówić także o krajach MENT (Maroko, Egipt, Nigeria, Tunezja) i innych gospodarkach afrykańskich, jako o tych określających tempo wzrostu globalnego PKB. strona

8 WHAT COMES UP, MUST COME DOWN Fenomen bąbli spekulacyjnych na rynkach kapitałowych Katarzyna Rutkowska Od początku istnienia wolnego rynku znane były sporadyczne przypadki załamań i krachów na giełdach, kiedy to ceny aktywów finansowych wzrastały w oderwaniu od fundamentów, osiągając ekstremalne wartości, po czym drastycznie spadały. Takie zjawiska znane są pod nazwą bąbli (baniek) spekulacyjnych. Bąbel spekulacyjny to przykład anomalii giełdowej, którego pojawienie się na rynkach kapitałowych wzbudza skrajne emocje: od euforii po czarną rozpacz. Najprostszym sposobem na wyjaśnienie zjawiska bąbli spekulacyjnych jest przyrównanie ich do baniek mydlanych. Bańka mydlana powstaje dzięki wypełnieniu powietrzem, czyli poprzez jej nadmuchanie. Im więcej powietrza wdmuchujemy w bańkę, tym bardziej powiększa ona swoje rozmiary. Jej żywotność nie jest jednak długa, gdyż bańki mydlane szybko i nieuchronnie pękają. Podobnie jest w wypadku baniek spekulacyjnych. Podczas ich nadmuchiwania (spekulacyjnego windowania cen walorów) aktywa osiągają astronomiczne ceny, pęknięcie bańki powoduje jednak silne skorygowanie ich w dół. Skąd się biorą bąble spekulacyjne i jakie są przyczyny ich powstawania? Mimo istnienia wielu publikacji na temat zjawiska, jakim są bąble spekulacyjne, oraz prób wyjaśnienia przyczyn ich powstawania badacze rynków kapitałowych nie doszli do porozumienia w tej kwestii. Najbardziej przekonujące wydaje się wytłumaczenie istoty tego zjawiska na podstawie wiedzy, której dostarczają nam finanse behawioralne. Powodowani nadmiernym optymizmem, przeprowadzając zbyt dużą liczbę transakcji na giełdzie lub podążając za instynktem stadnym, inwestorzy popełniają błędy inwestycyjne, które w konsekwencji mogą skutkować pojawieniem się bańki spekulacyjnej. W czasach dobrej koniunktury czujność uczestników rynku kapitałowego może zostać uśpiona. Zbytni optymizm prowadzi do niedostrzegania negatywnych sygnałów płynących z rynku i pomniejszania ich wagi. Z ekstremalną sytuacją mamy do czynienia, kiedy wybujały optymizm przeradza się w euforię. Tak działo się np. w wypadku bańki internetowej z przełomu wieków (w 2000 r.), kiedy to inwestorzy, silnie pokładając wiarę w potencjał drzemiący w branży, masowo decydowali się na alokację aktywów w spółki, które rozwijały swoją działalność za pośrednictwem internetu. Takie masowe inwestycje na rynku kapitałowym można określić mianem szaleństwa tłumu, które opiera się na zbiorowym, nieracjonalnym zachowaniu ludzi. Psychologię działania tłumu znakomicie oddaje fragment zaczerpnięty z książki Johna Nofsingera pt. Psychologia inwestowania : Tłum inwestorów nie różni się znacząco od stada antylop. Stado antylop zbija się w tłum, by uchronić się przed atakiem drapieżników. W jednej chwili stado stoi nieruchomo, a już za moment całe pędzi przed siebie. Antylopa ma zawsze otwarte oczy i nastawione uszy, widzi więc, co robią inne osobniki w stadzie, nie chce pozostać w tyle. Fragment ten uwypukla kolejny ważny aspekt przyczyniający się do tworzenia baniek, a mianowicie interakcje społeczne. Funkcjonowanie w konkretnej zbiorowości, społeczeństwie wzmacnia w nas poczucie przynależności i wywołuje silny konformizm. Do tego dochodzi jeszcze moda. Ludzie są podatni na panujące trendy, obojętnie czy w ubiorze, fryzurze, czy w inwestycjach. Utożsamiając się ze swoim otoczeniem, czujemy się bezpieczniej. Wielu z nas nie chce się wyróżniać, ale woli wtapiać się w tłum i postępować zgodnie z nim. Co prawda w wypadku hossy na giełdzie nierozsądne byłoby zachowanie wbrew większości, gdyż wtedy niemożliwe byłoby osiągnięcie szybkiego i łatwego zysku. Należy jednak pamiętać, że działania tłumu z zasady są nieracjonalne, gdyż kierują nimi silne emocje. Charakterystyczną cechą tłumu jest również zacieranie się indywidualnych cech jednostek, a tworzenie jednej, zbiorowej całości czującej i myślącej w ten sam sposób. Należy więc zachować zdrowy rozsądek i wiedzieć, kiedy wycofać się z tego szaleństwa, by nie doprowadzić się do bankructwa. Kolejnym istotnym elementem prowadzącym do powstawania baniek spekulacyjnych jest szum informacyjny. W dzisiejszych czasach, kiedy postęp techniczny jest tak szybki i zaawansowany, że ciężko za nim nadążyć, jesteśmy bombardowani informacjami ze wszystkich stron. Nadmiar i natłok informacji powoduje, że jesteśmy zmuszeni bardzo szybko i na bieżąco selekcjonować i segregować te, które do nas docierają. Co strona 8

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce Czas na akcje!? W długim terminie akcje osiągają wyższe stopy zwrotu niż obligacje. Ostatnich kilka lat spowodowało, że coraz więcej osób wątpi w aktualność tej starej zasady inwestycyjnej. Czy rzeczywiście

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 ONLINE TRADING www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe 1. Wzrost na świecie i oczekiwania 2. Chiny zagrożeniem numer jeden dla światowej gospodarki

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK Chorzów, 7 Kwiecień 2011 WIDZIMY WIĘCEJ MOŻLIWOŚCI PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK GLOBALNE CZYNNIKI RYZYKA Niestabilność polityczna w rejonie Afryki Północnej i krajów Bliskiego Wschodu Wzrost cen

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 15 marca 2012. Przepis na wzrosty - lista sygnałów hossy

Warszawa, 15 marca 2012. Przepis na wzrosty - lista sygnałów hossy Wojciech Białek, główny analityk CDM Pekao SA Warszawa, 15 marca 2012 Przepis na wzrosty - lista sygnałów hossy Plan prezentacji: 1. Właściwa pozycja w ramach cyklu koniunkturalnego. 2. Panika rynkowa.

Bardziej szczegółowo

Market Alert: Czarny poniedziałek

Market Alert: Czarny poniedziałek Market Alert: Czarny poniedziałek Spowalniająca gospodarka chińska Za powszechna przyczynę spadków na giełdach dzisiaj uznaje się spowalniająca gospodarkę chińską i dewaluacja chińskiej waluty. Niemniej

Bardziej szczegółowo

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji?

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Problem makroekonomicznych uwarunkowań koniunktury na rynku kapitałowym, czyli odpowiedź na pytanie w jakim stopniu dane makro wpływają na indeksy giełdowe,

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC EUR/PLN W ŚWIETLE BIEŻĄCEJ POLITYKI EBC Luzowanie ilościowe w strefie euro jak dotąd sprzyjało aprecjacji złotego wobec wspólnej waluty. Pomimo chwilowego rozczarowania rynków finansowych skromną skalą

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Wyniki zarządzania portfelami

Wyniki zarządzania portfelami Wyniki zarządzania portfelami Na dzień: 31 października 2011 Analizy Online Asset Management S.A. ul. Nowogrodzka 47A 00-695 Warszawa tel. +48 (22) 585 08 58 fax. +48 (22) 585 08 59 Materiał został przygotowany

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014 BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku Warszawa, 24 czerwca 2014 Otoczenie makroekonomiczne Gospodarka stopniowo przyspiesza Dalsza poprawa sytuacji na rynku pracy 7.0 5.0 3.0

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa, Grudzień 2015 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny Makroekonomia Blok V Cykl koniunkturalny Cykl koniunkturalny i jego fazy Cykl koniunkturalny okresowe zmiany poziomu aktywności gospodarczej Fazy cyklu: - Kryzys (A-B) - Depresja (B-C) - Ożywienie (C-D)

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Co to są akcje? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy

Co to są akcje? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Akcje na giełdzie Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 16 maja 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET

Bardziej szczegółowo

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa Listopad 2012 Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy listopad 2012 Kategorie aktywów cieszące się największym zainteresowaniem

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU Dr hab. Eryk Łon POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU sytuacja bieżąca i perspektywy 23 kwietnia 2014 r. Plan prezentacji: 1. Sytuacja bieżąca w świetle cyklu prezydenckiego w USA 2. WIG spożywczy jako barometr

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

Psychologia gracza giełdowego

Psychologia gracza giełdowego Psychologia gracza giełdowego Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Hipoteza rynku efektywnego 2 Ceny papierów wartościowych w pełni odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje. Hipoteza rynku efektywnego (2)

Bardziej szczegółowo

KBC Globalny Ochrony 90 Listopad

KBC Globalny Ochrony 90 Listopad KBC Globalny Ochrony 90 Listopad Pierwszy i jedyny subfundusz Inwestycyjny Otwarty z wbudowanym mechanizmem ochrony kapitału (CPPI) w Polsce. Zarabiaj, kiedy można, Minimalizuj straty kiedy trzeba. Zmienność

Bardziej szczegółowo

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa wrzesień 2012 r. Co ma potencjał zysku? wrzesień 2012 2 Sztandarowy subfundusz dla klientów banków spółdzielczych: UniStabilny

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

Autor: Paweł Pastusiak

Autor: Paweł Pastusiak Autor: Paweł Pastusiak Czarny czwartek 24 października 1929 roku, dzień, w którym ceny akcji na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (ang. New York Stock Exchange) gwałtownie spadły, co obecnie

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Raport Grupy LUG za cztery kwartały 2008 roku

Raport Grupy LUG za cztery kwartały 2008 roku Raport Grupy LUG za cztery kwartały 2008 roku Szanowni Państwo Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Naszych Akcjonariuszy i Inwestorów, a także by dać wyraz transparentności prowadzonej działalności przekazuję

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. Niniejszym, Ipopema Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., ogłasza

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością EUR

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku Akademia Młodego Ekonomisty Strategie na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 listopada 2013 r. Plan wykładu 2 1 Rynek finansowy Rynek kapitałowy

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

jedn. wzrost/spadek Wyszczególnienie

jedn. wzrost/spadek Wyszczególnienie Analizy Sektorowe czerwca 5 Budżety JST po q 5 r. na plusie: pomogły koniunktura i środki UE Trendy bieżące Wzrost dochodów JST w q 5 w porównaniu z q, przy słabszej dynamice (+,8% r/r vs. +6,5% w q ).

Bardziej szczegółowo

Emocje, czy chłodna kalkulacja

Emocje, czy chłodna kalkulacja Emocje, czy chłodna kalkulacja zasady podejmowania decyzji inwestycyjnych Dr Robert Jagiełło Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. Plan Podstawy analizy technicznej wykresy, formacje, Podstawy analizy behawioralnej

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne. Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów. Warszawa, marzec 2012 r.

Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne. Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów. Warszawa, marzec 2012 r. Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów CZY LTRO TO TO SAMO CO QE? Zgodnie z naszymi oczekiwaniami w ostatnim miesiącu wzrosty na rynku małych spółek istotnie

Bardziej szczegółowo

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoty trend Wszystko o rynku złota Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoto w dzisiejszych czasach jest popularnym środkiem inwestycyjnym. Uważa się przy tym, że inwestowanie w kruszec (poprzez fundusze,

Bardziej szczegółowo

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r.

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa Sierpień 2015 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2013 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 2 Maroko realizuje reformy i kontynuuje program uniezależniania się od tzw. ciężkich paliw kopalnych. Jest pionierem na kontynencie afrykańskim w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Fundusze nieruchomości w Polsce

Fundusze nieruchomości w Polsce Fundusze nieruchomości w Polsce Oferta funduszy inwestycyjnych zamkniętych jest liczy sobie kilka funduszy, które prowadziły subskrypcję certyfikatów w różnym czasie. Klienci, którzy poprzez nabycie certyfikatów

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Sektor polskich małych i średnich spółek

Sektor polskich małych i średnich spółek Sektor polskich małych i średnich spółek Komentarz rynkowy Łukasz Hejak Zarządzający Funduszami: Investor Top 25 Małych Spółek FIO Investor Top 50 Małych i Średnich Spółek FIO Marzec 2014 Polskie małe

Bardziej szczegółowo

BPH Fundusz Inwestycyjny Zamknięty. Sektora Nieruchomości 2

BPH Fundusz Inwestycyjny Zamknięty. Sektora Nieruchomości 2 BPH Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Sektora Nieruchomości 2 Zarabiajcie na inwestycjach w nieruchomości komercyjne!!! Czy widzieli Państwo kiedyś puste centrum handlowe? Czy wiedzą Państwo, że polski rynek

Bardziej szczegółowo

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska.

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Czy Pana zdaniem polskie spółki powinny się obawiać wrogich przejęć w najbliższym czasie? Uważam,

Bardziej szczegółowo

Szukamy zysków na rynku obligacji. Piotr Nowak Z-ca Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Papierów Dłużnych PKO TFI

Szukamy zysków na rynku obligacji. Piotr Nowak Z-ca Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Papierów Dłużnych PKO TFI Szukamy zysków na rynku obligacji Piotr Nowak Z-ca Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Papierów Dłużnych PKO TFI Gdzie jesteśmy i jak tu doszliśmy? Rentowności polskich obligacji skarbowych:

Bardziej szczegółowo

październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Warszawa Lipiec 2015 r.

Warszawa Lipiec 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

BNP Paribas FIO Wyniki i komentarz. Dane na 31.07.2015

BNP Paribas FIO Wyniki i komentarz. Dane na 31.07.2015 BNP Paribas FIO Wyniki i komentarz Dane na 31.07.2015 BNP Paribas FIO Akcji * 2 1 miesiąc 30 czerwiec 2015-31 lipiec 2015 0,51% -3,90% 15,00% 3 miesiące 30 kwiecień 2015-31 lipiec 2015-4,19% -11,42% 6

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa październik 2012 r. Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy październik 2012 2 Kategorie aktywów cieszące się

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (19.10.2004r.)

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (19.10.2004r.) FOREX - DESK: Komentarz dzienny (19.10.2004r.) Początek tygodnia przyniósł najpierw stabilizację eurodolara w okolicach maksimów z piątku, zatem można się było spodziewać, że podjęta zostanie ponowna próba

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ Inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z ryzykiem i nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością utraty

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

LIST PREZESA ZARZĄDU

LIST PREZESA ZARZĄDU RAPORT ROCZNY JEDNOSTKOWY Od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2012 roku LIST PREZESA ZARZĄDU NWAI Dom Maklerski SA Warszawa, 12 lutego 2013 roku Szanowni Akcjonariusze, członkowie Rady Nadzorczej, Zarządu

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r.

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r. Raport miesięczny Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku Warszawa, 14.06.2013 r. Spis treści: 1. INFORMACJE NA TEMAT WYSTĄPIENIA TENDENCJI I ZDARZEŃ W OTOCZENIU RYNKOWYM SPÓŁKI, KTÓRE W JEJ

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 12 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Nordea Polska Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. W wyniku tego WIG spadł o 0,5%, WIG20 wzrósł o 2,3% a MIDWIG spadł o 5%.

Nordea Polska Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. W wyniku tego WIG spadł o 0,5%, WIG20 wzrósł o 2,3% a MIDWIG spadł o 5%. Fundusze akcji Raport Inwestycyjny Nordea Polska Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. Styczeń 2009 Rynek akcyjny charakteryzował się w styczniu dużą zmiennością. Różnie też zachowywały się poszczególne

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ ZARZĄDZAJĄCYCH

KOMENTARZ ZARZĄDZAJĄCYCH ZESPÓŁ ZARZĄDZAJĄCYCH PAWEŁ BOGUSZ wiceprezes BRE Wealth Management S.A. DOMINIK GAWORECKI zarządzający, akcje DAWID CZOPEK zarządzający, akcje MARCIN GROTEK zarządzający, obligacje ARTUR ZAKRZEWSKI zarządzający,

Bardziej szczegółowo

TWÓJ KROK SZANSĄ NA WIĘKSZE ZYSKI

TWÓJ KROK SZANSĄ NA WIĘKSZE ZYSKI TWÓJ KROK SZANSĄ NA WIĘKSZE ZYSKI PKO AKCJOMAT Program PKO Akcjomat to rozwiązanie, które polega na inwestowaniu wpłaconych środków w regularnych odstępach czasu oraz w możliwie jednakowej wysokości, niezależnie

Bardziej szczegółowo

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami 18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami Okres subskrypcji: 09.09.2011 20.09.2011 Okres trwania lokaty: 21.09.2011-22.03.2013 Aktywo bazowe: koszyk akcji 5 banków

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Plan wykładu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Plan wykładu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wahania koniunktury gospodarczej Konrad Walczyk Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 22 maja 2013 r. Plan wykładu Co to jest koniunktura gospodarcza? W jaki sposób ją mierzyć?

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka 24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka Okres subskrypcji: 25.05.2010-08.06.2010 Okres trwania lokaty: 9.06.2010-08.06.2012 Aktywo bazowe: kontrakt terminowy na WIG20 Minimalna kwota wpłaty:

Bardziej szczegółowo

Czas na większą aktywność w inwestycjach! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Czas na większą aktywność w inwestycjach! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Czas na większą aktywność w inwestycjach! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa czerwiec 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na kolejne 12 miesięcy czerwiec 2013 2 Subfundusz

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY Rubel pod presją ropy i dolara do końca 2016 roku

RAPORT SPECJALNY Rubel pod presją ropy i dolara do końca 2016 roku RUBEL POD PRESJĄ ROPY I DOLARA DO KOŃCA 2016 ROKU Rubel należy do koszyka walut rynków wschodzących przez co zmiany jego kursu w przeważającym stopniu zależą od tego w jakiej kondycji makroekonomicznej

Bardziej szczegółowo

BNP Paribas FIO Wyniki i komentarz. Dane na 29.05.2015

BNP Paribas FIO Wyniki i komentarz. Dane na 29.05.2015 BNP Paribas FIO Wyniki i komentarz Dane na 29.05.2015 BNP Paribas FIO Akcji Subfundusz * 1 miesiąc 30 kwiecień 2015-29 maj 2015-2,03% -3,05% 3 miesiące 27 luty 2015-29 maj 2015 3,80% 2,99% 6 miesięcy 28

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

raport miesięczny styczeń 2015

raport miesięczny styczeń 2015 MINOX S.A. raport miesięczny styczeń 2015 Warszawa, 2015 r. Zarząd Spółki Minox S.A. z siedzibą w Warszawie, działając w oparciu o pkt. 16 Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr 293/2010 Zarządu Giełdy Papierów

Bardziej szczegółowo